ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 5792 1598899 1594146 2026-07-06T00:54:23Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598899 wikitext text/x-wiki {{Coord|26|14|5.27|S|27|58|56.47|E|region:ZA_type:landmark|name=Soccer City|display=title}} {{Infobox International Football Competition | tourney_name = جامی جیھانیی فیفا | year = ٢٠١٠ | image= 273px-2010 FIFA World Cup logo.svg.png | size = 200px | caption = جامی جیھانی فیفا ٢٠١٠ | country = RSA | dates = ١٢ / ٦ / ٢٠١٠ - ١١ / ٧ / ٢٠١٠ | confederations = | num_teams = ٣٢ | venues = ١٠ | cities = ٩ | champion = ESP | count =یەک | second = Netherlands | third = DEU | fourth = URU | matches = ٦٤ | goals = | attendance = |top_scorer = دییگۆ فۆڕلان ، ویسڵی شنایدەر ، تۆماس مۆڵەر ، دەیڤد ڤیا (٥ گۆڵ) | player ={{flagicon|Uruguay}} دێیگۆ فۆڕڵان | prevseason = [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦|٢٠٠٦]] | nextseason = [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤|٢٠١٤]] }} '''جامی جیھانیی فیفا ٢٠١٠''' یاخود '''مۆندیالی ٢٠١٠''' [[مێژووی جامی جیھانیی فیفا|نۆزدەیەمین]] جامی جیھانیی بوو کە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Cup {{!}} South Africa|ناونیشان=https://www.myenglishpages.com/english/reading-football-world-cup-south-africa.php|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.myenglishpages.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=South Africa 2010 World Cup Football|ناونیشان=https://www.topendsports.com/events/worldcupsoccer/hosts/south-africa-2010/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.topendsports.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210824213920/https://www.topendsports.com/events/worldcupsoccer/hosts/south-africa-2010/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141229040707/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە وڵاتی [[ئەفریقای باشوور]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141229040707/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.topendsports.com/events/worldcupsoccer/hosts/south-africa-2010/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305013722/http://www.topendsports.com/events/worldcupsoccer/hosts/south-africa-2010/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کرا ، لە حوزەیران تا ١١ی تەممووزی ٢٠١٠ بەڕێوەچوو داواکاری بۆ میوانداری کردنی ئەم خوولەی پاڵاوانییەتیەکە تەنها بۆ وڵاتانی کیشوەری ئەفریقا بوو دوای پێشکەشکردنی داواکان لە ساڵی ٢٠٠٤ فیفا باشووری ئەفریقای هەڵبژارد لە نێوان [[میسر|میسڕ]] و [[مەغریب]] بۆ ئەوەی ببێتە یەکەم وڵاتی ئەفریقی کە میوانداری جامی جیهانی بکات ، یارییەکان له ١٠ یاریگا لە ٩ شاری جیاوازی ئەفریقای باشوور ئەنجامدرا و یەکەم یاری خوولەکە لە نێوان هەڵبژاردای ئەفریقای باشوور و مەکسیک لە یاریگای سۆکەر ستی لە [[جۆھانسبێرگ]] گەورەترین شاری وڵاتەکە بە ئامادەبوونی زیاتر لە ٨٤ هەزار هاندەر بەڕێوەچوو. سی و دوو هەڵبژاردە لەم خوولە بەشدارییان کرد کە لە یاریی کۆتاییدا هەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] توانی بە گۆڵێکی بێ بەرامبەر هەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆڵەندا|ھۆڵەندا]] بباتەوە دوای ئەوەی [[ئاندرێس ئینیێستا|ئەندرێس ئەنیێستا]] لە خولەکەی ١١٦ ی کاتی زیادکراو گۆڵێکی تۆمارکرد و ئیسپانیای کردە براوە<ref>http://www.youtube.com/watch?v=1rbPEIcNHfk</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/2010_FIFA_World_Cup_Final</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/2010_FIFA_World_Cup_knockout_stage#Final</ref> لەپاڵ ئەوەدا ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]] بەبردنەوە لە ئۆڕگوای بە ئەنجامی ٣ - ٢ پلەی سێیەمی بەدەستهێنا و پلەی چوارەمیش ئۆڕگوای.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=2010 FIFA World Cup Final|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2010_FIFA_World_Cup_Final&oldid=1037541112|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=World Cup 2010 third-place final: Uruguay v Germany - as it happened|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/2010/jul/10/worldcup2010-germanyfootballteam|newspaper=The Guardian|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|issn=0261-3077|زمان=en-GB|یەکەم=Scott|دوایین=Murray}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=2010 FIFA World Cup knockout stage|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2010_FIFA_World_Cup_knockout_stage&oldid=1035777233|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> == هەڵبژاردنی میواندار بۆ مۆندیالی ٢٠١٠ == [[پەڕگە:2010 FIFA World Cup Fans 2.jpg|thumb|200px|left|ئاھەنگگێڕانی گەیشتنی جامی جیھانی فیفا ٢٠١٠ لەلایەن ھەوادارانەوە]] لەنێو پێنج وڵاتی کیشوەری ئەفریقا [[ئەفریقای باشوور]] ھەڵبژێردرا بۆ میوانداریکردنی جامەکە کە ئەفریقای باشوور لەم ووڵاتانەی بردەوە :- * {{flag|Egypt}} * {{flag|Libya}} * {{flag|Tunisia}} * {{flag|Morocco}} * لەدوای بڕیارێکی [[فیفا]] بە ڕێنەدان بە ئەنجامدانی پاڵەوانێتی لە دوو وڵات وڵاتی توونس لە ھەڵبژاردنەکە کشایەوە و فیفا بڕیاریدا بە دوورخستنەوەی لیبیا، لەبەر ئەوەی ھەموو مەرجەکانی میوانداریکردنی پاڵەوانێتییەکەی تێدا نەبوو پاش اش ئەنجامدانی خولێکی دەنگان، براوەی ھەڵبژاردنەکە لەلایەن سەرۆکی ففا، [[سێپ بلاتەر|س]]<nowiki/>پل [[سێپ بلاتەر|بلا]]ەوە لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانی لە ١٤ی ئایاری ٢٠٠٣ لە [[زوریچ]] ئاشکرا و[[زوریچ|باشووری]] ری ئەفریقا ما[[زوریچ|میوانداریکردنی]]<nowiki/>دنی [[زوریچ|را]]<nowiki/>ێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Soccer world cup in South Africa|ناونیشان=https://www.kapweine.ch/sa/wm_e.asp|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.kapweine.ch|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210824215423/https://www.kapweine.ch/sa/wm_e.asp|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {| class="wikitable" style="margin:auto; margin:.5em;" |- ! colspan="2" | ئەنجامەکانی دەنگدان |- !وڵات !دەنگەکان |- | {{flag|South Africa}} || '''١٤''' |- | {{flag|Morocco}} || ١٠ |- | {{flag|Egypt}} || ٠ |} == هەڵبژاردە بەشداربووەکان == {| class="wikitable" style="width:98%;" |- !width=25%| ئاستی ١ (خانەخوێ & تۆپ سێڤن) !width=25%| ئاستی ٢ ([[2010 FIFA World Cup qualification (AFC)|AFC]], [[2010 FIFA World Cup qualification (CONCACAF)|CONCACAF]] & [[2010 FIFA World Cup qualification (OFC)|OFC]]) !width=25%| ئاستی ٣ ([[2010 FIFA World Cup qualification (CAF)|CAF]] & [[2010 FIFA World Cup qualification (CONMEBOL)|CONMEBOL]]) !width=25%| ئاستی ٤ ([[2010 FIFA World Cup qualification (UEFA)|UEFA]]) |- | {{fb|RSA}} <br /> {{fb|BRA}} <br /> {{fb|ESP}} <br /> {{fb|NED}} <br /> {{fb|ITA}} <br /> {{fb|GER}} <br /> {{fb|ARG}} <br /> {{fb|ENG}} | {{fb|AUS}} <br /> {{fb|JPN}} <br /> {{fb|PRK}} <br /> {{fb|KOR|1997}} <br /> {{fb|HON}} <br /> {{fb|MEX}} <br /> {{fb|USA}} <br /> {{fb|NZL}} | {{fb|ALG}} <br /> {{fb|CMR}} <br /> {{fb|GHA}} <br /> {{fb|CIV}} <br /> {{fb|NGA}} <br /> {{fb|CHI}} <br /> {{fb|PAR}} <br /> {{fb|URU}} | {{fb|DEN}} <br /> {{fb|FRA}} <br /> {{fb|GRE}} <br /> {{fb|POR}} <br /> {{fb|SRB}} <br /> {{fb|SVK}} <br /> {{fb|SVN}} <br /> {{fb|SUI}} |} == پلەکانی پاڵەوانیەتیەکە == پلەی یەکەم: [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ھەڵبژاردەی ئیسپانیا]] پلەی دووەم: [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆڵەندا|ھەڵبژاردەی ھۆڵەندا]] پلەی سێیەم: [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|هەڵبژاردەی ئەڵمانیا]] پلەی چوارەم: [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوروگوای|ھەڵبژاردەی ئۆرۆگوای]] {| class="wikitable" |- ! ناوی ھەڵبژاردە !! پلەکەی لە جامی جیھانی ٢٠١٠ |- |{{Country data|ESP}}||'''یەکەم (پاڵەوان)''' |- |{{Country data|NED}}|| دووەم |- |{{Country data|GER}}|| سێیەم |- |{{Country data|URY}}|| چوارەم |} [[پەڕگە:Spanien - Nationalmannschaft 20091118.jpg|thumb|300px|left|'''″پاڵەوانی جامی جیھانی ٢٠١٠ - ھەڵبژاردەی ئیسپانیا″''']] == '''گۆڵکاری جامی جیھانی''' '''٢٠١٠'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mtnfootball.com/international/fifa-world-cup-2010/top-goal-scorers/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی حوزەیرانی ٢٠١٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130601181717/http://www.mtnfootball.com/international/fifa-world-cup-2010/top-goal-scorers/ |url-status=dead }}</ref> == ھەریەکە لە [[داڤید ڤیا|داڤێد ڤیا]] و تۆماس مۆلەر و [[دیێگۆ فۆرلان|دیێگۆ فۆڕڵان]] و [[وێسلی شنایدەر|وێسڵی شنایدەر]] بە ٥ گۆڵ بوون بە گۆڵکاری پاڵەوانییەتییەکە ، بەڵام بە ھۆکاری دروست کردنی سێ گۆل تۆماس مۆڵەر بوو بە گۆلکاری جامی جیھانی ساڵی ٢٠١٠ دا '''ڕ=ڕیزبەند''' '''ن. ی=ناوی یاریزان''' '''ن. ھـ=ناوی ھەڵبژاردە''' '''ژ. گ=ژمارەی گۆڵ''' {{ھن}} {| class="wikitable" |+ گۆڵکارانی جامی جیھانی ٢٠١٠ !ڕ !ن. ی !ن. ھـ !ژ. گ |- |١ |تۆماس مۆلەر |{{Country data|GER}} |٥ |- |٢ |داڤید ڤییا |{{Country data|ESP}} |٥ |- |٣ |دێیگۆ فۆرلان |{{Country data|URY}} |٥ |- |٤ |ویستلی شنایدەر |{{Country data|NED}} |٥ |- |٥ |گوانزالۆ ھیگواین |{{Country data|ARG}} |٤ |} == خەڵاتەکان == * [[تۆماس مۆلەر]] خەڵاتی گۆڵکاری پاڵەوانێتییەکەی پێ بەخشرا. * [[دیێگۆ فۆرلان|دێیگۆ فۆرلان]] خەڵاتی باشترین یاریزانی پاڵەوانێتییەکەی پێ بەخشرا. * [[ئیکەر کاسیاس]] خەڵاتی باشترین گۆڵپارێزی پاڵەوانێتییەکەی پێ بەخشرا. * [[تۆماس مۆلەر]] خەڵاتی باشترین یاریزانی لاوی پاڵەوانێتییەکەی پێ بەخشرا. * [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ھەڵبژاردەی ئیسپانیا]] خەڵاتی یاری خاوێنیان پێ بەخشرا. {| class="wikitable" |+خەڵاتەکانی جامی جیھانی ٢٠١٠ !خەڵاتی گۆڵکار !باشترین یاریزان !باشترین گۆڵپارێز !باشترین یاریزانی لاو !یاری خاوێن |- |{{ھێمای ئاڵا|GER}} تۆماس مۆلەر |{{ھێمای ئاڵا|URY}} دیێیگۆ فۆرلان |{{ھێمای ئاڵا|ESP}} ئیکەر کاسیاس |{{ھێمای ئاڵا|GER}} تۆماس مۆلەر |{{ھێمای ئاڵا|ESP}} ئیسپانیا |} == ئامارەکانی جامی جیھانی ٢٠١٠ == * ١٤٢ گۆڵ کرا لەسەجەم یاریەکان کە ٦٤ یاری بوون.<ref>http://garcia-aranda.com/esp/wp-content/pdf/FWC2010_Report.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613021448/http://garcia-aranda.com/esp/wp-content/pdf/FWC2010_Report.pdf |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mtnfootball.com/international/fifa-world-cup-2010/top-goal-scorers/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی حوزەیرانی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130601181717/http://www.mtnfootball.com/international/fifa-world-cup-2010/top-goal-scorers/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٩ ناوبژیوان یاریەکانیان بەڕێوەبرد.<ref>http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/20/63/22/refereesandassistantrefereesforfifa.com27.5.2010.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100704211508/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/20/63/22/refereesandassistantrefereesforfifa.com27.5.2010.pdf |date= ٤ی تەممووزی ٢٠١٠ }}</ref> * ٢٦٠ کارتی زەرد بە ڕووی یاریزانەکاندا بەرزکرانەوە. * ١٧ کارتی سوور بە ڕووی یاریزانەکاندا بەرزکرانەوە. * یەکەمجار بوو چوار یاریزان ببن بە گۆڵکاری جامی جیھانی. == یاریگاکان == ئەم پاڵەوانیەتیە لە چەندەھا یاریگا بەڕێوە چوو لەوانە:<ref>ناوی یاریگاکان، {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.worldcup2010southafrica.com/world-cup-2010-stadiums/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140426220440/http://www.worldcup2010southafrica.com/world-cup-2010-stadiums/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٤}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140426220440/http://www.worldcup2010southafrica.com/world-cup-2010-stadiums/ |date=٢٦ی نیسانی ٢٠١٤ }}</ref> * سۆکەر ستی لەشاری جۆھانس بێرگ * ئەلیس پاڕک لە جۆھانس بێڕگ * کێپ تاون لەشاری کێپ تاون * مۆزێز مابێدا لەشاری دیربان * نێڵسۆن ماندێلا لەشاری پۆڕت ئیلزابێس لەگەڵ چەندەھا یاریگای تر == تۆپی ڕەسمی جامی جیهانی ٢٠١٠ == تۆپی ڕەسمی جامی جیهانی ٢٠١٠ ناوی [[جابۆلانی]] بوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.soccerballworld.com/Jabulani_2010.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630045648/http://soccerballworld.com/Jabulani_2010.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>کە لە لەلایەن کۆمپانیای وەرزشی جیھانی [[ئەدیداس|ئەدیداسەوە]] بەرھەم ھێنرابوو کە تۆپێکی سووک و بەھێز و جوان بوو بەڵام تووشی ڕەخنەیەکی زۆر بۆوە لەلایەن یاریزانان و ڕاھێنەر و چاودێرانی وەرزشیەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{براوەکانی جامی جیھانیی فیفا}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ئەفریقا|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|2010 FIFA World Cup}} [[پۆل:پاڵەوانیەتییەکانی جامی جیھانی فیفا]] [[پۆل:تۆپی پێ لە ٢٠١٠]] [[پۆل:جامی جیھانیی فیفا]] [[پۆل:جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]] muvy64t7493gx62byl6icn61cr6pfpw 0 10313 1598901 1588935 2026-07-06T01:02:37Z HivjaBot 76580 نوێکردنەوەی زانیاریی شار بە هۆی HivjaBot 1598901 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دوبەی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|دُبَيّ}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = Burj Khalifa 2021.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری دوبەی | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری دوبەی''' | دەرزیی_نەخشە = United Arab Emirates#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی دوبەی لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی دوبەی لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{coord|25.263056|N|55.297222|E|region:AE|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی دوبەی}} [[میرنشینی دوبەی|دوبەی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{#if:||}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = ١٨٢٢ | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = [[محەممەد کوڕی ڕاشد ئال مەکتووم]] <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ١،٤٩١ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤،٩٤٥،٠٠٠ | دانیشتووان_لە = ٢٠٢٥ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٣،٣١٧ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:https://www.dm.gov.ae/|https://www.dm.gov.ae/|}} | پەراوێزەکان = }} '''دوبەی''' ({{بە عەرەبی|دُبَيّ}}) شارێکە لە [[میرنشینی دوبەی]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠٢٥، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ٤،٩٤٥،٠٠٠ کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە ١،٤٩١ کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی ٣،٣١٧ کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Dubai}} {{#if:https://www.dm.gov.ae/|* {{وێبگەی فەرمی|https://www.dm.gov.ae/}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی دوبەی]] [[en:Dubai]] eowwgrh36wnysx7p6sjwbiyof4zulpw 1598951 1598901 2026-07-06T09:02:49Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1598951 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دوبەی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|دُبَيّ}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = Burj Khalifa 2021.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری دوبەی | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری دوبەی''' | دەرزیی_نەخشە = United Arab Emirates#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی دوبەی لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی دوبەی لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{coord|25.263056|N|55.297222|E|region:AE|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی دوبەی}} [[میرنشینی دوبەی|دوبەی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{#if:||}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = ١٨٢٢ | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = [[محەممەد کوڕی ڕاشد ئال مەکتووم]] <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ١،٤٩١ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤،٩٤٥،٠٠٠ | دانیشتووان_لە = ٢٠٢٥ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٣،٣١٧ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:https://www.dm.gov.ae/|https://www.dm.gov.ae/|}} | پەراوێزەکان = }} '''دوبەی''' ({{بە عەرەبی|دُبَيّ}}) شارێکە لە [[میرنشینی دوبەی]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠٢٥، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ٤،٩٤٥،٠٠٠ کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە ١،٤٩١ کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی ٣،٣١٧ کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Dubai}} {{#if:https://www.dm.gov.ae/|* {{وێبگەی فەرمی|https://www.dm.gov.ae/}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی دوبەی]] [[en:Dubai]] [[پۆل:دوبەی]] [[پۆل:کەنداوی فارس]] [[پۆل:شوێنە کەناراوییەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٨یەم]] [[پۆل:شارەکانی بەندەری عەرەبی]] jit3v918ptcpocvgpjyeeg5vm5d5672 0 10828 1598902 1588481 2026-07-06T01:03:17Z HivjaBot 76580 نوێکردنەوەی زانیاریی شار بە هۆی HivjaBot 1598902 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئەبووزەبی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|أَبُو ظَبِي}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = Shades of Abu Dhabi afternoon.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری ئەبووزەبی | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری ئەبووزەبی''' | دەرزیی_نەخشە = United Arab Emirates#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی ئەبووزەبی لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی ئەبووزەبی لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{coord|24.466667|N|54.366667|E|region:AE|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:ئەبووزەبی|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{#if:ئەبووزەبی|ئەبووزەبی|}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = ١٧٦١ | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = [[محەممەد کوڕی زاید ئال نەھیان]] <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٩٧٢ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ٢٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢،١٨٩،٨٦٠ | دانیشتووان_لە = ٢٠٢٤ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٢،٢٥٠ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:https://www.tamm.abudhabi/|https://www.tamm.abudhabi/|}} | پەراوێزەکان = }} '''ئەبووزەبی''' ({{بە عەرەبی|أَبُو ظَبِي}}) شارێکە لە [[میرنشینی ئەبووزەبی]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠٢٤، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ٢،١٨٩،٨٦٠ کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە ٩٧٢ کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی ٢،٢٥٠ کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Abu Dhabi}} {{#if:https://www.tamm.abudhabi/|* {{وێبگەی فەرمی|https://www.tamm.abudhabi/}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی ئەبووزەبی]] [[en:Abu Dhabi]] t9w08rma33mbv3djlpe43rgj7ka776y 1598950 1598902 2026-07-06T09:02:38Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1598950 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئەبووزەبی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|أَبُو ظَبِي}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = Shades of Abu Dhabi afternoon.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری ئەبووزەبی | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری ئەبووزەبی''' | دەرزیی_نەخشە = United Arab Emirates#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی ئەبووزەبی لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی ئەبووزەبی لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{coord|24.466667|N|54.366667|E|region:AE|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:ئەبووزەبی|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{#if:ئەبووزەبی|ئەبووزەبی|}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = ١٧٦١ | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = [[محەممەد کوڕی زاید ئال نەھیان]] <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٩٧٢ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ٢٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢،١٨٩،٨٦٠ | دانیشتووان_لە = ٢٠٢٤ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٢،٢٥٠ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:https://www.tamm.abudhabi/|https://www.tamm.abudhabi/|}} | پەراوێزەکان = }} '''ئەبووزەبی''' ({{بە عەرەبی|أَبُو ظَبِي}}) شارێکە لە [[میرنشینی ئەبووزەبی]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠٢٤، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ٢،١٨٩،٨٦٠ کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە ٩٧٢ کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی ٢،٢٥٠ کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Abu Dhabi}} {{#if:https://www.tamm.abudhabi/|* {{وێبگەی فەرمی|https://www.tamm.abudhabi/}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی ئەبووزەبی]] [[en:Abu Dhabi]] [[پۆل:ئەبووزەبی]] [[پۆل:ھەرێمی ناوەڕاست، ئەبووزەبی]] [[پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا]] [[پۆل:شوێنە کەناراوییەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی دەیەی ١٧٦٠]] [[پۆل:شارەکانی بەندەری عەرەبی]] cyxtaxfgk2ufganvpdawg2fdijzf2mm 0 11772 1598786 1562419 2026-07-05T22:23:47Z MFTG 21816 /* top */ 1598786 wikitext text/x-wiki {{شوێنەکانی تر٣|کانی بەرد (ڕوونکردنەوە)}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی بەرد | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني برد}}<br>{{lang-en| Kani Bard}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.41686| 44.56594}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی بەرد''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.41686| 44.56594 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٩١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢١٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی بەرد''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[ھەولێر]] بە دووری ٨٩ کم. ئێستا نزیکەی ٧٥ ماڵ دەبێت. لە ساڵی [[١٩٨٧]] لەگەڵ گوندەکانی [[بالیسان]] و [[شێخ وەسان]] کیمیاباران کراوە. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 27fhi63ap6ueabmb14yx26qsr3kuhjs 0 13794 1598563 1598556 2026-07-05T12:01:03Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598563 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = پیران | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = شار | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = [[باکووری کوردستان]] | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ =Turkey | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[تورکیا]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای دیاربەکر|ئامەد]] | جۆری_دابەشکراو٢ = | ناوی_دابەشکراو٢ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٦،١١٤ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٢]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٤١٢(٩٠+) | وێبگە = }} '''پیران'''<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Malmîsanij |یەکەم=Mehemed |بەستەری نووسەر=Mehemed Malmîsanij |ڕێکەوت=١٩٨٨|editor-last=Pîro |editor2-last=Baran |editor3-last=Şêxbizinî |سەردێڕ=Bazı yörelerde Dımıli ve Kurmanci lehçelerinin köylere göre dağılıمی |journal=Berhem |زمان=tr |بەرگ=٢|پەڕەکان=١٧|issn=1100-0910}}</ref><ref>Tahir Sezen, ''Osmanlı Yer Adları (Alfabetik Sırayla)'', T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Yayın Nu 21, Ankara, p. 407.</ref> شارەوانی و [[قەزاکانی تورکیا|قەزایەکی]] [[پارێزگای ئامەد]]ە لە [[باکووری کوردستان]].<ref>[https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx Büyükşehir İlçe Belediyesi], Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 12 July 2023.</ref> ڕووبەرەکەی ٧٣٨ کیلۆمەتر دووجایە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.harita.gov.tr/uploads/files-folder/il_ilce_alanlari.xlsx|سەردێڕ=İl ve İlçe Yüz ölçümleri|بڵاوکەرەوە=General Directorate of Mapping|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> و ژمارەی دانیشتووانی ٣٦،١١٤ کەسە (٢٠٢٢).<ref name=tuik>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2022, Favorite Reports|ناونیشان=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[TÜİK]]|زمان=en|format=XLS}}</ref> کوردەکان تێیدا نیشتەجێن.<ref name=":0" /> سەرۆکی شارەوانی فەلات ئایگۆرێنە لە [[پارتی دیموکراتی گەلان|ھەدەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sabah.com.tr/secim/31-mart-2019-yerel-secim-sonuclari/diyarbakir/dicle/ilcesi-yerel-secim-sonuclari|سەردێڕ=Diyarbakır Dicle Seçim Sonuçları - 31 Mart 2019 Yerel Seçimleri|وێبگە=www.sabah.com.tr|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref> پیران ناوی [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[زمانی تورکی|تورکیی]] ڕووباری [[دیجلە]]یە، کە بە ناو قەزاکەدا تێدەپەڕێت و ناوەکەی لێوە ھاتووە. ناوەکە لە تیغری- (تیر) لە [[زمانی ئاڤێستایی|ئەڤێستایی]] وەرگیراوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.etymonline.com/word/Tigris|سەردێڕ=Etymology of Tigris|وێبگە=Etymonline.com|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> و لەگەڵ «تیژ، تیر» (تیژ، تیر) لە کوردیدا ھاوڕەگەزە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://glosbe.com/ku/en/t%C3%AEj|سەردێڕ=Tîj in English|وێبگە=Glosbe.com|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://glosbe.com/ku/en/t%C3%AEr|سەردێڕ=Tîr in English|وێبگە=Glosbe.com|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> و تیگرا- (تیژ، سەرتیژ) لە [[زمانی پاڵەوی|فارسی کۆن]]دا. ھەندێک بانگەشەی ئەوە دەکەن کە لە ڕێگەی [[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]] «ئیدیقلات» لە ناوی ڕەسەنی [[زمانی سۆمەری|سۆمەری]] بۆ ڕووبارەکە، «ئیدیگنا» وەرگیراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Dicle (Diyarbakır)|پیران}} {{ھۆزەکان و عەشیرەتەکانی کورد}} {{شارەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دیاربەکر]] [[پۆل:شارۆچکەکانی تورکیا]] [[پۆل:شارەکانی کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای دیاربەکر]] 8k47srr9q9nj8bpgx46fqm93oy98smz 10 16576 1598970 1008885 2026-07-06T11:25:29Z Cromenio 77516 1598970 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Middlesex | flag alias = Flag of Middlesex.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} }}<noinclude> </noinclude> ap57b06ugottgqgynemly70xky1art9 0 34570 1598889 1558815 2026-07-05T23:10:00Z MFTG 21816 /* جوگرافیا */ 1598889 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ھەریر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| حریر }}<br>{{lang-en| Harir }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Harir.jpg | photo2a = 24. Harir rock-relief, Erbil Governorate, Iraqi Kurdistan. May depict a local Parthian ruler or kings Izates II or III of Adiabene. 1st century CE.jpg | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 300px }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} شارۆچکەی ھەریر{{ھن}} وێنەی خوارەوە {{ھن}} نەخشی ھەریر | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord={{Coord|36.55111|44.35258 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی ھەریر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.55111|44.35258 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارۆچکە]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٢٤]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = شیروان جەلال | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٢٫٨ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٩٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٠،٠٠٠<ref> https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٨]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) و [[زمانی سوریانی|سریانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) و [[مەسیحییەت]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ھەریر''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ھەریر ناوەندی [[قەزای ھەریر]]ە. شارۆچکەی ھەریر لە شاری [[ھەولێر]] (٥٧)کم و (١٥٥)کم لە شاری [[دھۆک]] دوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> لە شارۆچکەکەدا کڵێسایەکی (مار یوحەنا) ھەبوو.<ref>Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press.</ref> == ناو == سەبارەت بەناوی (ھەریر) بیروڕای زۆر ھەیە: * وشەی ھەریر لە وشەی [[زمانی عەرەبی]] حەریر(حریر)ەوە وەرگیراوە، بە واتای [[ئاوریشم]]. * ھەندێک کەس پێیان وایە کەوا ناوی (ھەریر) لەوەوە ھاتووە لەبەر ئەوەی (ھەریر) ناوچەیەکی دەشتایی بەپیت و بەرەکەت و زۆر جوان بووە بۆیە ئەو ناوچەیەیان شوبھاندووە بە قوماشی ([[ئاوریشم|حەریر]]) لە جوانیدا. * لە لای ھەندێکی تر ناوی شارۆچکەیە(ھەریر) پەیوەست دەکرێت بە ڕێگای بەناوبانگی [[ڕێگای ئاوریشم]] (طریق الحریر، Silk Road) لە سەردەمی ڕۆمانییەکاندا، بە پێی ئەم بۆچوونە [[ڕێگای ئاوریشم|ڕێگای بازرگانی حەریر]] بە [[کوردستان]]دا و بە دەشتی ھەریر دا تێپەڕ بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = أصول أسماء المدن و المواقع العراقیة؛ الجزء الاول | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2019/369547.PDF?ver=132115590250000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = جەمال بابان |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == جوگرافیا == شارۆچکەی '''ھەریر''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە گوندی [[کەلەکین]]. * لە باشوورەوە شارەدێی [[باسرمە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[کانیەڕەش، خەلیفان|کانیەڕەش]]. * لە ڕۆژاواوە گوندی [[بەرازان، باسرمە|بەرازان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ھەریر | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/way/130639897 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بەپێی نەریتی [[ئێزیدییەکان]]، حاکمی (میر)ی ھەریر پیر حسینمەمان (پیر حەسەنی کوڕی مام) بووە، کە یەکێک بووە لە ھاوەڵانی نزیکی [[شێخ ئادی کوڕی موسافیری ئومەوی|شێخ ئادی]] و بە (پیرە چل پیرە) ناسرابوو. سەرەتا لەگەڵ بیستنی ھەواڵی ھاتنی [[شێخ ئادی کوڕی موسافیری ئومەوی|شێخ ئادی]]، پیر حسینمەمان لەگەڵ ٧٠٠ سوارەکەیدا شەڕی لەگەڵدا ڕاگەیاند و بڕیاری دەرکردنی دا. بەڵام کاتێک ھاتە [[لالش]] و دەروێشەکەی بینی کە ھەمان جلوبەرگی لەبەردایە واتە شێخ ئادی، دوای ئەوە ژیانی دونیای بەجێھێشت و بوو بە شاگردی شێخ ئادی. شوێنی نیشتەجێبوونی [[پیرمام]] بوو کە شوێنی نیشتەجێبوونی [[مەسعوود بارزانی]] لێیە، پێدەچێت موڵکی باوباپیرانی پیر حەسەنی کوڕی مام بێت ھەروەھا لەوەئەچێت پێشیان وتبێت (پیرمام).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://eas20188.org/arhiv-nomerov.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250124203008/http://eas20188.org/arhiv-nomerov.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://www.bloomsburycollections.com/monograph?docid=b-9780755624423</ref> * ھەریر لە سەدەی حەڤدەھەمدا وەک بەشێک لە [[کوردستان]] لە لایەن [[ئەولیا چەلەبی]] ناوی ھاتووە.<ref>Hamza, Ahmed Y. (2020). "A Contemporary Political History of the Kurds in Iran". In Mehmet Gurses; David Romano; Michael M. Gunter (eds.). The Kurds in the Middle East: Enduring Problems and New Dynamics. Lexington Books. pp. 207–228.</ref> شارۆچکەکە لە ساڵی ١٩٢٨ لەلایەن پەنابەرە [[ئاشوورییەکان]]ەوە ئاوەدانکرایەوە، کە ھەموویان لایەنگری کەنیسەی ڕۆژھەڵات بوون و لە بنەڕەتدا خەڵکی شەمزینان بوون لە [[پارێزگای حەکاری]] لە [[تورکیا]]، دوای ئەوەی لە دوای جینۆسایدی ئاشوورییەکان لە کەمپی پەنابەران لە [[بەعقووبە]] نشتەجێبوون لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم]].<ref>https://www.shlama.org/population?fbclid=IwAR0rMdQbvDzjzV0_CIWBCjOGCU4OSVLrbsltgKijiY1fqYC2H6VAoQ8hJ8M</ref>دوای ماوەیەکی کەم کڵێسای مار یوحەنا دروستکرا. * تا ساڵی ١٩٣٨ ھەریر ٤٨٥ ئاشووری لە ٧٨ بنەماڵەدا نیشتەجێ بوو. شارۆچکەکە وێران کرا و دانیشتووانەکەی لەلایەن میلیشیاکانی لایەنگری حکومەتەوە ئاوارە بوون، لە ساڵی ١٩٦٣دا، لە کاتی [[شۆڕشی ئەیلوول|جەنگی یەکەمی عێراق-کورددا]]، کە پێشتر زیاتر لە ٩٠ ماڵی ئاشووری ھەبوون. دۆزینەوەی گۆڕێکی بەکۆمەڵ، کە تێیدا ٣٧ ئاشووری خەڵکی ھەریر بەخاک سپێردرابوون، لەلایەن وەزیری مافی مرۆڤی ھەرێمی کوردستانەوە لە ١٨ی شوباتی ٢٠٠٦ ڕاگەیەندرا.<ref>Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press.</ref> * دواتر ئۆردوگای زۆرەملێ لە ھەریر لەلایەن [[حکوومەتی عێراق]]ەوە دامەزرا و زیاتر لە ٣٠٠ خێزانی [[کورد]]ی ھۆزی [[بنەماڵەی بارزانی|بارزانی]] لە گوندی ئەرگوش کە لە ٢٦ی حوزەیرانی ١٩٧٨ بە زۆر لەوێ نیشتەجێکران کران.<ref>Sadiq, Ibrahim (2021). Origins of the Kurdish Genocide: Nation Building and Genocide as a Civilizing and De-Civilizing Process. Lexington Books.</ref> لەناو [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]، زیاتر لە ھەزار پەرەشوتەری لیوای ١٧٣ی ئاسمانی ئەمریکا لە ٢٦ی ئازار لە چوارچێوەی ئۆپەراسیۆنی دواکەوتنی باکوور لە فڕۆکەخانەی ھەریر لە ڕێگەی فڕۆکەخانەی ھەریرەوە نیشتنەوە.<ref>Shareef, Mohammed (2014). The United States, Iraq and the Kurds: Shock, Awe and Aftermath. Routledge.</ref> * شارۆچکەی ھەریر لە ساڵی ١٩٥٣ دا بووەتە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی ھەریر]]، بەر لەو مێژووە لە گوندی [[باتاس]] بوو. * لە سەرەتاوە لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە [[قەزای ڕەواندز]] بووە، دواترخراوەتە سەر [[قەزای شەقڵاوە]] لە سنووری [[پارێزگای ھەولێر]]. * کەوتووەتە سەرڕێگای ستراتیژی ومێژوویی ھاملتۆن. * [[عەلی حەریری|عەلی ھەریری]] شاعیری ناوداروکلاسیکی کورد خەڵکی ئەم دەڤەرەی ھەریرە ھەرچەندە ژێدەرەکانی مێژووی ئەدەبی کوردی ڕای جیاوازیان ھەیە لەبارەی ئەم شاعیرە کلاسکییەی کورد. گۆڕەکەشی لە ناو سەنتەری شارۆچکەی ھەریرە. * پایتەختی [[میرنشینی سۆران]] بووە لە سەردەمی قەڵەمڕەوی [[خانزادی سۆران]]. لە سەروبەندی داگیرکاری ئیمبراتۆری عوسمانییەکان. بەپێی ژێدەرە دیرۆکییەکان خانزادی میری سۆران لە ساڵی(١٦١٧) دەسەڵاتی گرتووەتە دەست لەم میرنشینە نزیکەی (٢٢)ساڵ حوکمڕانی کردووە تاکو ساڵی (١٦٣٩)ز.<ref>https://www.jstor.org/stable/43698618</ref> * تاکوئێستاشوێنەواری قەڵای خانزادی سۆران لە سەرچیای [[بەنی ھەریر]] ماوە. * یەکەم قوتابخانە لە ساڵی (١٩٢٣)لەم شارۆچکەیەدا دامەزراوە لە [[باتاس]] کە تاکوئێستاش قوتابیان تێیدادرێژە بە پرۆسەی خوێندن دەدەن. * لەم دەڤەرەدا بۆماوەی (٣٥)ساڵ [[مەسیحی]] و [[ئیسلام]] پێکەوە ژیاون لە ساڵی (١٩٢٨)تاکو ساڵی (١٩٦٣). * پاتریارک ماردنخا کەلە ساڵی ١٩٣٥لەگوندی دەربەندۆک سەربەناحییەی ھەریر لەدایکبووە پاتریارکی کەنیسەی ئاشووری جیھانی وڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بوولە ساڵی ٢٠١٥ لە ویلایەتی شیکاگۆی ئەمریکا کۆچی دوایی کرد خەڵکی ھەریرە لە مەسیحییەکانی ئەم دەڤەرە بووە. * لە ساڵی ١٩٧٩ کارگەی قوتوبەند و کارگەی مافووری دەستکرد لەم ناحیەیە دامەزراون لەلایەن حکوومەتی ئەوسای [[عێراق]]. * ساڵی ١٩٨٠فرۆکەخانەی ھەریر لەلایەن [[حکوومەتی عێراق]] سەردەمی بەعسی ڕووخاوو دروستکراوە لە پرۆسەی ئازادی عێراق لە سالی ٢٠٠٣ ھێزەکانی ئەمریکا لەم فرۆکەخانەیە دابەزین. * بە پێی بەیانی ژمارە(٣)ی ساڵی ٢٠٢٤ی [[وەزارەتی ناوخۆ]]ی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] لە بەرواری ٢٥\٢\٢٠٢٤دا بڕیاریدا بە ھێنانەکایەی [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]]. بە دابڕانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی ھەریر]] و [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای شەقڵاوە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = بەیانی ژمارە(٣)ی ساڵی ٢٠٢٤ | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/| نووسەر = بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == کشتوکاڵ == ھەریر دەڤەرێکی کشتوکاڵییە و دەشتێکی بەرفراوانی ھەیە کەبە دەشتی ھەریروباتاس ناسراوە، [[زێی گەورە]] بە سنووری جوگرافی ئەم قەزایەدا تێپەڕدەبێت کە سەرچاوەیەکی گرنگی ئاوە، بایە خێکی زۆری ھەیە بۆ کەرتی کشتوکاڵ لە دەڤەرەکەدا. == کەسانی دیار == *[[عەلی حەریری]] (١٤٢٥–١٤٩٥)، شاعیری کورد. *[[فرانسۆ ھەریری]] (١٩٣٧-٢٠٠١)، سیاسەتمەداری ئاشووری. *[[فەوزی ھەریری]] (لەدایکبووی ١٩٥٨)، سیاسەتمەداری ئاشووری. == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای ھەریر]] * [[باتاس]] * [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20200604105009/https://yandex.com/maps/?l=trf,trfe&ll=44.356738,36.552043&z=15.2 ھەریر] لە [[یاندێکس]] {{قەزای ھەریر}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Harir}} {{شریتی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] ez2ppk51vy7wg671t59txh6za5y131u 0 103998 1598785 1562414 2026-07-05T22:23:20Z MFTG 21816 /* top */ 1598785 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شێخ وەسان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیخ وسان}}<br>{{lang-en| Shekh Wasan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.43308| 44.55638}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شێخ وەسان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.43308| 44.55638 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١١٦٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥١٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شێخ وەسان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ئەم گوندە لە ڕێکەوتی ١٦/٤/١٩٨٧ بۆ یەکەم جار بە [[چەکی کیمیایی]] لە لایەن [[ڕژێمی بەعس]]ی [[عێراق]] لەگەڵ گوندی [[بالیسان]] بۆردومان کران کە سەدان قوربانی لێکەوتەوە، زۆربەی دانیشتوانەکەی پێکهاتوون لە هۆزی [[خۆشناو]]. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] j55sycbc87ptjdx2sytpvnh9092wa3b 4 117839 1598905 1590362 2026-07-06T01:33:58Z Hivja 64112 /* لێدوان */ وەڵامدانەوە 1598905 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:دیوەخان (پێشنیارەکان)/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 5 |minthreadstoarchive = 1 }} <noinclude> {{سەرپەڕەی دیوەخان|start= |1=پێشنیارەکان|2= پێشنیار و بیرۆکە نوێکان لێرەدا وتووێژیان لەسەر دەکرێ. ''بەر لە دانانی پێشنیار'': * گۆڕانکارییە پێشنیارکراوەکانی '''نەرمامێر''' کە لەسەری پێکھاتوون دەبێ لە [[MediaZilla:|بەگزیلا]]دا ڕاپۆرت بکرێ. * گۆڕانکارییە پێشنیارکراوەکانی '''سیاسەت''' پەیوەندیی ھەیە بە [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)]]. * '''وتارە نوێیە''' پێشنیارکراوەکان پەیوەندیی ھەیە بە [[ویکیپیدیا:وتارە پێشنیارکراوەکان]]. |3=وپ:دخپ|4=وپ:دخ/پ}} {{بازدان بۆ سەرەوە و خوارەوە}} __NEWSECTIONLINK__ __TOC__ <span id="below_toc"/> {{clear}} [[پۆل:دیوەخانی ویکیپیدیا]] </noinclude> == سیاسەت و کاری ویکیپیدیا و نیشانەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٨:٥٨، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٤٣٩٤٧٣٤}}{{Pin message|}} ئێمە هەر هەموومان ئەگەر بۆ یەک جاریش بێت یاریمان کردووە ئیتر هەر یارییەک بێت، لە یارییەکەدا وشەیەک نوسراوە بەناوی (mission) کەبریتییە (کارەکان) کە دەیکەینەوە نوسراوە ئەو کارە بکە و خەڵاتێکی لە بەرامبەردا وەرگرین، بۆیە منیش داوا دەکەم کە پڕۆژەیەک بۆ ویکیپیدیا دروستکەن و بە چەند کاریکی زۆر و نیشانەی زۆر ئێمە دەتوانیین هەم نیشانەکان بە شێوەیەکی دیموکراسیانە بەکارهێنەرەکان بەکاری بهێنین، هەم باشترکردنی وتارەکان کارەکان دەتوانیین بە باشترین کار دایبنێن و بەشێوەیەک کە دڵنیام هەمووتان [[ھەی دەی]] تان کردووە، کە ئەویش کاری هەیە کە دانەیەک تەواو دەکەیت ئەوە دەچێتە کاریکی زەحمەتر کە هەر هەمان یاسایە وەک: تەواوکردنی ١٠ سندوقی زانیاری. کە ئەم کارە تەواو کرا ببێت بە تەواو کردنی ١٠٠ سندوقی زانیاری. ئەمەش لەسەر دەنگی بەڕێوبەران بۆ خراپکاریش ئەو بەکارهێنەرانەی خراپکاریان پێکرد ئەوا دەتوانن ئێوەی بەڕێوبەران سەربەستیان بکەن، زۆر سوپاس[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٤١، ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ ڕوونکردنەوەیەکی زیاتریش ئەم وتانەی کە لەسەرەوە باسمان کرد بەم شێوەیە بەڕیوە دەچێت *دەبێت بەکارهێنەر نیشانەی سەرەکی هەبێت *دەبێت هەر بەکارهێنەرێک پەڕیەکی تایبەت بە (mission)ی بۆ دابنرێت ئەمەش لەسەر شێوەی ڕۆبۆتی *دەبێت بە سێ بەشەوە ئەنجام بدرێت کە بریتییە لە بۆ هەر (mission)نێک بریتی بێت لە سەرەتای ناوەندی زەحمەت، کە ئەمانە بەدوای یەکدا دێن لەدوای جێبەجێکردنی ئاسان دوای ناوەندی دوای زەحمەت. *دەبێت ئەو (mission)نەی کە بۆی نوسراوە بە چاکی بیکات، نەوەک بە تێکچووی *دەبێت لەسەر هەر (mission)ێک ئەو کارانەی بەکارهێنەری تێدابێت، وەک ئەوەی یەکسەر لەپەڕەکەی بەشێوەیەکی ڕۆبۆتی بۆی بنوسرێت. هەرچەندە ئەم کارانە لە سەروو پلەی خۆمەوەیە بەڵام دەبێت ئێوەی بەکارهێنەرانی بەئەزموون یارمەتیم بدەن بەهۆی تواناو لێهاتوویتانەوە، بەڵام من دەموێت لەسەرەتادا ١٠ بەکارهێنەری شارەزا بانگێشت بکەم بۆ ئەم پڕۆژەیە {{وب|Sako Nanakli}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Aram}} {{وب|Épine}} {{وب|Calak}} {{وب|Gyan333}} {{وب|Kushared}} {{وب|Serchia}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Aza}} دەموێت بڵێم لە هەرکاتێکدا دەنگدان لەسەر ئەم پڕۆژەیە ئەنجام بدرێت ئەوە بە تێکڕای دەنگ دەکرێت و هەرکەسێک بیەوێت دەنگ بدات ئەوا دەبێت بەژداربێت لەم پڕۆژەیەدا. سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : بەرێز {{وب|ئارۆ سالار محمود}} بیرۆکەکەت جوانە ئەوەندەی لە مەبەستەکەت تێگەیشتم "دەتەوێت وەک پێشبڕکێیەک کارەکان بکرێت و پلەبەندی بۆ ھەر کارێک دابنرێت و ھەر بەکارھێنەرێک بەپێی ئاستی خۆی کارێک یان چەن کارێکی پێبدرێت و ئیتر بەپێی کارەکانی ئاستی بەرز بێتەوە و ئەرکەکانی زیاتر و زەحمەت تر بن، بۆ ھەر کارێکیش کە ئەنجامی دەدات خەڵاتی لە بەرامبەردا پێ بدرێت بەڵام خەڵاتەکە کێ دەیدات وە چییە؟" و ھەندێک لەوانەی تاگت کردوون ھیچ بەشداریان نەماوە یان ناتوانن بەچالاکی بەشداری بکەن لە ویکیپیدیا بۆ نموونە {{وب|Gyan333}}، [[بەکارھێنەر:Épine]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :{{وب|ئارۆ سالار محمود}} سڵاو ، دیارە ئەوەندەی تێگەیشتبێتم ئەتەوێت پشبڕکێیەک لە نێوان بەکارهێنەران دروستبکەیت بۆ ئەوەی بتوانن زۆرترین سندوقی زانیاری وەڕبگێڕن، ئەگەر ئاوایە و مەبەستەکەت ئەوە بۆ ئەم قۆناغەی ئێمە کەمێک ئاسان نییە، بەتایبەت بەبێ پشتیوانی و خەڵات . پێشتر قەرارمان دەبوو پێشبڕکێەک ڕێکبخەین بۆ دانانی سەرچاوە بۆ ئەو وتارانەی بێ سەرچاوەن بە پشتیوانی ویکیمیدیا بەڵام وابزانم بەهۆی نەبوونی ژمارەیەکی زۆری بەکارهێنەر لە ویکیپیدیای کوردی کارەکە نەکرا .بۆیە هەر کارێک بەتایبەت لەو شێوەی جەنابت باسی دەکەیت ئاسان نییە بەتایبەت ئەم مەرجانەی تێدابێت قورس و گرانی و مامناوەن ، ئامانجی بەشی زۆری ئەوانەی لێرەن هەوڵدانە بۆ ئەوەی لانیکەم ژمارەی وتارەکان بگەیینە ئاستێکی زۆر باشە لەگەڵ بوونی ناوەڕۆکێکی باش .ئەمەش کەم کەس بە خۆبەخشی و بێ بێ چاوەڕوانی هیچ پاداشتێک ئەنجامی دەدات.لەگەڵ ئەوەش بوونی پڕۆژەی جیاواز لە نیشانەکانی پێشکەوتنی ویکیپیدیای کوردیدایە و لە قازانجیەتی ئەنجامیان بدات هەرچەند تا ئێستا چەن پڕۆژەیەک ئەنجام دراون ئێستاش پڕۆژەی شارەکانی ئێران لە بواری تەواوبووندایە.جا ئەگەر وادەزانی هەڵە تێگەیشتووم دەتوانی ڕوونکردنەوەی زیاتر بنوسی ، لەگەڵ ڕێزدا .[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٨:٠٩، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بەڕێزان ڕاست دەکەن ئەمە ئەرکێکی قورسەو جێبەجێکیردنی کاتی دەوێت، بەڵام ئێمە دەتوانین وتارێکی ویکی لە سەرەتادا بۆ دروست بکەین، و دەتوانین بە چەند شێوەیەک کار دروستبکەین، ئەوەش حەزدەکەم یەکم کار ئێوە بینوسن، و دەزانین نیشانەکان زۆر لەمەوبەر دیاری کراوە، بەڵام نەخراوەتە بەرچاوی بەکارهێنەر و ئێمە دەتوانین بڵاویبکەینەوە لە پەڕەیەکدا، و بۆ کارەکان دەبێت لەیەکەو دوور بن وەک دروستکردنی (چ ژمارەیە) وتارێک کە پێکهاتبێت لە ئەونە (ژمارە. سەردێڕ، ژمارە. ژێرسەردێڕ). یاخود بڵێن دروستکردنی ژمارە. وتاری (وەرزشی، هونەری، موسیقا)، ئیتر دەکەوێتە سەر ئەوەی چی بکەین.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر ھیچ قسەت نییە لەسەر پڕۆژەکە دەتەوێت دایبخەم، بە ھۆکاری ئەوەی نەکرا؟ یان دەتەوێت داواکارییەکە بەردەوام لێرە بێت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٤، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) داوادەکەم بیسڕیتەوە و هەر دانەیەکی من کە دامناوە چوونکە هیچ کەسێک بێجگە لە تۆ و ئارام نایەنە سەر ئەم بەشەی ویکیپیدیا، لاخۆی دیوەخانە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٦:٠٠، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بێزەحمەت دایبخە [[بەکارھێنەر:Agent aro|Agent aro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Agent aro|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٣، ١٩ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == دەستکاریی بە کۆمەڵی شێواز == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:١١، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٣٥ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٦٨٨٣٠٦٦٤}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو بەکارھێنەر {{وب|Aram}} و بەکارھێنەرانی تر. پێشتر بڕێک پیاچوونەوەی زمانەوانیمان کردووە لە دەقەکاندا. ھەڵەیەک کە زۆر دەکەوێتە بەرچاوم ئەوم '''ھەستا بە''' کە [[:en:calque]] یانی وەرگێڕانی وشەبەوشەی عەرەبیی قام بە. دوو کێشەی ھەیە. یەک، لە ڕووی شێوازەوە زمان درێژ دەکاتەوە. دوو، وەک گشت وەرگێڕانێکی وشەبەوشەی ئیدیۆمی بیانی تێگەیشتنی ئاسان نیە. بۆ نموونە لەجێی '''ھەستا بە گەورەکردنی ماڵەکە''' بنووسرێ '''ماڵەکەی گەورە کرد'''. بەڵام ئەمە نازانم بە چەند دێڕ کۆد بکرێ یا نە، چون چەند کێشەی ھەیە. ١) بڕێک جار ڕستەکان درێژن و خاڵ لە ئاخریانەوە نیە و ئەوە دیاریکردنی بەکارەکە ئەستەم دەکات. ٢) کێشەی جێناوە لکاوەکان (کە ئەو ئاسانتر بێ و بە چەند دێڕ کۆد چارەسەر دەکرێت). بەکارھێنەر ئارام کە تەجرەبەی زیاترە نازانم ڕای چییە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:٣٦، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو لەم دڵسۆزەی ویکی، {{وب|Pirehelokan}}! زۆر ببوورە و کۆمپیوتەرەکەم کێشەی تێ کەوت بۆیە نەمتوانی زووتر وەڵامت بدەمەوە. ئەوە [[فەرھاد پیرباڵ]]یش لە بەرنامەیەک زۆر بە توندی ڕەخنەی لەم باسە گرتبوو. پێم وا بێ شتەکە چووەتە ناوی خەڵکەوە و وشیارتر مامەڵەی لەگەڵ دەکەن و کەمتریش بە کاری دێنن. لەم کاتەدا و لێرە ٣٢٧ ئاکامی ئەم باسەمان ھەیە. ڕاستکردنەوەیان نە بە دەست و بە ئێمە ئاسانە و نە پێشم وایە بە چەند دێڕێک کۆد و بە بۆت بکرێت؛ بۆت نابێت لە خۆیەوە و بەبێ پێداچوونەوەی مرۆڤ ئەم جۆرە دەستکارییە بکات. بە بڕوای من بۆ چارەکردنی ئەمە، پێویستمان بە سیستمێکە کە ھەڵەکان دیاری بکات و حەلێک یان زیاتر پێشنیار بکات و بەکارھێنەر بڕیار بدات کە قبووڵی بکات یان نا. ئەوە دەمبوسێکم لە بەشەکە چەقاند تا ئەرشیڤ نەکرێ تا بزانین دەتوانین شتێکی لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:١١، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) ::{{وب|Aram}}، سڵاو، سپاس بۆ وڵامەکەت. ئەگەر فۆرمە جیاوازەکانی بەرچاو بگرین یانی کاتی کارەکە و سەرفکردنەکەی ئەوە زیاتریش دەکا. ھەست/ام/ای/ا/این/ان/ان بە تەنیا لە ڕابردوودا. ئیتر با ڕانەبردوو بمێنێ و کێشەی دوو جۆرە ھ ێکەیش بە لایەک. بەھەرحاڵ ئەوەی بڕێک دەڵێن ئەمە بووە بە باو نابێ بە بیانوو بۆ دەستبەرداربوونی. بڕوانە ئینگلیزی ئیستەش ھەموو ڕۆژێ باسی شێوازی دروست و پوخت و کورت ھەمیشە گەرمە. دیسان سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:١٢، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) == دیواری شانازی ویکیپیدیای کوردی سۆرانی == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:١١، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٣٥ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٦٨٨٣٠٦٦٤}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> '''سڵاو لە''' {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist}} و سەرجەم بەکارھێنەرانی تریش… ببوورن گەر هەندێک بەکارهێنەر ناوی لێرە نەهاتبێت''' '''پڕۆژەکە''' دەمەوێت ئەم پڕۆژەیە بخەمە بەردەست کۆمەڵەگەی ویکیپیدیا بۆ ئەوەی وتووێژی لێ بکرێت تاکو ببێتە خزمەتێک بۆ ویکیپیدیا پڕۆژەکە بەناوی هۆڵی شانازییە کە ئەم وتارە پڕۆژەیەکە کە تێیدا ناوی ئەو بەکارهێنەرانەی تێ دەچێت کە خزمەتێکی گەورەی بە ویکیپیدیا کردبێت یاخود کاتی بێت تاکو بەفەرمی بچێتە نێو ئەم وتارە لە وتارەکەدا باسی چەند شتێک دەکرێت و لەلایەن خودی بەکارهێنەرەوە خۆی دەنووسرێت: '''ناوی بەکارهێنەری''' ناوی ڕاستەقینەی خۆی (لە دوو ناوی سەرەتا زیاتر نەبێت)، و زیادکردنی ناوێک لە دەستە چەپەوە (سایزەکەی دوای دیاری دەکرێت) '''زانیاری''' لەم بەشەدا ماوەی چالاکی بوون و تەمەنی و لە چ بوارێکی ویکیپیدیا زیاتر کاری کردووە (چەند دانەیە با بینووسێت) پلە و پۆستەکەی لە ویکیپیدیا '''چالاکییە گەورەکانی''' ژمارەی وتارەکانی: ژمارەی چالاکییەکانی: <nowiki>*</nowiki>پڕۆژەی دامەزراوی: <nowiki>*</nowiki>وتارە هەڵبژێردراوەکانی <nowiki>*</nowiki>وتارە باشەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی داڕێژەنی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پۆلەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی دەروازەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پەڕگەکانی: ئەو شتانەی کە نا ئێستا نەی کردووە دەکرێت نەنووسرێن و دەرنەکەون '''هۆکاری شانازی گرتن لێی:''' (ئەم بەشە لەلایەن بەڕێوبەری چالاکەوە دەنووسرێت) _______________________ بەمشێوازە من بیرم لێی کردەوە تەبعەن لە ماوەی ئەم گفتووگۆیەدا گەشەی پێ دەدرێت _______________________ '''پێوەرەکان''' - بە دوو شێواز بەکارهێنەر ئەم شانازییەی پێ دەبەخشرێت ١. مەرجی: گەر بەکارهێنەر ئەم سیفەتانەی تێدابێت: گەر بەکارهێنەر نووسەر بێت: - ژمارەی دەستکارییەکانیبلە ٢٠٠٠ کەمتر نەبێت -ماوەی بەکاربوونی دەبێت لە دوو ساڵ کەمتر نەبێت - خاوەن ٥٠٠ وتار کەمتر نەبێت - خاوەن ١٠ وتاری باش کەمتر نەبێت - خاوەن ٥ وتاری هەڵبژێردراو کەمتر نەبێت گەر بەکارهێنەر تەکنیککار بێت: پێوەرەکانی لەلایەن تەکنیک کارەوە دابنرێت گەر بەکارهێنەر درووستکەری (دەروازە، پۆل، داڕێژە، هتد……) ژمارەی دەستکارییەکانی لە ٢٠٠٠ کەمتر نەبێی - ماوەی بەکاربوونی لە دوو ساڵ کەمتر نەبێت - خاوەنی ٢٠٠ پۆل کەمتر نەبێت - خاوەنی ١٠٠ پەرگە کەمتر نەبێت - خاوەنی ٥٠ داڕێژە کەمتر نەبێت - خاوەنی ٥ دەروازە کەمتر نەبێت —————————————— گشت ئەم مەرجانە ئەگەری دەستکاری کردنیان هەیە. نموونەیەک لە خوارەوە دادەنێم بە وێنە ————————————————— '''نموونەی بەکارهێنەر لە هۆڵی شانازی''' [[پەڕگە:Unknown_person.jpg|وێنەی دەرەکی|چەپ|150x150پیکسڵ]]   [[بەکارھێنەر:Aro Salar|'''Aro Salar''']] '''ناوی ڕاستەقینە:''' ئارۆ سالار '''ساڵی لەدایکبوون''': ٢٠٠٨ '''ماوەی چالاکی:''' ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ – تا ئێستا '''ئەندام لە ویکیپیدیا:''' بارکەر '''زانیاری:''' ئەم بەکارهێنەرە لە ساڵی ٢٠٢٢ دەستی بەکارکردن لە ویکیپیدیا کوردی کردووە و زیاتر لە بواری فیلم و ئەنیمەیشن وتار نووسیووە. '''چالاکییە گەورەکانی:''' ژمارەی وتارەکانی:٥٤٢ ژمارەی چالاکییەکانی: ٤٣٩٣ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی ویکیپڕۆژەککانی:٣ <nowiki>*</nowiki>وتارە هەڵبژێردراوەکانی:٠ (دەرناکەوێت) <nowiki>*</nowiki>وتارە باشەکانی:١ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی داڕێژەنی:٣٩ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پۆلەکانی:٥٤ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی دەروازەکانی:٢ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پەڕگەکانی:٦٢ '''هۆکاری شانازی پێدان:''' بەهۆی بەشدارییە بەردەوامەکانی و زیادکردنی ناوەڕۆکی کوالیتی بۆ ویکیپیدیا کوردی. ______________________________ === {{لەگەڵ}} === * {{لەگەڵ}} دەزانن چی؟! خوداشاهیدە زۆر زۆر لەمێژ بوو بیرم لەوەی دەکردەوە کە چۆن و بە چ جۆر و شێوازێک دەستخۆشییەک لە بەکارهێنەرە باشەکان واتا ئەو بەکارهێنەرانەی خزمەتێکی زۆر و گەورەیان بە ویکیپیدیای کوردی کردۆ، بکەین، حەتاکوو جەنابی ئارۆ ئەو پێشنیارەی دا، هیوادارم کە بە باشی بڕواتە پێش. [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ٢٣:٥٠، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} پێشنیارێکی بەجێیە، بەڵام لەھەندێک حاڵەتدا دەکرێت '''ژمارەی دەستکاری نەکرێتە پێوەر'''، '''بەھا و کاریگەری چالاکیی بەکارھێنەرەکە بۆ ویکیپیدیا گرنگتر و بە بەھاترە''' (فراوانکردنی کۆلکە وتارێک، دابینکردن و دۆزینەوەی سەرچاوەی پێویست بۆ وتارێکی بێ سەرچاوە، ڕێکخستنەوەی وتارێک کە بەپێی پێوەرەکانی نووسین نەنووسراونەتەوە، یان ھەر چالاکییەکی تری کاریگەر و بەھادار). «[[User:Muhammed taha|<b style="background:Blue; color:White;">Muhammed Taha</b>]][[User talk:Muhammed taha|<sup style="color:Blue;">لێدوان</sup>]] ١٧:٥٥، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٩:٢٧، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:٠٧، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} دەبێ پێوەرەکان بە شێوەیەکی گشتی پێداچوونەوەیان بۆ بکرێت، نەک بەشێوەی تاک بە تاک. ئێستا بۆ نموونە بمانەوێت ڕێز لە کەسێکی وەک کاک ئارام بگرین، بەڵام ژمارەی وتارەکانی ژێر ٥٠٠ـن (زۆربەی وتارەکانی لە ڕێگای بۆت و ویکیپرۆژەکانەوە بڵاو کردووەتەوە) و ژمارەی وتارە ھەڵبژێردراوەکانی یەک دوو وتارن، بەو پێوەرە بێت کەس ھەموو مەرجەکان لەخۆ ناگرێت، بەڵام ئێستا ھەموو کەس دەزانێ کە کاک ئارام جێگای ڕێز و شانازییە. بەگشتی من پێم باشە بۆ ڕێزگرتن لە کەسێک ژمارەیەک بەکارھێنەر دەنگی لەسەر بدەن و دواتر بەھۆی سەرجەم بەشدارییەکان و کارە دیارەکانی ئەو بەکارھێنەرە؛ ئەگەر بەپێی یەکدەنگی شایەنی بوو ئەوە ڕێزلێنانەکەی پێ بدرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٣٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) === {{دژایەتی}} === <nowiki>*</nowiki> === لێدوان === بەهیوای تەندروستیی بۆ هەموو کەسێک.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] سەلام. ئەمن لەگەڵ ئەو پێشنیارەم بەس بەڕای من دەبێ شتێک بگۆڕێ. ۲۰۰۰ دەستکاری زۆر کەمە، بە دوو مانگ بە کووب چالاک بوون دەکرێ، بە ڕای من بڕوات بۆ ۱۰،۰۰۰، کەسێک کە ۱۰ وتاری باش و ۵ وتاری هەڵبژێردراو و ۵۰۰ وتاری دروستکراوی هەیە بە دڵنیاییەوە دەستکارییەکانی لە ۱۰،۰۰۰ی بۆولای ڕۆیشتۆ. [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ٠٠:٠٤، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) ::بەڕای من بکرێتە ٥٠٠٠ باشترێکە [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٧:١٥، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :::'''سڵاو لە''' {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist}} و سەرجەم بەکارھێنەرانی تریش… ببوورن گەر هەندێک بەکارهێنەر ناوی لێرە نەهاتبێت [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٠٩:٤٤، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]]: ڕاستی مادام حەز بەم جۆرە شتە دەکەن، بەدڵ خۆتان بکەن و من '''دژ''' نابم، لەبەرئەوەی کەسانی وەک ئێوە لە ئێستادا چالاکن لە ویکیپیدیا، هەربۆیە شایەنی بڕیاردانن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٢٥، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) کاک @[[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]] پێشنیارەکەت لەبەرچاو گیراوە، وەک لە پڕۆژەکە ئاماژەم پێداوە، دەکرێت بەڕێوبەری ئەو کاتە دەتوانێت پێوەرەکان پێشەل بکات و ڕێز لە کەسێک بنێت، بەدڵناییشەوە گەر کەسێک پێوەرەکانیشی تێدابێت بەڵام بەڕێوبەری ئەوکاتە ڕازی نەبیت، ئەوا ڕێزلێگرتنی دوادەخرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ٢٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] سڵاو و بەخێربێیەوە بۆ ویکیپیدیا. بۆ ئەو پێشنیارە یەکدەنگیی تەواوت لەگەڵە، تکایە ئەگەر دەتوانی یەکلایی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٣٣، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == کردنەوەی کەناڵ و گرووپی ویکیپیدیا لە تێلێگرام == {{atopg | status = ئەنجام | result = [https://t.me/ckbwiki کەناڵی ویکیپیدیای کوردی] لە [[تێلێگرام]] کرایەوە و [https://t.me/KurdishWikipedia گرووپەکەی] پێوە بەسترایەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٦:٣٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist|-Haryad|Tessla|Aza|حوسێن|MFTG|Sorou6sh|Saad Goran|مامۆستا|Épine|GoRaN909|Serchia|فەرهاد|Pirehelokan}} سڵاوتان لێ بێت ھاوڕێیان، ئەگەر یەکدەنگیتان لەسەر بێ، پێم باشە کەناڵ و کۆمەڵێک گرووپی جیاوازیی ویکیپیدیا (ڕێک ھاوشێوەی [[دیسکۆرد]]) لە «[[تێلێگرام]]» بکەینەوە. تێلێگرام کوردی زۆری تێدان و ئەگەر لەوێ چالاک بین ھەم دەتوانین سەرنجی کەسانی نوێ بۆ ئەندامبوون ڕابکێشین و ھەمیش دەتوانین لەوێ وەڵامی پرسیار و کێشەکان بدەینەوە. خۆم ئامادەم وەک ئەدمینی سەرەکیی ھەژماری ویکیکوردی لە تێلێگرام بم و ھەر کەسیش پێی خۆش بوو ببێتە ئەدمین ئەوە ڕایگەیێنێت؛ دواتریش خۆشحاڵ دەبین لەوێ ببنە ئەندام (ھەڵبەت ئەگەر یەکدەنگی لەسەر پەسەندکردنی ئەو پێشنیارە بێت). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٥٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو، من بەشتێکی باشی دادەنێم هەوڵێکی باشە، لە openstreetmap کارم دەکرد گروپی هەبوو بەڵام کوردەکان نا چالاک بوون، بانگێشتی عەرەبی عێراقی کرام زۆر چالاک بوون و ئیشی چاکیان دەکرد پێکەوە، بەڵام لە کۆتایدا ئیشی منیان بەدڵ نەبوو دەریان کردم(کوردایەتی)، گرنگ ئەوەیە چالاک بین و هاوکاری یەک بین. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٢١:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: دەستخۆش بۆ ئەم بیرۆکەیە. منیش پلانێکی وام ھەبوو باسێکی ئاوا بکەمەوە، ئەوەتا تۆ کردتەوە. منیش پێم وایە بەڕاستی ویکیپیدیای کوردی پێویستی بە چالاکییەکی زیاترە لە سۆشیاڵ میدیا و تێلێگرام شوێنێکی گونجاوە. بەس ئەبێ چەن بەشێکی ھەبێ و جیا بکرێنەوە، وەکو بڵاوکردنەوەی نوێکارییەکان، گرووپی وتووێژی گشتی تا بەکارھێنەرە تازەکان پرسیار بکەن و بەکارھێنەرانی شارەزا وەڵامیان بەنەوە، بەشی فێرکاری بە بڵاوکردنەوەی ڤیدۆ یان ڕێنماییی کورتی نووسراو بۆ فێرکردنی بەکارھێنەرانی تازە کە کەم ئەزموونن چۆن دەست بە نووسینی وتار بکەن. ئەگەر بەو شێوەیە بێ کێشەم نییە. سپاس [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢١:٣٧، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::باشە. بەو مەرجەی کەس ببێ خاوەندارێتیی بکا و ناوەرۆکی بۆ دابنێ. ئەگەر سەر بگرێ و چالاک بێ دەبێ چوارچێوەیەکی گشتیش ببێ دەربارەی ئەوەی چی دابنرێ و چی نە. دەکرێ چاو لە کاناڵەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی بکرێ کە زۆربەی بابەتەکانیان زانستییە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::سپاس بۆ ھەمووتان، ئەو جۆرەی دیارە وەڵامەکان ئەرێنین و پێشنیارەکە سەر دەگرێ. @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ڕاستە، بێگومان کارێکی جوانی تێدا دەکەین و بە ڕێکوپێکی بەڕێوەی دەبەین، ھەر پێشنیارێکیشتان لە ھەر کاتێکدا ھەبوو خۆشحاڵ دەبین پێمان بڵێن. @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ڕاستە، ھەر وەک شروەی دیسکۆرد چەندین گرووپی جیاواز و کاناڵێک لەخۆ دەگرێ کە ھەموویان سەر بە یەک دەبن؛ ھەروەھا کاک ھەریاد خۆشحاڵ دەبم ئەگەر تۆش وەک ئەدمینێک ھاوکار بیت. زۆر سپاس بۆ ھەمووتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٣، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::زۆر باشە مادەم وات ئەوێ، لە پەڕەکەم بەستەری تێلێگرامم داناوە، گەر ویستت لەوێ ئەتوانین زیاتر لەسەری قسەکەین. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢٣:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سلاو،دیارە کارێکی بەجێیە ، دەستان خۆشبێت ، ئەو لینکەی داتان ناوە کار ناکات لای من و ناتوانم بیدۆزمەوە. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ٢٠:٠٤، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: سەرەتا ئەو چەناڵ و گرووپەمان دانا لە تێلێگرام، دوای بینیم پێشتر کاک محەممەد دروستی کردبوون و ئەوەی خۆمان لابرد. ئەتوانی لەم لینکە جۆینی [https://t.me/ckbwiki چەناڵەکە] بیت. لەم لینکەش جۆینی [https://t.me/KurdishWikipedia گرووپەکە] بیت. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٠:٣٠، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سوپاس ،دەستخۆش. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٠:٤١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{کرا}}، [https://t.me/soranikurdishwikipedia کەناڵی تێلێگرام] کرایەوە و ھەوڵی زۆرکردنی گرووپەکانی و زیادکردنی ئەندام دەدەین. تکایە ھەر بۆچوون و پێشنیارێکی ھەتانە پێمان بڵێن؛ لە ئێستادا بەڕێز ھەریاد دامەزرێنەری کەناڵ و منیش ئەدمینیم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٣:٣١، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :: سڵاو لە تۆش [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، دەستخۆشی لەو پێشنیارەتان دەکەم، تێلێگرام لای خۆمان زیاتر ئاشنایە، ئینشەڵڵا ھەنگاوێکی باش دەبێت بۆ دووبارە چاڵاکبوونەوەی ویکی کوردیی ناوەندی. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٢:٠٣، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} == زۆر گرنگ: داوای پشتگیری لە ویکیداتا بۆ جێگیرکردنی زاراوەی «باکووری کوردستان» == {{atopg | status = ئەنجام | result = }} سڵاو هاوڕێیان و هاوپیشەیانی بەڕێز: [[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ، [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ، [[بەکارھێنەر:Serchia|Serchia]] ، [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ، [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ، [[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ، [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ، [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ، [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ، [[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ، [[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]] ، [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ، [[بەکارھێنەر:kushared|kushared]] ، [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] (ئەوانی تریش) '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٠٣، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) وەک دەزانن، لەم چەند ڕۆژەی ڕابردوودا لە ویکیداتا کێشەیەک دروست بووە لەسەر وەسفی زمانی کوردی (ckb) بۆ پارێزگاکانی باکووری کوردستان. بەکارهێنەرێکی تورک بەردەوام دەستکارییەکانی ئێمە دەگەڕێنێتەوە و بێڕێزی بەرامبەر بەڕێوەبەرانی پڕۆژەکەمان دەکات. دوای سکاڵای فەرمی، بە ڕێنمایی بەڕێوەبەرانی ویکیداتا گفتوگۆیەکی فەرمیم لە '''Project Chat''' دەست پێ کردووە بۆ ئەوەی وەک کۆمەڵگەی ویکیپیدیای کوردی «کۆدەنگی» (Consensus) خۆمان نیشان بدەین و ڕێگری لەم دەستوەردانە دەرەکییانە بگرین. '''تکایە هەمووتان بچنە ئەم لینکە و لە خوارەوەی بابەتەکە دەنگی خۆتان بدەن:''' '''[https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Project_chat#Consensus_for_Kurdish_(ckb)_descriptions_of_provinces_in_the_Kurdistan_region لینکی گفتوگۆکە لە ویکیداتا]''' '''چۆن دەنگ بدەم؟''' تەنها لە خوارەوەی پەیامەکە داڕێژەی Support دابنێن و پاشان لەتەنیشتی بنووسن: * <code>This terminology is the established community consensus in the Kurdish language (ckb).</code> تێبینییەک بۆ بەڕێوەبەرکانی ئێرە، گەر لەبەشی پشتگیری بنووسن (من وەک بەڕێوەبەرێک ...) ئەوە باشترە بۆ ئێمە. ئەمە وەک ئەرکێکی نەتەوەیی و فەرهەنگی ببینن بۆ پاراستنی سەروەریی زمانەکەمان لە پڕۆژە جیھانییەکاندا. ڕێز و خۆشەویستیم؛ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٥:٥٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Tessla}} زۆر سپاس بۆ بەڕێزت و ئەو کارە بەنرخەت. خۆت کێشەی ئایپییەکەم دەزانی بۆیە ناتوانم لە ویکیداتا شتێک بنووسم، بەڵام هیوادارم هەموو بەڕێزانی خۆمان لەوێ پاڵپشتی بکەن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:٣١، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Tessla}} دەنگی پشتگیریم دانا. ھیوادارم داواکە پشتگوێ نەخرێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٩:٥٨، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]، دەستت خۆش بێت. @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: بەداخەوە، هیوادارم ئەوانی تر بیکەن. @[[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]]: تۆش بەشداریت لەم کارە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٠٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@{{وب|Tessla}} لە دیوەخانی [[w:ku:Special:Diff/2031320|ویکیپیدیای کورمانجیش]] ھەمان داوام لەوێ دانا، تا ئەوانیش پشتیگیریی داواکە بکەن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢٣:٤٩، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]، @[[بەکارھێنەر:Khoshhat|Khoshhat]]: ئێوەش دەتوانن دەنگ بدەن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٦:٢٩، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::زۆر سوپاس بەڕێز تێسلا، دەنگی خۆم دا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}} سڵاو دووبارە، دەستخۆشی لە هەموو ئەو بەکارهێنەرە بەڕێزانە دەکەم کە لە ویکیداتا دەنگیان دا. پشتگیرییە بەهێزەکەتان کاریگەریی گەورەی هەبوو. ئێستا وتووێژەکە گەیشتووەتە قۆناغێکی زۆر باش. یەکێک لە بەڕێوەبەرە ناسراوەکانی ویکیداتا (ArthurPSmith) پێشنیاری کردووە کە ئێمە وەک کورد پڕۆژەیەکی فەرمی لە ناو خودی ویکیداتادا دابمەزرێنین بە ناوی '''WikiProject Kurdistan'''. سوودی ئەم پڕۆژەیە ئەوەیە کە دەتوانین هەموو یاسا زمانییەکانی خۆمان (وەک زاراوەی باکووری کوردستان و هتد) تێیدا بە فەرمی بنووسین و جێگیری بکەین، تا چیتر کەس نەتوانێت بە بیانووی بێلایەنی دەستکارییەکانمان بگەڕێنێتەوە. من بە ناوی کۆمەڵگەکەمانەوە ڕەزامەندیم لەسەر ئەم پێشنیارە دەربڕیوە. لە هەنگاوەکانی داهاتوودا داوای هاوکاریتان لێ دەکەم بۆ داڕشتنی ئەم پڕۆژەیە. ئێستا تەنها چاوەڕێ دەکەین تا وتووێژە سەرەکییەکە لەوێ کۆتایی دێت. سوپاس بۆ هەمووتان. داوا دەکەم بەڕێوەبەرەکانی خۆمان کەمێک دەست بکەنە ناو قسەکانمان و جار جار ئاگایان لێرە بێت. ( [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، [[بەکارھێنەر:kushared|kushared]]). '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٢، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} 5ws4xw3ir5nqaz49amdhm3khijczc9v 1598912 1598905 2026-07-06T02:02:42Z Sakura emad 42467 /* لێدوان */ وەڵامدانەوە 1598912 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:دیوەخان (پێشنیارەکان)/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 5 |minthreadstoarchive = 1 }} <noinclude> {{سەرپەڕەی دیوەخان|start= |1=پێشنیارەکان|2= پێشنیار و بیرۆکە نوێکان لێرەدا وتووێژیان لەسەر دەکرێ. ''بەر لە دانانی پێشنیار'': * گۆڕانکارییە پێشنیارکراوەکانی '''نەرمامێر''' کە لەسەری پێکھاتوون دەبێ لە [[MediaZilla:|بەگزیلا]]دا ڕاپۆرت بکرێ. * گۆڕانکارییە پێشنیارکراوەکانی '''سیاسەت''' پەیوەندیی ھەیە بە [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)]]. * '''وتارە نوێیە''' پێشنیارکراوەکان پەیوەندیی ھەیە بە [[ویکیپیدیا:وتارە پێشنیارکراوەکان]]. |3=وپ:دخپ|4=وپ:دخ/پ}} {{بازدان بۆ سەرەوە و خوارەوە}} __NEWSECTIONLINK__ __TOC__ <span id="below_toc"/> {{clear}} [[پۆل:دیوەخانی ویکیپیدیا]] </noinclude> == سیاسەت و کاری ویکیپیدیا و نیشانەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٨:٥٨، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٤٣٩٤٧٣٤}}{{Pin message|}} ئێمە هەر هەموومان ئەگەر بۆ یەک جاریش بێت یاریمان کردووە ئیتر هەر یارییەک بێت، لە یارییەکەدا وشەیەک نوسراوە بەناوی (mission) کەبریتییە (کارەکان) کە دەیکەینەوە نوسراوە ئەو کارە بکە و خەڵاتێکی لە بەرامبەردا وەرگرین، بۆیە منیش داوا دەکەم کە پڕۆژەیەک بۆ ویکیپیدیا دروستکەن و بە چەند کاریکی زۆر و نیشانەی زۆر ئێمە دەتوانیین هەم نیشانەکان بە شێوەیەکی دیموکراسیانە بەکارهێنەرەکان بەکاری بهێنین، هەم باشترکردنی وتارەکان کارەکان دەتوانیین بە باشترین کار دایبنێن و بەشێوەیەک کە دڵنیام هەمووتان [[ھەی دەی]] تان کردووە، کە ئەویش کاری هەیە کە دانەیەک تەواو دەکەیت ئەوە دەچێتە کاریکی زەحمەتر کە هەر هەمان یاسایە وەک: تەواوکردنی ١٠ سندوقی زانیاری. کە ئەم کارە تەواو کرا ببێت بە تەواو کردنی ١٠٠ سندوقی زانیاری. ئەمەش لەسەر دەنگی بەڕێوبەران بۆ خراپکاریش ئەو بەکارهێنەرانەی خراپکاریان پێکرد ئەوا دەتوانن ئێوەی بەڕێوبەران سەربەستیان بکەن، زۆر سوپاس[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٤١، ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ ڕوونکردنەوەیەکی زیاتریش ئەم وتانەی کە لەسەرەوە باسمان کرد بەم شێوەیە بەڕیوە دەچێت *دەبێت بەکارهێنەر نیشانەی سەرەکی هەبێت *دەبێت هەر بەکارهێنەرێک پەڕیەکی تایبەت بە (mission)ی بۆ دابنرێت ئەمەش لەسەر شێوەی ڕۆبۆتی *دەبێت بە سێ بەشەوە ئەنجام بدرێت کە بریتییە لە بۆ هەر (mission)نێک بریتی بێت لە سەرەتای ناوەندی زەحمەت، کە ئەمانە بەدوای یەکدا دێن لەدوای جێبەجێکردنی ئاسان دوای ناوەندی دوای زەحمەت. *دەبێت ئەو (mission)نەی کە بۆی نوسراوە بە چاکی بیکات، نەوەک بە تێکچووی *دەبێت لەسەر هەر (mission)ێک ئەو کارانەی بەکارهێنەری تێدابێت، وەک ئەوەی یەکسەر لەپەڕەکەی بەشێوەیەکی ڕۆبۆتی بۆی بنوسرێت. هەرچەندە ئەم کارانە لە سەروو پلەی خۆمەوەیە بەڵام دەبێت ئێوەی بەکارهێنەرانی بەئەزموون یارمەتیم بدەن بەهۆی تواناو لێهاتوویتانەوە، بەڵام من دەموێت لەسەرەتادا ١٠ بەکارهێنەری شارەزا بانگێشت بکەم بۆ ئەم پڕۆژەیە {{وب|Sako Nanakli}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Aram}} {{وب|Épine}} {{وب|Calak}} {{وب|Gyan333}} {{وب|Kushared}} {{وب|Serchia}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Aza}} دەموێت بڵێم لە هەرکاتێکدا دەنگدان لەسەر ئەم پڕۆژەیە ئەنجام بدرێت ئەوە بە تێکڕای دەنگ دەکرێت و هەرکەسێک بیەوێت دەنگ بدات ئەوا دەبێت بەژداربێت لەم پڕۆژەیەدا. سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : بەرێز {{وب|ئارۆ سالار محمود}} بیرۆکەکەت جوانە ئەوەندەی لە مەبەستەکەت تێگەیشتم "دەتەوێت وەک پێشبڕکێیەک کارەکان بکرێت و پلەبەندی بۆ ھەر کارێک دابنرێت و ھەر بەکارھێنەرێک بەپێی ئاستی خۆی کارێک یان چەن کارێکی پێبدرێت و ئیتر بەپێی کارەکانی ئاستی بەرز بێتەوە و ئەرکەکانی زیاتر و زەحمەت تر بن، بۆ ھەر کارێکیش کە ئەنجامی دەدات خەڵاتی لە بەرامبەردا پێ بدرێت بەڵام خەڵاتەکە کێ دەیدات وە چییە؟" و ھەندێک لەوانەی تاگت کردوون ھیچ بەشداریان نەماوە یان ناتوانن بەچالاکی بەشداری بکەن لە ویکیپیدیا بۆ نموونە {{وب|Gyan333}}، [[بەکارھێنەر:Épine]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :{{وب|ئارۆ سالار محمود}} سڵاو ، دیارە ئەوەندەی تێگەیشتبێتم ئەتەوێت پشبڕکێیەک لە نێوان بەکارهێنەران دروستبکەیت بۆ ئەوەی بتوانن زۆرترین سندوقی زانیاری وەڕبگێڕن، ئەگەر ئاوایە و مەبەستەکەت ئەوە بۆ ئەم قۆناغەی ئێمە کەمێک ئاسان نییە، بەتایبەت بەبێ پشتیوانی و خەڵات . پێشتر قەرارمان دەبوو پێشبڕکێەک ڕێکبخەین بۆ دانانی سەرچاوە بۆ ئەو وتارانەی بێ سەرچاوەن بە پشتیوانی ویکیمیدیا بەڵام وابزانم بەهۆی نەبوونی ژمارەیەکی زۆری بەکارهێنەر لە ویکیپیدیای کوردی کارەکە نەکرا .بۆیە هەر کارێک بەتایبەت لەو شێوەی جەنابت باسی دەکەیت ئاسان نییە بەتایبەت ئەم مەرجانەی تێدابێت قورس و گرانی و مامناوەن ، ئامانجی بەشی زۆری ئەوانەی لێرەن هەوڵدانە بۆ ئەوەی لانیکەم ژمارەی وتارەکان بگەیینە ئاستێکی زۆر باشە لەگەڵ بوونی ناوەڕۆکێکی باش .ئەمەش کەم کەس بە خۆبەخشی و بێ بێ چاوەڕوانی هیچ پاداشتێک ئەنجامی دەدات.لەگەڵ ئەوەش بوونی پڕۆژەی جیاواز لە نیشانەکانی پێشکەوتنی ویکیپیدیای کوردیدایە و لە قازانجیەتی ئەنجامیان بدات هەرچەند تا ئێستا چەن پڕۆژەیەک ئەنجام دراون ئێستاش پڕۆژەی شارەکانی ئێران لە بواری تەواوبووندایە.جا ئەگەر وادەزانی هەڵە تێگەیشتووم دەتوانی ڕوونکردنەوەی زیاتر بنوسی ، لەگەڵ ڕێزدا .[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٨:٠٩، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بەڕێزان ڕاست دەکەن ئەمە ئەرکێکی قورسەو جێبەجێکیردنی کاتی دەوێت، بەڵام ئێمە دەتوانین وتارێکی ویکی لە سەرەتادا بۆ دروست بکەین، و دەتوانین بە چەند شێوەیەک کار دروستبکەین، ئەوەش حەزدەکەم یەکم کار ئێوە بینوسن، و دەزانین نیشانەکان زۆر لەمەوبەر دیاری کراوە، بەڵام نەخراوەتە بەرچاوی بەکارهێنەر و ئێمە دەتوانین بڵاویبکەینەوە لە پەڕەیەکدا، و بۆ کارەکان دەبێت لەیەکەو دوور بن وەک دروستکردنی (چ ژمارەیە) وتارێک کە پێکهاتبێت لە ئەونە (ژمارە. سەردێڕ، ژمارە. ژێرسەردێڕ). یاخود بڵێن دروستکردنی ژمارە. وتاری (وەرزشی، هونەری، موسیقا)، ئیتر دەکەوێتە سەر ئەوەی چی بکەین.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر ھیچ قسەت نییە لەسەر پڕۆژەکە دەتەوێت دایبخەم، بە ھۆکاری ئەوەی نەکرا؟ یان دەتەوێت داواکارییەکە بەردەوام لێرە بێت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٤، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) داوادەکەم بیسڕیتەوە و هەر دانەیەکی من کە دامناوە چوونکە هیچ کەسێک بێجگە لە تۆ و ئارام نایەنە سەر ئەم بەشەی ویکیپیدیا، لاخۆی دیوەخانە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٦:٠٠، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بێزەحمەت دایبخە [[بەکارھێنەر:Agent aro|Agent aro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Agent aro|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٣، ١٩ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == دەستکاریی بە کۆمەڵی شێواز == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:١١، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٣٥ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٦٨٨٣٠٦٦٤}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو بەکارھێنەر {{وب|Aram}} و بەکارھێنەرانی تر. پێشتر بڕێک پیاچوونەوەی زمانەوانیمان کردووە لە دەقەکاندا. ھەڵەیەک کە زۆر دەکەوێتە بەرچاوم ئەوم '''ھەستا بە''' کە [[:en:calque]] یانی وەرگێڕانی وشەبەوشەی عەرەبیی قام بە. دوو کێشەی ھەیە. یەک، لە ڕووی شێوازەوە زمان درێژ دەکاتەوە. دوو، وەک گشت وەرگێڕانێکی وشەبەوشەی ئیدیۆمی بیانی تێگەیشتنی ئاسان نیە. بۆ نموونە لەجێی '''ھەستا بە گەورەکردنی ماڵەکە''' بنووسرێ '''ماڵەکەی گەورە کرد'''. بەڵام ئەمە نازانم بە چەند دێڕ کۆد بکرێ یا نە، چون چەند کێشەی ھەیە. ١) بڕێک جار ڕستەکان درێژن و خاڵ لە ئاخریانەوە نیە و ئەوە دیاریکردنی بەکارەکە ئەستەم دەکات. ٢) کێشەی جێناوە لکاوەکان (کە ئەو ئاسانتر بێ و بە چەند دێڕ کۆد چارەسەر دەکرێت). بەکارھێنەر ئارام کە تەجرەبەی زیاترە نازانم ڕای چییە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:٣٦، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو لەم دڵسۆزەی ویکی، {{وب|Pirehelokan}}! زۆر ببوورە و کۆمپیوتەرەکەم کێشەی تێ کەوت بۆیە نەمتوانی زووتر وەڵامت بدەمەوە. ئەوە [[فەرھاد پیرباڵ]]یش لە بەرنامەیەک زۆر بە توندی ڕەخنەی لەم باسە گرتبوو. پێم وا بێ شتەکە چووەتە ناوی خەڵکەوە و وشیارتر مامەڵەی لەگەڵ دەکەن و کەمتریش بە کاری دێنن. لەم کاتەدا و لێرە ٣٢٧ ئاکامی ئەم باسەمان ھەیە. ڕاستکردنەوەیان نە بە دەست و بە ئێمە ئاسانە و نە پێشم وایە بە چەند دێڕێک کۆد و بە بۆت بکرێت؛ بۆت نابێت لە خۆیەوە و بەبێ پێداچوونەوەی مرۆڤ ئەم جۆرە دەستکارییە بکات. بە بڕوای من بۆ چارەکردنی ئەمە، پێویستمان بە سیستمێکە کە ھەڵەکان دیاری بکات و حەلێک یان زیاتر پێشنیار بکات و بەکارھێنەر بڕیار بدات کە قبووڵی بکات یان نا. ئەوە دەمبوسێکم لە بەشەکە چەقاند تا ئەرشیڤ نەکرێ تا بزانین دەتوانین شتێکی لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:١١، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) ::{{وب|Aram}}، سڵاو، سپاس بۆ وڵامەکەت. ئەگەر فۆرمە جیاوازەکانی بەرچاو بگرین یانی کاتی کارەکە و سەرفکردنەکەی ئەوە زیاتریش دەکا. ھەست/ام/ای/ا/این/ان/ان بە تەنیا لە ڕابردوودا. ئیتر با ڕانەبردوو بمێنێ و کێشەی دوو جۆرە ھ ێکەیش بە لایەک. بەھەرحاڵ ئەوەی بڕێک دەڵێن ئەمە بووە بە باو نابێ بە بیانوو بۆ دەستبەرداربوونی. بڕوانە ئینگلیزی ئیستەش ھەموو ڕۆژێ باسی شێوازی دروست و پوخت و کورت ھەمیشە گەرمە. دیسان سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:١٢، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) == دیواری شانازی ویکیپیدیای کوردی سۆرانی == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:١١، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٣٥ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٦٨٨٣٠٦٦٤}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> '''سڵاو لە''' {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist}} و سەرجەم بەکارھێنەرانی تریش… ببوورن گەر هەندێک بەکارهێنەر ناوی لێرە نەهاتبێت''' '''پڕۆژەکە''' دەمەوێت ئەم پڕۆژەیە بخەمە بەردەست کۆمەڵەگەی ویکیپیدیا بۆ ئەوەی وتووێژی لێ بکرێت تاکو ببێتە خزمەتێک بۆ ویکیپیدیا پڕۆژەکە بەناوی هۆڵی شانازییە کە ئەم وتارە پڕۆژەیەکە کە تێیدا ناوی ئەو بەکارهێنەرانەی تێ دەچێت کە خزمەتێکی گەورەی بە ویکیپیدیا کردبێت یاخود کاتی بێت تاکو بەفەرمی بچێتە نێو ئەم وتارە لە وتارەکەدا باسی چەند شتێک دەکرێت و لەلایەن خودی بەکارهێنەرەوە خۆی دەنووسرێت: '''ناوی بەکارهێنەری''' ناوی ڕاستەقینەی خۆی (لە دوو ناوی سەرەتا زیاتر نەبێت)، و زیادکردنی ناوێک لە دەستە چەپەوە (سایزەکەی دوای دیاری دەکرێت) '''زانیاری''' لەم بەشەدا ماوەی چالاکی بوون و تەمەنی و لە چ بوارێکی ویکیپیدیا زیاتر کاری کردووە (چەند دانەیە با بینووسێت) پلە و پۆستەکەی لە ویکیپیدیا '''چالاکییە گەورەکانی''' ژمارەی وتارەکانی: ژمارەی چالاکییەکانی: <nowiki>*</nowiki>پڕۆژەی دامەزراوی: <nowiki>*</nowiki>وتارە هەڵبژێردراوەکانی <nowiki>*</nowiki>وتارە باشەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی داڕێژەنی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پۆلەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی دەروازەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پەڕگەکانی: ئەو شتانەی کە نا ئێستا نەی کردووە دەکرێت نەنووسرێن و دەرنەکەون '''هۆکاری شانازی گرتن لێی:''' (ئەم بەشە لەلایەن بەڕێوبەری چالاکەوە دەنووسرێت) _______________________ بەمشێوازە من بیرم لێی کردەوە تەبعەن لە ماوەی ئەم گفتووگۆیەدا گەشەی پێ دەدرێت _______________________ '''پێوەرەکان''' - بە دوو شێواز بەکارهێنەر ئەم شانازییەی پێ دەبەخشرێت ١. مەرجی: گەر بەکارهێنەر ئەم سیفەتانەی تێدابێت: گەر بەکارهێنەر نووسەر بێت: - ژمارەی دەستکارییەکانیبلە ٢٠٠٠ کەمتر نەبێت -ماوەی بەکاربوونی دەبێت لە دوو ساڵ کەمتر نەبێت - خاوەن ٥٠٠ وتار کەمتر نەبێت - خاوەن ١٠ وتاری باش کەمتر نەبێت - خاوەن ٥ وتاری هەڵبژێردراو کەمتر نەبێت گەر بەکارهێنەر تەکنیککار بێت: پێوەرەکانی لەلایەن تەکنیک کارەوە دابنرێت گەر بەکارهێنەر درووستکەری (دەروازە، پۆل، داڕێژە، هتد……) ژمارەی دەستکارییەکانی لە ٢٠٠٠ کەمتر نەبێی - ماوەی بەکاربوونی لە دوو ساڵ کەمتر نەبێت - خاوەنی ٢٠٠ پۆل کەمتر نەبێت - خاوەنی ١٠٠ پەرگە کەمتر نەبێت - خاوەنی ٥٠ داڕێژە کەمتر نەبێت - خاوەنی ٥ دەروازە کەمتر نەبێت —————————————— گشت ئەم مەرجانە ئەگەری دەستکاری کردنیان هەیە. نموونەیەک لە خوارەوە دادەنێم بە وێنە ————————————————— '''نموونەی بەکارهێنەر لە هۆڵی شانازی''' [[پەڕگە:Unknown_person.jpg|وێنەی دەرەکی|چەپ|150x150پیکسڵ]]   [[بەکارھێنەر:Aro Salar|'''Aro Salar''']] '''ناوی ڕاستەقینە:''' ئارۆ سالار '''ساڵی لەدایکبوون''': ٢٠٠٨ '''ماوەی چالاکی:''' ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ – تا ئێستا '''ئەندام لە ویکیپیدیا:''' بارکەر '''زانیاری:''' ئەم بەکارهێنەرە لە ساڵی ٢٠٢٢ دەستی بەکارکردن لە ویکیپیدیا کوردی کردووە و زیاتر لە بواری فیلم و ئەنیمەیشن وتار نووسیووە. '''چالاکییە گەورەکانی:''' ژمارەی وتارەکانی:٥٤٢ ژمارەی چالاکییەکانی: ٤٣٩٣ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی ویکیپڕۆژەککانی:٣ <nowiki>*</nowiki>وتارە هەڵبژێردراوەکانی:٠ (دەرناکەوێت) <nowiki>*</nowiki>وتارە باشەکانی:١ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی داڕێژەنی:٣٩ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پۆلەکانی:٥٤ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی دەروازەکانی:٢ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پەڕگەکانی:٦٢ '''هۆکاری شانازی پێدان:''' بەهۆی بەشدارییە بەردەوامەکانی و زیادکردنی ناوەڕۆکی کوالیتی بۆ ویکیپیدیا کوردی. ______________________________ === {{لەگەڵ}} === * {{لەگەڵ}} دەزانن چی؟! خوداشاهیدە زۆر زۆر لەمێژ بوو بیرم لەوەی دەکردەوە کە چۆن و بە چ جۆر و شێوازێک دەستخۆشییەک لە بەکارهێنەرە باشەکان واتا ئەو بەکارهێنەرانەی خزمەتێکی زۆر و گەورەیان بە ویکیپیدیای کوردی کردۆ، بکەین، حەتاکوو جەنابی ئارۆ ئەو پێشنیارەی دا، هیوادارم کە بە باشی بڕواتە پێش. [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ٢٣:٥٠، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} پێشنیارێکی بەجێیە، بەڵام لەھەندێک حاڵەتدا دەکرێت '''ژمارەی دەستکاری نەکرێتە پێوەر'''، '''بەھا و کاریگەری چالاکیی بەکارھێنەرەکە بۆ ویکیپیدیا گرنگتر و بە بەھاترە''' (فراوانکردنی کۆلکە وتارێک، دابینکردن و دۆزینەوەی سەرچاوەی پێویست بۆ وتارێکی بێ سەرچاوە، ڕێکخستنەوەی وتارێک کە بەپێی پێوەرەکانی نووسین نەنووسراونەتەوە، یان ھەر چالاکییەکی تری کاریگەر و بەھادار). «[[User:Muhammed taha|<b style="background:Blue; color:White;">Muhammed Taha</b>]][[User talk:Muhammed taha|<sup style="color:Blue;">لێدوان</sup>]] ١٧:٥٥، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٩:٢٧، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:٠٧، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} دەبێ پێوەرەکان بە شێوەیەکی گشتی پێداچوونەوەیان بۆ بکرێت، نەک بەشێوەی تاک بە تاک. ئێستا بۆ نموونە بمانەوێت ڕێز لە کەسێکی وەک کاک ئارام بگرین، بەڵام ژمارەی وتارەکانی ژێر ٥٠٠ـن (زۆربەی وتارەکانی لە ڕێگای بۆت و ویکیپرۆژەکانەوە بڵاو کردووەتەوە) و ژمارەی وتارە ھەڵبژێردراوەکانی یەک دوو وتارن، بەو پێوەرە بێت کەس ھەموو مەرجەکان لەخۆ ناگرێت، بەڵام ئێستا ھەموو کەس دەزانێ کە کاک ئارام جێگای ڕێز و شانازییە. بەگشتی من پێم باشە بۆ ڕێزگرتن لە کەسێک ژمارەیەک بەکارھێنەر دەنگی لەسەر بدەن و دواتر بەھۆی سەرجەم بەشدارییەکان و کارە دیارەکانی ئەو بەکارھێنەرە؛ ئەگەر بەپێی یەکدەنگی شایەنی بوو ئەوە ڕێزلێنانەکەی پێ بدرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٣٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) === {{دژایەتی}} === <nowiki>*</nowiki> === لێدوان === بەهیوای تەندروستیی بۆ هەموو کەسێک.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] سەلام. ئەمن لەگەڵ ئەو پێشنیارەم بەس بەڕای من دەبێ شتێک بگۆڕێ. ۲۰۰۰ دەستکاری زۆر کەمە، بە دوو مانگ بە کووب چالاک بوون دەکرێ، بە ڕای من بڕوات بۆ ۱۰،۰۰۰، کەسێک کە ۱۰ وتاری باش و ۵ وتاری هەڵبژێردراو و ۵۰۰ وتاری دروستکراوی هەیە بە دڵنیاییەوە دەستکارییەکانی لە ۱۰،۰۰۰ی بۆولای ڕۆیشتۆ. [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ٠٠:٠٤، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) ::بەڕای من بکرێتە ٥٠٠٠ باشترێکە [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٧:١٥، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :::'''سڵاو لە''' {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist}} و سەرجەم بەکارھێنەرانی تریش… ببوورن گەر هەندێک بەکارهێنەر ناوی لێرە نەهاتبێت [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٠٩:٤٤، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]]: ڕاستی مادام حەز بەم جۆرە شتە دەکەن، بەدڵ خۆتان بکەن و من '''دژ''' نابم، لەبەرئەوەی کەسانی وەک ئێوە لە ئێستادا چالاکن لە ویکیپیدیا، هەربۆیە شایەنی بڕیاردانن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٢٥، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) کاک @[[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]] پێشنیارەکەت لەبەرچاو گیراوە، وەک لە پڕۆژەکە ئاماژەم پێداوە، دەکرێت بەڕێوبەری ئەو کاتە دەتوانێت پێوەرەکان پێشەل بکات و ڕێز لە کەسێک بنێت، بەدڵناییشەوە گەر کەسێک پێوەرەکانیشی تێدابێت بەڵام بەڕێوبەری ئەوکاتە ڕازی نەبیت، ئەوا ڕێزلێگرتنی دوادەخرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ٢٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] سڵاو و بەخێربێیەوە بۆ ویکیپیدیا. بۆ ئەو پێشنیارە یەکدەنگیی تەواوت لەگەڵە، تکایە ئەگەر دەتوانی یەکلایی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٣٣، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::خۆی لەسەر بەرێوەبەرە کە یەکلایی بکاتەوە بەڵام ئێستا ئەو دەتوانێت پڕۆژەکەی بەئەنجام بگەیەنێت بەبێ کێشە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٢:٠٢، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == کردنەوەی کەناڵ و گرووپی ویکیپیدیا لە تێلێگرام == {{atopg | status = ئەنجام | result = [https://t.me/ckbwiki کەناڵی ویکیپیدیای کوردی] لە [[تێلێگرام]] کرایەوە و [https://t.me/KurdishWikipedia گرووپەکەی] پێوە بەسترایەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٦:٣٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist|-Haryad|Tessla|Aza|حوسێن|MFTG|Sorou6sh|Saad Goran|مامۆستا|Épine|GoRaN909|Serchia|فەرهاد|Pirehelokan}} سڵاوتان لێ بێت ھاوڕێیان، ئەگەر یەکدەنگیتان لەسەر بێ، پێم باشە کەناڵ و کۆمەڵێک گرووپی جیاوازیی ویکیپیدیا (ڕێک ھاوشێوەی [[دیسکۆرد]]) لە «[[تێلێگرام]]» بکەینەوە. تێلێگرام کوردی زۆری تێدان و ئەگەر لەوێ چالاک بین ھەم دەتوانین سەرنجی کەسانی نوێ بۆ ئەندامبوون ڕابکێشین و ھەمیش دەتوانین لەوێ وەڵامی پرسیار و کێشەکان بدەینەوە. خۆم ئامادەم وەک ئەدمینی سەرەکیی ھەژماری ویکیکوردی لە تێلێگرام بم و ھەر کەسیش پێی خۆش بوو ببێتە ئەدمین ئەوە ڕایگەیێنێت؛ دواتریش خۆشحاڵ دەبین لەوێ ببنە ئەندام (ھەڵبەت ئەگەر یەکدەنگی لەسەر پەسەندکردنی ئەو پێشنیارە بێت). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٥٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو، من بەشتێکی باشی دادەنێم هەوڵێکی باشە، لە openstreetmap کارم دەکرد گروپی هەبوو بەڵام کوردەکان نا چالاک بوون، بانگێشتی عەرەبی عێراقی کرام زۆر چالاک بوون و ئیشی چاکیان دەکرد پێکەوە، بەڵام لە کۆتایدا ئیشی منیان بەدڵ نەبوو دەریان کردم(کوردایەتی)، گرنگ ئەوەیە چالاک بین و هاوکاری یەک بین. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٢١:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: دەستخۆش بۆ ئەم بیرۆکەیە. منیش پلانێکی وام ھەبوو باسێکی ئاوا بکەمەوە، ئەوەتا تۆ کردتەوە. منیش پێم وایە بەڕاستی ویکیپیدیای کوردی پێویستی بە چالاکییەکی زیاترە لە سۆشیاڵ میدیا و تێلێگرام شوێنێکی گونجاوە. بەس ئەبێ چەن بەشێکی ھەبێ و جیا بکرێنەوە، وەکو بڵاوکردنەوەی نوێکارییەکان، گرووپی وتووێژی گشتی تا بەکارھێنەرە تازەکان پرسیار بکەن و بەکارھێنەرانی شارەزا وەڵامیان بەنەوە، بەشی فێرکاری بە بڵاوکردنەوەی ڤیدۆ یان ڕێنماییی کورتی نووسراو بۆ فێرکردنی بەکارھێنەرانی تازە کە کەم ئەزموونن چۆن دەست بە نووسینی وتار بکەن. ئەگەر بەو شێوەیە بێ کێشەم نییە. سپاس [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢١:٣٧، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::باشە. بەو مەرجەی کەس ببێ خاوەندارێتیی بکا و ناوەرۆکی بۆ دابنێ. ئەگەر سەر بگرێ و چالاک بێ دەبێ چوارچێوەیەکی گشتیش ببێ دەربارەی ئەوەی چی دابنرێ و چی نە. دەکرێ چاو لە کاناڵەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی بکرێ کە زۆربەی بابەتەکانیان زانستییە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::سپاس بۆ ھەمووتان، ئەو جۆرەی دیارە وەڵامەکان ئەرێنین و پێشنیارەکە سەر دەگرێ. @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ڕاستە، بێگومان کارێکی جوانی تێدا دەکەین و بە ڕێکوپێکی بەڕێوەی دەبەین، ھەر پێشنیارێکیشتان لە ھەر کاتێکدا ھەبوو خۆشحاڵ دەبین پێمان بڵێن. @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ڕاستە، ھەر وەک شروەی دیسکۆرد چەندین گرووپی جیاواز و کاناڵێک لەخۆ دەگرێ کە ھەموویان سەر بە یەک دەبن؛ ھەروەھا کاک ھەریاد خۆشحاڵ دەبم ئەگەر تۆش وەک ئەدمینێک ھاوکار بیت. زۆر سپاس بۆ ھەمووتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٣، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::زۆر باشە مادەم وات ئەوێ، لە پەڕەکەم بەستەری تێلێگرامم داناوە، گەر ویستت لەوێ ئەتوانین زیاتر لەسەری قسەکەین. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢٣:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سلاو،دیارە کارێکی بەجێیە ، دەستان خۆشبێت ، ئەو لینکەی داتان ناوە کار ناکات لای من و ناتوانم بیدۆزمەوە. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ٢٠:٠٤، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: سەرەتا ئەو چەناڵ و گرووپەمان دانا لە تێلێگرام، دوای بینیم پێشتر کاک محەممەد دروستی کردبوون و ئەوەی خۆمان لابرد. ئەتوانی لەم لینکە جۆینی [https://t.me/ckbwiki چەناڵەکە] بیت. لەم لینکەش جۆینی [https://t.me/KurdishWikipedia گرووپەکە] بیت. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٠:٣٠، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سوپاس ،دەستخۆش. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٠:٤١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{کرا}}، [https://t.me/soranikurdishwikipedia کەناڵی تێلێگرام] کرایەوە و ھەوڵی زۆرکردنی گرووپەکانی و زیادکردنی ئەندام دەدەین. تکایە ھەر بۆچوون و پێشنیارێکی ھەتانە پێمان بڵێن؛ لە ئێستادا بەڕێز ھەریاد دامەزرێنەری کەناڵ و منیش ئەدمینیم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٣:٣١، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :: سڵاو لە تۆش [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، دەستخۆشی لەو پێشنیارەتان دەکەم، تێلێگرام لای خۆمان زیاتر ئاشنایە، ئینشەڵڵا ھەنگاوێکی باش دەبێت بۆ دووبارە چاڵاکبوونەوەی ویکی کوردیی ناوەندی. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٢:٠٣، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} == زۆر گرنگ: داوای پشتگیری لە ویکیداتا بۆ جێگیرکردنی زاراوەی «باکووری کوردستان» == {{atopg | status = ئەنجام | result = }} سڵاو هاوڕێیان و هاوپیشەیانی بەڕێز: [[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ، [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ، [[بەکارھێنەر:Serchia|Serchia]] ، [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ، [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ، [[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ، [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ، [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ، [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ، [[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ، [[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]] ، [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ، [[بەکارھێنەر:kushared|kushared]] ، [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] (ئەوانی تریش) '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٠٣، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) وەک دەزانن، لەم چەند ڕۆژەی ڕابردوودا لە ویکیداتا کێشەیەک دروست بووە لەسەر وەسفی زمانی کوردی (ckb) بۆ پارێزگاکانی باکووری کوردستان. بەکارهێنەرێکی تورک بەردەوام دەستکارییەکانی ئێمە دەگەڕێنێتەوە و بێڕێزی بەرامبەر بەڕێوەبەرانی پڕۆژەکەمان دەکات. دوای سکاڵای فەرمی، بە ڕێنمایی بەڕێوەبەرانی ویکیداتا گفتوگۆیەکی فەرمیم لە '''Project Chat''' دەست پێ کردووە بۆ ئەوەی وەک کۆمەڵگەی ویکیپیدیای کوردی «کۆدەنگی» (Consensus) خۆمان نیشان بدەین و ڕێگری لەم دەستوەردانە دەرەکییانە بگرین. '''تکایە هەمووتان بچنە ئەم لینکە و لە خوارەوەی بابەتەکە دەنگی خۆتان بدەن:''' '''[https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Project_chat#Consensus_for_Kurdish_(ckb)_descriptions_of_provinces_in_the_Kurdistan_region لینکی گفتوگۆکە لە ویکیداتا]''' '''چۆن دەنگ بدەم؟''' تەنها لە خوارەوەی پەیامەکە داڕێژەی Support دابنێن و پاشان لەتەنیشتی بنووسن: * <code>This terminology is the established community consensus in the Kurdish language (ckb).</code> تێبینییەک بۆ بەڕێوەبەرکانی ئێرە، گەر لەبەشی پشتگیری بنووسن (من وەک بەڕێوەبەرێک ...) ئەوە باشترە بۆ ئێمە. ئەمە وەک ئەرکێکی نەتەوەیی و فەرهەنگی ببینن بۆ پاراستنی سەروەریی زمانەکەمان لە پڕۆژە جیھانییەکاندا. ڕێز و خۆشەویستیم؛ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٥:٥٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Tessla}} زۆر سپاس بۆ بەڕێزت و ئەو کارە بەنرخەت. خۆت کێشەی ئایپییەکەم دەزانی بۆیە ناتوانم لە ویکیداتا شتێک بنووسم، بەڵام هیوادارم هەموو بەڕێزانی خۆمان لەوێ پاڵپشتی بکەن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:٣١، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Tessla}} دەنگی پشتگیریم دانا. ھیوادارم داواکە پشتگوێ نەخرێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٩:٥٨، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]، دەستت خۆش بێت. @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: بەداخەوە، هیوادارم ئەوانی تر بیکەن. @[[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]]: تۆش بەشداریت لەم کارە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٠٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@{{وب|Tessla}} لە دیوەخانی [[w:ku:Special:Diff/2031320|ویکیپیدیای کورمانجیش]] ھەمان داوام لەوێ دانا، تا ئەوانیش پشتیگیریی داواکە بکەن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢٣:٤٩، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]، @[[بەکارھێنەر:Khoshhat|Khoshhat]]: ئێوەش دەتوانن دەنگ بدەن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٦:٢٩، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::زۆر سوپاس بەڕێز تێسلا، دەنگی خۆم دا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}} سڵاو دووبارە، دەستخۆشی لە هەموو ئەو بەکارهێنەرە بەڕێزانە دەکەم کە لە ویکیداتا دەنگیان دا. پشتگیرییە بەهێزەکەتان کاریگەریی گەورەی هەبوو. ئێستا وتووێژەکە گەیشتووەتە قۆناغێکی زۆر باش. یەکێک لە بەڕێوەبەرە ناسراوەکانی ویکیداتا (ArthurPSmith) پێشنیاری کردووە کە ئێمە وەک کورد پڕۆژەیەکی فەرمی لە ناو خودی ویکیداتادا دابمەزرێنین بە ناوی '''WikiProject Kurdistan'''. سوودی ئەم پڕۆژەیە ئەوەیە کە دەتوانین هەموو یاسا زمانییەکانی خۆمان (وەک زاراوەی باکووری کوردستان و هتد) تێیدا بە فەرمی بنووسین و جێگیری بکەین، تا چیتر کەس نەتوانێت بە بیانووی بێلایەنی دەستکارییەکانمان بگەڕێنێتەوە. من بە ناوی کۆمەڵگەکەمانەوە ڕەزامەندیم لەسەر ئەم پێشنیارە دەربڕیوە. لە هەنگاوەکانی داهاتوودا داوای هاوکاریتان لێ دەکەم بۆ داڕشتنی ئەم پڕۆژەیە. ئێستا تەنها چاوەڕێ دەکەین تا وتووێژە سەرەکییەکە لەوێ کۆتایی دێت. سوپاس بۆ هەمووتان. داوا دەکەم بەڕێوەبەرەکانی خۆمان کەمێک دەست بکەنە ناو قسەکانمان و جار جار ئاگایان لێرە بێت. ( [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، [[بەکارھێنەر:kushared|kushared]]). '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٢، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} r1cb7crxl0njjns9g19udoryl4vy3y8 1598913 1598912 2026-07-06T02:03:09Z Sakura emad 42467 /* لێدوان */ وەڵامدانەوە 1598913 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:دیوەخان (پێشنیارەکان)/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 5 |minthreadstoarchive = 1 }} <noinclude> {{سەرپەڕەی دیوەخان|start= |1=پێشنیارەکان|2= پێشنیار و بیرۆکە نوێکان لێرەدا وتووێژیان لەسەر دەکرێ. ''بەر لە دانانی پێشنیار'': * گۆڕانکارییە پێشنیارکراوەکانی '''نەرمامێر''' کە لەسەری پێکھاتوون دەبێ لە [[MediaZilla:|بەگزیلا]]دا ڕاپۆرت بکرێ. * گۆڕانکارییە پێشنیارکراوەکانی '''سیاسەت''' پەیوەندیی ھەیە بە [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)]]. * '''وتارە نوێیە''' پێشنیارکراوەکان پەیوەندیی ھەیە بە [[ویکیپیدیا:وتارە پێشنیارکراوەکان]]. |3=وپ:دخپ|4=وپ:دخ/پ}} {{بازدان بۆ سەرەوە و خوارەوە}} __NEWSECTIONLINK__ __TOC__ <span id="below_toc"/> {{clear}} [[پۆل:دیوەخانی ویکیپیدیا]] </noinclude> == سیاسەت و کاری ویکیپیدیا و نیشانەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٨:٥٨، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٤٣٩٤٧٣٤}}{{Pin message|}} ئێمە هەر هەموومان ئەگەر بۆ یەک جاریش بێت یاریمان کردووە ئیتر هەر یارییەک بێت، لە یارییەکەدا وشەیەک نوسراوە بەناوی (mission) کەبریتییە (کارەکان) کە دەیکەینەوە نوسراوە ئەو کارە بکە و خەڵاتێکی لە بەرامبەردا وەرگرین، بۆیە منیش داوا دەکەم کە پڕۆژەیەک بۆ ویکیپیدیا دروستکەن و بە چەند کاریکی زۆر و نیشانەی زۆر ئێمە دەتوانیین هەم نیشانەکان بە شێوەیەکی دیموکراسیانە بەکارهێنەرەکان بەکاری بهێنین، هەم باشترکردنی وتارەکان کارەکان دەتوانیین بە باشترین کار دایبنێن و بەشێوەیەک کە دڵنیام هەمووتان [[ھەی دەی]] تان کردووە، کە ئەویش کاری هەیە کە دانەیەک تەواو دەکەیت ئەوە دەچێتە کاریکی زەحمەتر کە هەر هەمان یاسایە وەک: تەواوکردنی ١٠ سندوقی زانیاری. کە ئەم کارە تەواو کرا ببێت بە تەواو کردنی ١٠٠ سندوقی زانیاری. ئەمەش لەسەر دەنگی بەڕێوبەران بۆ خراپکاریش ئەو بەکارهێنەرانەی خراپکاریان پێکرد ئەوا دەتوانن ئێوەی بەڕێوبەران سەربەستیان بکەن، زۆر سوپاس[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٤١، ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ ڕوونکردنەوەیەکی زیاتریش ئەم وتانەی کە لەسەرەوە باسمان کرد بەم شێوەیە بەڕیوە دەچێت *دەبێت بەکارهێنەر نیشانەی سەرەکی هەبێت *دەبێت هەر بەکارهێنەرێک پەڕیەکی تایبەت بە (mission)ی بۆ دابنرێت ئەمەش لەسەر شێوەی ڕۆبۆتی *دەبێت بە سێ بەشەوە ئەنجام بدرێت کە بریتییە لە بۆ هەر (mission)نێک بریتی بێت لە سەرەتای ناوەندی زەحمەت، کە ئەمانە بەدوای یەکدا دێن لەدوای جێبەجێکردنی ئاسان دوای ناوەندی دوای زەحمەت. *دەبێت ئەو (mission)نەی کە بۆی نوسراوە بە چاکی بیکات، نەوەک بە تێکچووی *دەبێت لەسەر هەر (mission)ێک ئەو کارانەی بەکارهێنەری تێدابێت، وەک ئەوەی یەکسەر لەپەڕەکەی بەشێوەیەکی ڕۆبۆتی بۆی بنوسرێت. هەرچەندە ئەم کارانە لە سەروو پلەی خۆمەوەیە بەڵام دەبێت ئێوەی بەکارهێنەرانی بەئەزموون یارمەتیم بدەن بەهۆی تواناو لێهاتوویتانەوە، بەڵام من دەموێت لەسەرەتادا ١٠ بەکارهێنەری شارەزا بانگێشت بکەم بۆ ئەم پڕۆژەیە {{وب|Sako Nanakli}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Aram}} {{وب|Épine}} {{وب|Calak}} {{وب|Gyan333}} {{وب|Kushared}} {{وب|Serchia}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Aza}} دەموێت بڵێم لە هەرکاتێکدا دەنگدان لەسەر ئەم پڕۆژەیە ئەنجام بدرێت ئەوە بە تێکڕای دەنگ دەکرێت و هەرکەسێک بیەوێت دەنگ بدات ئەوا دەبێت بەژداربێت لەم پڕۆژەیەدا. سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : بەرێز {{وب|ئارۆ سالار محمود}} بیرۆکەکەت جوانە ئەوەندەی لە مەبەستەکەت تێگەیشتم "دەتەوێت وەک پێشبڕکێیەک کارەکان بکرێت و پلەبەندی بۆ ھەر کارێک دابنرێت و ھەر بەکارھێنەرێک بەپێی ئاستی خۆی کارێک یان چەن کارێکی پێبدرێت و ئیتر بەپێی کارەکانی ئاستی بەرز بێتەوە و ئەرکەکانی زیاتر و زەحمەت تر بن، بۆ ھەر کارێکیش کە ئەنجامی دەدات خەڵاتی لە بەرامبەردا پێ بدرێت بەڵام خەڵاتەکە کێ دەیدات وە چییە؟" و ھەندێک لەوانەی تاگت کردوون ھیچ بەشداریان نەماوە یان ناتوانن بەچالاکی بەشداری بکەن لە ویکیپیدیا بۆ نموونە {{وب|Gyan333}}، [[بەکارھێنەر:Épine]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :{{وب|ئارۆ سالار محمود}} سڵاو ، دیارە ئەوەندەی تێگەیشتبێتم ئەتەوێت پشبڕکێیەک لە نێوان بەکارهێنەران دروستبکەیت بۆ ئەوەی بتوانن زۆرترین سندوقی زانیاری وەڕبگێڕن، ئەگەر ئاوایە و مەبەستەکەت ئەوە بۆ ئەم قۆناغەی ئێمە کەمێک ئاسان نییە، بەتایبەت بەبێ پشتیوانی و خەڵات . پێشتر قەرارمان دەبوو پێشبڕکێەک ڕێکبخەین بۆ دانانی سەرچاوە بۆ ئەو وتارانەی بێ سەرچاوەن بە پشتیوانی ویکیمیدیا بەڵام وابزانم بەهۆی نەبوونی ژمارەیەکی زۆری بەکارهێنەر لە ویکیپیدیای کوردی کارەکە نەکرا .بۆیە هەر کارێک بەتایبەت لەو شێوەی جەنابت باسی دەکەیت ئاسان نییە بەتایبەت ئەم مەرجانەی تێدابێت قورس و گرانی و مامناوەن ، ئامانجی بەشی زۆری ئەوانەی لێرەن هەوڵدانە بۆ ئەوەی لانیکەم ژمارەی وتارەکان بگەیینە ئاستێکی زۆر باشە لەگەڵ بوونی ناوەڕۆکێکی باش .ئەمەش کەم کەس بە خۆبەخشی و بێ بێ چاوەڕوانی هیچ پاداشتێک ئەنجامی دەدات.لەگەڵ ئەوەش بوونی پڕۆژەی جیاواز لە نیشانەکانی پێشکەوتنی ویکیپیدیای کوردیدایە و لە قازانجیەتی ئەنجامیان بدات هەرچەند تا ئێستا چەن پڕۆژەیەک ئەنجام دراون ئێستاش پڕۆژەی شارەکانی ئێران لە بواری تەواوبووندایە.جا ئەگەر وادەزانی هەڵە تێگەیشتووم دەتوانی ڕوونکردنەوەی زیاتر بنوسی ، لەگەڵ ڕێزدا .[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٨:٠٩، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بەڕێزان ڕاست دەکەن ئەمە ئەرکێکی قورسەو جێبەجێکیردنی کاتی دەوێت، بەڵام ئێمە دەتوانین وتارێکی ویکی لە سەرەتادا بۆ دروست بکەین، و دەتوانین بە چەند شێوەیەک کار دروستبکەین، ئەوەش حەزدەکەم یەکم کار ئێوە بینوسن، و دەزانین نیشانەکان زۆر لەمەوبەر دیاری کراوە، بەڵام نەخراوەتە بەرچاوی بەکارهێنەر و ئێمە دەتوانین بڵاویبکەینەوە لە پەڕەیەکدا، و بۆ کارەکان دەبێت لەیەکەو دوور بن وەک دروستکردنی (چ ژمارەیە) وتارێک کە پێکهاتبێت لە ئەونە (ژمارە. سەردێڕ، ژمارە. ژێرسەردێڕ). یاخود بڵێن دروستکردنی ژمارە. وتاری (وەرزشی، هونەری، موسیقا)، ئیتر دەکەوێتە سەر ئەوەی چی بکەین.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر ھیچ قسەت نییە لەسەر پڕۆژەکە دەتەوێت دایبخەم، بە ھۆکاری ئەوەی نەکرا؟ یان دەتەوێت داواکارییەکە بەردەوام لێرە بێت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٤، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) داوادەکەم بیسڕیتەوە و هەر دانەیەکی من کە دامناوە چوونکە هیچ کەسێک بێجگە لە تۆ و ئارام نایەنە سەر ئەم بەشەی ویکیپیدیا، لاخۆی دیوەخانە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٦:٠٠، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بێزەحمەت دایبخە [[بەکارھێنەر:Agent aro|Agent aro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Agent aro|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٣، ١٩ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == دەستکاریی بە کۆمەڵی شێواز == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:١١، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٣٥ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٦٨٨٣٠٦٦٤}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو بەکارھێنەر {{وب|Aram}} و بەکارھێنەرانی تر. پێشتر بڕێک پیاچوونەوەی زمانەوانیمان کردووە لە دەقەکاندا. ھەڵەیەک کە زۆر دەکەوێتە بەرچاوم ئەوم '''ھەستا بە''' کە [[:en:calque]] یانی وەرگێڕانی وشەبەوشەی عەرەبیی قام بە. دوو کێشەی ھەیە. یەک، لە ڕووی شێوازەوە زمان درێژ دەکاتەوە. دوو، وەک گشت وەرگێڕانێکی وشەبەوشەی ئیدیۆمی بیانی تێگەیشتنی ئاسان نیە. بۆ نموونە لەجێی '''ھەستا بە گەورەکردنی ماڵەکە''' بنووسرێ '''ماڵەکەی گەورە کرد'''. بەڵام ئەمە نازانم بە چەند دێڕ کۆد بکرێ یا نە، چون چەند کێشەی ھەیە. ١) بڕێک جار ڕستەکان درێژن و خاڵ لە ئاخریانەوە نیە و ئەوە دیاریکردنی بەکارەکە ئەستەم دەکات. ٢) کێشەی جێناوە لکاوەکان (کە ئەو ئاسانتر بێ و بە چەند دێڕ کۆد چارەسەر دەکرێت). بەکارھێنەر ئارام کە تەجرەبەی زیاترە نازانم ڕای چییە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:٣٦، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو لەم دڵسۆزەی ویکی، {{وب|Pirehelokan}}! زۆر ببوورە و کۆمپیوتەرەکەم کێشەی تێ کەوت بۆیە نەمتوانی زووتر وەڵامت بدەمەوە. ئەوە [[فەرھاد پیرباڵ]]یش لە بەرنامەیەک زۆر بە توندی ڕەخنەی لەم باسە گرتبوو. پێم وا بێ شتەکە چووەتە ناوی خەڵکەوە و وشیارتر مامەڵەی لەگەڵ دەکەن و کەمتریش بە کاری دێنن. لەم کاتەدا و لێرە ٣٢٧ ئاکامی ئەم باسەمان ھەیە. ڕاستکردنەوەیان نە بە دەست و بە ئێمە ئاسانە و نە پێشم وایە بە چەند دێڕێک کۆد و بە بۆت بکرێت؛ بۆت نابێت لە خۆیەوە و بەبێ پێداچوونەوەی مرۆڤ ئەم جۆرە دەستکارییە بکات. بە بڕوای من بۆ چارەکردنی ئەمە، پێویستمان بە سیستمێکە کە ھەڵەکان دیاری بکات و حەلێک یان زیاتر پێشنیار بکات و بەکارھێنەر بڕیار بدات کە قبووڵی بکات یان نا. ئەوە دەمبوسێکم لە بەشەکە چەقاند تا ئەرشیڤ نەکرێ تا بزانین دەتوانین شتێکی لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:١١، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) ::{{وب|Aram}}، سڵاو، سپاس بۆ وڵامەکەت. ئەگەر فۆرمە جیاوازەکانی بەرچاو بگرین یانی کاتی کارەکە و سەرفکردنەکەی ئەوە زیاتریش دەکا. ھەست/ام/ای/ا/این/ان/ان بە تەنیا لە ڕابردوودا. ئیتر با ڕانەبردوو بمێنێ و کێشەی دوو جۆرە ھ ێکەیش بە لایەک. بەھەرحاڵ ئەوەی بڕێک دەڵێن ئەمە بووە بە باو نابێ بە بیانوو بۆ دەستبەرداربوونی. بڕوانە ئینگلیزی ئیستەش ھەموو ڕۆژێ باسی شێوازی دروست و پوخت و کورت ھەمیشە گەرمە. دیسان سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:١٢، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) == دیواری شانازی ویکیپیدیای کوردی سۆرانی == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:١١، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٣٥ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٦٨٨٣٠٦٦٤}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> '''سڵاو لە''' {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist}} و سەرجەم بەکارھێنەرانی تریش… ببوورن گەر هەندێک بەکارهێنەر ناوی لێرە نەهاتبێت''' '''پڕۆژەکە''' دەمەوێت ئەم پڕۆژەیە بخەمە بەردەست کۆمەڵەگەی ویکیپیدیا بۆ ئەوەی وتووێژی لێ بکرێت تاکو ببێتە خزمەتێک بۆ ویکیپیدیا پڕۆژەکە بەناوی هۆڵی شانازییە کە ئەم وتارە پڕۆژەیەکە کە تێیدا ناوی ئەو بەکارهێنەرانەی تێ دەچێت کە خزمەتێکی گەورەی بە ویکیپیدیا کردبێت یاخود کاتی بێت تاکو بەفەرمی بچێتە نێو ئەم وتارە لە وتارەکەدا باسی چەند شتێک دەکرێت و لەلایەن خودی بەکارهێنەرەوە خۆی دەنووسرێت: '''ناوی بەکارهێنەری''' ناوی ڕاستەقینەی خۆی (لە دوو ناوی سەرەتا زیاتر نەبێت)، و زیادکردنی ناوێک لە دەستە چەپەوە (سایزەکەی دوای دیاری دەکرێت) '''زانیاری''' لەم بەشەدا ماوەی چالاکی بوون و تەمەنی و لە چ بوارێکی ویکیپیدیا زیاتر کاری کردووە (چەند دانەیە با بینووسێت) پلە و پۆستەکەی لە ویکیپیدیا '''چالاکییە گەورەکانی''' ژمارەی وتارەکانی: ژمارەی چالاکییەکانی: <nowiki>*</nowiki>پڕۆژەی دامەزراوی: <nowiki>*</nowiki>وتارە هەڵبژێردراوەکانی <nowiki>*</nowiki>وتارە باشەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی داڕێژەنی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پۆلەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی دەروازەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پەڕگەکانی: ئەو شتانەی کە نا ئێستا نەی کردووە دەکرێت نەنووسرێن و دەرنەکەون '''هۆکاری شانازی گرتن لێی:''' (ئەم بەشە لەلایەن بەڕێوبەری چالاکەوە دەنووسرێت) _______________________ بەمشێوازە من بیرم لێی کردەوە تەبعەن لە ماوەی ئەم گفتووگۆیەدا گەشەی پێ دەدرێت _______________________ '''پێوەرەکان''' - بە دوو شێواز بەکارهێنەر ئەم شانازییەی پێ دەبەخشرێت ١. مەرجی: گەر بەکارهێنەر ئەم سیفەتانەی تێدابێت: گەر بەکارهێنەر نووسەر بێت: - ژمارەی دەستکارییەکانیبلە ٢٠٠٠ کەمتر نەبێت -ماوەی بەکاربوونی دەبێت لە دوو ساڵ کەمتر نەبێت - خاوەن ٥٠٠ وتار کەمتر نەبێت - خاوەن ١٠ وتاری باش کەمتر نەبێت - خاوەن ٥ وتاری هەڵبژێردراو کەمتر نەبێت گەر بەکارهێنەر تەکنیککار بێت: پێوەرەکانی لەلایەن تەکنیک کارەوە دابنرێت گەر بەکارهێنەر درووستکەری (دەروازە، پۆل، داڕێژە، هتد……) ژمارەی دەستکارییەکانی لە ٢٠٠٠ کەمتر نەبێی - ماوەی بەکاربوونی لە دوو ساڵ کەمتر نەبێت - خاوەنی ٢٠٠ پۆل کەمتر نەبێت - خاوەنی ١٠٠ پەرگە کەمتر نەبێت - خاوەنی ٥٠ داڕێژە کەمتر نەبێت - خاوەنی ٥ دەروازە کەمتر نەبێت —————————————— گشت ئەم مەرجانە ئەگەری دەستکاری کردنیان هەیە. نموونەیەک لە خوارەوە دادەنێم بە وێنە ————————————————— '''نموونەی بەکارهێنەر لە هۆڵی شانازی''' [[پەڕگە:Unknown_person.jpg|وێنەی دەرەکی|چەپ|150x150پیکسڵ]]   [[بەکارھێنەر:Aro Salar|'''Aro Salar''']] '''ناوی ڕاستەقینە:''' ئارۆ سالار '''ساڵی لەدایکبوون''': ٢٠٠٨ '''ماوەی چالاکی:''' ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ – تا ئێستا '''ئەندام لە ویکیپیدیا:''' بارکەر '''زانیاری:''' ئەم بەکارهێنەرە لە ساڵی ٢٠٢٢ دەستی بەکارکردن لە ویکیپیدیا کوردی کردووە و زیاتر لە بواری فیلم و ئەنیمەیشن وتار نووسیووە. '''چالاکییە گەورەکانی:''' ژمارەی وتارەکانی:٥٤٢ ژمارەی چالاکییەکانی: ٤٣٩٣ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی ویکیپڕۆژەککانی:٣ <nowiki>*</nowiki>وتارە هەڵبژێردراوەکانی:٠ (دەرناکەوێت) <nowiki>*</nowiki>وتارە باشەکانی:١ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی داڕێژەنی:٣٩ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پۆلەکانی:٥٤ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی دەروازەکانی:٢ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پەڕگەکانی:٦٢ '''هۆکاری شانازی پێدان:''' بەهۆی بەشدارییە بەردەوامەکانی و زیادکردنی ناوەڕۆکی کوالیتی بۆ ویکیپیدیا کوردی. ______________________________ === {{لەگەڵ}} === * {{لەگەڵ}} دەزانن چی؟! خوداشاهیدە زۆر زۆر لەمێژ بوو بیرم لەوەی دەکردەوە کە چۆن و بە چ جۆر و شێوازێک دەستخۆشییەک لە بەکارهێنەرە باشەکان واتا ئەو بەکارهێنەرانەی خزمەتێکی زۆر و گەورەیان بە ویکیپیدیای کوردی کردۆ، بکەین، حەتاکوو جەنابی ئارۆ ئەو پێشنیارەی دا، هیوادارم کە بە باشی بڕواتە پێش. [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ٢٣:٥٠، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} پێشنیارێکی بەجێیە، بەڵام لەھەندێک حاڵەتدا دەکرێت '''ژمارەی دەستکاری نەکرێتە پێوەر'''، '''بەھا و کاریگەری چالاکیی بەکارھێنەرەکە بۆ ویکیپیدیا گرنگتر و بە بەھاترە''' (فراوانکردنی کۆلکە وتارێک، دابینکردن و دۆزینەوەی سەرچاوەی پێویست بۆ وتارێکی بێ سەرچاوە، ڕێکخستنەوەی وتارێک کە بەپێی پێوەرەکانی نووسین نەنووسراونەتەوە، یان ھەر چالاکییەکی تری کاریگەر و بەھادار). «[[User:Muhammed taha|<b style="background:Blue; color:White;">Muhammed Taha</b>]][[User talk:Muhammed taha|<sup style="color:Blue;">لێدوان</sup>]] ١٧:٥٥، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٩:٢٧، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:٠٧، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} دەبێ پێوەرەکان بە شێوەیەکی گشتی پێداچوونەوەیان بۆ بکرێت، نەک بەشێوەی تاک بە تاک. ئێستا بۆ نموونە بمانەوێت ڕێز لە کەسێکی وەک کاک ئارام بگرین، بەڵام ژمارەی وتارەکانی ژێر ٥٠٠ـن (زۆربەی وتارەکانی لە ڕێگای بۆت و ویکیپرۆژەکانەوە بڵاو کردووەتەوە) و ژمارەی وتارە ھەڵبژێردراوەکانی یەک دوو وتارن، بەو پێوەرە بێت کەس ھەموو مەرجەکان لەخۆ ناگرێت، بەڵام ئێستا ھەموو کەس دەزانێ کە کاک ئارام جێگای ڕێز و شانازییە. بەگشتی من پێم باشە بۆ ڕێزگرتن لە کەسێک ژمارەیەک بەکارھێنەر دەنگی لەسەر بدەن و دواتر بەھۆی سەرجەم بەشدارییەکان و کارە دیارەکانی ئەو بەکارھێنەرە؛ ئەگەر بەپێی یەکدەنگی شایەنی بوو ئەوە ڕێزلێنانەکەی پێ بدرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٣٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) === {{دژایەتی}} === <nowiki>*</nowiki> === لێدوان === بەهیوای تەندروستیی بۆ هەموو کەسێک.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] سەلام. ئەمن لەگەڵ ئەو پێشنیارەم بەس بەڕای من دەبێ شتێک بگۆڕێ. ۲۰۰۰ دەستکاری زۆر کەمە، بە دوو مانگ بە کووب چالاک بوون دەکرێ، بە ڕای من بڕوات بۆ ۱۰،۰۰۰، کەسێک کە ۱۰ وتاری باش و ۵ وتاری هەڵبژێردراو و ۵۰۰ وتاری دروستکراوی هەیە بە دڵنیاییەوە دەستکارییەکانی لە ۱۰،۰۰۰ی بۆولای ڕۆیشتۆ. [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ٠٠:٠٤، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) ::بەڕای من بکرێتە ٥٠٠٠ باشترێکە [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٧:١٥، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :::'''سڵاو لە''' {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist}} و سەرجەم بەکارھێنەرانی تریش… ببوورن گەر هەندێک بەکارهێنەر ناوی لێرە نەهاتبێت [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٠٩:٤٤، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]]: ڕاستی مادام حەز بەم جۆرە شتە دەکەن، بەدڵ خۆتان بکەن و من '''دژ''' نابم، لەبەرئەوەی کەسانی وەک ئێوە لە ئێستادا چالاکن لە ویکیپیدیا، هەربۆیە شایەنی بڕیاردانن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٢٥، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) کاک @[[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]] پێشنیارەکەت لەبەرچاو گیراوە، وەک لە پڕۆژەکە ئاماژەم پێداوە، دەکرێت بەڕێوبەری ئەو کاتە دەتوانێت پێوەرەکان پێشەل بکات و ڕێز لە کەسێک بنێت، بەدڵناییشەوە گەر کەسێک پێوەرەکانیشی تێدابێت بەڵام بەڕێوبەری ئەوکاتە ڕازی نەبیت، ئەوا ڕێزلێگرتنی دوادەخرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ٢٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] سڵاو و بەخێربێیەوە بۆ ویکیپیدیا. بۆ ئەو پێشنیارە یەکدەنگیی تەواوت لەگەڵە، تکایە ئەگەر دەتوانی یەکلایی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٣٣، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::خۆی لەسەر بەرێوەبەرە کە یەکلایی بکاتەوە بەڵام ئێستا ئەو دەتوانێت پڕۆژەکەی بەئەنجام بگەیەنێت بەبێ کێشە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٢:٠٢، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::گەر ھیچ شتێک نەماوە من ئەو داواکارییەی ئێرە وەک سەرکەوتوو دادەخەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٢:٠٣، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == کردنەوەی کەناڵ و گرووپی ویکیپیدیا لە تێلێگرام == {{atopg | status = ئەنجام | result = [https://t.me/ckbwiki کەناڵی ویکیپیدیای کوردی] لە [[تێلێگرام]] کرایەوە و [https://t.me/KurdishWikipedia گرووپەکەی] پێوە بەسترایەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٦:٣٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist|-Haryad|Tessla|Aza|حوسێن|MFTG|Sorou6sh|Saad Goran|مامۆستا|Épine|GoRaN909|Serchia|فەرهاد|Pirehelokan}} سڵاوتان لێ بێت ھاوڕێیان، ئەگەر یەکدەنگیتان لەسەر بێ، پێم باشە کەناڵ و کۆمەڵێک گرووپی جیاوازیی ویکیپیدیا (ڕێک ھاوشێوەی [[دیسکۆرد]]) لە «[[تێلێگرام]]» بکەینەوە. تێلێگرام کوردی زۆری تێدان و ئەگەر لەوێ چالاک بین ھەم دەتوانین سەرنجی کەسانی نوێ بۆ ئەندامبوون ڕابکێشین و ھەمیش دەتوانین لەوێ وەڵامی پرسیار و کێشەکان بدەینەوە. خۆم ئامادەم وەک ئەدمینی سەرەکیی ھەژماری ویکیکوردی لە تێلێگرام بم و ھەر کەسیش پێی خۆش بوو ببێتە ئەدمین ئەوە ڕایگەیێنێت؛ دواتریش خۆشحاڵ دەبین لەوێ ببنە ئەندام (ھەڵبەت ئەگەر یەکدەنگی لەسەر پەسەندکردنی ئەو پێشنیارە بێت). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٥٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو، من بەشتێکی باشی دادەنێم هەوڵێکی باشە، لە openstreetmap کارم دەکرد گروپی هەبوو بەڵام کوردەکان نا چالاک بوون، بانگێشتی عەرەبی عێراقی کرام زۆر چالاک بوون و ئیشی چاکیان دەکرد پێکەوە، بەڵام لە کۆتایدا ئیشی منیان بەدڵ نەبوو دەریان کردم(کوردایەتی)، گرنگ ئەوەیە چالاک بین و هاوکاری یەک بین. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٢١:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: دەستخۆش بۆ ئەم بیرۆکەیە. منیش پلانێکی وام ھەبوو باسێکی ئاوا بکەمەوە، ئەوەتا تۆ کردتەوە. منیش پێم وایە بەڕاستی ویکیپیدیای کوردی پێویستی بە چالاکییەکی زیاترە لە سۆشیاڵ میدیا و تێلێگرام شوێنێکی گونجاوە. بەس ئەبێ چەن بەشێکی ھەبێ و جیا بکرێنەوە، وەکو بڵاوکردنەوەی نوێکارییەکان، گرووپی وتووێژی گشتی تا بەکارھێنەرە تازەکان پرسیار بکەن و بەکارھێنەرانی شارەزا وەڵامیان بەنەوە، بەشی فێرکاری بە بڵاوکردنەوەی ڤیدۆ یان ڕێنماییی کورتی نووسراو بۆ فێرکردنی بەکارھێنەرانی تازە کە کەم ئەزموونن چۆن دەست بە نووسینی وتار بکەن. ئەگەر بەو شێوەیە بێ کێشەم نییە. سپاس [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢١:٣٧، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::باشە. بەو مەرجەی کەس ببێ خاوەندارێتیی بکا و ناوەرۆکی بۆ دابنێ. ئەگەر سەر بگرێ و چالاک بێ دەبێ چوارچێوەیەکی گشتیش ببێ دەربارەی ئەوەی چی دابنرێ و چی نە. دەکرێ چاو لە کاناڵەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی بکرێ کە زۆربەی بابەتەکانیان زانستییە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::سپاس بۆ ھەمووتان، ئەو جۆرەی دیارە وەڵامەکان ئەرێنین و پێشنیارەکە سەر دەگرێ. @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ڕاستە، بێگومان کارێکی جوانی تێدا دەکەین و بە ڕێکوپێکی بەڕێوەی دەبەین، ھەر پێشنیارێکیشتان لە ھەر کاتێکدا ھەبوو خۆشحاڵ دەبین پێمان بڵێن. @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ڕاستە، ھەر وەک شروەی دیسکۆرد چەندین گرووپی جیاواز و کاناڵێک لەخۆ دەگرێ کە ھەموویان سەر بە یەک دەبن؛ ھەروەھا کاک ھەریاد خۆشحاڵ دەبم ئەگەر تۆش وەک ئەدمینێک ھاوکار بیت. زۆر سپاس بۆ ھەمووتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٣، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::زۆر باشە مادەم وات ئەوێ، لە پەڕەکەم بەستەری تێلێگرامم داناوە، گەر ویستت لەوێ ئەتوانین زیاتر لەسەری قسەکەین. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢٣:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سلاو،دیارە کارێکی بەجێیە ، دەستان خۆشبێت ، ئەو لینکەی داتان ناوە کار ناکات لای من و ناتوانم بیدۆزمەوە. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ٢٠:٠٤، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: سەرەتا ئەو چەناڵ و گرووپەمان دانا لە تێلێگرام، دوای بینیم پێشتر کاک محەممەد دروستی کردبوون و ئەوەی خۆمان لابرد. ئەتوانی لەم لینکە جۆینی [https://t.me/ckbwiki چەناڵەکە] بیت. لەم لینکەش جۆینی [https://t.me/KurdishWikipedia گرووپەکە] بیت. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٠:٣٠، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سوپاس ،دەستخۆش. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٠:٤١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{کرا}}، [https://t.me/soranikurdishwikipedia کەناڵی تێلێگرام] کرایەوە و ھەوڵی زۆرکردنی گرووپەکانی و زیادکردنی ئەندام دەدەین. تکایە ھەر بۆچوون و پێشنیارێکی ھەتانە پێمان بڵێن؛ لە ئێستادا بەڕێز ھەریاد دامەزرێنەری کەناڵ و منیش ئەدمینیم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٣:٣١، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :: سڵاو لە تۆش [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، دەستخۆشی لەو پێشنیارەتان دەکەم، تێلێگرام لای خۆمان زیاتر ئاشنایە، ئینشەڵڵا ھەنگاوێکی باش دەبێت بۆ دووبارە چاڵاکبوونەوەی ویکی کوردیی ناوەندی. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٢:٠٣، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} == زۆر گرنگ: داوای پشتگیری لە ویکیداتا بۆ جێگیرکردنی زاراوەی «باکووری کوردستان» == {{atopg | status = ئەنجام | result = }} سڵاو هاوڕێیان و هاوپیشەیانی بەڕێز: [[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ، [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ، [[بەکارھێنەر:Serchia|Serchia]] ، [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ، [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ، [[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ، [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ، [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ، [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ، [[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ، [[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]] ، [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ، [[بەکارھێنەر:kushared|kushared]] ، [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] (ئەوانی تریش) '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٠٣، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) وەک دەزانن، لەم چەند ڕۆژەی ڕابردوودا لە ویکیداتا کێشەیەک دروست بووە لەسەر وەسفی زمانی کوردی (ckb) بۆ پارێزگاکانی باکووری کوردستان. بەکارهێنەرێکی تورک بەردەوام دەستکارییەکانی ئێمە دەگەڕێنێتەوە و بێڕێزی بەرامبەر بەڕێوەبەرانی پڕۆژەکەمان دەکات. دوای سکاڵای فەرمی، بە ڕێنمایی بەڕێوەبەرانی ویکیداتا گفتوگۆیەکی فەرمیم لە '''Project Chat''' دەست پێ کردووە بۆ ئەوەی وەک کۆمەڵگەی ویکیپیدیای کوردی «کۆدەنگی» (Consensus) خۆمان نیشان بدەین و ڕێگری لەم دەستوەردانە دەرەکییانە بگرین. '''تکایە هەمووتان بچنە ئەم لینکە و لە خوارەوەی بابەتەکە دەنگی خۆتان بدەن:''' '''[https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Project_chat#Consensus_for_Kurdish_(ckb)_descriptions_of_provinces_in_the_Kurdistan_region لینکی گفتوگۆکە لە ویکیداتا]''' '''چۆن دەنگ بدەم؟''' تەنها لە خوارەوەی پەیامەکە داڕێژەی Support دابنێن و پاشان لەتەنیشتی بنووسن: * <code>This terminology is the established community consensus in the Kurdish language (ckb).</code> تێبینییەک بۆ بەڕێوەبەرکانی ئێرە، گەر لەبەشی پشتگیری بنووسن (من وەک بەڕێوەبەرێک ...) ئەوە باشترە بۆ ئێمە. ئەمە وەک ئەرکێکی نەتەوەیی و فەرهەنگی ببینن بۆ پاراستنی سەروەریی زمانەکەمان لە پڕۆژە جیھانییەکاندا. ڕێز و خۆشەویستیم؛ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٥:٥٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Tessla}} زۆر سپاس بۆ بەڕێزت و ئەو کارە بەنرخەت. خۆت کێشەی ئایپییەکەم دەزانی بۆیە ناتوانم لە ویکیداتا شتێک بنووسم، بەڵام هیوادارم هەموو بەڕێزانی خۆمان لەوێ پاڵپشتی بکەن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:٣١، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Tessla}} دەنگی پشتگیریم دانا. ھیوادارم داواکە پشتگوێ نەخرێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٩:٥٨، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]، دەستت خۆش بێت. @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: بەداخەوە، هیوادارم ئەوانی تر بیکەن. @[[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]]: تۆش بەشداریت لەم کارە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٠٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@{{وب|Tessla}} لە دیوەخانی [[w:ku:Special:Diff/2031320|ویکیپیدیای کورمانجیش]] ھەمان داوام لەوێ دانا، تا ئەوانیش پشتیگیریی داواکە بکەن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢٣:٤٩، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]، @[[بەکارھێنەر:Khoshhat|Khoshhat]]: ئێوەش دەتوانن دەنگ بدەن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٦:٢٩، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::زۆر سوپاس بەڕێز تێسلا، دەنگی خۆم دا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}} سڵاو دووبارە، دەستخۆشی لە هەموو ئەو بەکارهێنەرە بەڕێزانە دەکەم کە لە ویکیداتا دەنگیان دا. پشتگیرییە بەهێزەکەتان کاریگەریی گەورەی هەبوو. ئێستا وتووێژەکە گەیشتووەتە قۆناغێکی زۆر باش. یەکێک لە بەڕێوەبەرە ناسراوەکانی ویکیداتا (ArthurPSmith) پێشنیاری کردووە کە ئێمە وەک کورد پڕۆژەیەکی فەرمی لە ناو خودی ویکیداتادا دابمەزرێنین بە ناوی '''WikiProject Kurdistan'''. سوودی ئەم پڕۆژەیە ئەوەیە کە دەتوانین هەموو یاسا زمانییەکانی خۆمان (وەک زاراوەی باکووری کوردستان و هتد) تێیدا بە فەرمی بنووسین و جێگیری بکەین، تا چیتر کەس نەتوانێت بە بیانووی بێلایەنی دەستکارییەکانمان بگەڕێنێتەوە. من بە ناوی کۆمەڵگەکەمانەوە ڕەزامەندیم لەسەر ئەم پێشنیارە دەربڕیوە. لە هەنگاوەکانی داهاتوودا داوای هاوکاریتان لێ دەکەم بۆ داڕشتنی ئەم پڕۆژەیە. ئێستا تەنها چاوەڕێ دەکەین تا وتووێژە سەرەکییەکە لەوێ کۆتایی دێت. سوپاس بۆ هەمووتان. داوا دەکەم بەڕێوەبەرەکانی خۆمان کەمێک دەست بکەنە ناو قسەکانمان و جار جار ئاگایان لێرە بێت. ( [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، [[بەکارھێنەر:kushared|kushared]]). '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٢، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} 3jmu1875b1wx3rjy203m36fpnrzzmmb 1598968 1598913 2026-07-06T10:10:05Z Aro Salar 50592 /* لێدوان */ وەڵامدانەوە 1598968 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:دیوەخان (پێشنیارەکان)/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 5 |minthreadstoarchive = 1 }} <noinclude> {{سەرپەڕەی دیوەخان|start= |1=پێشنیارەکان|2= پێشنیار و بیرۆکە نوێکان لێرەدا وتووێژیان لەسەر دەکرێ. ''بەر لە دانانی پێشنیار'': * گۆڕانکارییە پێشنیارکراوەکانی '''نەرمامێر''' کە لەسەری پێکھاتوون دەبێ لە [[MediaZilla:|بەگزیلا]]دا ڕاپۆرت بکرێ. * گۆڕانکارییە پێشنیارکراوەکانی '''سیاسەت''' پەیوەندیی ھەیە بە [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)]]. * '''وتارە نوێیە''' پێشنیارکراوەکان پەیوەندیی ھەیە بە [[ویکیپیدیا:وتارە پێشنیارکراوەکان]]. |3=وپ:دخپ|4=وپ:دخ/پ}} {{بازدان بۆ سەرەوە و خوارەوە}} __NEWSECTIONLINK__ __TOC__ <span id="below_toc"/> {{clear}} [[پۆل:دیوەخانی ویکیپیدیا]] </noinclude> == سیاسەت و کاری ویکیپیدیا و نیشانەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٨:٥٨، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٤٣٩٤٧٣٤}}{{Pin message|}} ئێمە هەر هەموومان ئەگەر بۆ یەک جاریش بێت یاریمان کردووە ئیتر هەر یارییەک بێت، لە یارییەکەدا وشەیەک نوسراوە بەناوی (mission) کەبریتییە (کارەکان) کە دەیکەینەوە نوسراوە ئەو کارە بکە و خەڵاتێکی لە بەرامبەردا وەرگرین، بۆیە منیش داوا دەکەم کە پڕۆژەیەک بۆ ویکیپیدیا دروستکەن و بە چەند کاریکی زۆر و نیشانەی زۆر ئێمە دەتوانیین هەم نیشانەکان بە شێوەیەکی دیموکراسیانە بەکارهێنەرەکان بەکاری بهێنین، هەم باشترکردنی وتارەکان کارەکان دەتوانیین بە باشترین کار دایبنێن و بەشێوەیەک کە دڵنیام هەمووتان [[ھەی دەی]] تان کردووە، کە ئەویش کاری هەیە کە دانەیەک تەواو دەکەیت ئەوە دەچێتە کاریکی زەحمەتر کە هەر هەمان یاسایە وەک: تەواوکردنی ١٠ سندوقی زانیاری. کە ئەم کارە تەواو کرا ببێت بە تەواو کردنی ١٠٠ سندوقی زانیاری. ئەمەش لەسەر دەنگی بەڕێوبەران بۆ خراپکاریش ئەو بەکارهێنەرانەی خراپکاریان پێکرد ئەوا دەتوانن ئێوەی بەڕێوبەران سەربەستیان بکەن، زۆر سوپاس[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٤١، ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ ڕوونکردنەوەیەکی زیاتریش ئەم وتانەی کە لەسەرەوە باسمان کرد بەم شێوەیە بەڕیوە دەچێت *دەبێت بەکارهێنەر نیشانەی سەرەکی هەبێت *دەبێت هەر بەکارهێنەرێک پەڕیەکی تایبەت بە (mission)ی بۆ دابنرێت ئەمەش لەسەر شێوەی ڕۆبۆتی *دەبێت بە سێ بەشەوە ئەنجام بدرێت کە بریتییە لە بۆ هەر (mission)نێک بریتی بێت لە سەرەتای ناوەندی زەحمەت، کە ئەمانە بەدوای یەکدا دێن لەدوای جێبەجێکردنی ئاسان دوای ناوەندی دوای زەحمەت. *دەبێت ئەو (mission)نەی کە بۆی نوسراوە بە چاکی بیکات، نەوەک بە تێکچووی *دەبێت لەسەر هەر (mission)ێک ئەو کارانەی بەکارهێنەری تێدابێت، وەک ئەوەی یەکسەر لەپەڕەکەی بەشێوەیەکی ڕۆبۆتی بۆی بنوسرێت. هەرچەندە ئەم کارانە لە سەروو پلەی خۆمەوەیە بەڵام دەبێت ئێوەی بەکارهێنەرانی بەئەزموون یارمەتیم بدەن بەهۆی تواناو لێهاتوویتانەوە، بەڵام من دەموێت لەسەرەتادا ١٠ بەکارهێنەری شارەزا بانگێشت بکەم بۆ ئەم پڕۆژەیە {{وب|Sako Nanakli}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Aram}} {{وب|Épine}} {{وب|Calak}} {{وب|Gyan333}} {{وب|Kushared}} {{وب|Serchia}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Aza}} دەموێت بڵێم لە هەرکاتێکدا دەنگدان لەسەر ئەم پڕۆژەیە ئەنجام بدرێت ئەوە بە تێکڕای دەنگ دەکرێت و هەرکەسێک بیەوێت دەنگ بدات ئەوا دەبێت بەژداربێت لەم پڕۆژەیەدا. سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : بەرێز {{وب|ئارۆ سالار محمود}} بیرۆکەکەت جوانە ئەوەندەی لە مەبەستەکەت تێگەیشتم "دەتەوێت وەک پێشبڕکێیەک کارەکان بکرێت و پلەبەندی بۆ ھەر کارێک دابنرێت و ھەر بەکارھێنەرێک بەپێی ئاستی خۆی کارێک یان چەن کارێکی پێبدرێت و ئیتر بەپێی کارەکانی ئاستی بەرز بێتەوە و ئەرکەکانی زیاتر و زەحمەت تر بن، بۆ ھەر کارێکیش کە ئەنجامی دەدات خەڵاتی لە بەرامبەردا پێ بدرێت بەڵام خەڵاتەکە کێ دەیدات وە چییە؟" و ھەندێک لەوانەی تاگت کردوون ھیچ بەشداریان نەماوە یان ناتوانن بەچالاکی بەشداری بکەن لە ویکیپیدیا بۆ نموونە {{وب|Gyan333}}، [[بەکارھێنەر:Épine]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :{{وب|ئارۆ سالار محمود}} سڵاو ، دیارە ئەوەندەی تێگەیشتبێتم ئەتەوێت پشبڕکێیەک لە نێوان بەکارهێنەران دروستبکەیت بۆ ئەوەی بتوانن زۆرترین سندوقی زانیاری وەڕبگێڕن، ئەگەر ئاوایە و مەبەستەکەت ئەوە بۆ ئەم قۆناغەی ئێمە کەمێک ئاسان نییە، بەتایبەت بەبێ پشتیوانی و خەڵات . پێشتر قەرارمان دەبوو پێشبڕکێەک ڕێکبخەین بۆ دانانی سەرچاوە بۆ ئەو وتارانەی بێ سەرچاوەن بە پشتیوانی ویکیمیدیا بەڵام وابزانم بەهۆی نەبوونی ژمارەیەکی زۆری بەکارهێنەر لە ویکیپیدیای کوردی کارەکە نەکرا .بۆیە هەر کارێک بەتایبەت لەو شێوەی جەنابت باسی دەکەیت ئاسان نییە بەتایبەت ئەم مەرجانەی تێدابێت قورس و گرانی و مامناوەن ، ئامانجی بەشی زۆری ئەوانەی لێرەن هەوڵدانە بۆ ئەوەی لانیکەم ژمارەی وتارەکان بگەیینە ئاستێکی زۆر باشە لەگەڵ بوونی ناوەڕۆکێکی باش .ئەمەش کەم کەس بە خۆبەخشی و بێ بێ چاوەڕوانی هیچ پاداشتێک ئەنجامی دەدات.لەگەڵ ئەوەش بوونی پڕۆژەی جیاواز لە نیشانەکانی پێشکەوتنی ویکیپیدیای کوردیدایە و لە قازانجیەتی ئەنجامیان بدات هەرچەند تا ئێستا چەن پڕۆژەیەک ئەنجام دراون ئێستاش پڕۆژەی شارەکانی ئێران لە بواری تەواوبووندایە.جا ئەگەر وادەزانی هەڵە تێگەیشتووم دەتوانی ڕوونکردنەوەی زیاتر بنوسی ، لەگەڵ ڕێزدا .[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٨:٠٩، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بەڕێزان ڕاست دەکەن ئەمە ئەرکێکی قورسەو جێبەجێکیردنی کاتی دەوێت، بەڵام ئێمە دەتوانین وتارێکی ویکی لە سەرەتادا بۆ دروست بکەین، و دەتوانین بە چەند شێوەیەک کار دروستبکەین، ئەوەش حەزدەکەم یەکم کار ئێوە بینوسن، و دەزانین نیشانەکان زۆر لەمەوبەر دیاری کراوە، بەڵام نەخراوەتە بەرچاوی بەکارهێنەر و ئێمە دەتوانین بڵاویبکەینەوە لە پەڕەیەکدا، و بۆ کارەکان دەبێت لەیەکەو دوور بن وەک دروستکردنی (چ ژمارەیە) وتارێک کە پێکهاتبێت لە ئەونە (ژمارە. سەردێڕ، ژمارە. ژێرسەردێڕ). یاخود بڵێن دروستکردنی ژمارە. وتاری (وەرزشی، هونەری، موسیقا)، ئیتر دەکەوێتە سەر ئەوەی چی بکەین.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر ھیچ قسەت نییە لەسەر پڕۆژەکە دەتەوێت دایبخەم، بە ھۆکاری ئەوەی نەکرا؟ یان دەتەوێت داواکارییەکە بەردەوام لێرە بێت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٤، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) داوادەکەم بیسڕیتەوە و هەر دانەیەکی من کە دامناوە چوونکە هیچ کەسێک بێجگە لە تۆ و ئارام نایەنە سەر ئەم بەشەی ویکیپیدیا، لاخۆی دیوەخانە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٦:٠٠، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بێزەحمەت دایبخە [[بەکارھێنەر:Agent aro|Agent aro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Agent aro|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٣، ١٩ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == دەستکاریی بە کۆمەڵی شێواز == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:١١، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٣٥ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٦٨٨٣٠٦٦٤}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو بەکارھێنەر {{وب|Aram}} و بەکارھێنەرانی تر. پێشتر بڕێک پیاچوونەوەی زمانەوانیمان کردووە لە دەقەکاندا. ھەڵەیەک کە زۆر دەکەوێتە بەرچاوم ئەوم '''ھەستا بە''' کە [[:en:calque]] یانی وەرگێڕانی وشەبەوشەی عەرەبیی قام بە. دوو کێشەی ھەیە. یەک، لە ڕووی شێوازەوە زمان درێژ دەکاتەوە. دوو، وەک گشت وەرگێڕانێکی وشەبەوشەی ئیدیۆمی بیانی تێگەیشتنی ئاسان نیە. بۆ نموونە لەجێی '''ھەستا بە گەورەکردنی ماڵەکە''' بنووسرێ '''ماڵەکەی گەورە کرد'''. بەڵام ئەمە نازانم بە چەند دێڕ کۆد بکرێ یا نە، چون چەند کێشەی ھەیە. ١) بڕێک جار ڕستەکان درێژن و خاڵ لە ئاخریانەوە نیە و ئەوە دیاریکردنی بەکارەکە ئەستەم دەکات. ٢) کێشەی جێناوە لکاوەکان (کە ئەو ئاسانتر بێ و بە چەند دێڕ کۆد چارەسەر دەکرێت). بەکارھێنەر ئارام کە تەجرەبەی زیاترە نازانم ڕای چییە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:٣٦، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو لەم دڵسۆزەی ویکی، {{وب|Pirehelokan}}! زۆر ببوورە و کۆمپیوتەرەکەم کێشەی تێ کەوت بۆیە نەمتوانی زووتر وەڵامت بدەمەوە. ئەوە [[فەرھاد پیرباڵ]]یش لە بەرنامەیەک زۆر بە توندی ڕەخنەی لەم باسە گرتبوو. پێم وا بێ شتەکە چووەتە ناوی خەڵکەوە و وشیارتر مامەڵەی لەگەڵ دەکەن و کەمتریش بە کاری دێنن. لەم کاتەدا و لێرە ٣٢٧ ئاکامی ئەم باسەمان ھەیە. ڕاستکردنەوەیان نە بە دەست و بە ئێمە ئاسانە و نە پێشم وایە بە چەند دێڕێک کۆد و بە بۆت بکرێت؛ بۆت نابێت لە خۆیەوە و بەبێ پێداچوونەوەی مرۆڤ ئەم جۆرە دەستکارییە بکات. بە بڕوای من بۆ چارەکردنی ئەمە، پێویستمان بە سیستمێکە کە ھەڵەکان دیاری بکات و حەلێک یان زیاتر پێشنیار بکات و بەکارھێنەر بڕیار بدات کە قبووڵی بکات یان نا. ئەوە دەمبوسێکم لە بەشەکە چەقاند تا ئەرشیڤ نەکرێ تا بزانین دەتوانین شتێکی لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:١١، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) ::{{وب|Aram}}، سڵاو، سپاس بۆ وڵامەکەت. ئەگەر فۆرمە جیاوازەکانی بەرچاو بگرین یانی کاتی کارەکە و سەرفکردنەکەی ئەوە زیاتریش دەکا. ھەست/ام/ای/ا/این/ان/ان بە تەنیا لە ڕابردوودا. ئیتر با ڕانەبردوو بمێنێ و کێشەی دوو جۆرە ھ ێکەیش بە لایەک. بەھەرحاڵ ئەوەی بڕێک دەڵێن ئەمە بووە بە باو نابێ بە بیانوو بۆ دەستبەرداربوونی. بڕوانە ئینگلیزی ئیستەش ھەموو ڕۆژێ باسی شێوازی دروست و پوخت و کورت ھەمیشە گەرمە. دیسان سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:١٢، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) == دیواری شانازی ویکیپیدیای کوردی سۆرانی == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:١١، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٣٥ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٦٨٨٣٠٦٦٤}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> '''سڵاو لە''' {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist}} و سەرجەم بەکارھێنەرانی تریش… ببوورن گەر هەندێک بەکارهێنەر ناوی لێرە نەهاتبێت''' '''پڕۆژەکە''' دەمەوێت ئەم پڕۆژەیە بخەمە بەردەست کۆمەڵەگەی ویکیپیدیا بۆ ئەوەی وتووێژی لێ بکرێت تاکو ببێتە خزمەتێک بۆ ویکیپیدیا پڕۆژەکە بەناوی هۆڵی شانازییە کە ئەم وتارە پڕۆژەیەکە کە تێیدا ناوی ئەو بەکارهێنەرانەی تێ دەچێت کە خزمەتێکی گەورەی بە ویکیپیدیا کردبێت یاخود کاتی بێت تاکو بەفەرمی بچێتە نێو ئەم وتارە لە وتارەکەدا باسی چەند شتێک دەکرێت و لەلایەن خودی بەکارهێنەرەوە خۆی دەنووسرێت: '''ناوی بەکارهێنەری''' ناوی ڕاستەقینەی خۆی (لە دوو ناوی سەرەتا زیاتر نەبێت)، و زیادکردنی ناوێک لە دەستە چەپەوە (سایزەکەی دوای دیاری دەکرێت) '''زانیاری''' لەم بەشەدا ماوەی چالاکی بوون و تەمەنی و لە چ بوارێکی ویکیپیدیا زیاتر کاری کردووە (چەند دانەیە با بینووسێت) پلە و پۆستەکەی لە ویکیپیدیا '''چالاکییە گەورەکانی''' ژمارەی وتارەکانی: ژمارەی چالاکییەکانی: <nowiki>*</nowiki>پڕۆژەی دامەزراوی: <nowiki>*</nowiki>وتارە هەڵبژێردراوەکانی <nowiki>*</nowiki>وتارە باشەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی داڕێژەنی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پۆلەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی دەروازەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پەڕگەکانی: ئەو شتانەی کە نا ئێستا نەی کردووە دەکرێت نەنووسرێن و دەرنەکەون '''هۆکاری شانازی گرتن لێی:''' (ئەم بەشە لەلایەن بەڕێوبەری چالاکەوە دەنووسرێت) _______________________ بەمشێوازە من بیرم لێی کردەوە تەبعەن لە ماوەی ئەم گفتووگۆیەدا گەشەی پێ دەدرێت _______________________ '''پێوەرەکان''' - بە دوو شێواز بەکارهێنەر ئەم شانازییەی پێ دەبەخشرێت ١. مەرجی: گەر بەکارهێنەر ئەم سیفەتانەی تێدابێت: گەر بەکارهێنەر نووسەر بێت: - ژمارەی دەستکارییەکانیبلە ٢٠٠٠ کەمتر نەبێت -ماوەی بەکاربوونی دەبێت لە دوو ساڵ کەمتر نەبێت - خاوەن ٥٠٠ وتار کەمتر نەبێت - خاوەن ١٠ وتاری باش کەمتر نەبێت - خاوەن ٥ وتاری هەڵبژێردراو کەمتر نەبێت گەر بەکارهێنەر تەکنیککار بێت: پێوەرەکانی لەلایەن تەکنیک کارەوە دابنرێت گەر بەکارهێنەر درووستکەری (دەروازە، پۆل، داڕێژە، هتد……) ژمارەی دەستکارییەکانی لە ٢٠٠٠ کەمتر نەبێی - ماوەی بەکاربوونی لە دوو ساڵ کەمتر نەبێت - خاوەنی ٢٠٠ پۆل کەمتر نەبێت - خاوەنی ١٠٠ پەرگە کەمتر نەبێت - خاوەنی ٥٠ داڕێژە کەمتر نەبێت - خاوەنی ٥ دەروازە کەمتر نەبێت —————————————— گشت ئەم مەرجانە ئەگەری دەستکاری کردنیان هەیە. نموونەیەک لە خوارەوە دادەنێم بە وێنە ————————————————— '''نموونەی بەکارهێنەر لە هۆڵی شانازی''' [[پەڕگە:Unknown_person.jpg|وێنەی دەرەکی|چەپ|150x150پیکسڵ]]   [[بەکارھێنەر:Aro Salar|'''Aro Salar''']] '''ناوی ڕاستەقینە:''' ئارۆ سالار '''ساڵی لەدایکبوون''': ٢٠٠٨ '''ماوەی چالاکی:''' ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ – تا ئێستا '''ئەندام لە ویکیپیدیا:''' بارکەر '''زانیاری:''' ئەم بەکارهێنەرە لە ساڵی ٢٠٢٢ دەستی بەکارکردن لە ویکیپیدیا کوردی کردووە و زیاتر لە بواری فیلم و ئەنیمەیشن وتار نووسیووە. '''چالاکییە گەورەکانی:''' ژمارەی وتارەکانی:٥٤٢ ژمارەی چالاکییەکانی: ٤٣٩٣ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی ویکیپڕۆژەککانی:٣ <nowiki>*</nowiki>وتارە هەڵبژێردراوەکانی:٠ (دەرناکەوێت) <nowiki>*</nowiki>وتارە باشەکانی:١ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی داڕێژەنی:٣٩ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پۆلەکانی:٥٤ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی دەروازەکانی:٢ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پەڕگەکانی:٦٢ '''هۆکاری شانازی پێدان:''' بەهۆی بەشدارییە بەردەوامەکانی و زیادکردنی ناوەڕۆکی کوالیتی بۆ ویکیپیدیا کوردی. ______________________________ === {{لەگەڵ}} === * {{لەگەڵ}} دەزانن چی؟! خوداشاهیدە زۆر زۆر لەمێژ بوو بیرم لەوەی دەکردەوە کە چۆن و بە چ جۆر و شێوازێک دەستخۆشییەک لە بەکارهێنەرە باشەکان واتا ئەو بەکارهێنەرانەی خزمەتێکی زۆر و گەورەیان بە ویکیپیدیای کوردی کردۆ، بکەین، حەتاکوو جەنابی ئارۆ ئەو پێشنیارەی دا، هیوادارم کە بە باشی بڕواتە پێش. [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ٢٣:٥٠، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} پێشنیارێکی بەجێیە، بەڵام لەھەندێک حاڵەتدا دەکرێت '''ژمارەی دەستکاری نەکرێتە پێوەر'''، '''بەھا و کاریگەری چالاکیی بەکارھێنەرەکە بۆ ویکیپیدیا گرنگتر و بە بەھاترە''' (فراوانکردنی کۆلکە وتارێک، دابینکردن و دۆزینەوەی سەرچاوەی پێویست بۆ وتارێکی بێ سەرچاوە، ڕێکخستنەوەی وتارێک کە بەپێی پێوەرەکانی نووسین نەنووسراونەتەوە، یان ھەر چالاکییەکی تری کاریگەر و بەھادار). «[[User:Muhammed taha|<b style="background:Blue; color:White;">Muhammed Taha</b>]][[User talk:Muhammed taha|<sup style="color:Blue;">لێدوان</sup>]] ١٧:٥٥، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٩:٢٧، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:٠٧، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} دەبێ پێوەرەکان بە شێوەیەکی گشتی پێداچوونەوەیان بۆ بکرێت، نەک بەشێوەی تاک بە تاک. ئێستا بۆ نموونە بمانەوێت ڕێز لە کەسێکی وەک کاک ئارام بگرین، بەڵام ژمارەی وتارەکانی ژێر ٥٠٠ـن (زۆربەی وتارەکانی لە ڕێگای بۆت و ویکیپرۆژەکانەوە بڵاو کردووەتەوە) و ژمارەی وتارە ھەڵبژێردراوەکانی یەک دوو وتارن، بەو پێوەرە بێت کەس ھەموو مەرجەکان لەخۆ ناگرێت، بەڵام ئێستا ھەموو کەس دەزانێ کە کاک ئارام جێگای ڕێز و شانازییە. بەگشتی من پێم باشە بۆ ڕێزگرتن لە کەسێک ژمارەیەک بەکارھێنەر دەنگی لەسەر بدەن و دواتر بەھۆی سەرجەم بەشدارییەکان و کارە دیارەکانی ئەو بەکارھێنەرە؛ ئەگەر بەپێی یەکدەنگی شایەنی بوو ئەوە ڕێزلێنانەکەی پێ بدرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٣٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) === {{دژایەتی}} === <nowiki>*</nowiki> === لێدوان === بەهیوای تەندروستیی بۆ هەموو کەسێک.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] سەلام. ئەمن لەگەڵ ئەو پێشنیارەم بەس بەڕای من دەبێ شتێک بگۆڕێ. ۲۰۰۰ دەستکاری زۆر کەمە، بە دوو مانگ بە کووب چالاک بوون دەکرێ، بە ڕای من بڕوات بۆ ۱۰،۰۰۰، کەسێک کە ۱۰ وتاری باش و ۵ وتاری هەڵبژێردراو و ۵۰۰ وتاری دروستکراوی هەیە بە دڵنیاییەوە دەستکارییەکانی لە ۱۰،۰۰۰ی بۆولای ڕۆیشتۆ. [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ٠٠:٠٤، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) ::بەڕای من بکرێتە ٥٠٠٠ باشترێکە [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٧:١٥، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :::'''سڵاو لە''' {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist}} و سەرجەم بەکارھێنەرانی تریش… ببوورن گەر هەندێک بەکارهێنەر ناوی لێرە نەهاتبێت [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٠٩:٤٤، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]]: ڕاستی مادام حەز بەم جۆرە شتە دەکەن، بەدڵ خۆتان بکەن و من '''دژ''' نابم، لەبەرئەوەی کەسانی وەک ئێوە لە ئێستادا چالاکن لە ویکیپیدیا، هەربۆیە شایەنی بڕیاردانن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٢٥، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) کاک @[[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]] پێشنیارەکەت لەبەرچاو گیراوە، وەک لە پڕۆژەکە ئاماژەم پێداوە، دەکرێت بەڕێوبەری ئەو کاتە دەتوانێت پێوەرەکان پێشەل بکات و ڕێز لە کەسێک بنێت، بەدڵناییشەوە گەر کەسێک پێوەرەکانیشی تێدابێت بەڵام بەڕێوبەری ئەوکاتە ڕازی نەبیت، ئەوا ڕێزلێگرتنی دوادەخرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ٢٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] سڵاو و بەخێربێیەوە بۆ ویکیپیدیا. بۆ ئەو پێشنیارە یەکدەنگیی تەواوت لەگەڵە، تکایە ئەگەر دەتوانی یەکلایی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٣٣، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::خۆی لەسەر بەرێوەبەرە کە یەکلایی بکاتەوە بەڵام ئێستا ئەو دەتوانێت پڕۆژەکەی بەئەنجام بگەیەنێت بەبێ کێشە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٢:٠٢، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::گەر ھیچ شتێک نەماوە من ئەو داواکارییەی ئێرە وەک سەرکەوتوو دادەخەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٢:٠٣، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::دەستەکانتان خۆشبێت، خۆم وتارەکە لەژێر ناونیشانی [[ویکیپیدیا:خەرمانەی زێڕین]] بڵاوی دەکەمەوە و لەوێ وتووێژ دەکەین.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٠:١٠، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == کردنەوەی کەناڵ و گرووپی ویکیپیدیا لە تێلێگرام == {{atopg | status = ئەنجام | result = [https://t.me/ckbwiki کەناڵی ویکیپیدیای کوردی] لە [[تێلێگرام]] کرایەوە و [https://t.me/KurdishWikipedia گرووپەکەی] پێوە بەسترایەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٦:٣٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist|-Haryad|Tessla|Aza|حوسێن|MFTG|Sorou6sh|Saad Goran|مامۆستا|Épine|GoRaN909|Serchia|فەرهاد|Pirehelokan}} سڵاوتان لێ بێت ھاوڕێیان، ئەگەر یەکدەنگیتان لەسەر بێ، پێم باشە کەناڵ و کۆمەڵێک گرووپی جیاوازیی ویکیپیدیا (ڕێک ھاوشێوەی [[دیسکۆرد]]) لە «[[تێلێگرام]]» بکەینەوە. تێلێگرام کوردی زۆری تێدان و ئەگەر لەوێ چالاک بین ھەم دەتوانین سەرنجی کەسانی نوێ بۆ ئەندامبوون ڕابکێشین و ھەمیش دەتوانین لەوێ وەڵامی پرسیار و کێشەکان بدەینەوە. خۆم ئامادەم وەک ئەدمینی سەرەکیی ھەژماری ویکیکوردی لە تێلێگرام بم و ھەر کەسیش پێی خۆش بوو ببێتە ئەدمین ئەوە ڕایگەیێنێت؛ دواتریش خۆشحاڵ دەبین لەوێ ببنە ئەندام (ھەڵبەت ئەگەر یەکدەنگی لەسەر پەسەندکردنی ئەو پێشنیارە بێت). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٥٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو، من بەشتێکی باشی دادەنێم هەوڵێکی باشە، لە openstreetmap کارم دەکرد گروپی هەبوو بەڵام کوردەکان نا چالاک بوون، بانگێشتی عەرەبی عێراقی کرام زۆر چالاک بوون و ئیشی چاکیان دەکرد پێکەوە، بەڵام لە کۆتایدا ئیشی منیان بەدڵ نەبوو دەریان کردم(کوردایەتی)، گرنگ ئەوەیە چالاک بین و هاوکاری یەک بین. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٢١:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: دەستخۆش بۆ ئەم بیرۆکەیە. منیش پلانێکی وام ھەبوو باسێکی ئاوا بکەمەوە، ئەوەتا تۆ کردتەوە. منیش پێم وایە بەڕاستی ویکیپیدیای کوردی پێویستی بە چالاکییەکی زیاترە لە سۆشیاڵ میدیا و تێلێگرام شوێنێکی گونجاوە. بەس ئەبێ چەن بەشێکی ھەبێ و جیا بکرێنەوە، وەکو بڵاوکردنەوەی نوێکارییەکان، گرووپی وتووێژی گشتی تا بەکارھێنەرە تازەکان پرسیار بکەن و بەکارھێنەرانی شارەزا وەڵامیان بەنەوە، بەشی فێرکاری بە بڵاوکردنەوەی ڤیدۆ یان ڕێنماییی کورتی نووسراو بۆ فێرکردنی بەکارھێنەرانی تازە کە کەم ئەزموونن چۆن دەست بە نووسینی وتار بکەن. ئەگەر بەو شێوەیە بێ کێشەم نییە. سپاس [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢١:٣٧، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::باشە. بەو مەرجەی کەس ببێ خاوەندارێتیی بکا و ناوەرۆکی بۆ دابنێ. ئەگەر سەر بگرێ و چالاک بێ دەبێ چوارچێوەیەکی گشتیش ببێ دەربارەی ئەوەی چی دابنرێ و چی نە. دەکرێ چاو لە کاناڵەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی بکرێ کە زۆربەی بابەتەکانیان زانستییە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::سپاس بۆ ھەمووتان، ئەو جۆرەی دیارە وەڵامەکان ئەرێنین و پێشنیارەکە سەر دەگرێ. @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ڕاستە، بێگومان کارێکی جوانی تێدا دەکەین و بە ڕێکوپێکی بەڕێوەی دەبەین، ھەر پێشنیارێکیشتان لە ھەر کاتێکدا ھەبوو خۆشحاڵ دەبین پێمان بڵێن. @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ڕاستە، ھەر وەک شروەی دیسکۆرد چەندین گرووپی جیاواز و کاناڵێک لەخۆ دەگرێ کە ھەموویان سەر بە یەک دەبن؛ ھەروەھا کاک ھەریاد خۆشحاڵ دەبم ئەگەر تۆش وەک ئەدمینێک ھاوکار بیت. زۆر سپاس بۆ ھەمووتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٣، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::زۆر باشە مادەم وات ئەوێ، لە پەڕەکەم بەستەری تێلێگرامم داناوە، گەر ویستت لەوێ ئەتوانین زیاتر لەسەری قسەکەین. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢٣:١٩، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سلاو،دیارە کارێکی بەجێیە ، دەستان خۆشبێت ، ئەو لینکەی داتان ناوە کار ناکات لای من و ناتوانم بیدۆزمەوە. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ٢٠:٠٤، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: سەرەتا ئەو چەناڵ و گرووپەمان دانا لە تێلێگرام، دوای بینیم پێشتر کاک محەممەد دروستی کردبوون و ئەوەی خۆمان لابرد. ئەتوانی لەم لینکە جۆینی [https://t.me/ckbwiki چەناڵەکە] بیت. لەم لینکەش جۆینی [https://t.me/KurdishWikipedia گرووپەکە] بیت. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٠:٣٠، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سوپاس ،دەستخۆش. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٠:٤١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{کرا}}، [https://t.me/soranikurdishwikipedia کەناڵی تێلێگرام] کرایەوە و ھەوڵی زۆرکردنی گرووپەکانی و زیادکردنی ئەندام دەدەین. تکایە ھەر بۆچوون و پێشنیارێکی ھەتانە پێمان بڵێن؛ لە ئێستادا بەڕێز ھەریاد دامەزرێنەری کەناڵ و منیش ئەدمینیم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٣:٣١، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :: سڵاو لە تۆش [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، دەستخۆشی لەو پێشنیارەتان دەکەم، تێلێگرام لای خۆمان زیاتر ئاشنایە، ئینشەڵڵا ھەنگاوێکی باش دەبێت بۆ دووبارە چاڵاکبوونەوەی ویکی کوردیی ناوەندی. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ١٢:٠٣، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} == زۆر گرنگ: داوای پشتگیری لە ویکیداتا بۆ جێگیرکردنی زاراوەی «باکووری کوردستان» == {{atopg | status = ئەنجام | result = }} سڵاو هاوڕێیان و هاوپیشەیانی بەڕێز: [[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ، [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ، [[بەکارھێنەر:Serchia|Serchia]] ، [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ، [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ، [[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ، [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ، [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ، [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ، [[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ، [[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]] ، [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ، [[بەکارھێنەر:kushared|kushared]] ، [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] (ئەوانی تریش) '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٠٣، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) وەک دەزانن، لەم چەند ڕۆژەی ڕابردوودا لە ویکیداتا کێشەیەک دروست بووە لەسەر وەسفی زمانی کوردی (ckb) بۆ پارێزگاکانی باکووری کوردستان. بەکارهێنەرێکی تورک بەردەوام دەستکارییەکانی ئێمە دەگەڕێنێتەوە و بێڕێزی بەرامبەر بەڕێوەبەرانی پڕۆژەکەمان دەکات. دوای سکاڵای فەرمی، بە ڕێنمایی بەڕێوەبەرانی ویکیداتا گفتوگۆیەکی فەرمیم لە '''Project Chat''' دەست پێ کردووە بۆ ئەوەی وەک کۆمەڵگەی ویکیپیدیای کوردی «کۆدەنگی» (Consensus) خۆمان نیشان بدەین و ڕێگری لەم دەستوەردانە دەرەکییانە بگرین. '''تکایە هەمووتان بچنە ئەم لینکە و لە خوارەوەی بابەتەکە دەنگی خۆتان بدەن:''' '''[https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Project_chat#Consensus_for_Kurdish_(ckb)_descriptions_of_provinces_in_the_Kurdistan_region لینکی گفتوگۆکە لە ویکیداتا]''' '''چۆن دەنگ بدەم؟''' تەنها لە خوارەوەی پەیامەکە داڕێژەی Support دابنێن و پاشان لەتەنیشتی بنووسن: * <code>This terminology is the established community consensus in the Kurdish language (ckb).</code> تێبینییەک بۆ بەڕێوەبەرکانی ئێرە، گەر لەبەشی پشتگیری بنووسن (من وەک بەڕێوەبەرێک ...) ئەوە باشترە بۆ ئێمە. ئەمە وەک ئەرکێکی نەتەوەیی و فەرهەنگی ببینن بۆ پاراستنی سەروەریی زمانەکەمان لە پڕۆژە جیھانییەکاندا. ڕێز و خۆشەویستیم؛ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٥:٥٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Tessla}} زۆر سپاس بۆ بەڕێزت و ئەو کارە بەنرخەت. خۆت کێشەی ئایپییەکەم دەزانی بۆیە ناتوانم لە ویکیداتا شتێک بنووسم، بەڵام هیوادارم هەموو بەڕێزانی خۆمان لەوێ پاڵپشتی بکەن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:٣١، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Tessla}} دەنگی پشتگیریم دانا. ھیوادارم داواکە پشتگوێ نەخرێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٩:٥٨، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]، دەستت خۆش بێت. @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: بەداخەوە، هیوادارم ئەوانی تر بیکەن. @[[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]]: تۆش بەشداریت لەم کارە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٠٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@{{وب|Tessla}} لە دیوەخانی [[w:ku:Special:Diff/2031320|ویکیپیدیای کورمانجیش]] ھەمان داوام لەوێ دانا، تا ئەوانیش پشتیگیریی داواکە بکەن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢٣:٤٩، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]، @[[بەکارھێنەر:Khoshhat|Khoshhat]]: ئێوەش دەتوانن دەنگ بدەن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٦:٢٩، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::زۆر سوپاس بەڕێز تێسلا، دەنگی خۆم دا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}} سڵاو دووبارە، دەستخۆشی لە هەموو ئەو بەکارهێنەرە بەڕێزانە دەکەم کە لە ویکیداتا دەنگیان دا. پشتگیرییە بەهێزەکەتان کاریگەریی گەورەی هەبوو. ئێستا وتووێژەکە گەیشتووەتە قۆناغێکی زۆر باش. یەکێک لە بەڕێوەبەرە ناسراوەکانی ویکیداتا (ArthurPSmith) پێشنیاری کردووە کە ئێمە وەک کورد پڕۆژەیەکی فەرمی لە ناو خودی ویکیداتادا دابمەزرێنین بە ناوی '''WikiProject Kurdistan'''. سوودی ئەم پڕۆژەیە ئەوەیە کە دەتوانین هەموو یاسا زمانییەکانی خۆمان (وەک زاراوەی باکووری کوردستان و هتد) تێیدا بە فەرمی بنووسین و جێگیری بکەین، تا چیتر کەس نەتوانێت بە بیانووی بێلایەنی دەستکارییەکانمان بگەڕێنێتەوە. من بە ناوی کۆمەڵگەکەمانەوە ڕەزامەندیم لەسەر ئەم پێشنیارە دەربڕیوە. لە هەنگاوەکانی داهاتوودا داوای هاوکاریتان لێ دەکەم بۆ داڕشتنی ئەم پڕۆژەیە. ئێستا تەنها چاوەڕێ دەکەین تا وتووێژە سەرەکییەکە لەوێ کۆتایی دێت. سوپاس بۆ هەمووتان. داوا دەکەم بەڕێوەبەرەکانی خۆمان کەمێک دەست بکەنە ناو قسەکانمان و جار جار ئاگایان لێرە بێت. ( [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، [[بەکارھێنەر:kushared|kushared]]). '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٢، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} dkiu9cmocbird8gie01nczotrhoqxh0 4 117863 1598717 1596608 2026-07-05T19:04:32Z حوسێن 42516 /* Bittern */ بەشی نوێ 1598717 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{داخوازی بەرامبەری کوردی}} {{ئەرشیڤەکان | auto = short | root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی | search = yes | search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ | search-width = 20 }} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە --> == Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}} سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری. ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا) بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]] {{collapse top|وشەکان}} {| class="wikitable" |+ |- ! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service |- | 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day |- | 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month |- | 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months |- | 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months |- | 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year |- | 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years |- | 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years |- | 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years |- | 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years |- | 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years |- | 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years |- | 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years |- | 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years |- | 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years |- | 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years |- | 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years |- | 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years |- | 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years |- | 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years |- | 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years |- | 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years |- | 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years |- |} {{collapse bottom}} زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا * Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو) * Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی * Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار) * Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو * Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر * experienced editor بەکارهێنەری شارەزا * veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون * veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو * veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ * veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار * senior editor بەکارهێنەری باڵا * senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو * senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ * master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ * master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو * master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ * master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار * grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە * grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم * vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ * senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا * Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز) هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}} == چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}} {{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}} سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ==== ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟ * ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]] * ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ==== بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]] {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ==== ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ==== * بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]] ====لێدوان ==== بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <hr> ==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان==== *بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ==== بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]] ====لێدوان ==== <hr> دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ==== بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ==== بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟ ====لێدوان ==== <hr> ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ==== بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ==== بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ==== بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ==== نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە. بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان==== بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر==== بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]] ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ==== بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]] ==== لێدوانی گشتی ==== سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ==== : بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] : پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ==== بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ==== [[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]] پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ==== بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن==== بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ==== بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ==== بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]] ==== لێدوان ==== کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <hr> ==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ==== بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]] ==== لێدوان ==== <hr> === پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری === بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]] ==== لێدوان ==== <hr> == aphid == کورد چی بە ئەم دەبێژێ؟ ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ٠٩:١٢، ٢٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{بەکارھێنەر|حوسێن}} سڵاو، سەیری [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=aphid ڤەژینلێکس] بکە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٣، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] لە ھەنبانەبۆرینەدا «شۆبە»، «شۆک» و «شۆکە» ھاتوون. فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش «سن»ی بە «a species of aphis» مانا کردووەتەوە، بەڵام پێم وایە کە ئەمە [[:en:corn bug|corn bug]]ـە، فارسیش «سن گندم»ی پێ دەڵێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] شیلەمژە چۆنە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٢٩، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] پێم باش نییە. دەبێ بگەڕێین و بزانین ئەمە بە کوردی ناوی ھەیە یان نا. ئەگەر نەبوو، ئەودەم بۆی دادەڕێژین. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٤، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاستە منیش هاوڕام لەگەڵت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥٢، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]]@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] شۆک ماددەیەکە وەک گەزۆ. «شۆکە»ش جۆرێ نەخۆشییە لە گەڵای دار ئەدا. ئەوەش کە لە ھەنبانە بۆ شۆکە و شۆبە بە فارسی نووسراوە شتە پێم ھەڵەیە. شۆکە جانەوەر نییە. گیوی موکریانی بۆ «حشرە المن» دایناوە مەگەزی گەزۆ. من دەڵێم وەک مێشھەنگوێن ئەمە بکەینە مێشگەزۆ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٥٣، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەڵبەت لە فەرھەنگی زاراوەشدا بۆ ئەم جانەوەرە ھەر شۆکە ھاتووە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٩:٠٩، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەت، مێشگەزۆش پێشنیارێکی باشە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٠٩، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] موکریانی لە فەرھەنگی کوردستاندا دەڵێ شۆکە دەعبایەکە لە مێش گەورەتر لەسەر بڕکان بنیشێ خراپیان دەکا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢١:٣١، ١٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] سپاس. ئێستا دڵنیا بووین کە «شۆک» شتێکی دیکەیە و aphid نییە. «شۆکە»یش گیانەوەرێکی دیکەیە یان ھەر گیانەوەر نییە. ئەی «شۆبە» چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٠٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] نا، من بەو ئاکامە گەیشتم کە شۆک نییە، بەڵام لەوانەیە شۆکە دروست بێ، بە پێی فەرھەنگەکان. ھەروا کە وتم، موکریانیش دەڵێ شۆکە دەعبایەکە. یانی من ھەڵە بووم کە وام دەزانی جانەوەر نییە و جۆرێ نەخۆشییە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٣٠، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] باشە ئەو فەرھەنگە وتوویەتی لە مێش گەورەترە، aphid کوا لە مێش گەورەترە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٢٧، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == sprite (lightning) == چی بە ئەم دیاردەیە ببێژین؟ red spirit و red spriteیشی پێ دەبێژن. جن، ڕۆح، دێو یان درنج؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|حوسێن}} وابزانم دەبێتە جنۆکەی سوور. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٥، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] بۆچی «جنۆکە»ی پێ بڵێین کە لە «جن»ی عەرەبییەوە دروست بووە؟ sprite بە ھەبوو (being)ی خەیاڵی و ژوورسروشتی (supernatural) دەبێژرێ، لە کوردیشدا «درنج» ھەیە کە بە ھەبووی خەیاڵییان وتووە.[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%AC] ئەم وشەیەیش باو نەماوە و دەتوانین ئاوھا بیبووژێنین. عەرەب «عفريت» بە ئەمە دەبێژێ و لە فەرھەنگی نۆبەرەیشدا «درنج» بۆ «عفريت» ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] وشەکەیش ڕەسەنە، لە [https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-Iranian/d%CA%B0r%C3%BAk%C5%A1 ئێرە] بنۆڕە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وایە ڕاستە، ھەر چۆنت پێ باشە وای دانێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:٠٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == Platanus یان Plane tree == چنار؟ دەزانم لە [[وتووێژ:چنار]] دا باس کراوە و چنار بۆ black poplar دانراوە، بەڵام لە ئەوە ناچێ ڕاست بێ! [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PopulusNigra4c.jpg#mw-jump-to-license ئەمە] گەڵای black poplarـە و چنار لای ئێمە گەڵاکەی [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Leaf_Of_Platanus_Orientalis_.jpg ئاوھایە]، پێم وایە چنار بۆ plane tree چاکترە. گەڵای چنار لە گەڵای کەوێت (maple) دەچێ. تۆفیق وەھبیش چناری بە plane tree مانا کردووەتەوە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠٥، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :[[:en: Platanus orientalis| Platanus orientalis]] ڕەنگە ناوی زانستیی چنار بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئێمە بەو دارەی وێنەی گەڵاکەیت داناوە ئەڵێین دارجەوھەر. ئەو وێنەیەی لە وتارەکەدا ھەیە، لای ئێمە ئەوە چنارە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:١٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ھەنبانەبۆرینە جەوھەردار و چناری بە ھاومانا داناوە. ئێستا کە لە ھەندێک ناوچەدا ماناکەی جیایە، کامەی دابنێین؟ کام مانا کۆنترە، platanus یان black poplar؟ پێم وایە platanus کۆنترە. لە پاڵەویی ساسانیدا بە مانای platanus بووە، لە کورمانجیشدا «چنار» بە مانای platanus دێ و عەرەبیش «صنار»ی ھەیە کە لە «چنار»ەوە دێ و ھەر بە مانای platanus دێ. لە فەرھەنگەکەی Michael L. Chyetیشدا «چنار» بەرانبەری plane tree و oriental plane treeیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٠٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وەڵڵا نازانم. من ھەر ئەوەندەم لێ دەزانی کە وتم. ئێمە بەوە کە لە وتارەکەدا وێنەکەی ھەیە دەڵێین چنار، زۆریش ھەیە لەبەر ماڵان و لە باخ و بێشە و ئەوانەدا، بۆیە دڵنیام ھەڵە ناکەم. بەوەی تریش دەڵێین جەوھەر، ئەویش ھەر زۆر زۆر ھەیە لە ھەموو شەقامەکاندا. ئەوەش دەزانم کە فارس بە جەوھەر دەڵێ چنار. بۆ نموونە، لە تاران شەقامێک ھەیە لە باشووری شارەوە ھەتا باکوور درێژە، پێی دەڵێن وەلیعەسر و، ئەمبەر و ئەوبەر یەکسەر دارجەوھەرە. بەڵام ئەوان پێی ناڵێن جەوھەر، دەڵێن «[https://www.google.com/search?q=%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%B9%D8%B5%D8%B1&oq=%DA%86%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%B5%D8%B1&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCAgBEAAYDRgeMgYIABBFGDkyCAgBEAAYDRgeMgoIAhAAGAgYDRgeMgoIAxAAGAgYDRgeMgoIBBAAGIAEGKIEMgcIBRAAGO8FMgcIBhAAGO8FMgoIBxAAGIAEGKIE0gEIOTU5OGowajSoAgGwAgE&client=ms-android-samsung-ss&sourceid=chrome-mobile&ie=UTF-8 چنارھای خیابان ولیعصر]». باشتر وایە @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] یش قسەی خۆیان بکەن. چون ئەوان لە باسە پێشووەکە قسەی زۆریان بۆ کردن بوو. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::قسەکانی کاک ئازام پێ تەواون. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٤٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Citron == باروونە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == Elm یان Ulmus == ناوی کوردیی ئەم دارە چییە؟ وزم؟ بووز؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٤٨، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] «وزم» بەر گوێم کەوتووە، بەڵام نازانم کامەیە. «بووز»م نەبیستووە. ویکیپیدیای فارسی Elmی بەستووە بە «نارون»ەوە. ناروەن لای ئێمەش دەوترێ، بەڵام زیاتر دەڵێین دارتۆفانە. وەک چۆن عەرەب دەڵێ شجرە البق. خودی وشەی ناروەنیش دوو پارە: «نار» کە ھەمان [https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87#:~:text=%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%20.,%D8%AF%D9%90%20%5D%20(%D8%A7%D9%90)%20%D9%BE%D8%B4%D9%87%20. نارد] -ە بە مانای مێشوولە و تۆفانە و، وەن کە ھەمان دارەوەن یا قەزوانە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٢٢، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە [https://www11.ihp.sinica.edu.tw/storage/w2_file/1688NTswNBe.pdf ئێرە]دا بووزم بە مانای elm دی. ھەنبانەبۆرینە بووز و دارتۆفانەی بۆ درخت پشه داناوە، درخت پشه و نارون یەک شتن؟ ئەگەر یەک شتن، [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/ڕەشەدار ڕەشەدار] بۆچی دوو مانای ھەیە (١، درخت نارون و ٢، درخت پشه)؟ ویکیفەرھەنگی کورمانجی «بزی»ی بۆ elm بە کار بردووە و لە کوردستانیکادا «بزوو» بۆ elm ھاتووە، کێشەکە ئەوەیە ئەمەم لە یەک فەرھەنگی دیکەدا نەدی. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:٢٥، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئێستا دیم کە لە ویکیپیدیادا «[[نارەوان (دار)|نارەوان]]» بۆ beech بە کار ھاتووە! ئەم شێوەیە لە فەرھەنگەکاندا نەھاتووە، بەڵام لە «ناروان»ی پاڵەویی ئەشکانی دەچێ کە لە [https://en.wiktionary.org/wiki/نارون#Etymology_1 ئێرە] دا ھاتووە. «دارەڕەش»یش دانراوە، بەڵام ئەمە ڕێک وەکوو [https://en.wiktionary.org/wiki/karaağaç#Etymology karaağç]ی تورکی دروست بووە کە بەرانبەری elmـە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٤١، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Mongoose == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ بانبانک؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٢، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] سڵاو بەپێی فەرھەنگەکان ئەمە ئەنجامەکەی بوو ::{{لێدوان|فەرهەنگی کوردستانیکا|}}: مارگرە، مارخۆرە، ::{{لێدوان|فەرهەنگی ئەندێک|}}: بانبانکە، مشک خۆرە :بڕوانە [https://lex.vejin.net/ck/search?t=Mongoose ڤەژین] بۆ زانیاری زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Birch == ھیچ ناوێکمان بۆ ئەم دارە ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] سڵاو بەپێی فەرھەنگەکان ئەمە ئەنجامەکەی بوو :{{لێدوان|فەرهەنگی کوردستانیکا|}}: درەختی بێتولە، بێتولە، تووس، تزز، داری توس :{{لێدوان|فەرهەنگی ئەندێک|}}: دار بێتولە (دارێکی گەڵاوەریوە) :بڕوانە [https://lex.vejin.net/ck/search?t=Birch ڤەژین] بۆ زانیاری زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٣، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Hardwood و Softwood == ''چێوڕەق'' یان ''چێوسەخت'' بۆ hardwood و ''چێونەرم'' بۆ softwood چاکن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٠٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Snakebird == ئەم گیانەوەرە بە کوردی ناوی نییە، دەتوانین بۆی دابڕێژین؟ snake یانی مار و bird یانی باڵندە، مەل، لێکیان بدەین دەبێ بە «مارباڵندە» یان «مارمەل». «مارباڵندە» جوان نییە، بەڵام «مارمەل» کورت و جوانە و دەکرێ بیکەین بە «مارمر»یش. «مر» و «مەل» ھەر یەک وشەن («مر» کۆنتریشە) و بە مانای «باڵندە» دێن، «وشترمر»یش ھەر وا دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Bittern == لە فەرھەنگی باڵندە دا ''واق'' ھاتووە، بەڵام ئەمە دەبێ عەرەبی بێ: ''[[:ar:واق (طائرة)|واق]]''. لە ویکیپدیای فارسی دا ''[[:fa:بوتیمار|بوتیمار]]'' و ''[[:fa:غمخورک|غمخورک]]'' بۆ bittern بە کار ھێنراون. ''غمخورک'' ھەر ''خەمەخۆرە''ی خۆمانە و ''بوتیمار''یش لە [https://en.wiktionary.org/wiki/بوتیمار ئێرە] دا وا لێک دراوە کە بە مانای ''ئەبووخەم'' دێ! ''بو'' کورتکراوە ''أبو''ی عەرەبییە. لە فەرھەنگی خاڵ دا ئاوا باسی ''خەمەخۆرە'' کراوە: «باڵندەیەکی گەورەی قاچ و مل درێژە ھەمیشە بە ماتی لە کەناری ئاو ھەڵدەنیشێ»، bittern باڵندەیەکی secretiveە و بە پێی ئەم وەسفەی خاڵ بێ، ''خەمەخۆرە'' ڕەنگە bittern بێ. ئێوە چی دەڵێن؟ ''خەمەخۆرە'' دەبێ bittern بێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٠٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 1rgdnd5lfdg8dgl9xz6l9v9s0g531ih 3 118592 1598603 1598243 2026-07-05T13:17:57Z Hivja 64112 /* بەخێربێیتەوە */ وەڵامدانەوە 1598603 wikitext text/x-wiki {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[ویکیپیدیای کوردی|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] ویکیپیدیای کوردیی زازاکی | ئەزموونی ویکیپیدیای کوردیی باشووری |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەتی تۆیە و دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت، '''[[تایبەت:لێدوانەکانم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٣٠، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) :بە خێر بێی بۆ ویکیپیدیا. ئەو ڕێنوێنەی سەرەوە بخوێنەرەوە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٧:٥١، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) {{بۆکسی ئەرشیڤ| *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi/ئەرشیڤی١|ئەرشیڤی١]]}} == پێش خانەنشین بوون == دەمباش Amine yousefi, لەگەڵ ئەوەی بە تەواوەتی ڕیز دەگرم لە بڕیار و بۆچوونەکانت سەبارەت بە مانەوەت یاخود نەمانەوەت لە ویکیپیدیای کوردی بەلام حەزم کرد وەک یەکێک لە بەکارھێنەران داوات لێبکەم کە پێداچوونەوەیەک بە بڕیارەکەدا بکەیتەوە. ھەرچەند کەم و کوری ھەبن دەبێت بە گفتوگۆ چارەی بکەین؛ و ھەر وێنەی سەر پەڕی بەرێزت باشترین ھۆکارە بۆ ئەو پەیامەم. دواجار ھەستی دڵسۆزیت بۆ ویکیپیدیای کوردی و کارەکانت جێگای پێزانیمە. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] شووشە بۆکوێ {{ئیمۆجی|1F622|size=27}} بەبێ ھیچ قسەیەک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: ئامینە خان دەزانم لێرە بە زۆر بەشداری دەکەیت و ماویتەتەوە، بەڵام دڵنیا بە کە ھیچ نەبووە. Sakura emad وازی لە لێدانی تاگی سڕینەوە بەمشێوەیەی پێشتر و بۆ وتارەکانی پێشتر ھێناوە. زۆر بەکارھێنەریش پێی وتووە و خۆیشی وتوویەتی کە تاگلێدانی ڕاگرتووە. ئەوەی Épineیش دوێنێ کردی تەنیا تاقیکردنەوە بووە بۆ توینکڵ. دەزانم ماندوویت. باشە، حەز دەکەیت، پشوویەک بدە، بەڵام پشووی یەکجاری نەبێت. :) ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٤٧، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Portal:Azerbaijan]] in Sorani Kurdish Wikipedia? It certainly does not need to be large and detailed. Yours sincerely, [[بەکارھێنەر:Multituberculata|Multituberculata]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Multituberculata|لێدوان]]) ‏١٥:٠٤، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == نامەت ھەیە == {{نامەت ھەیە}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٢، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ھا! == ئەمە خەوە یا ڕاستی؟! ھیوادارم تا بەر دەرگا نەھاتبن تا فەرمووتان لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٠٤، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) ::سڵاو کاک ئارام {{وب|Aram}} {{سوپاس بۆ تۆ}} لە ڕاستیدا نەهاتوومە چالاک ببمەوە، تەنیا پرسیارێکی زەرووری بوو. ویستم بەستەرەکانی ئەم وتارە لابەم [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%95%D8%AF%DB%8C%D8%A8] بە هەڵە بەستەر دراوە بە ڤەژینبوکس، بەڵام نەمتوانی، زەحمەت نەبێت لایان ببەن. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢١:٢٧، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :::کێشە نییە تا بەر دەرگاش بێن. مادام ھەن و تەندروستن، بۆ ئێمە زۆرە. داواکەشت نرایە بان چاو. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٥٢، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == بەخێربێیتەوە == سڵاو شووشە! بەخێربێیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٠، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو {{وب|Sakura emad}} زۆر سپاس بۆ تۆ. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٤٢، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئامینە خانم منیش وەک خۆم بەخێرهاتنتان پێ دەڵێم، بێگومان هەموو کاتێک جێگای چۆڵی ئێوە دیار بوو. بەهیوای بەردەوامبوونتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٤٣، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::: سڵاو و ڕێز {{وب|hivja}} زۆر خۆشحاڵ و دڵگەرم بووم بە پەیامەکەتان، زۆر سپاس بۆ ئێوە، هەر بژین. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٤٤، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::یەک پرسیار لە بەڕێزتان، ئایا لە داھاتووشدا لە ویکیپیدیا چالاک دەبن؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) p9wavpn7xzxvjejwisfcg54qgdw79xt 1598606 1598603 2026-07-05T13:26:13Z Amine yousefi 16159 /* بەخێربێیتەوە */ 1598606 wikitext text/x-wiki {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[ویکیپیدیای کوردی|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] ویکیپیدیای کوردیی زازاکی | ئەزموونی ویکیپیدیای کوردیی باشووری |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەتی تۆیە و دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت، '''[[تایبەت:لێدوانەکانم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٣٠، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) :بە خێر بێی بۆ ویکیپیدیا. ئەو ڕێنوێنەی سەرەوە بخوێنەرەوە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٧:٥١، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) {{بۆکسی ئەرشیڤ| *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi/ئەرشیڤی١|ئەرشیڤی١]]}} == پێش خانەنشین بوون == دەمباش Amine yousefi, لەگەڵ ئەوەی بە تەواوەتی ڕیز دەگرم لە بڕیار و بۆچوونەکانت سەبارەت بە مانەوەت یاخود نەمانەوەت لە ویکیپیدیای کوردی بەلام حەزم کرد وەک یەکێک لە بەکارھێنەران داوات لێبکەم کە پێداچوونەوەیەک بە بڕیارەکەدا بکەیتەوە. ھەرچەند کەم و کوری ھەبن دەبێت بە گفتوگۆ چارەی بکەین؛ و ھەر وێنەی سەر پەڕی بەرێزت باشترین ھۆکارە بۆ ئەو پەیامەم. دواجار ھەستی دڵسۆزیت بۆ ویکیپیدیای کوردی و کارەکانت جێگای پێزانیمە. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] شووشە بۆکوێ {{ئیمۆجی|1F622|size=27}} بەبێ ھیچ قسەیەک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: ئامینە خان دەزانم لێرە بە زۆر بەشداری دەکەیت و ماویتەتەوە، بەڵام دڵنیا بە کە ھیچ نەبووە. Sakura emad وازی لە لێدانی تاگی سڕینەوە بەمشێوەیەی پێشتر و بۆ وتارەکانی پێشتر ھێناوە. زۆر بەکارھێنەریش پێی وتووە و خۆیشی وتوویەتی کە تاگلێدانی ڕاگرتووە. ئەوەی Épineیش دوێنێ کردی تەنیا تاقیکردنەوە بووە بۆ توینکڵ. دەزانم ماندوویت. باشە، حەز دەکەیت، پشوویەک بدە، بەڵام پشووی یەکجاری نەبێت. :) ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٤٧، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Portal:Azerbaijan]] in Sorani Kurdish Wikipedia? It certainly does not need to be large and detailed. Yours sincerely, [[بەکارھێنەر:Multituberculata|Multituberculata]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Multituberculata|لێدوان]]) ‏١٥:٠٤، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == نامەت ھەیە == {{نامەت ھەیە}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٢، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ھا! == ئەمە خەوە یا ڕاستی؟! ھیوادارم تا بەر دەرگا نەھاتبن تا فەرمووتان لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٠٤، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) ::سڵاو کاک ئارام {{وب|Aram}} {{سوپاس بۆ تۆ}} لە ڕاستیدا نەهاتوومە چالاک ببمەوە، تەنیا پرسیارێکی زەرووری بوو. ویستم بەستەرەکانی ئەم وتارە لابەم [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%95%D8%AF%DB%8C%D8%A8] بە هەڵە بەستەر دراوە بە ڤەژینبوکس، بەڵام نەمتوانی، زەحمەت نەبێت لایان ببەن. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢١:٢٧، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :::کێشە نییە تا بەر دەرگاش بێن. مادام ھەن و تەندروستن، بۆ ئێمە زۆرە. داواکەشت نرایە بان چاو. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٥٢، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == بەخێربێیتەوە == سڵاو شووشە! بەخێربێیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٠، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو {{وب|Sakura emad}} زۆر سپاس بۆ تۆ. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٤٢، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئامینە خانم منیش وەک خۆم بەخێرهاتنتان پێ دەڵێم، بێگومان هەموو کاتێک جێگای چۆڵی ئێوە دیار بوو. بەهیوای بەردەوامبوونتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٤٣، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::: سڵاو و ڕێز {{وب|hivja}} زۆر خۆشحاڵ و دڵگەرم بووم بە پەیامەکەتان، زۆر سپاس بۆ ئێوە، هەر بژین. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٤٤، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::یەک پرسیار لە بەڕێزتان، ئایا لە داھاتووشدا لە ویکیپیدیا چالاک دەبن؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: سڵاو {{وب|hivja}} من کەمێک مودیم، بڕیارەکانم جێی متمانە نین :( هەوڵ دەدەم بەپێی توانام و ئەگەر کاتم هەبوو چالاک بم. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٢٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) rzerq3ma662mhhpjv9i72ge5stke0ak 1598612 1598606 2026-07-05T13:40:19Z Hivja 64112 /* بەخێربێیتەوە */ وەڵامدانەوە 1598612 wikitext text/x-wiki {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[ویکیپیدیای کوردی|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] ویکیپیدیای کوردیی زازاکی | ئەزموونی ویکیپیدیای کوردیی باشووری |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەتی تۆیە و دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت، '''[[تایبەت:لێدوانەکانم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٣٠، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) :بە خێر بێی بۆ ویکیپیدیا. ئەو ڕێنوێنەی سەرەوە بخوێنەرەوە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٧:٥١، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) {{بۆکسی ئەرشیڤ| *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi/ئەرشیڤی١|ئەرشیڤی١]]}} == پێش خانەنشین بوون == دەمباش Amine yousefi, لەگەڵ ئەوەی بە تەواوەتی ڕیز دەگرم لە بڕیار و بۆچوونەکانت سەبارەت بە مانەوەت یاخود نەمانەوەت لە ویکیپیدیای کوردی بەلام حەزم کرد وەک یەکێک لە بەکارھێنەران داوات لێبکەم کە پێداچوونەوەیەک بە بڕیارەکەدا بکەیتەوە. ھەرچەند کەم و کوری ھەبن دەبێت بە گفتوگۆ چارەی بکەین؛ و ھەر وێنەی سەر پەڕی بەرێزت باشترین ھۆکارە بۆ ئەو پەیامەم. دواجار ھەستی دڵسۆزیت بۆ ویکیپیدیای کوردی و کارەکانت جێگای پێزانیمە. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] شووشە بۆکوێ {{ئیمۆجی|1F622|size=27}} بەبێ ھیچ قسەیەک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: ئامینە خان دەزانم لێرە بە زۆر بەشداری دەکەیت و ماویتەتەوە، بەڵام دڵنیا بە کە ھیچ نەبووە. Sakura emad وازی لە لێدانی تاگی سڕینەوە بەمشێوەیەی پێشتر و بۆ وتارەکانی پێشتر ھێناوە. زۆر بەکارھێنەریش پێی وتووە و خۆیشی وتوویەتی کە تاگلێدانی ڕاگرتووە. ئەوەی Épineیش دوێنێ کردی تەنیا تاقیکردنەوە بووە بۆ توینکڵ. دەزانم ماندوویت. باشە، حەز دەکەیت، پشوویەک بدە، بەڵام پشووی یەکجاری نەبێت. :) ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٤٧، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Portal:Azerbaijan]] in Sorani Kurdish Wikipedia? It certainly does not need to be large and detailed. Yours sincerely, [[بەکارھێنەر:Multituberculata|Multituberculata]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Multituberculata|لێدوان]]) ‏١٥:٠٤، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == نامەت ھەیە == {{نامەت ھەیە}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٢، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ھا! == ئەمە خەوە یا ڕاستی؟! ھیوادارم تا بەر دەرگا نەھاتبن تا فەرمووتان لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٠٤، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) ::سڵاو کاک ئارام {{وب|Aram}} {{سوپاس بۆ تۆ}} لە ڕاستیدا نەهاتوومە چالاک ببمەوە، تەنیا پرسیارێکی زەرووری بوو. ویستم بەستەرەکانی ئەم وتارە لابەم [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%95%D8%AF%DB%8C%D8%A8] بە هەڵە بەستەر دراوە بە ڤەژینبوکس، بەڵام نەمتوانی، زەحمەت نەبێت لایان ببەن. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢١:٢٧، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :::کێشە نییە تا بەر دەرگاش بێن. مادام ھەن و تەندروستن، بۆ ئێمە زۆرە. داواکەشت نرایە بان چاو. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٥٢، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == بەخێربێیتەوە == سڵاو شووشە! بەخێربێیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٠، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو {{وب|Sakura emad}} زۆر سپاس بۆ تۆ. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٤٢، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئامینە خانم منیش وەک خۆم بەخێرهاتنتان پێ دەڵێم، بێگومان هەموو کاتێک جێگای چۆڵی ئێوە دیار بوو. بەهیوای بەردەوامبوونتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٤٣، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::: سڵاو و ڕێز {{وب|hivja}} زۆر خۆشحاڵ و دڵگەرم بووم بە پەیامەکەتان، زۆر سپاس بۆ ئێوە، هەر بژین. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٤٤، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::یەک پرسیار لە بەڕێزتان، ئایا لە داھاتووشدا لە ویکیپیدیا چالاک دەبن؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: سڵاو {{وب|hivja}} من کەمێک مودیم، بڕیارەکانم جێی متمانە نین :( هەوڵ دەدەم بەپێی توانام و ئەگەر کاتم هەبوو چالاک بم. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٢٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::ئینشاڵڵا کە بەردەوام دەبی :) ویستم بڵێم ئەگەر توانیت تکایە ناوی خۆت بۆ [[وپ:لیژنەی ناوبژی]] تۆمار بکە، کەسێکی وەک بەڕێزت زۆر بەسوود دەبن بۆ تەواوی پرۆژەکە، بەتایبەتی ئەگەر دەسەڵاتی ناوبژیوانتان هەبێت. تێبینی: ئەو لیژنەیە تازە کارا کراوەتەوە و خۆشم ونانووسیم تێدا کردووە، بەڵام ئەگەر کەسانێکی وەک ئێوەش بتوانن بەشدار بن زۆر باش دەبێت. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٤٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) quk8pkrc3h2wnov3kt51b7w1s433yxa 1598613 1598612 2026-07-05T13:44:23Z Amine yousefi 16159 /* بەخێربێیتەوە */ 1598613 wikitext text/x-wiki {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[ویکیپیدیای کوردی|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] ویکیپیدیای کوردیی زازاکی | ئەزموونی ویکیپیدیای کوردیی باشووری |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەتی تۆیە و دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت، '''[[تایبەت:لێدوانەکانم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٣٠، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) :بە خێر بێی بۆ ویکیپیدیا. ئەو ڕێنوێنەی سەرەوە بخوێنەرەوە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٧:٥١، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) {{بۆکسی ئەرشیڤ| *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi/ئەرشیڤی١|ئەرشیڤی١]]}} == پێش خانەنشین بوون == دەمباش Amine yousefi, لەگەڵ ئەوەی بە تەواوەتی ڕیز دەگرم لە بڕیار و بۆچوونەکانت سەبارەت بە مانەوەت یاخود نەمانەوەت لە ویکیپیدیای کوردی بەلام حەزم کرد وەک یەکێک لە بەکارھێنەران داوات لێبکەم کە پێداچوونەوەیەک بە بڕیارەکەدا بکەیتەوە. ھەرچەند کەم و کوری ھەبن دەبێت بە گفتوگۆ چارەی بکەین؛ و ھەر وێنەی سەر پەڕی بەرێزت باشترین ھۆکارە بۆ ئەو پەیامەم. دواجار ھەستی دڵسۆزیت بۆ ویکیپیدیای کوردی و کارەکانت جێگای پێزانیمە. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] شووشە بۆکوێ {{ئیمۆجی|1F622|size=27}} بەبێ ھیچ قسەیەک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: ئامینە خان دەزانم لێرە بە زۆر بەشداری دەکەیت و ماویتەتەوە، بەڵام دڵنیا بە کە ھیچ نەبووە. Sakura emad وازی لە لێدانی تاگی سڕینەوە بەمشێوەیەی پێشتر و بۆ وتارەکانی پێشتر ھێناوە. زۆر بەکارھێنەریش پێی وتووە و خۆیشی وتوویەتی کە تاگلێدانی ڕاگرتووە. ئەوەی Épineیش دوێنێ کردی تەنیا تاقیکردنەوە بووە بۆ توینکڵ. دەزانم ماندوویت. باشە، حەز دەکەیت، پشوویەک بدە، بەڵام پشووی یەکجاری نەبێت. :) ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٤٧، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Portal:Azerbaijan]] in Sorani Kurdish Wikipedia? It certainly does not need to be large and detailed. Yours sincerely, [[بەکارھێنەر:Multituberculata|Multituberculata]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Multituberculata|لێدوان]]) ‏١٥:٠٤، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == نامەت ھەیە == {{نامەت ھەیە}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٢، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ھا! == ئەمە خەوە یا ڕاستی؟! ھیوادارم تا بەر دەرگا نەھاتبن تا فەرمووتان لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٠٤، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) ::سڵاو کاک ئارام {{وب|Aram}} {{سوپاس بۆ تۆ}} لە ڕاستیدا نەهاتوومە چالاک ببمەوە، تەنیا پرسیارێکی زەرووری بوو. ویستم بەستەرەکانی ئەم وتارە لابەم [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%95%D8%AF%DB%8C%D8%A8] بە هەڵە بەستەر دراوە بە ڤەژینبوکس، بەڵام نەمتوانی، زەحمەت نەبێت لایان ببەن. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢١:٢٧، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :::کێشە نییە تا بەر دەرگاش بێن. مادام ھەن و تەندروستن، بۆ ئێمە زۆرە. داواکەشت نرایە بان چاو. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٥٢، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == بەخێربێیتەوە == سڵاو شووشە! بەخێربێیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٠، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو {{وب|Sakura emad}} زۆر سپاس بۆ تۆ. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٤٢، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئامینە خانم منیش وەک خۆم بەخێرهاتنتان پێ دەڵێم، بێگومان هەموو کاتێک جێگای چۆڵی ئێوە دیار بوو. بەهیوای بەردەوامبوونتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٤٣، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::: سڵاو و ڕێز {{وب|hivja}} زۆر خۆشحاڵ و دڵگەرم بووم بە پەیامەکەتان، زۆر سپاس بۆ ئێوە، هەر بژین. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٤٤، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::یەک پرسیار لە بەڕێزتان، ئایا لە داھاتووشدا لە ویکیپیدیا چالاک دەبن؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: سڵاو {{وب|hivja}} من کەمێک مودیم، بڕیارەکانم جێی متمانە نین :( هەوڵ دەدەم بەپێی توانام و ئەگەر کاتم هەبوو چالاک بم. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٢٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::ئینشاڵڵا کە بەردەوام دەبی :) ویستم بڵێم ئەگەر توانیت تکایە ناوی خۆت بۆ [[وپ:لیژنەی ناوبژی]] تۆمار بکە، کەسێکی وەک بەڕێزت زۆر بەسوود دەبن بۆ تەواوی پرۆژەکە، بەتایبەتی ئەگەر دەسەڵاتی ناوبژیوانتان هەبێت. تێبینی: ئەو لیژنەیە تازە کارا کراوەتەوە و خۆشم ونانووسیم تێدا کردووە، بەڵام ئەگەر کەسانێکی وەک ئێوەش بتوانن بەشدار بن زۆر باش دەبێت. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٤٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::زۆر سپاس بەڕێز {{وب|hivja}} من خۆم لێرە زۆر تووشی کێشە بوومە لەگەڵ بەکارهێنەران، کەسێکی گونجاو نیم بۆ ئەو کارە، ئێستاش هەوڵ دەدەم مەگەر ناچار بم دەنا تێکەڵی وتووێژان نەبم. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٤٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) i9qqzsbwd2udae50bifphbo4jpq50fo 1598615 1598613 2026-07-05T13:50:52Z Hivja 64112 /* بەخێربێیتەوە */ وەڵامدانەوە 1598615 wikitext text/x-wiki {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[ویکیپیدیای کوردی|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] ویکیپیدیای کوردیی زازاکی | ئەزموونی ویکیپیدیای کوردیی باشووری |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەتی تۆیە و دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت، '''[[تایبەت:لێدوانەکانم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٣٠، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) :بە خێر بێی بۆ ویکیپیدیا. ئەو ڕێنوێنەی سەرەوە بخوێنەرەوە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٧:٥١، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) {{بۆکسی ئەرشیڤ| *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi/ئەرشیڤی١|ئەرشیڤی١]]}} == پێش خانەنشین بوون == دەمباش Amine yousefi, لەگەڵ ئەوەی بە تەواوەتی ڕیز دەگرم لە بڕیار و بۆچوونەکانت سەبارەت بە مانەوەت یاخود نەمانەوەت لە ویکیپیدیای کوردی بەلام حەزم کرد وەک یەکێک لە بەکارھێنەران داوات لێبکەم کە پێداچوونەوەیەک بە بڕیارەکەدا بکەیتەوە. ھەرچەند کەم و کوری ھەبن دەبێت بە گفتوگۆ چارەی بکەین؛ و ھەر وێنەی سەر پەڕی بەرێزت باشترین ھۆکارە بۆ ئەو پەیامەم. دواجار ھەستی دڵسۆزیت بۆ ویکیپیدیای کوردی و کارەکانت جێگای پێزانیمە. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] شووشە بۆکوێ {{ئیمۆجی|1F622|size=27}} بەبێ ھیچ قسەیەک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: ئامینە خان دەزانم لێرە بە زۆر بەشداری دەکەیت و ماویتەتەوە، بەڵام دڵنیا بە کە ھیچ نەبووە. Sakura emad وازی لە لێدانی تاگی سڕینەوە بەمشێوەیەی پێشتر و بۆ وتارەکانی پێشتر ھێناوە. زۆر بەکارھێنەریش پێی وتووە و خۆیشی وتوویەتی کە تاگلێدانی ڕاگرتووە. ئەوەی Épineیش دوێنێ کردی تەنیا تاقیکردنەوە بووە بۆ توینکڵ. دەزانم ماندوویت. باشە، حەز دەکەیت، پشوویەک بدە، بەڵام پشووی یەکجاری نەبێت. :) ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٤٧، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Portal:Azerbaijan]] in Sorani Kurdish Wikipedia? It certainly does not need to be large and detailed. Yours sincerely, [[بەکارھێنەر:Multituberculata|Multituberculata]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Multituberculata|لێدوان]]) ‏١٥:٠٤، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == نامەت ھەیە == {{نامەت ھەیە}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٢، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ھا! == ئەمە خەوە یا ڕاستی؟! ھیوادارم تا بەر دەرگا نەھاتبن تا فەرمووتان لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٠٤، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) ::سڵاو کاک ئارام {{وب|Aram}} {{سوپاس بۆ تۆ}} لە ڕاستیدا نەهاتوومە چالاک ببمەوە، تەنیا پرسیارێکی زەرووری بوو. ویستم بەستەرەکانی ئەم وتارە لابەم [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%95%D8%AF%DB%8C%D8%A8] بە هەڵە بەستەر دراوە بە ڤەژینبوکس، بەڵام نەمتوانی، زەحمەت نەبێت لایان ببەن. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢١:٢٧، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :::کێشە نییە تا بەر دەرگاش بێن. مادام ھەن و تەندروستن، بۆ ئێمە زۆرە. داواکەشت نرایە بان چاو. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٥٢، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == بەخێربێیتەوە == سڵاو شووشە! بەخێربێیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٠، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو {{وب|Sakura emad}} زۆر سپاس بۆ تۆ. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٤٢، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئامینە خانم منیش وەک خۆم بەخێرهاتنتان پێ دەڵێم، بێگومان هەموو کاتێک جێگای چۆڵی ئێوە دیار بوو. بەهیوای بەردەوامبوونتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٤٣، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::: سڵاو و ڕێز {{وب|hivja}} زۆر خۆشحاڵ و دڵگەرم بووم بە پەیامەکەتان، زۆر سپاس بۆ ئێوە، هەر بژین. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٤٤، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::یەک پرسیار لە بەڕێزتان، ئایا لە داھاتووشدا لە ویکیپیدیا چالاک دەبن؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: سڵاو {{وب|hivja}} من کەمێک مودیم، بڕیارەکانم جێی متمانە نین :( هەوڵ دەدەم بەپێی توانام و ئەگەر کاتم هەبوو چالاک بم. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٢٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::ئینشاڵڵا کە بەردەوام دەبی :) ویستم بڵێم ئەگەر توانیت تکایە ناوی خۆت بۆ [[وپ:لیژنەی ناوبژی]] تۆمار بکە، کەسێکی وەک بەڕێزت زۆر بەسوود دەبن بۆ تەواوی پرۆژەکە، بەتایبەتی ئەگەر دەسەڵاتی ناوبژیوانتان هەبێت. تێبینی: ئەو لیژنەیە تازە کارا کراوەتەوە و خۆشم ونانووسیم تێدا کردووە، بەڵام ئەگەر کەسانێکی وەک ئێوەش بتوانن بەشدار بن زۆر باش دەبێت. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٤٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::زۆر سپاس بەڕێز {{وب|hivja}} من خۆم لێرە زۆر تووشی کێشە بوومە لەگەڵ بەکارهێنەران، کەسێکی گونجاو نیم بۆ ئەو کارە، ئێستاش هەوڵ دەدەم مەگەر ناچار بم دەنا تێکەڵی وتووێژان نەبم. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٤٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::زۆر باشە، کێشە نییە، هەر بژین و سەرکەوتوو بن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٥٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) fkz3pfs9nvqyi4jbjzkapnmfyekoqvs 1598617 1598615 2026-07-05T13:55:36Z Amine yousefi 16159 /* بەخێربێیتەوە */ 1598617 wikitext text/x-wiki {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[ویکیپیدیای کوردی|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] ویکیپیدیای کوردیی زازاکی | ئەزموونی ویکیپیدیای کوردیی باشووری |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەتی تۆیە و دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت، '''[[تایبەت:لێدوانەکانم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٣٠، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) :بە خێر بێی بۆ ویکیپیدیا. ئەو ڕێنوێنەی سەرەوە بخوێنەرەوە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٧:٥١، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) {{بۆکسی ئەرشیڤ| *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi/ئەرشیڤی١|ئەرشیڤی١]]}} == پێش خانەنشین بوون == دەمباش Amine yousefi, لەگەڵ ئەوەی بە تەواوەتی ڕیز دەگرم لە بڕیار و بۆچوونەکانت سەبارەت بە مانەوەت یاخود نەمانەوەت لە ویکیپیدیای کوردی بەلام حەزم کرد وەک یەکێک لە بەکارھێنەران داوات لێبکەم کە پێداچوونەوەیەک بە بڕیارەکەدا بکەیتەوە. ھەرچەند کەم و کوری ھەبن دەبێت بە گفتوگۆ چارەی بکەین؛ و ھەر وێنەی سەر پەڕی بەرێزت باشترین ھۆکارە بۆ ئەو پەیامەم. دواجار ھەستی دڵسۆزیت بۆ ویکیپیدیای کوردی و کارەکانت جێگای پێزانیمە. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] شووشە بۆکوێ {{ئیمۆجی|1F622|size=27}} بەبێ ھیچ قسەیەک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: ئامینە خان دەزانم لێرە بە زۆر بەشداری دەکەیت و ماویتەتەوە، بەڵام دڵنیا بە کە ھیچ نەبووە. Sakura emad وازی لە لێدانی تاگی سڕینەوە بەمشێوەیەی پێشتر و بۆ وتارەکانی پێشتر ھێناوە. زۆر بەکارھێنەریش پێی وتووە و خۆیشی وتوویەتی کە تاگلێدانی ڕاگرتووە. ئەوەی Épineیش دوێنێ کردی تەنیا تاقیکردنەوە بووە بۆ توینکڵ. دەزانم ماندوویت. باشە، حەز دەکەیت، پشوویەک بدە، بەڵام پشووی یەکجاری نەبێت. :) ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٤٧، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Portal:Azerbaijan]] in Sorani Kurdish Wikipedia? It certainly does not need to be large and detailed. Yours sincerely, [[بەکارھێنەر:Multituberculata|Multituberculata]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Multituberculata|لێدوان]]) ‏١٥:٠٤، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == نامەت ھەیە == {{نامەت ھەیە}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٢، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ھا! == ئەمە خەوە یا ڕاستی؟! ھیوادارم تا بەر دەرگا نەھاتبن تا فەرمووتان لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٠٤، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) ::سڵاو کاک ئارام {{وب|Aram}} {{سوپاس بۆ تۆ}} لە ڕاستیدا نەهاتوومە چالاک ببمەوە، تەنیا پرسیارێکی زەرووری بوو. ویستم بەستەرەکانی ئەم وتارە لابەم [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%95%D8%AF%DB%8C%D8%A8] بە هەڵە بەستەر دراوە بە ڤەژینبوکس، بەڵام نەمتوانی، زەحمەت نەبێت لایان ببەن. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢١:٢٧، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :::کێشە نییە تا بەر دەرگاش بێن. مادام ھەن و تەندروستن، بۆ ئێمە زۆرە. داواکەشت نرایە بان چاو. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٥٢، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == بەخێربێیتەوە == سڵاو شووشە! بەخێربێیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٠، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو {{وب|Sakura emad}} زۆر سپاس بۆ تۆ. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٤٢، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئامینە خانم منیش وەک خۆم بەخێرهاتنتان پێ دەڵێم، بێگومان هەموو کاتێک جێگای چۆڵی ئێوە دیار بوو. بەهیوای بەردەوامبوونتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٤٣، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::: سڵاو و ڕێز {{وب|hivja}} زۆر خۆشحاڵ و دڵگەرم بووم بە پەیامەکەتان، زۆر سپاس بۆ ئێوە، هەر بژین. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٤٤، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::یەک پرسیار لە بەڕێزتان، ئایا لە داھاتووشدا لە ویکیپیدیا چالاک دەبن؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: سڵاو {{وب|hivja}} من کەمێک مودیم، بڕیارەکانم جێی متمانە نین :( هەوڵ دەدەم بەپێی توانام و ئەگەر کاتم هەبوو چالاک بم. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٢٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::ئینشاڵڵا کە بەردەوام دەبی :) ویستم بڵێم ئەگەر توانیت تکایە ناوی خۆت بۆ [[وپ:لیژنەی ناوبژی]] تۆمار بکە، کەسێکی وەک بەڕێزت زۆر بەسوود دەبن بۆ تەواوی پرۆژەکە، بەتایبەتی ئەگەر دەسەڵاتی ناوبژیوانتان هەبێت. تێبینی: ئەو لیژنەیە تازە کارا کراوەتەوە و خۆشم ونانووسیم تێدا کردووە، بەڵام ئەگەر کەسانێکی وەک ئێوەش بتوانن بەشدار بن زۆر باش دەبێت. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٤٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::زۆر سپاس بەڕێز {{وب|hivja}} من خۆم لێرە زۆر تووشی کێشە بوومە لەگەڵ بەکارهێنەران، کەسێکی گونجاو نیم بۆ ئەو کارە، ئێستاش هەوڵ دەدەم مەگەر ناچار بم دەنا تێکەڵی وتووێژان نەبم. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٤٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::زۆر باشە، کێشە نییە، هەر بژین و سەرکەوتوو بن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٥٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::: سپاس {{وب|hivja}}، ئێوەش هەر وا، هیوادارم کێشەکان تەواو بن و پێویستمان بەو لێژنەیە نەبێت. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٥٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) bh9bovfiticz6fy16et2vbns1ziahkf 1598633 1598617 2026-07-05T14:15:37Z Hivja 64112 /* بەخێربێیتەوە */ وەڵامدانەوە 1598633 wikitext text/x-wiki {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[ویکیپیدیای کوردی|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] ویکیپیدیای کوردیی زازاکی | ئەزموونی ویکیپیدیای کوردیی باشووری |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەتی تۆیە و دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت، '''[[تایبەت:لێدوانەکانم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٣٠، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) :بە خێر بێی بۆ ویکیپیدیا. ئەو ڕێنوێنەی سەرەوە بخوێنەرەوە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٧:٥١، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC) {{بۆکسی ئەرشیڤ| *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi/ئەرشیڤی١|ئەرشیڤی١]]}} == پێش خانەنشین بوون == دەمباش Amine yousefi, لەگەڵ ئەوەی بە تەواوەتی ڕیز دەگرم لە بڕیار و بۆچوونەکانت سەبارەت بە مانەوەت یاخود نەمانەوەت لە ویکیپیدیای کوردی بەلام حەزم کرد وەک یەکێک لە بەکارھێنەران داوات لێبکەم کە پێداچوونەوەیەک بە بڕیارەکەدا بکەیتەوە. ھەرچەند کەم و کوری ھەبن دەبێت بە گفتوگۆ چارەی بکەین؛ و ھەر وێنەی سەر پەڕی بەرێزت باشترین ھۆکارە بۆ ئەو پەیامەم. دواجار ھەستی دڵسۆزیت بۆ ویکیپیدیای کوردی و کارەکانت جێگای پێزانیمە. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] شووشە بۆکوێ {{ئیمۆجی|1F622|size=27}} بەبێ ھیچ قسەیەک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: ئامینە خان دەزانم لێرە بە زۆر بەشداری دەکەیت و ماویتەتەوە، بەڵام دڵنیا بە کە ھیچ نەبووە. Sakura emad وازی لە لێدانی تاگی سڕینەوە بەمشێوەیەی پێشتر و بۆ وتارەکانی پێشتر ھێناوە. زۆر بەکارھێنەریش پێی وتووە و خۆیشی وتوویەتی کە تاگلێدانی ڕاگرتووە. ئەوەی Épineیش دوێنێ کردی تەنیا تاقیکردنەوە بووە بۆ توینکڵ. دەزانم ماندوویت. باشە، حەز دەکەیت، پشوویەک بدە، بەڵام پشووی یەکجاری نەبێت. :) ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٤٧، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Portal:Azerbaijan]] in Sorani Kurdish Wikipedia? It certainly does not need to be large and detailed. Yours sincerely, [[بەکارھێنەر:Multituberculata|Multituberculata]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Multituberculata|لێدوان]]) ‏١٥:٠٤، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == نامەت ھەیە == {{نامەت ھەیە}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٢، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ھا! == ئەمە خەوە یا ڕاستی؟! ھیوادارم تا بەر دەرگا نەھاتبن تا فەرمووتان لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٠٤، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) ::سڵاو کاک ئارام {{وب|Aram}} {{سوپاس بۆ تۆ}} لە ڕاستیدا نەهاتوومە چالاک ببمەوە، تەنیا پرسیارێکی زەرووری بوو. ویستم بەستەرەکانی ئەم وتارە لابەم [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%95%D8%AF%DB%8C%D8%A8] بە هەڵە بەستەر دراوە بە ڤەژینبوکس، بەڵام نەمتوانی، زەحمەت نەبێت لایان ببەن. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢١:٢٧، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :::کێشە نییە تا بەر دەرگاش بێن. مادام ھەن و تەندروستن، بۆ ئێمە زۆرە. داواکەشت نرایە بان چاو. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٥٢، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == بەخێربێیتەوە == سڵاو شووشە! بەخێربێیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٠، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو {{وب|Sakura emad}} زۆر سپاس بۆ تۆ. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٤٢، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئامینە خانم منیش وەک خۆم بەخێرهاتنتان پێ دەڵێم، بێگومان هەموو کاتێک جێگای چۆڵی ئێوە دیار بوو. بەهیوای بەردەوامبوونتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٤٣، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::: سڵاو و ڕێز {{وب|hivja}} زۆر خۆشحاڵ و دڵگەرم بووم بە پەیامەکەتان، زۆر سپاس بۆ ئێوە، هەر بژین. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٤٤، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::یەک پرسیار لە بەڕێزتان، ئایا لە داھاتووشدا لە ویکیپیدیا چالاک دەبن؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: سڵاو {{وب|hivja}} من کەمێک مودیم، بڕیارەکانم جێی متمانە نین :( هەوڵ دەدەم بەپێی توانام و ئەگەر کاتم هەبوو چالاک بم. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٢٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::ئینشاڵڵا کە بەردەوام دەبی :) ویستم بڵێم ئەگەر توانیت تکایە ناوی خۆت بۆ [[وپ:لیژنەی ناوبژی]] تۆمار بکە، کەسێکی وەک بەڕێزت زۆر بەسوود دەبن بۆ تەواوی پرۆژەکە، بەتایبەتی ئەگەر دەسەڵاتی ناوبژیوانتان هەبێت. تێبینی: ئەو لیژنەیە تازە کارا کراوەتەوە و خۆشم ونانووسیم تێدا کردووە، بەڵام ئەگەر کەسانێکی وەک ئێوەش بتوانن بەشدار بن زۆر باش دەبێت. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٤٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::زۆر سپاس بەڕێز {{وب|hivja}} من خۆم لێرە زۆر تووشی کێشە بوومە لەگەڵ بەکارهێنەران، کەسێکی گونجاو نیم بۆ ئەو کارە، ئێستاش هەوڵ دەدەم مەگەر ناچار بم دەنا تێکەڵی وتووێژان نەبم. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٤٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::زۆر باشە، کێشە نییە، هەر بژین و سەرکەوتوو بن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٥٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::: سپاس {{وب|hivja}}، ئێوەش هەر وا، هیوادارم کێشەکان تەواو بن و پێویستمان بەو لێژنەیە نەبێت. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٥٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::بە ئومێدی خوای، ئینشاڵڵا کێشەکان نامێنن و ویکییەکەشمان بەرەو پێشەوە دەچێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:١٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) r2rd5fxfx3vr9ybvaiurcz51nwcw9uf 0 120631 1598747 1588954 2026-07-05T20:25:39Z Aram rebwar 77505 /* */ 1598747 wikitext text/x-wiki {{Infobox war faction |name = سوپای ئازادی سووریا |native_name = {{lang|ar|الجیش السوري الحر}} |war = [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]]{{ھن}}[[شەڕی ناگۆرنۆ-قەرەباغ ٢٠٢٠]] (گوایە) |image =[[File:Flag of Syria (2025-).svg|200px]] |active =٢٩ی تەممووزی ٢٠١١-٢٠٢٥ |headquarters=|area=|size = ٢٥٬٠٠٠ <small>(کۆتایی ٢٠١١)</small><ref name="telegraph.co.uk"/><ref name=telegrNov2011/>{{ھن}}٤٠٬٠٠٠–٥٠٬٠٠٠ <small>(٢٠١٣)</small><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Cockburn|یەکەم=Patrick|سەردێڕ=West suspends aid for Islamist rebels in Syria, underlining their disillusionment with those forces opposed to President Bashar al-Assad|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/west-suspends-aid-for-islamist-rebels-in-syria-underlining-their-disillusionment-with-those-forces-opposed-to-president-bashar-alassad-8998891.html|newspaper=The Independent|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref>{{ھن}}35,000 <small>(2015)</small><ref name="ISWDec2015"/> |clans =[[#Armed groups with the Free Syrian Army|See section]] |leaders=|status=| leader1_title = Leadership | leader1_name = Mostly decentralized, nominally unified under the [[Supreme Military Council (Syria)|Supreme Military Council]] (2012–14) |allies = '''ئێستا:''' * {{TUR}} ({{small|٢٠١١–٢٠٢٥}}) * {{QAT}} ({{small|٢٠١١–٢٠٢٥}}) * {{UKR}} ({{small|٢٠٢٢–٢٠٢٥}})<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Oct. 16|یەکەم=Members of the Turkish-backed Free Syrian Army wave on top of a vehicle as they drive back to their base camp on|دوایین٢=Akcakale|یەکەم٢=2019 in|دوایین٣=Images|یەکەم٣=Turkey-Burak Kara/Getty|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Syrian opposition backs Ukraine in stand against Russian army - Al-Monitor: Independent, trusted coverage of the Middle East|ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2022/03/syrian-opposition-backs-ukraine-stand-against-russian-army|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.al-monitor.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Opinion {{!}} A Syrian rebel commander’s advice to Ukrainians on how to fight Russian invaders|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/opinions/2022/02/28/syrian-rebels-have-advice-for-ukrainian-fighters-on-fighting-russians/|newspaper=Washington Post|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٤|issn=0190-8286|زمان=en-US|یەکەم=Josh|دوایین=Rogin}}</ref> * {{AZE}} (ڕەتکرایەوە لەلایەن ئازەربایجانەوە) ({{small|٢٠٢٠}}) '''پێشتر:''' * {{flagicon image|Flag of the Al-Nusra Front.svg}} [[بەرەی نوسرە]] (ھەندێک جار) * {{flagicon image|AQMI_Flag_asymmetric.svg}} [[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=وەلید|یەکەم=ئیبن|سەردێڕ=سوپای ئازادی سووریا و داعش پێکەوە سەرکەوتن لە بنکەی ئاسمانی مینەخ ڕادەگەیەنن لە ساڵی ۲۰۱۳|ناونیشان=https://mobile.twitter.com/walid970721/status/1087890808097947649|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=۱٤ کانوونی دووەمی ۲۰۲۱|وێبگە=تویتەر}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش= [[New York Times]]|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2013/08/09/world/middleeast/as-foreign-fighters-flood-syria-fears-of-a-new-extremist-haven.html/</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Metalheadviking|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Det Opåverkade Sinnet: ISIS: "Vi har goda relationer med våra bröder inom FSA".|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=Det Opåverkade Sinnet}}</ref>(٢٠١٣)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|۲۰۱۲–۱۷}})<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|وتەگێڕانەوە=Returning from a summit in the Saudi capital last week, opposition leaders say they were told directly by the foreign minister, Adel al-Jubeir, that Riyadh was disengaging.|۲۰۱۱–۱۷}}) * {{GBR}} ({{small|۲۰۱۱–۱٨}})<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|newspaper = The Telegraph|دوایین١= Ensor|یەکەم١= Josie|دوایین٢= Oliphant|یەکەم٢= Roland}}</ref> * {{FRA}} ({{small|agency=AFP|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190327102217/https://www.enca.com/hollande-confirms-french-delivery-arms-syrian-rebels|٢٠١٤–١٨}}) * {{NOR}} ({{small|۱۷–۲۰۱٦}})<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|۲۰۱۳–۱٨}})<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Ido |۲۰۱۲–۱٤}}) * {{BHR}} ({{small|۲۰۱۲–۱٦}}) * {{ARE}} ({{small|۲۰۱۲–۱٦}}) * {{JOR}} ({{small|۲۰۱۲–۱۷}}) * {{EGY}} ({{small|۲۰۱۲–۱۳}}) |opponents = * [[File:Flag of the United Arab Republic (1958–1971), Flag of Syria (1980–2024).svg|25px]] [[سووریای بەعس]] * {{flag|Iran}} * {{flag|Russia}} * {{flag|Iraq}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|Flag of the Al-Nusra Front.svg}} [[بەرەی نوسرە]] (ھەندێک جار) * {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png}} [[حیزبوڵڵای لوبنان|حیزبوڵڵا]] * {{flagicon image|Liwa Abu al-Fadhal al-Abbas SSI.svg}} [[Liwa Abu al-Fadhal al-Abbas]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|Flag of the Ba'ath Party.svg}} [[Ba'ath Brigades]] * {{flagicon image|Liwa Fatemiyoun infobox flag.png}} [[لیوای فاتمیون]] * {{flag|China}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|Armenia}} * {{flag|Artsakh}} * {{flagicon image|AQMI_Flag_asymmetric.svg}} [[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]]}} '''سوپای ئازادی سووریا''' ({{بە عەرەبی|الجیش السوري الحر}}) ھێزێکی سەربازییە لە کۆمەڵێک ئەفسەری سوپای ڕژێمی بەعسی سووریا، کە لە ٢٩ی تەممووزی ساڵی ٢٠١١ بە مەبەستی پاراستنی خۆپێشاندەرانی [[سووریا]] و ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد بە ڕابەرایەتیی ڕیاز ئەسعەد پێک هات. == ھۆکاری دورستبوونی == دوای ئەوەی زنجیرەخۆپێشاندانێک لە ڕێکەوتی [[١٥ی ئازار]]ی ٢٠١١ وڵاتی [[سووریا]] ئەنجام درا سوپای سووریای عەرەبی و دەزگا ئەمنییەکانی ئەو وڵاتە بە فەرمانی بەشار ئەسەد ڕووبەڕووی خۆپێشاندەران بوونەوە، لە ئەنجامدا ڕێژەیەکی زۆر خەڵکی مەدەنی بە دەستی ھێزەکانی ئەو وڵاتە کوژران بە جۆرێک کە تا ڕێکەوتی [[١٠ی شوبات]]ی ٢٠١٢ ژمارەی کوژراو و بریندارەکانی خۆپێشاندانەکانی سووریا گەیشتە ٨١٦١ کەس، بۆیە لەم ھەلومەرجەدا لەلایەن خۆپێشاندەران و بەشێک لەو ئەفسەرانەی لە سوپای ڕژێمی ئەسەد جیاببوونەوە، بیر لە دورستکردنی ھێزێک کرایەوە بۆ پارستنی خۆپێشاندەران و ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد؛ ھەندێک ھەرێمی وەکوو [[عەرەبستانی سعوودی]] و [[قەتەر]] و [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیمارت]] دواتریش [[تورکیا]] و ھێزی نێودەڵەتی وەک [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] ڕۆلیان ھەبوو لە دورستبوونی ئەم سوپایە و پشتیوانییان کردوون. == فەرماندەکانی == * فەرماندەی گشتیی سوپا: ڕیاز مووسا ئەسعەد * جێگری فەرماندەی گشتی: ئەحەمەد حیجازی * فەرماندەی کەتیبەی ھەمزە ئەلخەتیب: عەبدولستار یونسۆ * فەرماندەی کەتیبەی ئازاد: ئیبراھیم مەجبوور * فەرماندەی کەتیبەی سەلاحەدین: عەلەئەدین * فەرماندەی کەتیبەی ئەلئەبابیل: عەمار ئەلواوی * فەرماندەی کەتیبەی ئەلقاشوش: ئەیھام کوردی == کەتیبەکانی == {{Image label begin|image=Syria-blank-governorates.png|width=400|float=left}} {{Image label|x=0.1325|y=0.6525|scale=400|text=''کەتیبەی مەعاوییە''}} {{Image label|x=0.2375|y=0.7125|scale=400|text=[[کەتیبەی ئەبو عوبەیدە کوڕی جەراح|ک. ئەبو عوبەیدە]]}} {{Image label|x=0.0175|y=0.7225|scale=400|text=}} {{Image label|x=0.07|y=0.7825|scale=400|text=[[کەتیبەی ئەلعەمری]]}} {{Image label|x=0.1775|y=0.7975|scale=400|text=}} {{Image label|x=0.305|y=0.5075|scale=400|text=[[کەتیبەی خالیدی کوڕی وەلید|کەتیبەی خالید]]}} {{Image label|x=0.0725|y=0.4225|scale=400|text=}} {{Image label|x=0.06|y=0.3025|scale=400|text=}} {{Image label|x=0.245|y=0.3725|scale=400|text=[[کەتیبەی ئەلقاشوش]]}} {{Image label|x=0.1675|y=0.2525|scale=400|text=[[کەتیبەی ھەمزە ئەلخەتیب|کەتیبەی ھەمزە]]}} {{Image label|x=0.28|y=0.19|scale=400|text=[[کەتیبەی ئەلئەبابیل]]}} {{Image label|x=0.4475|y=0.24|scale=400|text=}} {{Image label|x=0.6525|y=0.39|scale=400|text=[[کەتیبەی مەعاز ئەلرکاز|مەعاز]]}} {{Image label|x=0.6625|y=0.15|scale=400|text=}} {{Image label end}} * کەتیبەی خالیدی کوڕی وەلید لە [[پارێزگای حومس]] * کەتیبەی ئەلقاشوش لە [[پارێزگای حەما]] * کەتیبەی ئەبو فیدا لە باکووری [[پارێزگای حەما]] * کەتیبەی مەعاز ئەلرکاز لە [[پارێزگای دەیرەلزۆر]] * کەتیبەی ئەڵلاو ئەکبەر لە شاری ئەلبوکەمال سەر بە [[پارێزگای دەیرەلزۆر]] * کەتیبەی ھەمزە ئەلخەتیب لە چیای زوایە لە [[پارێزگای ئیدلیب]] * کەتیبەی ئەلئەبابیل لە [[پارێزگای حەلەب]] * کەتیبەی ئەل ئەلھەرمووش لە [[پارێزگای ئیدلیب]] * کەتیبەی مەعاویی کوڕی ئەبو سوفیان لە [[پارێزگای دیمەشق|دیمەشق]] * کەتیبەی ئەبو عوبەیدە کوڕی جەراح لە [[پارێزگای ڕیف دیمەشق|ڕیف دیمەشق]] * کەتیبەی ئەلعەمری لە [[پارێزگای دەرعا|دەرعا]] * کەتیبەی شەھید ئەحەمەد خەلەف لە[[پارێزگای دەرعا|دەرعا]] * کەتیبەی ئەلرەشیدلە [[پارێزگای ڕەققە]] * کەتیبەی جەعفەری کوڕی ئەبوو تالیب == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * http://www.joshualandis.com/blog/free-syrian-army-established-to-fight-the-syrian-army {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170711115117/http://www.joshualandis.com/blog/free-syrian-army-established-to-fight-the-syrian-army/ |date=١١ی تەممووزی ٢٠١٧}} * http://www.hrw.org/ar/news/2012/03/20 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402115410/http://www.hrw.org/ar/news/2012/03/20 |date= ٢ی نیسانی ٢٠١٥}} * http://www.ibtimes.com/four-years-later-free-syrian-army-has-collapsed-1847116 * http://english.alarabiya.net/en/views/news/middle-east/2015/02/02/The-Free-Syrian-Army-4-000-or-60-000-.html * http://www.understandingwar.org/report/free-syrian-army * [[:ar:الجیش السوری الحر|الجیش السوری الحر ویکیبیدیا، الموسوعة الحرة]] {{تووڵی دەروازە|سووریا|سیاسەت|ئاسیا|شەڕ|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Free Syrian Army}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:سووریا لە ٢٠١١]] [[پۆل:سووریا لە ٢٠١٣]] [[پۆل:سیاسەتی سووریا]] [[پۆل:ناڕەزایییەکان لە سووریا]] [[پۆل:شەڕی ناوخۆیی سووریا]] [[پۆل:شەڕەکانی سووریا]] [[پۆل:سوپای سووریای ئازاد]] pks5pvu2oekr0ckz8dyo2g30w1uq0i1 0 124460 1598920 1598418 2026-07-06T03:25:22Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598920 wikitext text/x-wiki {{پێویستی بە شارەزایە}} {{Databox|item=Q3099714}} '''جەستن پییەر جەیمز ترودۆ''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] و [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]: Justin Pierre James Trudeau; {{post-nominals|country=CAN|PC|MP}} ({{IPAc-en|ˈ|t|r|u:|d|oʊ|,_|t|r|u:|ˈ|d|oʊ}}، {{Audio-nohelp|Justinpierrejamestrudeau.ogg|گوێڕاگرە}}؛ {{IPA-fr|ʒystɛ̃ tʁydo|lang}}؛ لەدایکبووی ٢٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ لە [[ئۆتاوا]]) سیاسەتمەدارێکی [[کەنەدا|کەنەدییە]] و لە ساڵی ٢٠١٥ەوە وەک ٢٣یەمین سەرۆک وەزیرانی [[کەنەدا]] کاری کردووە و لە ساڵی ٢٠١٣ەوە سەرۆکی پارتی لیبراڵە. ترودۆ دووەم گەنجترین سەرۆک وەزیرانە لە مێژووی کەنەدادا ھەروەھا ئەو یەکەم منداڵە کە باوکی یان خزمی تری ھەڵگری ھەمان ئەم پۆستە بێت، کوڕی گەورەی سەرۆک وەزیرانی پێشووی کەنەدا [[پیێەر ترودۆ]]یە. دەرچووی ئامادەیی ژان دێ بریبەوف بووە، لە ساڵی ١٩٩٤ [[زانکۆی مەکگیل|زانکۆی مکگیلی]] تەواو کردووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بواری ئەدەبدا بەدەست ھێناوە، پاشان لە ساڵی ١٩٩٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی دووەمی لە زانکۆی [[بریتش کۆلۆمبیا|کۆڵۆمبیایی بەڕیتانی]] بەدەستھێناوە دواتر لە شاری " [[ڤانکۆڤەر]] " وەک مامۆستا وانەکانی [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]] و [[زانستە مرۆڤییەکان|زانستە مرۆییەکان]] و [[ماتماتیک|بیرکاری]] و [[ھونەر]]ی وتووەتەوە. لە سەرەتادا لە ساڵی ٢٠٠٢ دا بۆ پەرەپێدانی خوێندنەکەی دەگەڕێتەوە بۆ [[مۆنتریال]]؛ وەک خۆبەخشێک کاری داکۆکیکردن لە [[مافی گەنجان|مافەکانی گەنجان]] و کێشەکانی ژینگە دەبێتە تەوەری سەرەکی کارەکانی دواتر لە ساڵی ٢٠٠٦ وەک نوێنەری لاوان کورسییەک لە پارتی لیبڕالی کەنەدی بۆ خۆی مسۆگەر دەکات. دوای ھەڵمەتێکی سەرکەوتوو لە ھەڵبژاردنی فیدڕاڵی ساڵی ٢٠٠٨ دا بە نوێنەری سوارچاکانی ناوچەی پاپیناو لە ئەنجومەنی نوێنەران ھەڵبژێردرا، لە ساڵی ٢٠٠٩دا وەک ڕەخنەگری فەرمیی پارتی لیبڕاڵ بۆ گەنجان و فرەکەلتووری خزمەتی کردووە و ساڵی دواتر بووە بە ڕەخنەگری ھاووڵاتیبوون و کۆچکردن لەکەنەدا. لە ٢٠١١دا وەک ڕەخنەگرێک بۆ خوێندنی ناوەندی و وەرزشی کاری کردووە. ترودۆ لە نیسانی ٢٠١٣دا سەرکردایەتی پارتی لیبراڵی بردەوە و پارتەکەی بەرەو سەرکەوتن برد لە ھەڵبژاردنی فیدڕاڵی ساڵی ٢٠١٥دا، بەو ھۆیەوە پارتی لیبراڵ کە لە پلەی سێیەمەکان بوو لەناو پەرلەمان ژمارەی کورسییەکانی لە ٣٦ کورسییەوە بۆ ١٨٤ کورسی بەرزکردەوە، ئەمەش گەورەترین زیادکردنی ژمارەیییە لەلایەن لایەنێکەوە لە ھەڵبژاردنی فیدراڵی کەنەدا ئەنجام درابێت. وەک [[سەرۆک وەزیران]]، دەستپێشخەرییە گەورەکانی حکوومەت کە لە ماوەی خولی یەکەمیدا کردی بریتین لە: بە یاساییکردنی کێشانی مەریوانە ھەروەھا چەندین چاکسازی کرد لە دامەزراندنی ئەنجومەنی پیران بە دامەزراندنی دەستەی ڕاوێژکاری سەربەخۆ بۆ چاوپێکەوتنەکانی ئەنجومەنی پیران و دامەزراندنی باجی کاربۆنی فیدراڵی؛ جگە لە چاکسازییەکانی لە سیاسەتی دەرەوەدا، حکوومەتی ترودۆ واژووی لەسەر ڕێککەوتننامەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا - مەکسیک - کەنەدا (USMCA) و ڕێککەوتننامەی گشتگیر و پێشکەوتووخواز بۆ ھاوبەشی یترانس پاسفیک کرد و [[ڕێککەوتننامەی پاریس]]ی لەسەر گۆڕانی کەشوھەوا واژوو کرد. بردنەوەی زۆرترین کورسی (١٥٧) لە ھەڵبژاردنی فیدراڵی ساڵی ٢٠١٩ دا ترودۆ خولی دووەمی بە پێکھێنانی حکوومەتی دەستەبەرکرد، سەرەڕای ئەوەی پارتی لیبراڵ دەنگی جەماوەری لە دەستدا لەچاو ھەلبژاردنی یەکەم بەڵام ڕێژەی دەنگی جەماوەری نیشتمانی پارتە فەرمانرەواکانی تری بەدەستھێنا. لە ماوەی خولی دووەمیدا ڕووبەڕووی [[پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە کەنەدا|پەتای کۆڤید-١٩ لە کەنەدا]] بووەتەوە، لە ساڵی ٢٠٢٠دا وەک [[سەرۆک وەزیرانی کەنەدا]] ئەندامێتی کاتی ئەنجومەنی ئاسایشی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]]ی کرد. == سەرەتای ژیان == لە ٢٣ی حوزەیرانی ١٩٧١دا نووسینگەی سەرۆک وەزیران (PMO) ڕایگەیاند کە ھاوسەری [[سەرۆک وەزیران]] پیێەر ترودۆ، [[مارگرێت سینکلەر|مارگرێت سینکلەیر]] دووگیانە و لە مانگی کانوونی یەکەمدا منداڵەکەی لەدایک ئەبێت.<ref name="newspapers.com">https://www.newspapers.com/</ref> جەستن ترودۆ لە ڕۆژی [[کریسمس|کریسمەسی]] ١٩٧١ لە کاتژمێر ٩:٢٧ خولەکی ئێوارە لە نەخۆشخانەی شارستانی [[ئۆتاوا]] لەدایکبووە.<ref name="newspapers.com" /><ref>https://news.google.com/newspapers?id=VrYyAAAAIBAJ&pg=3710%2C10082</ref> ئەو دووەم منداڵە لە مێژووی کەنەدادا کە لە سەرۆک وەزیرانێک لەدایکبووە لەکاتی حوکمرانیدا؛ یەکەمیان مارگرێت ماری تیۆدۆرا ماکدۆناڵدی کچی جۆن ئەی ماکدۆناڵد بوو (٨ی شوباتی ١٨٦٩ – ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٣٣). دوو برای لەخۆی بچووکتری هەیە بەناوەکانی: [[ئەلێکساندەر ترودۆ|ئەلێکساندەر (ساشا)]] (لەدایکبووی ٢٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٣) و [[میشێل ترودۆ|میشێل]] (٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥ – ١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨). [[پەڕگە:Margaret Sinclair, Pat Nixon, Justin Trudeau 1972-04-14 (cropped).jpg|350px|وێنۆک|مارگرێت ترودۆ لەگەڵ پات نیکسۆن لە ھۆڵی ڕیدو لە ئۆتاوا لە ١٤ی نیسانی ١٩٧٢.]] ترودۆ بە زۆرینەی پێکھاتە ڕەگەزییەکەی [[سکۆتلاند|سکۆتلەندی]] و [[فەرەنسی کەنەدی|فەرەنسی-کەنەدی]] باپیرەکانی بازرگان بوون [[چارڵز ئێمیل ترودۆ]] و [[جەیمس سینکلەیر|جەیمز سینکلەر]] لە [[سکۆتلاند|سکۆتلەندا]] لەدایکبووە،<ref>https://www.cbc.ca/player/play/1797431899</ref> لە کابینەی [[سەرۆک وەزیران]] لویس سانت لۆران خزمەتی وەزیری فیشەریان دەکرد باپیری گەورەی دایکتر و دوتر و تۆماس بێرنارد لە شاری ماکاسەر لە [[ئیندۆنیزیا|ئەندەنوسیا]] لەدایکبووە و لە ساڵی ١٩٠٦ لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا لەگەڵ خێزانەکەی کۆچی کردووە بۆ پێنتیکۆن لە [[بریتش کۆلۆمبیا|کۆلۆمبیای بەریتانی]] لە ڕێگەی بنەماڵەی بێرناردەوە خزم وکەسوکاری [[ئێرلەندییەکانی باندۆنن]]،<ref>https://web.archive.org/web/20130508193255/http://www.parl.gc.ca/Parlinfo/Files/Parliamentarian.aspx?Item=d59901cd-17d4-4346-9114-11a9957eaea7&Language=E&Section=ALL</ref> ترودۆ پێنجەمین نەوەزای گەورە لیوا ویلیام فارقوھاری سەرکردەی دامەزراندنی [[سەنگافورە]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbc.ca/whodoyouthinkyouare/2012/09/margaret-trudeau.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180827173220/http://www.cbc.ca/whodoyouthinkyouare/2012/09/margaret-trudeau.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/immigration/immigration-records/passenger-lists/passenger-lists-1865-1922/Pages/item.aspx?IdNumber=15662&</ref> ترودۆ لەگەڵ خوشکەزای باوکی ئانڕۆلو دانیس وەک دایکێکی خواپێداو تۆماس واکەر برای دایکی وەک باوک لە [[ئۆتاوا]] لەناوچەی نۆتردام باسیلیکا لە پاش نیوەڕۆی ١٦ی کانوونی دووەمی ١٩٧٢ لە ئۆتاوا دا لە ئاودا ھەڵدرا کە یەکەم دەرکەوتنی گشتی خۆی دیاری کرد.<ref>https://www.newspapers.com/image/44484158/</ref> لە ١٤ ی نیسانی ١٩٧٢دا باوک و دایکی ترودۆ میوانداریی ئێکلەی کرد لە ناوەندی ھونەری نەتەوەیی،<ref>https://gothunderbirds.ca/news/2016/5/18/football-o-connor-returns-home-to-ottawa-meets-prime-minister.aspx</ref> لەو سەردانەدا [[ڕیچارد نیکسۆن|ڕیچارد ئێم نیکسۆن]] سەرۆکی ئەمریکا گوتی: حەز دەکەم بەخۆشی [[سەرۆک وەزیرانی کەنەدا|سەرۆک وەزیرانی داھاتووی کەنەدا]] ببڕم بۆ جەستن پیێەر ترودۆ، کە [[پیێەر ئیلیۆت ترودۆ|پیێەر ئێلیۆت ترودۆ]] وەڵامی دانەوە کە دەبێت کوڕی ئەو ڕۆڵە ھەرگیز لە خۆی بسەنێتەوە{{Refn| ئایا خوای گەورە بۆ لای خۆی دەباتەوە «وەک دەربرینێکی خۆشەویستی دایکە بۆ منداڵەکەی لە ئەدەبی خۆراوایی دا».<ref>Fay, p. 136</ref>|group=تێبینیی}}، ھیوای خواست کە نیعمەت و کارامەیی سەرۆکی ھەبێت. پێشتر ھەر ئەو ڕۆژە [[خانمی یەکەم]]ی ئەمریکا پات نیکسۆن ھات بۆ بینینی لە دایەنگەکەی بۆ ئەوەی دیارییەکی پێشکەش بکات.<ref>https://news.google.com/newspapers?nid=1350&dat=19720117&id=zcZOAAAAIBAJ&pg=1937,5989636&hl=en</ref> دایبابی لە ٢٧ی ئایاری ١٩٧٧ جیابوونەوەی خۆیان ڕاگەیاند کاتێک ترودۆ تەمەنی پێنج ساڵان بوو.<ref>https://www.nytimes.com/1977/05/28/archives/trudeaus-separate-he-keeps-children-trudeau-and-his-wife-separate.html</ref> چەندین ساڵ دوای ئەوە دەنگۆی ئاشتبوونەوەیەک ھەبوو بەڵام پارێزەری دایکی مایکڵ لیڤین لە [[تۆرۆنتۆ|شاری تۆرنتۆ]] بۆ تەڵاقدانی بێ ھەڵە لە ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٨٣دا لە شاری [[تۆرۆنتۆ|تۆرنتۆ]] بۆ دادگای باڵای ئۆنتاریۆ تۆمارکرد و لە ٢ی نیسانی ١٩٨٤ بڕیاری کۆتاییدا،<ref>https://www.theglobeandmail.com/report-on-business/rob-magazine/mr-conflict-of-interest/article18285085/</ref><ref>https://www.macleans.ca/politics/ottawa/when-pierre-put-his-boys-first/</ref> باوکی نیازی خۆی بۆ خانەنشینکردنی بە سەرۆک وەزیران لە ٢٩ی شوباتی ئەو ساڵەدا ڕاگەیاند.<ref>https://web.archive.org/web/20130731195713if_/http://books.google.com/books?id=uV9S7TCG2VYC&pg=PA414#v=onepage&q&f=false</ref> لە کۆتایدا دایبابی ھاتن بۆ ڕێکخستنی ھاوبەشی کردنیان لەبارەی پەروەردە و فێربوونی ترودۆ، دایان لاڤەرگینی دایەنی وتی:جەستن کوڕی دایکییەتی، بۆیە ئاسان نییە، بەڵام منداڵان زۆر بەخێرایی ئازاریان پێدەگات و ھەرچۆنێک بێت منداڵی بەبەختن.<ref>https://news.google.com/newspapers?nid=2194&dat=19771031&id=970yAAAAIBAJ&pg=6187,11452806&hl=en</ref> ترودۆ لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە ھاوسەرگیری دایبابیدا وتی: ئەوان زۆر بە میھرەبانی و سۆزەوە یەکتریان خۆشدەویست بەڵام جیاوازی لە نێوان باوکم و دایکمدا ٣٠ ساڵبوو، ھیچ کاتێک ھاوبەشێکی یەکسان نەبوو لەچاو ژیانی باوکم،<ref>https://www.thestar.com/news/canada/2009/07/20/justin_on_growing_up_trudeau.html</ref> ئەرکەکەی و وڵاتەکەی خۆی. ترودۆ دوو زڕ خوشک و برایەکی هەیە بەناوەکانی: کایل و ئەلیسیا لە دایکییەوە و سارا لە باوکی.<ref>http://www.bphope.com/margaret-trudeau-forgiveness-gratitude-wisdom/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151104234827/http://www.thestar.com/news/world/2010/11/24/pierre_trudeaus_daughter_sarah_lives_under_the_radar.html</ref> [[پەڕگە:Justint Pierre Elliott Trudeau (1).jpg|350px|وێنۆک|جەستنی تەمەن ١٠ ساڵان لە ٨ی تشرینی دووەمی ١٩٨٢دا لە شاری پالاس دێ بیوئارتس دی لیل لە فەڕەنسا لەگەڵ باوکیدا.]] ترودۆ لە ٢٤ سوسێکدرای [[ئۆتاوا]] نیشتەجێ بوو کە شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمی سەرۆک وەزیرانی کەنەدابوو ھەر لە لەدایکبوونییەوە تا ئەو کاتەی حکوومەتی باوکی لە ھەڵبژاردنی فیدراڵی لە ٢٢ی ئایاری ١٩٧٩دا شکستی پێھێنرا.<ref>https://news.google.com/newspapers?nid=1946&dat=19790616&id=rIIuAAAAIBAJ&pg=5217,63340&hl=en</ref> پێشبینی دەکرا ترودۆش بگوازنەوە بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی نوێیان کە شوێنی سەرکردەکانی ئۆپۆزسیۆنی فەرمین لە ستورنۆوای لە شەقامی ٥٤١ی ئەکاسیا لە پارکی ڕۆککلیف، بەڵام بەھۆی لافاوەوە دواخرا، جۆ کلارک سەرۆک وەزیران پێشنیاری لەیک ھارینگتۆنی کرد بۆیان، دواتریش کوڕەکانی نارد بۆ ئەوەی لەگەڵ داپیرە و باپیرە گەورەی دایکیان لە باکووری شاری (ڤانکۆڤەر) بمێننەوە تاوەکو کۆتایی ھاوین. جەستن و براکانی بۆ دەستپێکردنی ساڵی خوێندن گەڕانەوە بۆ [[ئۆتاوا]]، بەڵام تەنھا لە نھۆمی سەرەوەی ستورنۆوەی دەژیان لەکاتێکدا چاککردنەوەکان لەژێر زەمینەکەی بەردەوام بوون.<ref>https://news.google.com/newspapers?nid=1946&dat=19790906&id=y4w1AAAAIBAJ&pg=3456,1816135&hl=en</ref> دایکی خانوویەکی نوێی کڕی و گواستییەوە بۆ خانووە نوێکە لە نزیک شەقامی ٩٥ [[ڤیکتۆریا (شاژن)|کوین ڤیکتۆریا]] لە [[ئۆتاوا]]،<ref>https://news.google.com/newspapers?id=3K4yAAAAIBAJ&pg=4371%2C24947</ref> لە مانگی ئەیلوولی ١٩٧٩ ترودۆ گەڕایەوە بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمی سەرۆک وەزیران لە ئۆتاوا ئەمەش دوای سەرکەوتنی باوکی لە ھەڵبژاردن و بوون بە سەرۆک وەزیران.<ref>https://www.newspapers.com/image/42950191/</ref> باوکی بەنیازبوو تروودۆو دەست بکات بە خوێندنی فەرمی لە لیچی فەرەنسی،<ref>https://news.google.com/newspapers?id=ouhfAAAAIBAJ&pg=1352%2C4315355</ref> بەڵام دایکی ترودۆ باوکی قایل کرد بە گرنگی ناردنی کوڕەکانیان بۆ قوتابخانەیەکی گشتی.<ref>http://www.pressreader.com/similar/283055528255552</ref> لە کۆتاییدا ترودۆ لە ساڵی ١٩٧٦دا لە قوتابخانەی گشتی پارکی ڕۆککلیف ناونووس کرا لە خوێندنی فەڕەنسی.<ref>https://news.google.com/newspapers?id=Z08xAAAAIBAJ&pg=7008%2C1156226</ref> دوای خانەنشینبوونی باوکی لە حوزەیرانی ١٩٨٤دا، دایکی لە ماڵی (نیو ئەدینبۆر) مایەوە لەکاتێکدا باقی خێزانەکەی لە شەقامی پاین ١٤١٨ لە مۆنتریال دەژیان کە بە کۆرمیر ھاوس ناسراوە.<ref>https://news.google.com/newspapers?nid=1946&dat=19791231&id=VZEjAAAAIBAJ&pg=2756,3392239&hl=en</ref> ترودۆ و براکانی پشکیان پێبەخشرا لە سندوقی متمانە پێکراوی ژمارە دار لەلایەن باوکیانەوە، کە لە پارەی ئاسایی پشکیان بۆ دابین دەکرێت لە مانگی ئابی ٢٠١١ کۆمپانیای ترودۆ ١٫٢ ملیۆن دۆلاری ھەبوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.wmagazine.com/society/2008/09/justin_trudeau |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121003132232/http://www.wmagazine.com/society/2008/09/justin_trudeau |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.huffingtonpost.ca/2014/10/18/justin-trudeau-memoir_n_6008032.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200612230450/https://www.huffingtonpost.ca/2014/10/18/justin-trudeau-memoir_n_6008032.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ترودۆ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بواری ئەدەبیدا ھەیە لە [[زانکۆی مەکگیل]] و بەکالۆریۆسی پەروەردەیی لە زانکۆی کۆلۆمبیای بەریتانی ھەیە.<ref>https://www.huffingtonpost.ca/2013/03/05/contender-justin-trudeau-story-ebook-part-1_n_2782493.html</ref> لە یەکەم ساڵیدا لە مەکگیل ترودۆ ئاشنا بوو بە سکرتێری سەرەکی داھاتووی (جێراڵد بەتس) لە ڕێگەی ھاوڕێیەتی ھاوبەشیان، جۆناسان ئیبلێت. جێراڵد ترودۆی بانگھێشت کرد بۆ ئەوەی بچێتە ناو یەکێتی مەکگیل.<ref>https://web.archive.org/web/20151120164221/http://publications.mcgill.ca/mcgillnews/2015/10/21/portrait-of-the-pm-designate-as-a-young-man/</ref> لەوێوە ڕێککەوتن کە لە کاتی گەڕانەوەی بۆ مۆنتریال یەکترببینن.<ref>https://www.straight.com/news/568821/vancouver-building-used-be-home-justin-trudeau-damaged-after-ambulance-crashes-limousine</ref> ترودۆ پاش دەرچوون لە شاری ڤانکۆڤەر مایەوە و لە قوتابخانە ناوخۆیییەکان بوو بە مامۆستای وانەبێژ لە ئەکادیمیای وێست پۆینتی گری تایبەت ھەروەھا بەشێوەی ھەمیشەییش وەک مامۆستای بیرکاری و فەرەنسی دامەزرا. ترودۆ لە مەکگیل دەستی بە خوێندنی ماستەر لە جوگرافیای ژینگەیی کرد،<ref>https://web.archive.org/web/20160221225444/http://www.cbc.ca/news2/politics/canadavotes2011/myelection/ridings/082/</ref> بەڵام لە بەرنامەکە کشایەوە بۆ گەڕان بەدوای کارێکی گشتی دا. جەستن ترودۆ لە مانگی ئابی ٢٠٠٠دا لە شاری کرێستن لە کۆلۆمبیای بەریتانیا لەسەر ئاستی لووتکە بەشداری کۆنگرەیەکی باڵا بوو بۆ کۆکردنەوەی کۆمەک لە ڕێزو خۆشەویستی بۆ [[میشێل ترودۆ]]ی برای و قوربانیانی دیکەی کڵاڵەکان. دوای کۆنگرەکە سەروتاری بێ واژووی وتارێک لە ڕۆژنامەی کرێستۆن ڤالی پریڤید (ڕۆژنامەیەکی ناوخۆیی) بڵاوکرایەوە کە تێیدا ترودۆی تۆمەتبارئەکرد بە ھەندێک کاری نەشیاو.<ref>https://www.theguardian.com/world/2018/jul/02/justin-trudeau-denies-groping-reporter-music-festival-2000-british-columbia</ref>کە ٢٨ ساڵ بوو، لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ دا وەک کەسایەتییەکی کاریگەر دەرکەوت، ئەمەش دوای پێشکەشکردنی وتارێک لە پرسەی باوکی کە دواتر دەزگای پەخشی کەنەدی (CBC) چەندین پەیوەندی بە ترودۆە کرد بۆ دووبارە پێشکەشکردنەوەی وتار.<ref>https://www.macleans.ca/news/canada/justin-trudeaus-reported-kokanee-grope-matters-but-not-for-the-obvious-reason/</ref> لە ساڵی ٢٠٠٧دا ترودۆ لە زنجیرە ی بچووکی تەلەڤیزیۆنی CBCی گەورەدا وەک ئەستێرەیەک دەرکەوت.<ref>https://www.cbc.ca/archives/entry/2000-justin-trudeau-delivers-eulogy-for-his-father-pierre</ref> == داکۆکیکارییەکانی == ترودۆ و خێزانەکەی لە ساڵی ٢٠٠٠ دا ھەڵمەتی «کۆکانی سەلەری ئەلپینیان بۆ سەلامەتی وەرزشی زستانە» دەستپێکرد، ئەوەش دوای ٢ ساڵ لە مردنی [[میشێل ترودۆ|میشێلی]] برای لە ھەرەسێکدا کە لە گەشتێکی خلیسکێنەی سەر بەفر گیانی لەدەستدا.<ref>https://www.theglobeandmail.com/news/national/trudeau-son-decries-avalanche-warning-cut/article1020771/</ref> ترودۆ لە ساڵی ٢٠٠٢دا ڕەخنەی لە بڕیارێکی حکوومەتی کۆلۆمبیای بەریتانی گرت بۆ ڕاگرتنی تێچووەکانی سیستەمی ھۆشداری لە ھەرەسی گشتی.<ref>https://web.archive.org/web/20130927181723/http://www.env.gov.bc.ca/bcparks/publications/visions/visions_apr01.pdf</ref> ترودۆ و (ی وی) بریکار بەرنامەی لاوانی (کەتیماڤیک)یان بەڕێوەبرد کە پرۆژەیەک بوو لەلایەن ھاوڕێی خێزانی درێژخایەن ژاک ھیبێرت لە ساڵی ٢٠٠٢ تا ٢٠٠٦ دەستی پێکرد.<ref>https://search.proquest.com/docview/245011416</ref> [[پەڕگە:Justin Trudeau à la Maison des Grands-Parents.jpg|350px|وێنۆک|جەستن لە ساڵی ٢٠٠٧دا لەگەڵ " مەیسۆن دێ گراندس - باوان "دا، دامەزرێنەرانی لوسیل جیرارد و جاکلین دێشەردن، لە میانەی یادی ١٥ ساڵەی ڕێکخراوی پێشکەوتووانی قازانج نەویست .]] لە ساڵی ٢٠٠٢–٠٣ دا ترودۆ لە زنجیرەی (CBC Radio's Canada Reads) بەشداربوو، کە تێیدا پاڵەوانی کۆلۆنیای خەونە نەبراوەکانی واین جۆنستۆن بوو.<ref>https://search.proquest.com/docview/2263299823</ref> ترودۆ و [[ئەلێکساندەر ترودۆ|ئەلێکساندەری]] برای لە مانگی نیسانی ٢٠٠٤ ناوەندی ترودۆیان بۆ ئاشتی و ململانێ لە زانکۆی تۆرنتۆ کردەوە دواتر ئەم بنکەیە بوو بە بەشێک لە قوتابخانەی مونک بۆ کاروباری جیھانی ساڵی ٢٠٠٦ میوانداری خە ڵاتی جیلەڕی کرد بۆ ئەدەب.<ref>https://magazine.utoronto.ca/campus/peace-and-conflict-studies-centre-named-for-trudeau/</ref> ترودۆ لە ساڵی ٢٠٠٥دا دژی کانێکی ١٠٠ ملیۆن دۆلاری ھاتە دەنگ ئەوەش کاتێک یورنا مێخەک باسی دەکرد کە ئەم کانە دەبێتە ھۆی ژەھراویکردنی ڕووباری نەھانی کە ناوچەیەکی کەلەپووری جیھانی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]]ە و دەکەوێتە ناوچەکانی باکووری ڕۆژاواوە ئەو وەک وترابوو: ڕووبارەکە شوێنێکی تەواو نایاب و ئەفسوناوییە. من ناڵێم کانگە ھەڵەیە بەڵام ئەوە شوێنی ئەوە نییە ئەوە تەنھا کارێکی ھەڵەیە کە بکرێت.<ref>https://www.theglobeandmail.com/opinion/we-hold-the-nahanni-in-trust-for-the-world-lets-protect-it/article4180594/</ref> ترودۆ لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٦دا، سەردەستەی ڕێوڕەسمەکان بوو لە کۆبوونەوەی تۆرۆنتۆ کە لەلایەن ڕۆمێۆ دالایرەوە ڕێکئەخرا کە داوای بەشداریکردنی کەنەدی دەکرد لە بەلاڕێدادانی قەیرانی دارفور.<ref>https://archive.today/20130628045330/http://cnews.canoe.ca/CNEWS/Canada/2006/09/18/1857216.html</ref> ترودۆ لە تەمەنی گەنجییەوە پشتگیری لە پارتی لیبراڵ کرد و لە ھەڵبژاردنی فیدراڵی ساڵی ١٩٨٨دا پشتیوانی خۆی پێشکەش بە سەرۆکی پارتەکە جۆن تێرنەر کرد. دوای دوو ساڵ لە بۆنەیەکی خوێندکاریدا لە کۆلیێژی ژان دی برێبەوف بەرگری لە فیدراڵی کەنەدا کرد.<ref>https://search.proquest.com/docview/329715722</ref> ترودۆ دوای مردنی باوکی زیاتر تێکەڵ بە پارتی لیبراڵ بوو بە درێژایی ساڵی ٢٠٠٠ لەگەڵ ئۆڵۆمپیا چارمین کرۆکس،<ref>https://www.cbc.ca/news/canada/chrtien-bids-adieu-to-a-lifetime-in-politics-1.390751</ref> پێکەوە میوانداریی ڕێزلێنانی سەرۆک وەزیرانی دەرچوو جین چریتین کرد لەکۆنگرەی سەرکردایەتی حیزبی ٢٠٠٣دا، ھەروەھا بۆ سەرۆکایەتی کردنی ئەرکێکی نوێبوونەوەی لاوان، دوای شکستی پارتی لیبرال لەھەڵبژاردنی فیدراڵی ٢٠٠٦دا، دەستنیشانکرا. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ ترودۆ ڕەخنەی لە ناسیونالیزمی کیبێک گرت بە وەسفکردنی ناسیونالیزمی سیاسی بە گشتی وەک بیرۆکەیەکی کۆنی سەدەی نۆزدەیەم لەسەر بنەمای بچوکی ھزر و پەیوەست نییە بە کیبێکی مۆدێرنەوە. ئەم لێدوانە وەک ڕەخنەیەک لە مایکڵ ئیگناتیف تەماشا را، پاشان کاندیدێک لە ھەڵبژاردنی سەرکردایەتی پارتی لیبراڵی ٢٠٠٦دا، کە پشتگیری ناساندنی کیبێک وەک نەتەوە دەکرد. دواتر ترودۆ نامەیەکی گشتی لەسەر ئەو بابەتە نووسی، کە بیرۆکەی بەنەتەوەبوونی کیبێکی بە "دژی ھەموو شتێک کە باوکم بڕوای پێدەکرد" لە قەڵەمدا. ترودۆ پشتیوانی خۆی بۆ کاندیدی سەرکردایەتی جێرارد کەنەدی کرد ئەمەش بەماوەیەکی کەم پێش کۆنگرەی ساڵی ٢٠٠٦ ڕایگەیاند و لەکاتی وتاری کۆتایی کاندیدەکاندا کێنێدی ناساند. کاتێک کەنەدی لەدوای دووەم دەنگدان دابەزی، ترودۆ چووە پاڵی بۆ پشتیوانیکردنی براوەی کۆتایی، ستێفان دیۆن.<ref>https://web.archive.org/web/20140614071015/http://www.canada.com/nationalpost/story.html?id=702673aa-fed1-4cfb-af94-3ed54d57a57d&k=63212&p=1</ref> ترودۆ لە ٢٩ی نیسانی ٢٠٠٧دا پاڵاوتنی پارتی لیبراڵی بردەوە، ٦٩٠ دەنگی بۆ دێروس و ٢٢٠ دەنگ بۆ جیۆردانۆ بەرامبەر ماری دێرۆس، کە ئەندامی ئەنجومەنی شاری مۆنتریال و باسیلیۆ جیۆردانۆ بوو.<ref>https://www.thestar.com/news/2007/01/10/will_justin_trudeau_run_for_parliament_mp.html</ref> [[ستیفن ھارپەر]] سەرۆک وەزیرانی کەنەدا بانگەشەی ھەڵبژاردنی بۆ ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ کرد، کە لەو کاتەدا ترودۆوماوەی ساڵێک بوو لە پاپیناو ھەڵمەتی بانگەشەی بۆ دەکرد،<ref>https://www.cbc.ca/news/canada/trudeau-pledges-loyalty-to-constituents-after-papineau-win-1.697527</ref> ئیدوارد گرینسپ، سەرنووسەری کۆمپانیای گلۆب و مەیڵ، ئاماژەی بەوەدا، کە ترودۆ وەک گەورەیەک تەماشائەکرێت، وەک سەرۆک وەزیرانی داھاتووی شاراوە، و لەو ڕوانگەوە ھەلسوکەوتی لەگەڵ دەکرێت.<ref>https://web.archive.org/web/20110716193158/http://www.wmagazine.com/society/2008/09/justin_trudeau?currentPage=1%3A</ref> پارتی پارێزگاران لە ھەڵبژاردنی ٢٠٠٨دا حکوومەتی کەمینەی بردەوە، ترودۆش وەک ئەندامی ئۆپۆزسیۆنی ڕەسمی چووە ناو پەرلەمانەوە.<ref>https://www.thestar.com/opinion/columnists/2009/02/27/trudeau_looking_lonely_on_left.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140426235103/http://www.thestar.com/opinion/columnists/2009/02/27/trudeau_looking_lonely_on_left.html |date=٢٦ی نیسانی ٢٠١٤ }}</ref> ترودۆ یەکەم ئەندام بوو لە ٤٠ ھەمین پەرلەمانی کەنەدا بۆ ناساندنی ئەو جووڵەیەی ئەندامی تایبەت کە تێیدا داوای " سیاسەتی خزمەتگوزاری خۆبەخشی نەتەوەیی بۆ گەنجان کرد". پێشنیارەکە پشتگیری پەرلەمانتارانی بردەوە لەسەر ھێڵی حزبی دواتر لە شاری ڤانکۆڤەر ھاوسەرۆکی کۆنگرەی نەتەوەیی لە نیسانی ٢٠٠٩ی پارتی لیبراڵی کرد، لە مانگی تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵیش وەک ڕەخنەگری پارتەکە بۆ فرەکلتوری و لاوان دەستنیشان کرا. لە ئەیلوولی ٢٠١٠دا وەک ڕەخنەگر بۆ گەنجان و ھاووڵاتی بوون و کۆچکردن دیاریکرا. لەو ماوەیە ڕەخنەی لە یاسادانەکانی حکوومەت گرت کە قاچاخچی مرۆڤیان ئەکردە ئامانج کە تێیدا باسی لەوە دەکرد کە قوربانیانی قاچاخچییەتی بە یاسا دەکرێن. ترودۆ مشتومڕی دروست کرد کاتێک ئاشکرابوو کە ١٬٣ ملیۆن دۆلاری لە کرێی قسەکردنی گشتی لە کاری [[خێرخوازی]] و بۆردی قوتابخانەکان لە سەرانسەری کەنەدا بەدەست ھێناوە، کە ٢٧٧ ھەزار دۆلاریان تەنھا بۆ ترودۆ بووە.<ref name="nationalpost.com">https://nationalpost.com/category/news/</ref> ھانی زیادبوونی ھەوڵەکانی بەھاناوەچوونەکەی کەنەدای دا لەدوای بوومەلەرزەکەی ھایتی ٢٠١٠، ھەروەھا داوای زیاتر چوونە ناوەوەی ڕێوشوێنەکانی کۆچکردنی کرد بۆ [[ھایتی]]یەکان کە لەکاتی قەیراندا بەرەو کەنەدا ئەجوڵان. ترودۆ لە ھەڵبژاردنی فیدراڵی ساڵی ٢٠١١دا لە پاپیناو ھەڵبژێردرایەوە، بەھۆی ئەوەی پارتی لیبراڵ کەوتە پلەی سێیەم لە ئەنجومەنی [[شارەوانی]] بە تەنھا ٣٤ کورسی بەدەستھێنا دوای ھەڵبژاردن ڕاستەوخۆ دەستی لەکارکێشایەوە.<ref>https://search.proquest.com/docview/865122396</ref> ترودۆ دەنگۆی ئەوەی خرا پاڵی کە دەتوانێت بەخێرایی جێی بگرێتەوە بەم بۆنەیەوە ترودۆ وتی: ھەست ناکەم کە ھیچ بژاردەیەک ڕەت بکەمەوە … بەھۆی ئەو مێژووەی کە ھەمە لەگەڵ پاکانەیییەکانم، زۆر کەسان بە شێوەیەک ڕووم تێدەکەن کە بێ مێشک بم، ئەم شتانە نیگەرانم دەکات، چەند ھەفتەیەک دوای ھەڵبژاردن بۆب ڕای پەرلەمانتاری تۆرنتۆ دەستنیشانکرا بۆ ئەوەی وەک سەرۆکی کاتی پارتی لیبراڵ دەست بەکاربێت تا کۆنگرەی سەرکردایەتی ئەو پارتە دەبەسترێت کە دواتر بڕیار درا لە نیسانی ٢٠١٣دا ئەنجام بدریت. ترودۆ وەک ڕەخنەگرێکی پارتەکە بۆ خوێندنی دواناوەندی و لاوان و وەرزشە گەنجەکان دەستنیشان کرا.<ref>https://www.thespec.com/opinion/editorial/article/564463--trudeau-again.html{{بەستەری مردوو|url=https://www.thespec.com/opinion/editorial/article/564463--trudeau-again.html |date=شوباتی ٢٠٢١}}</ref> ترودۆ ویستی بەشداری بکات لە یارییەکی بۆکسێنی خێرخوازیدا لە جیاتی توێژینەوەی نەخۆشی شێرپەنجە لە شەڕی کۆکردنەوەی کۆمەک بۆ چارەسەری شێرپەنجە، بەڵام کێشەی دۆزینەوەی ڕکابەرێکی پارێزگاران ھەبوو تا ئەوکاتەی سیناتۆری پارێزگار پاتریک برازێو ڕازیبوو کاتێک لە جیاتی ترودۆ داوای کرد لەلایەن ستفانیا کاپوڤیلیای سەرتاش بەشداربێت.<ref name="nationalpost.com" /> شەڕەکە لە ٣١ی ئازاری ٢٠١٢ لە ئۆتاوا لە شاری ھامپتۆن ئین بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ لە سەن نیووز دا پەخش کرا بە لێدوانێکی ئیزرا لیڤانت و برایان لیللی و ترودۆ دەستی پێکرد لە خولی سێیەمدا ترودۆ شکستی هێنا لە یارییەکە.<ref>https://wayback.archive-it.org/all/20120401200713/http://news.nationalpost.com/2012/03/31/justin-trudeau-boxing/</ref> == سەرکردایەتی پارتی لیبرال == دوای دەست لەکارکێشانەوەی دیۆن وەک سەرۆکی پارتی لیبراڵ لە ساڵی ٢٠٠٨دا، ناوی ترودۆ وەک کاندیدێکی شاراوە باسکرا ئەمەش لەڕێگای ڕاپرسییەکانەوە بوو کە وەک پەسەندترین کاندید لە نێوان کەنەدییەکان بۆ پۆستەکە نیشانیاندا.<ref>https://o.canada.com/</ref> بەڵام ترودۆ نەچوو بۆ ناو پێشبڕکێکە بۆیە ئیگناتیف لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨دا بە سەرۆکی پارتی لیبرال ناونرا بەڵام دوای ئەوەی پارتی لیبرال لە ھەڵبژاردنی ساڵی ٢٠١١دا وەک پارتێکی ھەژارانە خۆی نیشاندا، بۆیە ئیگناتیف دەستی لە سەرکردایەتیی کێشایەوە و ترودۆ دیسان وەک کاندیدێکی شاراوە بۆ سەرکردایەتی کردنی ئەو پارتە تەماشا کرا.<ref>https://www.cbc.ca/news/politics/liberals-field-questions-about-future-leaders-1.1078041</ref> ترودۆ دوای ھەڵبژاردن وتی کە ئەو بڕیاری لێنەدراوە بۆ بوون بە سەرۆکی پارتی لیبرال ھەربۆیە چەند مانگێک دواتر لە ١٢ی تشرینی یەکەم لە زانکۆی ویلفرید لاوریر ڕایگەیاند کە بە دوای ئەو پۆستەدا ناگەڕێ چونکە ژیانێکی خێزانی تایبەتی ھەیە، کاتێک سەرکردەی کاتی «ڕای کە» وەک وتەبێژێک خۆی دەرخست و ڕایگەیاند کە ترودۆ لە حوزەیرانی ٢٠١٢دا ناچێتە ناو پێشبڕکێکە، بەم ڕاگەیاندنە ترودۆ ڕووبەرووی شەپۆلێکی ھاندانی وەک «تسونامی» بوویەوە لەلایەن لایەنگرانی بۆ ئەوەی بە بڕیارەکەی پێشوویدا بچێتەوە.<ref name="nationalpost.com" /> بەپێی چەند ڕاپرسییەک کە لەنێوان لایەنگرانی پارتی لیبرال ئەنجامدراوە دەریدەخات کە ئەگەر ترودۆ ببێتە سەرۆکی پارتی لیبراڵیی ئەوا پشتگیری دەکەن، ھەروەھا لە کێبڕکێی لەگەڵ پارتی پارێزگاران پاڵپشتی دەکەن ئەگەر بێتوو سەرکردایەتیان بکات. ترودۆ لە مانگی حەوتی ساڵی ٢٠١٢ ڕایگەیاند کە بە بڕیارەکەی پێشوویدا بچێتەوە لەبارەی بوون بە سەرۆکی پارت و لە کۆتایی ھاویندا دوا بڕیاری خۆی ڕابگەیەنێت.<ref>https://torontosun.com/2012/06/27/were-justin-love</ref> لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٢دا چەند میدیایەک دەستیان کرد بە ڕاپۆرتی ئەوەی ترودۆ سەرکردایەتییەکەی دەست پێئەکات لە ھەفتەی داھاتوو لەکاتێکدا ترودۆ وەک پێشەنگی سەرکردایەتی پارتی لیبراڵەکان تەماشادەکرێت. ئەو لە ماوەی خۆیدا وەک ئەندام پەرلەمانێک کەم قسەی لەسەر مەسەلەی سیاسەت دەکرد و نەدەزانرا لە کوێ لەسەر زۆر مەسەلەی وەک ئابووری و دەرەوە ڕاوەستاوە.<ref>https://www.cbc.ca/news/politics/justin-trudeau-to-run-for-liberal-leadership-1.1167760</ref> ھەندێک لە ستراتیجیستەکان و شارەزایان لەو بڕوایەدابوون کە سەرکردایەتییەکە کاتی تاقیکردنەوەی ترودۆ ئەبێت لەسەر ئەم کێشانە لەگەڵ ئەوەشدا ترسێک ھەبوو لەناو حیزبدا کە پێگەی بەناوبانگی ترودۆ لەوانەیە ڕێ لە کاندیدی بەھێزتر بگرێت بۆ چوونە ناو پێشبڕکێیەکە. ترودۆ لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢دا لە مۆنتریال گردبوونەوەیەکی سازکرد بۆ ئەوەی خۆی وەک کاندیدێکی سەرۆکی پارتی لیبراڵی بناسێنێت.<ref>https://ca.news.yahoo.com/blogs/canada-politics/justin-trudeau-run-liberal-leadership-splash-no-substance-154520920.html</ref> جەماوەرێکی زۆر کۆببوونەوە زۆرینەی بەشداربووان پتر لە ٣٠ بۆ ٤٠ ساڵ لەناو پارتەکە پۆستی جیاوازیان ھەبووە بۆ نموونە جیراڵد بۆتس سەرۆکی پێشووی WWF-کەنەدا کە پێشتر وەک سکرتێری سەرەکی داڵتۆن ماکگوینتی سەرۆک وەزیرانی پێشووی ئۆنتاریۆ خزمەتی کردووە. ھەروەھا یاریدەدەرە پایەبەرزەکانی تر بریتیبوون لە بەڕێوەبەری کەمپین کاتی تێلفۆرد و ڕاوێژکاری سیاسەت مایک ماکنێیر و ڕۆبێرت ئەسسیلین کە ھەموویان کاریان بۆ سەرکردەکانی پارتی لیبراڵەکانی ئەم دوایییە کردبوو. [[ئەلێکساندەر ترودۆ|ئەلێکساندەری]] براشی لە کارە دۆکیومێنتارییەکەی ھاوکارییەکی زۆری کرد و بوو بە ڕاوێژکاری باڵای کەمپینەکەی ترودۆ.<ref>https://nationalpost.com/category/opinion/</ref> ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی ئەندامان و سەرۆکی پارتەکە لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢دا ئەنجام درا. پێشبینی ئەکرا پێشبڕکێیەکی سێ لایەنە بێت لە نێوان پارێزگاران و لیبراڵەکان و پارتی سەوزدا. ھەفتەیەک پێش ھەڵبژاردن سەن میدیا لە ڕاپۆرتێکدا باسی ئەو لێدوانانەی کرد کە ترودۆ لە چاوپێکەوتنی ساڵی ٢٠١٠ لەگەڵ تێلێ-قوبێک ئەنجامی داوە، تێیدا وتی:کەنەدا لە ئێستادا باش کار ناکات چونکە ئەوە [[ئەلبێرتا]]یە کە کۆنترۆڵی کۆمەڵگەکەمان و ئەجێندای کۆمەڵایەتی-دیموکراتی دەکەن. ڕاوێژکاری کەمپینی ترودۆ گوتی ئێستا لێدوانەکان گەورە دەکرێن بەھۆی پروپاگەندەکانی ھەڵبژاردن. بۆ ڕۆژی دواتر ترودۆ داوای لێبوردنی کرد و گوتی ھەڵە بووە " ئەلبێرتا " وەک " کورتنووس " بەکار ھێنا لە ئاماژەکردن بە حکوومەتەکەی ستیفن ھارپەر. پارێزگاران لە ھەڵبژاردنەکەدا بە کەمتر لە ١٢٠٠ دە نگ بە سە ڕ ناوچەی کالگاریدا بە ڕێوە چوو ھارڤی لۆک کاندیدی لیبراڵەکان ڕایگەیاند کە ئەو ھەڵبژاردنەی بەپێی خۆی دۆڕاندووە و ئەو لێدوانانەی ترودۆ داینا کاریگەری لەسەر ئەنجامەکان نەبوو.<ref>https://nationalpost.com/news/canada/the-other-brother-sacha-the-apolitical-one-joins-justin-trudeaus-campaign-team</ref> مارک گارنیو کاندیدی سەرکردایەتی کە وەک ڕکابەری سەرەکی ترودۆ لە پێشبڕکێکەدا تەماشا دەکرا ڕەخنەی لە ترودۆ گرت کە وەک پێویست پۆستی سیاسی گەورەی وەرنەگرتووە و گارنێو داوای لێکرد کە پێش ئەوەی ئەندامان و لایەنگرانی دەست بە دەنگدان بکەن، سیاسەتی وردتر بڵاوبکەنەوە گارنیو دواتر بەرەنگاری ترودۆی بۆ گفتوگۆیەکی زنجیرانەی یەک لەسەر یەک کردەوە و وتی:ئەگەر ترودۆ نەیتوانی لە دیبەیتێکی دژ بەو داتایە بەرگری لە بیرۆکەکانی بکات، ناتوانێت ئەو کارە لە دژی سەرۆک وەزیران ھارپەر بکات. ترودۆ لە گفتوگۆیەکی مشتومڕدا لەگەڵ بەرەنگاری جۆیس مورای کە تاکە کاندیدی سەرکردایەتی لیبراڵ بوو کە بە توندی لە بەرژەوەندی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی شارەوانییەکان بە سیستمێکی نوێنەرایەتی ڕێژەیی قسەی کرد.<ref name="cbc.ca">https://www.cbc.ca/news/politics/trudeau-campaign-forced-to-address-2010-comments-on-alberta-1.1241750</ref> ئەو بەرەنگاری ترودۆ بوو لەسەر پشتگیریکردنی بۆ سیستەمی دەنگدان. گارنیۆ لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٣ لە پێشبڕکێی ڕێبەرایەتی وازی لە کێبرکێکە ھێنا و وتی، بەگوێرەی ئەو ڕاپسیانەی کە لەلایەن ھەڵمەتەکەی ئەنجام دراوە دەردەکەوێت ناتوانێت ترودۆ شکست پێبھێنێ. دوایین بەرەنگاری لەگەڵ جۆیس مۆرای بوو، بەڵام کاتێک کۆنگرەیەکی [[ڕۆژنامەوانی]]ان ئەنجامدا، سیاسەتمەدارە لیبراڵەکان و کەسایەتییە گشتییەکان زیاتر پاڵپشتی خۆیان بۆ ترودۆ ڕاگەیاند. ترودۆ لە ١٤ی نیسانی ٢٠١٣دا براوەی ھەڵبژاردنی سەرکردایەتی پارتی لیبرالی ڕاگەیاند، کە لە ٨٠٪ کە دەیکردە ٣٠ھەزارو ٨٠٠ دەنگ بەدەستھێنابوو. جۆیس مۆرای پلەی دووەم و مارتا ھال فیندلای پلەی سێیەمیان بەدەست ھێنا. ڕاپرسییەکان کە لە ماوەی پێشبڕکێی ڕێبەرایەتیدا ئەنجامدران، دەریان خست کە پشتگیری لیبڕاڵەکان بۆ ترودۆ بووە، ئەو پشتگیرییانەش زیاتربوون دوای چەند ڕۆژێک لە بردنەوەی سەرکردایەتی پارتەکەی.<ref name="theglobeandmail.com">https://www.theglobeandmail.com/news/politics/tories-retain-calgary-centre-as-liberals-greens-split-vote/article5718001/</ref> بەپێی ڕاپرسییەکی مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ی ئی کۆئۆس، ژمارەکانی پەسەندکردنی ترودۆ باشتربووە بۆ پەسەندکردن–٢٩–٤٨ پەسەندکردن؛ تۆماس مولکەیر بە ٥٠–٢٥ خاڵ بازیدا بۆ پێشەنگییەکی کەم، لەکاتێکدا کە ڕێژەکانی ستیفن ھارپەر بۆ ٢٤–٦٩ خاڵ نقوم بوو ڕاپرسییەکی مانگی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ ی ئی کۆئۆس نیشانی لیبراڵەکانی دا کە ٣٢٪ ی دەنگدەران پەسەندیان کردووە، پارێزگاران بە ٢٦٫٢٪. لەوانەیە دەنگدەران کە بە لابردنی ئەوانەی لە ساڵی ٢٠١١ دەنگیان نەدا مەزەندە بکرێت.<ref>https://www.cbc.ca/news/politics/trudeau-seen-by-senior-liberals-as-a-risk-worth-taking-1.1127617</ref> ساڵی ٢٠١٣ جەستن ترودۆ لە پرسەی [[نێلسۆن ماندێلا|نیلسۆن ماندێلادا]] وازی لە کورسییەکەی ھێنا، و کورسییەکەیدا بە ئیرۆین کۆتلەر وەک نوێنەری پارتی لیبراڵی کەنەدا، ئەمەش بەھۆی کارەکانی کۆتلەر بوو لەگەڵ [[نێلسۆن ماندێلا]] لە شەڕی ئاپارتایید. لە ماوەی ھەڵمەتی سەرکردایەتی ترودۆ بەڵێنیدا کە ھەموو سامانەکانی خۆی، تایبەت بە خانووبەرەی یورڵ، لە متمانەیەکی کوێرانەدا بۆ پەرلەمانتارانی ئۆپۆزسیۆن ئاشکراکرد، ھەروەھا بەپێی ئەو بەڵگەنامانەی کە لەلایەن ئۆتاوا دەست کەووتوە، ئەو پەیمانەی جێبەجێکردووە کە لە مانگی تەممووزی ٢٠١٣ داوییەتی سەبارەت بە سامانە تایبەتییەکانی. لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤دا ترودۆ و کارۆلین بنتی پەرلەمانتاری، کریستیا فریلاندیان بە پاسەوانی کرد بۆ ناو ئەنجومەنی شارەوانییەکان، ھەروەک نەریتێکی کۆن بۆ ھەڵبژاردن تاوەکو سەرکەوتن بەدەستبھێنیت. ترودۆ بە ڤیدیۆیەکی ئینتەرنێتی دەستپێکرد ھەفتەی پێش کۆنگرەی پارتی لیبراڵی ٢٠١٤ بە ناونیشانی " ئابوورییەک کە سوودی بۆ ھەموومان ھەیە " کە تێیدا پلاتفۆرمی ئابووری خۆی دەگێرێتەوە. ئەو وتی کە قەرزەکانی کەنەدا بۆ ڕێژەی GDP لەم ساڵانەی دواییدا کەم بووەوە و ئێستا کاتی ئەوەیە ئۆتاوا " ھەنگاو ھەڵبڕێ ".<ref>https://www.theglobeandmail.com/news/national/inside-justin-trudeaus-war-room/article9242414/</ref> لە ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥دا، دوای درێژترین ھەڵمەتی فەرمی لە ماوەی سەدەیەکدا، ترودۆ لیبراڵەکانی بەرەو سەرکەوتنی یەکلاکەرەوە برد لە ھەڵبژاردنی فیدراڵیدا لیبراڵەکان لە کۆی ٣٣٨ کورسی ١٨٤ کورسیان بردەوە، بە ڕێژەی ٣٩٬٥٪ دەنگی جەماوەری، بۆ حکوومەتی زۆرینەی بەھێز ١٥٠ کورسی بەدەستھێناوە بەبەراورد بەھەڵبژاردنی فیدراڵی ساڵی ٢٠١١. ئەمە دووەم باشترین نمایش بوو لە مێژووی حیزبدا. لیبراڵەکان بەزۆری لەسەر بەھێزی کەسایەتییەکەی لەنیوەی ڕۆژھەڵاتی وڵات بردویانەتەوە جگە لە وەرگرتنی ھەموو ئەتڵەسی کەنەدا و تۆرنتۆ، ٤٠ کورسیان لە [[کێبێک|کیبێک]] بردەوە زیاترینیان کە لیبراڵەکان لەو پارێزگایە بەدەستیان ھێنابێت باوکی ترودۆ لە ساڵی ١٩٨٠دا بەرەو نزیک گسکدانی پارێزگاکە بردویانن، ھەروەھا بۆ یەکەمجاریش لەو کاتەوە کە لیبراڵەکان لە ھەڵبژاردنێک زۆرینەی کورسییەکانی کیبێکیان بەدەستھێنا.<ref name="cbc.ca" /> ئەو ١٥٠ کورسییە گەورەترین زیادکردنی ژمارەیی بوو بۆ تاکە لایەنێک لەوەتەی کە لە کیشوەرەوە و بۆ یەکەمجار دەستنیشانکرا کە لایەنێک لە پلەی سێیەمەوە لە شارەوانییەکان بۆ حکوومەتی زۆرینە ھەڵگەڕابێتەوە. جگە لە تێھەڵچوونەوەی پلاتفۆرمی حیزبەکەی، سەرکەوتنی ترودۆ متمانەی بەدەستھێنا بۆ نمایشەکەی ھەم لەسەر کەمپین و ھەمیش لەسەر مشتومڕی سەرکردەکانی تەلەڤیزیۆن کە لە پێشبینییە نزمەکان بوون کە لەلایەن پروپاگەندەی پارێزگارەکان و دەزگاکانی ڕاگەیاندنی پارێزگارەکانەوە دروستکرابوون.<ref name="theglobeandmail.com" /> ترودۆ پاش ئەوەی سی بی سی نیووزیدا بە ماوەیەکی کەم سەرکەوتنی ڕاگەیاند کە زۆرینەی حکوومەتی بردەوە دەستی بە قسەکانی کرد بە ئاماژەیەک بۆ " ڕێگا ھەتاوەکان " ویلفرید لاوریر (فەرەنسی: voies ensoleillées) نزیکبوونەوە لە ھێنانی کەنەدییەکان سەرەڕای جیاوازییەکانیان. بە وتەی ترودۆ، لاورییەر " دەیزانی سیاسەت دەتوانێت ھێزێکی ئەرێنی بێت، ھەر ئەوەش ئەو پەیامەیە کە کەنەدای ئەمڕۆ ناردویەتی. [[ستیڤن ھارپەر|ھارپەر]] ئەو شەوە دەستلەکارکێشانەوەی خۆی وەک سەرۆکی پارتی پارێزگاران ڕاگەیاند.<ref>https://www.cbc.ca/news/politics/liberal-mps-murray-and-garneau-challenge-frontrunner-trudeau-1.1329327</ref> == سەرۆک وەزیرانی کەنەدا (٢٠١٥-ئێستا) == ترودۆ و ئەندامانی کابینەکەی لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ لەبەردەم پارێزگاری گشتی دەیڤد جۆنستۆن سوێندیان خوارد. ترودۆ وتی یەکەم کاری کابینەکەی کەمکردنەوەی باجە بۆ ئەوکەنەدییانەی داھاتیان مامناوەندییە و ھەروەھا بەرزکردنەوەی باجە بۆ ئەو کەنەدیانەی کە داھاتیان زۆر بەرزە، ئەم بریارەی بە یاسایی کرد لە پەرلەمان لە ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ دەنگی لەسەر درا. ھەروەھا ترودۆ بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و بەڵێنیدا کە پەیوەندی لەگەڵ [[خەڵکی ڕەسەن]] لە [[کەنەدا]] دروست بکاتەوە و حکوومەتێکی کراوە، ڕەوشت و شەفاف بەڕێوە ببات. لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥، لەکاتی یەکەم کۆبوونەوەی پارتی لیبراڵەکان لە دوای پێکھێنانی حکوومەتی زۆرینە، ئەو حزبە ڕایگەیاند، کە سەرژمێرییە بە زۆرەملێیەکەی ساڵی ٢٠١٠دا دووبارە ھەڵوەشایەوە، چونکە کاریگەری لەسەر سەرژمێری ساڵی ٢٠١٦دا ھەبووە. مانگی ١ی ساڵی ٢٠١٧دا، ماری داوسۆن، ئەندامی دەستەی دەستپاکی [[کەنەدا]]، دەستی بە لێکۆڵینەوە کرد لەسەر تێچووی گەشتێکی ترودۆ کە خۆی و خێزانەکەی بردە دوورگەی تایبەتی ئەگا خان ئایڤ لە باھاماس. ڕاپۆرتێکی دەستپاکی (ئایتیک) کە لە مانگی ١٢ی ساڵی ٢٠١٧دا بڵاوکراوەتەوە، ئەوەی بۆ دەرکەوتوە کە ترودۆ چوار ماددەی یاسای ململانێی بەرژەوەندی پێشێل کردووە بووە یەکەم سەرۆک وەزیران کە ململانێی فیدراڵی کە یاساکانی بەرژەوەندییە گشتییەکانی شکاندبێت. شوباتی ٢٠١٨ تروودۆو ڕەخنەی لێگیراوە کاتێک ئیدارەکەی جەسپاڵی نەتەوەیی خەلستانی ئاتوال-ی بانگھێشت کرد بۆ ئاھەنگی [[شێو|نانی ئێوارەی]] کۆمسیۆنی باڵای کەنەدا لە دەلھی پێشتر ئاتوال تاوانبار کرابوو بەھۆی تەقەکردن و ھەوڵی کوشتنی مالیکیات سینگ سیدھو [[وەزیری کابینە]]ی [[ھیندستان]] لە ساڵی ١٩٨٦دا، ھەروەھا دەستدرێژی بۆ سەر (بی. سی)ی سەرۆک وەزیران ئوجاجەل دۆسەنج لە ساڵی ١٩٨٥دا دوای نانی ئێوارە، کۆمسیۆنی گشتی بانگھێشتەکەی ھەڵوەشاندەوە و داوای لێبوردنی لە ڕووداوەکە کرد. لە ماوەی [[سەرۆک وەزیران]]یدا، جەستن ترودۆ بووە ئامانجی چەندین ھەڕەشەی کوشتن و پلانی کوشتن. [[پەڕگە:The Leader of the Liberal Party of Canada, Mr. Justin Trudeau calls on the Prime Minister, Shri Narendra Modi, accompanied by his daughter, in Toronto, Canada on April 16, 2015.jpg|350px|وێنۆک|چەپ|سەرۆک وەزیرانی کەنەدا و کچەکەی کە تەوقە لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی هندستان ئەکات.]] تەممووزی ٢٠١٩ کۆمەڵێک کەس کە پێک ھاتبوون لە ٢٠ دەزگای ئەکادیمی سەربەخۆ ھەڵسەنگاندنیان لەسەر خولی یەکەمی ترودۆ وەک [[سەرۆک وەزیران]] کرد، کە ناوی (خەمڵاندنی حکوومەتی لیبراڵی جەستن ترودۆ بوو) کە ترودۆ ٣٥٣ بەڵێن و فەرمانێکی بۆ گۆڕانکاری داوە بەڵام ئەوەیان بۆ دەرکەوت کە حکوومەتی فیدرالی تروودۆو ٩٢ لەسەدی بەڵێنەکانی نەبردووەتە سەر لەوانە، بەڵێنە تەواو و بەرایییەکان. کاتێک کە ماوەی کابینەکەی تەواو بوو و بەڵێنەکان وەک خۆیان مانەوە، ئەوەیان نیشاندا کە حکوومەتەکەی ترودۆ ٥٣٬٥٪ بەڵێنەکانی کەمپینەکەیانی نەبردووەتەسەر حکوومەتی ترودۆ لەگەڵ دوایین حکوومەتی [[ستیڤن ھارپەر|ھارپەر]] بەرزترین ڕێژەی بەدواداچوونی ھەبوو لە ھەڵمەتەکانی خۆیان لە ماوەی ٣٥ ساڵی ڕابردوودا. == کاروباری ناوخۆ == سیاسەتی ئابووری حکوومەتی ترودۆ سەرەتا پشتی بەزیادکردنی داھاتی باج بەست بۆ پارەدان بۆ زیادکردنی خەرجی حکوومەت لەکاتێکدا حکوومەت لەخولی یەکەمی خۆیدا بوودجەی ھاوسەنگی نەبڕی، بەڵام ھەموو ساڵێک ڕێژەی قەرزەکانی کەنەدای کەمکردەوە بۆ - GDP تا ساڵی ٢٠٢٠، کاتێک کە [[پەتای کۆڤید - ١٩ی]] لێدا. سیاسەتی پێشکەوتووخوازی کۆمەڵایەتی ترودۆ داکۆکییەکی بەھێزی شیکردەوە بۆ [[مافەکانی ژنان|مافی ژنان]] و [[لەباربردنی منداڵ]] لە خولی یەکەمیدا ھەروەھا کەنەدا ئامانجی خۆی دیاری کرد بۆ پێشوازیکردن لە ژمارەیەکی زۆر لە [[کۆچ]]بەر و [[پەنابەر]]ان. کەنەدا مافی [[خۆکوشتن]]ی بەیاسایی کرد بۆ کەسانی نەخۆش و بێچارەکان جێبەجێکردنیشی خستە بەردەست [[پزیشک]]ان، لە ساڵی ٢٠١٦ و [[ماریوانا|مەریوانای]] بە یاسایی کرد. [[پەڕگە:Women Deliver 2019 Conference Location Announcement (34569966804).jpg|350px|وێنۆک|چەپ|ڕاگەیاندنی شوێنی کۆنفرانسی ژنان ساڵی ٢٠١٩.]] سیاسەتی ژینگەیی ئەو بریتیبوو لەناساندنی پابەندبوونی نوێ بەکەمکردنەوەی دەردانی گازی خانووە سەوزەکان بە٣٠٪ پێش ساڵی ٢٠٣٠، ھەروەھا بۆ بەدەستھێنانی تۆڕی سفری دەرچوونی تا ساڵی ٢٠٥٠. ئامرازە سەرەکییەکەی بۆ گەیشتن بەم ئامانجە سیاسەتی نرخدانانی [[کاربۆن]]ی فیدراڵییە ھەروەھا پەرلەمانی ترودۆ یاسای بۆ پاراستنی دەریایی و قەدەغەکردنی [[پلاستیک]] بە تاک بەکارھێنان و بەھێزکردنی ھەڵسەنگاندنی کاریگەری ژینگەیی پەسەند کرد. لەگەڵ ئەوەشدا ترودۆ لەگەڵ بۆرییەکانی [[نەوت]] و [[گاز]]دایە بۆ ھێنانی سەرچاوەی سووتەمەنی بەبەردوسی کەنەدی بۆ بازاڕەکانی دەرەوە. لە ٨ی شوباتی ٢٠١٩دا گلۆب و مەیل ڕاپۆرتێکیان پێشکەش کرد کە سەرچاوەکانی نزیک لە [[حکوومەت]] ڕایانگەیاند، کە گوایە [[سەرۆک وەزیران|نووسینگەی سەرۆک وەزیران]] ھەوڵیداوە کاریگەری لەسەر داواکاری گشتی جۆدی ویلسۆن-رەیبۆلد بکات سەبارەت بە دادگاییکردنی بەردەوام لە SNC-Lavalin کاتێک پرسیاری ئەو دەنگۆیانە دەکرێت، ترودۆ وتی کە چیرۆکەکەی لە گلۆبدا درۆیە و ھیچ کاتێک " ئاراستەی " ویلسن ڕایبۆلد " ی سەبارەت بەو کەیسە نەکردبوو. ویلسن ڕایبۆلد ھیچ تێبینییەکی لەسەر ئەم بابەتە نەکرد، بە ئاماژەدان بە مافی پارێزەری کەسی خۆی. پاش ماوەیەکی کەم ترودۆ خۆبەخشانە دەستبەرداری ئیمتیازات و متمانەی کابینەکەی بوو، و ڕایگەیاند کە ڕێگەی پێدەدات قسە بکات. لە ١١ی شوباتدا کۆمیسیاری گشتی کردنەوەی دۆسییەی لێکۆڵینەوەی لەو دەنگۆیانە ڕاگەیاند. ترودۆ وتی: پێشوازی لە لێکۆڵینەوەکە دەکەم، لیژنەی دادوەری ئەنجومەنی نوێنەران زنجیرەیەک دانیشتنی لەسەر بانگەشەکردن بۆ دەستتێوەردانی ئەنجام دا. لیژنەی دادوەری ئەنجومەنی نوێنەران زنجیرەیەک دانیشتنی لەسەر بانگەشەکردن بۆ دەستتێوەردانی ئەنجام دا. لێکۆڵینەوەکە لە چەند گەواھیدەرێکی بیستووە لەوانە جۆدی ویلسن - ڕەیبۆلد کە وەک بەڵگەیەک لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا پێشکەشی کردووە کە بە نھێنی لە نێوان خۆی و سەرۆک وەزیرانی کارلێکەری سەرۆکایەتی دا تۆماری کردووە، کە دواتر بۆ ڕای گشتی بڵاوکراوەتەوە. لە تۆمارە دەنگییەکەدا ویرنیک دەبیسترێت کە داوای کردووە تێبگات بۆچی "ڕێگای DPA" بەکارناھێت، ئەوەش ھاتووە کە خەڵک "لە ڕابردووەوە قسە دەکەن"، ھەروەھا پێشنیاری ترودۆ ئەکات بۆ بەدەستھێنانی ئامۆژگاری یاسایی سەربەخۆ لە دادگەری دادگای باڵای پێشوو ھەروەھا لە بێڤەرلی مکلاچڵین ویڵسن ڕایبۆلد بیستراوە کە پێشنیاری ئەوەی کردووە کە ترودۆ "شکاندنی بنەمای دەستووری سەربەخۆیی داواکاری گشتیە" لە ١٩ی ئازاری ٢٠١٩ ئەندامانی کۆمیتەی لیبراڵەکان وەک کوتلەیەک دەنگیان دا بۆ داخستنی لێکۆڵینەوەی لیژنەی دادوەری. ترودۆ بابەتی لێکۆڵینەوەی کۆمیساری ئیتیک لە [[کەنەدا]] بوو، بەپێی یاسای ململانێی بەرژەوەندی، سەبارەت بە تۆمەتی تاوان دژی SNC-Lavalin لە کاروباری SNC-Lavalin ڕاپۆرتی کۆتایی کۆمسیۆن کە لە ١٤ی ئابی ٢٠١٩ دەرچووە، کۆتایی بە کەیسی ترودۆ ھێنا کە بە بەشی ٩ کردەوەکەی ئەنجامداوە. == کاروباری دەرەوە == ترودۆ چێژی لەپەیوەندی باش وەرگرت لەگەڵ [[سەرۆک]]ی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[باراک ئۆباما]]، سەرەڕای پشتیوانی ترودۆ بۆ ھێڵی بۆری کیستۆن کە لەلایەن سەرۆکی دیموکراتەوە ڕەتکرایەوە. یەکەم بەرەنگاربوونەوەی سیاسەتی دەرەوەی ترودۆ بریتیبوو لە بەدواداچوونی بەڵێنەکەی لەسەر ھەڵمەتەکە بۆ کشانەوەی پشتیوانی ئاسمانی [[کەنەدا]] لە [[شەڕی ناوخۆییی سووریا|شەڕی ناوخۆی سوریا]] و پێشوازیکردن لە ٢٥ھەزار [[پەنابەر]]ی جەنگی [[سووریا|سوریا]]. کاتێک [[دۆناڵد ترامپ]] بوو بە [[سەرۆک]]، پەیوەندییەکانی [[کەنەدا]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] بەرەو خراپبوون ڕۆشتبوون، ئیدارەی ترامپ دانوستانی دووبارەی NAFTAی ناچارکرد بۆ دروستکردنی CUSMA، کە [[کەنەدا]] تەنازولی زۆری کرد لە ڕێگەدان بە زیادکردنی ھاوردەکردنی شیری ئەمریکی، ئەمەش سیستمی بەڕێوەبردنی پێدانی شیرەمەنی کەنەدای لاواز کرد. هەروەها [[دۆناڵد ترامپ]] باجی گومرگی بەسەر پۆڵا و ئەلەمنیۆمەکانی کەنەدیدا جێبەجێکرد، دواتر ترودۆ تۆڵەی کردەوە بە سەپاندنی گومرگ بەسەر ستیلی ئەمریکی، [[ئەلەمنیۆم]] و چەندین بەرھەمی تری ئەمریکی. ھەروەھا پەیوەندی [[کەنەدا]] لەگەڵ [[چین]] دا لە سەردەمی جەستن ترودۆدا وەک [[سەرۆک وەزیران]] بە شێوەیەکی سەرەکی بەھۆی دۆستییەی کاروباری مێنگ وانژۆ تێکچوو. لە کاتی دەستگیرکردنی وانژو لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ لە فڕۆکەخانەی [[ڤانکۆڤەر]]، دوو کەسی کەنەدی (مایکڵ سپاڤۆر و مایکڵ کۆڤریگ) لە وڵاتی [[چین]] دەستبەسەرکران و ھەریەک لە [[کەنەدا]] و [[چین]] داوای ئازادکردنی ھاونیشتیمانیان لەیەکتر دەکرد کە وەک زیندانی سیاسی ئەیبینن، حکوومەتی ترودۆ بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەوان دەسەڵاتی ئازادکردنی مێنگ وانژویان نییە لە ڕێزگرتن لە پەیماننامەی ڕادەستکردنەوەی [[کەنەدا]] لەگەڵ [[ئەمریکا]] و دەوڵەتی یاسا. لە ساڵی ٢٠٢٠دا کەنەدا مەزادەکەی خۆی لە دەستدا بۆ پەیوەندیکردن بە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە. ئەمە دووەمجارە کەنەدا شکست بھێنێت لە ھەوڵێک بۆ چوونە پاڵ [[ئەنجومەنی ئاسایش]]، کە یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٩ دا لەژێر دەسەڵاتی ترودۆ بوو. == ھەڵبژاردنی فیدرالی ٢٠١٩ == [[پەڕگە:Trudeau visit White House for USMCA (cropped) (rotated).jpg|350px|وێنۆک|چەپ|خۆی لەکاتی سەردانی کردنی کۆشکی سپی.]] ترودۆ لە ١١ی ئەیلوولی ٢٠١٩ سەردانی پارێزگاری گشتی جوولی پەیتی کرد، بۆ داواکردنی ھەڵوەشانەوەی پەرلەمان (ئەو کارە کە ھەڵبژاردنێک دەکات) ترودۆ پێش دەستپێکردنی فەرمی ھەڵمەتەکە نیازی خۆی تەنیا بۆ بەشداریکردن لە دیبەیتەکانی سێ سەرکردەکە ڕاگەیاند و دووانیان لەلایەن کۆمیسیۆنی دیبەیتەکانی سەرکردەکانەوە ڕێکخرابوون و یەکێکیش لەلایەن TVA ڕێکخرابوو. دیبەیتی سیتیتی ڤی/ماکلین لە ١٢ی ئەیلوول بەڕێوەچوو، سەکۆیەکی بەتاڵی لەسەر ستەیج بۆ ترودۆ بەجێھێشت دیبەیتی مونک لەسەر سیاسەتی دەرەوە لە بنەڕەتدا لە ١ی تشرینی یەکەمدا دانرا، ھەرچەندە ڕێکخەرانی ئەو ڕووداوەیان لە ئەنجامی بڕیاری ترودۆ بۆ ئامادەنەبووبوون بەتاڵ کردەوە. لە ئەیلوولی ٢٠١٩دا وێنە و ڤیدیۆی مشتومڕی لەسەر بڵاوکرایەوە کە ترودۆ بە دەموچاوی قاوەیی و دەموچاوی ڕەشەوە پیشان درا گۆڤاری تایم لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩ دا، لە بەھاری ساڵی ٢٠٠١ دا، لە لاپەرەیەکی شەوانەی عەرەبی، وێنەی ترودۆی بڵاوکردەوە کە ماکیاژی دەموچاو قاوەیی لەبەردا بوو، لەکاتێکدا ترودۆ مامۆستا بوو لە ئەکادیمیای وێست پۆینت گری و ترودۆ بە ئاشکرا داوای لێبوردنی کرد، ڕازی بوون بەو وێنەیە کە ھەڵگری پەیامی [[ڕەگەزپەرستی|ڕەگەزپەرستانە]] بووە و گوتی: نەدەبوو ئەو کارە وابووایە و بمزانیبایە و نەمزانیبایە ھەر ھەڵەبووم زۆر داوای لێبوردن دەکەم زیاتر بەردەوام بوو لەسەر ئەوەی لێبووردنەکەی، ئەوە شتێک بوو کە لەو کاتەدا پێموانەبوو [[ڕەگەزپەرستی|ڕەگەزپەرست]] بووبێت، بەڵام ئێستا دەیناسمەوە کە شتێکی ڕەگەزپەرستانەیە بۆ ئەنجامدانی. ھەروەھا ترودۆو دانی بەوەدا نا کە ماکیاجی دەموچاوی ڕەش لە قوتابخانەی ئامادەیی لەبەر کردووە لەکاتێکدا گۆرانی " دەی - ۆ " ی لە نمایشێکی بەھرەدا چڕیوە کە دوابەدوای ئەوە لەلایەن گڵۆباڵ نیووزەوە بڵاوکرایەوە. بەندی سێیەم ڤیدیۆیەکی ترودۆە کە بە جلوبەرگی [[ڕەگەزپەرستی]] بڵاوکردووەتەوە و دوای بڵاوبوونەوەی ئەم گرتە ڤیدیۆیە ترودۆ دانی بەوەدا نا بیری ئەوەی نەماوە کە چەند جار ماکیاژی دەموچاوی ڕەشی لەبەرکردووە. لە ڕۆژانی دوای ئەو ئابڕوچوونەدا، ڕاپرسیکاران ئاماژەیان بەوە کرد کە زۆرێک لە کەنەدییەکان یان بەھۆی ئەو [[ئابڕوو]]چوونە بێزارنەبوون یان داوای لێبووردنی ترودۆیان قبووڵ کردووە. ھەروەھا گرووپە کەمینەکان و کۆمێنتە ڕەگەزییەکان و ھەندێک لە ڕکابەرەکانی ترودۆ ھاتنە سەر بەرگری ئەوانی تر بۆ زیاتر ڕەخنەگرتن، بە ئەندامانی حیزبەکەی خۆشییەوە. دوو گفتوگۆی فەرمی لەلایەن کۆمیسیۆنی گفتوگۆی تازە دروست بووی سەرکردەکانەوە بەڕێوەچوون گفتوگۆیەک بەزمانی ئینگلیزی لە ٧ی تشرینی یەکەم و گفتوگۆیەکیش بە [[زمانی فەڕەنسی|زمانی فەرەنسی]] لە ١٠ی تشرینی یەکەمدا بەڕێوەچوو. ھەردوو دیبەیتەکە لە مۆزەخانەی مێژووی کەنەدی لە گاتینە و کیبێک بەرێوەچوون. == ئەنجامی ھەڵبژاردنەکانی ٢٠١٩ == [[پەڕگە:Canada Election 2019 Results Map (Simple).svg|350px|وێنۆک|چەپ|نەخشەی دەرئەنجامی هەڵبژاردنەکانی کەنەدا ساڵی ٢٠١٩.]] پارتی لیبراڵی ترودۆ لە ھەڵبژاردنی فیدراڵی ساڵی ٢٠١٩ دا زۆرترین کورسی بەدەست ھێنا، بەڵام ٢٠ کورسیشی لە ئەنجومەنی شارەوانییەکان لەدەستدا (کە کۆی گشتی لە ١٧٧ کورسییەوە بۆ ١٥٧ کورسی دابەزێنراوە) لە کاتی ھەڵوەشانەوەشدا لیبراڵەکان کورسی تەواویان بردەوە بۆ ئەوەی ڕێگە بە ترودۆ بدەن حکوومەتی کەمینە پێک بھینن بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٧٩ەوە ئەو پارتەی کە زۆرترین بەشی دەنگی جەماوەری نیشتمانی بەدەست ھێنا زۆرترین کورسی بەدەست نەھێنا— ترودۆ ٣٣٫١ لە سەدی دەنگی جەماوەری ھەبوو، لەکاتێکدا سەرۆکی پارێزگاران ئەندرو شریری ٣٤٫٤ لە سەدی ھەبوو. ھەروەھا یەکەم جار بوو کە حکوومەتێک بە کەمتر لە سەدا ٣٥ی دەنگی جەماوەریی نەتەوەیی لە دوای جۆن ئەی ماکدۆناڵدەوە لە ساڵی ١٨٦٧ ەوە دەسەڵاتی گرتە دەست کە ٣٤, ٨٪ی دەنگەکانی ھەبوو. لە [[ئەلبێرتا]] و ساسکاچوان پارتی لیبراڵ بە ڕێژەی لە ١٤٪ و لە ١٠٪ی دەنگی جەماوەری بردەوە. لە [[ئۆنتاریۆ]]، لیبراڵەکان ھەر ٢٥ کورسییەکەی [[تۆرۆنتۆ|تۆرنتۆ]] و ٢٤ کورسییان لە ٢٩ کورسی دەوروبەری ناوچەی گەورەی [[تۆرۆنتۆ|تۆرنتۆ]] بردەوە، بەپێی ڕاپۆرتەکان بەھۆی ناجەماوەریبوونی حکوومەتی کۆنسەر ڤەتیڤئۆنتاری پریمەر دۆگ فۆردەوە بووە. == پەتای کۆرۆنا == [[پەڕگە:Chris Coons and Justin Trudeau MSC2020 meeting.jpg|350px|وێنۆک|چەپ|لەگەڵ ئەندامی ئەنجومەنی پیران کریس کۆنز.]] جەستن ترودۆ [[سەرۆک وەزیران]] بوو کاتێک [[پەتای کۆڤید-١٩]] لەجیھان بڵاوبوویەوە، وەڵامی حکوومەتەکەی بۆ ئەم پەتایە بریتیبوو لە پارە بۆ پارێزگا و ناوچەکان بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ دۆخی نوێ، دەرماڵەی بۆ توێژینەوەی [[ڤایرۆسی کۆرۆنا]] تەرخان کرد و گەشتەکانی دەرەوەی وڵاتی سنووردارکرد لەگەڵ پشکنینی گەشتە نێودەوڵەتییەکان، فەرمانی خۆسڕینەوە دەرکرد لەژێر یاسای کەرەنتینە، ستراتیژی پیشەسازی، ھەڵمەتی ھۆشیاری تەندروستی گشتی بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ کاریگەریی ئابووری ئەو پەتایە لە ساڵی ٢٠٢٠دا، ترودۆ دەستبەرداری پێدانی قەرزی خوێندنی قوتابیان بوو، زیادکردنی تێچووی منداڵی کەنەدا، دوو ھێندە کردنی پارەی باجی کاڵا و خزمەتگوزاری ساڵانە، ھەروەھا سوودی وەڵامی فریاکەوتنی [[کەنەدا]]ی وەک بەشێک لە پاکێجی یەکەم لە مانگی ئازاردا ناساند. لە مانگی نیسان ترودۆ مووچەی فریاگوزاری [[کەنەدا]] و ھەژماری بازرگانی فریاکەوتنی کەنەدا و سوودی قوتابی فریاکەوتنی [[کەنەدا]]ی ناساند. لە ٣٠ی نیسان، ئیڤ گیرۆکس ئەفسەری لیژنەی دارایی پەرلەمان ڕاپۆرتێکی بڵاوکردەوە کە پڕۆژەی کەمیی فیدراڵی بۆ ساڵی دارایی ٢٠٢٠ دەکرێت لە ٢٥٢ ملیار دۆلار زیادئەبێت، بەپشت بەستن بە نزیکەی ١٤٦ ملیار دۆلار لەخەرجکردنی ڕێوشوێنەکانی بۆ یارمەتی فیدراڵی. ترودۆ ھەروەھا ھێزە چەکدارەکانی کەنەدی لە ماڵەکانی چاودێری درێژخایەن لە کیبێک و [[ئانتاریۆ|ئۆنتاریۆ]] وەک بەشێک لە ئۆپەراسیۆنی لەیزەر بڵاو کردەوە. == خێرخوازی == دوای ئەو سکاڵایانەی کە لەلایەن لایەنە بەرھەڵستکارەکان کرا کە گوایە [[خێزانی ترودۆ]] پەیوەندی بە ئێمەی خێرخوازییەوە ھەبووە، کۆمیسیاری ئیتیک لە ٣ ی تەممووزی ٢٠٢٠ دا لێکۆڵینەوەیەکی لە بارەی ترودۆ و بڕیاری حکوومەت بۆ بوونی دەزگای خێرخوازی ھاوینە کردەوە، پرۆگرامی بەخششی قوتابی ڕاگەیاند کە دەتوانێت یارمەتی دارایی قوتابیان بدات لە کاتی پەتای COVID – 19. ترودۆ وتی: ئێمە ئەو خێرەین کە توانای بەڕێوەبردنی بەرنامەیەکی لەو جۆرەمان ھەبوو ئێمە و حکوومەتی فیدراڵ بڕیارماندا " ڕێگای بەش بەش " پەیرەو بکەین لە بڕی بەرنامەی بەخشین بۆ حکوومەتی فیدراڵ. ئێمە خێرخوازین ڕەخنەمان لێگیراوە لە پەیوەندی نزیکی لەگەڵ [[خێزانی ترودۆ]] لێکۆڵینەوەکە دوای ئەو ئاشکراکردنانە ھات کە دایک و برا هەروەها ژنەکەی ترودۆ نزیکەی ٣٠٠ھەزار دۆلاریان بۆ خەرج کراوە. بە گشتی بۆ قسەکردن لە ڕووداوەکانی (WE Charity Events) ھەروەھا کۆمیسیاری گشتی لە ١٦ ی تەممووزی ٢٠٢٠دا ڕایگەیاند کە لێکۆڵینەوەکە فراوانترئەکرێت چونکە بیل مۆرنیۆ وەزیری داراییش دەگرێتەوە. == ژیانی تایبەتی == [[پەڕگە:Justin and Sophie Trudeau - Global Citizen Festival Hamburg 08.jpg|350px|وێنۆک|چەپ|خۆی لەگەڵ سۆفی گرێگوار.]] ترودۆ یەکەمجار [[سۆفی گریگواری|سۆفی گرێگواری]] بینی کاتێک ھەردووکیان لە [[مۆنتریال]] گەورە بوون گرێگوار ھاوپۆل و ھاوڕێی منداڵی براکەی [[میشێل ترودۆ|میشێل]] بوو لە حوزەیرانی ٢٠٠٣ دا دوای چەند ساڵێک یەکتریان بینییەوە، کاتێک گرێگوار وەک کەسایەتییەکی تەلەڤیزیۆنی کێبێک و وەک ھاومیوانداری ترودۆ بۆ تۆپی خێرخوازی دیاری کرا؛ چەند مانگێک دوای دیدارەکە دەستیان کرد بە ژووان بەستین ترودۆ و گرێگوار لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤ دا بەشدار بوون و لە ٢٨ ی ئایاری ٢٠٠٥ لە مەراسیمێکدا لە کەنیسەی سانت مادێلینی ئۆتێرمۆنتی [[مۆنتریال]] ھاوسەرگیریان کرد. سێ منداڵیان ھەیە: کوڕێک بەناوی زاڤیار لەدایکبووی ساڵی ٢٠٠٧، کچێک بەناوی ئێلا گرەیس لەدایکبووی ساڵی ٢٠٠٩ وە کوڕە بچووکەکەیان بەناوی ھادرێن لەدایکبووی ٢٠١٤. لە حوزەیرانی ٢٠١٣ دا پاش دوو مانگ لەوەی ترودۆ بوو بە سەرۆکی پارتی لیبراڵەکان، ئەو دوو ھاوسەرە ماڵەکەیان لە ناوچەی کۆتێ دێس- نیگێس لە [[مۆنتریال]] فرۆشت و دەستیان کرد بە ژیان لە خانوویەکی نوێی کرێدا لە پارکی ڕۆککلیفی [[ئۆتاوا]]، ئەو شوێنەی کە پێشتر ترودۆ وەک منداڵێک تێیدا نیشتەجێ بوو لە کاتی حوکمرانی باوکیدا وەک سەرۆک وەزیران. ١٨ی ئابی ٢٠١٤دا، کەسێک خۆی خستە ماڵەکەی گرێگوار و سێ منداڵەکەی کە هەوڵی ڕەشبگیری دابوو لەگەڵ ئەوەشدا ھیچ شتێک نەدزراو و ھیچ زیانێکیش بەر موڵکەکە نەکەوت. دوای ڕووداوەکە ترودۆ کە لە وینیپیگ بوو لە کاتی گەڕانەوەی نیازی خۆی بۆ لێپرسینەوە لەگەڵ پۆلیسی شاھانەی کەنەدی خستە ڕوو دەربارەی ئاسایشی ماڵەکەی. دوای سەرکەوتنی ھەڵبژاردنی ساڵی ٢٠١٥، ترودۆ لە ڕیدو کۆخت نیشتەجێ بوو، لەسەر زەوی ھۆڵی ڕیدو ئەمەش بەھۆی کاری نۆژەنکردنەوە و چاککردنەوەی ماڵەکەی لە ٢٤ سوسێکس. لە ١٢ی ئازاری ٢٠٢٠ [[خێزانی ترودۆ]] لە ماڵی خۆیان لە [[ئۆتاوا]] خۆیان کەرەنتین کرد بەھۆی تووشبوونی ھاوسەرەکەی بە [[ڤایرۆسی کۆرۆنا|پەتای کۆرۆنا]] تا ٢٨ی ئازار چاک بۆوە. == ئایین == باوکی ترودۆ سەر بە مەزهەبی [[ڕۆمانی کاسۆلیکی]] بوو و دایکی لە ئەنگلیکانیزمەوە گۆڕی بۆ [[کاسۆلیکی]]. پێش ھاوسەرگیرییەکەیان لە ڕۆژی یەک شەمە لە کاتی مناڵیدا جەستن ئامادەی ماس بوو و ھەموو شەوێک پێش خەوتن دوعاکانی ئەوت لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا بووە کاسۆلیکێکی لاواز، وەک ھەستی کرد کە زۆربەی ژیانی ڕۆژانەی خۆی بە شتی فەرمی و پێکھاتەی کڵێساکەی دەباتەسەر. ترودۆ لەو ماوەیەدا باوەڕی خۆی بە " وەک زۆر کاسۆلیک لە سەرانسەری ئەم وڵاتەدا باس کرد، گوتی:باشە من کاسۆلیکیم، من باوەڕم ھەیە، بەڵام من بەڕاستی ناچمە کلێسا. دواتر لە جەژنی ئیستەر، نیوەی شەو لە [[کریسمس|ئاھەنگی کریسمس]] دوای مردنی [[میشێل ترودۆ|میشێلی]] برای لە ساڵی ١٩٩٨ لە لایەن ھاوڕێیەکییەوە قایل کرا بۆ بەشداریکردن لە کۆرسێکی ئەلفا، لەو ماوەیە باوەڕی ئاینی خۆی بەدەستھێنایەوە. لە ٢٠١١ ترودۆ ڕایگەیاند " باوەڕی تایبەتی خۆم بەشێکی یەکجار گرنگە لەوەی کە من کێم و ئەو بەھایانەی کە ھەوڵی بۆ دەدەم ڕابەریبکەم ". == ئازایەتی و مەدالیا == شانازی بروانامە {{چینی ناوەند}} [[پەڕگە:QEII Diamond Jubilee Medal ribbon.svg|100px]] {{کۆتایی}} {| class="wikitable" |- style="background:silver;" align="center" |Ribbon || Description || Notes |- |[[پەڕگە:QEII Diamond Jubilee Medal ribbon.svg|100px]] || [[Queen Elizabeth II Diamond Jubilee Medal]] for Canada|| * 2012: As an elected Member of the [[House of Commons of Canada]], Trudeau was awarded the medal as a member of the [[Canadian order of precedence]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=The Office of the Secretary to the Governor|سەردێڕ=The Diamond Jubilee Medal awarded to Justin Trudeau, M.P.|ناونیشان=http://gg.ca/honour.aspx?id=1298&t=13&ln=Trudeau|وێبگە=Website of the Governor General of Canada|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان= ٧ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414091414/http://gg.ca/honour.aspx?id=1298&t=13&ln=Trudeau|url-status=dead}}</ref> |- |} ;'''Honorary degrees''' {| class="wikitable" style="width:100%;" ! style="width:20%;"| Location ! style="width:20%;"| Date ! style="width:40%;"| School ! style="width:20%;"| Degree ! style="width:20%;"| Gave Commencement Address |- | {{Flagu|Scotland}} || '''July 5, 2017''' || [[University of Edinburgh]] || Doctorate || Yes<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.ed.ac.uk/news/2017/canadian-pm-trudeau-receives-honorary-degree|سەردێڕ=Canadian PM Justin Trudeau receives honorary degree|ئیش=The University of Edinburgh|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٨|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Global News|سەردێڕ=Justin Trudeau receives honourary degree from University of Edinburgh|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=veMI-Xw0ji8|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> |- | {{Flagu|New York}} || '''May 16, 2018''' || [[New York University]] || [[Doctor of Laws]] (LL.D) || Yes<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=CBC News|سەردێڕ=Justin Trudeau's full commencement speech to NYU graduates|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=Vs6jok1vplA|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2018 Honorees,Honorary Degrees & Speakers |ناونیشان=https://www.nyu.edu/life/events-traditions/commencement/all-university-commencement/honorary-degrees-speakers.html |وێبگە=www.nyu.edu}}</ref> |- |} {{Expand list|date=September 2020}} == تۆماری ھەڵبژاردن == {| class="wikitable collapsible" |- ! colspan="5" |٢٠١٣ پارتی لیبڕاڵی ھەڵبژاردنی سەرکردایەتی کەنەدا |- ! rowspan="2" | کاندیدەکان ! colspan="4" | یەکەمین دەنگدان |- ! خاڵ یان کورسیی ! ٪ ! دەنگەکان ! ٪ |- | '''Justin Trudeau''' || align=right | '''٢٤٫٦٦٩''' || align=right | '''٨٠٫١''' || align=right | '''٨١٫٣٩٨''' || align=right | '''٧٨٫٧٦''' |- | Joyce Murray || align=right | ٣٫١٣١ || align=right | ١٠٫٢ || align=right | ١٢٫١٤٨ || align=right | ١١٫٧٦ |- | Martha Hall Findlay || align=right | ١٫٧٦٠ || align=right | ٥٫٧ || align=right | ٦٫٥٨٥ || align=right | ٦٫٣٧ |- | Martin Cauchon || align=right | ٨١٦ || align=right | ٢٫٦ || align=right | ١٫٦٣٠ || align=right | ١٫٥٨ |- | Deborah Coyne || align=right | ٢١١٤ || align=right | ٠٫٧ || align=right | ٨٣٣ || align=right | ٠٫٨١ |- | Karen McCrimmon || align=right | ٢١٠ || align=right | ٠٫٧ || align=right | ٧٥٧ || align=right | ٠٫٧٣ |- ! تێکڕا ! ٣٠٬٨٠٠ ! ١٠٠٫٠ ! ١٠٤٬٥٥٢ ! ١٠٠٫٠٠ |} == بەرھەمە چاپکراوەکان == [[نیشتمانی ھاوبەش (یاداشت)]] == تێبینییەکان == <references group="تێبینیی" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Justin Trudeau|جەستن تروودۆو}} {{بەستەری پرۆژە خوشکەکان|collapsible=collapsed|d=Q3099714|commons=category:Justin Trudeau|n=category:Justin Trudeau|b=no|v=no|voy=no|mw=no|species=no|m=no|wikt=no|s=no}} * {{وێبگەی فەرمی|https://pm.gc.ca/}} * [https://www.liberal.ca/rt-hon-justin-trudeau/ Liberal Party of Canada profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190814014246/https://www.liberal.ca/rt-hon-justin-trudeau/ |date=١٤ی ئابی ٢٠١٩ }} * {{Canadian Parliament links|ID=١٧٣٠٠}} * [https://web.archive.org/web/20190203143612/https://www.ourcommons.ca/Parliamentarians/en/members/Justin-Trudeau(58733) House of Commons profile] * {{فەیسبووک|JustinPJTrudeau}} * {{توویتەر|JustinTrudeau}} * {{ئینستاگرام|justinpjtrudeau}} * {{C-SPAN|Justin Trudeau}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}{{سەرکردەکانی ئێستای ناتۆ}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|کەنەدا|ژن|دەیەی ٢٠١٠}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:سەرۆک وەزیرانی کەنەدا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] [[پۆل:پیاوە فێمینیستەکان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی مکگێل]] [[پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]] k9yntdmvw3fj8xovnvweayab0xaxfqv 0 128527 1598934 1512901 2026-07-06T06:37:35Z Amine yousefi 16159 1598934 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Circular cylinder rh.svg|چەپ|وێنۆک|لوولەکی وەستاو بە [[نیوەتیرە]]ی ''r'' و [[بەرزی]] ''h'']] '''لوولەک'''<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان، کتێبی قوتابی پۆلی نۆیەمی بنەڕەتی- چاپی حەوتەم</ref> ({{بە ئینگلیزی|Cylinder}}) کۆمەڵە [[خاڵ (ئەندازە)|خاڵێکە]] لە بۆشاییی سێ [[ڕەھەند]]یدا لەسەر ڕووەچەماوەیەک کە دوورییەکەیان لە [[ھێڵ (ئەندازە)|ھێڵێکی]] دیاریکراو کە تەوەرەکەیەتی یەکسانە. == تایبەتمەندییەکانی لوولەکی وەستاو == # دوو بنکەکەی لوولەک جووتبوو و بە یەکتر [[ھاوبەر (ئەندازە)|ھاوبەرن]]. # [[تیرە (ئەندازە)|تیرەی]] لوولەک بریتییە لە تیرەی بنکەکەی. # تەوەر چەقی ھەر دوو بنکەکە بەیەکتر دەگەینێت. # تەوەر ئەستوونە لەگەڵ ھەر دوو بنکەکە. # بەرزی بریتییە لە درێژی تەوەرەکە. # تەنیشتەڕووبەر بریتییە لە [[ڕووبەر]]ی ڕووەچەماوەییەکەی نێوان ھەر دوو بنکەکە. == ڕووبەر و قەبارەی لوولەک == یاسای [[قەبارە]]ی لوولەک یەکسانە بە ڕووبەری بنکە لێکدراوە لە بەرزییەکەی واتە: {{ltr}} :::<math>V=\pi\,r^2\,h\,</math> {{ltr/end}} === تەنیشتەڕووبەر === ئەگەر <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی بێت، تەنیشتەڕووبەر بریتییە لە: {{Ltr}} <math>S=Ph</math> {{Ltr/end}} === ڕووبەری گشتی === ڕووبەری گشتی لوولەک یەکسانە بە تەنیشتەڕووبەر کۆی ڕووبەری ھەر دوو بنکەکەی: {{Ltr}} <math>S=Ph+2s</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری گشتی <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی و <math>s</math>ی بچووک ڕووبەری بنکەیە. == سەرچاوەکان == * بیرکاری بۆ ھەمووان، کتێبی قوتابی پۆلی نۆیەمی بنەڕەتی- چاپی حەوتەم {{ماتماتیک-کۆلکە}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Cylinders|لوولەک}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:شێوە سەرەتایییەکان]] [[پۆل:ئەندازەی سەرەتایی]] [[پۆل:ئەندازەی ئیقلیدسی سێ ڕەھەندی]] [[پۆل:ڕووەکان]] hogjdmiclwqsy0qxgzgt7jor1nt5gae 1598940 1598934 2026-07-06T07:05:49Z Amine yousefi 16159 1598940 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Circular cylinder rh.svg|چەپ|وێنۆک|لوولەکی وەستاو بە [[نیوەتیرە]]ی ''r'' و [[بەرزی]] ''h'']] '''لوولەک'''<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان، کتێبی قوتابی پۆلی نۆیەمی بنەڕەتی- چاپی حەوتەم</ref> ({{بە ئینگلیزی|Cylinder}}) کۆمەڵە [[خاڵ (ئەندازە)|خاڵێکە]] لە بۆشاییی سێ [[ڕەھەند]]یدا لەسەر ڕووەچەماوەیەک کە دوورییەکەیان لە [[ھێڵ (ئەندازە)|ھێڵێکی]] دیاریکراو کە تەوەرەکەیەتی یەکسانە. == تایبەتمەندییەکانی لوولەکی وەستاو == # دوو بنکەکەی لوولەک جووتبوو و بە یەکتر [[ھاوبەر (ئەندازە)|ھاوبەرن]]. # [[تیرە (ئەندازە)|تیرەی]] لوولەک بریتییە لە تیرەی بنکەکەی. # تەوەر چەقی ھەر دوو بنکەکە بەیەکتر دەگەینێت. # تەوەر ئەستوونە لەگەڵ ھەر دوو بنکەکە. # بەرزی بریتییە لە درێژی تەوەرەکە. # تەنیشتەڕووبەر بریتییە لە [[ڕووبەر]]ی ڕووەچەماوەییەکەی نێوان ھەر دوو بنکەکە. == ڕووبەر و قەبارەی لوولەک == یاسای [[قەبارە]]ی لوولەک یەکسانە بە ڕووبەری بنکە لێکدراوە لە بەرزییەکەی واتە: {{ltr}} :::<math>V=\pi\,r^2\,h\,</math> {{ltr/end}} === تەنیشتەڕووبەر === ئەگەر <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی بێت، تەنیشتەڕووبەر بریتییە لە: {{Ltr}} <math>S=Ph</math> {{Ltr/end}} یان {{Ltr}} <math>S = 2 \pi r h</math> {{Ltr/end}} === ڕووبەری گشتی === ڕووبەری گشتی لوولەک یەکسانە بە تەنیشتەڕووبەر کۆی ڕووبەری ھەر دوو بنکەکەی: {{Ltr}} <math>S=Ph+2s</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری گشتی <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی و <math>s</math>ی بچووک ڕووبەری بنکەیە.<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان، کتێبی قوتابی پۆلی نۆیەمی بنەڕەتی- چاپی حەوتەم</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Cylinders|لوولەک}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:شێوە سەرەتایییەکان]] [[پۆل:ئەندازەی سەرەتایی]] [[پۆل:ئەندازەی ئیقلیدسی سێ ڕەھەندی]] [[پۆل:ڕووەکان]] sio5dfmforxcieq7w1zbc2bv3wvzvr9 0 129421 1598723 1570920 2026-07-05T19:47:59Z Brwa Gillee 66237 1598723 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سەرچاوەی ژکز}} }} {{Infobox officeholder | name = ھەڤاڵ ئەبووبەکر حوسێن محەممەد | native_name = | native_name_lang = | image = Haval Abubakir.jpg | image_size = 200px | caption = ھەڤاڵ ئەبووبەکر لەپۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی (٢٠١٥) | order = ١٢ھەمین | office = پارێزگاری سلێمانی | term_start = ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ | term_end = | appointed = [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] | deputy = [[لەیلا عومەر]] | lieutenant = | predecessor = [[عومەر قەڵادزەیی]] ''(کاتی)'' | successor = | order2 = | office2 = سەرۆکی [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] | term_start2 = ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ | term_end2 = ٢٥ی ئابی ٢٠١٦ | governor2 = [[ئاسۆ فەرەیدوون]] | deputy2 = ئەکرەم شەریف | successor2 = ئازاد حەمە ئەمین | predecessor2 = | birth_date = {{Birth date and age|1971|01|1}} | birth_place = [[ھەڵەبجە]] | death_place = | death_cause = | resting_place = [[سلێمانی]]، {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}، {{ئاڵا|عێراق}} | resting_place_coordinates = | citizenship = [[عێراقی]] | ethnicity = [[کورد]] | religion = [[ئیسلام]] | party = [[سیاسەتوانی سەربەخۆ|سەربەخۆ]]، پێشووتر [[بزووتنەوەی گۆڕان]] | spouse = شیلان عومەر | children = شەن، ڤارێ، ڤالان | parents = ئەبووبەکر حوسێن، زینەت عەبدولقادر | relations = بێخاڵ ئەبووبەکر (خوشک){{ھن}}ئۆڕاڵ ئەبووبەکر، شەماڵ ئەبووبەکر (برا) | education = دکتۆرا لە ئەدەبی نوێ و ڕۆژنامەوانی | alma_mater = پەیمانگای تەکنیکی موسڵ{{ھن}}[[زانکۆی سلێمانی]] }} '''ھەڤاڵ ئەبووبەکر حوسێن محەممەد''' یان '''ھەڤاڵ ئەبووبەکر''' (لە دایکبووی ١ی کانوونی دووەمی [[١٩٧١]]) لە [[ھەڵەبجە]] لەدایکبووە، [[پارێزگاری سلێمانی]]ە (٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧-)، پێشتر سەرۆکی [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] بوو (١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥–٢٥ی ئابی ٢٠١٦). پێشووتر ئەندامێک بوو لە لایەنی سیاسی [[بزووتنەوەی گۆڕان]]، بەڵام لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠٢٤ـدا لە چاوپێکەوتنێکدا ڕایگەیاند کە سەربەخۆیە و سەر بە هیچ لایەنێکی سیاسی نییە. == بڕوانامەکانی == # لە ساڵی ١٩٩٠دا بڕوانامەی دبلۆمی لە پەیمانگای تەکنیکیی موسڵ بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠٠٢دا بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لەبەشی کوردیی زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠٠٦دا بڕوانامەی ماستەری لە ڕۆژنامەوانی و ڕۆژنامەگەریی کوردی لە زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠١٠دا بڕوانامەی دکتۆرای لە ڕۆژنامەوانی و ڕۆژنامەگەریی مۆدێرن لە زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. == کار و چالاکییەکانی == # ئەندامی دەستەی نووسەرانی ڕۆژنامەی ھەرێمی کوردستان (٢٨ی تەممووزی ١٩٩٨–٢٠٠١). # لە ساڵی ٢٠٠٢ دا ئەندامی دەستەی دامەزرێنەرانی [[سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی کوردستان]] بووە. # ئەندامی فیدراسیۆنی ڕۆژنامەنووسانی نێودەوڵەتی (٢٠٠٣-). # ئەندامی لیژنەی باڵای ڕاگەیاندنی سەرژمێری گشتی لە ھەرێمی کوردستان (٢٠٠٤-). == ھەڵبژاردنی ٣٠ی نیسانی ٢٠١٤ == لە ڕۆژی ٣٠ی نیسانی [[٢٠١٤|٢٠١٤دا]] ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان بەڕێوەچوو، کە ئەم ھەڵبژاردنە تەنھا لە ٣٠ی کانوونی دووەمی [[٢٠٠٥]]دا بەڕێوەچوو. ھەڤاڵ ئەبووبەکر سەرۆک لیستی [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بوو بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی و پاڵێوراوی گۆڕان بوو بۆ وەرگرتنی پۆستی پارێزگاری [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]. لەکاتی بەڕێوەچوونی بانگەشەی ھەڵبژاردنەکاندا، ململانێکی توند لەنێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و بزووتنەوەی گۆڕان ھەبوو بەتایبەت لەسەر پۆستی پارێزگاری سلێمانی، کە پاڵێوراوی یەکێتیی [[ئاسۆ فەرەیدوون]] بوو. لە ئەنجامی ھەڵبژاردنەکاندا، بزووتنەوەی گۆڕان توانی ١٢ کورسی بەدەستبھێنێت بە کۆکردنەوەی ٣٥٩٫٦٠٠ دەنگ، کە ھەڤاڵ ئەبووبەکر ٢٤١٫٢٤١ دەنگی بەدەستھێنا. لەدوای ڕێککەوتنی یەکێتی و گۆڕان لەبارەی پۆستەکانی پارێزگای سلێمانی، کە بڕیارە دوو ساڵی سەرەتا بۆ یەکێتی و دوو ساڵی کۆتایی بۆ گۆڕان بێت، ڕۆژی ١١ی کانوونی یەکەمی [[٢٠١٤]] ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ھەڵبژێردرا. ڕۆژی ٢٥ی ئابی ٢٠١٦، ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ھەڤاڵ ئەبووبەکری لەپۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگا بەخشی و وەکو پاڵێوراوی گۆڕان بۆ پۆستی پارێزگاری سلێمانی پەسەندیکرد. == پارێزگاری سلێمانی == دوای ئەوەی لە ٢٥ی ئابی ٢٠١٦، لەلایەن [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]]ەوە متمانەی پارێزگاری پێدرا، بەھۆی کێشەی یاسایی بوونی [[کێشەی سەرۆکایەتی ھەرێم|سەرۆکایەتی ھەرێم]]، نووسراوی پەسەندکردنی وەکو پارێزگار ڕەوانەی وەزارەتی ناوخۆ نەکرا، بۆیە بەشێوەیەکی کاتی [[سەردار قادر]] وەکو جێگری پارێزگاری سلێمانی مامەڵەی دەکرد و دوای تەواوبوونی ماوە یاسایییەکەی ناونیشانی لەبری پارێزگاری سلێمانی پێبەخشرا و دواتر لە مانگی ئایاری ٢٠١٧ دەستی لەکارکێشایەوە، پاشان [[عومەر قەڵادزەیی]] پۆستی لەبری پارێزگاری سلێمانی وەرگرت. دوای ئەوەی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧، [[پەرلەمانی کوردستان]] دەسەڵاتەکانی [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]]ی دابەشکرد، نووسراوی پەسەندکردنی ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پاڵێوراوی ئەنجومەنی پارێزگا بۆ پایەی پارێزگاری سلێمانی ڕەوانەی وەزارەتی ناوخۆ کرا. دواتر بەفەرمانی ژمارە (٥١٥٥)ی [[٢٨ی تشرینی دووەم]]ی [[٢٠١٧]] کە بەئیمزای [[نێچیرڤان بارزانی]] دەرچووە، ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پارێزگاری سلێمانی بەپلەی بریکاری وەزارەت لەوەزارەتی ناوخۆ دامەزرێنرا. ڕۆژی ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ وەزارەتی ناوخۆ فەرمانی دەستبەکاربوونی بۆ دەرکرد، ڕۆژی دواتر لەڕێگەی نووسراوێکەوە دەستبەکاربوونی خۆی بەوەزارەتی ناوخۆ ڕاگەیاند. ==جیابوونەوەی لە بزوتنەوەی گۆڕان== لە ١٠ـی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٤ [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بڕیاری کشانەوەی لە [[حکومەتی هەرێمی کوردستان]] یا. لە کاتێکدا دەسەڵاتدارانی دیکە لە پلەکانیان کشانەوە هەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پارێزگاری سلێمانی مایەوە و پابەند نەبوو بە بڕیارەکە. لە ئێستادا لە ساڵی ٢٠٢٦، هەڤاڵ ئەبووبەکر ئەندامێک نییە لە [[بزووتنەوەی گۆڕان]] و وەکو لە چاوپێکەوتنێکدا ڕایگەیاند سەربەخۆیە و ئەندامی هیچ لایەنێکی سیاسی نییە. سەرەڕای ئەوەی کە سەربەخۆیە هەڤاڵ ئەبووبەکر توانیویەتی پلەی خۆی وەکو پارێزگاری سلێمانی بهێڵێتەوە بە پشتگیری جێگری سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان [[قوباد تاڵەبانی]]. == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20160416024221/http://slemanipc.org/about.aspx?Jimare=5 ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی] * [http://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=37926&babet=1&relat=1024 ھەڤاڵ ئەبوبەکر وەک پارێزگاری سلێمانی دەستبەکاربوو - خەندان] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|سیاسەت}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی ھەڵەبجە]] [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] [[پۆل:پارێزگارەکانی سلێمانی]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:سیاسییەکانی بزووتنەوەی گۆڕان]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:پارێزگارانی پارێزگای سلێمانی]] 4omm8e5vgkbij1egptx67vhq44czq3g 1598724 1598723 2026-07-05T19:52:22Z Brwa Gillee 66237 1598724 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سەرچاوەی ژکز}} }} {{Infobox officeholder | name = ھەڤاڵ ئەبووبەکر حوسێن محەممەد | native_name = | native_name_lang = | image = Haval Abubakir.jpg | image_size = 200px | caption = ھەڤاڵ ئەبووبەکر لەپۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی (٢٠١٥) | order = ١٢ھەمین | office = پارێزگاری سلێمانی | term_start = ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ | term_end = | appointed = [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] | deputy = [[لەیلا عومەر]] | lieutenant = | predecessor = [[عومەر قەڵادزەیی]] ''(کاتی)'' | successor = | order2 = | office2 = سەرۆکی [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] | term_start2 = ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ | term_end2 = ٢٥ی ئابی ٢٠١٦ | governor2 = [[ئاسۆ فەرەیدوون]] | deputy2 = ئەکرەم شەریف | successor2 = ئازاد حەمە ئەمین | predecessor2 = | birth_date = {{Birth date and age|1971|01|1}} | birth_place = [[ھەڵەبجە]] | death_place = | death_cause = | resting_place = [[سلێمانی]]، {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}، {{ئاڵا|عێراق}} | resting_place_coordinates = | citizenship = [[عێراقی]] | ethnicity = [[کورد]] | religion = [[ئیسلام]] | party = [[سیاسەتوانی سەربەخۆ|سەربەخۆ]]، پێشووتر [[بزووتنەوەی گۆڕان]] | spouse = شیلان عومەر | children = شەن، ڤارێ، ڤالان | parents = ئەبووبەکر حوسێن، زینەت عەبدولقادر | relations = بێخاڵ ئەبووبەکر (خوشک){{ھن}}ئۆڕاڵ ئەبووبەکر، شەماڵ ئەبووبەکر (برا) | education = دکتۆرا لە ئەدەبی نوێ و ڕۆژنامەوانی | alma_mater = پەیمانگای تەکنیکی موسڵ{{ھن}}[[زانکۆی سلێمانی]] }} '''ھەڤاڵ ئەبووبەکر حوسێن محەممەد''' یان '''ھەڤاڵ ئەبووبەکر''' (لە دایکبووی ١ی کانوونی دووەمی [[١٩٧١]]) لە [[ھەڵەبجە]] لەدایکبووە، [[پارێزگاری سلێمانی]]ە (٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧-)، پێشتر سەرۆکی [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] بوو (١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥–٢٥ی ئابی ٢٠١٦). پێشووتر ئەندامێک بوو لە لایەنی سیاسی [[بزووتنەوەی گۆڕان]]، بەڵام لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠٢٤ـدا لە چاوپێکەوتنێکدا ڕایگەیاند کە سەربەخۆیە و سەر بە هیچ لایەنێکی سیاسی نییە. == بڕوانامەکانی == # لە ساڵی ١٩٩٠دا بڕوانامەی دبلۆمی لە پەیمانگای تەکنیکیی موسڵ بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠٠٢دا بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لەبەشی کوردیی زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠٠٦دا بڕوانامەی ماستەری لە ڕۆژنامەوانی و ڕۆژنامەگەریی کوردی لە زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠١٠دا بڕوانامەی دکتۆرای لە ڕۆژنامەوانی و ڕۆژنامەگەریی مۆدێرن لە زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. == کار و چالاکییەکانی == # ئەندامی دەستەی نووسەرانی ڕۆژنامەی ھەرێمی کوردستان (٢٨ی تەممووزی ١٩٩٨–٢٠٠١). # لە ساڵی ٢٠٠٢ دا ئەندامی دەستەی دامەزرێنەرانی [[سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی کوردستان]] بووە. # ئەندامی فیدراسیۆنی ڕۆژنامەنووسانی نێودەوڵەتی (٢٠٠٣-). # ئەندامی لیژنەی باڵای ڕاگەیاندنی سەرژمێری گشتی لە ھەرێمی کوردستان (٢٠٠٤-). == ھەڵبژاردنی ٣٠ی نیسانی ٢٠١٤ == لە ڕۆژی ٣٠ی نیسانی [[٢٠١٤|٢٠١٤دا]] ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان بەڕێوەچوو، کە ئەم ھەڵبژاردنە تەنھا لە ٣٠ی کانوونی دووەمی [[٢٠٠٥]]دا بەڕێوەچوو. ھەڤاڵ ئەبووبەکر سەرۆک لیستی [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بوو بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی و پاڵێوراوی گۆڕان بوو بۆ وەرگرتنی پۆستی پارێزگاری [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]. لەکاتی بەڕێوەچوونی بانگەشەی ھەڵبژاردنەکاندا، ململانێکی توند لەنێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و بزووتنەوەی گۆڕان ھەبوو بەتایبەت لەسەر پۆستی پارێزگاری سلێمانی، کە پاڵێوراوی یەکێتیی [[ئاسۆ فەرەیدوون]] بوو. لە ئەنجامی ھەڵبژاردنەکاندا، بزووتنەوەی گۆڕان توانی ١٢ کورسی بەدەستبھێنێت بە کۆکردنەوەی ٣٥٩٫٦٠٠ دەنگ، کە ھەڤاڵ ئەبووبەکر ٢٤١٫٢٤١ دەنگی بەدەستھێنا. لەدوای ڕێککەوتنی یەکێتی و گۆڕان لەبارەی پۆستەکانی پارێزگای سلێمانی، کە بڕیارە دوو ساڵی سەرەتا بۆ یەکێتی و دوو ساڵی کۆتایی بۆ گۆڕان بێت، ڕۆژی ١١ی کانوونی یەکەمی [[٢٠١٤]] ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ھەڵبژێردرا. ڕۆژی ٢٥ی ئابی ٢٠١٦، ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ھەڤاڵ ئەبووبەکری لەپۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگا بەخشی و وەکو پاڵێوراوی گۆڕان بۆ پۆستی پارێزگاری سلێمانی پەسەندیکرد. == پارێزگاری سلێمانی == دوای ئەوەی لە ٢٥ی ئابی ٢٠١٦، لەلایەن [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]]ەوە متمانەی پارێزگاری پێدرا، بەھۆی کێشەی یاسایی بوونی [[کێشەی سەرۆکایەتی ھەرێم|سەرۆکایەتی ھەرێم]]، نووسراوی پەسەندکردنی وەکو پارێزگار ڕەوانەی وەزارەتی ناوخۆ نەکرا، بۆیە بەشێوەیەکی کاتی [[سەردار قادر]] وەکو جێگری پارێزگاری سلێمانی مامەڵەی دەکرد و دوای تەواوبوونی ماوە یاسایییەکەی ناونیشانی لەبری پارێزگاری سلێمانی پێبەخشرا و دواتر لە مانگی ئایاری ٢٠١٧ دەستی لەکارکێشایەوە، پاشان [[عومەر قەڵادزەیی]] پۆستی لەبری پارێزگاری سلێمانی وەرگرت. دوای ئەوەی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧، [[پەرلەمانی کوردستان]] دەسەڵاتەکانی [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]]ی دابەشکرد، نووسراوی پەسەندکردنی ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پاڵێوراوی ئەنجومەنی پارێزگا بۆ پایەی پارێزگاری سلێمانی ڕەوانەی وەزارەتی ناوخۆ کرا. دواتر بەفەرمانی ژمارە (٥١٥٥)ی [[٢٨ی تشرینی دووەم]]ی [[٢٠١٧]] کە بەئیمزای [[نێچیرڤان بارزانی]] دەرچووە، ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پارێزگاری سلێمانی بەپلەی بریکاری وەزارەت لەوەزارەتی ناوخۆ دامەزرێنرا. ڕۆژی ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ وەزارەتی ناوخۆ فەرمانی دەستبەکاربوونی بۆ دەرکرد، ڕۆژی دواتر لەڕێگەی نووسراوێکەوە دەستبەکاربوونی خۆی بەوەزارەتی ناوخۆ ڕاگەیاند. ==جیابوونەوەی لە بزوتنەوەی گۆڕان== لە ١٠ـی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٤ [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بڕیاری کشانەوەی لە [[حکومەتی هەرێمی کوردستان]] یا. لە کاتێکدا دەسەڵاتدارانی دیکە لە پلەکانیان کشانەوە هەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پارێزگاری سلێمانی مایەوە و پابەند نەبوو بە بڕیارەکە. لە ئێستادا لە ساڵی ٢٠٢٦، هەڤاڵ ئەبووبەکر ئەندامێک نییە لە [[بزووتنەوەی گۆڕان]] و وەکو لە چاوپێکەوتنێکدا ڕایگەیاند سەربەخۆیە و ئەندامی هیچ لایەنێکی سیاسی نییە. == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20160416024221/http://slemanipc.org/about.aspx?Jimare=5 ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی] * [http://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=37926&babet=1&relat=1024 ھەڤاڵ ئەبوبەکر وەک پارێزگاری سلێمانی دەستبەکاربوو - خەندان] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|سیاسەت}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی ھەڵەبجە]] [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] [[پۆل:پارێزگارەکانی سلێمانی]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:سیاسییەکانی بزووتنەوەی گۆڕان]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:پارێزگارانی پارێزگای سلێمانی]] tds526jbn2p9eeoerlq7dhg5dy3btlf 1598725 1598724 2026-07-05T19:55:46Z Brwa Gillee 66237 1598725 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سەرچاوەی ژکز}} }} {{Infobox officeholder | name = ھەڤاڵ ئەبووبەکر حوسێن محەممەد | native_name = | native_name_lang = | image = Haval Abubakir.jpg | image_size = 200px | caption = ھەڤاڵ ئەبووبەکر لەپۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی (٢٠١٥) | order = ١٢ھەمین | office = پارێزگاری سلێمانی | term_start = ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ | term_end = | appointed = [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] | deputy = [[لەیلا عومەر]] | lieutenant = | predecessor = [[عومەر قەڵادزەیی]] ''(کاتی)'' | successor = | order2 = | office2 = سەرۆکی [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] | term_start2 = ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ | term_end2 = ٢٥ی ئابی ٢٠١٦ | governor2 = [[ئاسۆ فەرەیدوون]] | deputy2 = ئەکرەم شەریف | successor2 = ئازاد حەمە ئەمین | predecessor2 = | birth_date = {{Birth date and age|1971|01|1}} | birth_place = [[ھەڵەبجە]] | death_place = | death_cause = | resting_place = [[سلێمانی]]، {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}، {{ئاڵا|عێراق}} | resting_place_coordinates = | citizenship = [[عێراقی]] | ethnicity = [[کورد]] | religion = [[ئیسلام]] | party = [[سیاسەتوانی سەربەخۆ|سەربەخۆ]]، پێشووتر [[بزووتنەوەی گۆڕان]] | spouse = شیلان عومەر | children = شەن، ڤارێ، ڤالان | parents = ئەبووبەکر حوسێن، زینەت عەبدولقادر | relations = بێخاڵ ئەبووبەکر (خوشک){{ھن}}ئۆڕاڵ ئەبووبەکر، شەماڵ ئەبووبەکر (برا) | education = دکتۆرا لە ئەدەبی نوێ و ڕۆژنامەوانی | alma_mater = پەیمانگای تەکنیکی موسڵ{{ھن}}[[زانکۆی سلێمانی]] }} '''ھەڤاڵ ئەبووبەکر حوسێن محەممەد''' یان '''ھەڤاڵ ئەبووبەکر''' (لە دایکبووی ١ی کانوونی دووەمی [[١٩٧١]]) لە [[ھەڵەبجە]] لەدایکبووە، [[پارێزگاری سلێمانی]]ە (٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧-)، پێشتر سەرۆکی [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] بوو (١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥–٢٥ی ئابی ٢٠١٦). پێشووتر ئەندامێک بوو لە لایەنی سیاسی [[بزووتنەوەی گۆڕان]]، بەڵام لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠٢٤ـدا لە چاوپێکەوتنێکدا ڕایگەیاند کە سەربەخۆیە و سەر بە هیچ لایەنێکی سیاسی نییە. == بڕوانامەکانی == # لە ساڵی ١٩٩٠دا بڕوانامەی دبلۆمی لە پەیمانگای تەکنیکیی موسڵ بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠٠٢دا بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لەبەشی کوردیی زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠٠٦دا بڕوانامەی ماستەری لە ڕۆژنامەوانی و ڕۆژنامەگەریی کوردی لە زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠١٠دا بڕوانامەی دکتۆرای لە ڕۆژنامەوانی و ڕۆژنامەگەریی مۆدێرن لە زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. == کار و چالاکییەکانی == # ئەندامی دەستەی نووسەرانی ڕۆژنامەی ھەرێمی کوردستان (٢٨ی تەممووزی ١٩٩٨–٢٠٠١). # لە ساڵی ٢٠٠٢ دا ئەندامی دەستەی دامەزرێنەرانی [[سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی کوردستان]] بووە. # ئەندامی فیدراسیۆنی ڕۆژنامەنووسانی نێودەوڵەتی (٢٠٠٣-). # ئەندامی لیژنەی باڵای ڕاگەیاندنی سەرژمێری گشتی لە ھەرێمی کوردستان (٢٠٠٤-). == ھەڵبژاردنی ٣٠ی نیسانی ٢٠١٤ == لە ڕۆژی ٣٠ی نیسانی [[٢٠١٤|٢٠١٤دا]] ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان بەڕێوەچوو، کە ئەم ھەڵبژاردنە تەنھا لە ٣٠ی کانوونی دووەمی [[٢٠٠٥]]دا بەڕێوەچوو. ھەڤاڵ ئەبووبەکر سەرۆک لیستی [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بوو بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی و پاڵێوراوی گۆڕان بوو بۆ وەرگرتنی پۆستی پارێزگاری [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]. لەکاتی بەڕێوەچوونی بانگەشەی ھەڵبژاردنەکاندا، ململانێکی توند لەنێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و بزووتنەوەی گۆڕان ھەبوو بەتایبەت لەسەر پۆستی پارێزگاری سلێمانی، کە پاڵێوراوی یەکێتیی [[ئاسۆ فەرەیدوون]] بوو. لە ئەنجامی ھەڵبژاردنەکاندا، بزووتنەوەی گۆڕان توانی ١٢ کورسی بەدەستبھێنێت بە کۆکردنەوەی ٣٥٩٫٦٠٠ دەنگ، کە ھەڤاڵ ئەبووبەکر ٢٤١٫٢٤١ دەنگی بەدەستھێنا. لەدوای ڕێککەوتنی یەکێتی و گۆڕان لەبارەی پۆستەکانی پارێزگای سلێمانی، کە بڕیارە دوو ساڵی سەرەتا بۆ یەکێتی و دوو ساڵی کۆتایی بۆ گۆڕان بێت، ڕۆژی ١١ی کانوونی یەکەمی [[٢٠١٤]] ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ھەڵبژێردرا. ڕۆژی ٢٥ی ئابی ٢٠١٦، ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ھەڤاڵ ئەبووبەکری لەپۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگا بەخشی و وەکو پاڵێوراوی گۆڕان بۆ پۆستی پارێزگاری سلێمانی پەسەندیکرد. == پارێزگاری سلێمانی == دوای ئەوەی لە ٢٥ی ئابی ٢٠١٦، لەلایەن [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]]ەوە متمانەی پارێزگاری پێدرا، بەھۆی کێشەی یاسایی بوونی [[کێشەی سەرۆکایەتی ھەرێم|سەرۆکایەتی ھەرێم]]، نووسراوی پەسەندکردنی وەکو پارێزگار ڕەوانەی وەزارەتی ناوخۆ نەکرا، بۆیە بەشێوەیەکی کاتی [[سەردار قادر]] وەکو جێگری پارێزگاری سلێمانی مامەڵەی دەکرد و دوای تەواوبوونی ماوە یاسایییەکەی ناونیشانی لەبری پارێزگاری سلێمانی پێبەخشرا و دواتر لە مانگی ئایاری ٢٠١٧ دەستی لەکارکێشایەوە، پاشان [[عومەر قەڵادزەیی]] پۆستی لەبری پارێزگاری سلێمانی وەرگرت. دوای ئەوەی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧، [[پەرلەمانی کوردستان]] دەسەڵاتەکانی [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]]ی دابەشکرد، نووسراوی پەسەندکردنی ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پاڵێوراوی ئەنجومەنی پارێزگا بۆ پایەی پارێزگاری سلێمانی ڕەوانەی وەزارەتی ناوخۆ کرا. دواتر بەفەرمانی ژمارە (٥١٥٥)ی [[٢٨ی تشرینی دووەم]]ی [[٢٠١٧]] کە بەئیمزای [[نێچیرڤان بارزانی]] دەرچووە، ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پارێزگاری سلێمانی بەپلەی بریکاری وەزارەت لەوەزارەتی ناوخۆ دامەزرێنرا. ڕۆژی ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ وەزارەتی ناوخۆ فەرمانی دەستبەکاربوونی بۆ دەرکرد، ڕۆژی دواتر لەڕێگەی نووسراوێکەوە دەستبەکاربوونی خۆی بەوەزارەتی ناوخۆ ڕاگەیاند. ==جیابوونەوەی لە بزوتنەوەی گۆڕان== لە ١٠ـی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٤ [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بڕیاری کشانەوەی لە [[حکومەتی هەرێمی کوردستان]] یا. لە کاتێکدا دەسەڵاتدارانی دیکە لە پلەکانیان کشانەوە هەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پارێزگاری سلێمانی مایەوە و پابەند نەبوو بە بڕیارەکە. لە ئێستادا لە ساڵی ٢٠٢٦، هەڤاڵ ئەبووبەکر ئەندامێک نییە لە [[بزووتنەوەی گۆڕان]] و وەکو لە چاوپێکەوتنێکدا ڕایگەیاند سەربەخۆیە و ئەندامی هیچ لایەنێکی سیاسی نییە. == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20160416024221/http://slemanipc.org/about.aspx?Jimare=5 ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی] * [http://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=37926&babet=1&relat=1024 ھەڤاڵ ئەبوبەکر وەک پارێزگاری سلێمانی دەستبەکاربوو - خەندان] * [https://www.sharpress.net/all-detail.aspx?Jimare=230849 هەڤاڵ ئەبوبەکر: لەمڕۆوە وەك کەسێکی بێلایەن بەردەوام دەبم] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|سیاسەت}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی ھەڵەبجە]] [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] [[پۆل:پارێزگارەکانی سلێمانی]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:سیاسییەکانی بزووتنەوەی گۆڕان]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:پارێزگارانی پارێزگای سلێمانی]] pzjhupyvsqtouti82hirqwxvr5rlw5z 1598726 1598725 2026-07-05T19:56:19Z Brwa Gillee 66237 1598726 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سەرچاوەی ژکز}} }} {{Infobox officeholder | name = ھەڤاڵ ئەبووبەکر حوسێن محەممەد | native_name = | native_name_lang = | image = Haval Abubakir.jpg | image_size = 200px | caption = ھەڤاڵ ئەبووبەکر لەپۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی (٢٠١٥) | order = ١٢ھەمین | office = پارێزگاری سلێمانی | term_start = ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ | term_end = | appointed = [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] | deputy = [[لەیلا عومەر]] | lieutenant = | predecessor = [[عومەر قەڵادزەیی]] ''(کاتی)'' | successor = | order2 = | office2 = سەرۆکی [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] | term_start2 = ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ | term_end2 = ٢٥ی ئابی ٢٠١٦ | governor2 = [[ئاسۆ فەرەیدوون]] | deputy2 = ئەکرەم شەریف | successor2 = ئازاد حەمە ئەمین | predecessor2 = | birth_date = {{Birth date and age|1971|01|1}} | birth_place = [[ھەڵەبجە]] | death_place = | death_cause = | resting_place = [[سلێمانی]]، {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}، {{ئاڵا|عێراق}} | resting_place_coordinates = | citizenship = [[عێراقی]] | ethnicity = [[کورد]] | religion = [[ئیسلام]] | party = [[سیاسەتوانی سەربەخۆ|سەربەخۆ]]، پێشووتر [[بزووتنەوەی گۆڕان]] | spouse = شیلان عومەر | children = شەن، ڤارێ، ڤالان | parents = ئەبووبەکر حوسێن، زینەت عەبدولقادر | relations = بێخاڵ ئەبووبەکر (خوشک){{ھن}}ئۆڕاڵ ئەبووبەکر، شەماڵ ئەبووبەکر (برا) | education = دکتۆرا لە ئەدەبی نوێ و ڕۆژنامەوانی | alma_mater = پەیمانگای تەکنیکی موسڵ{{ھن}}[[زانکۆی سلێمانی]] }} '''ھەڤاڵ ئەبووبەکر حوسێن محەممەد''' یان '''ھەڤاڵ ئەبووبەکر''' (لە دایکبووی ١ی کانوونی دووەمی [[١٩٧١]]) لە [[ھەڵەبجە]] لەدایکبووە، [[پارێزگاری سلێمانی]]ە (٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧-)، پێشتر سەرۆکی [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] بوو (١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥–٢٥ی ئابی ٢٠١٦). پێشووتر ئەندامێک بوو لە لایەنی سیاسی [[بزووتنەوەی گۆڕان]]، بەڵام لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠٢٤ـدا لە چاوپێکەوتنێکدا ڕایگەیاند کە سەربەخۆیە و سەر بە هیچ لایەنێکی سیاسی نییە. == بڕوانامەکانی == # لە ساڵی ١٩٩٠دا بڕوانامەی دبلۆمی لە پەیمانگای تەکنیکیی موسڵ بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠٠٢دا بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لەبەشی کوردیی زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠٠٦دا بڕوانامەی ماستەری لە ڕۆژنامەوانی و ڕۆژنامەگەریی کوردی لە زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. # لە ساڵی ٢٠١٠دا بڕوانامەی دکتۆرای لە ڕۆژنامەوانی و ڕۆژنامەگەریی مۆدێرن لە زانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە. == کار و چالاکییەکانی == # ئەندامی دەستەی نووسەرانی ڕۆژنامەی ھەرێمی کوردستان (٢٨ی تەممووزی ١٩٩٨–٢٠٠١). # لە ساڵی ٢٠٠٢ دا ئەندامی دەستەی دامەزرێنەرانی [[سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی کوردستان]] بووە. # ئەندامی فیدراسیۆنی ڕۆژنامەنووسانی نێودەوڵەتی (٢٠٠٣-). # ئەندامی لیژنەی باڵای ڕاگەیاندنی سەرژمێری گشتی لە ھەرێمی کوردستان (٢٠٠٤-). == ھەڵبژاردنی ٣٠ی نیسانی ٢٠١٤ == لە ڕۆژی ٣٠ی نیسانی [[٢٠١٤|٢٠١٤دا]] ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان بەڕێوەچوو، کە ئەم ھەڵبژاردنە تەنھا لە ٣٠ی کانوونی دووەمی [[٢٠٠٥]]دا بەڕێوەچوو. ھەڤاڵ ئەبووبەکر سەرۆک لیستی [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بوو بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی و پاڵێوراوی گۆڕان بوو بۆ وەرگرتنی پۆستی پارێزگاری [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]. لەکاتی بەڕێوەچوونی بانگەشەی ھەڵبژاردنەکاندا، ململانێکی توند لەنێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و بزووتنەوەی گۆڕان ھەبوو بەتایبەت لەسەر پۆستی پارێزگاری سلێمانی، کە پاڵێوراوی یەکێتیی [[ئاسۆ فەرەیدوون]] بوو. لە ئەنجامی ھەڵبژاردنەکاندا، بزووتنەوەی گۆڕان توانی ١٢ کورسی بەدەستبھێنێت بە کۆکردنەوەی ٣٥٩٫٦٠٠ دەنگ، کە ھەڤاڵ ئەبووبەکر ٢٤١٫٢٤١ دەنگی بەدەستھێنا. لەدوای ڕێککەوتنی یەکێتی و گۆڕان لەبارەی پۆستەکانی پارێزگای سلێمانی، کە بڕیارە دوو ساڵی سەرەتا بۆ یەکێتی و دوو ساڵی کۆتایی بۆ گۆڕان بێت، ڕۆژی ١١ی کانوونی یەکەمی [[٢٠١٤]] ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ھەڵبژێردرا. ڕۆژی ٢٥ی ئابی ٢٠١٦، ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ھەڤاڵ ئەبووبەکری لەپۆستی سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگا بەخشی و وەکو پاڵێوراوی گۆڕان بۆ پۆستی پارێزگاری سلێمانی پەسەندیکرد. == پارێزگاری سلێمانی == دوای ئەوەی لە ٢٥ی ئابی ٢٠١٦، لەلایەن [[ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]]ەوە متمانەی پارێزگاری پێدرا، بەھۆی کێشەی یاسایی بوونی [[کێشەی سەرۆکایەتی ھەرێم|سەرۆکایەتی ھەرێم]]، نووسراوی پەسەندکردنی وەکو پارێزگار ڕەوانەی وەزارەتی ناوخۆ نەکرا، بۆیە بەشێوەیەکی کاتی [[سەردار قادر]] وەکو جێگری پارێزگاری سلێمانی مامەڵەی دەکرد و دوای تەواوبوونی ماوە یاسایییەکەی ناونیشانی لەبری پارێزگاری سلێمانی پێبەخشرا و دواتر لە مانگی ئایاری ٢٠١٧ دەستی لەکارکێشایەوە، پاشان [[عومەر قەڵادزەیی]] پۆستی لەبری پارێزگاری سلێمانی وەرگرت. دوای ئەوەی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧، [[پەرلەمانی کوردستان]] دەسەڵاتەکانی [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]]ی دابەشکرد، نووسراوی پەسەندکردنی ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پاڵێوراوی ئەنجومەنی پارێزگا بۆ پایەی پارێزگاری سلێمانی ڕەوانەی وەزارەتی ناوخۆ کرا. دواتر بەفەرمانی ژمارە (٥١٥٥)ی [[٢٨ی تشرینی دووەم]]ی [[٢٠١٧]] کە بەئیمزای [[نێچیرڤان بارزانی]] دەرچووە، ھەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پارێزگاری سلێمانی بەپلەی بریکاری وەزارەت لەوەزارەتی ناوخۆ دامەزرێنرا. ڕۆژی ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ وەزارەتی ناوخۆ فەرمانی دەستبەکاربوونی بۆ دەرکرد، ڕۆژی دواتر لەڕێگەی نووسراوێکەوە دەستبەکاربوونی خۆی بەوەزارەتی ناوخۆ ڕاگەیاند. ==جیابوونەوەی لە بزوتنەوەی گۆڕان== لە ١٠ـی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٤ [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بڕیاری کشانەوەی لە [[حکومەتی هەرێمی کوردستان]] یا. لە کاتێکدا دەسەڵاتدارانی دیکە لە پلەکانیان کشانەوە هەڤاڵ ئەبووبەکر وەکو پارێزگاری سلێمانی مایەوە و پابەند نەبوو بە بڕیارەکە. لە ئێستادا لە ساڵی ٢٠٢٦، هەڤاڵ ئەبووبەکر ئەندامێک نییە لە [[بزووتنەوەی گۆڕان]] و وەکو لە چاوپێکەوتنێکدا ڕایگەیاند سەربەخۆیە و ئەندامی هیچ لایەنێکی سیاسی نییە. == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20160416024221/http://slemanipc.org/about.aspx?Jimare=5 ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی] * [http://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=37926&babet=1&relat=1024 ھەڤاڵ ئەبوبەکر وەک پارێزگاری سلێمانی دەستبەکاربوو - خەندان] *[https://www.sharpress.net/all-detail.aspx?Jimare=230849 هەڤاڵ ئەبوبەکر: لەمڕۆوە وەك کەسێکی بێلایەن بەردەوام دەبم] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|سیاسەت}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی ھەڵەبجە]] [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] [[پۆل:پارێزگارەکانی سلێمانی]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:سیاسییەکانی بزووتنەوەی گۆڕان]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:پارێزگارانی پارێزگای سلێمانی]] mjo9tmnp9n3gk5a94yo247gi28zo45b 828 131279 1598645 1597845 2026-07-05T14:40:32Z Tessla 41338 1598645 Scribunto text/plain --[==[ This is the "ئ" list of portal image names. It contains a list of portal images for use with [[Module:Portal]] -- for portal names that start with the letter "ئ". For aliases to existing portal names, and for portal names that -- start with other letters, please use the appropriate page from the following list: -- The portal image data is kept in submodules of [[Module:Portal/images]], listed below: -- [[Module:Portal/images/ئ]] - for portal names beginning with "ئ". -- [[Module:Portal/images/ب]] - for portal names beginning with "ب". -- [[Module:Portal/images/پ]] - for portal names beginning with "پ". -- [[Module:Portal/images/ت]] - for portal names beginning with "ت". -- [[Module:Portal/images/ج]] - for portal names beginning with "ج". -- [[Module:Portal/images/چ]] - for portal names beginning with "چ". -- [[Module:Portal/images/ح]] - for portal names beginning with "ح". -- [[Module:Portal/images/خ]] - for portal names beginning with "خ". -- [[Module:Portal/images/د]] - for portal names beginning with "د". -- [[Module:Portal/images/ڕ]] - for portal names beginning with "ر". -- [[Module:Portal/images/ز]] - for portal names beginning with "ز". -- [[Module:Portal/images/ژ]] - for portal names beginning with "ژ". -- [[Module:Portal/images/س]] - for portal names beginning with "س". -- [[Module:Portal/images/ش]] - for portal names beginning with "ش". -- [[Module:Portal/images/ع]] - for portal names beginning with "ع". -- [[Module:Portal/images/غ]] - for portal names beginning with "غ". -- [[Module:Portal/images/ف]] - for portal names beginning with "ف". -- [[Module:Portal/images/ڤ]] - for portal names beginning with "ڤ". -- [[Module:Portal/images/ق]] - for portal names beginning with "ق". -- [[Module:Portal/images/ک]] - for portal names beginning with "ک". -- [[Module:Portal/images/گ]] - for portal names beginning with "گ". -- [[Module:Portal/images/ل]] - for portal names beginning with "ل". -- [[Module:Portal/images/م]] - for portal names beginning with "م". -- [[Module:Portal/images/ن]] - for portal names beginning with "ن". -- [[Module:Portal/images/و]] - for portal names beginning with "و". -- [[Module:Portal/images/ھ]] - for portal names beginning with "ھ". -- [[Module:Portal/images/ی]] - for portal names beginning with "ی". -- [[Module:Portal/images/دیکە]] - for portal names beginning with any other letters. This includes numbers, -- letters with diacritics, and letters in non-Latin alphabets. -- [[Module:Portal/images/aliases]] - for adding aliases for existing portal names. Use this page for variations -- in spelling and diacritics, etc., no matter what letter the portal begins with. -- When adding entries, please use alphabetical order. The format of the images table entries is as follows: -- ["portal name"] = "image.svg", -- The portal name should be the name of your portal, in lower case. For example, the portal name for -- "Portal:United Kingdom" would be "united kingdom". The image name should be capitalised normally, and the "File:" -- namespace prefix should be omitted. ]==] return { ["ئابووری"]= "Emblem-money.svg", ["ئامار"]= "Fisher iris versicolor sepalwidth.svg", ["ئایین"] = "P religion world.svg", ["ئێران"] = "Flag of Iran.svg|border", ["ئەندازیاریی شارستانی"] = "P bridges.png", ["ئاسیا"] = "Asia (orthographic projection).svg", ["ئانتارکتیکا"] = "Antarctica on the globe (white-red).svg", ["ئەپڵ"] = "Apple logo black.svg", ["ئەڵمانیا"] = "Flag of Germany.svg|border", ["ئەندازە"] = "Crystal Clear app 3d.png", ["ئەنیمێ و مانگا"] = "Wikipe-tan face.svg|alt=icon", ["ئۆتۆمۆبیل"] = "P f1 car.png", ["ئیسپانیا"] = "Flag of Spain.svg|border", ["ئیسلام"] = "Allah-green.svg", ["ئوردن"] = "Flag of Jordan.svg", ["ئەمریکای باکوور"] = "Location North America.svg", ["ئەمریکای لاتین"] = "Latin America (orthographic projection).svg", ["ئەفریقا"] = "Africa (orthographic projection).svg", ["ئۆقیانووسیا"] = "Oceania, broad (orthographic projection).svg", ["ئەفغانستان"] = "Flag_of_Afghanistan.svg", ["ئەفریقای باشوور"] = "Flag of South Africa.svg", ["ئەلاباما"] = "Flag_of_Alabama.svg", ["ئالاسکا"] = "Flag_of_Alaska.svg", ["ئەلبێرتا"] = "Flag_of_Alberta.svg", ["ئەنگۆلا"] = "Flag_of_Angola.svg", ["ئەنیمەیشن"] = "Kurdish Wikipedia Animation Portal Logo.png", ["ئانتارکتیکا"] = "ContinentAntarctica.svg", ["ئەرژەنتین"] = "Flag_of_Argentina.svg", ["ئۆزبەکستان"] = "Flag of Uzbekistan.svg", ["ئوروگوای"] = "Flag_of_Uruguay.svg", ["ئەریزۆنا"] = "Flag_of_Arizona.svg", ["ئارکنساس"] = "Flag_of_Arkansas.svg", ["ئەرمەنستان"] = "Flag_of_Armenia.svg", ["ئەستێرەناسی"] = "Percival_Lowell_observing_Venus_from_the_Lowell_Observatory_in_1914.jpg", ["ئەتڵەس"] = "Worldmap_LandAndPolitical.jpg", ["ئوسترالیا"] = "Flag_of_Australia.svg", ["ئازەربایجان"] = "Flag_of_Azerbaijan.svg", ["ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی"] = "HMS_Daring_(1844).jpg", ["ئیمپراتۆریەتیی بولگاری"] = "Coat_of_Arms_of_the_Bulgarian_Empire.PNG", ["ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی"] = "Palaiologos-Dynasty-Eagle.svg", ["ئابووریزانی"] = "NYSE-floor.jpg", ["ئێکوادۆر"] = "Flag_of_Ecuador.svg", ["ئێلسالڤادۆر"] = "Flag_of_El_Salvador.svg", ["ئەلەکترۆنیک"] = "D-W012_Warnung_vor_nicht_ionisierender_elektromagnetischer_Strahlung_ty.svg", ["ئەندازیاری"] = "Speed1c.png", ["ئێریتریا"] = "Flag_of_Eritrea.svg", ["ئێسپێرانتۆ"] = "Flag_of_Esperanto.svg", ["ئیستۆنیا"] = "Flag_of_Estonia.svg", ["ئیتیۆپیا"] = "Flag_of_Ethiopia.svg", ["ئەورووپا"] = "Europe orthographic Caucasus Urals boundary (with borders).svg", ["ئاگر"] = "Large_bonfire.jpg", ["ئایسلەند"] = "Flag_of_Iceland.svg", ["ئایداھۆ"] = "Flag_of_Idaho.svg", ["ئیلینۆی"] = "Seal_of_Illinois.svg", ["ئیندۆنیزیا"] = "Flag_of_Indonesia.svg", ["ئینتەرنێت"] = "Nuvola_apps_krfb.png", ["ئایۆوا"] = "Flag_of_Iowa.svg", ["ئیرلەند"] = "Flag_of_Ireland.svg", ["ئیسرائیل"] = "Flag_of_Israel.svg", ["ئیتاڵیا"] = "Flag_of_Italy.svg", ["ئینگلتەرا"] = "Flag_of_England.svg", ["ئەلفوبێی زمانی عەرەبی"] = "Circle-icons-typography-ar.svg", ["ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی"] = "Coat_of_arms_of_the_Ottoman_Empire_%281882–1922%29.svg", ["ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی"] = "Coat of arms of the Russian Empire.svg", ["ئاو"] = "Circle-icons-water.svg", ["ئەمریکا"] = "Flag_of_the_United_States.svg", ["ئوکراینا"] = "Flag_of_Ukraine.svg", ["ئارتساخ"] = "Flag of Artsakh.svg", ["ئەبخازیا"] = "Flag of the Republic of Abkhazia.svg", ["ئەندرۆید"] = "Android 5.1 apk icon.png", ["ئۆڵۆمپیاد"] = "Olympic Rings.svg", ["ئەلبانیا"] = "Flag_of_Albania.svg", ["ئووگاندا"] = "Flag_of_Uganda.svg", ["ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات"] = "Flag of East Germany.svg", ["ئەڵمانیای ڕۆژاوا"] = "Flag of Germany.svg", ["ئەڵمانیای نازی"] = "Flag of German Reich (1935–1945).svg", ["ئەکتەران"] = "Picture for kurdish portal4i009.png", } 8kwjh9je74xumzriybq540ss4wdvi82 0 131545 1598953 1493471 2026-07-06T09:26:21Z Amine yousefi 16159 1598953 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Nuvola apps atlantik.png|وێنۆک|چەپ|200px]] '''بۆشایی نموونە''' <ref> بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی-پۆلی یازدەھەمی وێژەیی</ref> ({{بە ئینگلیزی|Sample space}}) لە [[بیردۆزی ئەگەر]]دا کۆمەڵەی هەموو ئەو ئەنجامانەیە کە لە تاقیکردنەوەیەکی هەڕەمەکیدا لە توانادان و بە شێوەی <math>S</math> ، <math>\Omega</math> یا <math>U</math> (پیتی یەکەمی: ''universe'' بە واتای جیھان) ھێما دەکرێت. بۆ نموونە، لە ئەنجامی هەڵدانی دراوێکی کانزایی، بۆشاییی نموونە دەکاتە کۆمەڵەی {شێر، خەت} و لە تاقیکردنەوەی هەڵدانی [[بەردەزار|بەردەزارێک]] بۆشایی نموونە دەکاتە کۆمەڵەی {{ltr}} <math> \{1,2,3,4,5,6\}</math> {{ltr/end}} ==ئەمانەش ببینە == * [[ڕووداو (بیردۆزی ئەگەر)|ڕووداو]] * [[بیردۆزی ئەگەر]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئامار}} {{ئامار-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Sample space}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:تیۆریی ئەگەر]] 0r2mngpsolt4wvlujvs02teglbi3iwx 1598954 1598953 2026-07-06T09:27:52Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1598954 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Nuvola apps atlantik.png|وێنۆک|200px]] '''بۆشایی نموونە'''<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی-پۆلی یازدەھەمی وێژەیی</ref> ({{بە ئینگلیزی|Sample space}}) لە [[بیردۆزی ئەگەر]]دا کۆمەڵەی ھەموو ئەو ئەنجامانەیە کە لە تاقیکردنەوەیەکی ھەڕەمەکیدا لە توانادان و بە شێوەی <math>S</math> ، <math>\Omega</math> یا <math>U</math> (پیتی یەکەمی: ''universe'' بە واتای جیھان) ھێما دەکرێت. بۆ نموونە، لە ئەنجامی ھەڵدانی دراوێکی کانزایی، بۆشاییی نموونە دەکاتە کۆمەڵەی {شێر، خەت} و لە تاقیکردنەوەی ھەڵدانی [[بەردەزار|بەردەزارێک]] بۆشایی نموونە دەکاتە کۆمەڵەی {{ltr}} <math> \{1,2,3,4,5,6\}</math> {{ltr/end}} == ئەمانەش ببینە == * [[ڕووداو (بیردۆزی ئەگەر)|ڕووداو]] * [[بیردۆزی ئەگەر]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئامار}} {{ئامار-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Sample space}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:تیۆریی ئەگەر]] hjylwn9m5msic0pd4d82pdyn9oyoi1j 1598964 1598954 2026-07-06T09:45:44Z Amine yousefi 16159 چاکسازیی مەودای ڕاستەقینە 1598964 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Nuvola apps atlantik.png|وێنۆک|200px| [[بەردەزار]]]] '''بۆشایی نموونە'''<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی-پۆلی هەشتەمی بنەڕەتی چاپی هەشتەم ساڵی ۲۰۱٦ زایینی </ref> ({{بە ئینگلیزی|Sample space}}) لە [[بیردۆزی ئەگەر]]دا کۆمەڵەی ھەموو ئەو ئەنجامانەیە کە لە تاقیکردنەوەیەکی ھەڕەمەکیدا لە توانادان و بە شێوەی <math>S</math> ، <math>\Omega</math> یا <math>U</math> (پیتی یەکەمی: ''universe'' بە واتای جیھان) ھێما دەکرێت. بۆ نموونە، لە ئەنجامی ھەڵدانی دراوێکی کانزایی، بۆشاییی نموونە دەکاتە کۆمەڵەی {شێر، خەت} و لە تاقیکردنەوەی ھەڵدانی [[بەردەزار|بەردەزارێک]] بۆشایی نموونە دەکاتە کۆمەڵەی {{ltr}} <math> \{1,2,3,4,5,6\}</math> {{ltr/end}} == ئەمانەش ببینە == * [[ڕووداو (بیردۆزی ئەگەر)|ڕووداو]] * [[بیردۆزی ئەگەر]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئامار}} {{ئامار-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Sample space}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:تیۆریی ئەگەر]] gphaueppg7kho5zkn03yg6tjqgos92f 0 131546 1598966 1550211 2026-07-06T09:57:23Z Amine yousefi 16159 1598966 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Venn A subset B.svg|وێنۆک|دیاگرامی ڤەن، ''A'' ڕووداو و ''B'' بۆشاییی نموونە]] '''ڕووداو''' <ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی-پۆلی هەشتەمی بنەڕەتی چاپی هەشتەم ساڵی ۲۰۱٦ زایینی </ref> ({{بە ئینگلیزی|Event}})، ژێرکۆمەڵێک لە [[بۆشاییی نموونە]]یە کە لە ئەنجامێک یان زیاتر پێک دێت. دەشێت دوو ڕووداو سەربەخۆ (Independent) یان بەستراو (Dependent) بن. دوو ڕووداو سەربەخۆ دەبن کاتێک ھاتنەدی یەکێکیان کار نەکاتە سەر ھاتنەدی ئەویتریان. == نموونە == *دەستکەوتنی ژمارەیەکی تاک لە ئەنجامی هەڵدانی [[بەردەزار|بەردەزارێک]] بڕیتییە لە ڕووداوی: {{ltr}} <math>E1 = \{1,3,5\}</math> {{ltr/end}} *دەستکەوتنی، سەرجەمی ئەو ژمارانەی لە ئەنجامی فرێدانی دوو بەردەزار دەردەکەون بکاتە ٦، بریتییە لە ڕووداوی: {{ltr}} <math>E2 = \{(1, 5), (2, 4), (3, 3), (4, 2), (5, 1)\}</math> {{ltr/end}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Event (probability theory)|ڕووداو (تیۆریی ئەگەر)}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئامار}} {{ئامار-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:تیۆریی ئەگەر]] pdo8k1qes0iry07yh7smdikyejnw941 1598967 1598966 2026-07-06T09:57:47Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1598967 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Venn A subset B.svg|وێنۆک|دیاگرامی ڤەن، ''A'' ڕووداو و ''B'' بۆشاییی نموونە]] '''ڕووداو'''<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی-پۆلی هەشتەمی بنەڕەتی چاپی هەشتەم ساڵی ۲۰۱٦ زایینی</ref> ({{بە ئینگلیزی|Event}})، ژێرکۆمەڵێک لە [[بۆشاییی نموونە]]یە کە لە ئەنجامێک یان زیاتر پێک دێت. دەشێت دوو ڕووداو سەربەخۆ (Independent)یان بەستراو (Dependent) بن. دوو ڕووداو سەربەخۆ دەبن کاتێک ھاتنەدی یەکێکیان کار نەکاتە سەر ھاتنەدی ئەویتریان. == نموونە == * دەستکەوتنی ژمارەیەکی تاک لە ئەنجامی ھەڵدانی [[بەردەزار|بەردەزارێک]] بڕیتییە لە ڕووداوی: {{ltr}} <math>E1 = \{1,3,5\}</math> {{ltr/end}} * دەستکەوتنی، سەرجەمی ئەو ژمارانەی لە ئەنجامی فرێدانی دوو بەردەزار دەردەکەون بکاتە ٦، بریتییە لە ڕووداوی: {{ltr}} <math>E2 = \{(1, 5), (2, 4), (3, 3), (4, 2), (5, 1)\}</math> {{ltr/end}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Event (probability theory)|ڕووداو (تیۆریی ئەگەر)}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئامار}} {{ئامار-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:تیۆریی ئەگەر]] 0ubn9z78vr3eyvr5hszvna0rxi1wjcj 3 131963 1598758 1598024 2026-07-05T21:45:50Z MFTG 21816 /* نیشانێک بۆ تۆ! */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1598758 wikitext text/x-wiki {{بەخێرھاتن}}—[[بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="font-family:Segoe print; color:#420056; font-size:13px;">'''ژیار'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="color:purple">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠٨:٢٩، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=AE&Src=12AEME Take the survey now!]'''</big> You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) ‏٢٠:٤٧، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/12-AEME&oldid=16205358 --> {{پەراوێزەکان}} ==زانیاری== تکایە کاتێک کە زانیارییەک دادەنێین (نموونە ڕێژەی دانیشتوان) با سەرچاوەی لەگەڵ بێت، گەر نا لەماوەی ٢٤ کاتژمێری تر دەستکارییەکانت دەگەڕێنمەوە لەسەر وتاری [[ورمێ]] و [[ورمێ (شارستان)]]. سوپاس—[[بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="font-family:Segoe print; color:#420056; font-size:13px;">'''ژیار'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="color:purple">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٧:٢٠، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=AE&Src=12AEME Take the survey now.]''' If you already took the survey - thank you! We won't bother you again. '''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) ‏١٩:٢٥، ٢١ی شوباتی ٢٠١٧ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/12-AEME&oldid=16205358 --> == درووستکردنی وتار == سڵاو بەڕێز. چەند وتارێکی نوێتان درووستکردوون، لێرە چەند ڕێنماییەک ھەن کە جێبەجێ دەکرێن. وەک دانانی سەرچاوە کە ئەگەر سەرچاوەی وتارەکە دیار نەبێت، تاگی بێسەرچاوەیی و دواتر دەسڕدرێتەوە. [[بەکارھێنەر:Ibrahim aziz|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">ئیبراهیم'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Ibrahim aziz|'''<span style="color:pink">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٨:٢١، ٢٣ی شوباتی ٢٠١٧ (UTC) == وتاری لیستی گوندەکان == سڵاو، سپاس بۆ بەشدارییەکانت، بەو ھیوایەی ھەر بەردەوام بن. تێبینییەک لەسەر وتاری لیستی گوندەکان؛ چەند وتارێکتان دروست کردبوون لەسەر لیستی گوندەکانی چەند شوێنێکی کوردستان، وەک [[گوندەکانی ھەڵەبجە]]، لەم وتارانە لە کاتی نووسینی ناوی گوندەکان، پێویست ناکات ھەموو جارێ لە کاتی نووسینی ناوی گوندێک پێشگری «گوند»ی بۆ دابنێیت، تەنیا نووسینی ناوی گوندەکە بەسە. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٧:٥٣، ١٠ی ئایاری ٢٠١٧ (UTC) == تەختەکلیل == سڵاو، تکایە تەختەکلیلی ستاندارد بەکاربێنە.—[[بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="font-family:Segoe print; color:#420056; font-size:13px;">'''ژیـار'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="color:purple;font-size:10px">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١١:٤٢، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC) :{{و|Hamagelarai}} تکایە ئاگاداری تەختەکلیلەکەت بە بەڕێزم. '''[[وپ:نک]]''' بخوێنەوە.—[[بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="font-family:Segoe print; color:#420056; font-size:13px;">'''ژیـار'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Lost Whispers|<span style="color:purple;font-size:10px">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١١:٥٤، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی سەرەکی''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ئەم دیارییە پێشکەش دەکەم بە تۆ بۆ باشترکردنی ویکیپیدیاکەمان &nbsp; &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple; font-size:13px;">'''<span style="display:{{#if:|table-cell|inline-block}};<!--("table-cell" seemingly ignored by IE)--> <!--border-collapse:collapse;--> border:1px solid purple; {{#if:|line-height:;}} ">ئێپین</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:black;font-size:11px">'''وتووێژ<span style="color:purple">&#9836;</span>'''</span>]]} ‏١٣:٥٤، ٦ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) |} زۆر سوپاس بۆ دیارییەکەت.{{واژوو نەکراو|Hamagelarai}} :شایەنی نییە بەڕێز {{و|Hamagelarai}} بەڵام بیرت بێت کە لە کۆتایی لێدوانەکانت، واژوو بکەیت بە دانانی چوار {{تۆخ|~}} (<nowiki>~~~~</nowiki>) بۆ ئەوەی بەکارھێنەران بتوانن بە ئاسانی پەیوەندیت لەگەڵ ببەستن و بانگت بکەن و، لێدوانەکانت بخوێندرێنەوە. بۆ زیاتر [[وپ:واژوو]] بخوێنەوە. سوپاس ^_^–&#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٢:٢١، ١٧ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) == وتاری گوندەکان == سڵاو بەڕێز. ویستم سوپاستان بکەم لەسەر زیادکردنی وتار بۆ گوندەکانی کوردستان و پەرەدان بە جوگرافیای کوردستان لە ویکیپیدیا. ھەر لەسەر ئەوە چەند تێبینییەکم ھەن لەسەر ناوەڕۆکی ئەو وتارانە، وەک بینیومە زۆربەی وتارەکان ناوەڕۆکیان لێک نزیکە، من لێرە وتاری ([[توتەقاج]]) بە نموونە دەھێنمەوە، بەڵام تێبینییەکانم لەگەڵ وتارەکانی دیش دەگونجێن.<br> :١. لەبارەی سەرچاوەکانەوە، لە زۆربەی وتارەکانت چوار بەستەرت داناوە، ئەمانەی خوارەوە: :* [http://www.kasnazan.com/article.php?id=863 ماڵپەڕی کەس نەزان] :* [http://www.univsul.org/K_UOS.aspx ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی] :* [http://www.suligov.com/Default.aspx پارێزگای سلێمانی] :* [http://www.univsul.org/K_UOS.aspx زانکۆی سلێمانی] :ھەموو ئەم بەستەرانە وەستاون، و نابن بە سەرچاوە، بۆیە باشترە چیتر دایان نەنێیت و لە وتارەکانی تریشت بیان سڕیتەوە. :٢. باشترە لەجێی وشەی پەراوێزەکان، وشەی سەرچاوەکان دابنێیت، و با نووسینی سەرچاوەکانیش بەشێوەیەکی ستاندارد بێت، بۆ نموونە لەجێی (2012-08-09) بنووسە: ٩ی ئابی ٢٠١٢. :٣. لەسەر شێوازی نووسینی ناوەڕۆکی وتارەکەش باشترە سەرەتاکەی بەم شێوەیە بێت: ('''توتەقاج''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای سەید سادق]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]]. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زەنگیسەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شانەدەری سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بەرکەورگان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گڵەزەردە]].)<br> [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٠:٣٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) ::بەڕێز کە پەیامێک لە پەڕەی لێدوانەکەت دادەنرێت، تکایە وەڵامی بدەوە و پابەندبە بەو ڕێنمایییانەی لە ویکیپیدیا ھەن. ئەوە چەند ڕۆژێکە ئەم تێبینییانەت بۆ خراونەتەڕوو، کەچی ئەمڕۆ وتارت دروستکردووە ھەر بەم کەموکورتیانەوە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٢:٠٧، ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) :: سڵاو بەڕێز دەستت خۆش بۆ تێبینیەکانت ، بەڵام ئەوە چەند ڕۆژێکە ووتارم نەنوسیوە و ئێستاش ھەردوو ھۆشدارییەکە ھاتن. بە نیسبەت سەرچاوەش لەم بابەتەدا ھێچگار کەمە تەنھا ئەو دوو سەرچاوەیە و چەن نەخشەیەکم لە بەردەستدایە. وە مەبەستت لە سەرچاوە بە شێوەی ستاندارد چیە ئەمەم بۆ ڕون بکەرەوە؟[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''حەمە'''</span></span>]] — ‏٣:٢٨، ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) :::کێشە لەو دوو سەرچاوەیە نییە، کێشە لە لینکی ماڵپەڕەکانی پارێزگای سلێمانی و زانکۆی سلێمانییە، ئەو بەستەرەرانە وەستاون، لەبەرەوە باشترە چیتر دانەندرێن و گەر توانیت لە وتارەکانی تریشت لایان ببە. بۆ شێوازی سەرچاوەش لە دنیا کۆمەڵێک سیستەم ھەن کە گەر کەسێک وتارێک بان کتێبێک بنووسێت پێویستە بەپێی مەرجەکانی ئەو سیستەمە ئاماژە بە سەرچاوەکەی بدات. ئەمە نموونەی سەرچاوەیەکە، دەتوانی سەرچاوەکانت وا ڕێک بخەیت: {{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ڕێنووسی ستانداردی زمانی کوردی | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |ڕێکەوتی سەردان= ٢٧ی ئابی ٢٠١١ | بڵاوکەرەوە = ماڵپەڕی زمانی کوردی | نووسەر = ھەژار ھێمنی | نووسەرەکانی‌تر = |قاڵب = |زمان = کوردی }} لەبارەی ڕێنووسیشەوە، تکایە ھەوڵبدە بە ڕێنووسێکی دروست بنووسیت، و باشترە قالبێکی ڕێکوپێک بۆ وتاری گوندەکان دابنێیت، وەک ئەوەی لە سەرەوەوە بۆم نووسیویت. ئەمە: ('''توتەقاج''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای سەید سادق]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]]. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زەنگیسەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شانەدەری سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بەرکەورگان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گڵەزەردە]].).<br> ئەوەی لەسەر تۆ دەبێت تەنیا ئەوەیە ناوی گوندەکان و قەزا و ئیدارەکە بگۆڕیت. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا'''</span></span>]] — ‏١٢:٤٣، ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) ::: دەستت خۆش پشت بەخودا وەھا دەکەین وە ھەوڵدەدەم ئەوانی کەش چاک بکەم سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|<span style="color:mediumblue"><span style="font-size:14px">'''حەمە'''</span></span>]] — ‏٣:٥٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧ (UTC) == گواستنەوە == سڵاو. [[وپ:گپ|تکایە ھیچ پەڕەیەک بە بێ وتووێژ مەگوازەوە.]] ئەمە سیاسەتێکی ویکیپیدیایە و نابێت پێشێل بکرێت. سپاس. &#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٢:٣٨، ٢١ی ئابی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو باشە ھاوڕێ--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٤٣، ٢١ی ئابی ٢٠١٧ (UTC) == پەڕەکانی ڕوونکردنەوە == سڵاو، تکایە لە کاتی دروستکردنی پەڕەکانی ڕوونکردنەوە لە چەماوەدا ئاماژەی پێ بدە کە ڕوونکردنەوەیە بە دانانی (ڕوونکردنەوە) ھەر لە پاڵ ناوەکە. نموونە: ([[ھەنجیرەسوورە (ڕوونکردنەوە)]]) نابێت ھەر بە تەنھا بنووسی ھەنجیرە سوورە. تکایە ھەر پەڕەیەکی تری ھاوشێوەی وات دروست کردووە، چاکیان بکە :) --&#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٧:٠٩، ٢٢ی ئابی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو ھاوڕێ من دیقەتی ویکیپیدیای ئینگلیزی و عەرەبیشم کردوە ووشە کە دەنوسرێت لە ناوەوە ڕونکردنەوە دەدات، ئەگەر ([[ھەنجیرەسوورە (ڕوونکردنەوە)]]) بەم شێوازەی تۆبێت ئەوکات لەگەڕاندا نادۆزرێتەوە یان گران دەدۆزرێتەوە. ئیتر ئەم شێوازەی من چی کێشەیەکی ھەیە؟--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٢١، ٢٣ی ئابی ٢٠١٧ (UTC) ::لە ھەموو ویکیپیدیایەک لە پاڵ وشەکەدا لە کەوانەدا وشەی ڕوونکردنەوە نووسراوە. لە ویکی ئینگلیزی disambiguation دەنووسرێ ([https://en.wikipedia.org/wiki/Evanescence_(disambiguation) بیبینە]) لە ھەر شوێنێک بینیوتە نەنووسرابێت، ھەڵەیە. و لە دوای ئەمەش [[ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی]] سیاسەتی تایبەتی خۆی ھەیە. سوپاس. &#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٢:٢٦، ٢٣ی ئابی ٢٠١٧ (UTC) == پریسی سەروو == سڵاو! ویستم بڵێم گەر دوا گۆڕانکاری وتاری [[پریسی سەروو]] کە لەلایەن بەکارھێنەرێکەوە کراوە گەر بە دڵت نییە بیگەڕێنەوە. سپاس.⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:١٧، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو، ئاساییە ھەرکەس دەستکاری دەکات گرنگ ئەوەیە جوانتری بکات.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٩:٠٣، ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) == گەڕاندنەوەی دەستکاری == سڵاو بەڕێزم! ھیچ ھۆکارێک ھەیە کە دەستکارییەکەمت لە پەڕەی [[زەینەڵ]]دا گەڕاندەوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٣٠، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) سڵاو ھاوڕێ من دیقەتی ویکیپیدیای ئینگلیزی و عەرەبیشم کردوە ووشە کە دەنوسرێت لە ناوەوە ڕونکردنەوە دەدات، ئەگەر (زەینەڵ (ڕوونکردنەوە)) بەم شێوازەی تۆبێت ئەوکات لەگەڕاندا نادۆزرێتەوە یان گران دەدۆزرێتەوە. ئیتر ئەم شێوازەی من چی کێشەیەکی ھەیە؟--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٥١، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) :{{و|Hamagelarai}} تۆ ھەڵەیت، نابێت. ئەوە بەو شێوەیە حسابی وتاری بۆ دەکرێت، ئەمەش پێشێلکاری [[وپ:نو]]وە. پەڕەی ڕوونکردنەوە دەبێ لە کەوانەدا لە پاڵ ناوەکە نووسرابێ، وابزانم جاری پێشووش ھەمان شتم بۆ ڕوونکردوویتەوە. ئەمە بە ھیچ شێوەیەک کێشەی گەڕان دروست ناکات. تکایە دووبارەی مەکەرەوە، سپاس.--&#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٦:٥٣، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) ::سپاس بۆ ئێپین. برام گەر بۆ نموونە کوردستانی ڕوونکردنەوە گەر تەنھا بنوسی کوردستان، ئەوا وتاری سەرەکیی کوردستان چی لێ دێت؟ لە ئینگلیزییەکەش وایە و لە ھەموو ڕوونکردنەوەکان وا نوسراوە بۆ نموونە: '''(Kurdistan (disambiguation''' و لە ھەموو ڕوونکردنەوەکان بەو شێوەیەیە. ئەمە لە پێناو ویکیپیدیایە و ھیوادارم زویر نەبووبی. سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٥٩، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) :::سڵاو دەستان خۆش وەھای لێدەکەین، گرنگ خزمەتە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٥٩، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:ھەنجیرە]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:ھەنجیرە]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیە. وتاری خوازراو [[ھەنجیرە (ڕوونکردنەوە)]]یە.</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:ھەنجیرە|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%BE%DB%95%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%B1%DB%95|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٨:٠٨، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) == تەختەکلیلەکەت == سڵاو! سەرەتا دەستخۆشیت لێ دەکەم کە ویکیپیدیات بە وتاری ناوچە کوردستانییەکان دەوڵەمەند کردووە. [[پەڕگە:Activing ULS on ckbWiki.jpg|وێنۆک|چەپ|چالاککردنی تەختەکلیلی ستاندارد]] ئێستا ئەمەوێ بڵێم کێشەی تەختەکلیلت ھەیە و تەختەکلیلی نێو ویکیپیدیا کارا بکە، کێشەکەت لە کۆڵدەبێتەوە.. '''یان''' پێش پاشەکەوتکردن کلیک لەسەر ئەم ئامرازە ([[پەڕگە:Button YehKeh.png]]: چاکسازیی ی ک و ھ) و ([[پەڕگە:Button numbers.png]]: چاکسازیی ژمارەکان) بکە. '''بەڵام''' تەختەکلیلەکە چالاک بکە بۆ ئەوەی لەکاتی دروستکردنی پەڕەکاندا، سەردێری پەڕەکان نووسەی ناستانداردی تێدانەبێت. بۆ نموونە: وتاری [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]] پڕ بوو لە نووسەی ناستاندارد بەتایبەتی پیتی ھائـ. و بەدواداچوون بۆ وتارەکان بکەوە و بزانە ھیچت دروستکردووە و نەمابێت لە پەڕەکەدا؟ گەر بەڵێ، چاکسازییان تێدا بکەوە و ھەرشتێکیش بە من بکرێ تەنھا بانگم بکە. سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٤٠، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو:دەست خۆش کاک ئارام بۆ ئەو ڕوون کردنەوەیەت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٣٩، ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Editors Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی دەستکاریکەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | دەستخۆش بۆ ئەو بەشدارییە بەنرخانەت. ژمارەیەکی باش لە وتارت لە ویکیپیدیا دروست کردووە و ھەموومان ئەم کارە مەزنەمان لەبەرچاوە. بەھیوای بەردەوامی و دەستکاری و چاکسازی زیاتریش. دەستت خۆش بێت. ◂ [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">♬</span>]]} ‏١٩:٠٢، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) |} : سڵاو سوپاس بۆدیارییەکەت دەستی ئێوەش خۆش بێت. --[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٢٠:٠١، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ::کاک {{و|Épine}} بەڕاستی ویستم من بیدەمێ. بەڕاستی شایەنیەتی و جێی دەستخۆشییە کە ئەم ماوەیە کارێکی ماندوونەناسانەی کردووە. لەلایەن خۆشمەوە پیرۆزباییی لێ ئەکەم و کارەکانی بەرز دەنرخێنین و بەھیوای بەردەوامیی. سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٠٠، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ::: سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش بەھیوای بەردەوامی بۆ ھەموو لایەک.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٠٦، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) == بابەت == تکایە ئەو بابەتانەی دروستت کردون ھەوڵ بدە بەستەری بۆ زیاد بکەیت سوپاس --[[بەکارھێنەر:Gyan333|✓Gyan333]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gyan333|لێدوان]]) ‏١٤:٤٧، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) :بەڕێز {{و|Gyan333}} ئەو وتارانەی کە بەڕێز Hamagelarai دروستیان دەکات، ناوچە کوردستانییەکانن و دەتوانم بڵێم کە نزیکەی ھەموویان لە ویکییەکانی تردا بوونیان نییە و بۆیەش بێنێوانویکین. سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٥٨، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) :: سڵاو [[بەکارھێنەر:Gyan333|✓Gyan333]] من ئەو کارانەی کردوومن زیاتر لەسەر گوندەکانی کوردستانە و لە بەستەرەکانی کەدا بوونیان نییە ئەگەر تەمەن باقی بوو خودا یار بوو ئەوا هەوڵ دەدەم هەر خۆم ئەو بەستەرانەشیان بۆ زیاد بکەم. زۆر سوپاس کاک ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} بۆڕوونکردنەوەکەت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:١٢، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:داڕێژەر: گوندەکانی شارباژێڕ]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی شارباژێڕ]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی هەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی شارباژێڕ]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی شارباژێڕ|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DA%98%DB%8E%DA%95|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:١٩، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای ماوەت]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای ماوەت]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی ھەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی قەزای ماوەت]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای ماوەت|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C+%D9%85%D8%A7%D9%88%DB%95%D8%AA|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٤٩، ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:داڕێژەر: گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی ھەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%A7%DB%8C+%DA%BE%DB%95%DA%B5%DB%95%D8%A8%D8%AC%DB%95|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٥٨، ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو کاک [[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} تەواوە بابسڕێتەوە چونکە دووبارەن.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٥٥، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:داڕێژەر: گوندەکانی سەید سادق]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی سەید سادق]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی ھەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی قەزای سەید سادق]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی سەید سادق|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D8%B3%DB%95%DB%8C%D8%AF+%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%82|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٤٢، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) :سڵاو کاک ئارام خۆم ئاگادارم لێی بابسڕێتەوە ئەوە غەڵەتی خۆم بوو، سوپاس.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٠٧، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) ==[[:داڕێژەر: گوندەکانی پێنجوێن]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی پێنجوێن]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی ھەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی قەزای پێنجوێن]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەمە پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی پێنجوێن|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کەرتە کردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت "دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە". کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لا مەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D9%BE%DB%8E%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8E%D9%86|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٣١، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) == [[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای قەرەداغ]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای قەرەداغ]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار (انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیی و بەکاربردنی سەرناوی ھەڵە. داڕێژەیەکی تر بوونی ھەیە بە ناوی [[:داڕێژە:گوندەکانی قەزای قەرەداغ]]</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:داڕێژەر: گوندەکانی قەزای قەرەداغ|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95%D8%B1%3A+%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C+%D9%82%DB%95%D8%B1%DB%95%D8%AF%D8%A7%D8%BA|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٠٧، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) : سڵاو کاک ئارام ئەوە چەند جارێکە تووشی ئەم کێشیە دەبم ھۆکار چییە؟ کاتێک داڕێژەرەکە دروست دەکەم ھەتا دووبارەی نەکەمەوە نابێتە ووتار زانیارییەکم بدەیە. --[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٩:٢٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) :: سڵاو لە تۆش! کێشەکە تەنھا دەگەڕێتەوە بۆ زیاد نووسینی پیتی «ر» کە لە ویکیپیدیادا لەم [[ویکیپیدیا:بۆشایی ناو|سەرناوانە]] زیادترمان نییە. واتە لە پێش جووتخاڵەکە "''':'''" تەنھا ''داڕێژە'' نووسە بکە نەک ''داڕێژەر''. بۆ نموونە: ::* {{کرا|نووسەی دروست}} <code>داڕێژە:گوندەکانی قەزای قەرەداغ</code> ئەنجام: [[:داڕێژە:گوندەکانی قەزای قەرەداغ]] ::* {{نەکرا|نووسەی ھەڵە}} <code>داڕێژەر:گوندەکانی قەزای قەرەداغ</code> ئەنجام: [[:داڕێژەر:گوندەکانی قەزای قەرەداغ]] ::ھیوادارم لە مەبەستەکەم گەیشتبیت. سپاس. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٤٢، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) :: دەست خۆش زانیارییەکی بەسوودە من سوپاست دەکەم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٧، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) ==[[:شاقوڵی (ڕوونکردنەوە)]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک داندراوە لەسەر [[:شاقوڵی (ڕوونکردنەوە)]] کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>سڕینەوەی تەکنیکی</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند سیاسەتێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە''' [[:شاقوڵی (ڕوونکردنەوە)|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%B4%D8%A7%D9%82%D9%88%DA%B5%DB%8C+%28%DA%95%D9%88%D9%88%D9%86%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%29|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٤٨، ١٠ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=me&edc=6&prjedc=me6 Take the survey now!]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, ‏١٨:٣٣، ٢٩ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/me6&oldid=17881391 --> == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاوت لێ بێت. دەستت خۆش بێت و ماندوو نەبیت بۆ دانانی وتار بۆ گوندەکانی کوردستان. بژیت و ھەر سەرکەوتوو بیت. [[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|لێدوان]]) ‏١٨:٢٧، ٤ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) |} ::سڵاو برام دەستت خۆش، سوپاس بۆ پێزانینەکەت، سەرکەوتنیش بۆ ئێوە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٠:٠٤، ٥ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) == بەسەرداچوونەوە == دەمباش Hamagelarai, تکایە بەسەر [[شنۆ]] و [[شنۆ (شارستان)]] بچۆرەوە چوون دەستکاریکراون بە زاراوەکانی شار و شارۆچکە. سپاس. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٢٨، ٩ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) :سڵاو کاک ئارام :زاراوەی شارۆچکە لەڕووی کارگێڕییەوە بۆ [[شنۆ]] گونجاوە چونکە شار نییە، شەهرستان بەرامبەر قەزا و شارۆچکەیە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:١٢، ١٠ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) :: زۆر سپاس. تکایە [[بنگرد]]یش. خۆم زۆرباش لەو شتانە نازانم و لێم تێک ئەچن؛ ئەم خەڵکەش بە کەیف و حەزی خۆیان دەستکاری ئەکەن. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:١٧، ١٠ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) ::: دەستت خۆش بۆ [[بنگرد]] شارەدێ عەیبی نیە، ناحیە بەرامبەری لە ئێستادا ئەم ووشەیە شیاوە، لە نە بوونی فەرهەنگی کوردی ئەم ناستاندەریانەمان بۆ درووست دەبێت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٣٩، ١٠ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=me&edc=6&prjedc=me6 Take the survey now.]''' If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, ‏٠١:٣١، ١٣ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/me6&oldid=17881391 --> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=me&edc=6&prjedc=me6 Take the survey now.]''' '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, ‏٠٠:٤١، ٢٠ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/me6&oldid=17881391 --> == پەڕە ڕوونکردنەوەکان == دەمباش Hamagelarai، ویستم بڵێم ئەوکاتەی پەڕەیەکی ڕوونکردنەوە دروست دەکەیت، دەبێت ئەو پەڕانەی کە دەیخەیتە ناویەوە؛ لەسەرەوەی ھەموو وتارەکان داڕێژەی {{دا|نامەی ڕوونکردنەوە}} دابنێیت بۆ ئاسان جیاکردنەوە و دۆزینەوەی وتارە نزیکەکانی خۆیەتی لەڕووی ناوەوە. بۆ زیاتر تێگەیشتن بڕوانە [[کوردستان (ڕوونکردنەوە)]]. سپاس. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:١٨، ٢١ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) :سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش ڕوونکردنەوەیەکی جوانە، لەمەولا وادەکەم و هەوڵدەدەم ئەوانی کەش چاک بکەم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٢٦، ٢٢ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC) == پەڕگەکانت سڕانەوە لە کۆمنز! == دەمباش Hamagelarai، وا دیارە [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/Files_uploaded_by_Hamagelarai کۆمەڵێک پەڕگەی وێنەت لەسەر کۆمنز سڕدراونەتەوە] بە ھۆکاری ''کۆپیکراو لە فەیسبووکەوە، بێ مۆڵەت''، وە گەر ھی تریشت مابێت، دڵنیابە ئەوانیش دەسڕدرێنەوە. ئەوەنەی من ئاگادار بم کۆمنز یاساکانی زۆر توندن و دەبێت وێنەیەک بار بکەیت کە خۆت گرتبێتت و خۆت خاوەنی بیت بە پێچەوانەوە دەسڕدرێتەوە و گەر دووبارە و سێ بارەی بکەیتەوە، ئەوا بەربەست دەکرێیت. ئێستا گەر دەتەوێت دووبارە باریان بکەیتەوە، لە ویکیپیدیا باریان بکە و پێشنیاز دەکەم [[یارمەتی:پەڕگەکان|ئێرە ببینیت]] کە لە کۆتاییدا ڤیدیۆیەکی فێرکاریشی تێدایە و دەتوانیت بیبنیت بۆ زیاتر شارەزابوونت. کاتێکی خۆش، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٥٢، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) ::سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش، ئەگەر ئەزیەت نەبێت چۆن ئەتوانم دووبارە لە ویکیدپیددیادا باریان بکەمەوە. وە ئەگەر وێنەیەک لە فەیسبوکەوە بێنم چۆن باری بکەم سوپاس. --[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٥٦، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) ::: [[یارمەتی:پەڕگەکان]] ببینە. وێنەیەک کە ھی خۆت نەبێت و خۆت نەتگرتبێت ناتوانیت نە باری بکەیت بۆ ناوخۆی ویکیپیدیا نە بۆ کامنز. ئێرە وێبگەیەکی سەرچاوەکراوەی [[ناوەڕۆک ئازاد]]ە و ھیچی ماف پارێزراو نابێت لێرە دابنرێت. نەک ھەر وێنە [[وپ:کۆپی پەیست|کۆپیکردنی دەقی ماڵپەڕەکانی تریش لێرە ڕێگەپێنەدراوە]]. ئەگەر یارمەتیت پێویست بوو ڕوو لە [[وپ:پرسگا]] یان [[وپ:مێزی زانیاری]] بکە. -- ‎◂ [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">&#9836;</span>}]] ‏١٧:٢٢، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) :::: بەس مامە {{وب|Épine}} گەر بەکارھێنەر داوای لە خاوەن وێنەکە کرد و ئەویش ڕێگەی پێدا. ئەوکاتیش ھەر ناتوانیت لە ویکیپیدیا باری بکەیت؟ یانی بۆ ئەو جۆرە وێنە زەحمەتە یەک کەس بتوانێت ئەو ھەموو وێنە بگرێت کە لە ناوچەی جیاوازن! وە خۆشم لەڕێگەی ڤیدیۆکەوە فێری بارکردن بووم، ھیچ کێشەی ھەیە؟ ئەگەریش لە ڕێنمایی کردنی بەڕێز {{وب|Hamagelarai}} ھەڵەم کردبێت، داوای لێبوردنم ھەیە. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٥٧، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) ::::: ئەگەر بڵاوکاری وێنەکە بە بەڵگەنامەی واژووکراوەوە ڕێگەیدا ئەوجا شیاوە. خۆمان دەزانین بەکارھێنەران تاقەتی ئەم شتە یاساییانەیان نییە (ھەرچەنە لە یارمەتی باسکراوە) بۆیە باشترە ھەر بزانن کە تەنیا وێنەی خۆیان گرتوویانە وەردەگرین.--&#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">&#9836;</span>}]] ‏١٣:٠٥، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) :::::: دەستان خۆش بێت تێگەیشتیم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٥٦، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) ==[[:ڕۆدیسیا]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|چەپ|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:ڕۆدیسیا]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>وتارەکان بە زمانی تر، بێبایەخبوون</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:ڕۆدیسیا|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھارکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشتر کردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%DA%95%DB%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%A7|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٢٥، ٢ی ئابی ٢٠١٨ (UTC) == [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:دۆڵەتوو]] == [[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|48px|]] پەڕەی [[:دۆڵەتوو]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە&#32;لەبەر ئەم کێشانە: <blockquote>زانیاری کەم و بێبایەخ</blockquote> ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، پەڕەکان لەوانەیە بسڕدرێنەوە [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک]]. دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بووەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{دا|سڕینەوەی پێشنیارکراو}} لە دەستپێکی وتارەکە، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە بدە لە کورتەی دەستکارییەکەدا یان لە پەڕەی وتووێژی پەڕەکە کە بۆچی نابێت وتارەکە بسڕدرێتەوە. تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە بکە کە ڕوون کراوەتەوە. دەتوانیت {{دا|ڕاوەستان}} بەکاربھێنیت لە ژێر داڕێژەی سڕینەوە بۆ ئاگادارکردنەوەی بەکارھێنەرانی تر کە دەبێت سڕینەوە وتووێژی لەسەر بکرێت. بەھەرحاڵ، ئەگەر ئەم وتارە بەر یەکێک لە [[وپ:پسخ|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]] کەوت، لەوانەیە بسڕدرێتەوە بەھەرحاڵ. [[بەکارهێنەر:rasan emprator page|<b style="/*dotted,dashed,solid,groove,ridge,inset,outset*/ width: 50px;height: 50px;border-style: double; border-radius:30px; border-color:#00ffff; background-color:#00; color:#00ffff; ">ڕاسان</b>]] ‏١٨:٣٩، ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) ::سڵاو لە پەڕەی [[دۆڵەتوو]] تاگی سڕینەوەی لێدرابوو کە گوایە کورت و بي بایەخە، بەڵام ئەم ووتارانەی من دەستم کردووە بەنووسینی سەرچاوەی زۆرکەمە یان ھەر نیە تەنانەت بۆ دروستی ناوی گوندەکان گەشتی مەیدانیم کردووە یان لە پەیج و کاونتەکاندا پرسیارم کردووە تاکوو ئێستا ھيچ پەرتووکێک لەم بارەوە لەبەردەستدا نییە، وە لە زمانەکانی کەشدا نییە تا بەبەستەری کەوە بیبەستینەوە. دەست خۆش بۆ ئاگادارکردنەوەت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٠٠، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) :::سپاس بۆ ئێوە من تاگەکەم لابرد، {{وب|Rasan emprator page}} داینابوو و لە پەڕەی وتووێژەکەشی باسمان کرد[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٣:٠٩، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) :::: {{نەکرا}}. [https://ckb.wikipedia.org/wiki/ویکیپیدیا:دیوەخان_(سیاسەت)#پێداچوونەوە_بە_سیاسەتەکاندا لە ئێستادا سیاسەتەکانی سڕینەوە پێشنیاری پێداچوونەوەیان بۆ کراوە.] -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٥٧، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC) ==[[گوڵەجۆی_کفری]]== سڵاو، ئەرێ ئەم وتارەت بۆ واڵا کردۆتەوە برالە؟‎&#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">&#9836;</span>}]] ‏١٥:١٥، ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) :سڵاو برام ئەم ووتارەم دروست کرد ھەڵەم لەسەر ووتارەکەدا کردبوو، پاش ڕاست کردنەوە پێم باش بوو واڵابکرێتەوە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:١٦، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) == وتاری گوندەکان == ئەوەی دەبینم وتاری زۆرتان بۆ گوندەکان نووسیوە. زۆرێکیشیان کورتن و لە یەک دەچن. بیرتان لەوە کردووەتەوە دەکرێ بە بۆت بیاننووسین؟ پێشتر وتاری گوندەکانی چەن ناوچەیەکمان بە بۆت نووسیبوو. سپاس، [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٥:٢٩، ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) :سڵاو [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] سەبارەت بەکورتی ووتارەکان لەسەر گوندەکان ئەوەی ڕاستی بێت ھیچ سەرچاوەیەکم دەست نەکەوت لەسەریان ھەرچیشم دەست کەوت بۆیان زیاد دەکەم، ئەوەی زۆری لەیەک بچن ئەوە شتێکی ستاندەرە بۆ ھەموو گوندەکان، سەبارەت بە بۆت نوسین زانیاریم نییە گەر ئەوەمان تێبگەیەنیت؟ سوپاس.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٢٢، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) ::بۆ نموونە کاتێک دەتھەوێت بۆ ٥٠٠ دێ وتار بنووسیت و ناو و ژمارەی دانیشتوان و زمانەکەیان و بڕێک زانیاریی ترت لێیان ھەیە، لەجێی ئەوەی بە دەست وتاریان بۆ بنووسیت داوا دەکەی لەوانەی بۆتیان ھەیە بە ئوتوماتیک وتار بۆ ھەر ٥٠٠ گوندەکە بنووسن. زۆر ئاسانتر و خێراترە. بەڵام دیارە لەم جۆرەدا پێویستە زانیارییەکان پێشتر ئامادە کرابێتن. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏١١:٣٣، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) ::: سڵاو ئەوەی من لەسەریان دەنوسم ھەموو شتێکیان جیاوازە ھەریەکە بۆخۆی زانیاریەکیان ھەیە وابزانم ناگونجێت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٢٤، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) ::::دەی ئەگەر وابێ، ھەر بەردەوام بە. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٢٠:١٩، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) ::::: من سوپاسی تۆ دەکەم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٧:٠٦، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) == چاکسازی لە سیاسەتەکانی ویکیپیدیا == سڵاو لە گشت بەشداربووانی ویکیپیدیا. کۆمەڵگەی [[ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی]] داواکاربوون کە گۆڕانکاری لە سیاسەتەکانی ویکیپیدیا بکرێت، بە تایبەت سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی سڕینەوە|سڕینەوە]]. ئێوە بانگهێشت کراون کە بەشدار بن لە ئاماژەدان بە ڕەخنەکانتان، کێشەتان لەگەڵ چ سیاسەتێک هەیە و پێشنیارتان بۆ چاکسازی کردن لەو سیاسەتەدا چییە. بۆ بینینی گشت سیاسەتەکانی ویکیپیدیا، تکایە بنۆڕە پۆلی [[:پۆل:سیاسەتەکانی ویکیپیدیا|سیاسەتەکانی ویکیپیدیا]]. '''[[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)/گۆڕانکاری|لێرە کرتە بکە بۆ بەشداربوون]]'''.--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٨، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Épine@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7&oldid=598601 --> == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی سەرەکی''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سوپاس بۆ پەرەپێدانی ویکیپدیا بەرێز [[بەکارھێنەر:Gyan333|✔Gyan333✔]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gyan333|لێدوان]]) ‏١٩:٢٢، ١٦ی نیسانی ٢٠١٩ (UTC) |} :زۆر سوپاس بۆدیاریەکەت، بەھیوای سەرکەوتن بۆ ھەموو لایەک.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٥٥، ٢١ی نیسانی ٢٠١٩ (UTC) == پێداچوونەوە == سڵاو بەڕێز Hamagelarai، ماوەیەکە دەنگت نەماوە! بەھیوام تەندروستیت باش بێت. ویستم داوای پێداچوونەوەیەکت لێ بکەم بۆ ھەردوو وتاری [[شانەدەری خواروو]] و [[شانەدەری کۆن]]، کە بەکارھێنەرێک بە ئای–پی و ھەژماریش دەستکاریی کردوون. لە سەرەتادا پووچەڵم کردنەوە، بەڵام بە وتەی خۆی دەڵێ من لەوێ لەدایک بووم و دەژیم، جا داوات لێ دەکەم چی پێویست بێت بەڕێزت بۆ دوو پەڕەکەی بکەیت. کاتێکی خۆش! -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠١:٠٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :: سڵاو کاک ئارام سوپاس بۆ ئەحواڵ پرسینەکەت مەمنونم ئێمە باشین، ھیوادارم ئێوەش باش بن، ھۆی دەرنەکەوتنم دەگێڕێتەوە بۆ پەرستشەکانی مانگی ڕەمەزان، برام ئەگەری ھەیە ئەوھاوڕێیە ڕاست بکات لە ناوخۆیاندا وەھا ناوی بێت بەڵام من لەسەرچاوەی میریەوە وەم گرتووە لەگەڵ نەخشە باوەڕپێکراوەکاندا کە بەم جۆرە ناویان ھێنراوە، بەلام برام ماوەیەکە لە زۆر شوێن ئەم دیاردەیە دەبینرێت ناوی گوندکان دەگۆڕدرێن و پاشگری کەسایەتییەکی دەدەنە پاڵ وەک خۆدەرخستن ئیتر ئەوەی ماوەتەوە دەکەوێتە سەر شانی بەڕێوەبەرانی وەک ئێوە پێویستیت بەھەر ڕوونکردنەوەیەکی تر بوو لەخزمەتداین.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٧:٥٤، ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) == وەبیرخستنەوە == سڵاو Hamagelarai، ماوەیەک لەمەوبەر لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر#ڕوونکردنەوە]]دا ڕێنووینیم کردی کە داوای مافەکە بکەیت، بەڵام داواکارییت پێشکەش نەکردووە! گرفتێک ھەیە؟ دوور لەوە و بەپێی ئەوەی بەڕێزت گرنگی بە وتارەکانی شوێنە کوردستانییەکان دەدەیت، پێم باشە لە ھەڵبژاردەکان > ئامرازەکان > بەشی ڕواڵەت > ھەردووک ئامرازی ڕەوانەکەری سەوز و ئەوەی سەر خۆی (ڕوونکردنەوەی پرتەقاڵی) چالاک بکەیت. ئەمانە وا دەکەن زووتر ناوە نەگونجاوەکان ڕاو بکەیت. بۆ بینینی ئەنجامی دوو ئامرازەکە دوای چالاککردنیان بە نموونە بڕۆ بۆ [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]] و لە تەواوی پێڕستەکە بڕوانە. لەگەڵ ڕێزی بێپایانی ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٥٩، ١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :سڵاو کاک ئارام دەەستت خۆش بۆ زانیاریدانەکەت ئەوەم کرد کە ووتت، برام من کێشەم لەگەڵ ئەوەدا ھەیە بۆنمونە گوندی [[سەرچاوە، قەرەداغ]] و گوندی [[بانی میرانی سەروو]] یەک گوندن چۆن ھەوڵی ئەوەبدەم یەکیان بسڕینەوە، ئەم حاڵەتەم لە یەک دوو شوێن بەسەرھاتووە....--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٧:٢٣، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :: دەتەوێت کام گوندەیان بمێنێ و کامیان نەمێنێ؟ کامیان ناوە ڕەسەنەکە بێت؟ ئەوەکەیان ببێتە ڕەوانەکەر بۆ ڕەسەنەکە؟ چوونکە تێکەڵیان دەکەم. وە تۆ پێویستیت بەو مافە ھەیە بۆ ئەوەی لەمەودوا خۆت گواستنەوەی بێ ڕەوانەکەر ئەنجام بدەیت. لە پەڕەی لێدوانەکەم ئاماژەم بەوە داوە کە داوایەک پێشکەش بکە بۆ وەرگتنی مافەکە. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٠٩، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) ::: سڵاو زۆر سوپاس داوای ئەو مافەدەکەم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٢٠، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :::: سڵاو، لێرە نابێت. تکایە [[ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان]] بخوێنەوە و لەوێ داواکاری پێشکەش بکە. تۆ داوای مافی '''گوێزەرەوە بەبێ ڕەوانەکەر''' دەکەیت. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٤٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) ::::: سڵاو لێرە نەمکردوە لەوڵا کردم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٤٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :::::: ببوورە! دوای لێدوانەکەم ئینجا داواکارییەکەتم بینی. بڕوانە [[ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان/گوێزەرەوە بەبێ ڕەوانەکەر#بەکارھێنەر:Hamagelarai|ئەنجامی داواکارییەکەت]]. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:١٢، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) ::::::: سوپاس دەستت خۆش بێت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:١٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) == سڵاو ( داواکاری ) == دەمباش Hamagelarai, ئەم کاتەت باش بەڕێز. ئێمە ئەمانەوێت پەڕەیەک بکەینەوە بۆ گوندەکەمان و هەموو زانیاری و ئامارە وردەکانی داغڵ بکەین بۆ ئەوەیش پێویستمان بە ڕەزامەندی بەڕێزتانە تا ئەو داتا و زانیاریە دروستانەی لە فەرمانگە و سەرچاوە مێژویەکانەوە وەرمانگرتوە لە ویکیپیدیا جێگیری بکەین بەناوی Kanipankaوە لە گەڕاندا دوو پەڕەمان بەرچاوکەوت بەناوی گوندەکەمانەوە دروستکراوە زانیاری گرنگی تێدانیە و بە کانیپانکەی خوار و کانیپانکەی سەروو دانراوە لەکاتێکدا یەک کانی پانکە هەیە سەردەشت عەبدوڵا 29.6.2019 -- [[تایبەت:بەشدارییەکان/94.46.87.228|94.46.87.228]] ‏١١:٣٢، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) :سڵاو بەڕێزم چۆن بتەوێت زانیاری زیاد بکەیت لەسەر گوندەکەت دەتوانیت بەڵام بەمەرجێک بە سەرچاوەی دروست بێت و ئاماژە بەسەرچاوەکان بدەیت، برام من کە ناوی گوندەکەتانم بە [[کانی پانکەی سەروو]] و [[کانی پانکەی خواروو]] ئاماژەم پێداوە من لە سەرچاوەی بەڕێوەبەرایەتی ئاماری حکومەتی ھەرێم وەرم گرتووە لەوێ بەم دوو ناوە ئاماژەی پێداوە و وە لە نەخشەی جوگرافی وەزارەتی کشتوکاڵیش ھەر بەم دووکەرتە ئاماژەی پێداوە، حەزدەکەم ڕوونکردنەوەم پێبدەیت و ئەوکات بەشکم بتوانین داوا لەبەڕێوەبەران بکەین ئەو دووناوەمان بۆ بکەنەوە بەیەک.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٧:٢٦، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) دەمباش Hamagelarai, دوبارە سڵاو ڕێز ئەزیزان کانی پانکە Kanipanka لە ئەرشیڤ دا بە (موان و بنگرد و کانی پانکەی خوار و کانی پانکەی سەرەوە) ناوبراوە ئەوەیش لە بەدوادانەچون و کەمی زانیاری دروست بوە بۆ نمونە • موان چەند گوندێکن دەکەونە باشوری کانی پانکەوە هەریەکەیان پاشگرێکیان هەیە وەک (موانی حەمەحەسەن)هتد.... نوسەران کانیپانکەیشیان بە یەکێک لە موانەکان زانیوە ئەوەیش هەڵەیەکی گەورەیە چونکە کانپانکە مێژوەکەی کۆنترە • بنگرد لە گۆگڵ تا چەند ساڵێک پێش ئێستا کانیپانکە بە بنگرد نوسرابو چوار ساڵدەبێت چاکمان کردوە و کراوەتەوە بە Kanipanka ئەو ناوەوە لە وەوە هاتوە کانی پانکە گردێکی گەورەی لێیە دوو بۆ سێ ماڵی لە تەنیشتەوە بوە کاتی خۆی لە چەند فەرمانگەیەک بە بنگرد ناوی هاتوە لەکاتێکدا سەدان ماڵی لێبوە لە شوێنی گوندە کۆنەکەدا کانی پانکەی سەرو کانی پانکەی خوارو شەقامی سەرەکەی هەڵەبجە سلێمانی بەناو کانی پانکەدا تێپەڕ دەبێت بەشێکی بەشێکی کانی پانکە دەکەوێتە سەروی جوت سایدی سەرەکی و بەشەکەی تری دەکەوێتە خواروی شەقامەکە ئەوەیش بۆ ئاسانکاری و جیاکردنەوەی لەیەک لە فەرمانگەکانی دەوڵەت بە خوار و سەر جیاکراونەتەوە کانی پانکە گوندێکی گەورەیە چەندین جار هەوڵی بە ناحیەکردنی دراوە و لەبەر چەند هۆکارێکی کەم بە ناحیەبونەکەی دواکەوتوە و لە 4 چوار گەڕەک پێک هاتوە ئەگەر بچینە وردەکاری بەڵام لە ڕاستیدا هەموو ئەو ناوانەی تر لە کانی پانکە نراوە حەقی خۆی پێنەدراوە و ئێمە ئەمانەوێت ئەو هەڵە و کەموکوڕیەی هەبوە ڕاستی بکەینەوە و هەموو ئەو ئامار و زانیاریانەی کە کۆکراوەتەوە و کراوە بە کتێبێک لەسەر کانی پانکە لێرەیش بەدروستی هەبێت بۆ ئەوەیش پێویستە هەردوو ناوی ئاماژەپێکراو (کانی پانکەی خوارو - کانی پانکەی سەرو) بکرێت بە (کانی پانکە) و دواتر لە خشتەیەکدا تەواوی زانیاریەکان جێگیر بکەین سەردەشت عەبدوڵا -- [[تایبەت:بەشدارییەکان/212.232.84.14|212.232.84.14]] ‏٠٩:٣٩، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) ::سڵاو کاک سەردەشت ڕوونکردنەوەکەت لەجێی خۆیدایە زانیاریەکانت تەواون، برام منیش کەمێک ئەمەم دەزانی بەڵام لە سەرچاوە میریەکاندا وەھا ھاتووە ئەمە منی خستبووە گومانەوە ئێست ئەتوانین ئەوە بکەین کە بەڕێزت داوای دەکەیت گەر پەلەم لێنەکەیت ھەردوو ناوەکەت بۆدەکەم بە کانی پانکە و ئەوکات چی زانیارییەکت ھەبوو دایبەزێنەو ئەم ووتارە بەھێزبکە جێی دەستخۆشییە نمونەت زیاد بێت، بەڵام برام ئەوەندەم پێ بڵێ کە بە (کانی پانکە) یان (کانیپانکە) بینوسین شێوازی ڕەنوسەکەیم بۆ دیاری بکە، وە ھەر تێبینیەکت ھەبوو لەسەر ناوی گوندەکانی ناوچەکە ئاگادارم بکە سوپاس.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٦، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) ::: سڵاو کاک سەردەشت ئێستا [[کانی پانکە]] ئامادەیە کە تۆ دەت ویست ھەر زانیارەیکت ھەیە بە سەرچاوەی تەواو و دروست ئەتوانی بۆی زیاد بکەیت، ھەر سەرکەوتووبیت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٨:١٢، ٢ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) == بەسەرداچوونەوە == دەمباش Hamagelarai، بێزەحمەت [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=شارستانی_پۆلدەشت&curid=11377&diff=625629&oldid=557255&diffmode=source ئەمەیە]. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:١٢، ١ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :سڵاو کاک ئارام نازانم ئەم دەستاکریکردنانە لەسەر چی بنەمایەکە من بەزانیاری زۆر وورد و دەقیق نەبێت ئەم شتانە دانانێم لەسەر ئەوەشەوە توشی ھەڵە دەبم و خۆت ئاگاداریت، واھەستەکەم چونکە ئەم بابەتانە باری سیاسی و نەتەوەی لەپشتە بۆیە دەستکاری دەکرێت و ھەڵە نیشانیدەدەن کەوا ڕێژەی کورد کەم بکەنەوەو پاڵپشتی ناوە گۆڕاوەکان بکەن و ناوە کوردیەکان کەم بکەنەوە بەداخەوە سوپاس بۆ ئاگادارکردنەوەکەت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٧:٠٥، ٢ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) == گەڕاندنەوەی دەستکاری == سڵاو کاک Hamagelarai، ویستم بپرسم ھۆکاری گەڕاندنەوەی دەستکارییەکەم چی بوو؟ سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٠:١٥، ٤ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :سڵاو برام سڕینەوەی [[ئاخچەمەسجید]] لە بەر ئەوەبوو دووبارەبوو بە [[ئاغچەمەسجید]] ھەیە و ئەم ناوەی دووەمیان دروسترە. -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٠:٥٣، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :: دووبارە سڵاو، کاک Hamagelarai دەزانم دووبارە بوو، بەڵام دەبێت ناوەڕۆکی وتارەکەت بخەیتە سەر ئەوەی کە تاگی سڕینەوەت لێدابوو، و وتارەکەی بەڕێزت بسڕینەوە چوونکە دواتر دروست کراوە. ھەڵەکردن لەناو نابێتە ھۆی سڕینەوەی وتار. بەڕێزت دەتتوانی چاکسازیی لە وتارە کۆنەکە بکەیت و ناوەکەی بگۆڕیت. وە من کە دەستکارییەکەتم گەڕاندەوە ھۆکاری گەڕاندنەوەکەشم نووسیبوو کە بۆچی وام کردووە. ئیتر سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:١١، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::: سڵاو کاک ئارام نەم زانیبوو بەو ناوەوە ھەیە چونکە لەڕەنووسدا جیاواز بوون لەگەڵ ئەوەی من منیش بۆیە تاگی سڕینەوەم لەوی کە دا.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:١٤، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::: بەھەرحاڵ، ئێستا کارەکە پێچەوانە دەکەمەوە. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٢٥، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ==[[:ئاغچەمەسجید]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[File:Information icon4.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>ئەگەر ئەمە یەکەمین وتارە کە نووسیوتە، لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:وتار چییە؟|ئەم پەڕەیە بخوێنیتەوە]] بۆ ئەوەی لە نووسینەوەی وتار شارەزا بیت.</p><p>لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:جادووگەری وتارەکان/وەشانی ١|جادووگەری وتارەکان]] بەکار بھێنیت بۆ ئەوەی یارمەتی دروستکردنی وتارەکانت بدات.</p>|width=20%|align=left}} تاگێک لەسەر [[:ئاغچەمەسجید]] داندراوە کە داوای سڕینەوەی وتارەکە دەکات. ئەمە لەژێر پێوەری [[وپ:پسخ#و١٠|و١٠ی سڕینەوەی خێرا]] کراوە، چوونکە وادیارە وتارەکە دووبارەیە یان لەبەرگیراوەی وتارێکە کە پێشووتر سڕدراوەتەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:ئاغچەمەسجید|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%A6%D8%A7%D8%BA%DA%86%DB%95%D9%85%DB%95%D8%B3%D8%AC%DB%8C%D8%AF|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. <!-- Template:Db-repost-notice --><!-- داڕێژە:سخ-پسخ-ھۆشدار-تایبەت --> ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٣٦، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) --[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:١٣، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) == پۆتانەکان == سڵاو کاک Hamagelarai، بۆ بابەتی پۆتانەکان کە لە پەڕەی وتووێژەکەشم باسمان لێوە کرد... [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تایبەت%3Aچی+بەستەری+داوە+بێرە&target=مۆدیوول%3ALocation+map%2Fdata%2FKurdistan&namespace= ئەم بەستەرە سەرجەمی ئەو وتارانە (کە ژمارەیان ٢٤٠ وتارە) دەگرێتەخۆ کە پارامەتری دەرزی نەخشەیان Kurdistan]ە '''و دەبێت بگۆڕدرێن بۆ Kurdistan Region'''. دەتوانیت بە تەنیا بیانگۆڕیت؟ گەر نا، دەیکەینە نیوە. چی دەڵێیت؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٠٦، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) : بەڵام لە ھەندێکیان پێشنیار ئەکەم بگۆڕدرێن بۆ Iraq چوونکە بۆ نموونە لە [[سنە]] گەر بیکەین Kurdistan Region، ئەوا لە نەخشەکە دەردەچێت بۆیە، چاک وایە لەوانەدا بگۆڕدرێن بۆ Iraq. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:١٣، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :: سڵاو کاک ئارام منیش مەبەستم ئەوە بوو کە لە نەخشەکە دەردەچێت، بەڵام ناکرێت ئێمە iran ەکە بگۆڕین بۆ iraq لەبەرئەوەی پۆتانەکانی سنە دەکەوێتە ووڵاتی ئێرانەوە و ئەوە شتێکی نەگۆڕە، کەواتە ئەبێ بگەڕێینەوە بۆ kurdistanەکە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٢١، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::: نا، من مەبەستم ئەوە بوو کە Iranەکە وەکوو خۆی بمێنێتەوە و تەنیا kurdistanەکە بگۆڕین بۆ Iraq چوونکە گەر بیکەینە Kurdistan Region، ئەوا دەردەچێت. نەک لە ھەموو وتارەکان بەڵکوو، تەنیا لەوانەی کە لە باشوورەکە جوان دەرناچێت. لە من تێگەیشتی؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٠١، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::: سڵاو ئەوانەی باشوور عەیبیان نییە مەگەر پۆتانەکانیان ھەڵەبێت، من ئەم شەرە بۆ ڕۆژھەڵات دەکەم. -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٠٦، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::: {{بیرۆکە}} ڕێک منیش مەبەستەکەم ڕۆژھەڵاتە. بیرۆکەیەکم بۆ ھات. با خۆمان نەخشەیەک بۆ ڕۆژھەڵات دروست بکەین. نەخشە لە تۆ و دروستکردنی مۆدیوولیش لە من. ڕات چییە؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٢٢، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::: سڵاو بیرۆکەیەکی زۆرچاکە بەڵام نەخشەکە دروست دەکەم بۆم بارناکرێت زۆر خەریک بووم. سەیری ئەمانە بکە [[File:Iran Kurdistan location map.svg]]. گەر شێوازی دروست کردن و بارکردنەکەیم فێر بکەیت ھەر زۆر چاکە و بێ عەیب دروستی دەکەم. -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٤٤، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::: لە کۆمنز باری بکە. وا دیارە [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Iran_Kurdistan_location_map.svg پێشتر پەڕەکەت دروست کردووە، بەڵام بەبێ وێنە]. [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Upload&wpDestFile=Iran_Kurdistan_location_map.svg کرتە لێرە بکە بۆ بارکردن] و دوای زانیارییەکان بکەوە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٠٤، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::: سڵاو برام زانیاریەکانم بۆ پڕ ناکرێتەوە دەبێت چی بکەم؟ -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:٢٩، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::::: واتە چۆن؟ ھیچ ئاگادارییەک دێت؟ گەر نا وێنەکەم بە ئیمەیل بۆ بنێرە و خۆم باری دەکەم. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٤٦، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::: سڵاو برام کامە وێنە گەردەتوانی خۆت دانەیەک دروست بکە. -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:٤٨، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::::: [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kurdistan_Province_Location_Map.svg ئەم وێنەیەی پارێزگای کوردستان] دروستە؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:١٨، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::: بەڵێ ئەوە پارێزگای کوردستانە ئەوە نابێت. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamagelarai|بەشدارییەکان]]) ١٦:٢٩، ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)</small> :::::: سڵاو کاک {{وب|Hamagelarai}} بەڕاستی دوێنێ لە گووگڵ زۆر گەڕام و ھیچ وێنەیەکی نەخشەی ڕۆژھەڵاتم دەستنەکەوت. تۆ بڵێی برادەرانی ڕۆژھەڵات نەخشەیەک شک نەبەن؟ بەڕاستی بۆ ئەوە ئەوەنەی لە توانام بوو کردم. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٧:٤٩، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::: سڵاو [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/Map_of_Iranian_Kurdistan.png سەیری ئەم وێنەیە بکە].--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٨:٤٥، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::: ئەوەشم بینی، بەڵام وتم بۆ کارەکەی ئێمە بەشی ڕۆژھەڵاتەکە زۆر بچووکە. جا با بە قسەی تۆ بکەین. داینێم یان نا؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٠١، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::::: سڵاو خۆ بچوکە ئەڵێی چی رەسمێکی گەورە دابنێم ئەوکات تۆش دایبنێ.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٠٧، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::::: سڵاو ئەی تۆ ئەڵێی چی رەسمێکی گەورەی رۆژھەڵات بارکەم ئەوکات تۆش داینێیت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٠٩، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::::::: {{لەگەڵ}}. کارێکی زۆر باش دەکەیت تەنیا وێنەکە با ھەموو بەشی ڕۆژھەڵات بگرێتەوە و وێنەیەکی ڕوون بێت. چی لەوە باشترە؟ سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:١٧، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::::::: سڵاو برا [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Map_of_Rojhalat_Kurdistan.jpg بزانە ئەمە چۆنە] -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::::::::: ئێمە ئیشمان بە بەشەکەی ئێران نییە و گەر بکرێت بڕێک نزیکتر بێت واتە بەشە سەوزەکە گەورەتر بێت زۆرباش ئەبێت. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٤٣، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::::::::::: سڵاو برام ئەی [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%86%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B3%DB%95%D8%B1%D9%88%D9%88#/media/%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95:%DA%95%DB%86%DA%98%DA%BE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA.jpg ئەمەچۆنە]. -- [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٠٨، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) {{سھ}} سڵاو، {{مەزنە}} بەڵام ئەو وێنانە چاک وایە بە {{چەپ بۆ ڕاست|.svg}} بار بکرێن چوونکە ھەرچەند نزیکیش بکرێنەوە، ئەوا جۆرێتییەکەیان تێک ناچێت. بەھەرحاڵ، ئەوە [[مۆدیوول:Location map/data/ڕۆژھەڵاتی کوردستان|مۆدیوولەکەم دروست کرد]]، بەڵام گەر بتوانی لە پۆتانەکان دڵنیا ببەوە چوونکە خۆم تەواو دڵنیا نیم. سەبارەت بە ناو و ئەمانەش گەر بە تەمای گۆڕین ھەیت، ئەوا ئێستا بڕیار بدە چوون دواتر دەبێت لە وتارەکانیش ناو بگۆڕین. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٣٦، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) : سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش ھەر زۆر بێ عەیبە سەرکەوتووبیت.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٤:٤٥، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :: ببورە برام غەڵەت ھەیە لە پۆتانەکاندا.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:٠١، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::: من زۆر شارەزاییم لە بابەتە جوگرافییەکان نییە. غەڵەتەکە چییە؟ گەر دەتوانیت چاکی بکەیت، ئەوا تکایە بیکە گەر نا بزانم چییە و لەوانەیە توانای چاککردنیم ھەبێت. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:١١، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::: سڵاو برام ئەوە خۆم چاکم کرد دەستت خۆش.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:١٦، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::: ئەو پۆتانانەت بۆ ڕۆژھەڵاتەکە یان تارانەکە داناوە؟ -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٤٧، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :::::: بۆ ڕۆژھەڵاتەکەیە.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:٤٩، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) ::::::: زۆر چاکە! ھەربژیت و ماندوو نەبیت. ویستم دیسان [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تایبەت%3Aچی+بەستەری+داوە+بێرە&target=مۆدیوول%3ALocation+map%2Fdata%2FKurdistan&namespace= پێڕستەکەت] بخەمەوە بەرچاو. بەردەوام بە. لەگەڵ سپاسی -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:٥٣، ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) == بەسەرداچوونەوە == دەمباش Hamagelarai، تکایە بەسەر [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%A8&action=history ٦ کۆتا دەستکاری] بچۆرەوە. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٥٤، ٧ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) :بە گشتی [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:%D8%A8%DB%95%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/89.196.210.89 بەشدارییەکانی ئەم ئای–پییە] بپشکنە بێزەحمەت. سپاس، -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٥٧، ٧ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ‏٠٠:٤٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act5)&oldid=19352813 --> == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ‏٠٠:٥٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act5)&oldid=19352813 --> == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ‏٠٠:٥٦، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act5)&oldid=19352813 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ‏١٨:٥٧، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act5)&oldid=19397738 --> == مساعدة للترجمة == مرحبا أخ Hamagelarai, صرّحتَ في صفحتك انت تعرف عربي. هل بإمكانك أن نعمل معاً للترجمة بعض صحفات من الويكيبيديا العربية إلى كردية؟ أو ، هل تعرف هناك مستخدم آخر له إلمام بالأدب العراقي ؟ --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٩:٠٥، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(meafwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ‏١٥:٢٨، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RMaung (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(meaf_wps,act5)&oldid=19432342 --> == دوو تێبینی == دەمباش Hamagelarai، زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەردەوامەکانت! لە یەکەم تێبینی ویستم بڵێم کە گۆڕانکارییەکم لە داڕێژەی زانیاریدانی نیشتنگەدا کردووە و لەمەودوا دەبێت کۆدی نوێ بەکارببەیت تا گشت پارامەترەکان بەجوانی پیشان بدات. بڕوانە {{دا|زانیاریدانی نیشتنگە}} و بەپێی پێویستی وتارەکانت کۆدەکان لەوێوە وەربگرە. دووەم تێبینییش ئەوەیە کە دەبێت داڕێژەکانی وەکوو {{دا|شارستانی ماکۆ}} لە بان پۆلەکانەوە دانێیت نەوەک لە بەشی ئەمانەش ببینە. ئەمە بۆ ھەموو وتارەکانی تر دەبێت بکرێت نەک تەنیا بۆ ''شارستانی ماکۆ''. گەر پرسیارت ھەیە، بفەرموو. زۆر سپاس! -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٣٠، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC) ::سلاو کاک ئارام سوپاس بۆ ئاگاداریەکەت بەڵێ ئیتر وەھا دەکەم، بەڵام کاک ئارام من کاتی خۆی داواکاری ئەوەم لە کاک ژیاریش کرد کەوا وەک ویکیپیدیای عەرەبی و ئینگلیزی بۆ زانیاریدانی نیشتینگە نەخشە زیاد بکات بەڵام ھەرنەیکرد و وائێستاش دیار نەماوە ھیوادارم ئەو ھەوڵەبدەیت ئیتر سوپاس.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٤٢، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC) ::: با، من ئەو ھەوڵەم دا، بەڵام دەبێت سەر لە نوێ گۆڕانکارییەکی چاک لە پەڕە بەکارگیراوەکاندا بکەین کە ئەوەش بە مرۆڤ ناکرێت و دەبێت [[وپ:بۆت|بۆت]] بیکات، بەڵام بەداخەوە ئێمە تا ئێستا بۆتێکمان نییە بۆ ئەو کارانە. دەڵێی چی؟ دەتوانیت وەھا کارێک بکەیت؟ داڕێژەکە بە تەنیا دروستکراوە. گەر حەز دەکەیت بەتەنیا بەکاری بھێنیت، ئەوەیان دەکرێ، بەڵام گەر بتەوێت لەناو داڕێژەی زانیاریدانی نیشتنگەکە بەکاری بھێنیت، ئەوا لەسەرەوە باسم کردووە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٣٨، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC) :::: سڵاو کاک ئارام ئەو داڕێژەم بۆ بنێرە کە ئاماژەت پێداوە کەوا نەخشەی تیادایە ئەگەر بەکەڵک ھات بەکاریدەھێنم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٠١، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC) ::::: سڵاو لە تۆیش کاک {{وب|Hamagelarai}} فەرموو {{دا|Maplink}}. -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٢٣، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC) == مافی گەڕێنەرەوە == [[پەڕگە:Wikipedia Rollbacker.svg|80px|چەپ]] دەمباش Hamagelarai، بەپێی ئەوەی کە ئەگەری [[وپ:خراپکاری|خراپکاری]] لە پەڕەی گوند و ناوچەکان دا زۆرە، و دەبێت ئێوە باشتر ئاگاتان لەو کردەوانە هەبێت و لەکاتی خراپکاری زۆر دا خۆتان بیان گەڕێننەوە، ئەوا مافی گەڕێنەرەوەم پێ دایت تا لەمەودوا ئاسانتر بتوانیت بەرەنگاری دەستکارییە خراپەکان و خراپکارەکان ببیتەوە و زووتر و بە کاتێکی کەمتر بیان گەڕێنیتەوە. بۆ زانیاریی زیاتر لەسەر مافە نوێیەکەت تکایە بڕوانە [[ویکیپیدیا:گەڕاندنەوە]]. زۆر سپاس بۆ گەڕاندنەوەی دەستکارییە خراپەکان! -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٧:٠٩، ٣١ی ئازاری ٢٠٢٠ (UTC) :سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش بێت بۆ ئەومافە، ئەگەر ھەردەستکاریەک ھەبوو ئەوا من ئاگادار دەکرێمەوە واتە دەست بەجێ پێی دەزانم.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٨:٤٢، ٥ی نیسانی ٢٠٢٠ (UTC) :: نەخێر، بۆ نموونە من ٢٠ دەستکاریی خراپم لەسەر لە وتارێکدا کردووە و تۆیش بینیوتە؛ دەتوانیت بەئاسانی و بە یەک دووگمە ھەموویان بگەڕێنیتەوە. بەڵگەنامەکە ڕوونکردنەوەی تەواوی داوە. سپاس! -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٠٣، ٥ی نیسانی ٢٠٢٠ (UTC) == کەناڵی ویکیپیدیا لە دیسکۆرد کرایەوە == سڵاو {{و|{{{name|{{SAFESUBST:<noinclude/>BASEPAGENAME}}}}}}} ئەم پەیامە بانگھێشتنامەیەکە لە کەناڵی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی لە دیسکۆرد([[:en:Discord (software)]])ەوە. دوای ئەوەی گەیشتین بەوەی کە زۆرینەی بەکارھێنەران (بەتایبەتی نوێیەکان) ناتوانن ڕێنمایییەکان بەباشی لە ویکیپیدیاوە وەر بگرن، بە چاک زاندرا کە کەناڵێک لە دەرەوەی ویکیپیدیا دروست بکرێت تا لە دۆخە پێویستەکان بەکارھێنەران بتوانن باشتر و بەشێوەی ڕاستەوخۆ (چ دووبەدوو یان بەکۆمەڵ) قسە لەگەڵ یەکتر بکەن و باشتر لە یەکتری تێ بگەن. ;تایبەتمەندییەکان: * دیسکۆرد تۆڕێکی کۆمەڵایەتی نییە. * بەکارھێنەران دەتوانن بەشێوەی نامە، دەنگ و ڤیدیۆ قسە لەگەڵ یەکتر بکەن. * بەکارھێنەران دەتوانن بە وێنە و ڤیدیۆ باشتر بابەتەکان شی بکەنەوە. * بۆ وێبگەڕەکان و زۆرینەی سیستمەکان بەردەستە. ;پابەندییەکان: * '''نابێت''' وەکوو جێگرەوەیەکی ویکیپیدیا سەیر بکرێت و بۆ ھەموو باسەکان ڕوو لەوێ بکرێ. ** '''دەبێت''' تەنیا لە حاڵەتی پێویست بەکار بێت. * کەناڵەکە شوێنێک نییە بۆ دەمەتەقێی نێوان بەکارھێنەران. ;بەخێربێیت! بۆ چوونەژوورە بۆ کەناڵی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی لە دیسکۆرد کرتە [https://discord.gg/TWyzqBv لێرە] بکە. گەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، ئەوا لەخوارەوە بپرسە. سپاس! --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١٤:٤٠، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%AE%DB%8E%D8%B1%D8%A7&oldid=693531 --> == پارامەترەکانی زانیاریدانی نیشتنگە نوێ کراونەتەوە == دەمباش Hamagelarai، ویستم پێت بڵێم کە [[داڕێژە:زانیاریدانی نیشتنگە|لێرە]] کۆدەکان وەرگرە چوونکە بڕێک دەستکاریی پارامەترەکانم کردووە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٣٢، ٧ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) سڵاو کاک ئارام دەستت خۆش. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٠، ٨ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) == سوپاسکردن! == دەمباش Hamagelarai، ویستم لەسەر نوێکردنەوە و بەتایبەتییش زیادکردنی نەخشەکان وەک لە دوایین دەستکارییەکانت بینیم پڕبەدڵ سوپاست بکەم! کارێکی مەزن دەکەیت! وا دیارە زۆر چاکیش دەتوانیت مامەڵە بە داڕێژەی نەخشەکەوە بکەیت :) {{مەزنە}} -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٢٢، ٩ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) :سڵاو کاک ئارام سوپاسی تۆ دەکەم بۆ ئەو یارمەتی و زانیاریانەی پێم دەبەخشیت، ئەم کارانە بەتەنھا ناکرێت پشتیوانی ئێوەشی دەوێت، کارێکی وەھام نەکردووە تەنھا خزمەتم کردووە، سوپاس بۆ خودا کە بەو کارەش گەیشتین ھەوڵی زیاتر دەدەین بۆ پێشخستنی.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٣١، ٩ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar Geography Hires.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی جوگرافی بۆ تۆ!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Hamagelarai، لەپێناو ئەو خۆبەختکردنەت لە ویکیپیدیا و بەشدارییەکانت بە وتارەکانی گوند و ناوچە کوردستانییەکان کە تا ئێستا زیاتر لە ٣٬٠٠٠ وتارێک دەبن، پڕبەدڵ ئەم ویکیدیارییەت پێشکەش دەکەم. بەڕاستی بە تەواوی کورد و ویکیپیدیاشەوە قەرزارتین! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:١٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٠ (UTC) |} :سڵاو ھاوڕێی ئازیز دەستی تۆش خۆش بۆ پێزانینەکەت، بەھیوای سەرکەوتن بۆ ھەموولایەک.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٠:٣٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC) == ڕێکخستن == دەمباش Hamagelarai، گەر بکرێت، داڕێژەکانی ناوچەکان (بۆ نموونە: داڕێژەی شارستانی ماکۆ) لە [[دیبەک]] ببە خوارەوەی سەرچاوەکان، و وشەی سەرچاوەکان بەجێی پەراوێزەکان بەکاربێنە. مەبەستم ئەوەیە لە وتارەکانی دواتریشت ھەر وا بکە. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٤٢، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC) == سەرچاوەکانی گوند و ناوچە کوردستانییەکان == دەمباش Hamagelarai، ئێستا سەیرێکی سەرچاوەکانی یەکێک لە گوندەکانم کرد و بینیم زۆرینەیان یان مردوون یان یان کار ناکەن! گەر بکرێت، بەسەرداچوونەوەیەکیان بۆ بکە و چارەسەرێکیان بۆ بدۆزەرەوە. منیش ھەرچیم پێ کرا، لێرەم. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٣٨، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC) :شتێکی تریش، بۆ نموونە لە [[جانەزیز]] و ھەندێکی تریش بینیم کە بەشی ناو درێژ کرابوویەوە. لە ویکیپیدیا درێـژکردنەوە ناکرێت. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٤٤، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC) :: سڵاو کاک ئارام بەڵێ سەرچاوەکان سەیرە ھەندێ جار نامێنن خۆشم بەتەمام پاکنوسێکیان بکەم بەپێی توانا، سەبارەت بە بەشی ناو ڕاستە درێژکراوەتەوە ھەوڵدەدەین دووبارە نەبێتەوە، سوپاس بۆ سەرنجەکانت. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٠:٥٩، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ (UTC) == گەڕاندنەوەی دەستکارییەکەم == دەمباش Hamagelarai، دەمەوێت بزانم ھۆکاری گەڕانەوەی دەستکارییەکەم [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ورمێ&diff=next&oldid=721094&diffmode=source لێرە] چی بوو؟ تکایە ھەمیشە ھۆکارێک بنووسە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:١٣، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC) == بەستەری وێبگەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان == دەمباش Hamagelarai، زۆر زۆر سوپاس بۆ بەردەوامییەکەت! بینیم کە [http://previous.cabinet.gov.krd/a/d.aspx?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 ئەم بەستەرە] لە وتارەکان دادەنێیت. وا دیارە بەستەرەکە کۆنە. تکایە گەر ھەیە، ھی نوێ دانێ و گەر نیشە، دانەنانی ئەو بەستەرە لە دانانی باشترە چونکە ھیچ سوودێکی نییە. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٠١، ١٨ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) :تکایە گرنگی بەم پەیامە بدە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٠٦، ١٩ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) :: سڵاو کاک ئارام ئەم بەستەرە زووتر چالاک بوو لەئێستەدا وەھای لێھاتووە نازانم، بەدڵنیاییەوە ئیتر بەکاری ناھێنم. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٨، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) ::: کاکە، نازانم، لەوانەیە ئەوان بەپێی کابینەکان، بەستەریش بگۆڕن. هەر لەو بەستەرە ئاماژە بە بەستەری نوێ کراوە کە [https://gov.krd/ ئەمەیە]. بینیم کە بەستەری پەڕەی دەستپێکی پەرلەمانت دانابوو. ئەوەش هیچ سوودێکی نییە. گەر بەستەری ڕاستەوخۆی سەرچاوەی وتارەکانت دەست ناکەوێت، ئەوا هەر گشتیان بسڕدرێنەوە باشترە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:١٧، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) :::: سڵاو کاک ئارام من ئەو بەستەرەم بۆ ئاڵای کوردستان داناوە ئەویش لەلایەن پەرلەمان و حکومەتی ھەرێمەوە بەفەری ناسێنراوە وەک ئاڵای کوردستان. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٣:٣١، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) ::::: باسەکە ئەوە نییە کە بۆ چ شتێک کراوەتە سەرچاوە بەڵکوو باس لەوەیە ئەو جۆرە سەرچاوەدانانە ھەڵەیە. بە نموونە بڕوانە [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=باروڤ&oldid=755561#پەراوێزەکان سەرچاوەکانی ١، ٤، ٥ و ٨ لەم وتارەش] کە ئاوان. سەرچاوە نابێت بەستەرێک بێت بۆ پەڕەی سەرەکیی شوێنێک بەڵکوو تەواوی ناونیشان(Full URL)ەکە دانێ گەر بەردەستە. گەر نیشە، بەڕاستی نابێت سەرچاوە ئاوا بێت. تکایە ھەوڵ بدە بەستەری تەواو دانێیت و جێگرەوەیان بۆ پەیدا بکەیت. خەمی دەستکاریکردنیشت نەبێت. گۆڕینی ھەموویان لەسەر من. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٣٥، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) :::::: سڵاو Hamagelarai، کاکە گیان من وتم کە چارەسەرێک بۆ سەرچاوەکان بدۆزەرەوە یان ئەسڵەن گەر ھەر ئاوا بن، دایان مەنێ باشترە. بوو بە چی؟ باوەڕ بکە ئاوا یەک دەنک کەڵکیان نییە. من خۆشم ھیچ گوێم لێ نییە و مەجبوور نیم تەمەنی خۆم ئاوا لێرە بەو جۆرە خەرج بکەم، بەس دەڵێم ھەر دەیکەی دەیکەی، با بەبێ کەموکوڕی بێت باشترە. ئێستا ھەڵەکان چاک بکرێنەوە لەدوایی باشترە. ھیوادارم لێشم زوویر نەبیت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٣١، ٧ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) سڵاو کاک ئارام پەیامەکەت گەیشت، برام لەم کاتەدا ناتوانم هیچیش بنوسم، چونکە توشی فەقەراتی مل بووم، لەوەیە هەر نەگەڕێمەوە و وتاریش بنوسم، گەر توانیم چاکسازی دەکەم. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٦:٣٥، ٧ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) :بەداخم، ئیشەڵڵا خوا زوو شیفات بدات! بەڕاستی منیش لەبەر ویکیپیدیامە. ببوورە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٣٩، ٨ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) سڵاو برام لەهەستت تێدەگەم، ژمارەی بەکارهێنان دوو ئەوەندەی وتارەکانمانە، گەر یەکی وتارێکیشیان بنوسیایە ئێستا ژمارەی وتارەکانمان زۆر زیاد دەبوو، بۆ ئەوبوارەی من تیای دەنوسم سەرچاوە ئەتوانم بڵێم نییە گەر هەشبێت هەڵەی زۆر تیایە، بۆیە بۆ وتارەکانم پەیوەندی لەگەڵ خەڵکی ناوچەکە دەگرم لەڕێیفەیسبوکەوە کە ئەوەش زۆر سەختە هەندێ هەرجواب نادەنەوە و هەندێ بەگومانن و بەکاری خیزبی و جاسوسی لێی تێدەگەن، هەندێکیشیان زۆر دڵسۆزن، هەرچەندە کارەکەم کە بەم دواییانە لەبارەی ڕۆژهەڵاتەوەیە بۆخۆی جێی مەترسییە و کارێکی بڤەیە، بۆیە ئەگەر کەم و کورتی تیابێت دەسەڵاتی من نییە. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:١١، ٨ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) == تکای بەکارھێنەرێک == سڵاو براکەم، ماندووش نەبی بەم بەشدارییە بەنرخانەت، من یەک داوا و یەک پرسیارم ھەیە؛ #داوایەکەم: تکایە ئەگەر دەتوانن وتاری ([[ناوچەی ناوەندی شارستانی سەردەشت]]) ساز بکەن. #پرسیارەکەم: براکەم لەنەزەر ئێوەوە وتاری شارستانەکان باشترە بە نموونە «شارستانی تاران» بێت، یان «تاران (شارستان)»؟ زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrirrr|<span style="font-family:Cursive; color: Blue; Background: White; font size:13px;">'''☀️AGH☀️'''</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrirrr|لێدوان]])} ‏٠٨:٢٣، ٦ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) سڵاو برام سوپاس بۆ پێزانینەکەت، من لەخزمەت هەموو کوردێکی بەمانا کوردم. ۱-بەسەرچاو بەڵام کاتی دەوێت، من حەزدەکەم خزمەت بە هەموو شارستانەکان بکەم. ۲-شارستانی تاران، یان شارستانی سەردەشت ..... بنوسرێت ستاندارە، چونکە لە یەکە ئیدارییەکان و نوسراوە فەرمییەکاندا وەها دەنوسرێت، وەلەڕووی ڕێزمانیشەوە وەها دروستە. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٦:٣١، ٧ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) گەڵێک سپاس برا، دەستت خۆش بێت، لەنەزەر منیشەوە ھەر ئاوا باشترە و لە کۆمەڵگا دێیلێم ھەتا بزانم ئەوانەی تریش قەبووڵی دەکەن، زۆر زۆر سپاس بۆ ھەموو بەشداریی و کارە گرینگەکانی بەڕێزتان. [[بەکارھێنەر:Ahrirrr|<span style="font-family:Cursive; color: Blue; Background: White; font size:13px;">'''☀️AGH☀️'''</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrirrr|لێدوان]])} ‏١٤:٤٦، ٩ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) دیسان سڵاوت لێ بێ بەڕێز {{وب|Hamagelarai}} تکایە گەر دەتوانی دوو وتاری «[[گوندستانی باسکی کۆڵەسە]] و [[گوندستانی گەورکی سەردەشت]]» لە پڕۆژەی کارەکانت ھاوێی، گەلێک سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrirrr|<span style="font-family:Cursive; color: Blue; Background: White; font size:13px;">'''☀️AGH☀️'''</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrirrr|لێدوان]])} ‏٢٠:٤٩، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢١ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Writers Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی نووسەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو برای خۆشەویستم، پیرۆزباییتان لێ دەکەم بە ھۆی ئەوەی کەی دەستکارییەکانتان لە ١٠٫٠٠٠ تێپەڕ بوو، ھیوادارم ھەمیشە پیرۆز بن. [[بەکارھێنەر:Ahrirrr|<span style="font-family:Cursive; color: Blue; Background: White; font size:13px;">'''☀️AGH☀️'''</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrirrr|لێدوان]])} ‏٢٢:٣٠، ٤ی ئایاری ٢٠٢١ (UTC) |} : سڵاو برام دەستت خۆش سوپاس بۆ دڵسۆزی بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٨، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) == بۆشایییەک == سڵاو، لەنێو داڕێژەی زانیاریدانی شوێنەکان تێبینیم کردووە لە زۆربەی وتارەکان نووسراوە ئیسلام(سوننە)، لێرە پێویستە بۆشایییەک لە پێش کەوانەی یەکەم ھەبێت و بنووسرێت ئیسلام (سووننە). کێشە نییە گەر ئەوانەی پێشووش چاک نەکەن، بەسبۆ وتارەکانی داھاتوو با چاک بکرێت. سپاس. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ‏١٣:٥٦، ٨ی ئایاری ٢٠٢١ (UTC) سڵاو، دروستە ئەبێت بۆشایی هەبێت، بەڵام هەڵەیەو بەسەرمدا تێپەڕ بووە. دەستت خۆش [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٦، ١٦ی ئایاری ٢٠٢١ (UTC) == داواکاریی پشکنین == دەمباش Hamagelarai، دەتوانیت شیکردنەوە بۆ [[ئەڵایی]]، [[ئەڵایی خواروو]] و [[گوندی ئەڵڵایی سەروو]] بکەیت و بزانیت دووانیان دووبارە نین؟ سپاس، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:١٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) سڵاو کاک ئارام، هەرسێ ئەڵاییەکە هەیە، بەڵام ئەڵڵایی سەروو لە ئێستادا ئاوەدان نییە، ئەنجا دروستە بنوسرێت ئەڵایی سەروو نەک گوندی ئەڵایی سەروو. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) :ئای دەستخۆش! گواستمەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:٢٥، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) سڵاو دەستی تۆش خۆش برام. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٥، ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) == وتاری [[مەسۆیی]] == دەمباش Hamagelarai, من ئێستا دواین دەستکاری [[تایبەت:بەشدارییەکان/185.166.24.179|بەکارھێنەرێکی تۆمارنەکراوم]] گەڕاندەوە[https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802292&oldid=714210 [1<nowiki>]</nowiki>][https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802293&oldid=802292 [2<nowiki>]</nowiki>][https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802294&oldid=802293 [3<nowiki>]</nowiki>][https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802295&oldid=802294 [4<nowiki>]</nowiki>][https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802296&oldid=802295 [5<nowiki>]</nowiki>] چونکە پەڕەکەی شێواندبوو تکایە گەر ئەزانیت زانیارییەکی بەسوودم گەڕاندۆتەوە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&diff=802450&oldid=802296 دەستکارییەکەم پووچەڵ بکەرەوە] لە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%DB%95%D8%B3%DB%86%DB%8C%DB%8C&action=history مێژووی پەڕەکە] سوپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:١٦، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو دەستت خۆش شتێکی چاکت کردووە عەیبی نییە. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٢٨، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) == ورمێ == سڵاو یەکەم سوپاس بۆ هەموو بەشدارییە چاکەکانت، ئەمڕۆ ئێوە دەستکاریی منتان سڕی لە ورمێ هۆکاری چی بوو؟ ئێستا ئەم ئامارانە هی ١٥ ساڵ لەمەوبەرە و دەبێت نوێ بێت چونکە هەڵەیە، دووەم ئەم ئامارانە هەروەها لە بەشەکانیدا ئایینیان لە نەتەوە جیانەکردگە و دەبێت جیابکرێنەوە. من ئایینەکانم لە گرووپە ڕەگەزییەکان جیاکردووەتەوە و بەپێی ئەو سەرچاوانەی لە وتارەکەدا ئاماژەم بۆ کردن ئامارەکانم تازە کردووەتەوە، بەڵام ئەو ئامارانەی کە ئێستا هەەس نە سەرچاوەیان هەیە و نە نوێن، تکایە زوو وەڵامم بدەیتەوە دووبارە سپاس. [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|DK2]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٠، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو ھاوڕێ، سوپاس بۆ پێزانینەکەت، دەستخۆشیش بۆ ئێوە، لەڕاستیدا کە ئەو دەستکاریانەی تۆم گێڕایەوە بۆ ئەوە بوو کە من تەواو پشتم بە سەرچاوەکان لە ناو شاری ورمێوە بەستووە و لە گەڵ خەڵکی ئەو دەڤەرە دواوم، ئەنجا ئەوەم ھەڵھێنجاوە، بەڵام ئاواش ھەر بێ کەم و کورتی نییە بەداخەوە، سەبارەت بە نەتەوەیی شاری ورمێ کە زۆرینەی کورد و ئازەرین، کورەسوننیەکان ئەبێ حسابی نەتەوەیان بۆ بکرێت چونکە تا ئێستا لە نێوان کورد و ئازەریدا خۆیان بۆ یەکلا نەکراوەتەوە و خۆیان بە کورد و ئازەریش دەزانن بەپێی بەرژەوەندیان ھەرچەندە لە کوردەوە نزیکن، سەبارەت بە مەسیحییەکان کە وا ئاماژەم پێداوە بە مەسیحی ئەوەیە کە ئەمان لە ئاشووری و ئەرمەنی پێکھاتوون و وە وەک نەتەوە جیاوازن لە کورد و ئازەری، وە سەرچاوەیەکی وەھا نییە کەوا ئەو دوو نەتەوەیەمان بۆ جیا بکاتەوە بۆیە بە ناچاری بە مەسیحی ناوزەندیان دەکەین ھەرچەندە ئاشوورییەکان زۆرترینن، جووەکانیش ئەمڕۆ لە جیھاندا وەک نەتەوە سەیر دەکرێن، بەھائیش بەھەمان شێوە،یارسانەکانیش بەزمان تورکن و بە بنەچە کوردن ھەرچەندە خۆیان بەکورد نازانن و بنەچەی ھاتنیان و ناوچەی کرماشانە و لەئێستادا چوونەتە قاڵبی نەتەوەوە. ھیوام وایە ڕوونبێت لات ئەگەر شتی باسترت لایە گفتوگۆی لەسەر دەکەین.--[[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٦، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) ::سەبارەت بە کورە سوننیەکان من لە چەند جێگا خوەندوومە کە کوردن پێم واش بێت کە ئێستایش لە ورمێ هەر بە زمانی کوردی قسە دەکەن، پەس باشترنییە کە لە ڕێزی کورددا بیاننووسین؟ جا لە خوارەویەو بنووسین کورە سوننی لە ڕێزی کورد حیساب کراوە. ئێستا من دەڵێم ئامارەکان خۆتان کەی گەرەکتانە نوێ پکەن؟ سەیری ویکیپیدیای فارسیش کەن کە نووسیگە ٨٥٪ تا ٩٠٪ ئازەری! ئێستا ئێمە ئامارەکەمان هی ١٥ ساڵ پێشە بەڵام ئەوان ئامریان هی چەند ساڵ پێشە خەڵک وا دەزانێت کە لەم چەند ساڵەدا کوردەکان کەمەو بووگن. ئامارەکە وا دامناو لە نێو وتارەکەدا باش نەو(ئاماری نوێکە)؟ ٧٠٪ کورد، ٣٠٪ ئازەری و لە بەشی ئاییندا سوننە ٦٨٪، شیعە ٣٠٪، مەسیحی ١٪، ئەوانی تر ١٪(جوو، یارسان، بەهایی). [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|DK2]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|لێدوان]]) ‏١٠:٥٥، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) :::سڵاو کورەسوننی بەھەردوو زمانەکە قسەدەکەن خۆشیان زیاتر مەیلی کوردیان ھەیە بەڵام بەتەواوەتی نەیان وتووە کە کوردین یان ئازەرین، بۆیە دەبێت جودا حسابیان بۆ بکەین، وەچەندەھا ئازەری ھەیە لە پارێزگای ورمێ کە لە بنەچەدا کوردن و لەبەر ترسی گیانیان زمان و ئاینیان گۆڕیوە و بوونەتە ئازەری بەڵام گەر بیان دوێنین دەڵێن کوردین، مەسیحیەت لە ورمێدا ھەر ئاین نییە نەتەوەشن جونکە لە ئەرمەنی و ئاشووری پێکھاتوون. سەبارەت بە ئاماری دروستیش کە نییە، ھەر ھی ئێران ھەیە کە ئەویش زۆر زیاتر بەلای ئازەریدا دای دەتاشن. [[بەکارھێنەر:Hamagelarai|Hamagelarai]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamagelarai|لێدوان]]) ‏١١:٣٥، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) == بەشداری لە وتووێژێک بکە دەربارەی چاکسازیکردن لە داڕێژەی زانیاریدانەکان == سڵاو {{و|{{BASEPAGENAME}}}}، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. وەک یەکێک لە بەکارهێنەرە چالاکەکانی ویکیپیدیا، پێم خۆشە بانگێشتت بکەم بۆ بەشداریکردن لە وتووێژێک [[ویکیپرۆژە:زانیاریدانەکان/نوێکردنەوە و چاکسازی|سەبارەت بە چاکسازیکردن و نوێکردنەوەی داڕێژەکانی زانیاریدانی ویکیپدیا]]. دەتوانیت ڕا و بۆچوونی خۆت بخەیتە ڕوو و هاوکاری بکەیت لە باشترکردنی ئەم جۆرە داڕێژانە و ویکیپیدیا بە گشتی. زۆر سوپاس! &#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٢:٢٢، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) == دەنگدان لەسەر ویکیپڕۆژەی [[وپ:داواکاری پەڕگە]] == سڵاو بەرێز @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] تکایەکم ھەیە، پڕۆژە ئێستا دامەزراوە و کاردەکات!، بەڵام داوا کراوە ببێت بە یەکێک لە یاساکانی ویکیپیدیا بۆ مافی بارکەران، ھۆکارەکەشی ھەر لە داوایەکە ڕوونکراوەتەوە کەبۆچی؟ سوودی چییە؟ ئامانجی چییە؟ پڕۆژەکە چۆنە، تکایە (( [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)#بەکارھێنەرە نوێییەکان و مافی بارکەر|لــێــرە]] )) زیاتر بخوێنەوە و بیرورای خۆت لەسەر پڕۆژەکە بڵێ و بەشداری بکە لە دەنگدانەکە دەنگی بەڕێزتان گرنگە بۆ پڕۆژەکە {{ زۆر سپاس}} (نامەی ئۆتۆماتیکی) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٢، ٢٨ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:The Barnstar of Kurdish Merit.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی لێھاتووییی کوردستان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو، ئەو مەدالیایە لەبەر نووسینی چەند هەزار وتار پەیوەندیدار بە کوردستان، پێشکەش دەکەم. ھەر بژیت. [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|DK2]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|لێدوان]]) ‏٠٨:١٣، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) |} سڵاو لە بەڕێزت سوپاس بۆ نیشانەکەت سەرکەوتن بۆ هەموو لایەک‌‌‌ [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٧، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Writers Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی نووسەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو کاک MFTG سپاس بۆ ئێوە زیاتر لە چەند هەزار وتارتان نووسیوە. [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|DK2]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|لێدوان]]) ‏١٣:٥٣، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) |} سڵاو برام سوپاس بۆ بەڕێزت[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٦:٢١، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == دەنگدان لەسەر ھێنانی مافێکی نوێ بۆ ویکیپیدیا == سڵاو، {{و|{{BASEPAGENAME}}}}، ھیوام تەندروستی بەرێزتانە، ئێستا لە [[ویکیپیدیا:دیوەخان_(پێشنیارەکان)#داوای_چالاکردنی_مافی_بەسەرداچوونەوەی_دەستکارییە_ھەڵواسراوەکان_بۆ_ویکیپیدیای_کوردی|دیوەخان داوا دەکرێت مافێکی نوێ]] بھێنرێتە ناو ویکیپیدیا، و پێویستمان بە بەشداربووان ھەیە، بەڕێزتان بانگھێشت کراون بەھیوای بەشداریکردن {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٤١، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == وتاری [[ڕەزوار]] == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] وتارەکە بەم دوایانە چەن گۆڕانکارییەکی لێکراوە من شارەزاییم نییە لە ڕاستی و دروستیان، داوا دەکەم پشکنینێکی بۆ بکەی {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٣١، ١٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو ھاوڕێ دەستکارییەکەیان دروستە چونکە ناوی گوندێکیان ڕاستکردووەتەوە، [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٨:٤٤، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == هۆکاری گەڕاندنەوە == سڵاو، ویستم بزانم هۆکاری گەڕاندنەوەی [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&curid=29&diff=947184&oldid=906704&diffmode=source ئەم دەستکارییە] چی بوو. [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|ڕۆژ سەربەست]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٩، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو هاوڕێ دەستکاری چەند وشەیەکت کردبوو کە هی زانیاری نشتینگەکەیە، ئەوە ستاندارە و هەر دەستکاری بکەیت دەبێتە هەڵە لە وتارەکەدا، بۆیە گەڕاندمەوە. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٨:٤٨، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]]: لە "زانیاریی نشینگە" مەبەستت بۆکسی زانیاریدانی وڵاتەکەیە؟ من پێشتر ناوی ئەو پارامیتەرانەم گۆڕیبوو. بڕوانە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%DA%95%DB%8E%DA%98%DB%95:%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%88%DA%B5%D8%A7%D8%AA&diff=947176&oldid=779190 ئێرە]. [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|ڕۆژ سەربەست]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پێشنیار == دەم باش MFTG,لەگەڵ دەستخۆشم بۆ کارە باش و جێی بایەخەکانت ویستم پێشنیارێک بکەم بۆ بەڕێزت ، ئەگەر بتوانی ھەوڵبدەیت وتارێک بەپێی پێوەرکانی وتاری ھەڵبژێردراو ئامادەبکەیت بۆ ویکیپیدیا زۆر باش ئەبێت دیارە ئەمە تەنھا پێشنیارێکە ئەکرێت لە ماوەی داھاتووشدا کاری لەسەر بکەیت لەگەڵ ڕێز و پێزانین بۆ جەنابت .[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٧:١٣، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو هاوڕێ هیوام باشیتە، سوپاس بۆ پێزانینەکەت، کاتی خۆی لە وتاری [[ورمێ]] ئەو هەوڵەمدا بەڵام نەکرا، بەهەر حاڵ من هەوڵم خزمەتە، خۆشم حەزم لێیەتی بەڵام بوار نییە، زیاتر حەز بە کار دەکەم لەو شوێنانەدا کە کورد لەگەڵ نەتەوەکانی تردا بەریەک دەکەون یان سنوورە یا تێکەڵن، بۆئەوەی بمێنێتەوە و ببێتە زانیارییەک، سوپاس بۆ پێشنیارەکەت. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٧:٠٩، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == نیشانێک بۆتۆ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Mövzulu ay - Coğrafiya ayı qızıl.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی جوگرافی بۆتۆ!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | وەک سپاس و ستایشێک بە لەبەرچاوگرتنی کارەکانتان لە درووستکردنی زیاتر لە 4 ھەزار وتار، بە تایبەتی ئەو وتارانەی تایبەتن بە ناساندنی شوێنەکانی جیھان بە تایبەتی کوردستان، خزمەتێکی یاساییی مەحاڵت ئەنجامداوە، کە بەیەک کەسی ئەنجام نادرێت و ئەرکێکی قورسە و ئەم نیشانەیە وەک ناسینەوەیەک بۆ کارە جوانەکانت و سپاسکردنت لە ئەرکە قورسەکانت و ماندووبوونەکانت، لەو کاتانەی کە ھەوڵتداوە و چالاکیت ئەنجامداوە لە ویکیپیدیا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٠٢، ٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) |} :سوپاس هاوڕێ بۆ دیارییەکەت، ئێوەش ماندوو نەبن، هیوای سەرکەوتن بۆ هەمووی دەخوازم لە بەرەوپێش بردنی ئەم ویکیپیدیایە، سوپاس بۆ پێزانینەکانتان [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٦:٢٩، ٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == وتاری [[دەربەندی پشدەر]] == سڵاو ئەم کاتەت باش وادیارە وتارەکە حاڵی باش ینیە و گومانم ھەیە زانیارییەکانی ناوی ورد و درووست بن، ئایا دەتوانن سەیرێکی وتارەکە بکەن یان گەر کرا نوێکارییەک بکەن؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٣٥، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو هاوڕێ وتارەکە هەمان وتاری [[دەربەندی ڕانیە]]یە، ئیتر نازانم لەنەزانییە یان دەمارگیری ناوچەییە وا دەنووسن دەربەندی پشدەر، بەڵام لە هەموو سەرچاوە حکومی و کتێبەکاندا هەروەها سەر زمانی خەڵکیش هەر ناوی دەربەندی ڕانیەیە، ئەتوانرێت وتاری [[دەربەندی پشدەر]] بسڕێتەوە. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٧:٠٩، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::کەواتە ھیچ سەرچاوەیەکی حکوومی نییە پشتگیری لە دەربەندی پشدەر و ئەو وتارە شتێکی بێمانایە و لە ئەرزی واقیع بوونی نییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڵێ شتێکی وا بوونی نییە [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٩، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::سپاس {{کرا|سڕایەوە}}. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣١، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == وتاری جافراباد == سڵاو ھەڤاڵ، سوپاس بۆ دروستکردنی وتاری [[جافراباد]]، بەڵام لەڕاستیدا ناوی جافراباد ھەڵەیە، جەعفەرئاباد ناوە درووستەکەیە، خەڵکی ناوچەکە بە جەفەراباد ناوی دەبەن، بەڵام لە پۆست و فەرمانگە حوکومیە فەرمییەکان بە جەعفەرئاباد ناو دەھێنرێت، گەر ئەوە پەسند دەکەیت پێشنیار دەکەم چاکسازی لە ناوەکەیدا بکەن، سپاس [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| زەمەند⊁کەریم]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢٣:٥٩، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو ھاوڕێ، سوپاس بۆ دەست خۆشیەکەت، دەستی تۆش خۆشبێت. ھاوڕێ لە زمانی فارسی و فەرمانگە میرییەکانی ئێراندا ناوی ئەم شارەدێیە جەعفەرئابادە، بەڵام لەسەر زمانی کوردی ناوچەکە جەھفەرئاباد یان [[جافراباد]] بەکاردەھێنن، بۆیە ئێمەش ئەبێ ھەوڵبدەین، ناوە شێوێندراو و بە عەرەبکراو و فارسیکراو و تورکیکراو و گۆڕدراوەکان بکەینەوە سەر ئەسڵی خۆیان کە دانیشتوانی ناوچەکە بەکاری دێنن، سوپاس. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٤، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) منیش لەگەڵ ئەوەدام ئەم جینۆسایدی زمانە کە بەسەر ناو و چاندی گوند و شارە کوردییەکاندا ھاتووە کە لەمێژەیە دەستپێکراوە ھیچ نەبێت ئێمە تۆزقاڵێک لێی کەمەوە کەین و ببینە پێگەیەک بۆ دەرخستنی ڕاستی و درووستی مێژووەکەمان، بەڵام ناوی جافاراباد زارەکییە و ھەر لە جەعفەرەوە ھاتووە گەر بزانیت لە ویکیپیدیای ئێمەشدا و ھەموو زمانەکانی دیکەش بابەتەکان فەرمی دەنووسرێن نەک بەوەی بەشێکی خەڵکی گوندەکە چی پێدەڵێن، تەنھا گوتم با ئەوەت پێبڵێم، دووبارە سپاس. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| زەمەند⊁کەریم]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١١:٤٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو ھاوڕێ لێت تێدەگەم، بەڵام ئەو فەرمی بوونە بۆخۆی کێشەکەیە، کە بووەتە ھۆی ئەوەی گۆڕانکاری بەسەر ناوە کوردییەکەدا بھێنێت، جەعەفەر ناوێکی عەرەبییە، بەڵام لە کۆنەوە کوردان کردوویانە بە جافر، یان عومەر بووەتە ھۆمەر یا ئۆمەر، موحەممەد، بووەتە حەمە، ئەمە بەھۆکاری فۆنەتیک و گونجاندن و ئاسان ھاتن لەسەر زار، لێرەدا بۆ ئێمە ڕەسمییەکە جافرەکەیە نەک جەعفەرەکە، ئێمە ئەبێ ھەوڵدەین بیگێڕینەوە سەر ڕەسەنەکەی کە لە سەر زاری کوردانە، لەداھاتوودا ئەمەی ئێمە دەبێتە ڕەسەن، وەک سەرچاوە و ئەرشیف، من زۆر لەم بوارەدا ئیش دەکەم، تەنانەت ھەوڵ دەدەم و پەیوەندی دەکەم بە خەڵکی ئەوناوچانەی کە وتاریان بۆ دروست دەکەم، بەس لەبەر ئەوەی نەکەومە ھەڵەی ئەو ناوە دروستکراوانەوە. جا ھاوڕێ حەزدەکەم ئەگەر لەم بوارەدا کارت کرد تۆش وەھا ئیش بکە و ئەو ناوانە وەرگرە کە لە سەر زمانی خەڵکی ناوچەکەن، سوپاس بۆتۆی بەڕێز. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٢١:٢٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == بەژداریکردن لە [[ویکیپرۆژە:فلیمەکان و زنجیرەکان]] == [[File:بانگێشتنامەی بەکارهێنەران.jpg|بانگێشتنامە|thumb]] سڵاو سوپاس بۆ بانگێشت نامەکەت، بەڵام لە ئێستادا ناتوانم. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٤:٥١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == وتاری موسڵ == سڵاو بەڕێز، سەبارەت بە پەڕەی شاری موسڵ و گەڕاندنەوەی دەستکاریەکەم بۆ دەسکاریە پێشووەکان ئەگەڕێتەوە بۆ چی هۆکارێک؟ موسڵ شارێکی عێراقیە و ئەکەوێتە پارێزگای گەورەی نەینەوا، هاوسنوور بە پارێزگای دهۆک و هەولێر، موسڵ دەکەوێتە باشوری دهۆک و نزیک سنووری هەرێمی کوردستانە و حکومەتی هەرێم هیچ دەسەڵاتێکی لەم شارەدا نیە و لەژێر کۆنتڕۆڵی حکومەتی ناوەندیە، زۆر سوپاس. [[بەکارھێنەر:RasberryPedia|RasberryPedia]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:RasberryPedia|لێدوان]]) ‏١٧:٣٨، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | کارەکانت جێگای دەستخۆش و پێزانینە، ھەر سەرکەوتووبن. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٩:٢١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) |} :سڵاو ھاوڕێ سوپاس بۆ دیارییەکەت و پێزانینییەکەت، ھیوام سەرکەوتنە بۆ بەڕێزیشت، سەرکەوتن بۆ ھەموو لایەک. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٢١:٢١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) == میراوە == سڵاو بەڕێز، نازانم دەزانی کە [[میراوە]] بووەتە شارستان یان نا ([[ناوچەی وەزنێ]] ← شارستانی میراوە)، هەروەها چەند ناوچەیەکی بۆ زیاد کراون کە لە ویکیپیدیای فارسی دا نوسراون، تکایە هەوڵێک بۆ چاکردنی دابەشکارییەکان بدە سپاست دەکەم. [[تایبەت:بەشدارییەکان/83.121.212.231|83.121.212.231]] ‏١١:٠٦، ٤ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) : سڵاو برا بەسەر چاو با بەراورد کارییەک بکەم چاکیان دەکەم. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١١:٤١، ٥ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سوپاس بۆ دروستکردنە بەنرخەکانت لە وتارە جوگرافییەکان، بەتایبەت وتاری [[قەرەھەنجیر]]، ھەر بژیت! [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢١:٣٦، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) |} :سڵاو هاوڕێ، سوپاس بۆ دیارییەکەت، بۆ پێزانینییەکەت، ئەوەی من دەینووسم و لەگەڵ ئێوەدا ئەرکە بەرامبەر بە نیشتیمانە بێ دڵسۆزەکەمان، بەهیوای سەرکەوتن بۆ هەموولایەک. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٢١:٤٥، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == ناوی گوندێک == سڵاو و ڕێز، ناوی گوندێک بە کورمانجی Înkesû نووسراوە، سەبارەت بە وتارێک پێویستم پێیەتی، گەڕام بەڵام نەمدیتەوە بە سۆرانی دەبێتە کوێ. تکایە یارمەتیم دەن سپاس. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:١١، ١ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) : سڵاو مەرج نییە وتاری هەبێت، بەڵام ئەم گوندە دەکەوێتە کوێوە؟ [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٢:٠٠، ٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :: ناوچەی برادۆست. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢١:١٨، ٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :::سڵاو ناوچەی برادۆست لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان یان باشووری کوردستان؟ گەر ڕۆژهەڵاتت ویست ئەمە ناوی گوندەکانی تێدایە [[گوندەواری برادۆست]]. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٣، ٣ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) ::::بۆ دڵنیایی لەکاتی وەڵامدانەوە قایە بکەن. @[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٤:٣٥، ٣ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) ::::: پێتان وایە [[ئیچکەسۆ]] بێت؟ [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٣٦، ٤ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :::::: سڵاو، نازانم تۆ مەبەستت کوێیە؟ ئەم Înkesû دەکەوێتە کام بەشی کوردستان؟ [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٥:٠٧، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::: ورمێ، ناوچەی برادۆست. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢١:١٤، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) : سڵاو لەوانەیە هەر بۆ چوونەکەی خۆت بێت، [[ئیچکەسۆ]] بێت، بە فارسییەکەی اشگەسوە، ناوی ئەوگوندانەی [[شارستانی ورمێ]]م لە خەڵکی ناوچەکە وەرگرتووە دڵنیابە هیچ هەڵە لە ناوە کوردیەکاندا نییە. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٢١:٢٩، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :: جێگیرم کرد، سپاس بۆ هاوفکریتان. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢١:٤٢، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :::هەر سەرکەوتووبیت. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٥:٠٥، ٦ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == بەشدارییەکانی Omid Qasre == دەم باش MFTG, تکایە سەیرێکی وتارەکانی [https://xtools.wmcloud.org/pages/ckb.wikipedia.org/Omid%20Qasre/0 Omid Qasre] بکە و بزانە بسڕدرێنەوە باشە یان بە شێوەیەک بمێننەوە. ئەوە لێگەڕێ کە بانگەشەی بۆ خۆی کردووە. گەر توانیت سەیرێکی بەشدارییەکانیشی بکە؛ ھەندێ دەستکاریی سەیری کردووە. گەر دەزانی دەستکارییەکانی باش نین، پێم بڵێ تا ھەموویان پووچەڵ بکەمەوە و وتارەکانیشی (کە پێم وایە ھەمان ناوەڕۆکیان ھەن) بسڕمەوە. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٣:٥٦، ٧ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) : سڵاو کاک ئارام، وتارەکانی زۆر بازاڕیانە نوسراوە، زۆرێک لە ناوەکانی دووبارەن، بێ سەرچاوەن، بێ پێزن، بەمانە ناوترێت وتار، سڕینەوەی باشترە، گەر قسەشی لەگەڵدا بکەیت، چاکیان بکات باشترە، کۆی گوندەکانی ناحیەی قەسرێ (٢٨) گوندە. بەڵام ئەم ئاماژەی بە(٤٨) گوند داوە ئەمەش بۆ ناوی دووبارە و ھەندێ جێگەی بە گوند داناوە بۆیە وای لێھاتووە. چی کەت پێویست بوو لە خزمەتدام. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٩، ٨ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) ::دەستەکانت خۆش بن کاکە گیان، و زۆر سپاس بۆ وەڵام و ڕوونکردنەوەکانت. وەڵا من بەشدارییەکانیم بە دڵ نین و ئەگەر خۆم بڕیار بدەم، تەواوی وتار و بەشدارییەکانی دەسڕمەوە، بەڵام حەزم کرد {{وب|Serchia|Kushared}} ڕای خۆیان بڵێن پێش ئەوەی بیانسڕمەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٥:٥١، ٩ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == وتاری لێکچوو == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]]، لێرە سێ وتار ھەن سەبارەت بە یەک ناوچە ([[بازیان]]، [[قەزای بازیان]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای بازیان]]) کە ھەرسێک وتارەکە تۆ دروستت کردون، دەستتخۆش بێت، بەڵام دەپرسم گەر یەکێ بیەوێت زانیاری لەسەر ناوی "بازیان" دەستکەوێت، دەبێ سەرەتا بچێت کام وتارەیان بخوێنێتەوە؟ ئەو وتارانە پێویستە ھەبن؟ سپاس. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٤:٤٩، ١ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) : سڵاو بەڕێزم، بەڵێ من ئەم سێ وتارەم دروستکردووە، ئەم سێ وتارە لە ڕووی کارگێڕی و جوگرافیاوە جیاوازن، ھەر یەکەیان بە جیاوازی خۆیان ناوی بازیانیان ھەڵگرتووە، لە ئێستادا بۆ ئەم وتارانە لە بەشی ناودا ئاماژەم بەوەداوە کە ناوی بازیان لە چییەوە ھاتووە بە پێی ئەو سەرچاوانەی دەستم کەوتووە، بۆ ناوی بازیان سەیری [[قەزای بازیان]] بکە لە بەشی ناودا ئاماژەم پێداوە. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٧:١٤، ٣ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) ::تێگەیشتم، سپاس بۆ ڕوونکردنەوەکەت. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢١:٤٠، ٦ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) == نیشانێک بۆتۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Kurdistan barnstar for geography.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی جوگرافیای کوردستان''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سپاس بۆ ھەموو کارە بەنرخەکانت سەبارەت بە ھەر ناوچەیەکی کوردستان کە دروستت کردبێت. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١٥:٠٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) |} سڵاو سوپاس بۆ دیارییەکەت، بە ھیوای سەرکەوتن بۆ ھەموو لایەک. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٦:١٥، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) == بۆ سەربازی ون == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Napoleonic Eagle (2).png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''سیمبولی هەڵۆ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | نیشانی هەڵۆ شایەنی جەنابتە، تۆ وەک هەڵۆی بەرزەفڕ بەسەر شاخ و دەشت و کونجەکانی ئەم نیشتیمانی دایکە (کە کوردستانە) هەڵفڕیویت و بە لێنزی کامێراکەت و بە دوگمەکانی کیبۆڕدەکەت تۆمارت کردوون و خستووتەتە ویکیپیدیاوە. پیرۆزە گەیشتنت بە ~٥٠٠٠ وتار [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ‏٠٣:٠١، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) |} :سڵاو دکتۆر گیان، سوپاس بۆ دیارییەکەت پێزانینێکی جوانە، سەرکەوتن بۆ هەموولایەک، تا بمێنین خزمەتی ئەم نیشتمانە بێ نازە دەکەین. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٠:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == داڕێژە:Photomontage == دەم باش MFTG، ماندوو نەبیت. تێبینیم کرد کە لە چەدنین وتار کەڵکت [[داڕێژە:Photomontage]] وەرگرتووە لەکاتێکدا وێنەیان تێدا نییە یان تەنیا یەک وێنەیان تێدایە کە ئەمە شتێکی ڕەشی لە سندووقی زانیاریدانەکان (وەک لە [[جەلی، کۆیە]] دیارە) بەرھەم ھێناوە. ئەم داڕێژە بۆ زیاتر لە وێنەیەک بەکاردێت. خۆشبەختانە بەشێکی پەڕەکان لە [[:پۆل:Pages using photo montage with one or fewer images]] کۆکراونەتەوە. ھەوڵ دەدەم چاکیان بکەم، بەڵام تکایە ئەگەر لای خۆت لەسەر قاڵبێک وتارەکان دروست دەکەیت، نوێی بکەوە. لەگەڵ ئەوپەڕی سپاس بەندە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٥١، ٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :داڕێژەکانمان سڕییەوە کە ١٬٢٨٧ دانە بوون و ئەمانەش دوو نموونەی دەستکارییەکەن: [[تایبەت:diff/1427323|یەک]] و [[تایبەت:diff/1427073|دوو]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٤٤، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :: سڵاو دەستتان خۆش بێت ئیتر دای نانێین. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٠٦:١١، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == مەدالیای کوردستان == {{مەدالیای کوردستان|MFTG|تەواوی بەشدارییەکان، بەتایبەتی وتاری گوندەکانی کوردستان. |--[[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ١٨:٢٤، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)}} :سڵاو زۆر سوپاس بۆ دیارییەکەت، هەربمێنن. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٠٦:٥٣، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) == Help == Hello, could you help me improve [[جینۆسایدی غەززە|this]] article I recently created? If my Kurdish language skills were better, I would have done it myself. [[بەکارھێنەر:جودت|جودت]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:جودت|لێدوان]]) ١٢:٢٤، ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) == ژمارەی دانیشتوانی شار و گوندەکانی کوردستان == سڵاو، لە ماڵپەڕی ئاماری حکومەتی عێراق فایلێکی [https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 پی دی ئێف (لینکی یەکەم: تقرير نتائج التعداد العام للسكان والمساكن في العراق 2024)] بڵاوکراوەتەوە کە داتای سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٤ی لەخۆگرتووە. گرنگییەکەی لەوەیە کە ژمارەی دانیشتووانی بەپێی سەرجەم یەکە ئیدارییەکان جیاکردووەتەوە. بەهۆی ئەوەی بەڕێزت کارت لەسەر وتاری گوند و شارەکانی کوردستان دەکرد، گوتم ئەمەت بۆ پێشنیار بکەم کە ئەگەر بۆت ئاسان بێت لەمەودوا لە وتارەکان ئاماژە بە ژمارەی دانیشتووانیش بدەی. هەم لەڕێی دانانی بەشێکی نوێ لەنێو ئەو وتارانە بە ناوی "دانیشتووان" و هەم لە بۆکسی زانیارییەکان. هەرچەندە وەرگرتنی داتا بۆ هەر شوێنێک لە فایلێکی پی دی ئێف کەمێک بێزارکەرە، بەڵام ئێستا هەر بەم فایلە بەردەستە و ئەگەر بە شێوەی فایلێکی ئێکسڵیش دەستت بکەوێت باشتر دەبێت. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ١٦:٤٣، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو هاوڕێ دەستت خۆشبێت، بۆ من ئەمە دیارییەکی زۆر بەنرخ بوو، زۆر سوپاس. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٢٢:٥٠، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026 == ئێمە خۆشحاڵییەوە ڕای دەگەیەنین کە ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026 لە ١٥ی حوزەیران بۆ ١٥ی تەممووز بەڕێوەدەچێت. دەتوانی ئێستا خۆت لەم پێشبڕکێیە تۆمار بکەیت! بۆ بەشداریکردن و زانیاری زیاتر بڕوانە [[ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026|ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026.]] [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ١٠:٣٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو سوپاس بۆ بانگێشتەکەت، من لە بوارێکدا دەنووسم زیاتر جوگرافیای کوردستانە ناتوانم بەشدار ببم. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٠٥:٥٦، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Local Barnstar gold.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی نەخشەساز''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | دەبێت دانی پێدابێنم، ئەو نەخشانەی دروستت کردون لە نەخشەکانی من بە کوالێتی تر و چاکترن. '''سپاس''' بۆ ھەموو ئەو شتانەی کە پێشکەشی جوگرافیای کوردستانت کردون. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٢:١٠، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) |} :سڵاو برام سوپاس بۆ دیارییەکەت، ئەمە بەرز نرخاندنە، گرنگ ئەوەیە وەک خێزانێک ھەمووان خزمەت بە گەلەکەمان دەکەین، بە ھیوای سەرکەوتن بۆ ھەمووان. دووبارە سوپاس. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ٢١:٤٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) slbbalc71l9lb9jtuygjgar9hlntq0g 0 133344 1598930 1172228 2026-07-06T06:16:59Z Amine yousefi 16159 1598930 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Rhombus.svg|وێنۆک|چەپ]] لە [[ئەندازە]]دا، '''مەعین'''<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی پۆلی پێنجەمی بنەڕەتی- بەرگی دووەم چاپی ھەشتەم</ref>، '''وەیلکان'''<ref>فه‌رهه‌نگی کوردی گه‌روسی، رضا سهرابی ۴۶۰</ref> یان '''لەبزینەیی'''<ref>فەرھەنگی زانستی ئینگلیزی-کوردی، تاریق وەیسی</ref> (بە [[ئینگلیزی]]: Rhombus) [[چوارلا]]یەکە چوار [[لا]]ی [[جووتبوون (ئەندازە)|جووتن]] و دوو جووت لە [[گۆشە]]کانی جووتن. == تایبەتمەندییەکان == # مەعین [[لاھاوبەرە]]یە. # ھەموو تایبەتمەندییەکانی [[لاھاوبەرە]] لەسەر مەعین جێبەجێ دەبێت. # ھەموو [[تیرە (ئەندازە)|تیرە]]یەک لە مەعین، تەوەری تیرەکەی ترە # ھەر تیرەیەک لە مەعین، لە دوو کۆتاییەکەی دوو گۆشەکە لەت دەکەن. == ڕووبەر == ئەگەر بەرھەمی لێکدانی دوو [[کۆتەرە]]کانی مەعین، دابەشی ٢ بکەین، ئەوا ڕووبەرەکەمان پێواوە. واتە ئەگەر <math>p</math> و <math>q</math> درێژایی کۆتەرەکانی مەعین بن و <math>K</math> ڕووبەری مەعین بێت ئەوا: {{Ltr}} :<math>K =\frac{p \cdot q}{2}.</math> {{Ltr/end}} == ئەمانەش ببینە == * [[چوارگۆشە]] * [[بازنە (ئەندازە)|بازنە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Rhombi|مەعین}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}} {{ئەندازە-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فرەگۆشەکان]] [[پۆل:چوارلاکان]] [[پۆل:شێوە سەرەتایییەکان]] 7zek3be9yn6959117d7uchea7trn1rg 1598931 1598930 2026-07-06T06:18:20Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1598931 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Rhombus.svg|وێنۆک|چەپ]] لە [[ئەندازە]]دا، '''مەعین'''،<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی پۆلی پێنجەمی بنەڕەتی- بەرگی دووەم چاپی ھەشتەم</ref> '''وەیلکان'''<ref>فه‌رهه‌نگی کوردی گه‌روسی، رضا سهرابی ۴۶۰</ref> یان '''لەبزینەیی'''<ref>فەرھەنگی زانستی ئینگلیزی-کوردی، تاریق وەیسی</ref> (بە [[ئینگلیزی]]: Rhombus) [[چوارلا]]یەکە چوار [[لا]]ی [[جووتبوون (ئەندازە)|جووتن]] و دوو جووت لە [[گۆشە]]کانی جووتن. == تایبەتمەندییەکان == # مەعین [[لاھاوبەرە]]یە. # ھەموو تایبەتمەندییەکانی [[لاھاوبەرە]] لەسەر مەعین جێبەجێ دەبێت. # ھەموو [[تیرە (ئەندازە)|تیرە]]یەک لە مەعین، تەوەری تیرەکەی ترە # ھەر تیرەیەک لە مەعین، لە دوو کۆتایییەکەی دوو گۆشەکە لەت دەکەن. == ڕووبەر == ئەگەر بەرھەمی لێکدانی دوو [[کۆتەرە]]کانی مەعین، دابەشی ٢ بکەین، ئەوا ڕووبەرەکەمان پێواوە. واتە ئەگەر <math>p</math> و <math>q</math> درێژایی کۆتەرەکانی مەعین بن و <math>K</math> ڕووبەری مەعین بێت ئەوا: {{Ltr}} :<math>K =\frac{p \cdot q}{2}.</math> {{Ltr/end}} == ئەمانەش ببینە == * [[چوارگۆشە]] * [[بازنە (ئەندازە)|بازنە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Rhombi|مەعین}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}} {{ئەندازە-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فرەگۆشەکان]] [[پۆل:چوارلاکان]] [[پۆل:شێوە سەرەتایییەکان]] 43phh8i4djzoq5ruslquxsbds2lu332 1 135591 1598721 1597175 2026-07-05T19:32:44Z Aro Salar 50592 /* دژایەتی */ 1598721 wikitext text/x-wiki {{سەری وتووێژ | shortcut1 = وت:ھا | disclaimer = yes | search = ھاوڕەگەزخواز ی}} {{ھێمن}} {{Mbox | type = notice | text = ھەر جۆرە دەقێکی لەبەرگیراوە لێرە دابنرێت، دەسڕدرێتەوە. دژایەتیکردنی بەشداربووانی نووسینەوەی وتار لەسەر بابەتەکە دەبێتە ھۆی بەربەستکردن. تکایە لەسەر پەڕەی وتووێژ دژایەتی و پشتگیری لە ھیچ جۆرێک مەنوێنن لە ویکیپیدیادا. [[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا بلۆگێک نییە]] بۆ نواندنی بۆچوونی کەسی.}} <!--لەخوار ئەم خەتەوە بنووسن--> {{ئەرشیڤەکان}} == هاوڕەگەزبازی == بۆ ئەم وتارە تەنیا باشەی باس کردوە. هیچ باسی ئەو لایەنانەی نەکردووە کە دژن لەگەڵ بەڵگەکانیان و چۆن ئەو بەڵگانەی لایەنگران هێناویاننەوە پوچەڵیان کردونەوە [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ‏١٩:٢٠، ١٨ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) :من خۆم وتارەکەم نەخوێندووەتەوە، بەڵام دەبێت [[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بتوانێت وەڵام بداتەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٢٤، ١٨ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) :ئێرە ئینسایکلۆپیدیایە و هەموو وتارێک دەبێ هەموو لایەنەکانی بابەتێک باس بکات، بۆیە ئەگەر هیچ بەڵگە و سەڕچاوەیەکی جێباوەڕت هەیە دەتوانی ئاماژەیان پێ بدەیت. هەڵبەت ئەوەی زۆر گرنگە ئەوەیە وتارەکە بە شێوەیەکی بێلایەنانە نووسراوەتەوە. &#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٦:١١، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) ئەسڵەن وتارەکە تا سەر ئێسقان لایەنگرانەیە. هەر کەس وتارەکەی دروست کردبێت تەنیا قسەی لایەنگرانی هێناوە. هەرچی هاوڕەگەزبازە هەر ئەو قسانە دوبارە دەکاتەوە. ئیدی بێ لایەنانەی چی. بۆ نموونە دەکرێ کەسێک بچێ خەلکی بکوژی و بڵێ لە دی ئێن ئەی دا نوسراوە و دەبێ وابکەم. بۆ سەرچاوەکانیش هیچی جێی باوەڕ نیە هەموویان پشتگیری شتێک دەکەن کە پێی دەڵێن بیردۆزەکانی زانستی تەزویر. ببورن بۆ درەنگ وەڵام دانەوە [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ‏١٤:٠١، ٢٢ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ٢٠٩ سەرچاوە و ٣٠ کتێب و ٩ وتار هەموویان لایەنگرن و هەڵەن؟ زۆر بەهەڵەدا چوویت، من ناتوانم کۆمێنتەکانت بە جدی وەربگرم چوونکە جەنابتان تاکوو ئێستا ئەسڵەن نازانن ناوەکە وەک خۆی بڵێن (کە هاوڕەگەزخوازییە، نەک هاوڕەگەزبازی) دواتر ئەگەر سەرچاوەکانی جێباوەڕ نەبوونایە هەنگاوی پاڵاوتنی بۆ وتاری هەڵبژێردراو تەواو نەدەکرد و نەدەبوو بە وتارێکی هەڵبژێردراو. بیردۆزەی زانستی تەزویر چییە؟ من ئێستا ئەم قسەیە ببیستم. کەسانی هاوڕەگەزخواز ئەم قسانە دەکەن لەبەر ئەوەی فاکت و زانست و حەقیقەتەکەیە، فاکت و زانستیش گوێ بە بیر و ڕای شەخسی نادەن. ئەگەر ئێوە باوەڕتان پێ بێت یان نا زانست بەم شێوەیە لەسەر بابەتەکە دواوە. فەرموون ئێوەش ئاماژە بە کۆمەڵێک سەرچاوەی جێباوەڕ بکەن هاوشێوەی سەرچاوەکانی وتارەکە کە شتێکی وتبێت پێچەوانەی سەرچاوەکانی تر تاکوو ئەسێسی بکەین و دایبنێین. &#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٧:٢٢، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) بۆتە وتاری هەڵبژێردراو لە بەر بێ وتاری. دەنا ئەگەر ویکیپیدیای کوردی وەک ویکیپیدیاکانی کە وتاری زۆربایە هەموو ڕۆژێک وتاری هەڵبژێردراومان دەبوو. مادەم سەرچاوەی زۆر جێی باوەڕە پێت چۆنە بچم لەسەر (داعش) وتارێک بنوسم و بە باشە باسیان بکەم بەو مەرجەی لە هەزار سەرچاوەش کەمتر نەهێنم. چۆن شتی وادەبێ کەسێک گوتی ئەوە زانستە و ئەوە ڕاستە ڕێک بچین باوەڕی پێ بکەین وەک کورد دەڵێ کەس بە دۆی خۆی ناڵێ ترشە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٢، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) گیانەکەم سەرچاوەی هەموو زانستی دەروونناسی کۆمەڵەی دەروونپزیشکی ئەمریکییە (American Psychiatric Association) کە هەموو زانستی دەروونناسی لەسەر بەدواداچوونەکانی ئەوان دەخوێندرێ، بڕۆ سەیری DSM-5 بکە بزانە هاوڕەگەزخوازیان بە نەخۆشی ناساندووە، یان لە ١٩٧٣وە سەلمێندراوە و پشتڕاستیان کردووەتەوە کە نەخۆشی نییە؟ پێویست بەم وڕێنەیە ناکات، ئاشکرایە کە لایەنگرانە بابەتەکەت گرتووە و هیچ بەڵگەت نییە دەنا ئێستا بە کۆمەڵێک لینک و بەدواداچوونی جێباوەڕ وەڵامت دەدایەوە. ئێرە شوێنی دانانی زانست و حەقیقەتە نەک بۆچوونی کەسی. ئەگەر ویکیپیدیای کوردیت ئەوەنە پێ سووکە فەرموو بەجێی بێڵە و ڕوو لە ویکییەکی تر بکە. سوپاس. &#9666; [[user:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[user talk:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">وتووێژ</b><span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٢٠:٢٠، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) == ئاڵای کوردستان و پەلکەزێڕینە == :@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] هەرچەند ئەم وتووێژە دوو ساڵی بەسەردا تێپەڕیوە بەڵام نەمویست بەشی نوێ بکەمەوە، لەو بەشەی ئاماژە بە کوردستان دەکات، ئاڵایەکی کوردستان تێکەڵی ئاڵای لایەنگرانی ھاوڕەگەزخوازان کراوە، لێدوانەکەشی بەمشێوەیە دراوە: «دیزاینی نوێی ئاڵای کوردستان و سەربەرزیی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینەی ھەرێمی کوردستان» نووسینەکە قەینا، پێت وایە دانانی تێکەڵکارییەکی ئاڵای ھاوڕەگەزخوازان بە ئاڵای پیرۆزیی کوردستان لێرە شتێکی گونجاو بێ؟ یان بۆ تەنیا باسی کوردستان کراوە، با وڵاتێکی تری وەک ئێران و تورکیاشی تیابوایە بە ئاڵا پەلکەزێڕینینەکەیەوە. لە زمانەکانی تریش هیچ ئاڵایەکی تێکھەڵکێش بە وڵاتێکەوە دانەنراوە. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٩:١٣، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Zamand Karim|Zamand Karim]] ئاڵای هەموو دەوڵەتەکان تێکەڵ بە ئاڵای سەربەرزی کراوە. ویکییپیدیا گووگڵ نییە تاوەکوو پڕ ڕەسمی بکەین، هەر بەشە و ڕەسمی ئەوەی تێدا دادەنرێ کە پەیوەندی پێوەی هەبێ. [[ھۆمۆفۆبیا]] دژی سیاسەتەکانی ویکیپیدیایە بۆیە تکایە بە شێوەیەکی شارستانی و ڕۆشنبیرانە پەیامەکانت بگەیەنە تاوەکوو هەژمارت بەربەست نەکرێت. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٢٢:٢٤، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ئەسڵەن حەقم بە ناوەڕۆکی وتارەکەوە نییە ھەر نەشم خوێندوەتەوە، تەنیا ئەو ئاڵایە ھاتە بەرچاوم، دروستکەرەکەشی ئێوەن، ویکی ئینگلیزی، فارسی، تورکی و عەرەبیش گەڕام بەس لێرە ئاڵای ھاوڕەگەزخوازان تێک ھەڵکێشی ئاڵای نەتەوەیەک کراوە و لە وتارێکی ویکیپیدیایش داندراوە! دەتتوانی سود لە سێ ڕەنگی [[ڕەنگی پان-ئێرانی|پان ئێرانی]] وەرگرتایە نەک دەستکاری ئاڵای کوردستان بکەیت و لێرەشا داینێی. نازانم لەو پەیامەی بۆم ناردیت قسەیەکی غەڵەتم کرد تا بە هۆمۆفۆبیک بانگم بکەیت؟! [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢٣:٢٣، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] دیسان داوا دەکەم ئەو وەشانەی ئاڵای کوردستان لە وتارەکە لێ بکەنەوە (بڕواننە دوو لێدوانی سەرێ). ئەمە سووکایەتی یان شتێکی خراپ نیە بەرامبەر ناوەڕۆکی وتارەکە و ئەو ئاڵایەی کە لەگەڵی تێکەڵ کراوە، وەک ئەوەی لە سەرەوە کاک ئێپین منی بە ھۆمۆفۆبیک بانگ کردوە، قەینا دڵم گەورەیە قەبوڵی دەکەم بە چی بانگم دەکا یان چۆن بیر دەکاتەوە، با بیکا. ئەوەی دەیڵێم ئەوەیە، ئاڵای کوردستان هێمایەکی نەتەوەیی و نیشتمانی و ڕامیارییە کە نوێنەرایەتی نەتەوەیەک ئەکا بە ناوی کورد، ھیچ ڕێی تێناچێ بە ئاڵایەکی نافەرمی وا تێکەڵ بکرێ، ئاڵای دامەزراوەیەکی فەرمی یان وڵاتێکیش بوایە دەمان گوت قەینا. لە ویکیپیدیا نەمدیوە ئاڵای ئەرمەنیا بە ئازەربایجان تێکەڵ بکرێ و لە وتار داندرێ، چونکە زۆر لە ململانێدان و کێشەیان ھەیە؛ نەمدیوە ئاڵای ڕووسیا و بیلاڕووس پێکەوە تێکەڵ بکرێ ھەرچەن زۆر لەگەڵ یەکتری دۆست بن. ویکیپیدیا ئینسایکلۆپیدیایە، نەک جێی داکۆکی و نوێنەرایەتی کردنی سیمبولێک. ئەمە تەنیا ئاڵایەکی دەستکاریکراوە کە بەڕێز ئێپین خۆی دروستی کردوە و ھێناویە ئێرە دایناوە، لە ھیچ ویکییەک ئازادی لەو جۆرە نەدراوە ئاڵای زمانی ویکییەکە بە ئاڵای ترەوە لە وتارێکدا دابندرێ. واتا کوردێکی ھاوزایەندخواز ئەم ئاڵایەی نەبێ نازانرێ کوردێکی ھاوزایەندخوازە یا نا؟ ئەم ئاڵایە لە وتارەکەدا نەبێ کەس سەیری نووسینەکانی تر ناکا بزانێ کورد و ھاوزایەندخوازی چۆنە؟ لە [[ئاڵاناسی]]دا ئاڵای نیشتمانی و ناوچەیی جیاواز مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێ، و لەگەڵ ھیچ ئایدیۆلۆجی و ھێمای پێگە جیاوازەکانی تر تێکەڵ ناکرێ، مەگەر لە حاڵەتێکدا ئەوە بووە ستاندارد. ئەمە شێواندنی ئاڵای کوردستانە. سووکایەتییەکە و ھیچی تر. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٠٢:٠٣، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] لەگەڵ لابردنیم. ئەگەر پێویستە، تەنیا ئاڵای پەلکەزێڕینەکە خۆی بەسە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٢:٥٢، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::{{وب|Zemen}} بە بڕوای من کێشەی نیە. خۆ نەینووسیوە ئەوە ئاڵای کوردستانە. دیزاینێکە لە تێکەڵی ئاڵای پەلکەزێڕینە و و کوردی. بۆ باقیی دەوڵەتانیش جاروبار ئەوە دەکرێ بڕوانە [[en:pride flag]]. بۆ ئیپینیش قەی ناکا وای پێ وتی. وابزانم جارێ بە من یا بە بەکارهێنەری تریشی وا وتبوو. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٦:١٢، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::دەبێ بێگومان بسڕدرێتەوە. ھەموومان دەزانین بۆ نموونە ئێستا من دەتوانم ھەڵمەتێک ساز بکەم و بۆ تەواوی شار و گوندەکانی کوردستان ئاڵایەک ساز بکەم، بەڵام دەتوانم بچم لە وتارەکاندا دایاننێم؟ ئایا تا چ ئاستێک بایەخدار دەبێت؟ ئەوەش شتێکی ئاوایە، ئایا ئێمە لە نێوان کوردەکان یان لە کوردستاندا چەندەمان ھاوڕەگەزخواز ھەیە و چەندیان ئەو ئاڵایە بەکاردێنن؟ ئەسڵەن لە کوردستان تا ئێستا کۆبوونەوەی ھاوڕەگەزخوازانمان نەبووە و ئەوی ھەشە ژمارەیەکی کەمن لە ئەورووپا و ئەمانە کە تا ئێستا نەبووە ئەو ئاڵایە بەکاربێنن، تەنیا ئاڵای حەوت ڕەنگ بەکاردێنن و ئەویش بەبێ ھێمای خۆری کوردی! ماوەیەک لەمەوپێشیش ئاڵایەکم بینی لەسەر کۆمنز کە نووسرابوو ئاڵای خەڵکی کورمانج کە تەنیا بەکارھێنەرێکی ویکیپیدیای خۆمان وەک ھێمای ناسیۆنالیزمی کوردی بەکارھێناوە و لە ھیچ شوێنێک بەکارنەبراوە! ئێستا دەکرێت ئەوەش وەک ئاڵای کورمانجەکان دانێین؟ یان ئاڵایەک بۆ ئەو کەسانەی بە زاراوەی سۆرانی قسە دەکەن ساز بکەین و بیکەینە فەرمی! خۆ ناکرێت ئاڵای کوردستان لەگەڵ ھەر ئاڵایەک تێکەڵ کرا بڵێین قەیناکە با لە وتارە پەیوەندیدارەکەی دانرێت و کێشەی نییە! تکایە ئەسڵی بایەخداریتان لەبیر بێت. ئەوە بۆچوونی گشتیی منە، زۆر سپاس بۆ ھەمووان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٥١، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] و باقی بەکارهێنەرانی تر: تکایە ئەمەنە بەدڵنیاییەوە قسە مەکەن. ئەمە دەبێ بە [[وپ:وسن|سانسۆردکردن]] و بە هەموو شێوەیەک قەدەغەیە لە ویکیپیدیا. ئاڵای پەلکەزێڕینە بە ئاڵای هەموو وڵاتەکان تێکەڵ کراوە، [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:LGBT_pride_flags_by_country یەک گەڕانی کورت لە کامنز دەری دەخا.] ئەگەر هەستتان پێی برینار ئەبێ، ئەمە موشکیلەی خۆتانە نەوەک ویکیپیدیا. نازانم ئەو بەکارهێنەرەی سەرەوە باسی چی ئەکا، کوردستان کۆمەڵەیەکی گەورەی کەسانی پەلکەزێڕینەی هەیە و ڕێکخراویش هەیە کە کار بۆ مافیان کردووە. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ٢١:٠٦، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بۆ نازانی باسی چیەکەم کاکه خۆ بە ئەمازیغی نەم نووسیوە. دامەزراوەی کوردی ھەیە ئەم ئاڵایە بەکار ببەن؟ نەوەڵا نیە. ئەمە بۆ وڵاتانی تر ڕەنگبێ ئاسایی بێ، چون ھەم دانیان بە مافی کۆمەڵەکە ناوە ھەمیش پاڵپشتی لێ ئەکەن، بەڵام لێرە پێشوازی وا نەکراوە لێیان، و ڕێگەش نەدراوە ئاڵای نیشتمانی بە دڵی کەسانێک دەستکاریی بکرێت. پۆینتەکە ڕوونە، ئەمە ئاڵایەکی فەرمی نیە، بازاڕیانە بەکارھێنراوە و تۆش دروست کردوەتەوە. ئێرە جێگەی نیە. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٢:٣٥، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::سوپاس بۆ بۆچوونەکەت @[[بەکارھێنەر:Zamand Karim|Zamand Karim]]. حەقیقەتەکە ئەوەیە کۆمەڵەی پەلکەزێڕینەی کوردستان بەم ئاڵایە ئایدێنتیفای ئەکەن و بۆچوونی کەسیی تۆ لەسەر ئەم بابەتە گرنگ نییە. وەک پێشتر باسم کرد، ویکیپیدیا سانسۆر ناکرێت. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ٢٢:٣٩، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] بۆ زانیاریشت [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:LGBT_Flag_of_Kurdistan.svg ئەم ئاڵایە دەمێکە هەیە]، من تەنیا وەشانە نوێیەکەم داناوە. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ٢٢:٤١، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ئەوە بۆچوونی کەسیی نیە، دەستوری چەسپاوە. کەس ناتوانێ لەخۆیەوە ئاڵایەک بەرھەم بێنێ بیھێنێتە ئێرە و بڵێ ئەمە ھی فڵان میرنیشینی کورد بووە. ھەر ئەو ئاڵایەی ئاماژەت پێدا گوایا دەمێکە ھەیە، لە وتارەکە ھەبێ باشترە، باوە و لە زۆر شوێن بەرچاوم کەوتووە. لەگەڵ زۆربەی [[commons:Category:SVG_LGBT_and_regional/national_hybrid_flags|ئەم ئاڵایانەی]] تری ھاوزایەندخوازان دەگونجێت. نەک ئەم ئاڵا دەستکردە. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٢:٥٨، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::::::من ھیچ بە لامەوە گرنگ نییە ھەزار وێنەی وا لە کامنز بار بکرێت، بەڵام کە دێتە سەر ویکیپیدیا، دەچێتە بەردەمی سیاسەت و ڕێساکانی ویکیپیدیا. ئاماژەدان بە ویکیپیدیا سانسۆرکراو نییە، نابێتە ھۆی ئەوەی دژی [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] بین کە لێرەدا دانانی ئەم وێنە تێکەڵە لایەنگیرییە و دەشچێتە قاڵبی [[وپ:ببنن]]. وتارەکە دەبێت بە شێوەیەکی گشتی باسی ناوەڕۆکەکەی بکات نەک لە ڕێگەی دێڕێک یان وێنەیەکەوە بە لایەکدا بیشکێنێتەوە. ھەر ئەمە لە ویکیی ئینگلیزی نووسراوە کە ڕێک باسی لەم حاڵەتە دێت. ::::::::::::::[[:en:Wikipedia:Wikipedia_is_not_censored|Wikipedia is not censored]], and explicit or even shocking pictures may serve an encyclopedic purpose, but editors should take care not to use such images simply to bring attention to an article. ::::::::::::::دواتر ھەر وتارێک نییە و ٢٤ دانەیە کە بانگی داڕێژەکەیان کردووە. کەواتە ئەم وێنەیە بۆ زەقکردنەوەی شتێکی ناوی وتارەکە دژی سیاسەتی ویکیپیدیا سانسۆڕکراو نییەیە و دەبێ لابرێت.وەک زۆربەی ویکیپیدیاکانی تر، تەنیا (وێنە) ڕەنگاوڕەنگەکەی کۆمەڵەکە خۆی بەسە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٣:١٩، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) {{سەری دێڕ|:::::::::::::::}} @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] لەڕاستیدا لێرەدا [[:en:Wikipedia:Don't assume|لێکدانەوەیەکت کردووە]] کە دروست نییە. پۆینتی هەبوونی تێکەڵەی ئاڵای کوردستان و ئاڵای پەلکەزێڕینە ئەوە نییە کە سەرنج ڕاکێشێت بۆ وتارەکان، بەڵکوو ئەوەیە کە ڕیپریسێنتی ناسنامە و کەسایەتی کوردانی سەر بە کۆمەڵەی پەلکەزێڕینەیە، کە ئەم ئاڵایە بەکاردێنن. دەستپێکردنی هەڵمەتی سڕینەوە و سانسۆرکردنی ئەم وتارە ڕوونە: ئەگەر کێشەتان لەگەڵ ناوەڕۆک و بابەت و شووناسی کەسانی زایەندخواز نەبووایە، تێکەڵکردنی ئاڵای پەلکەزێڕینە و کوردستان بەیەکتان بە سووکایەتی نەئەبینی. ئەمە بە هەموو شێوەیەک سانسۆرکردنی ویکیپیدیایە، زۆر لەوەش قووڵتر کپکردن و سووکایەتی کردنە بە ئەندامانی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە. ئەمەی ئێوە خەریکن دەیکەن [[:en:Wikipedia:Systemic bias|لایەنگری سیستماتیک]]ە و دەرەنجامیش ئەتانەوێت شووناس کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە بسڕنەەوە و خۆدەربڕینیان لە ویکیپیدیا سنووردار بکەن. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ١١:٠٨، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ئەوەی لە Wikipedia:Don't assume نووسراوە بۆچوونی کەسێک یان کەسانێکە نەک ئەوەی سیاسەتی و ڕێسایەکی ویکیپیدیا بێت. کەواتە ئەگەر مەبەست لێی باسکردنی کوردانی سەر بەو کۆمەڵەیەیە، وتارێکی جیای بۆ بنووسن؛ ئەم وتارە نابێت تێکەڵ بە نەتەوە بکرێت. ئەوە ئێستاش بزانم بەشێکی تایبەت لەسەر کوردستان نووسراوە (کە نەشمخوێندووەتەوە) و ناشزانم ئێوە لە من تێگەشتن یان نا، بەڵام من مەبەستم ئەو ئاڵا تێکەڵە دروستکراوەیە کە لە [[تایبەت:permalink/1205510|داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] دانراوە. ئەمە زیادەڕەوییە. بڕیار بێت ئەم وتارە لە شوێنێک بسڕدرێتەوە، لە ویکیی عەرەبی دەسڕدرایەوە. من وەک خۆم حەقم بەسەر کەسەوە نییە کە زایەندخوازە یان نا و باسەکەشم لەسەر بەکارھێنانی ئەو ئاڵایەی داڕێژەکەیە. ئەگەریش بە ئێمە یەکلایی ناکرێتەوە، با بەکارھێنەرانی تری کۆمەڵگەکە بێن. لە کۆتاییدا و وەک دەزانن یەکدەنگی ئێرە بەڕێوە دەبات. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٠٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ئێمە لێرە بەپێی خواست و ھەستی خۆمان کار ناکەین، بەڵکوو بەپێی یاساکان دەجووڵەینەوە. ویکیپیدیاش سانسۆرکراو نییە، ئێوە دەتوانن وەرگێڕان بۆ وتاری [[:en:LGBTQ_rights_in_Kurdistan|مافەکانی کۆمەڵگای پەلکەزێڕینە لە کوردستان]] بکەن یانیش بچن وتارەکانی ڕێکخراوە ھاوڕەگەزخوازەکان لە کوردستان ساز بکەن؛ بەڵام ناکرێت ئاڵایەک کە ھیچ کام لەو ڕێکخراوە و کەسانە بەکارناھێنن ئێمە بانگەشەی بۆ بکەین و بڵێین ئی ئەو کەسانەیە. ئەوانە ئاڵای حەوت ڕەنگ و جار جاریش ئاڵای کوردستان بەکاردێنن بەڵام بە جیا نەک ئاڵایەکی تێکەڵاو! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:١٦، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] من حەقم نییە لە ویکیپیدیای عەرەبی [[دەسەڵاتخوازی|چ مەسخەرەیەک ڕوو ئەدا]]، ئێرە ویکیپیدیای کوردیی ناوەندییە. هەر لەبەر ئەوەی ئەوان بە ئاشکرا و دیکتاتۆریانە تەسەروف ئەکەن مەعنای نییە ئێمەش ئەبێ وابین، ئەمە یەک. دووەم، کەواتە با ئاماژەم بە ڕێسا کردبێت، واتا ڕێساکان بایەخیان نییە؟ کەواتە من بێم بە دڵی خۆم وتاری بێسەرچاوە دروست بکەم و ڕەتی بکەمەوە سەرچاوە دابنێم چوونکە [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە ڕێسایە نەک سیاسەت]]، قەیناکا؟ دواتر لە هەر ویکیپیدیایەک کە لەسەر بابەتێک ئەنووسرێتەوە، بابەتە پەیوەستە بە کۆنتێکستی ئەو چاندە. ئێرە ویکیپیدیای کوردییە و ئەم وتارە بە کوردی باس لە کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە دەکات کە لە هەموو کوردستان بە درێژایی مێژوو بوونیان هەبووە، بۆیە هەبوونی ئەو ئاڵایە لەو داڕێژەیە هیچ کێشە نییە. بۆچوونی ئێوە لەسەر ئەم ئاڵایە هەڵەیە، هیچ کێشە نییە و بەزۆر ئەکرێ بە کێشە. :::لەلایەکی ترەوە، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، بۆچوونی جەنابتان هەڵەیە. ئاڵای کوردستان و پەلکەزێڕینە چەندین جار بەکارهاتوون، هەر لەبەر ئەوەی جەنابتان نەتانبینیوە مەعنای نییە کە وانییە. یەک نموونە لەوانە [https://sl.bing.net/edIJfXzGUTY چالاکوان ئاماد شێروان] بەکاری هێناوە. [https://sl.bing.net/e9LpLtcoOEm لە مانگی سەربەرزی لە ستۆکۆلم، سوید] لەلایەن کوردانی سوێد بەکارهاتووە. [https://sl.bing.net/jaONcdtmzDM لە کلەب هاوس کۆمەڵەی پەلکەزێرینە] بۆ وتووێژەکانیان بەکاریان بردووە. [[یەکسانی (پلاتفۆرم)|پلاتفۆرمی یەکسانی]]، کە داکۆکیکاری کۆمەڵەی پەلکەززێڕینەیە، [https://www.instagram.com/p/C7q-Ub4syrJ/ چەندین جار ئاماژەی پێداوە]. ئەم قسانەی دەیکەن تەنیا بۆچوونە و ئاشکرایە کە هیچ کامێکتان ئاگاتان لەو بزووتنەوە گەورەی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە نییە لە کوردستان. تکایە واز لەم دکتاتۆرییە بێنن و هەوڵ مەدەن ویکیپیدیا سانسۆر بکرێ تاکوو بەس ڕووانگەی خۆتان هەڵبگرێ، شتێکی زۆر ناشرینە! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ١٣:٠٩، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ھەر وەک زەمەن وتی، منیش ئەو ئاڵای ئاماژەت پێدا بینیومە، بەڵام ئەوەی بەڕێزت سازت کردووە نوێیە. دەبێ سەرتا ئەو ئاڵایەی وتارە و ئەوی داڕێژەکەی کاک ئارام وتی بسڕدرێتەوە. ئەگەریش دەتانھەوێ بەکاریبێنن دەبێ وتاری مافەکانی ئێڵ جی بی تی لە کوردستان لەگەڵ داڕێژەکەی ساز بکرێت و لەوێ بەکاربھێنرێت، نەک ھەر شوێنێک باسی ئێڵ جی بی تی بوو ئاڵای کوردستانیشی لەگەڵ دابنێین (دەبێ لە وتارەکانی سەربارەت بە کوردستان دابنرێن و ئەویش ئاڵاکەی بەکاردەھێنرێت). ئەو وتانەش ھیچ کامیان قسەی دڵم نین، ھەموویان بەپێی یاساکانی ئێرە دەکەم. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] من ویکیی عەرەبیم وەک نزیکترین نموونەی دژی ئەم جۆرە وتارە ھێنایەوە کە ھێشتاش وتارەکەیان ھەیە و لەبەرئەوەش کردمە نموونە چونکە دەڵێی ئێوە ھەوڵی کپکردنی ئەو کۆمەڵەیە دەدەن ئەگینا من لە ویکییەکانی تر بەشداری ناکەم و حەقم پێیانەوە نییە. بەکارھێنانی تێکەڵەی ئەو ئاڵایە ئازادی بێت، لابردنیشی ئازادییە و زیاتریش چونکە شتەکە سوور دیارە ئاڵاکە تەنیا بۆ زەقککردنەوەی کۆمەڵەکەیە و بە دیاریکراوی نزیککردنەوەیەتی لە نەتەوەیەک. ئینجا تۆ ئەو پەڕەی کە ھێناوتە نە ڕێسایە نە سیاسەت بەڵکوو تەنیا ڕای چەند کەسێکت ھێناوە و وەک سیاسەت و ڕێسا بایەخی نییە. بەکورتی من تەواو دژی ئەو ئاڵا تێکەڵەم لە داڕێژەکە و سێبارەی دەکەمەوە کە تەنیا ئاڵای کۆمەڵەکە خۆی بەسە. ھەر منیش نیم و ئەوەتا دوو سێ بەکارھێنەری تریش دژن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٢٨، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سەرەتا تکایە ڕای خۆتان بە نیهائی بە بەکارهێنانی وشەی '''دەبێت''' بەسەرمانە مەسەپێنە. نەخێر نابێت. ئەمە شتێکە لە وتووێژدایە. وەکوو وتم، وتارەکانی هەر ویکییەک بابەتەکانیان نواندنی ئەو چاندەیە کە بە زمانەکەیان نووسراوە. ئێرە بە کوردی نووسراوە و نواندنی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینەی کوردییە. [https://commons.wikimedia.org/wiki/LGBT_flags ئاڵای پەلکەزێڕینە چەندین وەشانی هەیە] و هیچ مەعنای نییە لەبەر ئەوەی دانەیەکیانت زیاتر لە شوێنێک بینیوە ئەوەی تریان بسڕدرێتەوە. بڕۆ مێژووی ئاڵای پەلکەزێڕینە بخوێنەوە دەبینی بە چەندین وەشان و دیزاین و دیزاینەردا تێپەڕبووە. @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] سیاسەت بێ یان ڕێسا یان بۆچوون، هیچ لە ئارگیومێنتەکەم کەم ناکاتەوە: ئەوەی ئەیڵێیت گریمانەیە. و گریمانەکەت هەڵەیە. با دوو بەکارهێنەری تریش لە پاڵ جەنابتا هەمان ڕایان هەبێ، [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:What_Wikipedia_is_not#Wikipedia_is_not_a_democracy ویکیپیدیا دیموکراسییەت نییە] تاکوو لەبەر ئەوەی ئێوە زۆرینە بن، ڕای ئێوە بەسەر باقی ویکیپیدیادا بسەپێ. ئێمەش بە <s>دوو</s> سێ کەس پێتان ئەڵێین کێشە نییە. سوپاس. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ١٣:٤٥، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::کاک ‌ئارام نووسیوتانە کە نەتانخوێندۆتەوە و لەسەرەوەش زەمەنیش وای نووسیوە ئاشکرایە هەردووکتان تەبەنی ئەو ڕایە باوەی کۆمەڵگە دەکەن کە هەر شتێک پەیوەندی بە هاوزایەندخوازی هەبێت ڕەتی بکەنەوە کەوایە هۆکاری داواکردنی لابردنی ئاڵاکەش زیاتر هۆکارێکی ئادەلۆژییە. [[بەکارھێنەر:Hevi|Hevi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hevi|لێدوان]]) ١٣:٣٩، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hevi|Hevi]] دەک بە خێر بێنەوە! بە لامەوە سەیر نییە دوای سێ ساڵ و نیو بێن و ئەم لێدوانە بدەن. من حەقم نییە بەشی کوردستان چیی تێدا نووسراوە و بۆیەش ئەو قسەیەم کرد، وتم نەکا وا تێ بگەن من باسم لە بەشی کوردستانەکە دێت نەک ئەوەی داڕێژەکە؛ من تەنیا باسم لە ئاڵای داڕێژەکە کرد نەک ناوەڕۆکی وتارەکە. بایی ئەوەندەش لێرە بوومە کە بزانم چی کاتێک پێویستە چی بکەم و حەقی بە بۆچوونی تاکەکەسییەوە نییە. ئەگەر ھەر قسەی منە، حسابی بۆ مەکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٣:٥٢، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] داواکارم ئەگەر سوورن لەسەر ئەم بابەتە، [https://meta.wikimedia.org/wiki/Main_Page فەرموون ئەم وتووێژە بەرینە مێتا]. ئەو لێدوانەی سەرەوەشت خەڵک لەو حەقیقەتە ئخڵافێنێ کە حەتمەن ئەم هەڵمەتە ئایدۆلۆژییە. دڵم خۆشە کە کوردایەتیت بەقووەتە بەڵام هەر چاوێک لەپەڕەی بەکارهێنەرت بکەین دەر دەکەوێت کە جەنابتان کەسێکی شیاو نین بۆ یەکلایی کردنەوەی ئەم بابەتە. سوپاس. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ١٤:٠٠، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] ئەگەر سیاسەت و ڕێسا و بۆچوون جیاوازییان نییە، ئەو ئاگادارییانەی سەرەوەی پەڕەکان چین کە لە ھەندێکیان نووسراوە فەرزە کۆمەڵگە پێیەوە پابەند بێت و لە ھەندێکیان نووسراوە تەنیا ڕای چەند کەسێکە و بەشێک نییە لە کۆمەڵگەکە؟ بەڵێ، شتێکمان بە دڵ بێت، دەیکەین بە نموونە و بە دڵیشمان نەبوو، پشتی تێ دەکەین. من چاک دەزانم ئێرە دیموکراسی نییە و زۆربوونی دەنگ تەنیا لە ھەندێک حاڵەت یەکلاکەرەوەیە. پێویست دەکات بەستەر بە چەند پڕۆژەیەک بدەم کە تێیاندا ڕای کەمینەکەم بەسەر ڕای زۆرینەکە داوە؟ :::::لەسەر لێدوانی دواتریشتان، وەک ئەو سکاڵایەی کە Broosk و هیوا لە ئێوەیان کرد بیبەینە مێتا تا کەس نەیخوێنێتەوە؟ ئەگەر درۆ دەکەم ئێوە پێتان نەوتووە کە بێن و پشتگیری لە ئێوە بکەن، ڕاستەوخۆ پێم بڵێن. ئەسڵەن من لێرە کوردایەتی ناکەم و ئەوەی لە ویکیپیدیا بە پێویستی دەزانم دەیکەم. چی شتێکی پەڕەی بەکارھێنەریم وات لێ دەکات بڵێی من کەسێکی شیاو نیم؟ داڕێژەی موسڵمانەکە؟ ئەی بۆچی تا ئێستا بەکارھێنەرێکی باش و گرنگ بووم بۆ کۆمەڵگەکە، بەڵام لەمەودوا نا؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٤:٠٨، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::کاک @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] گیان، تۆ بەڕێز و برا گەورەی. ئەگەر بیرت بێت، کە من لێرە بەڕێوەبەر بووم، بەیەکەوە نزیک کارمان کرد ویکیپیدیا بەرەوپێش بەرین. کاتێک ویکیپیدیا لە ناچالاکترین سەردەمیدا بوو، ئێمە هەر لە دوایین دەستکارییەکان ناومان دەردەکەوت و شەونخوونیمان ئەکرد. هەر خۆشم پێم وتی وەرە ببە بە بەڕێوەبەر، وابوو یان نا؟ هەمیشە قەدری بەژدارییەکانتم گرتووە و قەت لە نرخیان کەم ناکەمەوە. بەڵێ، من لێدوانەکەم پیشانی هێڤی دا، وتم سەیری ئەم مەهزەلەیە بکە لە ویکی کوردی دروست بووە و لەسەرچیش. پێم نەوتووە وەرە پشتگیریم بکە. هاتن و لێدواندانی بە تەواوەتی بە ویستی خۆی کردووە. ئەسڵەن لەگەڵ هێڤی زۆر ڕامان جیاوازە و زۆریش گفتوگۆ ئەکەین لەسەر زۆر بابەت، بەڵام هەندێک شت ڕوون و ئاشکران بۆ هەموو کەسێک. من نەموتووە گرنگ نیت بۆ ویکیپیدیا، ویکیپیدیا ئەسڵەن زۆر پێویستی پێتە و هیوادارم بەردەوامیش بیت، من ئەڵێم لەم بابەتەدا بەتایبەتی، ناتوانی ئەمەیان یەکلایی بکەیتەوە، چوونکە بەڵێ، لەم حاڵەتە بەتایبەتی، ئەمە دەبێ بە Bias و خۆشت باش ئەوە دەزانی. بیر و ڕای کەسیت هەرگیز ڕێگە نادات بیرتەسکانە لەسەر ئەم بابەتە بڕیار نەدەیت. لە مێتا ئەتوانین وتووێژ دروست بکەین، مەسەلەکەی هیوا و برووسک شتێکی تر بوون. جێگەی سەرسووڕمانە دوای ئەم هەموو ساڵە باسی ئەوە ئەکەیت. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ١٤:٢٢، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] زۆر سپاسی پێزانینەکانت دەکەم. ئەو شتانەم بیرە و بوونیشم بە بەڕێوەبەر لە پێناوی پڕۆژەکە بووە تا پەکی نەکەوێت ئەگینا خۆت باشتر دەزانی لەسەر کورسیی بەڕێوەبەرایەتی شیرینی نابەخشنەوە. منیش سپاسی ئەو کاتە دەکەم کە لەگەڵم بوویت، بەڵام ئەمە مانای ئەوە ناگەیەنێ کە یەکێکمان وتی ماست ڕەشە ئەوی تر ئەشەوبیللا وایەی بۆ بکات و جاروبار لەسەر ناوەڕۆک ڕای جیاجیامان ھەیە. من و تۆش کێشەی کەسیمان نییە تا چنگ لەگەڵ بدەین و کێشەکە لەسەر ناوەڕۆکە و ئەوەشی Hevi لێی ئاگادار کراوەتەوە وەک ئەوە بووە داوای پشتگیریی لێ بکرێت. باشە بە قسەی ئێوە بێت، من لایەنگیری دەکەم کە دەڵێم وێنەکە لادەن، ئەی ئێوە لایەنگیری ناکەن کە پشتگیری لە مانەوەی دەکەن؟ بەکارھێنەرانی مێتاویکی نایانپەرژێتە سەر ئەم مەھزەلەیەی کە ناوتان لێ نا و دەبێ لێرە یەکلایی بکرێتەوە. پێم باشە بچینە سەر پەڕەی وتووێژی داڕێژەکە و لەوێ بە دەنگدان یەکلایی بکەینەوە. ئینجا یان نابێت کەسمان کەسی لێ ئاگادار بکەینەوە (چ لێرە و چ لە دەرەوەش) یانیش دەبێ چەند بەکارھێنەرێکی لێ ئاگادار بکرێتەوە کە لێرە بەشدارییان کردووە. چی دەڵێن؟ بشبوورن، ئەگەر ئێوە باسی بردنی ئەم باسەتان بۆ مێتاویکی نەکردایە، تووڵی نەدەکێشا. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٤٢، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بێگوومان هەموو بەکارهێنەران ئازادن کە بۆچوونی خۆیان بڵێن. منیش پێشبینی ئەوەم نەکردووە لەگەڵ هەموو بۆچوونێکی من بیت. من ئەمویست وەڵامی ئەو پرسیارەت بدەمەوە، بۆ ئەوسا باش بووی و ئێستا خراپ؟ منیش پێت دەڵێم ئێستاش خراپ نیت. بەخێرهاتنی لێدوانی زیاتر ئەکەم جگە لەم چەند بەکارهێنەرەی سەرەوە. ئەم بابەتە بە دەنگدان یەکلایی ناکرێتەوە چوونکە ویکیپیدیا دیموکراسییەت نییە. ئێستا پێت ئەڵێم بۆ لایەنگری نییە ئەوەی من ئەیکەم: ::::::::# دانانی ئەم ئاڵایە بە باش و خراپ بەسەر هیچلایەنێک ناشکێتەوە، بەڵکوو هاوبڕیی (intersection)ی دوو شووناسە، بەڵام بەپێچەوانەوە، سڕینەوەی لە وتارەکە و سانسۆرکردنی وتارەکە واتا ڕەتکردنەوەی هاوبڕی ئەم دوو شووناسە. ئەمە [[دووچاوەکی]]یە، کە [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_Non-Discrimination_Policy سیاسەتێکی و بەهایەکی لەدانوستاننەهاتووە کە بەسەر تەواوی پرۆژەکانی ویکیمیدیا، نەک هەر ویکیپیدیا، سەپێنراوە.] ::::::::# تێکەڵەی ئاڵای پەلکەزێڕینە و ئاڵای کوردستان لە ژیانی ڕاستەقینەدا بەکارهاتووە لەلایەن کۆمەڵەی پەلکەزێڕینەوە و بەشێکی ناسراوی چاندی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینەیە. بەبێ بەشداربوون و بۆچوونی ئەندامانی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە بەپێی پێویست لەم لێدوانە، ناکرێت بە یەکدەنگییەکی تەواو بگەین و لەکۆتاییدا بڕیارێکی لایەنگرانە دەدرێت، وەکوو ئەبینین خەریکە ئەوە ڕوو ئەدا. سڕینەوەی ئەم ئاڵایە، سڕینەوەی حەقیقەتی بوونی کۆمەڵەی پەلکەزێرینەی کوردستانە. ::::::::# ئەم جۆرە ئاڵایەنە (hybrids) دەربڕینی شووناسی دوولایەنەی کۆمەڵەیەکی گەورەیە نەک لە کوردستان بەڵکوو باقی جیهانیش و سڕینەوەی جۆرێکە لە سانسۆردکردن و لایەنگریی سیستماتیکی، کە لە ویکیپیدیا قەدەغەیە و دژی بەهاکانی دامەزراوەی ویکیمیدیایە. ::::::::# ئەو بەکارهێنەرانەی کە دژایەتی هەبوونی ئەو ئاڵایە دەکەن، هەندێکیان هەڵبەت، قەدی پاڵنەریان کێشەی ئایدۆلۆژی و بیری توندڕەویی نەتەوەییە. جەنابتان و بە هەمان شێوە زەمەنیش ناتوانن بێلایەن بن چوونکە بیری تاکەکەسیتان بە بنچینەیی دژایەتی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە دەکات و یەکگرتوویی شووناسی ئەندامانی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و نەتەوەیی بە هەموو شێوەیەک ڕەت دەکاتەوە. ::::::::&#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ١٩:١٢، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] چۆن بەخێرھاتنی لێدوانی زیاتر دەکەیت، بەڵام لێدوانی ئەمانەی وتووێژەکە نەبن؟ باشە، ئەوەش قوربانی ئێوە، ڕات چییە بانگی کەسانێک بکەین کە ڕۆژانێک پێکەوە بەشداریمان کردووە و ناشزانم لەگەڵ و دژی چی دەبن؟ پێیان دەڵێین ھۆکاری لەگەڵ و دژەکانیشتان بنووسن. :::::::::# ئاڵای داڕێژەکە دروست کراوە کە کراوە، بەڵام بەکارھێنانی لێرە دەبێ یەکدەنگیی کۆمەڵگەی لەگەڵ بێت کە خۆتان چەندین جار باسی یەکدەنگیتان کردووە ئەگەر لەگەڵ وشەی دیموکراسییەکەش نین. منیش ئاگام لە [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Universal_Code_of_Conduct#3.3_%E2%80%93_Content_vandalism_and_abuse_of_the_projects Content vandalism and abuse of the projects] ھەیە کە دەبێت سەرجەم پڕۆژەکان پەیڕەوی بکەن. :::::::::# شتێک دەڵێم لە دڵی نەگریت. دڵنیا نیم، بەڵام بەپێی ئەوەی لە وتاری ڕێکخراوەکانیان نووسراوە کە خۆت دامەزرێنەریانیت یان بە جۆرێک ئەندامیت، بەکارھێنانی بەشێکی ئەو ئاڵایانە ڕەنگە ھەر خۆتان بن و لێرە وەک سەرچاوە ئاماژەیان پێ دەدەن. دەکرێ بڵێین بەبێ ڕەزامەندیی سکرتێری دۆناڵد تڕامپ، ناتوانین دەستکاریی وتارەکەی بکەین؟ ویکیپیدیا دەمڕاستی کۆمەڵەکە نییە. :::::::::# وەڵامی ئەم خاڵە ھەر [[#c-Aram-20250315231900-Zemen-20250315225800|بەو دێڕە ئینگلیزییەی سەرەوەم دەدەمەوە]]. :::::::::# لێکدانەوەت باش بێت بۆ ئێرە دەبێت. بەگشتی خاڵەکان لە یەکەوە نزیک بوون و قسەکان تا ڕادەیەک دووبارە بوون. :::::::::ببوورن، بەڵام ئەگەر یەکدەنگی تۆزێک بایەخی لاتان ھەبێت، ڕێ دەدەن باسەکە ببەینە پەڕەی وتووێژی داڕێژەکە یان لە ئاکامەکەی دەترسن بۆیە ئەوەندە سوورن لەسەر دامرکاندنەوەی باسەکە و خێرا ئەرشیڤکردنی. ئەوەشی تا ئێستا نەمبردووە نەمویستووە خۆم بسەپێنم و ڕاستگۆ بم، ئەگەر بابەتێکی تر بایە و تۆ لە جێی من بایت، دەمێک بوو بردبووتە ئەوێ تا یەکلایی بکرێتەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٠٦، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بیبە. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ٢٠:١٠، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::بەکارهێنانی هیچ ناوەڕۆکێک هەرگیز یەکدەنگی نەویستووە. بەس بۆ ئەمە وادەکەی. ئەمەنە خەمی سیاسەتەکانتە، بڕۆ پاراستن لەسەر وتاری [[مێژووی کوردستان]] لابە، کە بەبێ یەکدەنگی و بێ هیچ خراپکارییەک وتارەکەتان پاراستووە، دواتریش کە وتووێژم لەگەڵ کردی، هەر پاراستنتان لانەبرد. بنەڕەتترین سیاسەتی ویکیپیدیا، کە ئازادە هەموو کەسێک دەستکاری بکات، شکاندت، ئێستاش بەڕێزتان هاتوون باسی سیاسەتم بۆ ئەکەن. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ٢٠:١٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بردم. بڕوانە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]]. ڕاستە، تا ئەو کاتەی کەسێک گۆمەکە دەشەڵەقێنێت دانانی ناوەڕۆک یەکدەنگیی ناوێت. من سیاسەتم شکاندووە؟! تکایە ویژدانت ھەبێت. ئەسڵەن من ناوم لە لۆگی پاراستنی وتارەکە ھەر ھاتووە؟ پرسیار لەو بەکارھێنەرانە بکە کە پاراستنیان داناوە. باوەڕ بکە بیرم نایەت لە کوێ پێمت وتووە پاراستن لابە. بەستەرەکەم دەدەیتێ. خۆی عادەتەن وەشانی جێگرتوومان بۆ وتارە ھەڵبژێردراوەکان دادەنا کە ئەمە کاریگەرییەکی وای نییە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٥٥، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::::[https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8E%DA%98:%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF#%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%86%DB%8C_%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%95 فەرموو]. باسی وەشانی جێگرتوو ناکەم، باسی ئەو ئاستە بەرزەی پاراستن ئەکەم. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ٢٠:٥٧، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] وام زانی بانگتان کردوومە و پشتگوێم خستوون! وەڵامەکانم کافی نەبوون؟ ئێوە وتووتانە پاراستنی جێگرتوویی گۆڕانکارییەکان پیشان نادا کە وا نییە و پیشان دەدرێت. ڕوونکردنەوەم داوە. دەی، لە دۆخی وتارێکی وەک مێژووی کورد کە دوژمنی زۆرە خراپکاری ناکرێ یان نەکراوە؟ ئێستاش ئەگەر ئێوە دەبنە پاسەوانی وتارەکە، ھەر ئێستا پاراستنەکەی لادەبەم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢١:٠٨، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::::::کاکە گیان هەرچەن ئێرە شوێنی ئەوە نییە بەس لەوێش باسم کردووە نابێ وتار بپارێزرێ لەبەرئەوەی گریمانەی ئەوە ئەکەی کە ڕەنگە لە داهاتوو خراپکاری بکرێ! پاراستنی لەم ئاستە لە ویکی ئینگلیزیش بە گەورەیی خۆیەوە تەنیا لەو حاڵەتانە دەکرێ کە خراپکاری بە ڕاددە لەزۆر هەبێ لەسەر پەڕەکە، کە لەو پەڕەیە هەرگیز نەکراوە! جەنابتان لە دەستپێکی وتووێژەکە ئەمەتان نووسیوە: "بەڵێ، شتێکمان بە دڵ بێت، دەیکەین بە نموونە و بە دڵیشمان نەبوو، پشتی تێ دەکەین." دە فەرموو. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ٢١:١٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] پاراستن لابرا. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢١:٢٥، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :{{وب|Épine}} دیسان ئەو وتەی دووبارە دەکەمەوە: ناکرێت ھەر وتارێک یان داڕێژەیەک ئاڵایەکی ھەبوو، لەگەڵ ئاڵای کوردستانی تێکەڵ بکەین و لە خوودی وتارەکەدا دایبنێین، جا وتارێکی سیاسی، کۆمەڵایەتی، ئایینی یان ھەر شتێکی تر بێت. ھەر ئەو جۆرەی وتم ئەگەر عیلاقەتان بەو جۆرە ئاڵایانە ھەیە تکایە لە وتاری پەیوەندیداری خۆیاندا دایانبنێ (ئەویش ئەوەی لە ھەموویان زیاتر بەکارھاتووە نەک شێوازی نوێ). لە ئاستی بەڕێزتدا نا، بەڵام ھەندێک لە یاساکان تێدەگەم و جیاوازیی نێوان قەدەغەبوونی سانسۆر و بایەخداری دەزانم. بەگشتی تائێستا وتەکانی {{وب|Aram}} سەرنجی ڕاکێشاوم و قانعی کردووم. ئەگەر بۆچوونی کۆمەڵگای ئێرە یەکلاکەرەوە بێت و بڕیار بێت بەڕێزت نەیخەتەوە بابەتی ویکیپیدیا دیموکراسی نییە؛ بۆچوونی من ئەوەیە: لە داڕێژەکەدا تەنیا ئاڵای پەلکەزێڕینە دابنرێت (چونکە وتارەکە گشتییە و ئەگەر بڕیار بێت ئاڵاکەی ئێستا بەکاربێت، ئەوە دەبێت داڕێژەی پەلکەزێڕینە لە کوردستان ساز بکرێت و لەوێ بەکاربھێنرێت، داڕێژەیەک تەنیا باس لە ڕەوشی کۆمەڵگای پەلکەزێڕینە لە کوردستان بکات نەک ھەموو جیھان) / لەو وتارەدا لە بەشی کوردستان ئەو ئاڵایە دابنرێت کە زیاتر بەکارھاتووە (ئەو ئاڵایەی چەندین بەستەرت بۆ من دانا؛ ئەوەی حەوت ڕەنگی پەلکەزێڕینەیە و لە ناوەوەی ڕەنگی سپی گەورەترە و ھێمای خۆری کوردی لەگەڵە) / بێجگە لەمانەش ھەر ئاڵایەک کە خۆتان سازتان کردووە یان دەوترێت لەلایەن کۆمەڵگاکە لە کوردستان و دیاسپۆرای کوردیدا بەکاردەھێنرێت، لە وتاری «مافەکانی LGBTQ لە کوردستان» دابنرێت (ھەرچەندە سەرەتا دەبێت وتارەکە ساز بکرێت). ئەوە بۆچوونی منە جا ئەگەر پێتان خۆشە ھەر سەیریشی مەکەن! چیتر درێژە بە بابەتەکە نادەم، چۆنتان پێ خۆشە بڕیار بدەن، کار و ئیشی زۆر گرنگتر لە ویکیپیدیا ھەن کە بایەخیان زۆرترە و پێویستە بخرێنە سەرەتاوە. ھیوادارم دڵتان نەھێشابێت، زۆر سپاس بۆ بەڕێزتان و بەھیوای بەردەوامی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٣:٣١، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == دانانی ئاژانسی هەواڵی (News Agency) وەک سەرچاوە == سڵاو هاوڕێیان؛ شتێک کە تێبینم کرد لەم ووتارە ئەویش ئەوەیە کە ئەم ووتارە دەکرێت''' بە شێوازێکی لایەنگرانە داڕێژرابێت'''؛ لە بەشێکی وتارەکە ئاماژە بەوە دەکات کە <span style="color:#00bfff; font-family:monospace;">'''مافی هاوزایەنخوازی لە کوردستان نییە و بە شێوەیەکی زۆر بەهێز هێرش دەکاتە سەر باشووری کوردستان''' </span> . هیوادارم ئەوە بزانن کە بە فەرمی حوکمەتی کوردستان هیچ بڕیارێکی دژی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە یان هاوزایەند خوازی دەرنەکردووە؛ لە هەمانکاتدا''' بۆ قسەکانی پشتی بەستووە بە سەرچاوەی هاوڵی میدیایی بەتایبەتیش NRT''' کە یەکەمین شت '''ئەو ئامارانەی باس دەکرێن هی ساڵی ٢٠١٧ یە'''و گونجاو نییە شتێک کە''' ٩ ساڵی بەسەردا تێپەڕیبێت''' بە دیفاکتۆ دابندرێت بۆ کاتی ئێستا کە کە''''' ٢٠٢٦ین ''''' <span style="color:#00bfff; font-family:monospace;"> '''''✡︎ 𓂆 [[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:IIXZER0XII|لێدوان]]) ٢٣:٠٧، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)'''''</span> :::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] :::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Tessla]] :::@[[بەکارھێنەر: Épine|Épine]] :::@[[بەکارھێنەر:Sakura_emad|Sakura]] :[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:IIXZER0XII|لێدوان]]) ٢٣:١٢، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] ڕاستە قسەکەت، پێویستە ویکیپیدیا بە تەواوی بێلایەن بێت و بۆ هەر دەقێکی لەم جۆرە پشت بە چەندین سەرچاوەی متنانەپێکراو ببەستێت. خۆت ئەگەر دەتوانی بە شێوەیەکی بێلایەن چاکسازیی تێدا بکە، بەڵام ھیوادارم ئەو وتووێژەش وەک ئەوەی سەرەوە ساڵێک زیاتر درێژەی نەبێت و زوو بگاتە ئەنجام :) [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٢٣، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::'''دەستخۆش @[[بەکارھێنەر:Hivja|هیڤجا]] گیان'''؛ لەڕاستیدا بە جۆرێک ووتارەکەیان قوفڵ کردووە کە پێم وابێت لەبەر زۆر دەستکاری کردن یان شەڕە دەستکاری لەلایەن خاتوو @[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]]وە بووە؛ دەستکاریم کرد ه'''یچ شتێکم لە ووتارەکە لانەبرد''' تەنیا '''ئاماژەم بەوەدا کە هەندێک یان زۆربەی سەرچاوەکانی ئەم وتارە لاوازە بە بەکارهێنانی ''داڕێژە'''''؛<span style="color:#00bfff; font-family:monospace;">'''جگە لەوە لە دەقێکی تردا ئاماژەی بە درووستبوونی ناوەکەی (هاوڕەگەزخوازی) کردووە لە زمانی کوردیدا بەڵام ئەوەی جێی پرسیارە هیچ سەرچاوەیەکی ئاماژە پێنەداوە بۆ قسەکانی''' </span> :::ئاماژەم بەوەش دابوو ؛ ب'''''ەڵام وایلێکراوە کە دەستکاریەکانی ئەم پەڕەیە بڵاو دەکەیتەوە پێویست بە بەسەرداچوونەوە بکات لەلایەن ئەدمینێکەوە کە دڵنیانیم کێیە''''' هەر لەبەر ئەم هۆکارەشە بڵاو نەبۆتەوە. :::<span style="color:#00ffff;">[✡︎𓂆JJ𓂆✡︎]</span> <span style="color:#888;">// SYSTEM</span> [[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:IIXZER0XII|لێدوان]]) ١٧:٢٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] ئەگەر یەکێک لە ئەدمینەکان نامەکەت ببینێت دەتوانێ دەستکارییەکەت بۆ بکاتەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:١٤، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] وتارەکە قوفل نەدراوە تەنھا وەشانی جێگیری لەسەر دانراوە و دەستکارییە نوێیەکان لەلایەن بەکارھێنەری نوێ پێویستی بە پێداچوونەوە ھەیە. ئەو دەستکارییانەی کردبووی دانرابوون بۆ پێداچوونەوە و کاک @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]ش دەستکارییەکانی پەسەند نەکرد لەوانەیە ئەو بیەوێ چەند شتێک بڵێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ڕاستە، زۆر سپاس بۆ شیکردنەوەی بەڕێزتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٠:٢٠، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ئەگەر زەحمەت نییە چی دەق و سەرچاوەیەک کە پەیوەندی بە nrt ھەیە لابەرە. بە تایبەتی ئەو دەقەی کە دەڵێت: «بەڵگەفیلمەکە بە گشتی وەڵامێکی خراپی درایەوە لەلایەن کوردستان و کۆمەڵگە ئایینییەکانەوە». کە نەک nrt ھەر سەرچاوەی نییە، نووسەرەکەی لە خۆیەوە دایناوە. نازانم ئەو بەشەی دەستکارییەکەم بۆ گەڕێنرایەوە. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٠، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] زەمەن گیان ئەی [https://web.facebook.com/watch/?v=1455995347807378 ئەمە نییە] ڵینکەکەی لە فەیسبووک دانراوە و بڵاوکەرەکەشی ئێن ئاڕتیە یان تۆ دەڵێی خودی ئێن ئاڕتی بەڵگەی نییە بۆ ئەو قسانەی کردوویەتی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٢٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بێ گومان نەک ئێن ئار تی، [[کوردسات]]، [[کەناڵی گەلی کوردستان|گەلی کوردستان]]، [[کەرکووک تیڤی]] و ئەو جۆرە میدیایانەی تر، نابنە سەرچاوە. ئەمە میدیایەکی ئەکادیمی و پرۆفێشنالی وەک [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]] ناگرێتەوە، لەوانەیە ھەندێک جار [[کوردستان ٢٤]]یش پشتی پێ ببسەترێت، دڵنیا نیم. ھەر ئەم ئێن ئار تییە وەک سەرچاوە بەرە وتارە ئینگلیزییەکەی بزانە دەیھێڵنەوە یان نا. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٣٥، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::[[پەڕگە:Enwiki-Perennial_sources123.png|وێنۆک|بڕوانە ویکیپیدیای ئینگلیزی سەیری [[:en:Wikipedia:Reliable_sources/Perennial_sources#Sources|ئەم ڵینکە]] و [[:en:Wikipedia:Reliable_sources/Perennial_sources/X|ئەمەیان بکە]]]] ::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] ویکیپیدیای ئینگلیزی بڕیاری لەسەر چیداوە نابێتە حوکم و یاسا بۆ ئێمە و تەنھا وەک ڕێنمایی شتیان لێوەردەگرین. ئایا لە ویکی سۆرانی یەکدەنگی ھەیە لەسەر قەدەغەکردنی ئێن ئاڕتی بەکارھێنانی وەک سەرچاوە؟ بۆ نموونە سەیری ئەوەی وێنەکە بکە ویکیپیدیای ئینگلیزی کردوویانە، ئایا ئێمە شتێکی ئاوامان ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٤٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::ئەی [[وپ:دسبت]] بۆچی کراوە چاوەکەم؟ کەواتە لەوێ بەشێک دەکەمەوە تا بڕیار بدرێ ئێن ئار تی وەک سەرچاوە بەکاربێت یان نا. تکایە تا یەکلایی دەبێتەوە چی دەق و نووسینی پەیوەندیدار بەو میدیایە ھەیە لە وتارەکە لایبدە. سپاس. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٥٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::شتێک هەیە لە ویکیپیدیا پێی ئەوترێت status quo، نابێ بە دڵی خۆمان بێین بڵێین تاکوو من یەکلایی ئەکەمەوە لایبەرن. بۆچی NRT نابێتە سەرچاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ٠١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] تا بڕیاری باندکردنی ئێن ئاڕتی نەدرێ ھیچ شتێک بەڕێوەبەران ناچار ناکات تا ھیچ لابەرن، سپاس! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠١:٤٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ئەبێت هەروا بێت. ئەمە زیادەڕۆییەکی گەورەیە، هەتاکوو ئێستا شتی وام نەبیستووە. دیارە ئەو بەکارهێنەرەی سەرەوە بە تەواوی لە واقیع دابڕابێت. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ٠١:٤٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::ئەگەر پێتان وایە وێبگەیەک دەبێ لابدرێ ئەوە پێویستە سەرەتا لەو لینکەی لە سەرەوە ناردراوە یەکدەنگی لەسەر بکرێ و بڕیاری قەدەغەکردن یان نەکردنی لەسەر بدرێت. دەکرێ بەبێ یەکدەنگی وێبگەیەک بەکاربێت، بەڵام ناکرێ بەبێ یەکدەنگی و ھێنانی ھۆکار وێبگەیەک لەخۆوە قەدەغە بکرێت. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٢:٠٠، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] و @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura]]: کەسم ناچار نەکردوە کە لای بدا یان بێژم ئیللا دەبێ ئەوە بکەن، ئەگەر بۆ ئەمەش یاسا ھەیە ئەوە من ئەو یاسایەم نەزانیوە، تەنیا پێشنیارێکە و پێم وابووە گونجاو ترە سەرچاوێک کە گومانی لەسەرە لاببرێت تا یەکلا ئەبێتەوە. ئەوەی کە پێویست بوو لابرێ، خۆم لامبرد. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٠٢:١٤، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] یاساکان بەرچاو و ئاسایین، خۆت بەستەرێک نارد کە تێیدا وتووێژ لەسەر کێشەی وێبگەکان دەکرێت و بڕیار لەسەر قەدەغەکردنی بەکارھێنانیان دەدرێت. ئەگەریش پێت وایە سەرچاوەیەک نابێ بەکاربێت ئەوە دەبێ یەکدەنگی لەسەر بکرێت. یەکەمین دێڕی [[وپ:یەکدەنگی]]: «ویکیپیدیا بە شێوەیەکی سەرەکی بە ڕێککەوتن بە ڕێوە دەچێت»، زۆر سپاس بۆ ھەموو لایەک. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٢:٢١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ھەر بەپێی یەکدەنگی ڕۆیشتووین، من پێشنیارم کردوە کە لاببرێ تا بڕیاری لێ ئەدرێ، تۆ و ساکوراش وتووتانە با بمێنێتەوە تا بڕیاری لێ ئەدرێ، قسەی دوو بەکارھێنەرەکە ڕۆیشتووە و سەرچاوەکە دەمێنێتەوە تا دەیبەمە وپ:دسب. ئەگەر نا ھیچ یاساکم نەبیستووە باسی ئەم پێش و پاشخستنە بکا. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٠٣:٠٠، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{سھ}} تا بڕیاری لێ دەدرێت لابردنی ئێن ئاڕ تی قەدەغەیە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:IIXZER0XII|IIXZER0XII]] یەک پۆینی جوودا لە مەسەلەی ئەو میدیایە لەسەر بابەتی بێلایەنی، نایاسایی نەبوونی هاوزایەندخوازی واتای ئەوە نییە تاکی هاوزایەندخواز مافی هەیە. لە یاسا بەرکارەکان کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە هیچ مافێکیان نییە، ئەمەش لە دەقە قانوونییەکان و پاڵنانی کۆمەڵەی دادگەری بۆ نایاساییکردنی هاوڕەگەزخوازی چەند ساڵێک لەمەوبەر دیارە، تەنانەت بردیانە پەرلەمانیش، لۆبی نێودەوڵەتی ڕێگریان لێ کردن. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٠:٣١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بۆ دووبارە ئاڵاکەتان تێکەڵی وتارەکە کردۆتەوە ئەی ئێمە [[وتووێژی داڕێژە:بەکارهێنەر کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە|ئەو شەڕەمان]] لەسەر چی بوو؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٠٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] لەبەر ئەوەی شەڕەکە لەسەر نەبوونی سەرچاوە بوو و ئێستا سەرچاوەی هەیە. ئاڵاکە لە داڕێژە نییە، لە شوێنی خۆیەتی لە وتارەکە بە سەرچاوەوە. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:١٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::خاتوو @[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] یەکەم شت نە '''سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان''' نە '''پەرلەمانی کوردستان''' ه'''''یچ بڕیارێکیان لەسەر قەدەغەکردنی هاوزایەندخوازی نەداوە!''''' وەک ئەو سەرچاوەیەی کە تۆش ئاماژەت پێیان داوە بە هیچ شێوەیەک گونجاو نییە بۆ پشتپێ بەستن وەک بەڵگە لە ویکیپێدیا [[وپ:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان]] لەبەر ئەم هۆکارانە: ::::::١. ڕاپۆڕتەکە هی ساڵی ٢٠١٧یە و ئێستا ئێمە لە ٢٠٢٧ین واتە هی ٩ ساڵ لەمەوبەرە ناکرێت بە دی فاکتۆ ::::::(De-facto) دابندرێت بۆ باری ئێستای باشووری کوردستان. [[وپ:سەلماندنیبوون]] ::::::٢. ئێن ئاڕتی و ئاژانسەکانی هەواڵی بە گشتی (News Agencies) سەرلەبەریان ناکرێت وەک سەرچاوە پشتیان پێببسەترێت لەبەر هۆکاری لایەنگری (occupation) لەلایەن خاوەنی میدیاییەکانەوە. [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] ::::::٣. شوێنی بینینی سەرچاوەکە دەبێت گونجاو بێت نەوەک لە سۆشیاڵ مێدیاکانەوە وەرگیرابێت بەتایبەتیش فەیسبووک و ئینستاگرام و تیکتۆک و ئێکس و دیسکۆرد و هاوشێوەکانی. [[وپ:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان]] ::::::'''خاتوو @[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] پێم وابێت تۆ پێت وایە ئێمەو ئەو بەڕێزانەی سەرەوە دژایەتی هاوزایەندخوازی یان هاوڕەگەزخوازی دەکەین؛ بەڵام لەڕاستیدا ::::::'''''(We Couldn't Care Less)''''' ئەوەی بەلامانەوە گرینگ نەبێت دژایەتی کردنە''' هەر کەسە و بیڕ و باوەڕ و ئادۆلۆژیاو شێوازی ژیانی خۆی بەتەواوی سەربەستە و ئێمە نەهاتووین بۆ دژایەتی کەس هەرکەسێک سەربەستە لەوەی جیاڕەگەزخواز (Straight) یان هاوڕەگەزخواز (Homosexual) یان هەر شێوازێکی تربێت وە هەموو کەسێکیش سەربەستە لەوەی کە خۆی بە چ ڕەگەزێک دادەنێت و چ جێناوێک بۆخۆی بکاردێنێت ئەوە پەیوەندی بە تاکەکەسەکەوە خۆی هەیە و ئێمەش ئەوەی گرنگ نەبێت بەلامانەوە ئەوەیە. ::::::پێشم وایە ئەوەی لەسەرەوە کە هێرش دەکەیتە سەر من و بە دەرچوو لە واقع بانگمدەکەیت یان کەسایەتیەکانی دیکەی ناو پەڕەی وتوێژەکە شیاو نییەو دژ بە یاساکانی بەکارهێنانی ویکیپێدیایە دەتوانم بڵێم هەتا ئێستا پێشێلی ئەم یاسایانەتان کردووە [[وپ:پەلاماری کەسی قەدەغەیە]] و [[وپ:بێلایەنی ڕوانگە]] و [[وپ:ویکیپیدیا تێکمەدە بۆ ڕوونکردنەوەی بۆچوونێک]] و [[وپ:شەڕە_دەستکاری]] و [[وپ:ڕێساکانی پەڕەی وتووێژ]] ::::::----<span style="color:#992222; font-family:monospace;">[ '''بە هیچ شێوەیەک ئەوانە قوبوڵکراو نییە من وەک خۆم بەهیچ شێوەیەک پەلاماری کەسی قوبوڵ ناکەم ''']</span>----، بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە من هیچ هێرشێکم نەکردووە بۆ سەر کەس و زۆر بە ڕێزیشەوە مامەڵەم لەگەڵکردوویت. ::::::'''لە جێیەک ئاماژەت بەوە داوە کە یاسای ژمارە ١٥ بەرەنگاربوونەوەی لەشفرۆشی هەموارکراو ٢٠٢٢ بۆ زانیاریت ئەوە''' '''هی پەڕلەمانی ''عێڕاقە''''' و <span style="color:#00bfff; font-family:monospace;"> '''بەسەر کوردستاندا ناسەپێت''' </span> هیچ '''یاسایەک نییە کە دژ بە هاوڕەگەزخوازی لە کوردستاندا جێبەجێ کرابێت.'''<ref> ::::::وێبگەی حوکمەتی بەڕیتانیا - کۆچبەران - یاسای وڵاتان بۆ ڕەگەز -کوردستان و عێڕاق https://www.gov.uk/government/publications/iraq-country-policy-and-information-notes/country-policy-and-information-note-sexual-orientation-and-gender-identity-and-expression-iraq-july-2025-accessible</ref> ::::::ئێستاش ئەگەر خاتوو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|ساکورا]] پەسەندی بکات ئەو دەقە دەگۆڕین بەوەی کە "لە وڵاتانی واک عێراق دا هاوڕەگەزخوازی تاوانە و هیچ جۆرە مافێکی بۆ دابین نەکراوە؛ بەڵام لە کوردستان هیچ یاسایەک نییە کە هاوڕەگەزخوازی بە تاوان دابنێت و کەسی هاوڕەگەزواز وەک هەموو کەسێکلی ئاسایی مافی تایبەتی خۆی هەیە." بەپیێ ئەو سەرچاوەیەی سەرەوە. ::::::سپاس بۆ هەمووان. [[User:IIXZER0XII|<span style="color:#87cefa; font-weight:bold; border:2px solid #00e5ff; border-radius:14px; padding:3px 10px;"> 𝐉𝐉.𝚎𝚡𝚎 </span>]] ([[User talk:IIXZER0XII|<span style="color:#6ec6ff;">⌁</span>]]) ١٥:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ::::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ١٣:٣٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::ببوورن بۆ ئەو زیادەڕۆییە. نەئەبوایە وابڵێم. ئەگەر سەرچاوە هەیە و وایە، من کێشەم نییە، بە کەسیشم نەوتووە دژایەتی ئەکەن. بە تایبەت لەگەڵ جەنابت پێشووتر هیچ مامەڵەیەکم نەکردووە. ئەو لێدوانەش ئاڕاستەی تۆ نەکرابوو. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::'''-''' «''کەسانی ھاوزایەندخواز نایانەوێت شوناسی خۆیان ئاشکرابکەن، بەھۆی ئەو [[ھۆمۆفۆبیا]] و جیاکاری و کینە و توندڕەوی کە لەوانەیە، بەتایبەتی لە دەوڵەتە [[ئیسلام|ئیسلامییەکاندا]] ڕووبەڕوویان ببێتەوە.''» ::::::لە چەندین وڵاتانی جیھاندا ھاوڕەگەزخوازان دژایەتییان دەکرێت، نابێت ھەر لە سەرەتای دەستپێکەوە ناوی لایەنەکان بھێنرێت و ھێرشیان بکرێتە سەر. دەتوانرێت بەشێک بکرێتەوە و ئینجا باس بکرێت کە لە کۆمەڵگە و وڵاتان ھاوڕەگەزخوازان چۆن مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت بەش بە بەش. دەستپێک تەنھا بۆ ئەوەیە کە پێناسەیەکی پوختی خودی ھاوڕەگەزخوازیی تێدا بکرێت. ھەرچەندە ئێمە پەیوەندیمان بە ویکییەکانی ترەوە نییە، بەڵام دەتوانم ئەوان بکەمە نموونە وەک ویکیی ئینگلیزی کە ئاماژەی بەوە داوە: ::::::"as many gay and lesbian people do not openly identify as such due to discrimination or prejudice such as heterosexism or homophobia." ::::::ھەمان ڕستە، بەڵام بە ھیچ شێوەیەک لایەنێکی نەکردووەتە دوژمنی سەرەکیی ھاوڕەگەزخوازان. چەندین وڵات و کۆمەڵگەی دیکەی نا-ئیسلامیی وەک: ::::::* ئەنگۆلا ::::::* بێنین ::::::* بۆتسوانا ::::::* بوروندی ::::::* کامیرۆن ::::::* ئەسیوپیا ::::::* غانا ::::::* کینیا ::::::* لێسۆتۆ ::::::* مادێرا ::::::* مالاوی ::::::* مۆریس ::::::* مایۆت ::::::* مێلیلا ::::::* مۆزەمبیق ::::::* نامیبیا ::::::* ساو تۆمێ و پرینسیپی ::::::* سیشێل ::::::* سوازیلاند (ئێسواتینی) ::::::* تانزانیا ::::::* تۆگۆ ::::::* تریستان دا کونها ::::::* ئۆگاندا ::::::* زامبیا ::::::* زیمبابۆی ::::::* بوتان ::::::* کیریباتی ::::::* ناوروو ::::::* کۆریای باکوور ::::::* پالاو ::::::* پاپوای نیوگینیا ::::::* فلیپین ::::::* سەنگافوورە ::::::* دوورگەکانی سلێمان ::::::* سریلانکا ::::::* تۆنگا ::::::* توڤالوو ::::::* ئەنتیگوا و باربودا ::::::* باربادۆس ::::::* بێلیز ::::::* دۆمینیکا ::::::* گرێنادا ::::::* گویانا ::::::* جامایکا ::::::* سانت کیتس و نیڤیس ::::::* سانت لوسیا ::::::* سانت ڤینسێنت و گرێنادین ::::::* ترینیداد و تۆباگۆ ::::::و چەندێکی تریش دژایەتیی ھاوڕەگەزخوازان دەکەن. ئەوە تەنھا ھەر لایەنێک نییە. ::::::یان دەقی وەکوو ئەمە: ::::::'''-''' «''کۆمەڵێک کەس ئەو بیر و باوەڕەیان ھێناوەتە ئاراوە کە گوایە ھاوزایەندخوازی نەخۆشییەکی دەروونییە، کێشەیەکە لەکاتی دروستبوونی کۆرپەلە یانیش بەرھەمی سیستی ئایین و ڕەوشتە و دەمەقاڵێی ئەوە دەکەن کە گوایە ھاوزایەندخوازی دەتواندرێت «چارەسەر بکرێت» بە بەکارھێنانی سایکۆتێراپی یان ئایین و دەستتێوەردان لەم کردارە. زۆرێک لەو کەسانەی ھەڵگری ئەم بیر و باوەڕەن و ھەوڵی بڵاوکردنەوەی دەدەن، وەک بیندراوە، بەشێکن لە جووڵەیەکی سیاسیی ئایینی کە توندڕەوی و ستێریۆتایپ بەرامبەر بە کۆمەڵگەی ئێڵ جی بی تی بەرز دەکاتەوە.''» ::::::لە کاتێکدا کە ئەمە بیروباوەڕی بەشێک لە کەسەکانە، نابێت یەکسەر ھێرش بکرێتە سەریان کە ئەوان توندەڕەون و ڕق و کینە بەرامبەر ھاوڕەگەزخوازان بەرز دەکەنەوە یان شتی تر و بەم شێوەیەش بیروباوەڕێک زاڵتر بکرێت بەسەر ئەوی تریان. لێرەدا باس لە «ھۆکار و چارەسەرەکان» دەکرێت بۆ شتەکە، نەوەک ڕق و کینە و توندڕەوەی و دژە-ھاوڕەگەزخوازی. لە ئێستادا لێرەدا ئەوە زاڵکراوە کە ئەمە شتێکی ئاسایییە و ھەتا ھەتایییە و ھتد.. بەڵام کە باس لە شتەکە دەکرێت، دەبێت ھەمووی بخرێتە ڕوو و ئینجا بسەلمێنرێت کە ئایا کامەیان درووستە و کامەیان نادرووستە بە پێی سەرچاوەی باوەڕپێکراو، نەوەک کاتێک ئاماژە بە لایەنێکیان دەکرێت ھێرش بکرێتە سەریان بە «خاوەن پێوەری ڕەوشتیی جیاواز و کۆمەڵگەی دواکەوتوو» یان «توندڕەو». ::::::'''-''' «''لەوەتەی ھاوزایەندخوازەکان لە ھەندێک لە شوێنەکانی جیھان مافی ھاوسەرگیری و بەخێوکردنی مناڵیان پێ دراوە، تێبینی کراوە کە باوانە ھاوزایەندخوازەکان ھێندەی باوانە جیاڕەگەزخوازەکان '''بەتوانان''' لە بەخێوکردنی مناڵەکانیان و '''توانیویانە بە شێوەیەکی تەندروست گەورەیان بکەن و لە ڕووی کۆمەڵایەتیی و دەروونییەوە ھەر وەک مناڵەکانی تر بوون کە لەلایەن باوانە جیاڕەگەزخوازەکانەوە گەورەکراون؛ بگرە باشتریش بوون'''.''» ::::::ئێمە پێویست ناکات بیکەینە پێشبڕکێ کە کامە باوانانە دەتوانن منداڵ بەباشی بەخێو بکەن، یان کامەیان باشتر بەخێویان کردوون، یان بیخەینە ڕووی خوێنەر کە ھاوزایەندخوازان باشتر منداڵ بەخێو دەکەن لە جیاڕەگەزخوازان. لێرەدا باس لە «گەورەکردنی منداڵان لەلایەن ھاوڕەگەزخوازان» دەکرێت: کە مافی ئەو کارەیان پێدراوە؟ وە بە پێی لێکۆڵینەوەکانیش کە ئایا منداڵەکان چۆن بوون لە ژێر پەروەردەی ئەوان و چۆن بەخێوکراون؟ بەبێ: لایەنگیری، بەراوردکردن—دواتریش بەباش نیشاندانی لایەنێکیان. :::::::'''لە کۆتاییدا ھەر دەمەوێ ئەوە بڵێم کە ئەو وتارە لایەنگیری و ھێرشی ڕوونی پێوە دیارە و ھاوڕام کە بە شێوەیەکی لایەنگرانە داڕێژراوە. وە پێویستە پێداچوونەوەیشی بەسەردا بکرێتەوە و تاگی کێشەی بێلایەنبوونیشی لێ بدرێت + ھەڵەی ڕێنووسیشی تێدا بەدی دەکرێت.''' :::::::سوپاس. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٣:٠٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] زۆر سپاس کە ئەم نووسینەت دانا. منیش سەرنجی ئەم کێشانەی وتارەکەم دابوو، چونکە لە سەرەتاوە من داوای لابردنی ئەو ئاڵا خەیاڵییەم کردبوو، نەمویست پۆینت بخەمە سەر ئەم کێشە زۆر و قسە هەڵبەستراو و چەواشەکارییانەی وتارەکە تا وەکو پێشوو نەڵێن لێدوان و دەستکارییەکانی ناسیۆنالیستانەیە. <s>ھەر دیارە نووسەرەکەی وای زانیوە چایخانە و شتی وایە.</s> [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٨:٢٦، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::سپاس بۆ تۆش. لە بابەتی ئاڵاکەش حەق بە تۆ بوو، چوونکە ھیچ سەرچاوەیەک نەخرابووە ڕوو کە ئەو ئاڵایە بوونی ھەیە یان بەکاردێت، یان ئاڵای ڕێکخراوێک یان کۆمەڵەیەکە. بەتایبەتی بەو سەردێڕەوە: «دیزاینی نوێی ئاڵای کوردستان و '''سەربەرزیی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینەی ھەرێمی کوردستان'''.» ::::::::سەبارەت بە نووسەرەکەش، ئەو زۆر بەھەڵە تێدەگات، وەک ئەوەی ھەموو بەکارھێنەرانی ویکیپیدیا دوژمنی ئەو بن یاخود ناوبردنیان بە ھۆمۆفۆبیک. ئێ خۆ منیش دەمتوانی ئەو بە [[ئیسلامۆفۆبیا|ئیسلامۆفۆبیک]] ناو ببەم کە وتارەکەی لێدوانی دژ بە ئیسلامی تێدا بەدی دەکرێت... [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=}} == ئاڵای تێکەڵی کوردستان–پەلکەزێڕینە == @[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاو بۆ ھەموو ئەو کەسانەی تائێستا ئاگاداری ئەو بابەتە بوون ئەگەر سەیری [[ھاوزایەندخوازی#مێژوو|ژێربەشی کوردستان لە بەشی مێژووی وتاری ھاوزایەندخوازی]] بکەن دەبینن کە ھەموو ڕۆژ شەڕ لەسەر ئەوەیە کە ئاڵای تێکەڵاوی کوردستان لەگەڵ پەلکەزێڕینە دانرێ یان بسڕێتەوە، ئو باسە زۆر لەمێژە ناکۆکی لەسەرە و زیاتر لە ساڵێکە جێگای مشتومڕە، تا ئاستێک بەپێی یەکدەنگی بابەتەکان یەکلایی کراونەوە (سەیری لێدوانەکانی دوو بەش سەرتر بکەن؛ «ئاڵای کوردستان و پەلکەزێڕینە»)، بەڵام ئەو ئاڵایە لەو بەشەی کە ئاماژەم پێکرد ئێستاش کێشەی لەسەرە. دەزانم زۆربەتان حەزتان نییە دیسان خۆ لەو بابەتە وەردەنەوە، بەڵام تکایە لانیکەم بە دەنگێکی لەگەڵ (ئاڵاکە دانرێ) یان دژ (ئاڵاکە دانەنرێ) ڕای خۆتان بڵێن. ھەروەھا پێویستە وەک تێبینییەک بڵێم بەڕێز ئێپین باس لەوە دەکات کە «ئەگەر» بێت و ئاڵاکە بەپێی یەکدەنگی لابدرێت ئەوە سانسۆرە! بەڵام وانییە و ئەوە یەکدەنگییە و ویکیپیدیا بە بڕیارەکانی ئەندامانییەوە دەچێتە پێشەوە نەک بڕیاری تاکەکەسی! ئەگەر بێت و ئێمە ئەو ئاڵایە لە گشت ویکیپیدیا سانسۆر بکەین و بیسڕینەوە (بۆ نموونە لە پەڕەی بەکارھێنەریی بەڕێز ئێپین) ئەوە بەڵێ دژایەتیی یاسای ویکیپیدیا سانسۆرکراو نییەمان کردووە، بەڵام ئەگەر بڕیار بێت ئەو ئاڵایە پەیوەندیی بەو بەشەوە نییە ئەوە دەبێت وتاری مافەکانی پەلکەزێڕینە لە کوردستان ساز بکرێت و لەوێ دانرێ، ئەگەریش یەکدەنگی لەسەر ئەوە بوو کە لێرەش دانرێ ئەوەش دەبێ قەبووڵ بکرێ. '''گرنگ:''' ئەو وتووێژەی ئێستا لە کۆتایدا وەک یەکدەنگی ھەژمار دەکرێ و پێویستە گشت لایەنەکان بە دژ و لەگەڵ بە تەواوەتی ڕێز لە ئەنجامەکەی بگرن و پەیڕەوی ئەنجامەکەی بن ئەگەرنا پێشێلی سیاسەتی یەکدەنگیی ویکیپیدیایان کردووە! ھەروەھا گشت بەکارھێنەران دەتوانن بەشداری ئەو بابەتە بن، چ بە ئەوانەی پێشتر تێکەڵاوی بابەتەکە بوون و یان چ بە ئەوانەی بەھۆی ئەو بابەتەوە بەربەستیش کرابوون، دەنگدان بۆ ھەمووان ڕێگەپێدراوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :'''بانگکردن''': @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]، @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]، @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]. چونکە لە وتووێژەکانی پێشوودا بەشدار بوون. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٢:١٦، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) === دەنگدان === ==== بێلایەن ==== :یەکەم دەنگ وەک خۆم: {{بێلایەن}}. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ==== دژایەتی ==== :{{دژ}} لەگەڵ ئەوە نیم ئاڵاکە لەم وتارە عامەیە دانرێ. وەک ئاماژەتان پێ کرد، باشترە لە وتاری پەیوەندیداری خۆی دانرێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٩:٥٢، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{دژ}} لەم وتارە و ھەر وتارێکی دیکە، بە داڕێژە و دەروازەشەوە. منیش لەگەڵ ئەوەم لە وتاری پەیوەندیدار بە خۆی دابنرێت + کە سەرچاوەیەکی بڕواپێکراو پشتڕاستی بکاتەوە. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٢:٠٦، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{دژ}}، ئاڵاکە لە وتارێکی پەیوەندیدار بە خۆیەوە (گەر ئاڵای ڕێکخراو یا کۆمەڵەیەکە، یا لە وتاری ھاوزایەندخوازی لە کوردستاندا) بە سەرچاوەوە دابندرێت و بەبەستەر ئاماژە بدرێت بۆ وتارە سەرەکییەکەی. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٠:٠٤، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{دژ}} بەکارهێنانی ئاڵایەکی تێکەڵاو کارێکی شیاو نییە لە وتارێکی گشتی، سەڕەڕای ئەوەی قەت شتی وا ئەنجام نەدراوە، تیکەڵکردنی ئاڵا واتایەکی جیاوازدەگەیەنێت و ڕەنگە بشبێتە هۆی گۆڕانی دیدگای کورد بەرامبەر ویکیپیدیا چونکە ئەم بابەتە لەنێو کوردا هەربوونی نییە بەهیچ شێوەیەک، سەڕەڕای ئەوەی کە بەپێی سیستەمی ویکیپیدیا کۆدەنگیشی لەسەر نییە کە لە کۆبوونەوەکانی دیکە ئەنجامدراون.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ==== پشتگیری ==== :{{لەگەڵ}} پێشتریش وتم لەگەڵ بوونی ئاڵاکە کێشەم نیە چون لەناو بەشی کوردستاندایە و یەکێکە لەو گشت وێنەیەی تر. بەڵام بۆ بڕانەوەی ئەم بەزمە، وەک کامپرۆمایزێک (تەنازولێک لە هەردوو لای شەڕەکەوە) دەکرێت وێنەکە لەم وتارەدا لاببرێت و بخرێتە وتارێکی تر دەربارەی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە کوردستان. لەژێر وتاری سەردێڕی کوردستاندا بەستەر بدرێ بۆ وتاری سەرەکیی [[کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە کوردستان]]. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٠:٠٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC ::<s>{{لەگەڵ}} من بە تەواوی پشتگیری مانەوەی ئەم ئاڵایە و دەقە هاوپێچەکەی دەکەم لەم وتارەدا.** بوونی ئەم هێمایە لە واقیعدا بەڵگەدارە و سڕینەوەی پێشێلکردنی ڕوونی یاسای بێلایەنیی ویکیپیدیایە. پلاتفۆرمەکە شوێنی تۆمارکردنی ڕاستییە مێژوویی و کۆمەڵایەتییەکانە کە سەرچاوەی باوەڕپێکراویان هەیە، نەک سەپاندنی سانسۆر و ڕەتکردنەوەی بەرامبەر. پێویستە ئەم بەشە وەک خۆی بمێنێتەوە و بپارێزرێت. [[بەکارھێنەر:Keskesur|Keskesur]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keskesur|لێدوان]]) ٢٠:٢٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)</s>'''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٨:٣٧، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{لەگەڵ}} مانەوەی. کێشەی نییە [[بەکارھێنەر:Hevi|Hevi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hevi|لێدوان]]) ٢٢:٠٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :<s><nowiki>{{لەگەڵ}}</nowiki> ئاڵاکە لە بەشی کوردستان دانراوە وتاریش تایبەت بە کوردستان لەسەر ئەمە نیە بۆچی ئەتانەوێ لایبەن [[بەکارھێنەر:Baran899|Baran899]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Baran899|لێدوان]]) ٠٣:٣٥، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)</s>'''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٨:٣٧، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) === لێدوانەکان === :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئەو واژۆیەت بۆ بێ نووسینە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٢٦، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: ئەو واژووە پەیوەندی بە دەنگەوە نییە، وەک دانەری هێڵە-ڕەشەکە دامناوە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٣:٠٢، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::ھیچ پێم سەیر نەبوو، ھەژمارێ بەم ناوەوە [[بەکارھێنەر:Baran899]] کە ٣ دەقەیە دروستکراوە، یەکسەر بەشدار بێ لە وتووێژی ئێرە و دەنگ با. ئەم ھەژمارە نوێیانە بۆ جوابی وتووێژ نایەنەوە، ئەگەر کەسانی بانگکراو نین؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٥:٢٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] کاک ھەریاد کێشەکە تەنھا بەکارھێنەرە تۆمارکراوە نوێیانە نین بەڵکو بە ئایپی نەناسراوەوە شەڕە دەستکاری لەگەڵ بەڕێوەبەران دەکرێ بڕوانە [https://w.wiki/Ry7h ئێرە] و [https://w.wiki/Ry7i ئێرە]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:١٣، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] مەبەستیان دیارە کە بۆ خراپەکارییە و نیازی باشیان نییە. من لەگەڵ بەربەستکردنیانم. ئەگەر ھەمان کاریان کردەوە، بەربەستیان بکەن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣٢، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) kftpf7u9r32h6e46odoy56ed1ta3nby 1 138401 1598900 1594009 2026-07-06T00:54:34Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598900 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیم کرد لەسەر [[جامی جیھانیی ٢٠١٠ی فیفا]]. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=539978 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستتە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140426220440/http://www.worldcup2010southafrica.com/world-cup-2010-stadiums/ زیاد کرا بۆ http://www.worldcup2010southafrica.com/world-cup-2010-stadiums/ تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢١:٤٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٤ بەستەری دەرەکیی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=827948 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141229040707/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html بۆ http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141229040707/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html بۆ http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141229040707/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html بۆ http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170630045648/http://soccerballworld.com/Jabulani_2010.htm بۆ http://www.soccerballworld.com/Jabulani_2010.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٩:٣١، ٢٤ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٥ بەستەری دەرەکیی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842369 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141229040707/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html بۆ http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141229040707/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html بۆ http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141229040707/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html بۆ http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/index.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140426220440/http://www.worldcup2010southafrica.com/world-cup-2010-stadiums/ بۆ http://www.worldcup2010southafrica.com/world-cup-2010-stadiums/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170630045648/http://soccerballworld.com/Jabulani_2010.htm بۆ http://www.soccerballworld.com/Jabulani_2010.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢١:٣٦، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=868020 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100704211508/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/20/63/22/refereesandassistantrefereesforfifa.com27.5.2010.pdf بۆ http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/20/63/22/refereesandassistantrefereesforfifa.com27.5.2010.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٦:٥٩، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=876257 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210824215423/https://www.kapweine.ch/sa/wm_e.asp بۆ https://www.kapweine.ch/sa/wm_e.asp زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:١٥، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1040598 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130613021448/http://garcia-aranda.com/esp/wp-content/pdf/FWC2010_Report.pdf بۆ http://garcia-aranda.com/esp/wp-content/pdf/FWC2010_Report.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٩:٤٤، ١٥ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323396 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210824215423/https://www.kapweine.ch/sa/wm_e.asp بۆ https://www.kapweine.ch/sa/wm_e.asp زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:١٥، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1591999 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20140324114758/www.mtnfootball.com/international/fifa-world-cup-2010/top-goal-scorers/ گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20130601181717/http://www.mtnfootball.com/international/fifa-world-cup-2010/top-goal-scorers/ لە http://www.mtnfootball.com/international/fifa-world-cup-2010/top-goal-scorers/ تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٤:٤٢، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1594008 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210824213920/https://www.topendsports.com/events/worldcupsoccer/hosts/south-africa-2010/ بۆ https://www.topendsports.com/events/worldcupsoccer/hosts/south-africa-2010/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160305013722/http://www.topendsports.com/events/worldcupsoccer/hosts/south-africa-2010/ بۆ http://www.topendsports.com/events/worldcupsoccer/hosts/south-africa-2010/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٠:١٠، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598899 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20140324114758/www.mtnfootball.com/international/fifa-world-cup-2010/top-goal-scorers/ گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20130601181717/http://www.mtnfootball.com/international/fifa-world-cup-2010/top-goal-scorers/ لە http://www.mtnfootball.com/international/fifa-world-cup-2010/top-goal-scorers/ تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٠:٥٤، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) s04cwol1y9ggwjmdqbjnaqvylkao2pl 0 142859 1598925 1593760 2026-07-06T05:36:23Z Amine yousefi 16159 1598925 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Right and not-right prism.svg|وێنۆک|پوازکی شەشینەی وەستاو (A) پوازکی لار (B).]] [[پەڕگە:Prisma's.png |200px|چەپ|Diverse prisma’s]] '''پوازک''' <ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی</ref> یان '''ئاوێزە'''<ref>فەرھەنگی بیرکاری نەوزاد عومەر محێدین</ref> ({{بە ئینگلیزی|Prism }}) تەنێکی ئەندازەیی [[فرەڕوو]]ە و خاوەنی دوو بنکەی n-[[لا]]ی [[ھاوبەر (ئەندازە)|ھاوبەر]]ە. دەشێت ئەو بنکانە [[سێگۆشە]]، [[چوارلا]] یان ھەر [[چەندلا]]یەک بێت. پوازکەکان بەپێی ژمارەی [[لا]]ی بنکەکانیان ناو دەنرێن، بۆ نموونە پوازکێک کە بنکەکەی [[شەشلا]]یە پوازکی شەشینە، پوازکێک کە بنکەکەی [[پێنجلا]]یە، پوازکی پێنجینەیە. == قەبارە و ڕووبەر == قەبارەی ھەر جۆرە پوازکێک لە ئەنجامی لێکدانی [[ڕووبەر]]ی بنکەکەی و [[بەرزی]]یەکەی بەدەست دێت: {{Ltr}} :<math>V = Sh</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری بنکە و <math>h</math> بەرزیی پوازکە. === تەنیشتەڕووبەر === ئەگەر <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی بێت، تەنیشتەڕووبەر بریتییە لە: {{Ltr}} <math>S=Ph</math> {{Ltr/end}} === ڕووبەری گشتی === ڕووبەری گشتی لە ڕێگەی هاوکێشەی خوارەوە دەدۆزرێتەوە: {{Ltr}} <math>S=Ph+2s</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری گشتی <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی و <math>s</math>ی بچووک ڕووبەری بنکەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *{{MathWorld |urlname=Prism |title=Prism}} *[http://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 Paper models of prisms and antiprisms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009053127/https://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 |date= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ }} Free nets of prisms and antiprisms {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}} {{ئەندازە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Prisms (geometry)}} [[پۆل:ئەندازە]] m0t7zas4aryi3nmj93e9puwhtig0gfn 1598926 1598925 2026-07-06T05:37:20Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1598926 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Right and not-right prism.svg|وێنۆک|پوازکی شەشینەی وەستاو (A) پوازکی لار (B).]] [[پەڕگە:Prisma's.png |200px|چەپ|Diverse prisma’s]] '''پوازک'''<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی</ref> یان '''ئاوێزە'''<ref>فەرھەنگی بیرکاری نەوزاد عومەر محێدین</ref> ({{بە ئینگلیزی|Prism}}) تەنێکی ئەندازەیی [[فرەڕوو]]ە و خاوەنی دوو بنکەی n-[[لا]]ی [[ھاوبەر (ئەندازە)|ھاوبەر]]ە. دەشێت ئەو بنکانە [[سێگۆشە]]، [[چوارلا]] یان ھەر [[چەندلا]]یەک بێت. پوازکەکان بەپێی ژمارەی [[لا]]ی بنکەکانیان ناو دەنرێن، بۆ نموونە پوازکێک کە بنکەکەی [[شەشلا]]یە پوازکی شەشینە، پوازکێک کە بنکەکەی [[پێنجلا]]یە، پوازکی پێنجینەیە. == قەبارە و ڕووبەر == قەبارەی ھەر جۆرە پوازکێک لە ئەنجامی لێکدانی [[ڕووبەر]]ی بنکەکەی و [[بەرزی]]یەکەی بەدەست دێت: {{Ltr}} :<math>V = Sh</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری بنکە و <math>h</math> بەرزیی پوازکە. === تەنیشتەڕووبەر === ئەگەر <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی بێت، تەنیشتەڕووبەر بریتییە لە: {{Ltr}} <math>S=Ph</math> {{Ltr/end}} === ڕووبەری گشتی === ڕووبەری گشتی لە ڕێگەی ھاوکێشەی خوارەوە دەدۆزرێتەوە: {{Ltr}} <math>S=Ph+2s</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری گشتی <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی و <math>s</math>ی بچووک ڕووبەری بنکەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{MathWorld |urlname=Prism |title=Prism}} *[http://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 Paper models of prisms and antiprisms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009053127/https://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 |date= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}} Free nets of prisms and antiprisms {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}} {{ئەندازە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Prisms (geometry)}} [[پۆل:ئەندازە]] j19ha6a85kdohgp8o7y4xtzpsil11kz 1598927 1598926 2026-07-06T05:48:37Z Amine yousefi 16159 1598927 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Right and not-right prism.svg|وێنۆک|پوازکی شەشینەی وەستاو (A) پوازکی لار (B).]] [[پەڕگە:Prisma's.png |200px|چەپ|Diverse prisma’s]] '''پوازک'''<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی پۆلی نۆیەمی بنەڕەتی چاپی حەوتەم ۲۰۱٦ زایینی</ref> یان '''ئاوێزە'''<ref>فەرھەنگی بیرکاری نەوزاد عومەر محێدین</ref> ({{بە ئینگلیزی|Prism}}) تەنێکی ئەندازەیی [[فرەڕوو]]ە و خاوەنی دوو بنکەی n-[[لا]]ی [[ھاوبەر (ئەندازە)|ھاوبەر]]ە. دەشێت ئەو بنکانە [[سێگۆشە]]، [[چوارلا]] یان ھەر [[چەندلا]]یەک بێت. پوازکەکان بەپێی ژمارەی [[لا]]ی بنکەکانیان ناو دەنرێن، بۆ نموونە پوازکێک کە بنکەکەی [[شەشلا]]یە پوازکی شەشینە، پوازکێک کە بنکەکەی [[پێنجلا]]یە، پوازکی پێنجینەیە. == قەبارە و ڕووبەر == قەبارەی ھەر جۆرە پوازکێک لە ئەنجامی لێکدانی [[ڕووبەر]]ی بنکەکەی و [[بەرزی]]یەکەی بەدەست دێت: {{Ltr}} :<math>V = Sh</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری بنکە و <math>h</math> بەرزیی پوازکە. === تەنیشتەڕووبەر === ئەگەر <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی بێت، تەنیشتەڕووبەر بریتییە لە: {{Ltr}} <math>S=Ph</math> {{Ltr/end}} === ڕووبەری گشتی === ڕووبەری گشتی لە ڕێگەی ھاوکێشەی خوارەوە دەدۆزرێتەوە: {{Ltr}} <math>S=Ph+2s</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری گشتی <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی و <math>s</math>ی بچووک ڕووبەری بنکەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{MathWorld |urlname=Prism |title=Prism}} *[http://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 Paper models of prisms and antiprisms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009053127/https://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 |date= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}} Free nets of prisms and antiprisms {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}} {{ئەندازە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Prisms (geometry)}} [[پۆل:ئەندازە]] b0ajx2eaamkmaeo8jxxb2rvw9epdzi7 1598935 1598927 2026-07-06T06:43:31Z Amine yousefi 16159 1598935 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Right and not-right prism.svg|وێنۆک|پوازکی شەشینەی وەستاو (A) پوازکی لار (B).]] [[پەڕگە:Prisma's.png |200px|چەپ|Diverse prisma’s]] '''پوازک'''<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی پۆلی نۆیەمی بنەڕەتی چاپی حەوتەم ۲۰۱٦ زایینی</ref> یان '''ئاوێزە'''<ref>فەرھەنگی بیرکاری نەوزاد عومەر محێدین</ref> ({{بە ئینگلیزی|Prism}}) تەنێکی ئەندازەیی [[فرەڕوو]]ە و خاوەنی دوو بنکەی n-[[لا]]ی [[ھاوبەر (ئەندازە)|ھاوبەر]]ە. دەشێت ئەو بنکانە [[سێگۆشە]]، [[چوارلا]] یان ھەر [[چەندلا]]یەک بێت. پوازکەکان بەپێی ژمارەی [[لا]]ی بنکەکانیان ناو دەنرێن، بۆ نموونە پوازکێک کە بنکەکەی [[شەشلا]]یە پوازکی شەشینە، پوازکێک کە بنکەکەی [[پێنجلا]]یە، پوازکی پێنجینەیە. == قەبارە و ڕووبەر == قەبارەی ھەر جۆرە پوازکێک لە ئەنجامی لێکدانی [[ڕووبەر]]ی بنکەکەی و [[بەرزی]]یەکەی بەدەست دێت: {{Ltr}} :<math>V = Sh</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری بنکە و <math>h</math> بەرزیی پوازکە. === تەنیشتەڕووبەر === ئەگەر <math>P</math> [[چێوە]]ی بنکە و <math>h</math> بەرزی بێت، تەنیشتەڕووبەر بریتییە لە: {{Ltr}} <math>S=Ph</math> {{Ltr/end}} === ڕووبەری گشتی === ڕووبەری گشتی پوازک یەکسانە بە تەنیشتەڕووبەر کۆی ڕووبەری ھەر دوو بنکەکەی: {{Ltr}} <math>S=Ph+2s</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری گشتی <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی و <math>s</math>ی بچووک ڕووبەری بنکەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{MathWorld |urlname=Prism |title=Prism}} *[http://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 Paper models of prisms and antiprisms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009053127/https://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 |date= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}} Free nets of prisms and antiprisms {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}} {{ئەندازە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Prisms (geometry)}} [[پۆل:ئەندازە]] c1iai8ve91268cytv0e0gh1bzfgm9lv 1598941 1598935 2026-07-06T07:11:18Z Amine yousefi 16159 1598941 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Right and not-right prism.svg|وێنۆک|پوازکی شەشینەی وەستاو (A) پوازکی لار (B).]] [[پەڕگە:Prisma's.png |200px|چەپ|Diverse prisma’s]] '''پوازک'''<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی پۆلی نۆیەمی بنەڕەتی چاپی حەوتەم ۲۰۱٦ زایینی</ref> یان '''ئاوێزە'''<ref>فەرھەنگی بیرکاری نەوزاد عومەر محێدین</ref> ({{بە ئینگلیزی|Prism}}) تەنێکی ئەندازەیی [[فرەڕوو]]ە و خاوەنی دوو بنکەی n-[[لا]]ی [[ھاوبەر (ئەندازە)|ھاوبەر]]ە. دەشێت ئەو بنکانە [[سێگۆشە]]، [[چوارلا]] یان ھەر [[چەندلا]]یەک بێت. پوازکەکان بەپێی ژمارەی [[لا]]ی بنکەکانیان ناو دەنرێن، بۆ نموونە پوازکێک کە بنکەکەی [[شەشلا]]یە پوازکی شەشینە، پوازکێک کە بنکەکەی [[پێنجلا]]یە، پوازکی پێنجینەیە. == قەبارە و ڕووبەر == قەبارەی ھەر جۆرە پوازکێک لە ئەنجامی لێکدانی [[ڕووبەر]]ی بنکەکەی و [[بەرزی]]یەکەی بەدەست دێت: {{Ltr}} :<math>V = Sh</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری بنکە و <math>h</math> بەرزیی پوازکە. === تەنیشتەڕووبەر === ئەگەر <math>P</math> [[چێوە]]ی بنکە و <math>h</math> بەرزی بێت، تەنیشتەڕووبەر بریتییە لە: {{Ltr}} <math>S=Ph</math> {{Ltr/end}} === ڕووبەری گشتی === ڕووبەری گشتی پوازک یەکسانە بە تەنیشتەڕووبەر کۆی ڕووبەری ھەر دوو بنکەکەی: {{Ltr}} <math>S=Ph+2s</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری گشتی <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی و <math>s</math>ی بچووک ڕووبەری بنکەیە. == ئەمانەش ببینە == * [[لوولەک]] * [[شەشپاڵوو]] * [[ڕووهاوبەرەی ڕاستگۆشە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{MathWorld |urlname=Prism |title=Prism}} *[http://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 Paper models of prisms and antiprisms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009053127/https://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 |date= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}} Free nets of prisms and antiprisms {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}} {{ئەندازە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Prisms (geometry)}} [[پۆل:ئەندازە]] akjyyn0oazd21hq6xao6g7ezuy55z94 1598942 1598941 2026-07-06T07:13:02Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1598942 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Right and not-right prism.svg|وێنۆک|پوازکی شەشینەی وەستاو (A) پوازکی لار (B).]] [[پەڕگە:Prisma's.png |200px|چەپ|Diverse prisma’s]] '''پوازک'''<ref>بیرکاری بۆ ھەمووان کتێبی قوتابی پۆلی نۆیەمی بنەڕەتی چاپی حەوتەم ۲۰۱٦ زایینی</ref> یان '''ئاوێزە'''<ref>فەرھەنگی بیرکاری نەوزاد عومەر محێدین</ref> ({{بە ئینگلیزی|Prism}}) تەنێکی ئەندازەیی [[فرەڕوو]]ە و خاوەنی دوو بنکەی n-[[لا]]ی [[ھاوبەر (ئەندازە)|ھاوبەر]]ە. دەشێت ئەو بنکانە [[سێگۆشە]]، [[چوارلا]] یان ھەر [[چەندلا]]یەک بێت. پوازکەکان بەپێی ژمارەی [[لا]]ی بنکەکانیان ناو دەنرێن، بۆ نموونە پوازکێک کە بنکەکەی [[شەشلا]]یە پوازکی شەشینە، پوازکێک کە بنکەکەی [[پێنجلا]]یە، پوازکی پێنجینەیە. == قەبارە و ڕووبەر == قەبارەی ھەر جۆرە پوازکێک لە ئەنجامی لێکدانی [[ڕووبەر]]ی بنکەکەی و [[بەرزی]]یەکەی بەدەست دێت: {{Ltr}} :<math>V = Sh</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری بنکە و <math>h</math> بەرزیی پوازکە. === تەنیشتەڕووبەر === ئەگەر <math>P</math> [[چێوە]]ی بنکە و <math>h</math> بەرزی بێت، تەنیشتەڕووبەر بریتییە لە: {{Ltr}} <math>S=Ph</math> {{Ltr/end}} === ڕووبەری گشتی === ڕووبەری گشتی پوازک یەکسانە بە تەنیشتەڕووبەر کۆی ڕووبەری ھەر دوو بنکەکەی: {{Ltr}} <math>S=Ph+2s</math> {{Ltr/end}} لێرەدا <math>S</math> ڕووبەری گشتی <math>P</math> چێوەی بنکە و <math>h</math> بەرزی و <math>s</math>ی بچووک ڕووبەری بنکەیە. == ئەمانەش ببینە == * [[لوولەک]] * [[شەشپاڵوو]] * [[ڕووھاوبەرەی ڕاست گۆشە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{MathWorld |urlname=Prism |title=Prism}} *[http://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 Paper models of prisms and antiprisms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009053127/https://www.korthalsaltes.com/selecion.php?sl=selecion3 |date= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}} Free nets of prisms and antiprisms {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}} {{ئەندازە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Prisms (geometry)}} [[پۆل:ئەندازە]] jcxzqr3v4eoq1auskkz6a54gvqvfo21 100 142918 1598599 1598514 2026-07-05T12:40:05Z Amine yousefi 16159 1598599 wikitext text/x-wiki {{قەدبڕ|دو:ما}} '''بیرکاری''' یان '''ماتماتیک''' خوێندنی [[چەندێتی]]، [[پێکھاتە]]، [[واڵایی]]، و [[گۆڕان|گۆڕانە]]. زانایانی بیرکاری و فەیلەسوفان بۆچوونی جیاوازیان ھەیە لەسەر پێناسی بیرکاری. [[بیرکار|بیرکاران]] بەردەوام بۆ [[شێوەئاسا|شێوەئاساکان]] دەگەڕێن، گومانە تازەکان دەکەن بە ڕێسا، وە بە ھەڵھێنجان لە [[پێناسە|پێناسەکان]] و [[بەڵگەنەویست|بەڵگەنەویستەکانی]] بەچەشنی گونجاو ھەڵبژێردراو بناغەی [[ڕاستی]] دادەڕێژن. بە کەڵکوەرگرتن لە [[دەرھەستکاری]] و بە بەکارھێنانی ئاوەز، زانستی بیرکاری ھەرڕۆژ لە گەشە و پەرەسەندندایە. گۆڕەپانەکانی [[ژماردن]]، [[پێواندن]]، تۆژینەوەی ڕێکخراوانەی [[شێوە|شێوەگەلی ئەندازەیی]]، و [[جووڵە|جووڵەی]] [[شتی فیزیکی|شتە فیزیکییەکان]] ھەرڕوژ بەربڵاوتر و بەرینتر دەبنەوە. <div align="right" style="font-size:100%">[[ماتماتیک|زیاتر لەبارەی ماتماتیکەوە...]]</div> ---- {{چینی ناوەند}} ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|ماتماتیک}}''' لە دەروازەی ماتماتیکدا ھەیە. {{ھن}} {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_ماتماتیک/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} </center> {{کۆتایی}} [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی ماتماتیک]] ggn83wo61xfsufyhg9h3xje6hb7u30q 0 148324 1598774 1496204 2026-07-05T22:19:00Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598774 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''تۆوماتاوھاکاتانجیھان جاکواوتاماتیابوکیوھینواکیتاناتاھو''' (بەلاتینی:Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu گوێبگرە) ناوی تەپۆڵکەیەکە بە زمانی ماوری کە کەوتۆتە نیوزلەندا، بەرزیەکەی ٣٠٥ مەترە(١،٠٠١ پێ) نزیک بە شاڕی پۆڕانگاھوو (Porangahau)، لەباشووری وایپوکوراو (Waipukurau) لەناوچەی کەنداوی ھۆکسی ژێڕوو، نیوزلەندا (بڕوانە نەخشەکەی). بەھۆی درێژی ناوەکەیەوە، پوخت کراوەتەوە بۆ (تۆوماتا) لەسەر زاریانە گشتی، لە ڕێزبەندی ناوە جوگرافیەکانی نیوزلەندا تۆمارکراوە بەTaumatawhakatangihangakoauauotamateapokaiwhenuakitanatahu.<ref>{{LINZ|56389|Taumatawhakatangihangakoauauotamateapokaiwhenuakitanatahu|٢٠٠٩-٠١-٢٥}}soft hyphen character فی <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;title=</code> علی وضع 27 ([//ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A9:CS1_errors%23invisible_char مساعدة]) [[تصنیف:أخطاء CS1: invisible characters]]</ref> وە ناوبانگی دەرکردوە وەک درێژترین ناوی جوگرافی لە جیھاندا بەگوێرەی پێوەرەکانی(Wises New Zealand Guide) و(New Zealand Herald)<ref name="twsMarZ2j">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=NZPA|سەردێڕ=Nasa turns to Kiwi when it needs expert space advice|بڵاوکەرەوە=New Zealand Herald|وتەگێڕانەوە=Three years ago, Mr Coleman, a website designer, posted a message on an internet bulletin board about Taumatawhakatangihangakoauauotamateapokaiwhenuakitanatahu in southern Hawkes Bay. It is the second-longest place name in the world, according to Wises New Zealand Guide.|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠٠٣|ناونیشان=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=3517312|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١١|archive-date=٢٦ی ئابی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826044104/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=3517312|url-status=dead}}</ref> == وەرگێڕانی ناوەکەی == ئەم ناوە وەرگێڕانی بۆکراوە لە زمانی ماوەریەوە بەم شێوازانە: [[پەڕگە:New Zealand 0577.jpg|ناوەڕاست|500x500پیکسڵ|لافتة المكان]] {| align="center" cellpadding="5" class="" style="margin-bottom: 10px;" | id="41" valign="top" width="10" |[[پەڕگە:Cquote2.png|25x25پیکسڵ|توماتا]] | id="43" |<span class="script-arabic">ترۆپکێک کە تۆوماتای ئەژنۆ گەورە بەسەری کەوتوە و لەوێوە بە زەوی و جیھان گەشتی کردوە لەگەڵ  نایەکەی<ref name="الترجمة">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ejabat.google.com/ejabat/thread?tid=4cc1c53ad58f3d2a |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200422174326/http://ejabat.google.com/ejabat/thread?tid=4cc1c53ad58f3d2a |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٠ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>.</span> | id="48" valign="bottom" width="10" |[[پەڕگە:Cquote1.svg|25x25پیکسڵ|توماتا]] |} بە ٨٥ تیپ ئەم ناوە چوە پەرتوکی جینسەوە کە دڕێژترن ناوی جیھانە بە ئینگلیزی.  == ناوی تری == ئەم تەپۆلکەیە ناوی تری ھەیە کە لەناوی ڕەسەنی خۆی دڕێژترن وەک: Taumatawhakatangihangakoauauotamateaurehaeaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu (٩٢ تیپ) Taumata-whakatangihanga-koauau-o-Tamatea-haumai-tawhiti-ure-haea-turi-pukaka-piki-maunga-horo-nuku-pokai-whenua-ki-tana-tahu (١٠٥تیپ) == تۆوماتیە گەڕیدە جیھان == Tamatea-pōkai-whenua (تۆوماتیە گەڕیدە جیھان) باوکی کاھونگونو بوو کە یەکێکە لە ھۆزەکانی لوی ولە تیرەی نگاتیکاھونگونوو بوو.  == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Taumata}} {{تووڵی دەروازە|نیوزیلاند|چیاکان}} [[پۆل:جێگاکان]] [[پۆل:ئەورووپا]] [[پۆل:نیوزیلاند]] q7ybt9po396thsk2za2mgd4bj7vgidv 0 148729 1598665 1556758 2026-07-05T15:24:01Z Hivja 64112 /* */ 1598665 wikitext text/x-wiki {{نیشانەی وتاری ھەڵبژێردراو}} {{سەبارەت بە|مافی دەستووریی میدیاکە|ناونیشانی کەسایەتییەکە|ناروتۆ ئوزوماکی}} {{وەسف|زنجیرە ئەنیمێ و مانگایەکی ژاپۆنی}} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/سەر | ناو = ناروتۆ | وێنە = NarutoCoverTankobon1.jpg | سەردێڕ = ''[[ناروتۆ ئۆزۆماکی]]'' لەسەر بەرگی یەکەم، پەرتووکی زنجیرە مانگای '''ناروتۆ''' | قەبارەی_وێنە = 250px |（ja_kanji =(Naruto（ナルト | ja_romaji = | چەشن = [[ئەکشن]]، [[ڕۆمانی سەرکێشی|سەرکێشی]]، [[کۆمیدیای دراما]]، [[فەنتازیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.viz.com/Naruto|سەردێڕ=The Official Website for Naruto |بڵاوکەرەوە=Viz Media}}</ref>}} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = مانگا | نووسەر = [[ماساشی کیشیمۆتۆ]] | وێنەکێش = ماساشی کیشیمۆتۆ | بڵاوکەرەوە = [[شوئیشا|شوەیشا]] | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = | دێمۆگرافیا = [[شۆنن مانگا|شۆنن]] | چاپمەن = [[ھەفتانەی شۆنن جەمپ|جەمپ کۆمیکس]] | گۆڤار = [[ھەفتانەی شۆنن جەمپ]] | گۆڤاری_ئینگلیزی = [[شۆنن جەمپ]] <small>([[ئەمریکای باکوور]])</small> | ڕۆژنامەی_ئینگلیزی = | بڵاوکراوەتەوە = | یەکەم = ٢١ی ئەیلوولی ١٩٩٩ | کۆتا = ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ | بەرگەکان = ٧٢ | پێڕستی بەرگەکان =}} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/ڤیدیۆ | جۆر = زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی | ناو = | دەرھێنەر = ھایاتۆ دەیت | بەرھەمھێنەر = | نووسەر = کاتسویوکی سومیساوا <small>(#١–١٣٢){{ھن}}</small> جونکی تاکێگامی <small>(#١٣٣–٢٢٠)</small> | مۆسیقا = تۆشیۆ ماسودا | ستودیۆ = پیرۆت | لایسێنس = | شەبەکە = تیڤی تۆکیۆ | شەبەکە_en = | یەکەم = ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢ | کۆتا = ٨ی شوباتی ٢٠٠٧ | ئەڵقەکان = ٢٢٠ | پێڕستی_ئەڵقە =}} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/ڤیدیۆ | جۆر = زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی | ناو = ناروتۆ:شیپودین | دەرھێنەر = ھایاتۆ دەیت | بەرھەمھێنەر = | نووسەر = کاتسویوکی سومیساوا <small>(#١–١٣٢){{ھن}}</small> جونکی تاکاگامی <small>(#١٣٣–٢٢٠)</small> | مۆسیقا = تۆشیۆ ماسودا | ستودیۆ = پیرۆت | لایسێنس = | شەبەکە = تیڤی تۆکیۆ | شەبەکە_en = | یەکەم = ١٥ی شوباتی ٢٠٠٧ | کۆتا = ٢٣ی ئازاری ٢٠١٧ | ئەڵقەکان = ٥٠٠ | پێڕستی_ئەڵقە =}} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/پێ}} '''ناروتۆ''' ({{بە ژاپۆنی|ナルト}}) زنجیرە مانگایەکی ژاپۆنییە کە لەلایەن [[ماساشی کیشیمۆتۆ]]وە نووسراوە و کاری وێنەکێشانی بۆ کراوە. چیرۆکەکە باس لە نینجایەکی ھەرزەکار دەکات بە ناوی ''[[ناروتۆ ئۆزۆماکی]]''، کە ھەوڵی بەدەستھێنانی ڕێز و دانپێدانانی ھاوڕێکان و دانیشتوانی گوندەکەی دەدات. ھەروەھا خەون بەوەوە دەبینێت کە بەرزترین پلەوپایەی گوندەکەی بەدەستبێنێت کە ئەویش نازناوی ھۆکاگێیە. چیرۆکەکە دابەش دەبێت بەسەر دوو بەشدا، یەکەم کە باس لە ژیانی ''ناروتۆ'' دەکات لە تەمەنێکی تازەپێگەشتوودا، بەشی دووەمیش باس لە ژیانی دەکات لە تەمەنی ھەرزەکاریدا. کیشیمۆتۆ چیرۆکەکەی لەسەر بنەمای مانگایەکی تری پێشووی خۆی داڕشتووە کە لە ساڵی ١٩٩٥دا بڵاوی کردووەتەوە و بەھۆیەوە ساڵی دواتر وەک ڕێزلێنانێک ناوی لە خەڵاتی ھۆپستیپی مانگانەی [[شوئیشا]]دا ھاتووە. گۆڤاری شۆنێن جەمپ لە ساڵی ١٩٩٩دا دەستی بە بڵاوکردنەوەی ناروتۆ کرد و ھەفتانە بەردەوام بوو تا ساڵی ٢٠١٤. سەرتاپای چیرۆکەکە دابەش دەبێت بەسەر ٧٢ پەرتووکی جۆری [[تانکۆبۆن]]. لە ساڵی ٢٠٠٢ ستۆدیۆی پیرۆت بە ھەماھەنگی لەگەڵ ''ئانیپلێکس'' ھەستان بە بەرھەمھێنانی بەشی یەکەمی ئەنیمێی ناروتۆ کە ساڵی ٢٠٠٧ لە دوای ٢٢٠ ئەڵقە کۆتایی پێھات؛ لەنێوان ساڵانی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠٠٩ دۆبلاژی [[زمانی ئینگلیزی]] لەلایەن کارتوون نێتۆرکەوە بۆ کراوە. دووەم ئەنیمێ و تەواوکەری بەشی یەکەم بە ناوی 'ناروتۆ: شیپوودین'ەوە لە ٢٠٠٧ پەخشی لە ژاپۆن دەستی پێکرد و دوای ٥٠٠ ئەڵقە لە ساڵی ٢٠١٧ کۆتای ھات. دۆبلاژی ئینگلیزی بۆ شیپوودین لەلایەن ''دیزنی ئێکس دی''یەوە لە ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١١ پەخشکرا، بەڵام کارتوون نێتۆرک لە کانوونی دووەمی ٢٠١٤دا دووبارە مافی بڵاوکردنەوەی وەرگرتەوە و لە بەشی توونامی (ئەدۆڵت سویم) دا پەخشی کرد. ستۆدیۆ پیرۆت یازدە فیلم و یازدە ئۆ ڤی ئەی (OVA) بۆ زنجیرە مانگای ناروتۆ بەرھەمھێناوە. کەلوپەلی تایبەت بە ناروتۆ وەک کارتی گەمەکردن، [[یاری ڤیدیۆیی]] و کورتە ڕۆمان لەلایەن کۆمپانیایەکەوە دروستکراون. ڤیز میدیا لە ئەمریکای باکوور مۆڵەتی بڵاوکردنەوەی ئەنیمێ و مانگای ناروتۆی بەدەستە. ئەنیمێیەکان لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] لە ساڵی ٢٠٠٥ بڵاوکراوەتەوە و لە [[شانشینی یەکگرتوو]] ٢٠٠٦ و لە [[ئوسترالیا]] ٢٠٠٧. لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]یش لەلایەن ناوەندی زوھرەوە ١٣٠ زنجیرەی سەرەتای بەشی یەکەم دۆبلاژکران بۆ [[زمانی عەرەبی]] و لە ھەردوو کەناڵی ئاسمانیی سپەیستوون و سپەیسپاوەر پەخشکرا تا ساڵی ٢٠١٢ کە [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]] و قەیرانی دارایی بوو بە ھۆکاری ڕاگرتنی. چیرۆکی ناروتۆ ئۆزۆماکی بەھۆی کوڕەکەیەوە بۆروتۆ ئۆزوماکی بەردەوامە لەڕێگەی مانگای بۆروتۆ:ناروتۆ نێکست جێنەرەیشن، کە تێیدا بۆروتۆ دەیەوێت ڕێگەی بە نینجابوونی تایبەت بە خۆی بگرێتەبەر و لەژێر سێبەری باوکی نەبێت. ناروتۆ سێیەم پڕفرۆشترین مانگایە لە مێژوودا لە دوای [[وەن پیس]] و [[دراگۆن بۆڵ]] بە فرۆشتنی ٢٣٥ میلیۆن تیراژ لە سەرانسەری جیھاندا، یەکێکە لە سەرکەوتووترین مانگاکانی ڤیز میدیا؛ کە پەرتووکە وەرگێڕدراوەکانیان بۆ سەر زمانی ئینگلیزی چەند جارێک لە لیستی پڕفرۆشترینەکانی دە نیویۆرک تایمز و یو ئێس ئەی تودەیدا دەرکەوتوون و پەرتووکی حەوتەمی لە ساڵی ٢٠٠٦ خەڵاتی کویڵی بردەوە. ڕەخنەگران چەند لایەنێکی مانگاکە بەرز دەنرخێنن، لەوانەش بنیاتگەری کەسایەتییەکان، دیمەنی شەڕی سەرسووڕھێنەر و چیرۆکێکی سەرنجڕاکێش و پتەو، ھەرچەندە ھەندێک لایان وابوو کە دیمەنە شەڕییەکان چیرۆکەکەیان ھێواشکردووەتەوە. ڕەخنەگران پێشیان وایە کە کڕۆکی چیرۆکەکە بابەتی ''پێگەشتن'' یاخوود 'گەورەبوون' لەخۆ دەگرێت، کە ئەمەش بەھۆی بوونی کاریگەری میتۆلۆژی ژاپۆنی و [[کۆنفووشیزم]]ە بەسەر مانگاکەوە. == چیرۆک == === بەشی یەکەم === [[پەڕگە:Major Konoha.jpg|وێنۆک|چەپ|کۆمەڵێک لە کەسایەتییە سەرەکییەکانی بەشی یەکەم، لە چەپەوە بۆ ڕاست: لی، گای، گارا، ھیناتا، ساکورا، کاکاشی، ناروتۆ، ئیروکا، ساسکێ، ئیتاچی، شیکاماروو، شینۆ و نێجی|350px]] ڕێویەکی ئەفسووناوی بەھێز کە ناسراوە بە کیوبی({{بە ژاپۆنی|九尾}}، واتە "نۆ کلک") ھێرش دەکاتە سەر کۆنۆھا (گوندی گەڵای شاراوە لە وڵاتی ئاگر، کە یەکێکە لە پێنج وڵاتە گەورەکەی جیھانی نینجا)، لە ئاکامدا، سەرکردەی کۆنۆھا ھۆکاگێی چوارەم ڕێویەکە لە ناو لاشەی کۆرپەکەی خۆیدا "ناروتۆ ئۆزۆماکی" بەند دەکات، بەمەش ناروتۆ دەبێت بە خانەخوێی ''کیوبی''، بەڵام باوکی ناروتۆ لەبەرانبەر ئەمەدا گیان لەدەست دەدات. ئەمەش ھۆکاگێی سێیەم و پێشوو "ھایروزێن ساروتۆبی" ناچار دەکات کۆتایی بە [[خانەنشینی]]یەکەی بھێنێت و دووبارە ببێتەوە بە سەرکردەی کۆنۆھا. زۆرجار دانیشتوانی گوندەکە گاڵتە بە ناروتۆ دەکەن و ڕقیان لێی دەبێتەوە، چونکە ئەو ھەڵگری ڕێویە نۆ کلکەکەیە و بە دڕندە ناوی دەبەن، بەڵام لەبەر فرمانێکی ھۆکاگێی سێیەم کە باسکردنی ڕووداوەکانی سەر بە 'کیوبی' قەدەغە کردووە، ناروتۆ ھیچ شتێک لەبارەی ''کیوبی'' نازانێت و بێئاگایە لە بوونی لە جەستەیدا. تا ئەوکاتەی لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا نینجایەکی یاخیبوو بەناوی "میزوکی" ڕاستییەکەی بۆ ئاشکرا دەکات، دواتر ناروتۆ میزوکی لە بەرەنگاربونەوەیەکدا دەبەزێنێت و ڕێزی مامۆستاکەی "ئیروکا ئۆمینۆ" بەدەست دێنێت. دوای ماوەیەکی کەم، ناروتۆ دەبێت بە نینجا و لەگەڵ ساسکێ ئۆچیھا (کە زۆرجار ڕکابەری یەکتر دەکەن) و "''ساکورا ھارونۆ''"دا (کە تاکلایەنانە ناروتۆ شەیدایەتی) ''تیمی حەوت'' پێکدەھێنن بە چاودێری مامۆستایەکی بەئەزموون کاکاشی ھاتاکێ. "تیمی حەوت" بەشداری دەکات لە بەجێگەیاندنی ئەو ئەرک و داوایانەی لەلایەن گوندنشینەکانەوە پێیان دەسپێردرێت، ئەوانەش ھەر لە جێبەجێکردنی ئەرکی سووک و پاسەوانی تا تەنانەت کوشتنیش دەگرێتەوە. دوای جێبەجێکردنی چەند ئەرک و سپاردەیەک، کە یەکێک لەوانە لە "وڵاتی شەپۆل" ئەنجامی دەدەن، کاکاشی ڕێگە بە تیمی حەوت دەدات کە بەشداری لە تاقیکردنەوی نینجا بکەن کە پێی دەوترێت "تاقیکردنەوی چوونین" بۆ ئەوەی پلەیان بەرزبێتەوە و بتوانن ئەرک و داوای سەختتر ئەنجام بدەن. لەکاتی تاقیکردنەوەکاندا تاوانبارێکی گەورە بە ناوی ئۆرۆچیماروو ھێرش دەکاتە سەر کۆنۆھا بۆ تۆڵەسەندنەوە و ھۆکاگێی سێیەم دەکوژێت. بۆ پڕکردنەوەی ئەو شوێنە جیرایا (یەکێک لە سێ نینجا ئەفسانەییەکە) ھەڵدەبژێردرێت وەک ھۆکاگێی پێنجەم بەڵام ئەو ڕەتی دەکاتەوە و "تسونادێ"ی ھاوڕێی پێشنیاز دەکات. ناروتۆ و جیرایا کۆنۆھا بەجێدێڵن بۆ گەڕان بەدوای ''تسونادێدا''. [[پەڕگە:Doujutsu.png|وێنۆک|چەپ|سێ جۆر چاو لە جیھانی ناروتۆدا، لە سەرەوە بۆ خوارەوە: ڕینێگان، بیاکوگان و شارینگان.|200px]] لەکاتی گەڕان بەدوای تسونادێدا، ڕوون دەبێتەوە کە "ئۆرۆچیماروو" دەیەوێت ساسکێ بکات بە قوتابی خۆی و ڕاھێنانی پێ بکات لەبەر ئەو جۆرە چاوە بەھێزەی کە ھەیەتی و پشتاوپشت لە خێزانەکەیەوە بۆی ماوەتەوە، کە پێی دەوترێت چاوی شارینگان. پاش ماوەیەک، "''ئیتاچی ئۆچیھا''"ی برا گەورەی ساسکێ دێتە ناو کۆنۆھا بۆ ڕفاندنی ناروتۆ (لەبەرئەوەی ھەڵگری کیوبییە)، ساسکێ کاتێک بەمە دەزانێت، ھەوڵی تۆڵەسەندنەوە لە 'ئیتاچی' دەدات (لەبەرئەوەی ئیتاچی ئەو کەسە بوو کە خێزانی ئۆچیھای؛ واتە خێزانەکەی خۆی کۆمەڵکوژ کرد لەبەر ھۆکارێکی نادیار، بەڵام تەنھا ساسکێی لە ژیاندا ھێشتەوە)، ساسکێ شکست دێنێت لە کوشتنی ئیتاچی و بڕیار دەدات کۆنۆھا بەجێبھێڵێت و بڕواتە ژێردەستی ئۆرۆچیماروو تا بەھێزتر ببێت و ئیتاچی لەناوبەرێت. کاتێک تسونادێ بەمە دەزانێت، ناروتۆ و کۆمەڵێک نینجای تر دەنێرێت بۆ گەڕاندنەوەی ساسکێ بەڵام ناروتۆ ناتوانێت ساسکێ ڕازی یان ناچار بکات کە بگەڕێتەوە. ھەردوو ناروتۆ و ساکورا ھێشتا ھیوایان بە گەڕانەوەی ساسکێ دەمێنێت و کۆڵنادەن، ناروتۆ کۆنۆھا بەجێدەھێڵێت و لەلای جیرایا ڕاھێنان دەکات بۆ ئەوەی بەھێزتر ببێت، ساکوراش دەبێت بە قوتابی تسونادێ. === بەشی دووەم === [[پەڕگە:Naruto, Original Artwork.jpg|وێنۆک|ڕاست|کۆمەڵێک لە کەسایەتییەکانی بەشی دووەم|350px]] دوو ساڵ و نیو دواتر، ناروتۆ لە ڕاھێنانەکانی لەگەڵ جیرایا دەگەڕێتەوە. گرووپی ئەکاتسوکی (کە گروپێکی تیرۆرستییە؛ ئیتاچیش یەکێکە لە ئەندامەکانی) دەست دەکەن بە ڕفاندنی ئەو کەسانەی کە خانەخوێن بۆ دڕندە ئەفسوناوییە کلکدارەکان. تیمی حەوت و نینجاکانی تری گوندی کۆنۆھا ڕووبەڕوویان دەبنەوە و لە ھەمان کاتدا بۆ ساسکێیش دەگەڕێن. «ئەکاتسوکی» سەرکەوتوو دەبن لە گرتن و دەرھێنانی دڕندە کلکدارەکان و کوشتنی ھەڵگرەکانیان جگە لە گارا (لە بەشی یەکەم گارا ڕکابەری ناروتۆ دەکات بەڵام دواتر دەبێت بە دۆست، ئەویش وەک ناروتۆ ھەڵگری دڕندەیەکی ئەفسووناوی یەک کلکە بەناوی «شوکاکوو» بەڵام لەلایەن ئەکاتسوکییەوە لێی دەبرێت)، «گارا» ئێستا کازێکاگێیە (سەرکردەی گوندی سوناگاکوری). لە ھەمان کاتدا ساسکێ ناپاکی لە ئۆرۆچیماروو دەکات و ڕووبەڕووی ئیتاچی دەبێتەوە، دوای ئەوەی ئیتاچی لە شەڕەکەدا دەمرێت، تۆبی (ئەندامێکی ئەکاتسوکی ماسکدارە) بۆ ساسکێ ڕوون دەکاتەوە کە ئیتاچی فەرمانێکی لە سەرکردەکانی کۆنۆھاوە وەرگرتبوو بۆ لەناوبردنی خێزانی/تیرەی ئۆچیھا (خێزانەکەی خۆی) بۆ ڕێگەگرتن لە [[کودەتا|کودەتای سەربازی]] و پلانگێڕی لە دژی کۆنۆھا. ئیتاچی تاکە مەرجی بۆ جێبەجێکردنی ئەو فرمانە ئەوە بوو کە ساسکێ برا بچووکی لە ژیاندا بمێنێتەوە. دوای زانینی ئەمە، ساسکێ خەم و [[پەشیمانی]]یەکی گەورە دای دەگرێت و بڕیار دەدات ببێت بە بەشێک لە ئەکاتسوکی تا وەک تۆڵەیەک گوندی کۆنۆھا لەناوبەرێت. سەرەڕای ئەوەی نینجاکانی کۆنۆھا چەند ئەندامێکی ئەکاتسوکی دەبەزێنێت، ناگاتۆ (سەرکردەی ئەکاتسوکی) جیرایا دەکوژێت، ناروتۆش لە بەرەنگاربونەوەیەکدا دەیبەزێنێت و لێی خۆشدەبێت و ئازادی دەکات لەو گوناھانەی لە ڕابردوودا ئەنجامی داوە، بەمەش ڕێز و شانازی گوندەکە بەدەست دەھێنێت. پاش مردنی ناگاتۆ، تۆبی خۆی وەک مادارا ئۆچیھا (یەکێک لە دامەزرێنەرانی گوندی کۆنۆھا) ڕادەگەیەنێت، جاڕی ئەوە دەدات کە گوایە دەیەوێت ئاشتی بەرقەرار بکات بە دەستبەسەرداگرتنی تەواوی دڕندە کلکدارەکان و ئەنجامدانی جادوویەک کە سەرتاپای مرۆڤایەتی کۆنتڕۆڵ دەکات. سەرکردەی ھەر پێنج گوندی نینجا ڕەتیدەکەنەوە و یەکدەگرن لە دژی تۆبی و ھاوبەشەکانی. ئەم بڕیارە دەبێتە ھۆی بەرپاکردنی جەنگی شینۆبی جیھانی چوارەم لە نێوان ھێزی سەربازیی یەکگرتووی چوار وڵاتە گەورەکە (کە ناسراوە بە ھێزە یەکگرتووەکانی شینۆبی) و ھێزەکانی ئەکاتسوکی زۆمبی-ئاسا (نیمچە زیندوو). سەرکردەکانی پێنج وڵاتەکە ھەوڵدەدەن کە ناروتۆ بێئاگا بکەن لە جەنگەکە و لێی بشارنەوە، بۆیە دەینێرن بۆ دورگەی نھێنی کیسەڵ لە نزیک کۆمۆگاکوری (گوندی ھەوری شاراوە) بەڵام ناروتۆ بە ڕاستییەکە دەزانێت و لەگەڵ کیڵەر بی (ھەڵگری دڕندەی ھەشت کلک) ھەڵدێت، پاش ئەوەی ناروتۆ بە یارمەتی 'کیڵەر بی' کیوبی کۆنتڕۆڵ دەکات، بەرەو مەیدانی جەنگ ڕێدەکەون. [[پەڕگە:Konan (Naruto cosplay).jpg|وێنۆک|ھەوادارێک کە شێوازی جل و بەرگی ھاوشێوەی کۆنانە، کە یەکێکە لە ئەندامەکانی ئەکاتسوکی.]] لەکاتی شەڕوپێکداداندا، دەردەکەوێت کە تۆبی لە ڕاستیدا مادارا ئۆچیھا نییە وەک ئەوەی کە دەیگووت، بەڵکوو ئەو ئۆبیتۆ ئۆچیھایە (ھاوڕێیەکی منداڵی کاکاشی کە وا دەزاندرا لە ژیاندا نەماوە)، و مادارای ڕاستەقینە لە ڕابردوودا ژیانی ئۆبیتۆی ڕزگارکردووە و لەو ساتەوە ھاوکاری یەکتربوون. لەلایەکی ترەوە ساسکێ مێژووی کۆنۆھا و ئەو بارودۆخەی بۆ ڕوون دەبێتەوە کە بووە ھۆی لەناوچوونی خێزانەکەی، جارێکی دیکە پەشیمان دەبێتەوە و بڕیار دەدات کە گوندەکە بپارێزێت و بگەڕێتەوە بۆ لای ناروتۆ و ساکورا بۆ ڕێگەگرتن لە پیلانەکانی ئۆبیتۆ و مادارا، بەڵام مادارا پێش ئەوەی بگات بە ئەنجام لاشەی دەستی بەسەردادەگیرێت لەلایەن کاگویا ئۆتسوتسوکییەوە (شازادەیەکی دێر زەمانە دەیەوێت ھەموو مرۆڤایەتی بخاتە ژێر ڕکێفی خۆیەوە). ئۆبیتۆ بەھۆی کاکاشییەوە ڕق و کینە لە دڵی نامێنێت و خۆی دەکات بە قوربانی بۆ یارمەتیدانی تیمی حەوت لە وەستاندنی کاگویا و بەندی دەکەن، لەبەرئەمە ماداراش لەناو دەچێت. ساسکێ بارودۆخەکە دەقۆزێتەوە و کۆنتڕۆڵی ھەموو دڕندە کلکدارەکان دەکات و دەیەوێت سیستمی بەڕێوەبردنی گوندەکان خاپوور بکات، ناروتۆ ھانی دەدات واز لەو پلانە بھێنێت، بەڵام کەلەڕەقی ساسکێ دەبێتە ھۆی ڕووبەڕووبوونەوەیەک لە نێوانیاندا و ھەردووکیان دەباتە سەر لێواری مەرگ، لە کۆتایی ساسکێ دان بە دۆڕاندا دەنێت، و پاشگەز دەبێتەوە لەو کینەیەی کە دڵی داگیرکردبوو. پاش کۆتاییھاتنی جەنگەکە کاکاشی دەبێت بە ھۆکاگێی شەشەم و لە تاوانەکانی ساسکێ خۆشدەبێت، ساڵانێک دوای ئەوە کاکاشی واز لەو نازناوە دەھێنێت و ناروتۆ دەبێت بە ھۆکاگێی حەوتەم؛ ھاوسەرگیری لەگەڵ ھیناتا ھیوگا (نینجایەکی سەر بە خێزانی ھیوگایە و ھەر لەسەرەتای چیرۆکەکەوە شەیدای ناروتۆیە) دەکات و کوڕ و کچێکیان دەبێت کە ناویان دەنێن بۆروتۆ و ھیماواری. == بەرھەمھێنان == === پەرەپێدان === [[ماساشی کیشیمۆتۆ]] لە ساڵی ١٩٩٥ کورتە مانگای «کاراکوری» لەڕێگەی [[شوئیشا|شوەیشاوە]] بڵاوکردەوە، بەھۆی ئەمەوە ناوھێنانی ڕێزلێنانی بەدەستھێنا لە خەڵاتی ''ھۆپستێپ''ی ساڵی ١٩٩٦، کیشیمۆتۆ دڵخۆش نەبوو بەو ڕەشنووسەی بۆ بەردەوامی ''کاراکوری'' نووسیبووی، بۆیە بڕیاریدا کار لەسەر پرۆژەیەکی تر بکات.<ref name="vol162">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Naruto, Volume 16|دوایین=Kishimoto|یەکەم=Masashi|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-١-٤٢١٥-١٠٩٠-٣|پەڕە=١٥٠|authorlink=Masashi Kishimoto|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/narutokish16kish}}</ref> لە پرۆژە تازەکەدا ناروتۆ ڕۆڵێ شێفێکی دەگێڕا، بەڵام کیشیمۆتۆ ئەم بیرۆکەیەشی پووچەڵکردەوە. دواتر کیشیمۆتۆ بڕیاریدا چیرۆکێک دەربارەی منداڵێک بنووسێت کە لە توانایدا ھەیە شێوەی خۆی بگۆڕێت بۆ ڕێوی، ھەر بۆیە مانگایەکی کورتی لەسەر بنەمای ئەو بیرۆکەیە نووسی و لە بەرگی ھاوینەی ساڵی ١٩٩٧ی ''ئاکاماروو جەمپ'' بڵاوی کردەوە.<ref name="kizuna2">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=NARUTO－ナルト－名言集 絆－KIZUNA－ 天ノ巻|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٤-٠٨-٧٢٠٦٨١-٤|پەڕەکان=١٨٨–١٩٥|نووسەر=Kishimoto, Masashi|authorlink=Masashi Kishimoto|زمان=ja|trans-title=Naruto Kizuna: The Words That Bind — Scroll of Heaven}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2007-11-05/sj-runs-yu-gi-oh's-end-slam-dunk-debut-naruto-origin|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161225210532/http://www.animenewsnetwork.com/news/2007-11-05/sj-runs-yu-gi-oh%27s-end-slam-dunk-debut-naruto-origin|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ئیش=[[Anime News Network]]|سەردێڕ=SJ Runs Yu-Gi-Oh's End, Slam Dunk's Debut, Naruto's Origin|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> کیشیمۆتۆ بڕیاریدا دووبارە چیرۆکەکە بنووسێتەوە، بەڵام ئەمجارە لە جیھانی نینجادا.<ref name="Crossroads 2262">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Manga's Cultural Crossroads|دوایین=Gan|یەکەم=Sheuo Hui|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Taylor and Francis]]|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-١٠٢٨٣-٩|شوێن=Hoboken|پەڕە=٢٢٦|chapter=Auteur and Anime as Seen in the Naruto TV Series|editor1-last=Berndt|editor1-first=Jacqueline|editor2-last=Kümmerling-Meibauer|editor2-first=Bettina}}</ref> [[پەڕگە:Chakra_Moulding_Diagram_(Normal).svg|چەپ|وێنۆک|312x312پیکسڵ|شێوازێک لە بەکارھێنانی ''چاکرا'' لە جیھانی ''ناروتۆ'']] ھەشت بەندی سەرەتای ناروتۆ لە پلاندا بوون پێش دەرکەوتنیان لە گۆڤاری [[ھەفتانەی شۆنن جەمپ|ھەفتانەی شۆنێن جەمپ]]، کە کیشیمۆتۆ زۆربەی پەڕەکانی ئەم بەندانەی تەرخانکردبوو بۆ پیشاندانی دیمەنەکانی گوندی کۆنۆھا کە بە شێوەیەکی ورد نەخشێندرابوون، بەڵام لەکاتی بڵاوکردنەوەیاندا دیمەنەکانی نێو گوندی کۆنۆھا بەو جۆرە ورد نەبوون و زیاتر تیشکخرابووە سەر گەشەپێدانی کەسایەتییەکان.<ref name="Crossroads 2262"/> ھەرچەندە کیشیمۆتۆ بڕوای وابوو کە بوونی بابەتی چاکرا (ئەو وزەیەی کە نینجاکانی نێو چیرۆکی ناروتۆ بەکاریدێنن لە شەڕ و بەرەنگارییەکاندا) وای لە چیرۆکەکە کردووە کە زیاد لە پێویست سیمای کلتووری ژاپۆنی پێوە دیاربێت و ترسی ئەوەی ھەبوو لەبەر ئەم ھۆکارە خوێنەرانی دەرەوەی ژاپۆن ڕانەکێشێت بۆ خۆی، بەڵام سەرەڕای ئەوەش، کیشیمۆتۆ پێیوابوو کە ئەزموونێکی بەچێژ دەبەخشێت بە خوێنەر.<ref name="Collector's Edition 2005 p 6862">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|magazine=Shonen Jump Special Collector Edition (Free Collector's Edition)|سەردێڕ=Naruto: Page 68|issue=00|ساڵ=٢٠٠٥|issn=1545-7818|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|پەڕە=٦٨}}</ref> لەبەرئەوەی کیشیمۆتۆ ھەوادارێکی گەورەی گۆدزیلایە، ھەر لە سەرەتاوە ئارەزووی ئەوەی دەکرد کە دڕندەی زەبەلاح لە چیرۆکەکەیدا ھەبێت، سەرئەنجام ''دڕندە کلکدارەکانی'' بەکارھێناوە وەک بەھانەک بۆ گەیشتن بەم مەبەستە.<ref name="nippon.com2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nippon.com/en/views/b00114/|سەردێڕ=Farewell, Naruto: The Curtain Closes on the World's Best-Loved Ninja|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Nippon Communications Foundation|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20150113014354/http://www.nippon.com/en/views/b00114/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> کیشیمۆتۆ پێیوایە باسی سەرەکی بەشی یەکەمی چیرۆکی ناروتۆ یەکترقبووڵکردنی نێوان تاکەکانە، و گەشەسەندنی کەسایەتی ناروتۆ بەدرێژاییی چیرۆکەکە وەک نموونەیەک دەھێنێتەوە.<ref name="Second Official Character Data Book2">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=NARUTO―ナルト―［秘伝・闘の書］|دوایین=Kishimoto|یەکەم=Masashi|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٤-٠٨-٨٧٣٧٣٤-٨|پەڕەکان=٣١٠–٣١١|زمان=ja|trans-title=Naruto: The Second Official Character Data Book}}</ref> بۆ بەشی دووەم کیشیمۆتۆ ھەوڵیدا کە شێوازی نووسین و داڕشتنی چیرۆکەکە سادەتر بنووسێت و لە ئاڵۆزی ناپێویست بیپارێزێت و خۆی دووربگرێت لە لاسایکردنەوەی شێوازی باو و دووبارەکراوەی نووسینی مانگا،<ref name="Shonen Jump November 20092">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Naruto: Volume 7|magazine=[[Shonen Jump (magazine)|Shonen Jump]]|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|بەرگ=٧|issue=11 #83|پەڕەکان=١٦–١٧|issn=1545-7818}}</ref> بۆئەوەی خوێنەر ئاسانتر لێی تێبگات. ھەروەھا لای وایە کە شێوازی وێنەکێشانی بە ڕۆیشتنی کات لە شێوازێکی کلاسیکی سادەوە گۆڕاوە بۆ شێوازێکی نزیکتر لە ڕاستی. لەبەرئەوەی ئارەزووی وابوو کە چیرۆکی گەڕانی ساسکێ بەدوای ئیتاچی براگەورەیدا بەزووترین کات لە یەک پەرتووکدا تەواوبکات، کیشیمۆتۆ پێشنیاری کرد کە پەرتووکی ژمارە ٤٢ ژمارەیەکی زیاتر لە ئاسایی لە بەندی تێدابێت، ھەربۆیەش دوای بڵاوبوونەوەی، کیشیمۆتۆ داوای لێبووردنی لە ھەواداران کرد لەبەر گرانی پەرتووکی ٤٣ بە بەراورد بە پەرتووکەکانی پێش خۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kishimoto|یەکەم=Masashi|سەردێڕ=Naruto, Volume 43|ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|پەڕە=١|ژپنک=٩٧٨-١-٤٢١٥-٢٩٢٩-٥|بەستەری نووسەر=Masashi Kishimoto}}</ref> === کەسایەتییەکان === [[پەڕگە:NarutoUzumakiKishimoto.jpg|ڕاست|وێنۆک|221x221پیکسڵ|نەخشێکی سەرەتاییی کەسایەتیی ''ناروتۆ'' بە دەستی ''کیشیمۆتۆ'']] کیشیمۆتۆ لەکاتی پەرەپێدانی ناروتۆ، سودی لە مانگاکانی دیکەی شۆنێن جەمپ وەرگرتووە و ھەوڵی ئەوەی داوە کە کەسایەتییەکانی سەرنجڕاکێش و بێھاوتا بن، و لە ھەمان کاتدا چیرۆکەکەی لە دەوروبەری شارستانییەتی ژاپۆنی بنیادناوە.<ref name="ArtBook1382">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Kishimoto, Masashi|بەستەری نووسەر=Masashi Kishimoto|سەردێڕ=Uzumaki: the Art of Naruto|ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|پەڕە=١٣٨|ژپنک=٩٧٨-١-٤٢١٥-١٤٠٧-٩}}</ref> جیاکردنەوەی کەسایەتییەکان بۆ گرووپی جیاجیا بە مەبەستی پێدانی تایبەتمەندی جیاواز بووە بە گرووپێک و ئەندامەکانی، کیشیمۆتۆ دەیویست ھەر نینجایەک سروشتییانە توانای ھەبێت لە بوارێکی نینجاییدا و لە بوارێکی دیکەدا بێ بەھرەبن.<ref name="ArtBook1412">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Uzumaki: the Art of Naruto|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-١-٤٢١٥-١٤٠٧-٩|پەڕە=١٤١|بەستەری نووسەر=Masashi Kishimoto|نووسەر=Kishimoto, Masashi}}</ref> بەلایەوە سەختبوو لەسەر [[ڕۆمانس (ئەوین)|ئەوینداری]] بنووسێت، بەڵام لە بەشی دوودا و لە پەرتووکی ٢٨ەوە زیاتر تیشک دەخاتە سەر ئەم لایەنە.<ref name="Second Official Character Data Book2"/> دروستکردنی دوژمنەکان و پیاوخراپەکان بەو مەبەستە بووە کە دژبەیەکییەک دروست بکات لەنێوان بەھا ڕەوشتییەکانی پاڵەوانەکان و دوژمنەکان، بۆ ئەوەی جیاوازی ئاکامی کردەوەکانیان بنەخشێنێت.<ref name="ArtBook1422">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Uzumaki: the Art of Naruto|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-١-٤٢١٥-١٤٠٧-٩|پەڕە=١٤٢|بەستەری نووسەر=Masashi Kishimoto|نووسەر=Kishimoto, Masashi}}</ref> لەدوای ڕووداوەکانی پەرتووکی ٢٧، بازدانێک لە کاتدا ڕوودەدات و چیرۆکەکە دوو ساڵ و نیو دەچێتە داھاتووەوە، کیشیمۆتۆ یەکێک لە ھۆکارەکانی ئەم بازدانەی لە کاتدا گەڕاندەوە بۆ ئەوەی کە بەھۆی کەمی تەمەنی پاڵەوانەکانی زنجیرەکە، نەیاندەتوانی ڕکابەری دوژمنەکان بکەن، ھەربۆیە دوای دوو ساڵ و نیو گەورەتر و بەھێزتربوون و تەرازووی ھێزیان تا ڕادەیەک یەکسانکردەوە.<ref name="koba2">{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|سەردێڕ=漫道コバヤシ第13号「NARUTO完結！岸本斉史SP」|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|زمان=ja|بڵاوکەرەوە=[[Fuji Television]]|trans-title=Kobayashi No. 13 'Completion of Naruto! Masashi Kishimoto SP'}}</ref> === شوێن و کاتی چیرۆک === [[پەڕگە:Naruto_World_Map.svg|چەپ|وێنۆک|400x400پیکسڵ|نەخشەی جیھانی نینجا لە مانگای ناروتۆ.{{Unbulleted list|'''- وڵاتی گڵ 土'''|'''- وڵاتی ھەورەبروسکە 雷'''|'''- وڵاتی با 風'''|'''- وڵاتی ڕووبار 川'''|'''- وڵاتی ئاو 水'''|'''- وڵاتی ئاگر 火'''|'''- وڵاتی گێژاو 渦'''}}]] زۆربەی کات نینجاکان بۆ ئەنجامدانی تەکنیکێک، بە ھەردوو دەستیان (ھەندێک جار بە یەک دەست) چەند ھێمایەک دروست دەکەن، کیشیمۆتۆ ئەم ھێمایانەی لە داب و نەریتی [[خولگەی خۆر|بورجی]] سەر بە [[چین|چینییەکانەوە]] وەرگرتووە کە ھەر نیشانەی بورجێک ئاماژە بە گیاندارێک دەکات.<ref name="Collector's Edition 2005 p 6862"/> کیشیمۆتۆ دەڵێت بیرۆکەی کۆنۆھا ئەو شوێنەی چیرۆکەکەی تێدا ڕوودەدات «بێ ھیچ دوودڵییەک و زۆر بەخێرایی بۆی ھاتووە»، بەڵام دان بەوەدا دەنێت کە دیمەنە سروشتییەکانی کۆنۆھا لەژێر کاریگەری شارۆچکەی ''ناگا'' لە پارێزگای [[ئۆکایاما (پارێزگا)|ئۆکایاما]] داڕشتووە کە قۆناغی منداڵی تێدا بەسەربردووە. لەبەرئەوەی ڕوون نییە چیرۆکی ناروتۆ لە چ سەردەمێکی ئاشنادا ڕوودەدات، کیشیمۆتۆ ئەمەی وەک ھەل قۆزتووەتەوە و ئامێری [[کامێرا]] و شاشەی [[تەلەڤیزیۆن]]ی لە چیرۆکەکەدا بەکارھێناوە، ھەروەھا بیریشی لە بەکارھێنانی [[ئۆتۆمبیل]] و چەکی تەقەکردن کردووەتەوە، بەڵام دواتر پەشیمان دەبێتەوە لە بەکارھێنانیان لەنێو زنجیرەکە.<ref name="Uzumaki: the Art of Naruto 20072">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Kishimoto, Masashi|بەستەری نووسەر=Masashi Kishimoto|سەردێڕ=Uzumaki: the Art of Naruto|ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|پەڕە=١٤٥|ژپنک=٩٧٨-١-٤٢١٥-١٤٠٧-٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|magazine=Shonen Jump|سەردێڕ=Naruto: Volume 3|بەرگ=٣|issue=9|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|issn=1545-7818|پەڕە=٨}}</ref> === کۆتاییی چیرۆک === کاتێک بڵاوکردنەوە و چاپکردنی زنجیرەی ناروتۆ دەستیپێکرد، کیشیمۆتۆ بڕیاریدابوو کە چیرۆکەکە بە ڕووبەڕووبوونەوەیەک کۆتایی پێبھێنێت لەنێوان دوو کەسایەتیی سەرەکی، ناروتۆ و ساسکێ،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://ajw.asahi.com/article/cool_japan/style/AJ201411100007|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141110064229/http://ajw.asahi.com/article/cool_japan/style/AJ201411100007|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Masashi Kishimoto: Fan letters from overseas made me realize the popularity of 'Naruto'|newspaper=[[Asahi Shimbun]]|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> و ناروتۆ چۆن لە ''ناگاتۆ'' خۆشبوو، ئاوەھاش لە ساسکێ خۆشدەبێت لە کۆتاییی شەڕەکەدا.<ref name="koba2"/> کیشیمۆتۆ ھەر لە قۆناغەکانی سەرەتای مانگاکەوە، ''ھیناتا ھیووگا''ی وەک ئەوینداری ناروتۆ ھەڵبژاردبوو، لەبەرئەوەی ھیناتا ھەمووکات ڕێزی لە ناروتۆ گرتووە، تەنانەت لە پێش دەستپێکردنی زنجیرەکەوە و لە قۆناغێکی منداڵتریشدا سەرسامبووە پێی. بۆیە کیشیمۆتۆ پێیوابوو ھەموو ئەمانە پاڵنەر بوون بۆ ئەوەی پەیوەندییەکی قوڵتر بنیادبنێن. ھاوسەرەکەی کیشیمۆتۆ ئەم بڕیارەی بەدڵ نەبوو چونکە ئەو دەیویست ناروتۆ ھاوسەرگیری لەگەڵ ''ساکورا ھارونۆ'' بکات،<ref name="comiconinter22">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/interview/2015-10-14/masashi-kishimoto-at-new-york-comic-con/.94186|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161019091230/http://www.animenewsnetwork.com/interview/2015-10-14/masashi-kishimoto-at-new-york-comic-con/.94186|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Masashi Kishimoto at New York Comic-con The Anime News Network Interview|ئیش=[[Anime News Network]]|نووسەر=Aoki, Deb|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> بەڵام کیشیمۆتۆ لای وابوو ساکورا تەنھا ھاوڕێی ناروتۆیە نەک ھاوسەری داھاتووی. کیشیمۆتۆ لەسەرەتاوە وەھا پلانی دانابوو کە لایەنی ئەوینداری دیارتربێت لە زنجیرەکەدا، بەڵام دواتر بڕیاریدا زیاتر تیشک بخاتە سەر لایەنی ئەکشن و شەڕکردن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.crunchyroll.com/anime-news/2017/01/30/viz-presents-naruto-authors-comments-on-tone-of-boruto-hinata-marriage-and-more|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170131043837/http://www.crunchyroll.com/anime-news/2017/01/30/viz-presents-naruto-authors-comments-on-tone-of-boruto-hinata-marriage-and-more|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Viz Presents 'Naruto' Author's Comments On Tone Of 'Boruto', Hinata Marriage And More|بڵاوکەرەوە=Crunchyroll|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://otakukart.com/animeblog/2017/01/31/jump-festa-2017-interview-masashi-kishimoto-future-boruto-naruto-next-generations/|سەردێڕ=Jump Festa 2017 Interview – Masashi Kishimoto And The Future Of Boruto: Naruto Next Generations!|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Otakukart|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20170620152720/http://otakukart.com/animeblog/2017/01/31/jump-festa-2017-interview-masashi-kishimoto-future-boruto-naruto-next-generations/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناوەندە میدیایییەکان == === مانگا === [[پەڕگە:NarutoCoverTankobon49.jpg|چەپ|وێنۆک|295x295پیکسڵ|سێیەم پاکەتی کۆکراوەی پەرتووکەکان، کە ژمارە ٤٩ بۆ ٧٢ لەخۆدەگرێت و ٢٠١٦ بڵاوکرایەوە.]] ناروتۆ لەلایەن گۆڤاری [[شۆنن جەمپ]]ی سەر بە [[شوئیشا|شوەیشاوە]] بڵاوکرایەوە و ماوەی پازدە ساڵ بەردەوام بوو (لە ٢١ی ئەیلوولی ١٩٩٩ بۆ ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.music-lounge.jp/v2/articl/news/detail/?articl=2015/02/24-12:58:00_04c8149e0b9a637bac2820c66c5e503f|سەردێڕ=【イベント】 「週刊少年ジャンプ」読者招待制音楽イベント「NARUTO THE LIVE vol.0」、4月11日(土)に東京国際フォーラムにて開催！出演アーティスト第１弾を発表！|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠١٥|وێبگە=Music Lounge|زمان=ja|trans-title=【Event】 "Weekly Shonen Jump" Readers' invitation music event "NARUTO THE LIVE vol.0" will be held at the Tokyo International Forum on Saturday, April 11! Announced the first stage of casting artists!|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20170620060453/http://www.music-lounge.jp/v2/articl/news/detail/?articl=2015/02/24-12:58:00_04c8149e0b9a637bac2820c66c5e503f|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مانگای ناروتۆ بە شێوازی پەرتووک (تانکۆبۆن) لە ژاپۆن و وڵاتانی دیکە ھاتە چاپکردن، بەمشێوەیە چیرۆکی مانگاکە پێکدێت لە ٧٢ پەرتووک، ٢٧ بۆ بەشی یەکەمی چیرۆکەکە و ٤٥ بۆ بەشی دووەم و بە ھەمووی ٧٠٠ بەند لەخۆدەگرن، ٢٣٨ بەندی سەرتا بۆ بەشی یەکەم، بەندەکانی ٢٣٩ بۆ ٢٤٤ ژیان و ڕابردووی کاکاشی ھاتاکێ دەکەنە ناوەندی باسکردن، بەندەکانی ٢٤٥ بۆ ٧٠٠ بەشی شیپوودین و دووەمی چیرۆکەکە دەنەخشێنن.<ref name="NarutoShueishaVolume58">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-873828-4|سەردێڕ=Naruto 28|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|زمان=ja|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170620054610/http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-873828-4|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|df=mdy-all}}</ref> یەکەم پەرتووک لە ڕێکەوتی ٣ی ئازاری ٢٠٠٠ بڵاوکرایەوە لە ژاپۆن،<ref name="NarutoJPNVolume1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=4-08-872840-8&mode=1|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160222085957/http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=4-08-872840-8&mode=1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto 1|زمان=ja|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ھەروەھا ''شوەیشا'' چەند کورتە مانگایەکی لەسەر فیلمەکانی ناروتۆ چاپکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amazon.com/s?url=search-alias=stripbooks&field-keywords=Naruto+Ani-Manga|سەردێڕ=Amazon.com: Naruto Ani-Manga: Books|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170620034109/https://www.amazon.com/s?url=search-alias%3Dstripbooks&field-keywords=Naruto%20Ani-Manga|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|df=mdy-all}}</ref> نیمچە زنجیرە مانگایەک بە ناوی ناروتۆ: ھۆکاگێی حەوتەم و بەھاری سوور لە ٢٠ی نیسانی ٢٠١٥ دەست بە بڵاوکردنەوەی کرا، چیرۆکەکە باس لە نەوە و منداڵەکانی کەسایەتییە سەرەکییەکان دەکات و دوای ١٠ بەند لە ١٧ی تەممووزی ٢٠١٥ کۆتایی پێھات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-26/naruto-spinoff-manga-mini-series-to-begin-on-april-27/.86389|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161225025537/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-26/naruto-spinoff-manga-mini-series-to-begin-on-april-27/.86389|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto Spinoff Manga Mini-Series to Begin on April 27|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-04-20/naruto-sequel-spinoff-manga-to-run-in-viz-shonen-jump/.87324|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160505071021/https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-04-20/naruto-sequel-spinoff-manga-to-run-in-viz-shonen-jump/.87324|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئایاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto Sequel Spinoff Manga to Run in Viz's Shonen Jump|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> مانگای ناروتۆ لەلایەن ھەوادارانی سەر [[ئینتەرنێت]] وەردەگێڕدرا بۆ زمانی ئینگلیزی و پێش بڵاوکردنەوەی تیراژی مۆڵەتپێدراو لە ئەمریکای باکوور بەردەست بوو؛<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.japantimes.co.jp/culture/2006/09/07/culture/fans-lift-j-culture-over-language-barrier/#.T_Oij_VTi59|سەردێڕ=Fans lift J-culture over language barrier {{!}} The Japan Times|دوایین=Macias|یەکەم=Patrick|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|ئیش=[[The Japan Times]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160611065114/http://www.japantimes.co.jp/culture/2006/09/07/culture/fans-lift-j-culture-over-language-barrier/#.WUlAVWgrK01|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|بەستەری نووسەر=Patrick Macias}}</ref> ''ڤیز میدیا'' کە خاوەنی لایسنسی ناروتۆیە، لە گۆڤاری کۆمیکسی سەر بەخۆی بە ناوی ''شۆنن جەمپ'' دەستی بە بڵاوکردنەوەی ناروتۆ کرد، یەکەم بەندی وەرگێڕدراوی مۆڵەتپێدراو لە ٢٠٠٣ بڵاوکراویەوە.<ref name="ANNNarutoManga2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2002-08-01/shonen-jump-press-release|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161225210629/http://www.animenewsnetwork.com/news/2002-08-01/shonen-jump-press-release|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Shonen Jump Press Release|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٠٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> لە کۆتایییەکانی ساڵی ٢٠٠٧، ڤیز میدیا پرۆسەی وەرگێڕانی خێراکرد بە مەبەستی گەیشتنەوە بە وەشانی ژاپۆنی؛<ref name="PublisherWeeklyNarutoNation2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/1-legacy/24-comic-book-reviews/article/12945-viz-speeds-up-naruto-releases.html|سەردێڕ=Viz Speeds Up Naruto Releases|ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=PWxyz, LLC|ئیش=[[Publishers Weekly]]|نووسەر=Alverson, Brigid|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130201035824/http://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/1-legacy/24-comic-book-reviews/article/12945-viz-speeds-up-naruto-releases.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٣|df=mdy-all}}</ref> جارێکی تر لە سەرەتاکانی ٢٠٠٩دا ھەمان پرۆسە بەکارھات و لە ئەنجامدا تەنھا لە ماوەی سێ مانگدا، یازدە پەرتووک (٣٤ بۆ ٤٥) بڵاوکرانەوە؛<ref name="Campaign222">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.viz.com/news/newsroom/?id=169|سەردێڕ=A New Generation, A New Destiny|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081216075136/http://www.viz.com/news/newsroom/?id=169|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> ھەر ٢٧ پەرتووکی بەشی یەکەم لە ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ بە کۆکراوەیی لە پاکەتێکدا بڵاوکرانەوە و بەردەستبوون بۆ کڕین.<ref name="VolumeSetAmazon2">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Fall 2007 Naruto Box Set, Volumes 1–27 (Naruto)|df=mdy-all|ژپنک=٩٧٨-١-٤٢١٥-١٩٨٠-٧|دوایین١=Media|یەکەم١=Viz|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}}</ref> لە ٣١ی ئازاری ٢٠٠٨دا ڕاگەیەندرا کە ناروتۆ لە ٩٠ وڵات مۆڵەتی چاپکردنی پێدراوە لەلایەن بڵاوکراوەی جۆراوجۆر، و لە ٣٥ وڵات ھەفتانە بەردەستە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.txhd.co.jp/en/ir/library/business/pdf/index_2008.pdf|سەردێڕ=TV Tokyo – Annual Reports 2008|بڵاوکەرەوە=[[TV Tokyo]]|پەڕە=١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120716182530/http://www.tv-tokyo.co.jp/contents/ir/eng/report/pdf/ar2008/ar2008.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Million2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2014-11-08/naruto-manga-has-200-million-in-print-worldwide/.80771|سەردێڕ=Naruto Manga Has 200 Million in Print Worldwide|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160910230815/http://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2014-11-08/naruto-manga-has-200-million-in-print-worldwide/.80771|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> لە [[ئەڵمانیا]] و [[دانیمارک]] لەلایەن کارلسن کۆمیکس مۆڵەتی پێدراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.carlsen.de/serie/naruto/17266|سەردێڕ=Naruto|بڵاوکەرەوە=[[Carlsen Verlag|Carlsen Comics]]|زمان=de|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160507180120/https://www.carlsen.de/serie/naruto/17266|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> بڵاوکراوەی کانا بە [[زمانی ھۆڵەندی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kana.fr/produit/naruto/|سەردێڕ=Naruto {{!}} Kana|بڵاوکەرەوە=[[Kana (publisher)|Kana]]|زمان=fr-FR|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160505233331/http://www.kana.fr/produit/naruto/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئایاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> و جاپۆنیکا پۆلۆنیکا فانتاستیکا بە [[زمانی پۆڵەندی]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://jpf.com.pl/index.php?content=cont_naszemangi.php&tytul=Naruto|سەردێڕ=Naruto|بڵاوکەرەوە=[[Japonica Polonica Fantastica]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160604004314/http://www.jpf.com.pl/index.php?content=cont_naszemangi.php&tytul=Naruto|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> کۆمیکس ئارت بە [[زمانی ڕووسی]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.comix-art.ru/node/38|سەردێڕ=Naruto|بڵاوکەرەوە=[[Comix-ART]]|زمان=ru|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161021142845/http://www.comix-art.ru/node/38|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> سانگاتسوو مانگا بە زمانی فینلەندی،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://tokio.fi/manga/naruto|سەردێڕ=Naruto|ئیش=Tokio.fi|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170415103438/https://tokio.fi/manga/naruto|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|زمان=fi|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> بۆنییەر کارلسن بە [[زمانی سویدی|زمانی سوێدی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bonniercarlsen.se/Forfattare/k/masashi-kishimoto/?pageSize=10000&authorId=22431|سەردێڕ=Masashi Kishimoto – Bonnier Carlsen Förlag|بڵاوکەرەوە=[[Bonnier Carlsen]]|زمان=sv|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170415103001/http://www.bonniercarlsen.se/Forfattare/k/masashi-kishimoto/?pageSize=10000&authorId=22431|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> و ھەروەھا بە [[زمانی ئیتاڵی]] لەلایەن پەنینی کۆمیکس.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.mangaforever.net/349052/planet-manga-le-novita-di-novembre-per-naruto|سەردێڕ=PLANET MANGA: Le novità di Novembre per NARUTO|دوایین=Strignano|یەکەم=Roberto|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ئیش=MangaForever.net|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160927075544/http://www.mangaforever.net/349052/planet-manga-le-novita-di-novembre-per-naruto|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|زمان=it-IT|trans-title=PLANET MANGA: What's new in November for NARUTO|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> === ئەنیمێ === [[پەڕگە:Naruto_logo.svg|چەپ|وێنۆک|280x280پیکسڵ|لۆگۆی ''ناروتۆ'' لە ٢٠٠٢دا.]] کاتێک ستۆدیۆ پیرۆت بڕیاریدا زنجیرە ئەنیمێیەک بۆ مانگای ناروتۆ بەرھەمبھێنێت، کیشیمۆتۆ داوای کرد کە "تێتسویا نیشینۆ" پیشەی سەرپەرشتیاری دیزاینی کەسایەتییەکانی پێبدرێت. ھایاتۆ دەیت کاری دەرھێنانی بۆ بەشی یەکەمی ئەنیمێ ناروتۆ کردووە کە لە تۆڕی میدیاییی تیڤی تۆکیۆ لە ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢ دەستی بە پەخشکردووە و لە ٨ی شوباتی ٢٠١٧ دوای ٢٢٠ ئەڵقە کۆتاییپێھات.<ref name="tvtokyo">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto2002/story_f.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160822094056/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto2002/story_f.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto story|بڵاوکەرەوە=[[TV Tokyo]]|زمان=ja|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto2002/stuff_f.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160702164537/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto2002/stuff_f.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto staff|بڵاوکەرەوە=[[TV Tokyo]]|زمان=ja|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> چیرۆکی ١٣٥ ئەڵقەی سەرەتا لەسەر بنەمای مانگاکەوە وەرگیراون، بەڵام ٨٥ ئەڵقەی کۆتایی تازەن و لە چیرۆکی مانگاکە لادەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animesays.com/list/naruto/|سەردێڕ=Naruto Filler & Episode List – AnimeSays|بڵاوکەرەوە=AnimeSays|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160220180640/http://www.animesays.com/list/naruto/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160220180640/http://www.animesays.com/list/naruto/ |date=٢٠ی شوباتی ٢٠١٦ }}</ref> لە ئەمریکای باکوور ''ڤیز میدیا'' مۆڵەتی پەخشکردن و بڵاوکردنەوەی لە لابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2005-08-11/naruto-on-cartoon-network|سەردێڕ=Naruto on Cartoon Network|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠٠٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101029151758/http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2005-08-11/naruto-on-cartoon-network|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|df=mdy-all}}</ref><ref name="EnglishSeason1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-12-02/1st-naruto-anime-finale-premieres-on-canada-ytv|سەردێڕ=1st Naruto Anime's Finale Premieres on Canada's YTV|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161114211617/http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-12-02/1st-naruto-anime-finale-premieres-on-canada-ytv|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|df=mdy-all}}</ref> ناروتۆ لەکاتی پەخشکردنی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، چەندین جار ڕووبەڕووی سانسۆر و دەستکاریکردن بووەتەوە، بۆ نموونە دیمەنی دەرکەووتنی [[ئەلکھول|خواردنەوە کھوولییەکان]]، کلتووری [[ژاپۆن]] و ئاماژە ناڕاستەوخۆکان بە بابەتی ڕەگەزی لەکاتی پەخشکردنی لابراون، ھەرچەندە لە دی-ڤی-دییە بڵاوکراوەکاندا وەکوو خۆیان ماونەتەوە و دەستکاری نەکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ign.com/articles/2007/11/10/naruto-readers-guide?page=2|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160130193937/http://www.ign.com/articles/2007/11/10/naruto-readers-guide?page=2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|نووسەر=Sparrow, A.E.|سەردێڕ=Naruto Reader's Guide|وێبگە=[[IGN]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}}</ref> ھەندێک تۆڕی میدیایی دیکەی وەک ''جێت ئێکس'' توندتر ئەم سیاسەتەیان پەیڕەوکردووە و دیمەنی [[خوێن|دەرکەوتنی خوێن]]، جگەرەکێشان و جنێودانیشیان سانسۆر کردووە. ''ناروتۆ: شیپوودین'' (ناروتۆ: داستانی گەردەلوولەکان - ナルト: 疾風伝) لە ١٥ی شوباتی ٢٠٠٧ لەسەر تۆڕی ''تیڤی تۆکیۆ'' دەستی بە پەخشکرد و لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئازاری ٢٠١٧،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto/episodes2007.html|سەردێڕ=Naruto: Shippuden episodes from 2007|زمان=ja|بڵاوکەرەوە=TV Tokyo|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090523041139/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto/episodes2007.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091216211110/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto/episodes2007.html |date=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto/episodes2007.html|سەردێڕ=Naruto: Shippuden episodes from 2007|زمان=ja|بڵاوکەرەوە=TV Tokyo|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090523041139/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto/episodes2007.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091216211110/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto/episodes2007.html |date=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ }}</ref> دوای ٥٠٠ ئەڵقە گەیشتە کۆتایی. ئەمیش تەواوکەری بەشی پێش خۆیەتی و بەھەمان شێوە لەلایەن ''ستۆدیۆ پیرۆت'' بەرھەمھاتووە و لە دەرھێنانی ھایاتۆ دەیتە. دی-ڤی-دییە بڵاوکراوەکان یەکی ٤ بۆ ٥ ئەڵقە لەخۆدەگرن، لە ئەمریکای باکوور یەکەم دی-ڤی-دی لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ بڵاوکرایەوە.<ref name="Region1 dvds announced">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amazon.com/dp/B001RIZ8WE|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160307185526/http://www.amazon.com/dp/B001RIZ8WE|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto Shippuden, Vol. 1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> لە شانشینە یەکگرتووەکان ئەنیمێی ناروتۆ لەلایەن «مانگا ئینترتەینمنت» مۆڵەتی بۆ وەرگیراوە، کە یەکەم دی-ڤی-دی لەو وڵاتە لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٠ بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amazon.co.uk/dp/B0037B2WSC|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160324103003/http://www.amazon.co.uk/dp/B0037B2WSC|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto Shippuden Box Set 1 DVD|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all|ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref> === میدیا پەیوەندیدارەکان === کۆمەڵێک ئەنیمێ و مانگای سەر بە ناروتۆ بەرھەمھاتوون، یەکێک لەوانە مانگایەکی کۆمێدییە بە ناوی ڕۆک لی و ھاوڕێ نینجاکانی کە لەلایەن [[مانگاکا]] کێنجی تایراوە کاری نووسین و وێنەکێشانی بۆ کراوە. مانگاکە باس لە ''ڕۆک لی'' دەکات، کە خەونی ئەوەیە ببێت بە نینجایەکی بەھێز، بەڵام بە پێچەوانەی ھاوڕێ نینجاکانی، توانای بەکارھێنانی ھیچ تەکنیکێکی ''نینجوتسوو'' یاخود ''گێنجوتسوو''ی نییە. گۆڤاری ''سایکۆ جەمپ''، سەر بە [[شوئیشا|شوەیشا]] لە ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ تا ٤ی تەممووزی ٢٠١٤ ھەستا بە بڵاوکردنەوەی،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-11-09/shueisha-to-launch-super-strong-jump-mag-for-kids|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161202034150/http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-11-09/shueisha-to-launch-super-strong-jump-mag-for-kids|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Shueisha to Launch Super Strong Jump Mag for Kids|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-06-01/naruto-spin-off-rock-lee-and-his-ninja-pals-manga-to-end/.75066|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160421025455/https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-06-01/naruto-spin-off-rock-lee-and-his-ninja-pals-manga-to-end/.75066|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto Spin-Off: Rock Lee & His Ninja Pals Manga to End|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ھەروەھا زنجیرە ئەنیمێیەکی لەلایەن ''ستۆدیۆ پیرۆت'' بۆ سازکرا کە لە ٣ی نیسانی ٢٠١٢ لەسەر کەناڵی تیڤی تۆکیۆ دەستی بە پەخشکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-02-02/pierrot-naruto/rock-lee-anime-slated-for-bleach-timeslot|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161106173922/http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-02-02/pierrot-naruto/rock-lee-anime-slated-for-bleach-timeslot|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Pierrot's Naruto: Rock Lee Anime Slated for Bleach's Timeslot|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ''تایرا'' مانگایەکی تری بە ناوی ئەفسانەی شارینگانی ساسکێ ئۆچیھا نووسی کە سەر بە ھەمان گۆڤارە و لە ٣ی تشرینی یەکەم بڵاوکرایەوە و باس لە ژیانی ساسکێ دەکات لە ڕوویەکی دیکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-07-31/naruto-sasuke-uchiha-gets-spin-off-manga-in-saikyo-jump/.77158|سەردێڕ=Naruto's Sasuke Uchiha Gets Spin-Off Manga in Saikyo Jump|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠١٤|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140801011856/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-07-31/naruto-sasuke-uchiha-gets-spin-off-manga-in-saikyo-jump/.77158|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> لە سەرەتای ٢٠١٦دا زنجیرە مانگایەکی نوێ بە ناوی بۆروتۆ: ناروتۆ نێکست جێنەرەیشن لە گۆڤاری [[ھەفتانەی شۆنن جەمپ|شۆنێن جەمپ]] بڵاوکرایەوە، "میکیۆ ئیکیمۆتۆ" کاری وێنەکێشانی بۆ ئەنجام دەدات و "ئوکیۆ ئۆداچی" نووسینەوەی چیرۆکەکەی لە ئەستۆی خۆی گرتووە، ھەموو ئەمانەش لەژێر چاودێری کیشیمۆتۆ. لە بەشی یەکەمی مانگای ناروتۆ، ئیکیمۆتۆ یاریدەدەری یەکەمی کیشیمۆتۆ بووە، و کۆداچییش چیرۆکی فیلمی یازدەیەمی ناروتۆ (بۆروتۆ: فیلمی ناروتۆ)ی ھاوشانی کیشیمۆتۆ نووسیوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.viz.com/blog/posts/boruto-s-coming-to-shonen-jump|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160917214349/http://www.viz.com/blog/posts/boruto-s-coming-to-shonen-jump|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=VIZ Blog / Boruto's Coming to Shonen Jump!|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> دوای کۆتاییھاتنی ناروتۆ، ستاف و کاربەدەستانی ''شوەیشا'' داوای ئەوەیان لە کیشیمۆتۆ کرد کە مانگایەکی تر بنووسێت وەک تەواوکەرێک بۆ ناروتۆ، بەڵام کیشیمۆتۆ داواکەی ڕەتکردەوە و لە جیاتیدا ھەردوو یاریدەدەری خۆی (ئیکیمۆتۆ و کۆداچی) پێشنیارکرد بۆ سەرپەرشتیکردنی مانگای بۆروتۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|magazine=Weekly Shonen Jump|سەردێڕ=A Conversation With Masashi Kishimoto and Mikio Ikemoto|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|issue=July 2016}}</ref> === ئۆ ڤی ئەی (کورتە فیلمی ئەنیمەیشن) === یازدە کورتە فیلمی ئەنیمەیشنی (OVA) ناروتۆ بەرھەمھاتووە، کە پێکدێن لە:- # دۆزینەوەی گوڵی سووری چوارپەڕ: باس لە تیمی حەوت دەکات لەکاتی یارمەتیدانی کۆنۆھاماروو (کوڕەزای ھۆکاگێی سێیەم و ھاوڕێی ناروتۆ) دەدەن بۆ دۆزینەوەی گوڵێکی چوارپەڕی سوور کە ئاواتێک بەدی دێنێت.<ref name="Festa22">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.madman.com.au/actions/catalogue.do?releaseId=8723&method=view|سەردێڕ=Naruto Jump Festa Collection|بڵاوکەرەوە=Madman.com.au|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160406120711/http://www.madman.com.au/actions/catalogue.do?releaseId=8723&method=view|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> # ئەرکی پاراستنی گوندی تاڤگەکان:<ref name="Festa22"/> تیمی حەوت یارمەتی نینجایەکی شینۆبی دەدەن لە گەڕانەوەی بۆ وڵاتەکەی. # فیستیڤاڵی وەرزشی ساڵانەی کۆنۆھا: تیمی حەوت لەگەڵ چەند تیمێکی تر ڕکابەری دەکەن لە پێشبڕکێیەکی وەرزشی، کە خەڵاتی براوە پشوودانە بۆ ماوەی یەک ھەفتە لە جێبەجێکردنی ئەرک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amazon.com/dp/B000T28G1Y|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160114065819/http://www.amazon.com/dp/B000T28G1Y|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto The Movie: Ninja Clash in the Land of Snow (Deluxe Edition) (DVD)|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> # لە کۆتادا بەرەنگارییەک! جۆنین دژ بە گێنین!! پاڵەوانییەتی گەورەی ھەڕەمەکی!!: تسونادێ، ھۆکاگێی پێنجەم پێشبڕکێیەک سازدەکات لەنێوان جۆنین (نینجا بە ئەزموونەکان) و گێنین (نینجا کەم ئەزموونەکان).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amazon.co.jp/dp/B000BNPT3E|سەردێڕ=Naruto -ナルト- ナルティメットヒーロー3|زمان=ja|trans-title=Naruto {{endash}} Narutimate Hero 3|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160405220244/http://www.amazon.co.jp/dp/B000BNPT3E|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> # شیپوو! "کۆنۆھا گاکوین" دێن: باسی لە ژیانی ناروتۆ و ھاوڕێکانی دەکات لەکاتی خوێندنی دواناوەندی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aniplex.co.jp/naruto/tv/01.html|سەردێڕ=風影奪還の章 {{!}} TV DVD {{!}} NARUTO-ナルト- 疾風伝 {{!}} アニプレックス|trans-title=Chapter of the Temporary Recovery {{!}} TV DVD {{!}} NARUTO {{endash}} Naruto {{endash}} Shippuden {{!}} Aniplex|بڵاوکەرەوە=[[Aniplex]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160911122125/http://www.aniplex.co.jp/naruto/tv/01.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> # ناروتۆ: دووڕیانەکان: تیشک دەخاتە سەر تیمی حەوت لەکاتی بەرەنگاربوونەوەیان لەگەڵ زابووزا و ھاکوودا (دوو نینجان کە لەسەرەتای بەشی یەکەمی چیرۆکەکە ڕووبەڕووی تیمی حەوت دەبنەوە)<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-11-30/naruto-toriko-one-piece-event-anime-shorts-streamed|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161108105635/http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-11-30/naruto-toriko-one-piece-event-anime-shorts-streamed|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Naruto, Toriko, One Piece Event Anime Shorts Streamed|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> # ناروتۆ: دێوەکە و سێ ئاواتەکە: تیمی حەوت لە کەناردەریا قوتویەک دەدۆزنەوە کە دێوێکی جادووی تێدایە سێ ئاوات دەھێنێتە دی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eiga.com/movie/56905/|سەردێڕ=劇場版NARUTO ナルト そよ風伝 ナルトと魔神と3つのお願いだってばよ!!: 作品情報 - 映画.com|trans-title=Naruto theatrical version Naruto breeze and the devil and three wishings !!: Work information {{endash}} Eiga.com|بڵاوکەرەوە=Eiga|زمان=ja-JP|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170303050236/http://eiga.com/movie/56905/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> # ناروتۆxیو تی: ناروتۆ لەلایەن ساسکێیەوە دەبەزێندرێت و بە مردوو لە قەڵەم دەدرێت، ڕووداوەکانی پێش ڕووبەڕووبوونەوەکە بە فلاش باک (لە بیری کەسایەتییەکاندا) نیشاندەدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-12-20/naruto-anime-dvd-offered-at-uniqlo-t-shirt-stores|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161106114433/http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-12-20/naruto-anime-dvd-offered-at-uniqlo-t-shirt-stores|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=News: Naruto Anime DVD Offered at Uniqlo T-Shirt Stores|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> # ناروتۆ دژ بە کۆنۆھاماروو، تاقیکردنەوەی چوونین گڕی گرتووە: ناروتۆ و کۆنۆھاماروو بەشداری تاقیکردنەوەکانی چوونین دەکەن و لە قۆناغی ڕووبەڕووبوونەوەکاندا بەرامبەر یەک شەڕدەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cinematoday.jp/movie/T0010128|سەردێڕ=炎の中忍試験!ナルトVS木ノ葉丸!!|trans-title=Naruto test of fire! Naruto vs. Konoha Maru !!|وێبگە=シネマトゥデイ|زمان=ja-JP|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130517012226/http://www.cinematoday.jp/movie/T0010128|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> # ناروتۆ شیپوودین: ڕووبەڕووبوونەوەیەک لە ژێر [[تیشکی خۆر]]دا: ساسکێ خەو بە ئیتاچی برایەوە دەبینێت، کە بە بەردەوامی نانی بەیانی بۆ ئامادەدەکات تا پەسەند دەبێت لەلای.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amazon.co.jp/%E3%83%90%E3%83%B3%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%8A%E3%83%A0%E3%82%B3%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%82%BF%E3%83%BC%E3%83%86%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%A1%E3%83%B3%E3%83%88-NARUTO-%E3%83%8A%E3%83%AB%E3%83%88-%E7%96%BE%E9%A2%A8%E4%BC%9D-%E3%83%8A%E3%83%AB%E3%83%86%E3%82%A3%E3%83%A1%E3%83%83%E3%83%88%E3%82%B9%E3%83%88%E3%83%BC%E3%83%A0%E3%82%B8%E3%82%A7%E3%83%8D%E3%83%AC%E3%83%BC%E3%82%B7%E3%83%A7%E3%83%B3-PS3/dp/B006FS3XY6/|سەردێڕ=NARUTO-ナルト- 疾風伝 ナルティメットストームジェネレーション|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190428130911/https://www.amazon.co.jp/%E3%83%90%E3%83%B3%E3%83%80%E3%82%A4%E3%83%8A%E3%83%A0%E3%82%B3%E3%82%A8%E3%83%B3%E3%82%BF%E3%83%BC%E3%83%86%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%A1%E3%83%B3%E3%83%88-NARUTO-%E3%83%8A%E3%83%AB%E3%83%88-%E7%96%BE%E9%A2%A8%E4%BC%9D-%E3%83%8A%E3%83%AB%E3%83%86%E3%82%A3%E3%83%A1%E3%83%83%E3%83%88%E3%82%B9%E3%83%88%E3%83%BC%E3%83%A0%E3%82%B8%E3%82%A7%E3%83%8D%E3%83%AC%E3%83%BC%E3%82%B7%E3%83%A7%E3%83%B3-PS3/dp/B006FS3XY6/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> # ئەو ڕۆژەی ناروتۆ بوو بە ھۆکاگێ: ناروتۆ ئۆزۆماکی بە فەرمی دەبێت بە ھۆکاگێ، بەڵام فریای ناکەوێت لە ئاھەنگەکە ئامادەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-06-18/naruto-shippuden-ultimate-ninja-storm-revolution-to-bundle-anime/.75679|سەردێڕ=Naruto Shippuden Ultimate Ninja Storm Revolution to Bundle Anime|ئیش=[[Anime News Network]]|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170303052109/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-06-18/naruto-shippuden-ultimate-ninja-storm-revolution-to-bundle-anime/.75679|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> === فیلمەکان === ناروتۆ یازدە فیلمی ئەنیمەیشنی بۆ سازکراوە، لەوانەش سێ فیلمی سەرەتا سەر بە بەشی یەکەمی چیرۆکەکەن و ھەشت فیلمی دیکەش سەر بە بەشی دووەمی چیرۆکەکەن. [[پەڕگە:Naruto_the_Movie_Ninja_Clash_in_the_Land_of_Snow.jpg|چەپ|وێنۆک|373x373پیکسڵ|پۆستەری فیلمی یەکەمی ناروتۆ "پێکدادانی نینجا لە وڵاتی بەفر"]] # پێکدادانی نینجا لە وڵاتی بەفر: تیمی حەوت گەشت دەکەن بۆ وڵاتی بەفر بۆ پاراستنی ئەو کەسایەتییانەی بەشداری دەکەن لە فیلمی «شازادە فوون».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.boxofficemojo.com/intl/japan/yearly/?yr=2004&p=.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170211001540/http://www.boxofficemojo.com/intl/japan/yearly/?yr=2004&p=.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=Japan Box Yearly Box Office 2004|وێبگە=[[Box Office Mojo]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> # ئەفسانەی بەردی گێلێل:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.boxofficemojo.com/intl/japan/yearly/?yr=2005&p=.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170211002124/http://www.boxofficemojo.com/intl/japan/yearly/?yr=2005&p=.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=Japan Box Yearly Box Office 2005|وێبگە=[[Box Office Mojo]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ناروتۆ لەگەڵ ساکورا و شیکاماروو دەچن بۆ جێبەجێکردنی ئەرکێکی نینجایی کە لە ئاکامدا تێوەدەگلێن لە شەڕێکی نێوان گوندی «سوناگا» و ھێزێکی زرێپۆشی گەورەی سەربازی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.viz.com/watch/dvd/naruto-the-movie-video-volume-2/7628|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160411214455/http://www.viz.com/watch/dvd/naruto-the-movie-video-volume-2/7628|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto the Movie 2: Legend of the Stone of Gelel|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> # پاسەوانەکانی شانشینی مانگی سوور: ناروتۆ و ساکورا و ڕۆک لی لەگەڵ کاکاشی، ئەرکی پاراستنی شازادەی داھاتووی وڵاتی مانگیان پێدەدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.boxofficemojo.com/intl/japan/yearly/?yr=2006&p=.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170211001113/http://www.boxofficemojo.com/intl/japan/yearly/?yr=2006&p=.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=Japan Box Yearly Box Office 2006|وێبگە=[[Box Office Mojo]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> # فیلمی ناروتۆ شیپوودین: ناروتۆ دەڕوات بۆ پاراستنی [[قەشە|کاھینێک]] بە ناوی «شیۆن»، کە بەردەوام ساتی مردنی خۆی لە داھاتوودا دێتە پێش چاو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.boxofficemojo.com/intl/japan/yearly/?yr=2007&p=.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170211000824/http://www.boxofficemojo.com/intl/japan/yearly/?yr=2007&p=.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=Japan Box Yearly Box Office 2007|وێبگە=[[Box Office Mojo]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> # فیلمی ناروتۆ شیپوودین: پەیوەندییەکان: ناروتۆ و ساسکێ لەپاڵ یەکدا دەجەنگن بۆ پاراستنی کۆنۆھا لە نینجایەکی وڵاتی ئاسمان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2008-04-07/newest-naruto-movie-named-dated-kizuna-on-august-2/2|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161106103258/http://www.animenewsnetwork.com/news/2008-04-07/newest-naruto-movie-named-dated-kizuna-on-august-2/2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Newest Naruto Movie Named, Dated: Kizuna on August 2|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> # فیلمی ناروتۆ شیپوودین: ویستی ئاگرین:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.naruto10th.com/|سەردێڕ=Naruto10th|بڵاوکەرەوە=Naruto 10th anniversary website|زمان=ja|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081204095933/http://www.naruto10th.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> تیمی حەوت پێکەوە کاردەکەن بۆ ڕێگریکردن لە کاکاشی لە ھەوڵی خۆبەقوربانیدانی لە پێناو کۆتاییھێنان بە جەنگی جیھانی.<ref name="Newest Movie 20092">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-12-16/4th-bleach-film-4th-naruto-shippuden-film-green-lit|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161106173918/http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-12-16/4th-bleach-film-4th-naruto-shippuden-film-green-lit|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Newest Naruto Movie Named, Dated: Kizuna on August 2|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> # فیلمی ناروتۆ شیپوودین: تەلاری ونبوو: ناروتۆ ٢٠ ساڵ دەگەڕێتەوە ڕابردوو بۆ لێکۆڵینەوە لە تەلارێکی ئەفسوناوی و دەستبەسەرکردنی نینجایەکی بەدکار. لە ھەمان کاتدا بۆی دەردەکەوێت کە باوکی (ھۆکاگێی چوارەم) لەو کاتەدا لە ژیاندایە.<ref name="Newest Movie 20092"/> # فیلمی ناروتۆ: بەندینخانەی خوێن: ناروتۆ بە ھەوڵی کوشتنی ڕایکاگێ تۆمەتباردەکرێت و دەنێردرێت بۆ بەندینخانەیەکی نامۆ، کاتێک ھەوڵی دەربازبوون دەدات، چەند نھێنییەکی ئەو شوێنە دەدۆزێتەوە.<ref name="Newest Movie 20092"/> [[پەڕگە:Road_to_Ninja.jpg|ڕاست|وێنۆک|378x378پیکسڵ|پۆستەری فیلمی «ناروتۆ:ڕێگای نینجا»، ڕیزی سەرەوە بۆ خوارەوە:{{Unbulleted list|'''- تۆبی''' (ئۆبیتۆ ئۆچیھا)|'''-''' چەپ بۆ ڕاست: '''گای'''، '''شینۆ'''، '''کیبا'''، '''ھیناتا'''، '''ساکورا'''، '''ئینۆ'''، '''شیکاماروو'''، '''چۆجی'''، '''کاکاشی'''|'''-''' چەپ بۆ ڕاست: '''کوشینا'''، '''ناروتۆ'''، '''میناتۆ'''}}]] # فیلمی ناروتۆ: ڕێگای نینجا: ناروتۆ و ساکورا لەلایەن تۆبییەوە ڕەوانەدەکرێن بۆ گەردوونێکی دیکە و لە مانای ھاوڕێیەتی و دایک و باوکایەتی تێدەگەن. داڕشتنی چیرۆکەکە و دیزاینی کەسایەتییەکان لەلایەن کیشیمۆتۆ خۆیەوە ئەنجامدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animekon.com/news-1474-6th-Naruto-Shippuuden-Movie-Titled-Dated.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170204013338/http://www.animekon.com/news-1474-6th-Naruto-Shippuuden-Movie-Titled-Dated.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=6th Naruto Shippuuden Movie Titled, Dated|بڵاوکەرەوە=Animekon|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170204013338/http://www.animekon.com/news-1474-6th-Naruto-Shippuuden-Movie-Titled-Dated.html |date= ٤ی شوباتی ٢٠١٧ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-03-21/naruto/road-to-ninja-film-story-designs-penned-by-kishimoto|سەردێڕ=Naruto: Road to Ninja Film's Story, Designs Penned by Kishimoto|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠١٢|ئیش=[[Anime News Network]]|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170614200240/http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-03-21/naruto/road-to-ninja-film-story-designs-penned-by-kishimoto|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> # فیلمی ناروتۆ: کۆتایی:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.allcinema.net/prog/show_c.php?num_c=349882|سەردێڕ=The Last -Naruto The Movie- (2014)|وێبگە=www.allcinema.net|زمان=ja|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304132406/http://www.allcinema.net/prog/show_c.php?num_c=349882|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> ناروتۆ و ھاوڕێکانی ھەوڵدەدەن ڕێگەبگرن لە پێکدادانی [[مانگ]] و [[زەوی]]، فیلمەکە بەشێوەیەکی سادە چەند لایەنێکی میتۆلۆژی زنجیرەکە دەخاتەڕوو، و لە ھەمان کاتدا تیشک دەخاتەسەر [[خۆشەویستی|پەیوەندی سۆزداریی]] نێوان ناروتۆ و ھیناتا. داڕشتنی چیرۆکەکە و دیزاینی کەسایەتییەکان لەلایەن کیشیمۆتۆ خۆیەوە ئەنجامدراوە.<ref name="Boruto2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.toho.co.jp/movie/lineup/naruto2015.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160809142123/http://www.toho.co.jp/movie/lineup/naruto2015.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Boruto: -Naruto The Movie- （仮）|ئیش=www.toho.co.jp|بڵاوکەرەوە=Toho Co. , Ltd|زمان=ja|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160809142123/http://www.toho.co.jp/movie/lineup/naruto2015.html |date= ٩ی ئابی ٢٠١٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-07-23/2014-naruto-movie-titled-the-last-slated-for-december-6/.76952|سەردێڕ=2014 Naruto Movie Titled 'The Last,' Slated for December 6|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٤|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170717021505/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-07-23/2014-naruto-movie-titled-the-last-slated-for-december-6/.76952|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref> # فیلمی ناروتۆ: بۆروتۆ: فیلمەکە باس لە منداڵی کەسایەتییە سەرەکییەکان دەکات، بە تایبەتی بۆروتۆ ئۆزۆماکی، کە لەگەڵ ساسکێ ڕکابەری باوکیدا ڕاھێنان دەکات بۆ ئەوەی لە باوکی بەھێزتر بێت، کیشیمۆتۆ کاری دیزاینی کەسایەتییەکان و داڕشتنی چیرۆکەکەی لە ئەسۆی خۆی دانا و لە ھەمان کاتیشدا بەڕێوبەری بەرھەمھێنانی فیلمکەشە.<ref name="Boruto2"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-21/boruto-naruto-the-movie-story-teased/.88433|سەردێڕ=Boruto -Naruto the Movie- Story Teased|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠١٥|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170624121427/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-21/boruto-naruto-the-movie-story-teased/.88433|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> === ڕۆمانەکان === ٢٦ [[ڕۆمانی سووک|سووکە ڕۆمانی]] ناروتۆ لە ژاپۆن بڵاوکراونەتەوە،<ref name="amazon122">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amazon.co.jp/s?rh=n%3A467278%2Ck%3ANARUTO|سەردێڕ=Naruto {{endash}} ライトノベル / コミック・ラノベ・BL: 本|بڵاوکەرەوە=Amazon.co.jp|trans-title=Naruto {{endash}} Light Novel / Comic Ranove / BL: Book|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150403021541/http://www.amazon.co.jp/s?rh=n%3A467278%2Ck%3ANARUTO|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> کە لەوانە ٩ دانەی سەرەتایان لەلایەن "ماساتۆشی کوساکابێ"وە نووسراون. دوو سووکە ڕۆمانی سەرەتا بۆ زمانی ئینگلیزی وەرگێڕدراون و لە ئەمریکای باکوور بڵاوکراونەتەوە، یەکەم سووکە ڕۆمان کە بە ناوی ناروتۆ: دڵی بێتاوان، خوێنی ئەھریمەن، دووبارە باس لە ڕووداوەکانی نێوان ''زابووزا'' و ''ھاکوو''،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.viz.com/read/books/naruto-novel/5864|سەردێڕ=Naruto: Innocent Heart, Demonic Blood (Novel)|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170202002354/https://www.viz.com/read/books/naruto-novel/5864|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=4-08-703121-7&mode=1|سەردێڕ=NARUTO―ナルト―白の童子、血風の鬼人|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|زمان=ja|trans-title=Naruto {{endash}} white childish child, demon of blood style|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151106165246/http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=4-08-703121-7&mode=1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> دووەم دانەش بە ناوی ناروتۆ: ئەرکی پاراستنی گوندی تاڤگەکان لەژێر کاریگەری دووەم کورتە فیلمی (OVA) نووسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.viz.com/read/books/naruto-novel/6772|سەردێڕ=Naruto: Mission: Protect the Waterfall Village! (Novel)|بڵاوکەرەوە=[[Viz Media]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170202002310/https://www.viz.com/read/books/naruto-novel/6772|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=4-08-872840-8&mode=1|سەردێڕ=NARUTO―ナルト―滝隠れの死闘 オレが英雄だってばよ|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|زمان=ja|trans-title=NARUTO {{endash}} Naruto Falls Hidden death fight I am a hero|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160222085957/http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=4-08-872840-8&mode=1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ''ڤیز میدیا'' شازدە پەرتووکی منداڵانی بڵاوکردووەتەوە، بە نووسینی «ترەیسی وێست» و وەرگرتنی وێنە لە مانگاکە، ئەم پەرتووکانە منداڵانی تەمەن ٧ ساڵ بۆ ١٠ ساڵ وەک خوێنەر دەکاتە ئامانج.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2008-06-02/viz-to-ship-anniversary-shonen-jump-naruto-kids-novels|سەردێڕ=Viz to Ship Anniversary Shonen Jump, Naruto Kids' Novels|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161231153926/http://www.animenewsnetwork.com/news/2008-06-02/viz-to-ship-anniversary-shonen-jump-naruto-kids-novels|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> سیازدە ڕۆمان لە ژاپۆن بڵاوکراونەتەوە کە یازدەیان تەواوکەری یەکترن و دوو ڕۆمانی کۆتایش سەربەخۆن.<ref name="amazon122"/> یەکەم ڕۆمانی سەربەخۆ بە ناوی ناروتۆ: چیرۆکی نینجایەکی بوێر وا پیشاندەدرێت کە لەلایەن «جیرایا» ەوە نووسرابێت، باسی سەرکێشییەکانی نینجایەک دەکات بە ناوی ''ناروتۆ موساسابی''،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-703229-1&mode=1|سەردێڕ=NARUTO―ナルト―ド根性忍伝|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|زمان=ja|trans-title=NARUTO {{endash}} Naruto the gutsy ninja|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150624041034/http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-703229-1&mode=1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ئەوەی تریان بە ناوی جینرەیدێن: ئەو ڕۆژەی گورگەکە لووراندی باس لە ڕووداوەکانی دوابەدوای ڕووبەڕووبوونەوەکەی ساسکێ و ئیتاچی دەکات.<ref name="NARUTO―ナルト― 迅雷伝 狼の哭く日">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-703279-6&mode=1|سەردێڕ=NARUTO―ナルト― 迅雷伝 狼の哭く日|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|trans-title=Naruto Jinraiden: The Day the Wolf Howled|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170413134601/http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-703279-6&mode=1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> ئیتاچی شیندێن (پێکدێت لە دوو ڕۆمان) و ساسکێ شیندێن (تاکە ڕۆمانێکە) لە ساڵی ٢٠١٥ بڵاوکراونەتەوە، ھەردووکیان لە ساڵی ٢٠١٦ بوون بە بەشێک لە ئەنیمێ ''ناروتۆ: شیپوودین''.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-12-19/itachi-shinden-spinoff-novels-get-tv-anime-adaptation-in-spring-2016/.96702|سەردێڕ=Itachi Shinden Spinoff Novels Get TV Anime Adaptation in Spring 2016|ئیش=[[Anime News Network]]|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170218123558/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-12-19/itachi-shinden-spinoff-novels-get-tv-anime-adaptation-in-spring-2016/.96702|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/interest/2016-11-04/j-world-tokyo-hosts-event-for-naruto-sasuke-shinden-novel-previews-anime-visual/.108448|سەردێڕ=J-World Tokyo Hosts Event For Naruto: Sasuke Shinden Novel, Previews Anime Visual|ئیش=[[Anime News Network]]|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170108140308/http://www.animenewsnetwork.com/interest/2016-11-04/j-world-tokyo-hosts-event-for-naruto-sasuke-shinden-novel-previews-anime-visual/.108448|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> «ھیدێن» پێکدێت لە شەش سووکە ڕۆمان کە لە ٢٠١٥ بڵاوکراونەتەوە و باسی لە ژیانی کەسایەتییەکان دەکات دوای کۆتاییھاتنی مانگای ناروتۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-15/contents-of-naruto-epilogue-novels-unveiled/.83299|سەردێڕ=Contents of Naruto Epilogue Novels Unveiled|ئیش=[[Anime News Network]]|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161115102821/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-15/contents-of-naruto-epilogue-novels-unveiled/.83299|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === مۆسیقا === '''تۆشیۆ ماسودا''' کاری نووسینەوە و ڕێکخستنی ئاوازی بۆ بەشی یەکەمی زنجیرەی ئەنیمێی ناروتۆ کردووە. ئەلبوومی «ناروتۆ: ساوندتراکی ڕەسەن» کە ٢٢ تراک لەخۆدەگرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-1323|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160123163034/http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-1323|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto {{endash}} Original Soundtrack|بڵاوکەرەوە=CDJapan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> لە ٣ی نیسانی ٢٠٠٣ بڵاوکرایەوە. دووەم ئەلبووم "ناروتۆ: ساوندتراکی ڕەسەن ٢" لە ١٨ی ئازاری ٢٠٠٤ بڵاوکرایەوە و ١٩ تراک لەخۆ دەگرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7314|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160124024937/http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7314|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto {{endash}} Original Soundtrack II|بڵاوکەرەوە=CDJapan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ئەلبوومی سێیەم "ناروتۆ: ساوندتراکی ڕەسەن ٣" کە ھەڵگری ٢٣ تراکە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7249|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160124162415/http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7249|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto {{endash}} Original Soundtrack III|بڵاوکەرەوە=CDJapan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٠٥ بڵاوکرایەوە. دوو [[ساوند تراک|ساوندتراکی]] دیکە بە ناوی "کۆکراوەی باشترین ئاوازەکانی ناروتۆ"ی ١ و ٢ لە ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٤ و ٢ی ئابی ٢٠٠٦ بڵاوکرانەوە و ھەموو گۆرانییەکانی دەستپێک و کۆتاییی ئەڵقەکانی لەخۆگرتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7210|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161224042902/http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7210|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto {{endash}} Best Hit Collection Regular Edition|بڵاوکەرەوە=CDJapan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7367|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160124024550/http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7367|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto {{endash}} Best Hit Collection 2 w/ DVD, Limited Pressing|بڵاوکەرەوە=CDJapan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ھەشت تراک لە ئەنیمێیەکە ھەڵبژێردران و لەسەر سی-دییەک لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ بڵاوکرانەوە و ناوی لێنرا «ناروتۆ و ڕۆک - باشترین ئاوازە ئینسترومێنتاڵییەکان». ساوندتراکی سێ فیلمی یەکەم لەکاتی بڵاوکردەنەوەی فیلمەکاندا بەردەستبوون.<ref name="NARUTO―ナルト― 迅雷伝 狼の哭く日"/> ساوندتراکی ''ناروتۆ: شیپوودین'' لەلایەن "یاسوھارو تاکاناشی" بەرھەمھێنراون و لە ساڵەکانی ٢٠٠٧، ٢٠٠٩ و ٢٠١٦ بڵاوکراونەتەوە بە ناوی "ناروتۆ: شیپوودین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7509|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160307071952/http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7509|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto Shippuden Original Soundtrack|بڵاوکەرەوە=CDJapan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7665|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160403100305/http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7665|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto Shippuden Original Soundtrack II|بڵاوکەرەوە=CDJapan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-70177|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160810163923/http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-70177|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto Shippuden Original Soundtrack III NARUTO CD Album|بڵاوکەرەوە=CDJapan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> - ساوندتراکی ڕەسەن ١ و ٢ و ٣. ''سی-دی'' «ناروتۆ ئۆڵستارس» لە ٢٠٠٨ بڵاوکرایەوە و ١٠ گۆرانی ڕەسەنی سەر بە زنجیرەکە لەخۆ دەگرێت کە لەلایەن کەسایەتییە دەنگییەکانەوە دووبارە وتراونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7560|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160124024144/http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7560|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto All Stars|بڵاوکەرەوە=CDJapan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ١٠ ئاوازی ھەڵبژێردراویش لە ھەردوو ئەنیمێیەکە لە یەک ''دی-ڤی-دیدا'' لەژێر ناوی "بەھێزترین ئاوازەکانی ناروتۆ ٢٠٠٦–٢٠٠٨" لە ساڵی ٢٠٠٨ بڵاوکراونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto/goods/cd/cd02/index.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303195839/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto/goods/cd/cd02/index.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=CD|بڵاوکەرەوە=TV Tokyo|زمان=ja|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ھەروەھا ساوندتراکی فیلمەکانی ''شیپوودین''یش بەردەستبوون و یەکەم دانە لە ساڵی ٢٠٠٧ بڵاوکراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7480|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160124024912/http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7480|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto Shippuden The Movie Original Soundtrack|بڵاوکەرەوە=CDJapan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7568|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160124172320/http://www.cdjapan.co.jp/product/SVWC-7568|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Movie Naruto Shippuden Kizuna Original Soundtrack|بڵاوکەرەوە=CDJapan|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> == کایەی ڤیدیۆیی == {{وتاری سەرەکی|پێڕستی کایە ڤیدیۆیییەکانی ناروتۆ}} کایە ڤیدیۆیییەکانی ناروتۆ لەسەر چەند ئامێرێکی ڤیدیۆیی بڵاوکراونەتەوە وەک ئامێرە ڤیدیۆیییەکانی سەر بە نینتێندۆ، [[سۆنی]]، [[مایکرۆسۆفت]]. زۆربەیان کایەی شەڕکردنن، کە تێیدا کایەکەرەکە ڕاستەوخۆ کۆنتڕۆڵی یەکێک لە کەسایەتییەکانی ناو چیرۆکی ناروتۆ دەکات و بەرامبەر کەسایەتییەکی دیکە ڕکابەری دەکات کە لەلایەن [[ژیریی دەستکرد]]ی تایبەت بە کایەکە یان کایەکەرێکی ترەوە کۆنتڕۆڵ دەکرێت. ئامانج ئەوەیە کە لاکێشەی ژیانی (خوێن) ی ڕکابەرەکەت لەڕێگەی ھێرشی جەستەیی و تەکنیکی نینجای تایبەت بە کەسایەتییەکان کەم بکاتەوە بۆ سفر کە لەسەر بنەمای مانگا و ئەنیمێی ناروتۆ وەرگیراون.<ref name="GameSpotHandsOnCoN1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gamespot.com/articles/naruto-clash-of-ninja-updated-hands-on/1100-6144888/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170315122904/http://www.gamespot.com/articles/naruto-clash-of-ninja-updated-hands-on/1100-6144888/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١٧|سەردێڕ=Naruto: Clash of Ninja Updated Hands-On|وێبگە=[[GameSpot]]|دوایین=Torres|یەکەم=Ricardo|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٠٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ناروتۆ: کۆنۆھا نینپۆچۆ یەکەم کایەی ڤیدیۆیی ناروتۆیە، کە لە ٢٧ی ئازاری ٢٠٠٣ بۆ ئامێری ڤیدیۆییی «وەندەرسوان کەڵەر» بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gamespot.com/naruto-konoha-ninpouchou/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170303135226/http://www.gamespot.com/naruto-konoha-ninpouchou/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٧|سەردێڕ=GameSpot: Naruto: Konoha Ninpouchou|وێبگە=[[GameSpot]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ژمارەیەکی زۆری کایە ڤیدیۆیییەکانی ناروتۆ تەنھا لە ژاپۆن بڵاوکراونەتەوە. یەکەم دوو کایەی ڤیدیۆیی کە لە دەرەوەی ژاپۆن بڵاوکرانەوە پێکدێن لە ناروتۆ: گێکیتۆ نینجا و ناروتۆ: سایکیۆ نینجا دایکێشوو، لە ئەمریکای باکوور لەژێر ناوی ناروتۆ: کڵاش ئۆڤ نینجا و ناروتۆ: نینجا کاونسڵ بڵاوکرانەوە.<ref name="ClashofNinjaAnnouncement22">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gamespot.com/gamecube/action/naruto/news.html?sid=6141993&mode=all|سەردێڕ=Shonen Jump's Naruto Coming to North America!|وێبگە=[[GameSpot]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110628212936/http://www.gamespot.com/gamecube/action/naruto/news.html?sid=6141993&mode=all|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref><ref name="NinjaCouncilGeneralInfo22">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ign.com/games/naruto-ninja-council/gba-497565|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160413132707/http://www.ign.com/games/naruto-ninja-council/gba-497565|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=IGN: Naruto: Ninja Council|وێبگە=[[IGN]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> لە کانوونی دووەمی ٢٠١٢، کۆمپانیای گەشەپێدانی کایەی ڤیدیۆیی باندای نامکۆ ڕایگەیاند کە ١٠ میلیۆن یەکەیان لە زنجیرەی کایە ڤیدیۆیییەکانی ناروتۆ فرۆشتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-01-12/10-million-naruto-games-shipped|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161114071503/http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-01-12/10-million-naruto-games-shipped|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=10 Million Naruto Games Shipped|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> == ناوبانگ و خەڵاتەکان == [[پەڕگە:Cosplayers_of_Naruto_at_Anime_Expo_2006-07-02.jpg|چەپ|وێنۆک|280x280پیکسڵ|کۆمەڵێک ھەواداری ''ناروتۆ'' لە فیستیڤاڵی '''ئەنیمێی ئێکسپۆ''']] مانگای ناروتۆ ٢٣٥ میلیۆن تیراژی فرۆشتووە، لەوەش ١٤٠ میلیۆنی لەناو ژاپۆن و ٩٥ میلیۆنی لە دەرەوەی ژاپۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Roundup of Newly Revealed Print Counts for Manga, Light Novel Series (March - May 2018)|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-05-07/roundup-of-newly-revealed-print-counts-for-manga-light-novel-series/.130972|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠١٨|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180507174913/https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-05-07/roundup-of-newly-revealed-print-counts-for-manga-light-novel-series/.130972|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئایاری ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەمەش لە پلەی سێیەمدایە لە پێڕستی پڕفرۆشترین مانگاکانی مێژوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/interview/2015-10-14/masashi-kishimoto-at-new-york-comic-con/.94188|سەردێڕ=Masashi Kishimoto at New York Comic-con: Part II {{endash}} An Evening with Masashi Kishimoto|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161114222007/https://www.animenewsnetwork.com/interview/2015-10-14/masashi-kishimoto-at-new-york-comic-con/.94188|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> زیاد لە نیوەی فرۆشتنەکان لە ژاپۆندان و ئەوەشی کە دەمێنێتەوە دابەش دەبێت بەسەر ٣٥ وڵات لە سەرانسەری جیھاندا.<ref name="Million2"/> ناروتۆ یەکێکە لە پڕفرۆشترین بڵاوکراوەکانی ڤیز میدیا،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Naruto Box Set 1: Volumes 1–27 with Premium|df=mdy-all|ژپنک=٩٧٨-١-٤٢١٥-٢٥٨٢-٢|دوایین١=Kishimoto|یەکەم١=Masashi|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٠٨}}</ref> کە پەرتووکە وەرگێڕدراوەکانیان بۆ سەر زمانی ئینگلیزی چەند جارێک لە پێڕستی پڕفرۆشترینەکانی دە نیویۆرک تایمز و یو-ئێس-ئەی تودەیدا دەرکەوتوون. لە ساڵی ٢٠٠٦ پەرتووکی حەوتەمی ناروتۆ خەڵاتی کویڵ بۆ باشترین «ڕۆمانی وێنەدار» بردەوە.<ref name="Fluidity of modes22">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Huang|یەکەم=Cheng-Wen|دوایین٢=Archer|یەکەم٢=Arlene|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Fluidity of modes in the translation of manga: the case of Kishimoto's Naruto|journal=Visual Communication|زمان=en|بەرگ=١٣|issue=4|پەڕەکان=٤٧١–٤٨٦|doi=10.1177/1470357214541746}}</ref><ref name="Wins 2006 Quill22">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2006-10-11/naruto-wins-2006-quill-award|سەردێڕ=Naruto Wins 2006 Quill Award|ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ئیش=[[Anime News Network]]|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161201113904/http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2006-10-11/naruto-wins-2006-quill-award|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> لە بەشی خەیاڵیی سایتی «تیچەر ڵایبرێریان»دا بەشێک بوو لە پێڕستی پەرتووکە پێشنیارکراوەکانی ساڵی ٢٠٠٨.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=The best, notable, and recommended from 2008|magazine=Teacher Librarian|بڵاوکەرەوە=E L Kurdyla Publishing LLC|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=١ی نیسانی ٢٠٠٩|بەرگ=٣٦|issue=4|پەڕەکان=٨(١٤)|issn=1481-1782}}</ref> ھەروەھا گۆڤاری «سکوڵ ڵایبرێری»، بوونی مانگای ناروتۆی لە پەرتووکخانەی قوتابخانەکاندا بە پێویست وەسف کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=Manga 101: a primer that will turn you into an otaku (fan)|magazine=School Library Journal|بڵاوکەرەوە=Library Journals, LLC|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|بەرگ=٦١|issue=6|پەڕەکان=٣٨(٣)|issn=0362-8930|دوایین١=Lipinski|یەکەم١=Andrea}}</ref> پەرتووکی ژمارە ٢٨ توانی لە یەکەم ھەفتەی بڵاوکردنەوەیدا بگاتە پلەی ١٧ لە پێڕستی پڕفرۆشترین پەرتووکەکانی گۆڤاری «یوو ئیس ئەی توودەی» بۆ مانگی ئازاری ٢٠٠٨، تەنھا دوو پلە کەمتر لە ژمارەی پێوانەی بۆ مانگا، کە بە ناوی مانگای فروتس باسکێتەوەیە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2008-03-13/usa-today-booklist-march-3-9-highest-ranking-naruto/2|سەردێڕ=USA Today Booklist, March 3–9: Highest-Ranking Naruto|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٠٨|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305040117/http://www.animenewsnetwork.com/news/2008-03-13/usa-today-booklist-march-3-9-highest-ranking-naruto/2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ھەمان پەرتووک بوو بە پڕفرۆشترین پەرتووکی مانگای ساڵی ٢٠٠٨ و دووەم پڕفرۆشترین پەرتووک لە [[ئەمریکای باکوور]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://icv2.com/articles/comics/view/14161/top-20-bookstore-graphic-novels-2008|سەردێڕ=Top 20 Bookstore Graphic Novels of 2008|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=ICv2|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303222625/http://icv2.com/articles/comics/view/14161/top-20-bookstore-graphic-novels-2008|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://icv2.com/articles/comics/view/12330/bookscans-top-20-graphic-novels-march|سەردێڕ=BookScan's Top 20 Graphic Novels for March|بڵاوکەرەوە=ICv2|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303184235/http://icv2.com/articles/comics/view/12330/bookscans-top-20-graphic-novels-march|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> دوای تێپەڕاندنی ٤٠ پەرتووک، بڵاوکراوەی ڤیز لە ساڵی ٢٠١٥ سەرسامی خۆیان دەربڕی بۆ دڵسۆزی خوێنەرانی ناروتۆ، کە بە بەردەوامی پشتگیری مانگاکەیان کردووە بە کڕینی پەرتووکەکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://icv2.com/articles/comics/view/16702/interview-viz-gonzalo-ferreyra-part-1|سەردێڕ=Interview with Viz's Gonzalo Ferreyra, Part 1|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=ICv2|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160307153334/http://icv2.com/articles/comics/view/16702/interview-viz-gonzalo-ferreyra-part-1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> لە نیسانی ٢٠٠٧، پەرتووکی ١٤، خەڵاتی باشترین بەرگی لەلایەن بڵاوکراوەی (دایمۆند کۆمیکس) ەوە وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2008-04-07/viz-wins-two-2007-gem-manga-awards-from-diamond|سەردێڕ=Viz Wins Two 2007 Gem Manga Awards from Diamond|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٠٨|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160917200804/https://www.animenewsnetwork.com/news/2008-04-07/viz-wins-two-2007-gem-manga-awards-from-diamond|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ساڵی ٢٠٠٩، مانگاکە یەکێک بوو لە پاڵێوراوان بۆ خەڵاتی باشترین مانگا لە گۆڤاری نیکۆلۆدییەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2009-03-27/pokemon-wins-nickelodeon-mag-favorite-manga-award|سەردێڕ=Pokémon Wins Nickelodeon Mag's Favorite Manga Award|ئیش=[[Anime News Network]]|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191230225021/https://www.animenewsnetwork.com/news/2009-03-27/pokemon-wins-nickelodeon-mag-favorite-manga-award|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە شوباتی ٢٠١٥، ڕۆژنامەی «ئاساھی شیمبوون» ڕایگەیاند کە ناروتۆ یەکێکە لە نۆ بەربژێر بۆ خەڵاتی کلتووری ساڵانەی تێزوکو ئۆساموو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-02-23/19th-tezuka-osamu-cultural-prize-nominees-announced/.85311?ann-edition=uk|سەردێڕ=19th Tezuka Osamu Cultural Prize Nominees Announced|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304052552/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-02-23/19th-tezuka-osamu-cultural-prize-nominees-announced/.85311?ann-edition=uk|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ئیش=Anime News Network|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> مانگی دواتر کیشیمۆتۆ وەک ئەندامێکی نوێ لە «دەزگای کاروباری کلتووری» سەر بە حکومەتی ژاپۆن ڕاگەیەندرا. کیشیمۆتۆ دەربارەی ناوبانگی ناروتۆ لە دەرەوەی ژاپۆن و بەتایبەتی ئەمریکای باکوور وتی «زۆر دڵخۆشم کە بینەرانی ئەمریکی بابەتی نینجایان پەسەندکردووە و لێی تێدەگەن. ئەمە نیشاندەری ئەوەیە کە بینەران لە ئەمریکا بیریان کراوەیە و ئامادەن حەز بە شتێک بکەن کە پێشتر لایان نامۆ بووە».<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=10th Anniversary: The Masashi Kishimoto Files|magazine=Shonen Jump|بڵاوکەرەوە=Viz Media|بەرگ=٧|issue=11}}</ref> «ناروتۆ شیپوودین» بە بەردەوامی یەکێک بووە لە پڕبینەرترین زنجیرە ئەنیمێیەکانی ناو ژاپۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2007-04-19/japanese-anime-tv-ranking-april-9-15|سەردێڕ=Japanese Anime TV Ranking, April 9–15|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠٠٧|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161107052310/http://www.animenewsnetwork.com/news/2007-04-19/japanese-anime-tv-ranking-april-9-15|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2008-10-07/japanese-anime-tv-ranking-september-22-28|سەردێڕ=Japanese Anime TV Ranking, September 22–28|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161106122353/http://www.animenewsnetwork.com/news/2008-10-07/japanese-anime-tv-ranking-september-22-28|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> یەکەم کۆکراوەی دی-ڤی-دیی بڵاوکراوەی ڤیز میدیا پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی باشترین دیزایینی پاکەت (پاکێج).<ref name="Awards22">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ign.com/articles/2007/02/14/nycc-07-viz-anime-dominates-award-noms|سەردێڕ=NYCC 07: Viz Anime Dominates Award Noms|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠٠٧|وێبگە=[[IGN]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303225606/http://www.ign.com/articles/2007/02/14/nycc-07-viz-anime-dominates-award-noms|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٦|نووسەر=George, Richard|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> == پێشوازیکردن == === مانگا === چەندین ڕەخنەگر لێدوانیان لەسەر ھاوسەنگی دیمەنە شەڕییەکان و گەشەسەندی چیرۆکەکە داوە؛ ئەی ئی سپارۆی سەر بە ئای جی ئێن و کەیسی بریانزای سەر بە تۆڕی ھەواڵی ئەنیمێ پێیان وایە کە ئەنجامی ئەم ھاوسەنگییەش چیرۆکەکە پتەو دەکات،<ref name="ANNManga28Review322">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/review/naruto/gn-28|سەردێڕ=Naruto GN 28 Review|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٠٨|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161116001305/https://www.animenewsnetwork.com/review/naruto/gn-28|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|نووسەر=Brienza, Casey|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ign.com/articles/2007/02/28/naruto-vol-13-review|سەردێڕ=Naruto Vol. 13 Review|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٠٧|وێبگە=[[IGN]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160115183335/http://www.ign.com/articles/2007/02/28/naruto-vol-13-review|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|نووسەر=Sparrow, A. E.|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> بەڵام کارل کیمیلینگەر پێی وایە زۆری دیمەنە شەڕییەکان کاریگەری نەرێنی ھەیە لەسەر گەشەسەندنی چیرۆکەکە و بووەتە ھۆی ھێواشبوونەوەی.<ref name="ANNManga8-10Review222">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/review/naruto-gn-8-10|سەردێڕ=Naruto GN 8–10 {{endash}} Review|ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ئیش=[[Anime News Network]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160510144105/https://www.animenewsnetwork.com/review/naruto-gn-8-10|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٦|نووسەر=Kimlinger, Carl|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> لە ھەمان کاتدا کیمیلینگەر دیزاینی کەسایەتییەکان ئێجگار بەرز دەنرخێنێت.<ref name="ANNManga8-10Review222"/> ڕیک سپانجەر سەرنجڕاکێشی دیمەنەکانی [[ئەکشن]]ی گەڕاندەوە بۆ لێھاتووییی کیشیمۆتۆ لە کێشانی ئەو جۆرە دیمەنانە،<ref name="ANNManga8-10Review222"/> خافیەر لوگۆ ھاوڕایە و شێوازی وێنەکێشانی کیشیمۆتۆ بە گونجاو دەزانێت بۆ ئەو جۆرە چیرۆکەی دەیەوێت دایبڕێژێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://mangalife.com/reviews/narutov14.htm|سەردێڕ=Naruto v. 14 Review|بڵاوکەرەوە=Mangalife.com|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160310222027/http://mangalife.com/reviews/narutov14.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|نووسەر=Lugo, Javier|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> گۆڤاری ئەنیمێ و مانگای نیۆ کەسایەتی ناروتۆ بە «بێزارکەر» وەسف دەکات، بەڵام دان بەوەشدا دەنێت کە سروشتی ''[[ئێعتیاد|ئاڵوودەکاری]] چیرۆکەکە دەگەڕێتەوە بۆ شێوازی گەشەسەندن و داڕشتنی کەسایەتییەکان،<ref name="neo02322">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Naruto Vol. 1: Unleashed|دوایین=White|یەکەم=Nik|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Uncooked Media|issue=23|پەڕەکان=٧٠–٧١|issn=1744-9596|magazine=[[Neo (magazine)|Neo]]|شوێن=United Kingdom}}</ref> بریانا لۆرەنسیش بۆچوونی وایە کە ئەم تایبەتمەندییە ھۆکارە بۆ ئەوەی لە بەشی دوودا بە ئاشکرا ھەست بە گەشەی کەسایەتییەکان دەکرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mania.com/naruto-vol28_article_83777.html|سەردێڕ=Naruto Vol. #28 review|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Mania Entertainment|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110810231741/http://www.mania.com/naruto-vol28_article_83777.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠١١|نووسەر=Lawrence, Briana|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110810231741/http://www.mania.com/naruto-vol28_article_83777.html |date=١٠ی ئابی ٢٠١١ }}</ref> بە تایبەتی پەرتووکی ٢٨ کە بریانا بەرز دەینرخێنێت لە ڕووی چیرۆک و گەشەی کەسایەتییەکانەوە، ھەرچەندە برایانا لای وابوو کە ھەموو پەرتووکەکان ھەمان جۆرییەتیی بەرزیان نییە.<ref name="ANNManga28Review322"/> گۆ ئیتۆ، پرۆفیسۆر لە بەشی مانگای زانکۆی پۆلیتەکنیکیی تۆکیۆ، زنجیرەکە بەراورد دەکات بە مانگای [[دراگۆن بۆڵ]]، لەوەدا کە ھەردووکیان بە جۆرێکی نایاب جووڵەی جەستەی کەسایەتییەکان بە شێوەی [[وێنەی سێ ڕەھەندی|سێدووری]] دەنەخشێنن و [[ھونەری جەنگی]] وێنا دەکەن. ھەروەھا گۆ وتیشی کە خوێنەرەکان زیاتر لە کەسایەتییەکان تێدەگەن بەھۆی پیشاندانی قسەکرجیھانن لەگەڵ خۆیاندا، بەتایبەتی لەکاتی ڕووبەڕووبونەوەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|author-last=Itō|زنجیرە=Global Manga Studies, vol. 2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303205554/http://imrc.jp/images/upload/lecture/data/Web_Version_Cologne%E8%AB%96%E9%9B%86.pdf|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|oclc=٩٦٢٧٤٧٣٧٧|ژپنک=٩٧٨-٤-٩٠٥١٨٧-٠٦-٦|بڵاوکەرەوە=Kyoto Seika University International Manga Research Center|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|author-first=Gō|editor-first=Jacqueline|editor-last=Berndt|سەردێڕ=Intercultural crossovers, transcultural flows manga/comics|chapter-url=http://imrc.jp/images/upload/lecture/data/web_version_cologne論集.pdf|پەڕەکان=٩–١٦|chapter=Particularities of boys' manga in the early 21st century: How NARUTO differs from DRAGON BALL|df=mdy-all|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> دیمەنەکانی ئەکشنی نێو ناروتۆ کاریگەرییان لەسەر فیلمی سکۆت پیڵگریم بەرامبەر جیھان ھەبووە، ئێدگار ڕایت، دەرھێنەری فیلمەکە، دەڵێت ئەو تایبەتمەندییەی ناروتۆ کاریتێکردووە کە لە دوای بەکارھێنانی ھەر تەکنیکێک لە مانگاکەدا باکگراوندەکە (وێنەی پشتەوە) ئەو پەڕەیە گۆڕانکاری تێیدا ڕوودەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cracked.com/pictofacts-761-12-unexpected-inspirations-behind-famous-movies-shows/|سەردێڕ=12 Strange Origin Stories Behind Famous Movies And Shows|بڵاوکەرەوە=Cracked|ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191230125831/https://www.cracked.com/pictofacts-761-12-unexpected-inspirations-behind-famous-movies-shows/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نوکتەیەک (میمێک) لە ئینتەرنێت ھەیە کە ناسراوە بە "ڕاکردنی ناروتۆ". ئاماژە بە ڕاکردنی کەسایەتییەکانی جیھانی نینجای ناروتۆ دەکات کە لەکاتی ڕاکردندا لاشەیان بەرەو پێشەوە دەچەمێننەوە و دەستیان بۆ دواوە درێژدەکەنەوە. کاتێک مانگای ناروتۆ کۆتایی ھات، چەندین [[مانگاکا|ھاوپیشەی]] کیشیمۆتۆ دەستخۆشی تەواوکردنی ئەو کارە نایابەیان لێکرد. دیارترینیان [[ئییچیرۆ ئۆدا]]ی نووسەری [[وەن پیس]] بوو کە کیشیمۆتۆ بە ڕکابەری خۆی دادەنا، کاتێک ناروتۆ گەیشتە کۆتایی، ''ئۆدا'' نامەیەکی لە یەکێک لە پەرتووکەکانی ''وەن پیسیش'' نووسی کە پیرۆزبایی لە کیشیمۆتۆ دەکات و وەک ڕکابەری خۆی دان بەودا دەنێت، کیشیمۆتۆ لەم بارەیەوە وتی کە ئەو دانپێدانانە "تەواو دڵی خۆشکرد". === ئەنیمێ === ناروتۆ، بەشی یەکەم لە زنجیرەکە، لە پلەی ٣٨ دابوو لە پێڕستی «١٠٠ باشترین زنجیرە ئەنیمەیشن» ی ئای جی ئێن.<ref name="ign10022">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=38. Naruto|ناونیشان=http://tv.ign.com/top-100-animated-tv-series/38.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090218133956/http://tv.ign.com/top-100-animated-tv-series/38.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٠٩|وێبگە=[[IGN]]|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090218133956/http://tv.ign.com/top-100-animated-tv-series/38.html |date=١٨ی شوباتی ٢٠٠٩ }}</ref> لە مانگی ئەیلوولی ٢٠٠٥، تۆڕی تەلەڤیزیۆنیی ئاساشی تیڤی ڕاپرسییەکی لەناو وڵاتی ژاپۆن بۆ باشترین ئەنیمێیەکان ئەنجامدا، ناروتۆ پلەی ١٧ی بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2005-09-23/tv-asahi-top-100-anime|سەردێڕ=TV Asahi Top 100 Anime|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6QKvvGT6g?url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2005-09-23/tv-asahi-top-100-anime|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مایک ھەیڵ، نووسەری سەر بە گۆڤاری «نیو یۆرک تایمس»، ناروتۆی پێباشتربوو بە بەراورد بە زنجیرە ئەنیمەیشنەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە زیاتر بۆ منداڵان دروست دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/01/15/arts/television/just-watch-out-for-the-fox-demon-in-the-ninjas-body.html|سەردێڕ=Just Watch Out for the Fox Demon in the Ninja's Body|دوایین=Hale|یەکەم=Mike|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦|ئیش=[[The New York Times]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170518105230/http://www.nytimes.com/2006/01/15/arts/television/just-watch-out-for-the-fox-demon-in-the-ninjas-body.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەندێک ڕەخنەیان لە لە جۆرییەتیی ئەنیمەیشنی ناروتۆ گرت، لەوانەش ''کریستینا کارپنتەر'' کە پێی وابوو شێوازی وێنەکێشانی کیشیمۆتۆ باش نەگۆڕدراوە بۆ ئەنیمەیشن.<ref name="THEMAnimeReviews22">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.themanime.org/viewreview.php?id=120|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161113210839/http://www.themanime.org/viewreview.php?id=120|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=THEM Anime Reviews 4.0 {{endash}} Naruto|بڵاوکەرەوە=T.H.E.M. Anime Reviews|نووسەر=Ross, Christina|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ناروتۆ: شیپوودین، بەشی دووەمی زنجیرەکە، لەلایەن ڕەخنەگرانەوە باش نرخێندرا، دەیڤد سی جۆنس، سەر بە "ئاکتیڤ ئەنیمێ" ئاماژەی بەوەدا کە جۆرییەتیی ئەنیمەیشن بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەتەوە بە بەراورد بە بەشی یەکەم.<ref><!-- http://www.activeanime.com/html/content/view/5759/57/ https://web.archive.org/web/20091101041126/ -->{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://activeanime.com/html/2009/10/25/naruto-shippuden-vol-2-advance-review/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161117161530/http://activeanime.com/html/2009/10/25/naruto-shippuden-vol-2-advance-review/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto SHIPPUDEN VOL. 2 (ADVANCE REVIEW)|یەکەم=Jones|دوایین=David C.|بڵاوکەرەوە=Activeanime|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> "تۆڕی ھەواڵی ئەنیمێ پێی وابوو (ناروتۆ: شیپوودین) چیرۆکێکی جددیتر باسدەکات وەک لەوەی پێش خۆی، ھەروەھا ھاوسەنگییەکی زیاتر ھەیە لەنێوان دراما و کۆمێدی و چیرۆکەکە پەلدەھاوێت بۆ جێگای جیاوازتر و سەرنجڕاکێشتر.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/review/naruto-shippuden/dvd-1|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161221112546/http://www.animenewsnetwork.com/review/naruto-shippuden/dvd-1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto Shippuden DVD 1|ئیش=[[Anime News Network]]|نووسەر=Kimlinger, Carl|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref><ref name="box5">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/review/naruto-shippuden/dvd-box-set-5|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161221112550/http://www.animenewsnetwork.com/review/naruto-shippuden/dvd-box-set-5|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Naruto Shippūden DVD Box Set 5|ئیش=[[Anime News Network]]|نووسەر=Kimlinger, Carl|ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> سەرەڕای ئەوەی ڕەخنە لە ھێواشی چەند ئەڵقەی یەکەم گیرا، پەرەسەندن و گەشەکردنی پەیوەندی نێوان کەسایەتییەکان بەرز نرخێندرا. چارڵز سۆلۆمۆن، نووسەری گۆڤاری لۆس ئەنجلس تایمس، بەشی شیپوودینی خستە پلەی سێیەم لە پێڕستی ١٠ باشترین ئەنیمێ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.gameinformer.com/b/news/archive/2011/02/16/guinness-names-top-50-video-game-characters-of-all-time.aspx|سەردێڕ=Guinness Names Top 50 Video Game Characters Of All Time|newspaper=[[Game Informer]]|یەکەم=Jeff|دوایین=Marchiafava|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/65PklFpFu?url=http://www.gameinformer.com/b/news/archive/2011/02/16/guinness-names-top-50-video-game-characters-of-all-time.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی شوباتی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === سیماکان === [[پەڕگە:Symbole_Uchiwa.svg|چەپ|وێنۆک|240x240پیکسڵ|ھێمای خێزانی ئۆچیھا کە کیشیمۆتۆ لەسەر بنەمای باوەشێنی ئۆچیھا دروستیکردووە.]] «ئەیمی پڵەم» چەند سیما و بیرۆکەیەکی دیار دەخاتەڕوو کە لەلایەن کیشیمۆتۆوە تێکەڵ بە ناروتۆ کراون، لەوانەش بوونی بیرۆکەی میتۆلۆژی ژاپۆنی کە پڵەم پێی وایە بە مەبەستی زیادکردنی چەند چینێکی ھەمەجۆر بۆ چیرۆکی ناروتۆ بەکارھاتوون، کیشیمۆتۆ پێشبینی دەکات کە خوێنەران بە دوای سەرچاوەی بیرۆکە بەکارھاتووەکانی نێو مانگاکە بگەڕێن، ئەمەش ڕێی پێدەدات خۆی لە ڕوونکردنەوە دەربازبکات. بۆ نموونە ئیتاچی دەتوانێت سێ تەکنیک بەکاربھێنێت کە ھەمان ناوی خواوەندەکانی ''شینتۆ''یان ھەیە؛ تسوکیۆمی، ئەماتێراسوو و سووزانۆ. ھەروەھا پڵەم ھێمای خێزانی ئۆچیھا بە نموونەیەکی تر دەھێنێتەوە کە شێوەکەی و لە ھەمان کاتدا ناوەکەشی لەسەر بنەمای باوەشێنی ''ئۆچیوا''یە کە بەشێکە لە داب و نەریتی ژاپۆن و لە ئەفسانەکاندا بەکارھاتوون بۆ پاککردنەوەی لاشە لە خراپەکاری و شەڕەنگێزی؛ ساسکێ لە کۆتایییەکانی زنجیرەکەدا بۆی دەردەکەوێت کە توانای پاککردنەوەی لاشەی ناروتۆی ھەیە لە شەڕەنگێزی ڕێوییە نۆ کلکەکە. ڕێوی لە میتۆلۆژی ژاپۆنیدا فێڵباز و تەڵەکەباز دەردەکەوێت، لە ھەندێک چیرۆکدا دەست بەسەر لاشەی مرۆڤەکاندا دەگرن، پڵەم ئاماژە بەوە دەکات کە ناروتۆ بە ھەمان شێوە لە سەرەتای چیرۆکەکەوە گاڵتەوگەپانە فێڵی لە دانیشتوانەکانی تری گوندەکە دەکرد و گاڵتەی پێدەکردن.<ref name="Plumb22">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٢٠١٠|سەردێڕ=Japanese Religion, Mythology, and the Supernatural in Anime and Manga|journal=The International Journal of the Humanities|بەرگ=٨|issue=5|issn=1447-9508|دوایین١=Plumb|یەکەم١=Amy|پەڕەکان=٢٣٧–٢٤٦}}</ref> «کریستۆفەر ئەی بۆرن» تێبینی ئەوە دەکات کە چیرۆکی ناروتۆ بەھاکانی [[کۆنفووشیزم]] لەخۆ دەگرێت، و پێشنیار دەکات کە ئەو خوێنەرانەی مانگای وەک ناروتۆ و بڵیچ بە وردی دەخوێننەوە زیاتر لە بەھاکانی کۆنفووشیزم تێدەگەن وەک لە خوێندنەوەی ڕاستەوخۆی بیرۆکە نابەرجەستەکانی کۆنفووشیزم.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٠|سەردێڕ=In the Footsteps of the Master: Confucian Values in Anime and Manga|journal=ASIANetwork Exchange: A Journal for Asian Studies in the Liberal Arts|بەرگ=١٧|issue=2|پەڕەکان=٣٩–٥٣|doi=10.16995/ane.206|doi-access=free|دوایین١=Born|یەکەم١=Christopher A.}}</ref> «نۆرمان مێلکۆر رۆبالیش جونیەر» خستنەڕووی ھەردوو بیرۆکەی ئەرێنی و نەرێنی لە مانگای ناروتۆدا ھەڵسەنگاند لەڕێگەی ژماردنی ئەو وشانەی ئەرێنی و ئاشتیخوازن بە بەراورد بەو وشانەی نەرێنی و توندوتیژن؛ دۆزییەوە کە ژمارەیەکی کەم وشەی توندوتیژ ھەن لەچاو وشە ئەرێنییەکان. وتیشی تەنانەت وێناکردنی توندوتیژی و شەڕەنگێزی لە مانگای ناروتۆدا بۆ دەرخستنی ئەو باوەڕەیە کە بەکارھێنانی ڕەفتاری ئەرێنی و ئاشتیخوازی (لەلایەن پاڵەوانی چیرۆکەکەوە) ھەردەم بەسەر ڕق و شەڕەنگێزیدا زاڵدەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Pena|یەکەم١=Norman Melchor Robles Jr.|editor1-last=Drummond|editor1-first=Phillip|سەردێڕ=Violence and Values in the Japanese Manga Naruto|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=The London Film and Media Reader 1|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٥٧٣٦٣١-٣-٧|پەڕەکان=٤٠٦–٤١٧|ناونیشان=http://www.thelondonfilmandmediaconference.com/app/download/5788808861/The%20London%20Film%20and%20Media%20Reader%201.pdf|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150909205907/http://www.thelondonfilmandmediaconference.com/app/download/5788808861/The%20London%20Film%20and%20Media%20Reader%201.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٥|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150909205907/http://www.thelondonfilmandmediaconference.com/app/download/5788808861/The%20London%20Film%20and%20Media%20Reader%201.pdf |date= ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٥ }}</ref> «شۆو ھوویگان» بۆچوونی وایە زنجیرەکە کۆمەڵێک «بەھای ڕەوشتی بنەڕەتی» لەخۆ دەگرێت، ھەروەھا باسی دۆخی گۆشەگیری دەکات، کە ناروتۆ بەسەریدا سەردەکەوێت لەڕێگەی چوونە ناو کۆمەڵگاوە، بەپێچەوانەی ئاکیرا و نیۆن جێنیسس ئیڤانگێڵیۆن کە پاڵەوانی چیرۆکەکە بە گۆشەگیری دەمێنێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Manga's Cultural Crossroads|دوایین=Gan|یەکەم=Sheuo Hui|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Taylor and Francis]]|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-١٠٢٨٣-٩|شوێن=Hoboken|پەڕەکان=٢٣٨–٢٣٩|chapter=Auteur and Anime as Seen in the Naruto TV Series|editor1-last=Berndt|editor1-first=Jacqueline|editor2-last=Kümmerling-Meibauer|editor2-first=Bettina}}</ref> [[پەڕگە:NarutoUzumaki.png|ڕاست|وێنۆک|304x304پیکسڵ|''ناروتۆ'' لە سێ قۆناغی ژیانیدا]] ناروتۆ لەلایەن چەند ڕەخنەگرێکەوە بە چیرۆکێکی «گەورەبوون» یاخود «پێگەشتن» وەسف دەکرێت،<ref name="Lawrence C. Rubin22">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Popular Culture in Counseling, Psychotherapy, and Play-Based Interventions|ناونیشان=https://archive.org/details/popularcultureco00rubi|دوایین=Rubin|یەکەم=Lawrence C.|بڵاوکەرەوە=Springer Pub|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٦١-٠١١٨-١|پەڕەکان=[https://archive.org/details/popularcultureco٠٠rubi/page/n٢٧٤ ٢٣٢]–٢٣٤|chapter=Big Heroes on the Small Screen: Naruto and the Struggle Within}}</ref><ref name="Crossroads 172-175222">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Manga's Cultural Crossroads|دوایین=Fujimoto|یەکەم=Yukari|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Taylor and Francis]]|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-١٠٢٨٣-٩|شوێن=Hoboken|پەڕەکان=١٧٢–١٧٥|chapter=Women in Naruto, Women Reading Naruto|editor1-last=Berndt|editor1-first=Jacqueline|editor2-last=Kümmerling-Meibauer|editor2-first=Bettina}}</ref><ref name="Spanjers322">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Critical Survey of Graphic Novels: Manga|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Salem Press|ژپنک=٩٧٨-١-٥٨٧٦٥-٩٥٥-٣|شوێن=Ipswich, Mass.|پەڕەکان=٢١٥–٢٢١|chapter=Naruto|chapter-url-access=subscription|chapter-url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=lkh&AN=88265667&site=ehost-live|via=[[EBSCOhost]]|دوایین١=Spanjers|یەکەم١=Rik|editor1-last=Beaty|editor1-first=Bart H.|editor2-last=Weiner|editor2-first=Stephen}}</ref> لۆرنس سی ڕیوبینی [[دەروونناس]] پێشنیاری ئەوە دەکات کە چیرۆکی ناروتۆ سەرنجڕاکێش و کاریگەر دەبێت بۆ خوێنەری ھەر تەمەنێک کە کەسێکی ئازیزی لەدەست دابێت، یان ھاوڕێیان نییە و دۆزینەوەی ھاوڕێ سەختە بەلایانەوە، یاخود لە ھەر بارودۆخێکی تردان کە لە زنجیرەکەدا بەرجەستەدەکرێت.<ref name="Lawrence C. Rubin322">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Popular Culture in Counseling, Psychotherapy, and Play-Based Interventions|دوایین=Rubin|یەکەم=Lawrence C.|بڵاوکەرەوە=Springer Pub|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٦١-٠١١٨-١|پەڕەکان=٢٣٢–٢٣٤|chapter=Big Heroes on the Small Screen: Naruto and the Struggle Within}}</ref> بە تێڕوانینی یوکاری فوجیمۆتۆ (لێکۆڵەرەوەی بواری مانگا و پرۆفیسۆری توێژینەوە نێودەوڵەتییەکانی ژاپۆن لە زانکۆی مێجی) کەسایەتییەکان دوای پێگەشتنیان، ڕێز و پێزانینی خۆیان ناشارنەوە بەرامبەر ئەو کەسانەی کە فێریان کردوون، ئەمەش وای لێدەکات چیرۆکێکی [[شۆپپارێزی|پارێزگار]] بێت بە بەراورد بە مانگاکانی تری ھاوسەردەمی خۆی، وەک [[وەن پیس]] و ئێر گییەر.<ref name="Crossroads 172-175222"/> ڕیک سپانجەر چیرۆکی نێوان ناروتۆ (گەشبین) و ساسکێ (تەنیا) وەک [[تراژیدیا]] سەیردەکات، و ھەستدەکات دژییەکی نێوانیان لە شێوازی مامەڵەکردن لەگەڵ چواردەوریاندا لایەنێکی سەرەکی چیرۆکەکەیە: ناروتۆ بەردەوام بەھێزتر دەبێت کە کەسە ئازیزەکانی زیاددەکەن و پێویستە بیان پارێزێت، لەکاتێکدا ساسکێ بە تەنیا دەمێنێتەوە و وردە وردە لە ئارەزووی تۆڵەسەندنەوەدا نوقم دەبێت. «ئۆمۆتۆ تۆمۆیوکی» لای وایە زۆر ساتی پێکەنین و کۆمێدی ھەیە سەرەڕای ئەو نەھامەتی و سەختییانەی ناروتۆ ڕووبەڕوویان دەبێتەوە، بەڵام بە گەورەبوونی ناروتۆ لایەنی کۆمێدی چیرۆکەکە کەمدەبێتەوە، بەتایبەتی لەبەشی دووەمدا.<ref name="Spanjers322"/> فوجیمۆتۆ پێداگری دەکات کە چیرۆکەکە دووبارەبوونەوەیەکی زیاد لە پێویستی تێدایە لە ڕووی ڕۆڵگێڕانی ڕەگەزی نێر و مێ و دەڵێت "لایەنی ڕۆڵگێڕانی ھەردوو ڕەگەزەکە سواو و لاسایییە، بەجۆرێک پیاوان پیاون و ژنانیش ژنن، ڕۆڵگێڕانیشیان لە شێوازی نەریتی لانادەن، ھەر لە زگماکییەوە جیاوازن لە ڕێژەی لێھاتووی جۆری پیشەوە"، بۆ نموونە، کچەکان لە سەرەتاوە لە ئەکادیمیای نینجا ئاستیان بەرزترە، بەڵام کاتێک "کوڕەکان جددیانە ھەوڵدەدەن، کچەکان ناتوانن ڕکابەرییان بکەن". و کاتێک کەسایەتییە مێیینەکان کەسایەتییان گەشەدەکات، دیسان ڕۆڵێکی دووبارەبووەوە و لاسایییان پێدەدرێت، بۆ نموونە "تسونادێ" کە ئافرەتێکی خاوەن تەمەنە، ڕۆڵێکی ھاوشێوەی دایکایەتی دەگێڕێت، و سنگێکی گەورە و دیمەنیکی وروژێنەری پێدراوە، کاتێک ساکوراش دەبێت بە قوتابی، فێری دەکات کە چۆن ببێت بە نینجایەکی پزیشکی، بۆ ئەمەش پێویستت بە چەند بەھرەیەک دەبێت کە تەنھا ئافرەتان ھەیانە، چیرۆکەکە دووبارە ئەو باوەڕە دووپاتدەکاتەوە کە ئافرەتان دەتوانن تەنھا ڕۆڵی چارەسەرکردن بگێڕن لە مەیدانی جەنگدا. فوجیمۆتۆ پێشنیاری ئەوەش دەکات کە شێوازی ڕۆڵگێڕانی ئافرەتان لەوانەیە ھۆکارێک بێت بۆ ئەوەی ئەو کەسایەتییانەی ناپەسەندن و بە بەردەوامی بە بێزارکەر وەسف دەکرێن لەلای خوێنەران، زۆرجار کەسایەتییە مێیینەکانن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Manga's Cultural Crossroads|یەکەم=Yukari|دوایین=Fujimoto|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Taylor and Francis]]|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-١٠٢٨٣-٩|شوێن=Hoboken|پەڕەکان=١٧٥–١٧٧|chapter=Women in Naruto, Women Reading Naruto|editor1-last=Berndt|editor1-first=Jacqueline|editor2-last=Kümmerling-Meibauer|editor2-first=Bettina}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Naruto|ناروتۆ}} * [https://www.viz.com/naruto وێبگەی فەرمی] * [https://www.madman.com.au/series/home/3562/naruto ''ناروتۆ'' لە وێبگەی فەرمیی مادمان ئینتەرتەینمنت] * [https://www.adultswim.com/videos/naruto-shippuden ''ناروتۆ: شیپوودین'' لە وێبگەی فەرمیی ئەدەڵت سویم] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191229022659/https://www.adultswim.com/videos/naruto-shippuden |date=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ }} * [https://web.archive.org/web/20160829202046/http://pierrot.jp/title/naruto/index.html ''ناروتۆ'' لە وێبگەی فەرمیی ستودیۆ پیرۆ] {{ja icon}} * [https://web.archive.org/web/20170308151415/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto2002/ ''ناروتۆ'' لە وێبگەی فەرمیی تیڤی تۆکیۆ] {{ja icon}} * [https://web.archive.org/web/20170314014251/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/naruto/index2.html ''ناروتۆ: شیپوودین'' لە وێبگەی فەرمیی تیڤی تۆکیۆ] {{ja icon}} * {{ann|manga|1598}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|خەیاڵی زانستی|دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠|کۆمیک}} {{وتاری ھەڵبژێردراو|وەشان=٦٥٥٨٦٢|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}} [[پۆل:ئەنیپلێکس]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای ھونەری جەنگی]] [[پۆل:ئەنیمێی ڤیز میدیا]] [[پۆل:ئەنیمێی مادمان ئینتەرتەینمنت]] [[پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت]] [[پۆل:ئەو مانگایانەی گۆڕدراوە بۆ فیلم]] [[پۆل:ئۆڤای ئەنیمێیەکانی ٢٠٠٣]] [[پۆل:ئۆڤای ئەنیمێیەکانی ٢٠٠٤]] [[پۆل:ئۆڤای ئەنیمێیەکانی ٢٠٠٥]] [[پۆل:ئۆڤای ئەنیمێیەکانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:بەرنامەکانی ئەنیماکس]] [[پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی تۆکیۆ]] [[پۆل:چاودێریی تەلەڤیزیۆن لە شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:چاودێریی تەلەڤیزیۆن لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:خەیاڵ دەربارەی شێوەگۆڕین]] [[پۆل:ڕۆمانە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیەکانی ٢٠٠٢]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیەکانی ٢٠٠٧]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ھونەری جەنگی]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:ستۆدیۆی پیرۆ]] [[پۆل:شۆنن مانگا]] [[پۆل:کۆتایییەکانی کۆمیکەکانی ٢٠١٤]] [[پۆل:مانگای شوئیشا]] [[پۆل:مانگای ڤیز میدیا]] [[پۆل:مانگای مادمان ئینتەرتەینمنت]] [[پۆل:مانگای ١٩٩٩]] [[پۆل:متێل]] [[پۆل:میتۆلۆژیی دەستکرد]] [[پۆل:میتۆلۆژیی ژاپۆنی لە ئەنیمێ و مانگا]] [[پۆل:ناروتۆ]] [[پۆل:نینجا لە ئەنیمێ و مانگا]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی]] [[پۆل:ئەفسانە]] 5lz4ydyaok3gdki8j3fe26nzaaeht46 100 149809 1598752 921813 2026-07-05T20:39:48Z Amine yousefi 16159 1598752 wikitext text/x-wiki {{Portals browsebar}} ---- {{قەدبڕ|دو:نژ}} <div style="margin-right:50px;"> </div> <center><b>{{گەورەتر|بەخێربێن بۆ دەروازەی نژیاروانی!}}</b> [[پەڕگە:Archi-portal-strip.png|ناوەڕاست|700px]] '''نژیاروانی''' یان '''تەلارسازی''' ({{بە لاتین|architectura}}) بریتییە لە ھونەر و زانستی شێوەکاری و سازکردن. بەرھەمەکانی تەلارسازی، لە قاڵبی کەرەستەکانی بینایی، زۆرتر بە ناوی ھێماکانی کەلتووری و سیاسی و بە ناوی بەرھەمەکانی ھونەری ھەست دەکردرێن. شارستانییە ناسراوەکان زۆرجار بە دەسکەوتەکانی نژیاروانی کە لێیان بە میرات دەمێنێتەوە، دەناسرێن. نژیاروانی زۆرترین پەیوەندیی لەگەڵ [[ئەندازیاریی شارستانی]]دا ھەیە و بۆ دروستکردنی پێکھاتەیەکی چاک پێویستە ئەندازیارانی نژیاروانی و ئەندازیارانی شارستانی ئەوپەڕی ھاوکاری و تێگەشتنیان لە یەکتر بێت. <center>'''[[نژیاروانی|زیاتر لەبارەی نژیاروانی...]] '''<center/> ---- ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|نژیاروانی}}''' لە دەروازەی نژیاروانیدا ھەیە. {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_نژیاروانی/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} </center> [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی نژیاروانی]] opnu5vlmk5oi7c2t7hm5yu5rbsvyldn 100 150658 1598748 1213477 2026-07-05T20:27:23Z Amine yousefi 16159 1598748 wikitext text/x-wiki {{قەدبڕ|دو:جو}} '''زانستی جوگرافیا''' (بە [[ئینگلیزی]]: ''Geography''؛ لە لاتینیەوە وەرگیراوە: γεωγραφία - geographia) ئەو [[زانست]]ەیە کە لە دیاردە سروشتی و مرۆییەکان دەکۆڵێتەوە لە شوێنێک بۆ شوێنێکی تر وە لەکاتێک بۆ کاتێکی تر. گەر مانای وشەی [[جوگرافیا]] لێکبدرێتەوە ئەوا دەکاتە پێناسەکردن یان نواندن و نەخشاندن یاخود نووسینەوەی [[زەوی]]. [[جوگرافیا|زیاتر...]] ''' ---- <center>ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|جوگرافیا}}''' لە دەروازەی جوگرافیادا ھەیە.<br/> {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_جوگرافیا/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} {{کۆتایی}} eimki8ueu9rkpl7twirwod714k21z4u 100 150723 1598609 921794 2026-07-05T13:37:29Z Amine yousefi 16159 1598609 wikitext text/x-wiki {{بەشەکانی زانست}} ---- {{قەدبڕ|دو:ئە}} <div style="margin-right:80px;"> [[پەڕگە:Crystal Clear app 3d.png|ناوەڕاست|100px]] </div> <center><b>{{گەورەتر|بەخێربێن بۆ دەروازەی ئەندازە!}}</b> ---- '''[[ئەندازە]]''' ئەو پاژەی [[بیرکاری|بیرکارییە]] کە گرنگی دەدا بە پرسیارەکانی دەوروپشتی چەمکانێک وەکوو [[قەبارە|پێودانگ]]، [[شێوە]]، [[شوێن|شوێنی]] تەنەکان بەگوێرەی یەکتر، وە سامانە تایبەتەکانی [[واڵایی]]. ئەندازە یەکێک لە کۆنترین زانستەکانە. ئەندازە لە سەرەتای خۆیدا کۆمەڵێک مەعریفەتی کرداری بووە سەبارەت بە [[درێژی]]، [[ڕووبەر|پانتایی]] و [[قەبارە]]، کە لە سێھەمین سەدەی پێش زاییندا لەلایەن [[ئیقلیدس|ئیقلیدسەوە]] لە سیستەمێکی بەڵگەنەویستیدا خڕ کراونەتەوە. ئەو سیستەمە کە بە [[ئەندازەی ئیقلیدسی]] ناسراوە، بۆ زۆر سەدەی یەک لەدوای یەک ستانداردێک بوو بۆ پەیـڕەوکردن. <center>'''[[ئەندازە|زیاتر...]] '''<center/> ---- <center>ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|ئەندازە}}''' لە دەروازەی ئەندازەدا ھەیە.<br/> {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_ئەندازە/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} </center> {{کۆتایی}} [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی ئەندازە]] scttcoums18mq13qg8oponbax4sncn8 100 150729 1598944 665726 2026-07-06T07:18:20Z Amine yousefi 16159 1598944 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Oktaeder-Animation.gif|ناوەڕاست|250px]] <center>'''[[ھەشتڕوو]]''' تەنێکی داخراوە و خاوەنی ھەشت ڕووە.<center/> hctiohfalelpfoycewmexow7446p0hr 100 150748 1598611 921799 2026-07-05T13:38:29Z Amine yousefi 16159 1598611 wikitext text/x-wiki {{بەشەکانی زانست}} ---- {{قەدبڕ|دو:جە}} <div style="margin-right:50px;"> [[پەڕگە:Circle-icons-calculator.svg|ناوەڕاست|100px]] </div> <center><b>{{گەورەتر|بەخێربێن بۆ دەروازەی جەبر!}}</b> ---- '''جەبر''' لقێکە لە زانستی [[بیرکاری]]، لەگەڵ [[تیۆریی ژمارە]]، [[ئەندازە]] و [[شیکاریی بیرکاری|شیکاری]]. وشەی جەبر لەلایەن زانای بیرکاری [[خەواریزمی]]ەوە بەکارھاتوە و لە زمانی عەرەبیدا بە مانای کۆکردنەوەی پارچەکان دێت. جەبر بریتیە لە تێگەشتن لە ھێما بیرکاریەکان و یاساکانی بەکارھێنانی ئەم ھێمانە. کەوابێ ئەکرێ بڵێین ڕیشاڵێکی بەستنەوەی تەواوی بەشەکانی بیرکارییە. <center>'''[[جەبر|زیاتر...]] '''<center/> ---- <center>ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|جەبر}}''' لە دەروازەی جەبردا ھەیە.<br/> {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_جەبر/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} </center> {{کۆتایی}} [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی جەبر]] 8v3q24s0nfbjti2sr10oyln7vd06pr9 100 150770 1598663 921793 2026-07-05T15:21:22Z Amine yousefi 16159 1598663 wikitext text/x-wiki {{Portals browsebar}} ---- {{قەدبڕ|دو:ئا}} <div style="margin-right:50px;"> [[پەڕگە:Fisher iris versicolor sepalwidth.svg|ناوەڕاست|100px]] </div> <center><b>{{گەورەتر|بەخێربێن بۆ دەروازەی ئامار!}}</b> ---- '''ئامار یاخود ئامارزانی (زانستی ئامار)''' ئەم زانستە بە زانستی پلانداڕشتنی لێکۆڵینەوە و تاقیکردنەوەکان ھەژمار دەکرێت، کە لە ڕێگای کۆکردنەوەی پێدراوەکان (داتا)، دواتر ڕێکخستن، کورتکردن، پێشاندان، شیکردنەوە، لێکدانەوە، بەدیھێنانی ئەنجامەکان بە پشتبەستن بە دراوە کۆکراوەکان، بۆ ئەوەی باشترین بڕیار بدرێت لەسەر ئەو لێکۆلینەوە یان تاقیکردنەوەدا. <center>'''[[ئامار|زیاتر...]] '''<center/> ---- {{چینی ناوەند}}ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|ئامار}}''' لە دەروازەی ئاماردا ھەیە.{{ھن}} {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_ئامار/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} {{کۆتایی}} oyyvzphixhx2a9q10zzr7d6803biqf9 100 150811 1598602 921805 2026-07-05T13:17:04Z Amine yousefi 16159 1598602 wikitext text/x-wiki {{بەشەکانی زانست}} ---- {{قەدبڕ|دو:شیک}} <div style="margin-right:65px;"> [[پەڕگە:Nuvola apps kmplot.svg|ناوەڕاست|100px]] </div> <center><b>{{گەورەتر|بەخێربێن بۆ دەروازەی شیکاریی ماتماتیکی!}}</b> ---- '''شیکاریی ماتماتیکی''' یان '''شیکاریی بیرکارییانە''' ({{بە ئینگلیزی|Mathematical analysis}}) لقێکە لە زانستی [[ماتماتیک]]. شیکاری یا تاوتوێکاریی ماتماتیک بەو بەشە لە ماتماتیک پێناسە دەکرێت کە پەیوەندی ھەیە بە چەمکەکانی [[ڕادە (ماتماتیک)|ڕادە]] (limit) و [[زنجیرەی لێکنزیکبوو|لێکنزیکبوونەوە]]. لقی شیکاری لە زانستی بیرکاریدا بڕێک بابەت وەکوو [[بەردەوامی نەخشە|بەردەوامی]] (continuous)، [[تەواوکاری]]، [[گرتە]] یا داتاشراو (Derivative) و فانکشناڵی ناجەبری شرۆڤە دەکات. <center>'''[[شیکاریی ماتماتیکی|زیاتر ...]] '''<center/> ---- <center>ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|شیکاریی ماتماتیکی}}''' لە دەروازەی شیکاریی ماتماتیکیدا ھەیە.<br/> {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_شیکاریی_ماتماتیکی/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} {{کۆتایی}} [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی شیکاریی ماتماتیکی]] oqafdmzzdihtxdm922fdlc3vx65k4tx 100 151305 1598668 703918 2026-07-05T15:40:26Z Amine yousefi 16159 1598668 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Al-jazari elephant clock.png|چەپ|150px|بێچوارچێوە|وێنەی ([[کاتژمێر]]ی [[فیل]]) کە یەکێکە لە داھێنانە گەورەکانی زانای [[کورد]] [[ئەلجەزیری]]]] '''[[مێژوو]]''' یان '''دیرۆک''' کۆڵینەوەی ڕابردووی مرۆڤە. کەسانێک کە سەبارەت بە مێژوو دەنووسن پێیان دەوترێت [[مێژووناس]] یان [[دیرۆکناس]]. مێژوو گۆڕەپانێکی کۆڵینەوەیە کە بۆ بەدواداچوون و شیکردنەوەی پاشیەکیی ڕووداوەکان لە چیرۆکەکان کەڵکوەردەگرێت و ھەندێجار تێدەکۆشێت شێوەئاساکانی [[ھۆیەتی|ھۆ و بەرھۆ]] کە ڕووداوەکان دەستنیشاندەکەن بپشکنێت. مێژووناسان سەبارەت بە سروشتی مێژوو و بەسوودبوونی لەگەڵ یەکتر دەدوێن. لە [[کوردیی باکووری]]دا، وشەی ''دیرۆک'' بەکاردەھێندرێت. دوو تیۆری لەسەر وشەی ''دیرۆک'' ھەیە. بەپێی یەکێکیان، دیرۆک لە "دوور"ەوە دێت کە لە ھەندێک لە بنشێوەزارەکانی شێوەزاری کوردیی باکووریدا وەکوو "دیر" یان "دویر" دەوترێت. تیۆرییەکەی تر لەو باوەڕەدایە کە وشەی ''دیرۆک'' لە وشەی "چیرۆک"ەوە ھاتووە. ئەم تیۆرییە دووھەمە زۆرتر ڕێیتێدەچێت چونکو وشەی ''History'' ژی لە گەلەک زماناندا واتای چیرۆکیش دەدات. لە [[کوردیی ناوەندی]]دا، وشەی ''مێژوو'' بەکاردەھێندرێت کە لە وشەی "مێژ"ەوە وەرگیراوە کە واتە ''کاتێکی دووری پێش ئێستا''. ھەروەھا ھەندێجار، بەتایبەت لە دەقە کۆنەکاندا، وشەی ''تاریخ'' بەکاردەھێندرێت کە عەرەبییە. وشەی ''History'' ژی لە یۆنانییەوە ھاتووە: ἱστορία، دەخوێندرێتەوە: ھیستۆریا، واتە لێپرسێنەوە. '''[[مێژوو|زیاتر...]]''' ---- <center>ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|مێژوو}}''' لە دەروازەی مێژوودا ھەیە.<br/> {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_مێژوو/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} {{کۆتایی}} 9y0qzafn0nrpnvqp78j43stl8qpzdns 100 151812 1598607 921797 2026-07-05T13:28:22Z Amine yousefi 16159 1598607 wikitext text/x-wiki {{قەدبڕ|دو:تک}} [[پەڕگە:Venn A intersect B.svg| بێچوارچێوە|چەپ|[[دیاگرامی ڤەن|دیاگرامێکی ڤەن]] کە بۆ نواندنی یەکتربڕینی دوو [[کۆمەڵ (بیرکاری)|کۆمەڵە]] بەکار ھاتووە]] '''تیۆریی کۆمەڵە''' ({{بە ئینگلیزی| Set theory}}) لقێکی لۆژیکی ماتماتیکییە کە [[کۆمەڵ (بیرکاری)|کۆمەڵەکان]] تاوتوێ دەکات. بە گشتی کۆمەڵەکان دەتوانن ھەر شتێک بن، بەڵام لە تیۆریی کۆمەڵەکاندا، زۆرتری ئەو شتانەی بەکار دێن [[شتی بیرکارانە|شتە ماتماتیکییەکانن]]. زمانی تیۆریی کۆمەڵەکان دەتوانرێت بۆ پێناسەی ھەموو شتێکی ماتماتیکی بەکار ببردرێت. توێژینەوە نوێکان، سەبارەت بە تیۆریی کۆمەڵەکان لەلایەن [[گیۆرگ کانتۆر]] و ڕیچارد دێدێکیند لە دەیەی حەفتای سەدەی ھەژدەھەمی زایینی دەستی پێ کرد. دوای دۆزینەوەی پارادۆکسەکانی تیۆریی سروشتی کۆمەڵەکان، کۆمەڵێک سیستمی بەڵگەنەویستی لە سەرەتاکانی سەدەی بیستەم پێشکەش کرا کە بەناوبانگترینیان بریتین لە [[بەڵگەنەویست]]ی زرملۆ-فرانکێل و بەڵگەنەویستی ھەڵبژاردن. توێژینەوە ھاوچەرخەکان، سەبارەت بە تیۆریی کۆمەڵەکان زۆر بابەتی جیاواز لەخۆ دەگریت لە پێکھاتەی [[ژمارەی ڕاستەقینە|ھێڵی ژمارە ڕاستەقینەکان]] بگرە ھەتا تاوتوێکردنی ھاوئاھەنگیی ژمارە گەورەکان. '''[[تیۆریی کۆمەڵە|زیاتر...]]''' ---- <center>ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|تیۆریی کۆمەڵە}}''' لە دەروازەی تیۆریی کۆمەڵەدا ھەیە.<br/> {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_تیۆریی_کۆمەڵە/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی تیۆریی کۆمەڵە]] 7gu1t1ois3g14vyqxn91zikj7sefheh 100 153259 1598666 921812 2026-07-05T15:26:40Z Amine yousefi 16159 1598666 wikitext text/x-wiki {{قەدبڕ|دو:مک}} {{Portals browsebar}} ---- <div style="margin-right:60px;"> [[پەڕگە:3 fiddlers in silhouette.svg|2512.svg|150px|ناوەڕاست]] </div> <center><b>{{گەورەتر|بەخێربێن بۆ دەروازەی مۆسیقای کوردی!}}</b> ---- {{چینی ناوەند}}ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|مۆسیقای کوردی}}''' لە دەروازەی مۆسیقای کوردیدا ھەیە.{{ھن}} {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_مۆسیقای_کوردی/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} {{کۆتایی}} [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی مۆسیقای کوردی]] 0ra67csppvfnmph8apw1tlvoch57bk1 0 155825 1598720 1588798 2026-07-05T19:32:13Z Brwa Gillee 66237 1598720 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = دانا عەبدولکەریم حەمەساڵح | وێنە = Dana Abdulkarim.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٧٣|٧|٢١}} | شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]] | ڕێکەوتی_ونبوون = | شوێنی_ونبوون = | ڕەوشی_ونبوون = | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد =[[کورد]] | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | ناوبانگ = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | تەلەڤیزیۆن = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = [[ وەزیری ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێ کردن]] | حیزب = سەربەخۆ، پێشووتر [[بزووتنەوەی گۆڕان]] | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]] | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = }} '''دانا عەبدولکەریم حەمەساڵح''' (لەدایکبووی ١٩٧٣) لە ١٠ی تەممووزی ٢٠١٩، لەسەر پشکی [[بزووتنەوەی گۆڕان]] لە [[نۆیەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بوو بە وەزیری ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێ کردن.<ref name=":2">[http://chawder.org/detailnews.aspx?jimare=21858&cor=15&related=2 گۆڕان وەزیرەکانی یەکلاکردەوە، ماڵپەڕی چاودێر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200929112829/http://chawder.org/detailnews.aspx?jimare=21858&cor=15&related=2 |date=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ }}، ڕۆژی ١٤ی تەمموزی ٢٠١٩ ھێنراوە.</ref> دانا بەکالۆریۆسی ھەیە لە [[ئەندازیاریی شارستانی|ئەندازیاری شارستانی]]. بەرلەوەی ببێتە وەزیر، لێپرسراوی پرۆژەکانی [[پارێزگای سلێمانی]] بووە لەساڵانی ٢٠٠٧ بۆ ٢٠١٠.<ref>[https://gov.krd/kurdish/government/the-cabinet/دانا-عبدالکریم-حمە-ساڵح-عبدالرحمن/ پڕۆفایلی دانا عەبدولکەریم حەمەساڵح]{{بەستەری مردوو|url=https://gov.krd/kurdish/government/the-cabinet/دانا-عبدالکریم-حمە-ساڵح-عبدالرحمن/ |date=تەممووزی ٢٠١٩}}، ماڵپەڕی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان. لە ١٨ی تەمموزی ٢٠١٩ ھێنراوە.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:وەزیرەکانی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] emp4mu9z35jj445mow3qb48myyy0fsb 1598722 1598720 2026-07-05T19:47:14Z Brwa Gillee 66237 1598722 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = دانا عەبدولکەریم حەمەساڵح | وێنە = Dana Abdulkarim.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٧٣|٧|٢١}} | شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]] | ڕێکەوتی_ونبوون = | شوێنی_ونبوون = | ڕەوشی_ونبوون = | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد =[[کورد]] | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | ناوبانگ = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | تەلەڤیزیۆن = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = [[ وەزیری ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێ کردن]] | حیزب = [[سیاسەتوانی سەربەخۆ|سەربەخۆ]]، پێشووتر [[بزووتنەوەی گۆڕان]] | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]] | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = }} '''دانا عەبدولکەریم حەمەساڵح''' (لەدایکبووی ١٩٧٣) لە ١٠ی تەممووزی ٢٠١٩، لەسەر پشکی [[بزووتنەوەی گۆڕان]] لە [[نۆیەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بوو بە وەزیری ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێ کردن.<ref name=":2">[http://chawder.org/detailnews.aspx?jimare=21858&cor=15&related=2 گۆڕان وەزیرەکانی یەکلاکردەوە، ماڵپەڕی چاودێر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200929112829/http://chawder.org/detailnews.aspx?jimare=21858&cor=15&related=2 |date=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ }}، ڕۆژی ١٤ی تەمموزی ٢٠١٩ ھێنراوە.</ref> دانا بەکالۆریۆسی ھەیە لە [[ئەندازیاریی شارستانی|ئەندازیاری شارستانی]]. بەرلەوەی ببێتە وەزیر، لێپرسراوی پرۆژەکانی [[پارێزگای سلێمانی]] بووە لەساڵانی ٢٠٠٧ بۆ ٢٠١٠.<ref>[https://gov.krd/kurdish/government/the-cabinet/دانا-عبدالکریم-حمە-ساڵح-عبدالرحمن/ پڕۆفایلی دانا عەبدولکەریم حەمەساڵح]{{بەستەری مردوو|url=https://gov.krd/kurdish/government/the-cabinet/دانا-عبدالکریم-حمە-ساڵح-عبدالرحمن/ |date=تەممووزی ٢٠١٩}}، ماڵپەڕی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان. لە ١٨ی تەمموزی ٢٠١٩ ھێنراوە.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:وەزیرەکانی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] rja8rtedkf4hz108axlasot19r5tnc3 828 156549 1598713 1381739 2026-07-05T17:44:09Z Tessla 41338 1598713 Scribunto text/plain --[==[ This is the "ئ" list of portal image names. It contains a list of portal images for use with [[Module:Portal]] -- for portal names that start with the letter "ئ". For aliases to existing portal names, and for portal names that -- start with other letters, please use the appropriate page from the following list: -- The portal image data is kept in submodules of [[Module:Portal/images]], listed below: -- [[Module:Portal/images/ئ]] - for portal names beginning with "ئ". -- [[Module:Portal/images/ب]] - for portal names beginning with "ب". -- [[Module:Portal/images/پ]] - for portal names beginning with "پ". -- [[Module:Portal/images/ت]] - for portal names beginning with "ت". -- [[Module:Portal/images/ج]] - for portal names beginning with "ج". -- [[Module:Portal/images/چ]] - for portal names beginning with "چ". -- [[Module:Portal/images/ح]] - for portal names beginning with "ح". -- [[Module:Portal/images/خ]] - for portal names beginning with "خ". -- [[Module:Portal/images/د]] - for portal names beginning with "د". -- [[Module:Portal/images/ڕ]] - for portal names beginning with "ر". -- [[Module:Portal/images/ز]] - for portal names beginning with "ز". -- [[Module:Portal/images/ژ]] - for portal names beginning with "ژ". -- [[Module:Portal/images/س]] - for portal names beginning with "س". -- [[Module:Portal/images/ش]] - for portal names beginning with "ش". -- [[Module:Portal/images/ع]] - for portal names beginning with "ع". -- [[Module:Portal/images/غ]] - for portal names beginning with "غ". -- [[Module:Portal/images/ف]] - for portal names beginning with "ف". -- [[Module:Portal/images/ڤ]] - for portal names beginning with "ڤ". -- [[Module:Portal/images/ق]] - for portal names beginning with "ق". -- [[Module:Portal/images/ک]] - for portal names beginning with "ک". -- [[Module:Portal/images/گ]] - for portal names beginning with "گ". -- [[Module:Portal/images/ل]] - for portal names beginning with "ل". -- [[Module:Portal/images/م]] - for portal names beginning with "م". -- [[Module:Portal/images/ن]] - for portal names beginning with "ن". -- [[Module:Portal/images/و]] - for portal names beginning with "و". -- [[Module:Portal/images/ھ]] - for portal names beginning with "ھ". -- [[Module:Portal/images/ی]] - for portal names beginning with "ی". -- [[Module:Portal/images/دیکە]] - for portal names beginning with any other letters. This includes numbers, -- letters with diacritics, and letters in non-Latin alphabets. -- [[Module:Portal/images/aliases]] - for adding aliases for existing portal names. Use this page for variations -- in spelling and diacritics, etc., no matter what letter the portal begins with. -- When adding entries, please use alphabetical order. The format of the images table entries is as follows: -- ["portal name"] = "image.svg", -- The portal name should be the name of your portal, in lower case. For example, the portal name for -- "Portal:United Kingdom" would be "united kingdom". The image name should be capitalised normally, and the "File:" -- namespace prefix should be omitted. ]==] return { ["خەڵاتی نۆبڵ"] = "Alfred Nobel.png", ["خۆراک"] = "Foodlogo2.svg", ["خەڵکی بەربەر"] = "Berber_flag.svg", ["خواردنەوە"] = "Goblet_Glass_(Banquet).svg", ["خلیسکێنەی سەر سەھۆڵ"] = "Figure-skates-1.jpg", ["خەیاڵی زانستی"] = "Kurdish Wikipedia Science Fiction Portal Logo.png", ["خەڵاتەکان"] = "Wb-badges-gold.svg", } sfcsuvb5l08k8eef6kxp0ky2au94nss 100 157067 1598667 707652 2026-07-05T15:31:21Z Amine yousefi 16159 1598667 wikitext text/x-wiki {{Portals browsebar}} ---- [[پەڕگە:Books (91682524).jpg|بێچوارچێوە|چەپ|300px]] '''ڕۆمان''' ({{بە ئینگلیزی| Novel}}) نووسراوەییکی خەیاڵی درێژتر لە کورتە چیرۆک و چیرۆک کە خۆی چەندین چەشنی ھەیە و ھەرکام لەم چەشنانە نوێنەری جۆرێک لە چیرۆکی ناو [[زەین]]ی نووسەرن. ڕۆمان بریتییە لە گێڕانەوەیەکی چیرۆکئامێزی دوورودرێژ، لەمیانی چیرۆکبێژەوە وێنەی ژیانی کەسایەتییەکان لە چەندین ڕوودا و لە چەندین شوێن و کاتی بەریندا، دەردەخات، زۆر جار خەیاڵ ڕۆلی لە داڕشتنی ڕووداوەکاندا ھەیە، لە ڕۆماندا چەند ڕەگەزێکی گرینگ کۆ دەبێتەوە، لەوانە: ڕووداو، کەسایەتیی سەرەکی، شوێن، کات، چیرۆکبێژ (یان گێڕەرەوە)، گێڕانەوە، بۆگێڕەوە، خەیاڵ، وەسف، دیالۆگ، گۆشەنیگا. گێڕانەوەی ڕووداوەکان و نووسینەوەیان بە شێوەی [[پەخشان]] لە سەدەی شانزدەھەم لە ئینگلتەرە دەستی پێ کرد و شێوازێکی جیاواز بوو لە داستان، بەڵام سەرھەڵدانی ڕاستەقینەی ئەم ھونەرە نوێیە وەک ژانرێکی ئەدەبیی سەربەخۆ، دەگەڕێتەوە بۆ چەرخی رۆشەنگەریی ئەوروپا لە سەدەی ھەژدەھەمدا، کە لەگەڵ گەشەکردن و گەورەبوونی چینی بورژوازیدا و ھەروەھا گەشەکردنی شار و بایەخدان بە تاکەکەس، برەوی زیاتری پەیدا کرد. '''[[ڕۆمان|زیاتر...]]''' ---- <center>ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|ڕۆمانەکان}}''' لە دەروازەی ڕۆمانەکاندا ھەیە.<br/> {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_ڕۆمانەکان/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} {{کۆتایی}} [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی ڕۆمانەکان]] mt5zmmk5sj2pj1qi2605x7va0xu9kym 100 162273 1598669 921820 2026-07-05T15:44:51Z Amine yousefi 16159 1598669 wikitext text/x-wiki <div style="margin: 0; padding: 0 10px"> {{قەدبڕ|دو:ژ}} [[پەڕگە:Pink Venus symbol.svg|80px|semmoldura|ڕاست]] [[پەڕگە:Wikipedia Women's Day.png|150px|semmoldura|چەپ]] <center><big><big><font face="book antiqua, garamond, times, serif">'''[[ڕۆژی جیھانیی ژنان|ڕۆژی جیھانیی ژنان: ٨ی ئازار]]'''</font></big></big></center> '''ڕۆژی جیھانیی ژنان''' (بە [[ئینگلیزی]]: International Women's Day) یان بەدرووستیی '''ڕۆژی جیھانیی ژنە کارکەرەکان''' ناسراو بە '''٨ی ئازار'''، ٨ی ئازاری ھەر ساڵێک یاد دەکرێتەوە. لە ناوچەکانی جیاواز، ئایینەکانی ئەم ڕۆژە لە ڕێزگرتن یان ئەوینداری سەبارەت بە ژنان، ھەتا ئایینەکانی کۆمەڵایەتی و سیاسیی جیاوازە. ئەم ڕۆژە وەکوو ڕووداوەیەکی سیاسی و [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستی]] لە فەرھەنگی بڕێک لە وڵاتەکانی جیھان بەوێنەی ڕووسیا ڕۆژی پشۆدانە. ٨ی ئازار لە بڕێک لە وڵاتەکان لایەنی سیاسیی خۆی لە دەست داوە و وێنەی تێکەڵێک لە [[ڕۆژی دایک]] و [[ڕۆژی ڤالانتاین]] بووە بە ڕۆژیکی نا-سیاسی بۆ پیاوەکان تا ئەوینداری خۆیان لە بەرامبەر ژنان پێشان بدەن؛ بەڵام لە بڕێک لە وڵاتەکانی تر ھێشتا سیاسی ماگە و پرۆگرامەکانی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] بەھێز بەڕێوە دەچن و ئاگاداری سیاسی و کۆمەڵایەتیی ژنان لە خەباتەکانی ژنانی سەرانسەری جیھان بە شێوەێکی ھیوادارانە گەشە بووە. خەڵکی بە لەبەرکردنی نەوارەکانی ئەرخەوانی ئەم ڕۆژە پێرۆزبایی دەکەن. ڕۆژی جیھانیی ژنان لەوەتەی ١٩٠٩ لە ئەمریکا یادی دەکرێتەوە. دوای ماوەیەک ئەمریکا وازی لەیادکردنەوەی ئەو یادە ھێنا وەکوو پشووی وڵات دواتر لە ساڵی ١٩٢٠ لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و چەند وڵاتێکی دیکەی [[کۆمۆنیزم]] وەکوو [[چین]] و [[کووبا]] ئەم بۆنەیان کردە پشوو. دواتر ئەم ڕۆژە لەچەندین وڵات بوو بە پشووی فەرمی. <div align="right" style="font-size:80%">[[ڕۆژی جیھانیی ژنان|زیاتر…]] ---- <center>ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|ژن}}''' لە دەروازەی ژندا ھەیە.<br/> {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_ژن/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} {{کۆتایی}} eu3xzt5oam18qw1j5s5spfncm2cocl7 0 163198 1598831 1568877 2026-07-05T22:42:47Z MFTG 21816 /* top */ 1598831 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەرەوانی سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کروان العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Garawan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.4067| 44.41163 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گەرەوانی سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.4067| 44.41163 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٦٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گەرەوانی سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 6ex9mtlei7rbrzq6tri2tq4u5z0ay97 100 163500 1598753 703891 2026-07-05T20:49:48Z Amine yousefi 16159 1598753 wikitext text/x-wiki '''سیاسەت''' یان '''ڕامیاری''' پرۆسەیەک یا شیوازێکی وەرگرتنی بڕیارە بۆ گروپەکان. ھەرچەند باوە کە سیاسەت بە حکومەتەوە وابەستە بێ، بەڵام سیاسەت لە ھەموو چاڵاکییەکانی مرۆڤدا و لە دامەزراوە ئەکادیمیایی و ئایینی و بازرگانیەکاندا بەدی دەکرێ. زانستی سیاسەت بریتیە لە توێژینەوەی ھەڵس و کەوتی سیاسی و پشکنینی چۆنیەتی وەدەستھێنان و پێرەوکردنی دەسەڵاتە، بۆ نمونە توانای سەپاندنی ئیرادەی خۆت بەسەر کەسێکی تر. تیۆرزانێک بەناوی ھارۆڵد لاسوێڵ بەم شێوەیە پێناسەی سیاسەتی کردووە «کێ چی وەدەست دێنی و کەی و چۆن». . '''[[سیاسەت|زیاتر...]] ''' ---- <center>ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|سیاسەت}}''' لە دەروازەی سیاسەتدا ھەیە.<br/> {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_سیاسەت/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} layi62yqx7aqdnq7lg8oy40a8zx956c 0 164823 1598755 1595064 2026-07-05T20:57:12Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598755 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''تراکتۆر''' ({{بە ئینگلیزی|Tractor}}) ئامێرێکە [[مەکینە|مەکینەیەکی]] بەھێزی لەسەرە بۆ کاری [[کشتوکاڵ]] بەکاردێت، چەندین جۆر دەمی ھەیە کە بە دواوەی دەبەسترێت بۆ مەبەستی دیاریکراو.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://ar.wikipedia.org/wiki/جرار_(آلة)|سەردێڕ=جرار (آلة)|زمان=عەرەبی|سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Tractor|سەردێڕ=Tractor|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> == مێژوو == === بزوێنەرەکانی کێشکردن === [[پەڕگە:Harrison Machine Works 1882 tractor.JPG|وێنۆک|بەرەو چەپ|١٨٨٢ بزوێنەری کێشکردنی ھەڵمی ھاریسۆن ماچین وۆرکس]] یەکەم ئامێرە کشتوکاڵییە ھێزدارەکان لە سەرەتای سەدەی ١٩یەمدا [[بزوێنەری گواستراوە|بزوێنەرە گواستراوەکان]] بوون – بزوێنەرە ھەڵمییەکانی سەر تایە کە دەکرا بۆ لێخوڕینی ئامێرە کشتوکاڵییە میکانیکییەکان بەھۆی قایشێکی نەرمەوە بەکاربھێنرێن. [[ڕیچارد تریڤیسیک]] یەکەم «بزوێنەری گەوڕ»ی «نیوە-گواستراوە»ی [[بزوێنەری ھەڵمی جێگیر]]ی لە ١٨١٢دا نەخشاند، و بۆ لێخوڕینی ئامێرێکی وردکردنی گەنمەشامی بەکارھات.<ref name=Hodge>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Hodge |یەکەم= James |سەردێڕ= Richard Trevithick (Lifelines 6) |بڵاوکەرەوە= Shire Publications |ساڵ= ١٩٧٣|ژپنک= ٩٧٨-٠-٨٥٢٦٣-١٧٧-٥|پەڕە= ٣٠}}</ref> بزوێنەری بەڕاستی گواستراوە لە ١٨٣٩ لەلایەن ویلیام تەکسفۆرد لە [[بۆستن، لینکۆڵنشایر]] داھێنرا کە دەستی بە دروستکردنی بزوێنەرێک کرد کە لە دەوری بۆیلەرێکی شێوە-لۆکۆمۆتیڤ بە بۆری دووکەڵی ئاسۆیی دروست کرابوو. [[چەرخی با|چەرخێکی با]]ی گەورە لەسەر کرانک-شەفتەکە جێگیر کرابوو، و قایشێکی چەرمی پتەو بۆ گواستنەوەی لێخوڕینەکە بۆ ئەو ئامێرەی کە لێدەخوڕا بەکاردەھێنرا. لە ١٨٥٠کاندا، [[جۆن فاولەر (ئەندازیاری کشتوکاڵی)|جۆن فاولەر]] بزوێنەرێکی گواستراوەی کلایتۆن و شەتڵوۆرسی بۆ لێخوڕینی ئامێرەکان لە یەکەم نمایشە گشتییەکانی بەکارھێنانی ڕاکێشانی کێبڵ بۆ کێڵان بەکارھێنا. ھاوکات لەگەڵ پەرەسەندنی سەرەتای بزوێنەری گواستراوە، زۆرێک لە ئەندازیاران ھەوڵیان دا وایان لێ بکەن کە خۆ-بزوێن بن – پێشەنگەکانی [[بزوێنەری کێشکردن]]. لە زۆربەی بارەکاندا ئەمە بە جێگیرکردنی سپڕۆکێتێک لە کۆتایی کرانک-شەفتەکە، و بەکارخستنی زنجیرێک لەمەوە بۆ سپڕۆکێتێکی گەورەتر لەسەر تەوەرەی دواوە بەدی دەھات. ئەم تاقیکردنەوانە سەرکەوتنی جیاوازیان بەدەستھێنا.<ref name="Lane2">{{بیرخستنەوەی کتێب|ساڵ=١٩٧٦|ژپنک=٩٧٨-٠٤٥٠٠٢٨٣٧٣|بڵاوکەرەوە=New English Library|دوایین= Lane |یەکەم= Michael R. |سەردێڕ= Pride of the Road |پەڕە= ٥٦}}</ref> یەکەم [[بزوێنەری کێشکردن]]ی دروست، بەو شێوەیەی کە ئەمڕۆ دەناسرێتەوە، لە ١٨٥٩ پەرەی پێ درا کاتێک ئەندازیاری بەریتانی [[تۆماس ئاڤێلینگ]] [[بزوێنەری گواستراوە|بزوێنەرێکی گواستراوە]]ی [[کلایتۆن و شەتڵوۆرس]]ی دەستکاری کرد، کە دەبوو لە ئیشێکەوە بۆ ئیشێکی تر لەلایەن ئەسپەکانەوە ڕابکێشرێت، بۆ دانەیەکی خۆ-بزوێن. گۆڕانکارییەکە بە دانانی زنجیرێکی لێخوڕینی درێژ لە نێوان کرانک-شەفت و تەوەرەی دواوە ئەنجام درا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Bonnett |یەکەم= Harold |سەردێڕ= Discovering Traction Engines |بڵاوکەرەوە= Shire Publications Ltd |ساڵ= ١٩٧٥|پەڕەکان= ٥|ژپنک= ٩٧٨-٠-٨٥٢٦٣-٣١٨-٢}}</ref> نیوەی یەکەمی ١٨٦٠کان ماوەی تاقیکردنەوەی گەورە بوو بەڵام تا کۆتایی ئەو دەەییە شێوەی ستانداردی بزوێنەری کێشکردن پەرەی سەند و لە ماوەی شەست ساڵی دواتردا کەمێک گۆڕا. بە شێوەیەکی بەرفراوان بۆ بەکارھێنانی کشتوکاڵی وەرگیرا. یەکەم تراکتۆرەکان [[بزوێنەری کێڵان|بزوێنەری کێڵان]]ی ھەڵمی بوون. ئەوان بە جووت بەکاردەھێنران، لە ھەر لایەکی کێڵگەیەک دادەنران بۆ ڕاکێشانی گاوەسنێک بە دوا و پێشدا لە نێوانیاندا بە بەکارھێنانی کێبڵێکی وایەر. لە بەریتانیا [[کۆمپانیای عارەبانە و واگۆنی ھەڵمی منس|مانس]] و [[ڕیچارد گارێت و کوڕەکانی|گارێت]] [[تراکتۆری ھەڵمی|تراکتۆرە ھەڵمییەکانیان]] بۆ کێڵانی ڕاستەوخۆ پەرەپێدا، بەڵام خاکی سەخت و تەڕی ئینگلتەرا وای کرد کە ئەم نەخشەسازییانە کەمتر ئابووری بن لە چاو تیمی ئەسپەکان. لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، کە بارودۆخی خاک ڕێگەی پێ دەدا، تراکتۆرە ھەڵمییەکان بۆ ڕاکێشانی ڕاستەوخۆی گاوەسنەکان بەکاردەھێنران. [[بزوێنەری کشتوکاڵی|بزوێنەرە کشتوکاڵییە]] ھەڵمییەکان تا سەدەی ٢٠ەم بە باشی لە بەکارھێناندا مانەوە تاوەکو بزوێنەرە جێگرەوەکانی سووتانی ناوەکی پەرەیان پێ درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://livinghistoryfarm.org/farminginthe30s/machines_04.html|سەردێڕ=Tractors Advance during the Depression|وێبگە=livinghistoryfarm.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|archive-url=https://web.archive.org/web/20260105142318/http://www.livinghistoryfarm.org/farminginthe30s/machines_04.html|url-status=dead}}</ref> == نەخشەسازی، ھێز و گواستنەوە == === پێکھاتە === تراکتۆرەکان بە گشتی دەکرێت بەپێی ژمارەی تەوەرەکان یان تایەکان پۆلێن بکرێن، لەگەڵ پۆلە سەرەکییەکانی [[تراکتۆری دوو-تایە]] (تراکتۆری تاک-تەوەرە) و تراکتۆری چوار-تایە (تراکتۆری دوو-تەوەرە)؛ تەوەرەی زیاتر گونجاوە بەڵام باو نییە. لە نێوان تراکتۆرە چوار-تایەکاندا (تراکتۆرە دوو-تەوەرەکان)، زۆربەیان [[دوو-تایە لێخوڕین]]ن (بەزۆری [[لێخوڕینی تایەی دواوە|لە دواوە]])؛ بەڵام زۆریان دوو-تایە لێخوڕینن بە یاریدەدەری تایەی پێشەوە، [[چوار-تایە لێخوڕین]] (زۆرجار بە ئاراستەکردنی جومگەدار)، یان [[زنجیردار]] (بە زنجیری پۆڵا یان لاستیکی بەردەوام). [[پەڕگە:Farmall Regular. 1930 (8167774826).jpg|وێنۆک|فارماڵ پێکھاتەی بەرھەمی ڕیزکردنی ناساند، کە ڕێکخستنی تایەی پێشەوەی تەسکی بەکاردەھێنا.]] [[پەڕگە:Zetor 25 - Ystad-2022.jpg|وێنۆک|زێتۆر ٢٥ی خاوەن بزوێنەری دیزڵ یەکەم مۆدێل بوو لە بەرھەمھێنەری [[کۆماری چیک|چیک]] [[زێتۆر]] لە ١٩٤٦دا.]] [[پەڕگە:Volvo T 25.1.jpg|وێنۆک|ڤۆڵڤۆ تی٢٥، ١٩٥٦، تراکتۆری بەنزین]] تراکتۆری کشتوکاڵی کلاسیک [[ئۆتۆمبێل]]ێکی کراوەی سادەیە، بە دوو تایەی لێخوڕینی زۆر گەورە لەسەر تەوەرەیەک لە ژێر تاکە کورسییەک (کورسی و سوکانی [[ئاراستەکردن]] لە ئەنجامدا لە ناوەنددایە)، و بزوێنەرەکە لە پێشەوەی شۆفێرەکەیە، لەگەڵ دوو تایەی ئاراستەکار لە ژێر بەشی بزوێنەرەکەدا. ئەم نەخشەسازییە بنەڕەتییە بۆ چەندین ساڵ بەبێ گۆڕانکاری ماوەتەوە دوای ئەوەی لەلایەن واڵیسەوە پێشەنگایەتی کرا، بەڵام کابینە داخراوەکان لەسەر ھەموو مۆدێلە مۆدێرنەکان جێگیر کراون، بۆ سەلامەتی و ئارامی بەکارھێنەر. لە ھەندێک ناوچەدا کە خاکی سەخت یان تەڕیان ھەیە، بەتایبەتی لە دۆڵی ناوەندی [[کالیفۆرنیا]]، جۆری تراکتۆری «[[کاتەرپیلەر|کاتەرپیلەر]]» یان «[[تراکتۆری زنجیردار|زنجیردار]]» بەھۆی کێشکردن و سەرئاوکەوتنی نایاب بووە باو. ئەمانە بەزۆری لە ڕێگەی بەکارھێنانی پێداڵەکانی برێکی سوڕانەوە و کلاچی زنجیری جیاواز کە بە دەسک کاردەکەن لەبری سوکان مانۆڕیان پێ دەکرا. [[پەڕگە:John Deere track tractor 8330T.jpg|وێنۆک|١٧٠پێکسڵ|ناوەڕاست|تراکتۆری زنجیرداری جۆن دێر ٨٣٣٠تی]] [[پەڕگە:Modern-tractor.jpg|وێنۆک|تراکتۆرێکی [[کێڵگە]]ی مۆدێرنی یاریدەدەری تایەی پێشەوە لە [[ھۆڵەندا|ھۆڵەندا]]]] تراکتۆری چوار-تایە لێخوڕین لە ١٩٦٠کاندا دەستی بە دەرکەوتن کرد. ھەندێک تراکتۆری چوار-تایە لێخوڕین خاوەنی پێکھاتەی ستانداردی «دوو گەورە، دوو بچووک»ن کە تایبەتە بە تراکتۆرە بچووکەکان، لە کاتێکدا ھەندێکیان چوار تایەی گەورەی ھێزداریان ھەیە. تراکتۆرە گەورەترەکان بەزۆری نەخشەسازییەکی جومگەداری ناوەند-بەستراویان ھەیە کە لەلایەن سلیندەرە ھایدرۆلیکییەکانەوە ئاراستە دەکرێن کە یەکەی ھێزی پێشەوە دەجووڵێنن لە کاتێکدا یەکەی دواوە بە جیا ئاراستە ناکرێت. [[پەڕگە:Wheat Planting Rig May 2007.jpg|وێنۆک|یەکەیەکی ھێزی زنجیرداری مۆدێرنی جومگەداری ٤-تایە لێخوڕین خەریکی چاندنی گەنمە لە [[داکۆتای باکوور]]]] لە سەرەتای سەدەی ٢١ەمدا، تراکتۆرە زنجیردارە فرە-ڕێڕەوە ئاراستەکارە جومگەدارەکان یان بێ-جومگەکان تا ڕادەیەکی زۆر جێگەی جۆری کاتەرپیلەریان بۆ بەکارھێنانی کێڵگە گرتووەتەوە. جۆرە گەورەترەکانی تراکتۆرە کشتوکاڵییە مۆدێرنەکان یەکەکانی لێخوڕینی چوار-تایە یان ھەشت-تایەی جومگەدار لەخۆ دەگرن کە یەک یان دوو یەکەی ھێزیان ھەیە کە لە ناوەنددا بەستراونەتەوە و لەلایەن کلاچە ھایدرۆلیکییەکان یان پەمپەکانەوە ئاراستە دەکرێن. پەرەسەندنێکی تا ڕادەیەک نوێ بریتییە لە گۆڕینی تایەکان یان زنجیرە پۆڵاکانی جۆری زنجیردار بە زنجیری لاستیکی نەرمی بەھێزکراو بە پۆڵا، کە بەزۆری لەلایەن میکانیزمە لێخوڕینە ھایدرۆستاتیکییەکان یان بە تەواوی ھایدرۆلیکییەکانەوە ھێزیان پێ دەدرێت. پێکھاتەی ئەم تراکتۆرانە کەمترین لێکچوونی لەگەڵ نەخشەسازی تراکتۆری کشتوکاڵی کلاسیکدا ھەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Tractors}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|ئەندازیاری}} [[پۆل:ئامێرەکانی کشتوکاڵ]] nocdp504q77ppzxxlfhye4vluwjppue 1 165936 1598775 842296 2026-07-05T22:19:20Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598775 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تۆوماتا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=693560 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200422174326/http://ejabat.google.com/ejabat/thread?tid=4cc1c53ad58f3d2a بۆ http://ejabat.google.com/ejabat/thread?tid=4cc1c53ad58f3d2a زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٣:٥٧، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تۆوماتا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842295 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200422174326/http://ejabat.google.com/ejabat/thread?tid=4cc1c53ad58f3d2a بۆ http://ejabat.google.com/ejabat/thread?tid=4cc1c53ad58f3d2a زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٠:٥٨، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تۆوماتا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598774 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180826044104/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=3517312 بۆ http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=3517312 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:١٩، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) bl5zxbqv611e0z74kqfs7n0lqt69vv9 100 166525 1598750 1097912 2026-07-05T20:32:56Z Amine yousefi 16159 1598750 wikitext text/x-wiki {| border="0" style="background-color:transparent" cellpadding="2" cellspacing="1" align="left" | |[[پەڕگە:Flag of Kurdistan.svg|100px|center|]] |border|[[پەڕگە:Kurdish-inhabited area by CIA (1992) box inset removed.jpg|90px|border|]] |- |} {{Transclude lead excerpt | 1= کوردستان| paragraphs=1}} <small>'''[[کوردستان |زیاتر...]]'''</small> ---- <center>ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|کوردستان}}''' لە دەروازەی کوردستاندا ھەیە.<br/> {{Clickable button|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە|url=https://randomincategory.toolforge.org/پۆل:دەروازەی_کوردستان/وتارە_پەیوەندیدارەکان?site=ckb.wikipedia.org}} {{کۆتایی}} mivd32bl8d2spr8989gui3p2jvid4ue 3 167083 1598907 1595327 2026-07-06T01:35:47Z MediaWiki message delivery 12292 /* Wikipedia translation of the week: 2026-28 */ بەشی نوێ 1598907 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤەکان}} *[[ڕووناککردنەوە]] *[[جۆرنی (کایەی ڤیدیۆیی)]] *[[وزەی بەردەوام]] '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢١:٤٩، ٥ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٣، ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tofana di Rozes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Tofana di Rozes 04.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tofana di Rozes''' (3,225 metres (10,581 ft)) is a mountain of the Dolomites in the Province of Belluno, Veneto, Italy. Located west of the resort of Cortina d'Ampezzo, the mountain's giant three-edged pyramid shape and its vertical south face, above the Falzarego Pass, makes it the most popular peak in the Tofane group, and one of the most popular in the Dolomites. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:١٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> <div lang="en" dir="ltr"> == Prologue == *Page : '''[[ھالەی سەرچاوە]]''' *Regarding: [[لێدوانی_بەکارھێنەر:Tessla/ئەرشیڤی_٦#Report_for_vandalism|1]] and <span class="plainlinks nourlexpansion noarchive">[{{fullurl:Special:Log|type=protect&user={{urlencode:Tessla}}&page={{urlencode:ھالەی سەرچاوە}}&wpdate=2026-04-05&wpFormIdentifier=logeventslist}} 2]</span> Hello Tessla, I hope you are well and I apologize for returning to this page again. Thank you for modifying and protecting this page. However, a few issues remain to be resolved, and I cannot modify the page: * The map has been removed from the page because it came from Wikidata. I had added the correct coordinates from Wikidata because the map was too inaccurate. I am providing the correct version at the end of this message. * Two parameters of the new {{دا|زانیاریدانی نیشتنگە}} are causing errors. Furthermore, these two parameters serve no real purpose. I am providing the correct version at the end of this message. * The references are not referencing anything: **The first reference does not reference the article itself and is 16 years old. Therefore, this reference is useless. **The second reference is inaccessible (broken link). The reference's archives redirect to advertisements. There are no other archives. Therefore, this reference is useless. **The third reference leads to a second-level domain (and it's a dead link). Therefore, this reference is useless because it doesn't link to anything. As a replacement, you can find a corrected version >>>'''[[داڕێژە:زانیاریدانی نیشتنگە/خۆڵەپەتانێ|on this page]]'''<<<. Cordially. —[[بەکارھێنەر:Eihel|Eihel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Eihel|لێدوان]]) ٢٠:٤٤، ٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :Hello, could you please protect [[ھالەی سەرچاوە|this page]] for an extended period? Cordially. —[[بەکارھێنەر:Eihel|Eihel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Eihel|لێدوان]]) ١٥:٥٩، ٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Eihel|Eihel]]: it's Done. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٦:٣٥، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) </div> == Wikipedia translation of the week: 2026-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Very-low-calorie diet]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Green smoothie (8222465502).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''very-low-calorie diet''' (VLCD), also known as semistarvation diet and crash diet, is a type of diet with very or extremely low daily food energy consumption. VLCDs are defined as a diet of 800 kilocalories (3,300 kJ) per day or less. Modern medically supervised VLCDs use total meal replacements, with regulated formulations in Europe and Canada which contain the recommended daily requirements for vitamins, minerals, trace elements, fatty acids, protein and electrolyte balance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:١٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chromodoris willani]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Babosa de mar (Chromodoris willani), Anilao, Filipinas, 2023-08-24, DD 34.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Chromodoris willani''''', commonly known as Willan's chromodoris, is a species of sea slug, a dorid nudibranch, a shell-less marine gastropod mollusk in the family Chromodorididae. The species is named for the renowned nudibranch taxonomist Dr. Richard C. Willan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٤، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30430366 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٤:٥٨، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Platypus venom]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Platypus spur.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The platypus is one of the few living mammals to produce venom. The venom is made in venom glands that are connected to hollow spurs on their hind legs; it is primarily made during the mating season.[1] While the venom's effects are described as extremely painful, it is not lethal to humans. Many archaic mammal groups possess similar tarsal spurs, so it is thought that, rather than having developed this characteristic uniquely, the platypus simply inherited this characteristic from its ancestors. Rather than being a unique outlier, the platypus is the last demonstration of what was once a common mammalian characteristic, and it can be used as a model for non-therian mammals and their venom delivery and properties. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30449041 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ١٨:٣٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kuwait National Assembly Building]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Kuwait City Arabian Gulf Street 10.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kuwait National Assembly Building''' is the building that housed the National Assembly of Kuwait. Designed by Danish architect Jørn Utzon in 1972, it was completed in 1982 under the direction of his son Jan. The structural design was by Max Walt. The building was seriously damaged in February 1991 when retreating Iraqi troops set it on fire but has since been restored. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:١٦، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30464799 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤١، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Macau National Security Law]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lei relative à defesa da segurança do Estado projecto.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Macau National Security Law''' is a law in Macau which prohibits and punishes acts of treason, secession, and subversion against the Central government, as well as preparative acts leading to any of the three acts. Taken into effect on 3 March 2009, the purpose of the law is to fulfil Article 23 of the Macau Basic Law, the de facto constitution of the Macau Special Administration Region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٣، ١١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30513945 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:١٨، ١١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == پرسیار لە [[User:Heshmanela|Heshmanela]]ەوە (٠٠:٠٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦) == سڵاو، یەکێک دەربارەی قەزای ڕانیە زانیاری نوسیوە کە قەزای ڕانیەی وەک شارۆچکەیەک نوسیوە لە کاتێکدا ئەوە هەڵەیە چونکە ڕانیە وەک پارێزگایەک مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت کە ئیدارەی سەربەخۆی هەیە کە ناوی ئیدارەی سەربەخۆی ڕاپەڕینە --[[بەکارھێنەر:Heshmanela|Heshmanela]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Heshmanela|لێدوان]]) ٠٠:٠٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) [[بەکارھێنەر:Heshmanela|Heshmanela]] سڵاو، سەبارەت بەم بابەتە دەتوانیت لەگەڵ @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] قسە بکەیت. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٦، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:بیلال معسین|بیلال معسین]]ەوە (١٩:٥٤، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦) == سڵاو ئێوە چون ئەتوانن یارمەتی من بدەن کە ئێستا پێویستیم پێتانە --[[بەکارھێنەر:بیلال معسین|بیلال معسین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بیلال معسین|لێدوان]]) ١٩:٥٤، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:بیلال معسین|بیلال معسین]]: سڵاو، چیت دەوێت بێگومان لێرە بینووسە و یارمەتیت دەدەم. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٤، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == خانو == من خانوێکم دروست کردوە لە سێبیرانی گەورە نزیک مەتاری هەولێر باری دارایم باش نیە خێزاندارم هیچ معاشێکیشم نیە پێویستیم بە 60 وەرەقەیە تا بتوانم بچمە ژیانی خومەوە ناو خانوی خوم بویە من ئێوەم بە باشترین کەس دانا بو ئەوی ئەو یارمەتیەم قبوڵ کەن [[بەکارھێنەر:بیلال معسین|بیلال معسین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بیلال معسین|لێدوان]]) ١٢:٥٥، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:بیلال معسین|بیلال معسین]]: کاک بیلال داوای لێبوردن دەکەم، بەڵام من لە شاری هەولێر نیم و خەڵکی ئەوێش نیم. هەروەها ئێرە شوێنی نووسین و زانیارییە نەک شتی تر، دووبارە ببوورە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٣٦، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:١٩، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]])&#32;([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٤:٠٥، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٢، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٥٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == پرسیار لە [[User:موڕادد سلمان|موڕادد سلمان]]ەوە لەسەر [[ویکیپیدیا:نووسینی کوردی]] (١٨:٢١، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) == تکایە نازانم بۆچی ئەم شتەم نووسی گوتیان عەرەبیە نازانم چی ئەوەی خوارەوە عەشیرەتی فەقێ مەرکی ١. ناونان و ڕەچەڵەکناوەکەیان لە وشەی "فەقێ" (کە بەواتای زانا، قوتابی ئایینی یان پیاوی دانا دێت) و "مەرک" هاتووە، کە ئاماژەیە بۆ ناوی گوندێک یان ناوچەیەکی دیاریکراو کە بنەچەیان لێیەوە هاتووە.مێژووی ئەم عەشیرەتە بەستراوەتەوە بە کۆچ و نیشتەجێبوون لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستان و هەمیشە بە نیشتمانپەروەری ناسراون.٢. ناوچەی جوگرافی و نیشتەجێبوونپارێزگای دهۆک: زۆرینەی دانیشتوانی ئەم عەشیرەتە لە سنووری پارێزگای دهۆک و دەوروبەری نیشتەجێن، بەتایبەتی لە قەزای ئامێدی، شێخان، و دەشتی نەینەوا.هەولێر و مووسڵ: بەشێک لە خێزانەکانی ئەم عەشیرەتە لە ساڵانی ڕابردوودا کۆچیان کردووە بۆ سەنتەری شاری هەولێر و پارێزگای مووسڵ (نەینەوا) بە مەبەستی کار و گوزەران.٣. خەسڵەتە کۆمەڵایەتییەکانپەیوەندی توندوتۆڵ: کۆمەڵگای فەقێ مەرکی بەوە ناسراون کە پەیوەندییەکی توندوتۆڵی خێزانی و عەشایەری لە نێوانیاندا هەیە و لە بۆنە و نەهامەتییەکاندا هاوکاری یەکدی دەکەن.کەسایەتییەکان: لە ڕووی مێژووییەوە، چەندین پیاوی ئایینی، کەسایەتی کۆمەڵایەتی، و تێکۆشەر لەناو ئەم عەشیرەتەدا هەڵکەوتوون کە ڕۆڵی گرنگیان هەبووە لە چارەسەرکردنی کێشە کۆمەڵایەتییەکان و پشتگیریکردنی شۆڕشەکانی کوردستان. ____________________________________ کەسایەتیەکانی عەشیرەتی فەقێ مەرکی --[[بەکارھێنەر:موڕادد سلمان|موڕادد سلمان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:موڕادد سلمان|لێدوان]]) ١٨:٢١، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == عەشیرەتی فەقێ مەرکی == عەشیرەتی فەقێ مەرکی ١. ناونان و ڕەچەڵەکناوەکەیان لە وشەی "فەقێ" (کە بەواتای زانا، قوتابی ئایینی یان پیاوی دانا دێت) و "مەرک" هاتووە، کە ئاماژەیە بۆ ناوی گوندێک یان ناوچەیەکی دیاریکراو کە بنەچەیان لێیەوە هاتووە.مێژووی ئەم عەشیرەتە بەستراوەتەوە بە کۆچ و نیشتەجێبوون لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستان و هەمیشە بە نیشتمانپەروەری ناسراون.٢. ناوچەی جوگرافی و نیشتەجێبوونپارێزگای دهۆک: زۆرینەی دانیشتوانی ئەم عەشیرەتە لە سنووری پارێزگای دهۆک و دەوروبەری نیشتەجێن، بەتایبەتی لە قەزای ئامێدی، شێخان، و دەشتی نەینەوا.هەولێر و مووسڵ: بەشێک لە خێزانەکانی ئەم عەشیرەتە لە ساڵانی ڕابردوودا کۆچیان کردووە بۆ سەنتەری شاری هەولێر و پارێزگای مووسڵ (نەینەوا) بە مەبەستی کار و گوزەران.٣. خەسڵەتە کۆمەڵایەتییەکانپەیوەندی توندوتۆڵ: کۆمەڵگای فەقێ مەرکی بەوە ناسراون کە پەیوەندییەکی توندوتۆڵی خێزانی و عەشایەری لە نێوانیاندا هەیە و لە بۆنە و نەهامەتییەکاندا هاوکاری یەکدی دەکەن.کەسایەتییەکان: لە ڕووی مێژووییەوە، چەندین پیاوی ئایینی، کەسایەتی کۆمەڵایەتی، و تێکۆشەر لەناو ئەم عەشیرەتەدا هەڵکەوتوون کە ڕۆڵی گرنگیان هەبووە لە چارەسەرکردنی کێشە کۆمەڵایەتییەکان و پشتگیریکردنی شۆڕشەکانی کوردستان. ____________________________________ کەسایەتیەکانی عەشیرەتی فەقێ مەرکی (مەلا عبێد قادر) [[بەکارھێنەر:موڕادد سلمان|موڕادد سلمان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:موڕادد سلمان|لێدوان]]) ١٨:٣١، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == پرسیار لە [[User:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]ەوە (١٥:٥٣، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) == :''Note: [[User:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]'s mentor <span class="plainlinks">[{{fullurl:User:Aram}} Aram]</span> is away.'' سڵاو، دەتوانیت بەستەری نێوانزمان زیاد بکەیت بۆ ئەم وتارە؟ https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%86_(%D9%88%DB%8C%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%95%D8%AA) --[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ١٥:٥٣، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]: سڵاو، کێشە نییە من زیادم کرد. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٤، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::گەلێک سپاس [[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ٢٣:٠٠، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:Binar omer|Binar omer]]ەوە (١٨:٤٦، ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) == دەمەوێ بابەتێک بنووسم --[[بەکارھێنەر:Binar omer|Binar omer]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Binar omer|لێدوان]]) ١٨:٤٦، ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == شنروێ مستەفا == '''''شنروێ مستەفا''''' پێشکەشکار، مۆدێل، و چالاکوانی سۆشیاڵ میدیای ناسراوی کوردە کە لە بواری مۆدە، شێوازی ژیان (Lifestyle) و گەشتوگوزاردا کار دەکات '''''گرنگترین زانیارییەکان لەسەر شنروێ مستەفا''''': پێشکەشکاری و '''ڕاگەیاندن''': وەک پێشکەشکارێکی دیار لە چەندین پڕۆگرام و چالاکیی جیاوازی میدیایی لە سۆشیاڵ میدیا و کەناڵە کوردییەکان دەرکەوتووە.مۆدە و جلی کوردی: زیاتر بە پۆشینی جلی کوردی هاوچەرخ و مۆدێرن ناسراوە. ئەو هەمیشە کار دەکات بۆ نیشاندانی جوانیی جلوبەرگی ڕەسەنی کوردی بە شێوازێکی نوێ. '''''گەشت و لایفستایل''''': لە ڕێگەی پەیجەکانییەوە ڤیدیۆ و وێنەی گەشتەکانی بۆ ناوچە جیاوازەکانی کوردستان و دەرەوەی وڵات بڵاودەکاتەوە، لەگەڵ ناساندنی خواردن و شوێنە گەشتیارییەکان.کارساز و بزنس: خاوەنی براندێکی تایبەت بە خۆیەتی بە ناوی by.shnrwe کە لە ڕێگەیەوە جلوبەرگ و بەرهەمەکانی خانمان پێشکەش دە '''پەیجە فەرمییەکانی لە سۆشیاڵ میدیا:ئینستاگرام: زیاتر لە''' ٤١٠ هەزار فۆڵۆوەری هەیە و لەژێر ناوی shnrwe.mustafaa@ چالاکە.سناپچات: ڕۆژانە ڤیدیۆ و ستۆری نوێ بڵاودەکاتەوە لەسەر ئەکاونتی shnrwe@ دەتوانیت لە ڕێگەی ئەم لینکەوە کورتە ڤیدیۆی نوێترین دەرکەوتنی شنروێ لە یوتیوب ببینی.هەروەها بۆ بینینی لیستی ڤیدیۆکانی، سەردانی پلەیلیستی شنروێ مستەفا لە یوتیوب بکە <nowiki>https://youtu.be/Zi6dD7BtpjY?si=bvz2Js1pfMt2Yoa9</nowiki> [[بەکارھێنەر:Binar omer|Binar omer]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Binar omer|لێدوان]]) ١٨:٤٩، ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٢٧، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == پرسیار لە [[User:Ysalimii|Ysalimii]]ەوە لەسەر [[بەختیار سەجادی]] (١٧:٠٥، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) == :''Note: [[User:Ysalimii|Ysalimii]]'s mentor <span class="plainlinks">[{{fullurl:User:Aram}} Aram]</span> is away.'' سڵاو مامۆستا ئەم کاتەتان باش،پرسیارێکم هەیە، چۆن دەتوانم ئەم لاپەڕە بە ئینگلیزی وەربگەڕینمۆ. --[[بەکارھێنەر:Ysalimii|Ysalimii]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ysalimii|لێدوان]]) ١٧:٠٥، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٦، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == نامەیەک بۆ کاک محەممەد == @[[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]]: سڵاو، ئەم نامەیەت بۆ جێ دەھێڵم، هەرکاتێک توانیت، لێرە وەڵامم بدەوە، سوپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:٠٠، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٠٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == نامەت ھەیە == {{نامەت ھەیە}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٠٧، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:Hawbash nasih|Hawbash nasih]]ەوە لەسەر [[سمکۆی شکاک]] (٢٠:٠٥، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) == سڵاو مامۆستا دەتوانی هاوکارم بی --[[بەکارھێنەر:Hawbash nasih|Hawbash nasih]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hawbash nasih|لێدوان]]) ٢٠:٠٥، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hawbash nasih|Hawbash nasih]]: سڵاو بێگوومان، بفەرموو. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٣٣، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Facial age estimation]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Facial age estimation''' is the use of artificial intelligence to estimate the age of a person based on their facial features. Computer vision techniques are used to analyse the facial features in the images of millions of people whose age is known and then deep learning is used to create an algorithm that tries to predict the age of an unknown person. The key use of the technology is to prevent access to age-restricted goods and services. Examples include restricting children from accessing internet pornography, checking that they meet a mandatory minimum age when registering for an account on social media, or preventing adults from accessing websites, online chat or games designed only for use by children. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div>--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٠:٤٤، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١١:٤٥، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulo César Vinha State Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Capim dourado.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Paulo César Vinha State Park''' (Portuguese: Parque Estadual Paulo César Vinha) is a state park in the state of Espírito Santo, Brazil. It protects an area of dunes, lagoons and marshes along the Atlantic shore. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٣٥، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> rb2qasnvt75ujwuax1r4dxitu7aqrx4 0 170548 1598682 1594489 2026-07-05T16:10:00Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598682 wikitext text/x-wiki {{نیشانەی وتاری ھەڵبژێردراو}} {{short description|فیلمێکی دۆکیۆکۆمێدی ٢٠٠٦ لە دەرھێنانی لاری چارڵز}} {{Infobox film | name = بۆرات | image = Borat ver2.jpg | caption = پۆستەری سینەمایی | director = [[لاری چارڵز]] | producer = {{Plain list| * [[ساشا بارۆن کۆون]] * جەی ڕۆچ }} | screenplay = {{Plain list| * ساشا بارۆن کۆون * ئانتۆنی ھاینس * پیتەر بەینھام * دان مەیزەر }} | story = {{Plain list| * ساشا بارۆن کۆەن * پیتەر بەینھام * ئانتۆنی ھاینس * تۆد فیلیپس }} | based_on = {{Based on|بۆرات ساگدیێڤ|ساشا بارۆن کۆون}} | starring = {{Plain list| * ساشا بارۆن کۆون * [[کێن داڤیتیان]] * لێنێڵ * پامێڵا ئاندرسن }} | music = [[ئاران بارۆن کۆون]] | cinematography = {{Plain list| * ئانتۆنی ھاردویک * لوک گیسبولەر }} | editing = {{Plain list| * پیتەر تێشنەر * جەیمس تۆماس * کرەیگ ئالپێرت }} | production_companies = {{Plain list| * Four by Two Films * Everyman Pictures * Dune Entertainment * Major Studio Partners * One America Productions * Ingenious Media * Talkback * Channel 4 }} | distributor = [[فۆکسی سەدەی ٢٠ەم]] | released = {{Film date|df=yes|٢٠٠٦|٠٨|٠٤|فێستیڤاڵی فیلمی تراڤێرس سیتی|٢٠٠٦|١١|٠٢|شانشینی یەکگرتوو|٢٠٠٦|١١|٠٣|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | runtime = ٨٤ خولەک<!--کاتی سینەما: ٨٣:٤٢--><ref name="aIDbt"/> | country = {{Plainlist| * ویلایەتە یەکگرتووەکان * شانشینی یەکگرتوو<ref name="hFNkE"/> }} | language = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] {{efn|ھەرچەندە زۆربەی زمانەکە بریتییە لە ئینگلیزی، عیبری، ئەرمەنی، ڕۆمانی، ھەروەھا چەند وشەیەکی پۆڵەندیشی تێدایە.}} | budget = $١٨ ملیۆن<ref name="Mojo"/> | gross = $٢٦٢٫٦ ملیۆن<ref name="Mojo"/> }} '''''بۆرات: فێربوونە کولتوورییەکانی ئەمریکا بۆ سوودگەیاندن بە نەتەوەی مەزنی کازاخستان''''' ({{ئینگ|Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan}})، ناسراو بە '''''بۆرات''''' ({{ئینگ|Borat}}) فیلمێکی دۆکیۆکۆمێدیی ٢٠٠٦ە. لە دەرھێنانی [[لاری چارڵز]] و ڕۆڵگێڕانی سەرەکیی [[ساشا بارۆن کۆون]]. بارۆن کۆون ڕۆڵی سەرەکیی بۆرات ساگدیێڤ دەگێڕێت، کە ڕۆژنامەوانێکی [[کازاخەکان|کازاخستانی]]یە و گەشت بەنێو [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] دەکات بۆ دروستکردنی دۆکیۆمێنتارییەک کە بەرکەوتنی ڕاستەقینەی لەگەڵ ئەمریکییەکان تێدایە. زۆربەی فیلمەکە دیمەنی نەنووسراوی بۆراتە کە چاوپێکەوتن لەگەڵ ئەمریکییەکان دەکات کە وا دەزانن گەشتیارە و لە دابونەریتە ئەمریکییەکان نازانێت.<ref name="Salon"/> دووەمی ئەو چوار فیلمەیە کە لە دەوروبەری کاراکتەرەکانی بارۆن کۆون لە ''بەرنامەکەی ئالی جی'' (٢٠٠٠–٢٠٠٤) دروست کراوە: یەکەمیان، ''Ali G Indahouse''، کە لە ٢٠٠٢ بڵاوکرایەوە، و کامیۆیەکی بۆراتی تێدا بوو؛ سێیەمیان، ''برونۆ''، لە ٢٠٠٩ بڵاوکرایەوە. بەشی دووەمی ''بۆرات'' لە ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە. ''بۆرات'' لە ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ لە شانشینی یەکگرتوو و ویلایەتە یەکگرتووەکان، لەلایەن [[فۆکسی سەدەی ٢٠ەم]]ەوە بڵاوکرایەوە. فیلمەکە زۆر بەباشی سەرکەوت، لەڕووی ڕەخنەیی و بەبازاڕکردنەوە؛ بە بوودجەیەکی ١٨ ملیۆن دۆلاری، توانی ٢٦٢ ملیۆن دۆلار کۆ بکاتەوە لە جیھان. بارۆن کۆون [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب]]ی بردەوە بۆ باشترین ئەکتەر لە وێنەی جووڵاوی مۆسیقی یان کۆمێدی، لەکاتێکدا فیلمەکە پاڵێورابوو بۆ باشترین وێنەی جووڵاوی مۆسیقی یان کۆمێدیش. ''بۆرات'' ھەروەھا پاڵێورا بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین سیناریۆی وەرگیراو. فیلمەکە ھەرا و ناکۆکی نایەوە. دوای بڵاوبوونەوەی فیلمەکە، ھەندێک کەس قسەیان دژی دروستکەرانی کرد و تەنانەت داوای یاساییشیان تۆمارکرد. لە زۆربەی وڵاتە عەرەبییەکان قەدە غەکرا، و حکوومەتی کازاخستان ڕەخنەی لە فیلمەکە گرت. لە ئازاری ٢٠٠٧ لەسەر [[دی ڤی دی]] بڵاو بووەوە. لە ئەیلوولی ٢٠٢٠دا، بەفەرمی دانی پێدانرا کە بەشی دووەمی فیلمەکە بە نھێنی وێنەگیراوە و تەواو کراوە، دوای چەند ھەفتەیەک لەوەی کە بارۆن کۆون بینرا بوو لە شێوەی بۆراتدا کە لۆرییەکی بارھەڵگری لە [[لۆس ئانجلەس]]دا لێخوڕیبوو. بەشی دووەمی لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠، لەلایەن [[ستۆدیۆکانی ئەمازۆن|ستودیۆکانی ئەمازۆن]]ەوە بڵاو کرایەوە. == چیرۆک == بە فەرمانی وەزارەتی زانیاریی کازاخستان، ڕۆژنامەنووس بۆرات ساگدیێڤ [[کازاخستان]] بەجێدەھێڵێت بۆ «[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|یوو ئێس ئاند ئەی]]»، «مەزنترین وڵاتی جیھان»، بۆ دروستکردنی دۆکیۆمێنتارییەک دەربارەی کۆمەڵگە و کلتووری ئەمریکی. ھاوسەرەکەی، ئۆکسانا، بەجێدێڵێت؛ ھاوبەشەکانی بریتین لە بەرھەمھێنەرەکەی، ئازامات باگاتۆڤ، و مریشکێکی ماڵی. لە نیویۆرک سیتی، بۆرات ئەڵقەیەکی ''بەیواچ'' دەبینێت لە تەلەڤیزیۆن و دەکەوێتە داوی خۆشەویستیی کاراکتەرەکەی پامێڵا ئاندرسنەوە، کە سی جەی پارکەر. لە کاتی چاوپێکەوتن و گاڵتەکردن بە کۆمەڵێکی [[فێمینیزم|فێمینیست]]، دەربارەی ناوی خانمەکتەرەکە و شوێنی نیشتەجێبوونی دەزانێت کە [[کالیفۆرنیا]]یە. بۆرات بە تەلەگرامێکدا ئاگاداردەکرێتەوە کە ئۆکسانا لەلایەن ورچێکەوە کوژراوە. بە دڵخۆشییەوە، بڕیاردەدات بچێتە کالیفۆرنیا و پامێڵا بکاتە ھاوسەری تازەی. بڕیاردەدەن بە فڕین نەچن، نەکا «[[جوو]]ەکان [[ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول|ھێرشەکەی ١١ی ئەیلوول]] دووبارە بکەنەوە». بۆرات وانەی شۆفێری دەخوێنێت و ئۆتۆمبێلێکی ئایس کرێمی تێکشکاو دەکڕێت بۆ گەشتەکە. لە گەشتەکەدا، نامیلکەیەکی ''بەیواچ'' دەکڕێت و ڤیدیۆی زیاتر دەگرێت بۆ دۆکیۆمێنتارییەکەی. چەندان بەشداربووی [[نمایشی شانازی|نمایشی شانازیی ھاوڕەگەزخوازان]]، سیاسەتوانان ئالان کیێس و بۆب بار، و چەند گەنجێکی ئەفریقیی ئەمریکی دەبینێت. بۆرات ھەروەھا لەلایەن تەلەڤیزیۆنێکی ناوخۆیییەوە چاوپێکەوتنی لەگەڵدا دەکرێت و ھەواڵەکانی کەشوھەوا تێکدەدات. لە سەردانیکردنی ڕۆدیۆیەکدا، بۆرات خەڵکەکە دەخاتە جۆش بە ئاماژەدانی جینگۆستی، و بەڵام سروودێکی نەتەوەیی کازاخیی خەیاڵی بە ئاوازی سروودی ویلایەتە یەکگرتووەکان دەڵێت، و کاردانەوەیەکی نەرێنی دەبێت. لە خانووێکدا دەمێننەوە، بۆرات و ئازامات تێکدەچن کاتێک دەزانن خاوەن ماڵەکان جوولەکەن. ھەردووکیان ھەڵدێن دوای ھەڵدانی پارە بۆ دوو قالۆنچە، کە پێیان وایە خاوەن ماڵەکانن و شێوەیان گۆڕیوە. بۆرات ھەوڵدەدات دەمانچەیەک بکڕێت بۆ پارێزگاری، بەڵام ناتوانێت چونکە ھاووڵاتی ئەمریکی نییە، بۆیە ورچێک دەکڕێت. ڕاھێنەرێکی {{قت|ئەتەکێت}} پێشنیاری دەکات کە بۆرات بچێتە ژەمێکی ئێوارەی داخراو لە یانەیەکی خواردن لە [[باشووری ویلایەتە یەکگرتووەکان|باشوور]]. لە نانخواردنەکە، میوانەکانی تر بێزاردەکات کاتێک دەھێڵێت لێنێڵ، کە لەشفرۆشێکی ئەفریقی-ئەمریکییە، بێتە ماڵەکەوە و بۆ سەر مێزەکە: ھەردووکیان دەردەکرێن. بۆرات دەبێتە ھاوڕێی لێنێڵ، و لێنێڵ داوای پەیوەندیی خۆشەویستی لێدەکات، بەڵام بۆرات پێی دەڵێت کە لە خۆشەویستیدایە لەگەڵ کەسێکی تردا. بۆرات سەردانی فرۆشگایەکی ئەنتیک و بە دەبەنگی چەندان کەرەستەی میراتیی کۆنفیدراڵی دەشکێنێت. لە ئوتێلێکدا، بۆرات دەبینێت کە ئازامات [[دەستپەڕ]] لێ دەدات لەسەر وێنەیەکی پامێڵا ئاندرسن. بۆرات بە تووڕەیییەوە ھۆکاری گەشتەکەی بۆ کالیفۆرنیا ئاشکرادەکات. ئازامات بە بڕیارەکەی ھەڵدەچێت، و بارودۆخەکە سەرھەڵدەدات بۆ شەڕکردنی ھەردووکیان بە ڕووتی و دەکەونە ڕاڕەوەکە و ئەسانسۆرێکی قەرەباڵغ و ژوورێکی سەمای پڕ لە خەڵک. ئازامات بۆرات بە جێدێڵێت، پاسپۆرت و تەواوی پارەکەیان و ورچەکەش دەبات. ئۆتۆمبێلەکەی بۆرات بەنزینی تێدا نامێنێت، و بە پێ دەڕوات بۆ کالیفۆرنیا. دواتر لەلایەن چەند قوتابییەکی سەرخۆشی زانکۆی کارۆلینای باشوورەوە ھەڵدەگیرێت. کاتێک ھۆکاری گەشتەکەی دەزانن، ڤیدیۆی سێکسیی ''پام و تۆمی''ی پیشاندەدەن کە دەریدەخات پامێڵا پاکیزە نییە. بە بێتاقەتییەوە، بۆرات نامیلکەی ''بەیواچ''ەکە دەسووتێنێت و، بە ھەڵە، بلیتی گەڕانەوەکەی بۆ کازاخستانیش دەسووتێت. بۆرات دەچێتە کۆبوونەوەیەکی کڵێسای پێنتێکۆستاڵی یەکگرتوو، کە لەوێدا نێنەری ویلایەتە یەکگرتووەکان چیپ پیکەرینگ و سەرۆکی دادی دادگای باڵای میسیسیپی جەیمس دەبلیوو سمیت جونیەر ئامادەن. ئیمانی خۆی وەردەگرێتەوە و لە ئازامات و پامێڵا خۆشدەبێت. ھاوبەشیی ئەندامانی کڵێساکە دەکات لە پاسێکدا بۆ لۆس ئانجلەس و لەوێ ئازامات لە جلێکدا لە شێوەی ئۆلیڤەر ھاردیدا دەدۆزێتەوە، کە بۆرات وا دەزانێت [[ئەدۆڵف ھیتلەر]]ە. ھەردووکیان یەک دەگرنەوە و ئازامات شوێنی دۆزینەوەی پامێڵا بە بۆرات دەڵێت. بۆرات لە کۆتاییدا ڕووبەڕوو پامێڵا دەبینێت لە مەراسیمێکی واژووکردنی کتێبدا لە مێگاستۆرێکی ڤیرجیندا. دوای پیشاندانی «کیسەی ھاوسەرگیرییە نەریتییەکەی» بە پامێڵا، بۆرات ڕاوی دەدووێ لە فرۆشگاکەدا لە ھەوڵی ئەوەی بیڕفێنێت، بەڵام پاسەوانەکان دەیگرن. بۆرات سەردانی لێنێڵ دەکات و پێکەوە دەڕۆنەوە بۆ کازاخستان. چەندان کلتوور و دابونەریتی ئەمریکی دەھێننەوە بۆ گوندەکە، وەک گۆڕانی ھەموو خەڵکەکە بۆ سەر ئایینی [[مەسیحی]] (کە وەشانە کازاخییەکە لەخاچدان و [[ئەشکەنجەدان]]ی جووەکانی تێدایە) و ھێنانی تەکنەلۆژیای کۆمپیوتەری، وەک [[ئایپۆد]]، کۆمپیوتەری [[لاپتۆپ]] و [[تەلەڤیزیۆن]]ی ڕێزۆلووشن بەرز. == کاست == [[پەڕگە:Borat in Cologne.jpg|وێنۆک|ساشا بارۆن کۆون وەک کاراکتەری بۆرات، لە پەخشی فیلمەکە لە [[کۆلن]].]] * [[ساشا بارۆن کۆون]] لە ڕۆڵی بۆرات ساگدیێڤ، ڕۆژنامەنووسێکی خەیاڵیی [[کازاخستان|کازاخی]]، کە بەھۆی دژایەتی [[جوو]] و دژایەتی [[دۆم]]ەکان و [[سێکسیزم]]ێکی بەھێزەوە چیادەکرێتەوە، کە لە نیشتمانەکەیەوە بۆی ماوەتەوە. بۆرات لە ڕەسەندا بۆ کاراکتەرێکی ''بەرنامەکەی ئالی جی'' دروست کرا و لە ھەموو ئەڵقەکانی بەرنامەکەدا دەرکەوت، لەگەڵ دەرکەوتن بە کامیۆ لە سپین-ئۆفی فیلمەکەدا. * [[کێن داڤیتیان]] لە ڕۆڵی ئازامات باگاتۆڤ، بەرھەمھێنەری دۆکیۆمێنتارییەکەی بۆرات. ئازامات کاراکتەرێکی نوێ بوو بۆ فیلمەکە دروست کرا. * لێنێڵ لە ڕۆڵی لێنێڵی لەشفرۆش؛ بۆ یەکەم جار ئەو کاتە دەردەکەوێت کە بۆرات بانگی دەکات بۆ نانی ئێوارە باشوورییەکە. دواتر لەگەڵ بۆراتدا دەگەڕێتەوە بۆ کازاخستان و ھاوسەرگیری دەکەن. * پامێڵا ئاندرسن وەک خۆی؛ ڕۆڵێکی ناوەندی لە فیلمەکەدا دەگێڕێت کە دەبێتە ھۆکاری گەشتە دوورودرێژەکەی ڕۆژنامەنووسەکە. ھەروەھا لە ڕاستیدا دەردەکەوێت لە کۆتایی فیلمەکەدا، لە ھەوڵێکی شکستخواردووی بۆرات بۆ «ھاوسەرگیریی» کلتووری.<ref name="postpam"/> * کاتێک بۆرات زانیاری لە ڕاھێنەرێکی {{قت|ئەتەکێت}} وەردەگرێت، چەند وێنەیەکی ڕووتی ھوویلویس ساگدیێڤی پیشان دەدات، کە کوڕە ھەرزەکارەکەیەتی.<ref name="mRErY"/> وێنەکان لە ڕاستیدا ھی پۆڕن ستاری [[گەی|ھاوڕەگەزخواز]]، ستۆنییە،<ref name="kMgtE"/><ref name="uiKp0"/><ref name="9xQ9Q"/><ref name="eo4pA"/> کە ھەڵبژێردرا چونکە بەرھەمھێنەرەکان «کەسێکیان دەویست کە لە تەمەنی ١٣ و ١٤ ساڵ بچێت بەڵام لە تەمەنێکی یاساییدا بێت بۆ دەرخستنی پێشەوەیان بە ڕووتی».<ref name="3zlXn"/> * سیاسەتوانان ئالان کیێس و بۆب بار لە فیلمەکەدا وەک دوو چاوپێکەوتنکاری بۆرات دەردەکەون. == بەرھەمھێنان == [[پەڕگە:Pam Anderson 2009.jpg|وێنۆک|خانمەکتەر و نمایشکار پامێڵا ئاندرسن یەکێک بوو لەو کەمە ئەکتەرانەی ناو فیلمەکە و دەربارەی گاڵتەکانی ناوی دەزانی.]] جگە لە بۆرات، ئازامات، لێنێڵ، و پامێڵا ئاندرسن، ھیچ کام لە کاراکتەرەکانی تر لەلایەن ئەکتەرەوە بەرجەستە نەکراون.<ref name="Salon"/><ref name="postpam"/><ref name="UJJTr"/> زۆربەی فیلمەکە بێ سیناریۆ کراوە.<ref name="Salon"/> لە زۆربەی بارەکاندا، ھیچ ئاگادارییەک نەدراوە بە بەشداربووەکان کە لە فیلمەکەدا دەبن جگە لە واژووکردنی فۆڕمێک بۆ قبووڵکردن لەسەر ئەوەی کە ھیچ سکاڵایەکی یاسایی دژی بەرھەمھێنەرانی فیلمەکە نەکەن.<ref name="canttouchme"/> وێنەگرتنی سەرەکی لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٥دا دەستیپێکرد، کە بارۆن کۆون خەریک بوو شەڕ و ھەرایەک دروستبکات کە بێگومان دیمەنی ڕۆدیۆکەیە لە فیلمەکەدا.<ref name="Rodeo"/> چاوپێکەوتنێک لەگەڵ بارۆن کۆون لەلایەن ''[[ڕۆلینگ ستۆن|ڕۆڵینگ ستۆن]]''ەوە ئاشکرایکرد کە ٤٠٠ کاتژمێر ڤیدیۆ وێنەگیراوە بۆ فیلمەکە.<ref name="162cB"/> === ناونیشان === ئەو شوێنەی کە بە کازاخستان لە فیلمەکەدا دانراوە ھیچ پەیوەندییەکی بە وڵاتە ڕاستەقینەکەوە نییە، و بەرھەمھێنەرانی فیلمەکە بە ڕاشکاوانە نکۆڵی دەکەن لەوەی ھەوڵیان دابێت «سووکایەتی بە باوەڕ و کردەوە و سیفەتە ڕاستەقینەکانی ھەر کەسێک بکەن کە پەیوەندی بە کازاخستانەوە ھەیە» لە ئاگادارییەکی «ھەموو کەسێک خەیاڵییە» دا. ئەو دیمەنانەی بۆرات لە گوندەکەیدا پیشاندەدات لە گوندێکی [[ڕۆمانیا]]یی گلۆددا وێنەگیراوە، کە زۆربەی لە ڕۆمادایە.<ref name="killborat"/> ناوی دراوسێکەی بۆرات، نورسوڵتان توویاقبای، تێکەڵەی ناوەکانی سەرۆکی پێشووی کازاخی [[نوورسوڵتان نەزەربایێڤ]] و سیاسەتوانی ئۆپۆزسیۆن جارماحان توویاقبایییە. === زمان === ھیچ [[زمانی کازاخی|زمانێکی کازاخی]] لە فیلمەکەدا نابیسترێت. دراوسێکانی بۆرات لە کازاخستان لەلایەن [[دۆم|خەڵکانی ڕۆمانی]]یەوە ڕۆڵگێڕدراون، کە بێ ئاگا بوون لە بابەتی فیلمەکە تا دوای پریمیەرەکەی. [[ساشا بارۆن کۆون]] (بۆرات) بە گشتی لە نوو فیلمەکەدا بە [[زمانی عیبری|عیبری]] قسەدەکات (بەھۆی ئەوەی دایکی ئیسرائیلییە و خۆشی باش لە زمانەکە دەزانێت)، لەگەڵ تێکەڵکردنی لەگەڵ چەند وشەیەکی پۆڵەندیدا. ڕۆمانیش لە سەرەتای فیلمەکەدا قسەی پێدەکرێت لە سەرەتای فیلمەکە لە شارۆچکە ڕۆمانییەکەدا. ئەلفوبێ سیریلیکەکە کە لە فیلمەکەدا بەکارھاتووە شێوازی ڕووسییە، نەک ھی کازاخی، ھەرچەندە زۆربەی وشەکان کە بە کازاخی نووسراوە (بە تایبەتی ناوە جوگرافییەکان)یا بە ھەڵە نووسراون یا وشەن کە مانایان نییە. وشە ئینگلیزییەکان بە تەختەکلیلێک نووسراون کە بە زمانی ڕووسی ڕێکخراوە. پیتەکانی سەر فڕۆکەی ڵۆکھید ئێلەکتراکە{{disambiguation needed|date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}} لە سەرەتای فیلمەکەدا ئەنجامی پیتی ڕۆمانین کە ھەڵگێڕدراونەتەوە، لەکاتێکدا لە پۆستەرەکانی ڕێکلامدا بە «BORДT» نووسراوە بە پیتی «د»ی [[ئەلفوبێی سیرلیک|سیرلیکی]] کە شێوازی «A»ی سیرلیکی فاوکسی زیاتر بەکارھێنراوە تا دەرکەوتنێکی «ڕووسی» پێبدات. لەکاتێکدا بارۆن کۆون بە عیبری قسەدەکات لە فیلمەکەدا، کێن داڤیتیان (ئازامات) بە [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] قسەدەکات.<ref name="theygetit"/> === دیمەنە سڕدراوەکان === [[دی ڤی دی]]یەکە چەندان دیمەنی سڕدراوەی فیلمەکەی تێدابوو، وەک دیمەنێک کە تێیدا بۆرات پرسیاری لێدەکرێت لەلایەن پۆلیسێکەوە لە وەستانێکی ترافیکدا، سەردانکردنی ئارامگەیەکی ئاژەڵان بۆ ھەڵگرتنەوەی سەگێک تا بۆرات لە جووەکان بپارێزێت، وەرگرتنی مەساجێک لە ئوتێلێک، سەردانیکردنی دکتۆرێکی ئەمریکی. ھەروەھا مۆنتاژێکی دیمەنە بڕدراوەکانی فیلمەکە ھەیە، وەک دیمەنێک کە تێیدا بۆرات کارێک وەردەگرێت لە ڕێستورانتی کریستاڵ و بەشداردەبێت لە ڕۆڵگێڕانەوەی [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا]]دا. خشتەی دیمەنە سڕدراوەکان ھەروەھا دیمەنێکی سوپەرمارکێتیشی تێدایە بە خاوەنێکی زۆر ئارامەوە (بۆرات دووبارە و دووبارە پرسیار لە بەرھەمێکی بەشی پەنیرەکانی فرۆشگاکە دەکات و خاوەنەکەش ھەر بە ھەمان شێوە وەڵام دەداتەوە: «ئەوە پەنیرە»)، ڕاپۆرتێکی ڕاستەقینەی تەلەڤیزیۆنی ناوخۆیی سەبارەت بە گۆرانیوتنەکەی بۆرات لە ڕۆدیۆکەدا، و دیمەنێکی «کۆتایی دڵخۆش» دەربارەی بۆرات لە دەرکەوتنی بەرنامەیەکی کازاخی بە ناوی «''سێکسیدرۆونواچ''»، بەرنامەیەکی ھاوشێوەی ''بەیواچ'' کە ئازامات و لێنێڵ و ئەلێکساندرا پۆڵیشی تێدایە. دیمەنێکیش کە تێیدا بۆرات «وا خۆی دەردەخست کە دەستگیردەکرێت» وێنەگیرا، بەڵام لابرا دوای ھەڕەشەی سکاڵای یاسایی لەلایەن کاربەدەستانی زیندانەکەوە دوای ئەوەی زانیان کە «دۆکیۆمێنتارییەکە» تەنزە.<ref name="tWEh1"/> لە چاوپێکەوتنێکدا، یەکێک لە نووسەرانی فیلمەکە، دان مەیزەر، دانی پێدانا کە دیمەنێک ھەبووە بەڵام بڕدراوە کە تێیدا بۆرات دەچێتە وێنەگرتنی ڤیدیۆیەکی پۆرنۆگرافیی ڕاستەقینەوە لەگەڵ خانمەکتەر بڕوک بانەردا. مەیزەر وتی بۆیە دیمەنەکە سڕدراوەتەوە تا پێشبڕکێ لەگەڵ دیمەنی شەڕکردنە ڕووتەکەی ناو ئوتێلەکە نەکات، بەڵام وتی لەوانەیە لە دی ڤی دییەکەدا دابنرێت.<ref name="Mazer"/> لە چاوپێکەوتنێکی ٢٠١٦ لە ''کۆنان''، بارۆن کۆون باسی دیمەنەکەی کرد کە چووەتە فیلمێکی پۆرنۆگرافییەوە.<ref name="dUEIi"/> == بڵاوبوونەوە == [[پەڕگە:Borat ComicCon 2006.jpg|وێنۆک|ساشا بارۆن کۆون وەک بۆرات لە کۆمیککۆنی سان دیێگۆی ٢٠٠٦ لە کاتی باسکردنی فیلمەکە]] === پێشبینینەکان === کەمێکی ''بۆرات'' لە [[کۆمیک کۆنی سان دیێگۆ|کۆمیککۆنی نێودەوڵەتیی]] ٢٠٠٦ لە سان دیێگۆ، [[کالیفۆرنیا]] پیشاندرا، لە ڕێکەوتی ٢١ی تەممووزی ٢٠٠٦.<ref name="Comiccon"/> یەکەم پەخشی بۆ ئەو بینەرانەی پارەیان داوە لە فێستیڤاڵی فیلمی تراڤێرس سیتیی ٢٠٠٦دا بوو،<ref name="Traverse"/> کە خەڵاتی «نایابیی لە فیلمسازی» دا بردەوە.<ref name="Traverseresults"/> یەکەم پەخشی فەرمیی فیلمەکە لە [[تۆرۆنتۆ|تۆرنتۆ]] لە ٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٦دا بوو، لە شانۆی زانکۆی ڕایەرسن لە [[فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆرنتۆ]]. بارۆن کۆون وەک کاراکتەرەکە ئامادەبوو لە عەرەبانەیەکدا کە چەندان لە شێوەی جووتیاردا ڕایان دەکێشا. بیست خولەک بەسەر فیلمەکەدا ڕۆیشت و پڕۆجێکتەرەکە شکا. بارۆن کۆون نمایشێکی پلان دانەنراوی کرد تا بینەرەکان بھێڵێتەوە، بەڵام ھەموو ھەوڵەکان بۆ چاککردنەوەی پڕۆجێکتەرەکە شکستی ھێنا.<ref name="b2OTI"/><ref name="Scotsman"/> فیلمەکە بە سەرکەوتووی پەخشکرا بۆ شەوی دواتر، کە دەستن ھۆفمەنیش لەوێ ئامادەبوو.<ref name="USTODAYToronto"/> لە [[ئیسرائیل]]، پۆستەرەکەی کە بۆراتی لە سلینگ بیکنییەکدا تێدابوو ڕەتکرایەوە لەلایەن کۆمپانیای بازاڕکردنەکەی ئەوێوە و کرا بەو پۆستەرەی کە لە قاتدایە.<ref name="56es2"/> فیلمەکە یارمەتیدا زاراوەی «مانکینی» بەناوبانگ ببێت. === بڵاوبوونەوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان === فیلمەکە بە ژمارە ١ لە بۆکس ئۆفیسدا دەستی بە پەخش کرد، و بۆ دوو ھەفتەی ڕێک لەوێدا مایەوە. فیلمەکە داھاتی زیاتری پەیداکرد لە ھەفتەی دووەمدا ($٢٨٫٢٩٦٫٩٠٠) وەکلە ھەفتەی یەکەم ($٢٦٫٤٥٥٫٤٦٣)، بەھۆی فراوانبوونی بۆ ٢٫٥٦٦ سینەما.<ref name="vps0j"/> === بڵاوبوونەوەی سینەمایی === بڵاوبوونەوەی گشتیی ''بۆرات'' لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦دا بوو لە [[بەلجیکا]]. لەگەڵ ھاتنی ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦دا، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و کەنەدا بڵاوبووبوەوە، لەگەڵ ١٤ وڵاتی دیکەی ئەورووپی. لەگەڵ بڵاوبوونەوەیدا، پارەیەکی زۆری پەیداکرد، بە کۆکردنەوەی ٢٦٫٣ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی لە کۆتایی ھەفتەی یەکەمیدا، کە بەرزترین بوو لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و کەنەدادا بۆ فیلمێک کە لە کەمتر لە ١٠٠٠ سینەمادا بڵاوکراوەتەوە<ref name="numberone"/> تا ''Hannah Montana & Miley Cyrus: Best of Both Worlds Concert'' لە ٢٠٠٨دا.<ref name="hannah"/> ھەرچۆنێک بێت، ڕۆژی یەکەمی (بە نزیکەیی $٩٫٢ ملیۆن)<ref name="boratday"/> گەورەتربوو لە کۆنسێرتەکەی ''Hannah Montana'' (بە نزیکەیی $٨٫٦ ملیۆن)،<ref name="hannahday"/> کە تۆماری بەرزترین داھاتی ھەفتەی یەکەمی فیلمێک کە لە کەمتر لە ١٠٠٠ سینەما بڵاوکراوەتەوەی دایە ''بۆرات''. لە کۆتایی ھەفتەی دووەمدا، ''بۆرات'' پەخشەکەی تێپەڕاند بە کۆی ٢٩ ملیۆن دۆلار.<ref name="secondweek"/> == پێشوازیکردن == === بیروڕای ڕەخنەگران === ''بۆرات'' دەستخۆشییەکی ڕەخنەگرانەی فراوانی لێکرا. لە [[ڕاتن تۆمەیتۆز]] فیلمەکە خاڵی %٩١ی ھەیە لەسەر پێداچوونەوەی ٢٢٢ ڕەخنەگر، لەگەڵ ھەڵسەنگاندنی گشتیی ٨٫٠٢/١٠. کورتەی پێداچوونەوەی وێبگەکە نووسراوە، «بەشێکی تەنزە، بەشێکی شۆکیۆمێنتارییە، ''بۆرات'' ھای-فایڤ لە ھەموو لایەکەوە وەردەگرێت بۆ پڕبوون لە [[سووکایەتی]] بە ھەزەلیترین شێوە. یاگشماش!»<ref name="wOYoJ"/> لە [[مێتاکریتیک]]، فیلمەکە خاڵی ٨٩ لە ١٠٠ی ھەیە لەسەر بیروڕای ٣٨ ڕەخنەگر، کە بووەتە «قایلبوونی گەردوونی».<ref name="GV7il"/> ئەو بینەرانەی لەلایەن سینەماسکۆرەوە تاقیکراونەتەوە پلەی B+یان داوە بە فیلمەکە لە ڕێژەی A بۆ Fدا.<ref name="3aNI5"/> تاێ بێر ئەرێنییانە دەربارەی فیلمەکە دوا لە پێداچوونەوەکەی بۆ ''بۆستن گڵۆب''، بە ناوھێنانی بە «گەمژەیی لە باشترین شێوەدا» و ئاماژەی دا کە ھەزەلیترین فیلمی ساڵە.<ref name="Fg4A7"/> پیتەر ترەیڤەرسی ''[[ڕۆلینگ ستۆن|ڕۆڵینگ ستۆن]]'' لەبارەیەوە نووسی: «نازانیت خۆشیی سەیر چییە تا سەیری بۆرات نەکەیت. ھای-فایڤ!»<ref name="Travers"/> لە وتارێکدا دەربارەی گۆڕینی ڕووی کۆمێدیا، گۆڤاری ''ئەتلانتیک'' وتی کە «لەوانەیە کۆمێدیترین فیلمی دەیەکە بێت».<ref name="T0UUs"/> ''[[گاردیان|گاردیەن]]'' فیلمەکەی خستە لیستی دە 'باشترین فیلمەکانی لاسارەکان' (٢٠٠٠–٢٠٠٩)<ref name="Best films of the noughties"/> یەک پێداچوونەوەی نەرێنی لەلایەن ڕەخنەگری ئەمریکی جۆو کوینانەوە ھات، تەنانەت ئەوەنە دوەر ڕۆیشت کە بە بارۆن کۆونی وت «پێچێکی خراپ».<ref name="Twit"/> لە وتارێکدا بۆ گۆڤاری ''سلەیت''، نووسەر کریستۆفەر ھیچنز داوای مشتومڕێکی کرد بۆ پێشنیارکردنی دژەئەمریکانیزم لە فیلمەکەدا. ھیچنز پێشنیاری کرد جگە لەوەی کە فیلمەکە لادانێکی سەرنجڕاکێشی نیشانداوە لەلایەن بابەتە نەزانراوەکانی فیلمەکەوە، و بە تایبەتی ئاماژەی بە کاردانەوەی میوانەکانی دیمەنی نانی ئێوارە باشوورییەکە بەرامبەر بە ھەڵسوکەوتەکانی بۆرات کرد.<ref name="qubAx"/> بە پۆستکردنی دیمەنەکانی فیلمەکە لە [[یووتیووب]]، ''بۆرات'' لە ئینتەرنێتیشدا دەرکەوت. ئەمانەش وتووێژی کردەوە سەبارەت بە ناسنامە نەتەوەیییە جیاوازەکان (کازاخی، ئەمریکی، پۆڵەندی، ڕۆمانیایی، جوو، بەریتانی) کە بارۆن کۆون بەکاریھێناون بۆ دروستکردنی کاراکتەری بۆرات.<ref name="d6u2I"/> === بۆکس ئۆفیس === بینەرانی ئەمریکی فیلمەکەیان پاراست، کە بۆ چەندان لەو بینەرانەی کە بلیتیان نەمابوو پەخشکرا لە کردنەوەکەیدا، لەکاتێکدا تەنھا لە ٨٣٧ سینەمادا پەخشکرا. ''بۆرات'' بە ژمارە ١ دەستی پێکرد لە کۆتایی ھەفتەی یەکەمیدا، بە کۆی داھاتی $٢٦٫٤ ملیۆن،<ref name="numberone"/> و بەزاندنی پێشبڕکێکارەکانی ''Flushed Away'' و ''Santa Clause 3: The Escape Clause''. کۆی گشتی سینەما لە کۆتایی ھەفتەی یەکەمیدا $٣١٫٥١١ بوو بە خەمڵێنراوی، کە پێشی ''Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith'' کەوت، بەڵام ھێشتا لە دوای ''Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest'' و ''[[پیاوی جاڵجاڵۆکە (فیلمی ٢٠٠٢)|پیاوی جاڵجاڵۆکە]]''و بوو.<ref name="baTm3"/> لە بەشی بەرزتریندا تا کۆتایی ھەفتەی دووەمیش مایەوە دوای فراوانبوونی بۆ ٢٫٥٦٦ سینەما، کە کۆی بۆکس ئۆفیسەکەی زیادکرد بۆ $٦٧٫٨ ملیۆن.<ref name="secondweek"/> لە شانشینی یەکگرتوو، ''بۆرات'' بە ژمارە ١ دەستیپێکرد، بە داھاتی ٦٫٢٤٢٫٣٤٤ یۆرۆ ($١١٫٩٣٥٫٩٨٦) لە کۆتایی ھەفتەی یەکەمدا،<ref name="bwqUD"/> ٤٣ەم باشترین داھاتی ھەفتەی یەکەم لە شانشینی یەکگرتوو بەپێی ئازاری ٢٠٠٧.<ref name="LlnRU"/> لە کاتی بڵاوبوونەوەیەوە، ''بۆرات'' زیاتر لە $٢٦٠ ملیۆنی کۆکردووەتەوە لە جیھاندا.<ref name="N6v84"/> === خەڵات و پاڵاوتنەکان === ''بۆرات'' پاڵێورا بۆ ٧٩یەم خەڵاتەکانی ئۆسکار بۆ باشترین سیناریۆی ھەڵگیراوە، بەڵام خەڵاتەکە بەخشرایە ''The Departed''.<ref name="Oscars"/> ھەروەھا پاڵێورا بۆ [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب|خەڵاتێکی گۆڵدن گڵۆب]] بۆ باشترین وێنەی جووڵاوی مۆسیقی یان کۆمێدی، بەڵام دۆڕاندی بەرامبەر ''Dreamgirls''.<ref name="Globe"/> کۆمەڵەی ڕەخنەگرانی فیلمی برۆدکاست ناوی باشترین فیلمی کۆمێدیی ٢٠٠٦یان لێنا، و پاڵێورا بۆ خەڵاتی ڕێکخراوی نووسەرانی ئەمریکا بۆ باشترین سیناریۆی ھەڵگیراوە.<ref name="BFCA"/><ref name="WGA"/> بارۆن کۆون [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب|خەڵاتێکی گۆڵدن گڵۆب]]ی بۆ باشترین ئەکتەر لە وێنەی جووڵاوی مۆسیقی یان کۆمێدی بردەوە.<ref name="Globe"/> خەڵاتی لە بازنەی ڕەخنەگرانی فیلمی سان فرانسیسکۆ، کۆمەڵەی ڕەخنەگرانی فیلمی ئوتا، کۆمەڵەی ڕەخنەگرانی فیلمی تۆرنتۆ، و کۆمەڵگەی ڕەخنەگرانی فیلمی ئۆنڵاین وەرگرت.<ref name="SFFCC"/><ref name="UFCAA"/><ref name="TFC.com"/><ref name="AX0D3"/> کۆمەڵەێ ڕەخنەگرانی فیلمی لۆس ئانجلەس خەڵاتی باشترین ئەکتەری دایە بارۆن کۆون و فۆرێست ویتەیکەر لە ''The Last King of Scotland'' پێکەوە. بارۆن کوۆن ھەروەھا پاڵێورا بۆ باشترین ئەکتەر لەلایەن بازنەی ڕەخنەگرانی فیلمی لەندەنەوە.<ref name="LAFCA"/><ref name="LFCC"/> === لە پێڕستەکانی ١٠ باشترینەکاندا === ''بۆرات'' لە چەندان پێڕستی ١٠ باشترینەکانی باشترین فیلمەکانی ٢٠٠٦ ھاتووە<ref name="1IE0z"/> {{div col}} * یەکەم – دێسۆن تۆمسن، ''[[واشینگتن پۆست]]'' * یەکەم – تای بێر، ''بۆستن گڵۆب'' * یەکەم – مارک مۆھان، ''پۆرتلاند ئۆریگۆنییەن'' * دووەم – ڕیچارد کۆرلیس، ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' * دووەم – جەی. ھۆبەرمان، ''ڤیڵەج ڤۆیس'' * دووەم – لیسا شۆرزباوم، ''ئینتەرتەینمێنت ویکڵی'' * سێیەم – مایک ڕەسڵ، ''پۆرتلاند ئۆریگۆنییەن'' * چوارەم – لوو لومێنیک، ''نیویۆرک پۆست'' * چوارەم – دێنیس ھارڤی، ''[[ڤارایتی]]'' * پێنجەم – جاک ماتیوس، ''نیویۆرک دەیلی نیووز'' * شەشەم – مایکڵ فیلیپس، ''شیکاگۆ تریبیون'' * شەشەم – مایکڵ ڕێچتشافێن، ''[[ھۆلیوود ڕیپۆرتەر]]'' * شەشەم – ڕێنێ ڕۆدریگێز، ''مایامی ھێراڵد'' * حەوتەم – مایکڵ سراگۆو، ''بالتیمۆر سەن'' * حەوتەم – ستیفن ھەنتەر، ''[[واشینگتن پۆست]]'' * حەوتەم – میک لاساڵ، ''سان فرانسیسکۆ کرۆنیکڵ'' * حەوتەم – دەیڤد ئانسن، ''نیووزویک'' * ھەشتەم – پیتەر ترەیڤەرس، ''[[ڕۆلینگ ستۆن|ڕۆڵینگ ستۆن]]'' * ھەشتەم – فرانک شێک، ''[[ھۆلیوود ڕیپۆرتەر]]'' * ھەشتەم – پیتەر ھارتلۆب، ''سان فرانسیسکۆ کرۆنیکڵ'' * نۆیەم – وێسڵی مۆریس، ''بۆستن گڵۆب'' * دەیەم – کلۆدیا پوایگ، ''یو ئێس ئەی توودەی'' * دەیەم – ئێڵا تەیلەر، ''ئێڵ ئەی ویکڵی'' * دەیەم – مانۆلا دارگیس، ''نیویۆرک تایمز'' * ١٠ باشترینەکان (بە ئەلفبێیی ڕیزکراوە) – پیتەر ڕەینەر، ''کریسچن ساینس مۆنیتەر'' * ١٠ باشترینەکان (بە ئەلفبێیی ڕیزکراوە) – لیام لەیسی و ڕیک گرۆون، ''گڵۆب ئاند مەیڵ'' {{div col end}} == ناکۆکییەکان == === وەڵامی بەشداربووەکان === دوای بڵاوبوونەوەی فیلمەکە، دارما ئارتەر، بەرھەمھێنەری ھەواڵەکانی WAPT لە جاکسۆن، میسیسیپی، نامەیەکی بۆ ''نیووزویک'' کە تێیدا وتی کە دەرکەوتنی بۆرات لە دەزگای تەلەڤیزیۆنەکەدا بووەتە ھۆکاری نەمانی پیشەکەی: «بەھۆی ئەوەوە، بەڕێوەبەرەکەم بڕوای بە تواناکەم و پێشنیارەکانم کە دواتر دەمکرد نەما. چەند نائومێدانەیە کە پیاوێک کە ئەو ھەموو زیانە جێدەھێڵێت ستایش دەکرێت وەک لێزانی کۆمێدیا.» ھەرچەندە ئارتەر وتوویەتی کە لە بەرنامەکە دەرکراوە، بەڵام بە ''Associated Press''ی وت کە گرێبەستی لەگەڵ دەزگاکەدا کردووەتەوە.<ref name="y8bhY"/> وتی کە سەیری وێبسایتێکی گشتی کردووە کە بەرھەمھێنەرانی بۆرات داویانەتێ پێش ھێنانی بۆرات بۆ ناو بەرنامەکە.<ref name="9BW8y"/> لە ڕیپۆرتاژێکی ھەواڵدا لەسەر وێنەگرتنی دیمەنی ڕۆدیۆکە کە لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ لدا پەخشکرا، بۆبی ڕاو، بەرھەمھێنەری ڕۆدیۆی سالێم، ڤیرجینا کە لە فیلمەکەدایە، ئاماژەی دا کە ھەستی کردووە قوربانییەکی گاڵتەیەکە. وتی کە «چەند مانگێک» پێش دەرکەوتنەکە کەسێک سەردانیکردووە لەلایەن «وەن ئەمێریکا، کۆمپانیایەکی فیلمی کالیفۆرنیایی کە دۆکیۆمێنتارییەکیان دەربارەی کۆچەرێکی ڕووسی دەکرد»؛ ڕاو قایل بوو کە ڕێگە بە «کۆچەرەکە» بدات کە دوای گوێگرتن لە سروودی نیشتمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان بیڵێتەوە.<ref name="Rodeo"/> دوای بڵاوبوونەوەی فیلمەکە، ڕاو وتی، «ھەندێک کەس دێن و دەڵێن، 'ھێی، ئیشێکی گەورەت کرد'؛ ئیشێکی گەورەم کرد، بەڵام بە ھیچ جۆرێک نەمویستووە.»<ref name="LmIsM"/> سیندی سترایت، ڕێنماییکاری ئەتەکێتییەکەی بۆرات، دوای ئەوە بریکاری پلە بەرز گلۆریا ئۆڵرێدی گرت، کە داوای لە دادیاری مافی گشتیی کالیفۆرنیا کرد تا لەو فێڵبازییە بکۆڵێتەوە کە لەلایەن بارۆن کۆون و بەرھەمھێنەرانی فیلمەکەوە کرابوو.<ref name="sd92G"/> وێبسایتی ھونەر و کات بەسەربردنی ''سالۆن'' ئاماژەی بە خێزانی بێھار (دوو ھاوسەرە جووەکە کە بۆرات و ئازامات لە ماڵەکەیاندا دەمێننەوە) کردووە کە فیلمەکەیان بە «بێھاوتا» ناوبردووە، و وتوویانە کە بارۆن کۆون کەسێکی «زۆر خۆشەویست و بە ئەدەبە» و «لێزانە».<ref name="Salon"/> ''بۆستن گڵۆب''یش چاوپێکەوتنی لەگەڵ دوو ھاوسەرەکەدا کرد، کە وتیان فیلمەکەیان بەلاوە زیاتر دژە موسڵمان و دژە سێمیتیک بووە و ترساون لەوەی بارۆن کۆون و ستافەکەی ڤیدیۆی پۆرنۆگرافی لە ماڵەکەیاندا وێنەبگرن.<ref name="xFKef"/> فێمینیستەکانی ڕێکخراوی فێمینیستە بەئەزموونەکانی ئەمریکا (VFA) ھەستیان کردووە کە فریودراون، بە «ھەستکردنی ڕوودانی شتێکی سەیر» پێش چاوپێکەوتنەکە و لە کاتی چاوپێکەوتنەکە لەگەڵ بۆراتدا. ''[[گاردیان|گاردیەن]]'' دواتر ڕاپۆرتی کرد کە ھیچ نەبێت یەکێک لە ژنەکان پێی وابووە کە فیلمەکە شایەنی بینین بووە لە سینەما.<ref name="jjXzT"/> ''نیویۆرک پۆست'' بڵاوی کردەوە لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٦دا کە پامێڵا ئاندرسن داوای جیابوونەوەی لە کید ڕۆکی ھاوسەری کردووە بەھۆی کاردانەوەی نەشیاوانەی دەربارەی فیلمەکە لە پەخشێکدا. وتارەکەی ''نیویۆرک پۆست'' بە وردی ئاماژەی پێداوە کە ھاوسەرەکەی دەربارەی ڕۆڵەکەی لە فیلمەکەدا وتوویەتی، «تۆ ھیچ نیت جگە لە سۆزانییەک! لەشفرۆشیت! چۆن توانیوتە ئەو فیلمە بکەیت؟»<ref name="R7MGk"/> لە چاوپێکەوتنێکدا لە ''The Howard Stern Show''، پامێڵا سەلماندی کە ھاوسەرەکەی دڵخۆش نەبووە سەبارەت بە بەشدارییەکەی لە فیلمەکەدا، بەڵام وتی باسی لەوە نەکرد کە ھۆکاری جیابوونەوەیان بووە.<ref name="bhhOs"/> === سکاڵای یاسایی لەلایەن بەشداربووەکانەوە === دانیشتووانی گوندی گلۆد، ڕۆمانیا، سکاڵای یاساییان دژی بەرھەمھێنەرانی ''بۆرات'' تۆمارکرد، بە گلەییکردن لەوەی لە بارەی سروشتی وێنەگرتنەکەوە درۆیان لەگەڵدا کراوە و وەک دواکەوتوو و ئینسێست پیشاندراون. ھەندێژیان وتیان کە تەنیا سێ لووی ڕۆمانییان (نزیکەی $١٫٢٨ لە ٢٠٠٤) وەرگرتووە، لەکاتێکدا ھەندێکی تریان ئاماژەیان دا کە ھەر یەکەیان لە نێوان $٧٠ بۆ $١٠٠یان وەرگرتووە، کە بە دڵی خۆیان نەبووە.<ref name="killborat"/> دانیشتووان داوای $٣٨ ملیۆنی قەرەبووی زیانەکانیان کرد.<ref name="kill"/> داوایەک لەلایەن دادوەری ناوچەی دەستداریی ویلایەتە یەکگرتووەکان لۆرێتا پرێسکاوە ھەڵدرایە دەرەوە، دوای بیستنی لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا کە لە بناغەکەوە بەڵگەکان لە سکاڵاکەدا زۆر ناڕوون بوون. جیا لەمە، نەیارەکان ویستیانەوە دووبارە شکات بکەنەوە.<ref name="NP9nJ"/> لە نیسانی ٢٠٠٨دا، دۆسیەکە دووبارە لابرایەوە، بەھۆی بەڵگەی ناتەواوەوە.<ref name="Bmuah"/> [[پەڕگە:Borat.png|وێنۆک|دیمەنێکی فیلمەکە لە گوندی گلۆد، ڕۆمانیا، کە وەک [[کازاخستان]] پیشاندراوە]] دوو لە قوتابییەکانی زانکۆی کارۆلینای باشوور کە لە فیلمەکەدا دەرکەوتبوون، جەستن سیی و کریستۆفەر ڕۆتێندا، سکاڵایان دژی بەرھەمھێنەرەکان کرد، بە ناوزڕاندن.<ref name="BBC-sueBorat"/><ref name="esuit"/><ref name="smokinggun-Bamboozled"/> داواکە لەلایەن سیی و ڕۆتێنداوە لە شوباتی ٢٠٠٧دا لابرا.<ref name="esuit"/> قوتابییەکان داوایان کرد کە ڕێگریی لە بڵاوبوونەوەی دی ڤی دیی فیلمەکە بکرێت، بەڵام ڕەتکرایەوە.<ref name="BBC-sueBorat"/><ref name="esuit"/><ref name="smokinggun-Bamboozled"/><ref name="a75Gh"/> داوایەکی تر لەلایەن دانیشتوویەکی کارۆلینای باشوورەوە کرا کە وتی بارۆن کۆون (وەک بۆرات) خۆی لێ خشاندووە لە تەوالێتێکی ڕێستۆرانتێکی خوارووی کۆڵومبیا، و ئەکتەرەکە قسەی لە بارەی ناوچە ھەستیارەکانی کەسەکەوە کردووە، بێ واژووکردنی ھیچ ڕێکەوتنێکی یاسایی. داواکە باسی لەوەش کرد کە ئەو دیمەنەیان لە دی ڤی دییەکاندا لابردووە و لە ئینتەرنێتیشدا سڕدراوەتەوە.<ref name="XbzMd"/> گۆرانیبێژی [[دۆم|ڕۆمانی]]ی [[مەقدوونیای باکوور|مەقدوونی]] ئێسما ڕێجێپۆڤا داوای دژی بەرھەمھێنەرانی فیلمەکە تۆمارکرد، و ٨٠٠٫٠٠٠ یۆرۆ وەک قەرەبوو داواکرد چونکە فیلمەکە گۆرانیی «Chaje Šukarije»ی ئەویان بەکارھێنابوو بێ ڕەزامەندی خۆی.<ref name="IvPkk"/><ref name="sob5f"/> دواتر، ڕێجێپۆڤا ٢٦٫٠٠٠ یۆرۆی سزای پارەی بردەوە، تا ئەو کاتەی دەرکەوت کە بارۆن کۆون ڕەزامەندیی بەکارھێنانی گۆرانییەکەی ئەوی وەرگرتووە لە تۆمارگەکەیدا، کە ئەوی لێ ئاگادار نەکراوەتەوە.<ref name="pXZus"/> فێلیکس سێدێنۆ، ئەمریکییەکی ٣١ ساڵ، داوایەکی تۆمارکرد دژی [[فۆکسی سەدەی ٢٠ەم]] بۆ $٢٫٢ ملیۆن، دوای ئەوەی لەو دیمەنەی کە مریشکێکی زیندوو لە جانتاکەی بۆراتدا ھەڵدێت لە میترۆکەدا وێنەگیرابوو. سێدێنۆ دواتر داواکەی داگرت و ھیچی وەرنەگرت<ref name="FQKO5"/><ref name="Past Deadline 2008"/> مایکڵ زێنیسکای دانیشتووی بالتیمۆر داوای زیاتر لە $١٠٠٫٠٠٠ی قەرەبووی زیانەکانی لە بارۆن کۆون و فۆکسی سەدەی ٢٠ەم و لایەنەکانی تر کرد. زێنیسکا—کە مامۆستایەکی بیرکاریی قوتابخانەیە و قوتابخانەیەکی شۆفێریشی ھەیە—بە قسەی خۆی $٥٠٠ی پێدرا تا وانەی شۆفێری بداتە ڕۆژنامەنووسە کازاخییەکەی بارۆن کۆون. لە داواکەیدا—کە لە دادگای ناوچەی دەستداریی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە مانھاتن تۆمارکراوە—ڕێنماییکاری شۆفێرییەکە وتی کە پێی وتراوە کە فیلمەکە «دۆکیۆمێنتارییەکە دەربارەی ھاوپەیوەست بوونی خەڵکی بیانی لەگەڵ شێوازی ژیانکردنی ئەمریکیدا»، و ئەگەر سروشتی ڕاستەقینەی فیلمەکەی بزانیبایا، ئەوا ھەرگیز بەشداری نەدەکرد. زێنیسکا وتی کە مافی زیانەکانی پێدرا چونکە داوالێکراوەکان وێنەی ئەویان بەکارھێناوە بۆ ڕێکلامکردنی فیلمەکە.<ref name="ZXPt1"/> دۆسیەکە لابرا لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨.<ref name="RdZlo"/> جێفری لێمێرۆند، کە دەرکەوتبوو کە ڕای دەکرد و ھاواری دەکرد، «دوورکەوەرەوە» لەکاتێکدا بۆرات ھەوڵیدەدا باوەش بە کەسانی نەناسراوی سەر شەقامێکی نیویۆرک بکات، دۆسیەیەکی یاسایی تۆمارکرد لەبەرئەوەی وێنەکەی بە نایاساییانە لە فیلمەکەدا بەکارھاتبوو، و تووشی «گاڵتەپێکردن و نزمکردنەوە و سووکایەتیی گشتی بووەتەوە» بەھۆیەوە. دۆسیەکە لابرا.<ref name="FkTHe"/> بارۆن کۆون کاردانەوەی ھەبوو بۆ داواکان و لێدوانی دا: «ھەندێک لە نامەکان کە بۆم دێن کەمێک نائاسایین، وەک دانەیەک کە پارێزەرەکە ئاگاداری کردبوومەوە کە داوای $١٠٠٫٠٠٠م لێدەکرێت و لە کۆتاییدا نووسیویەتی، 'ھەروەھا حەزم بە فیلمەکە بوو. دەتوانیت پۆستەرێک بۆ جێرێمیی کوڕم واژوو بکەیت؟'»<ref name="kill"/> === بەکارھێنانی ناڕێکەوتی سروودە نیشتمانییە ساختەکە === لە ئازاری ٢٠١٢دا، سروودە نیشتمانییە ساختەکەی ناو [[بۆرات (ساوندتراک)|ساوندتراکی فیلمەکە]]، کە باسی ھەناردەکردنی پۆتاسیۆمی کوالێتی بەرزی کازاخستان و دووەم پاکترین لەشفرۆشەکانی ھەرێمەکە دەکات، بە ھەڵە لە خەڵاتە مەزنەکانی ھەڵدانی نێودەوڵەتیی ئەمیری کووەیتدا لێدرا. براوەی مەدالیای ئاڵتوونی، ماریا دمیتریێنکۆ، بە پێوە بوو تا تەواوبوونی سروودەکە. تیمەکە گلەییان کرد، و مەراسیمی خەڵاتەکە دووبارەکرایەوە. ڕووداوەکە بەھۆی داونڵۆدکردنی گۆرانییەکی ھەڵە لە ئینتەرنێتەوە ڕوویدا.<ref name="WY2rW"/><ref name="HoJFk"/> === تاوانبارکردنی ناوزڕاندنە ڕەگەزییەکان === ناوەندی ئەورووپی لێکۆڵینەوەی دژەزیگمانیزم، کە کار دژی ھەڵسوکەوتە نەرێنییەکان بەرامبەر [[دۆم]]ەکان دەکات، سکاڵایەکی تۆمارکرد<ref name="Roma antiracism complaint"/> لەگەڵ چەند پارێزەرێکی گشتیی [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]]دا لە ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦دا، لەسەر ئاماژەپێدانی بۆرات سەبارەت بە دۆمەکان لە فیلموکەدا. سکاڵاکە تاوانباری دەکات بە ناوزڕاندن و ئاماژەدانی توندوتیژی دژی کۆمەڵەیەکی ڕەگەز.<ref name="GagD8"/> سەرئەنجام، فۆکسی سەدەی ٢٠ەم ڕوونیکردەوە کە ھەموو دیمەنەکان کە ئاماژە بە دۆمەکان دەکات لە ترایلەرەکانی تەلەڤیزیۆنی ئەڵمانی و وێبسایتی فیلمەکەدا لادەبات.<ref name="LdwmD"/> پێش بڵاوبوونەوەی فیلمەکە، یانەی بەرەنگاربوونەوەی ناوزڕاندن (ADL) پەیامێکی بڵاوکردەوە بە دەربڕینی گومان سەبارەت بە دژەسێمیتیزمە مۆرکییەکەی بۆرات.<ref name="a1RLE"/> ھەردوو بارۆن کۆون (کە جووە) و ADL ئاماژەیان دا کە فیلمەکە بۆرات بەکاردێنێت بۆ دەربڕینی ئەو پێشداوەری و سووکایەتییانەی لە کەسانی ترەوە بەرامبەر جووەکان کراوە،<ref name="z6xVc"/> بەڵام ADL دەری بڕی کە لەوانەیە ھەندێک بینەر نائاگاداربن سەبارەت بەم ڕوانگەیەی کۆمێدیای فیلمەکەوە، لەکاتێکدا «تەنانەت لەوانەیە ھەندێکیان وا بیبینن کە بەھێزکردنەوەی ڕقەکەیانە بۆیان».<ref name="sU9IM"/> === سانسۆرکردن لە جیھانی عەرەبدا === فیلمەکە لە تەواوی [[جیھانی عەرەب]]دا قەدەغەکرا جگە لە [[لوبنان]] و [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] (کە فیلمەکەیان بە سانسۆرێکی زۆرەوە بڵاوکردەوە).<ref name="Guardian-01Dec06"/><ref name="ali2006"/> یووسف عەبدول حەمید، سانسۆرکارێکی [[دوبەی]] لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان، فیلمەکەی بە «خراپ و قێزەون و زۆر بێمانا» ناوبرد. سانسۆرکارەکە وتی کە خۆی و ھاوپیشەکانی پێش تەواوبوونی پەخشی فیلمەکە ڕۆیشتوون، و تەنھا نیو کاتژمێری فیلمەکە ماوەتەوە دوای لابردنی ھەموو دیمەنە نەشیاوەکان.<ref name="ali2006"/> == ساوندتراک == {{سەرەکی|بۆرات (ساوندتراک)}} ساوندتراکی ''بۆرات'' لە ئایتیوونز ستۆر لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦دا بڵاوکرایەوە، و لە فرۆشگاکانیش لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦دا بڵاوکرایەوە. ئەلبومەکە پێکھاتبوو لە مۆسیقای ناو فیلمەکە، پێنج تراک بە ناوی «Dialoguing Excerpt from Moviefilm»، لەگەڵ گۆرانییە دژەسێمیتیزمەکەی «In My Country There Is Problem» لە ''بەرنامەکەی ئالی جی''.<ref name="faHm0"/> ئەو [[مۆسیقای فۆڵک|مۆسیقا فۆڵک]]ەی لە ساوندتراکەکەدایە ھیچ پەیوەندییەکی بە مۆسیقای تایبەتیی کازاخستانەوە نییە. ئەلبومەکە گۆرانی تێدایە کە لەلایەن گۆرانیبێژانی ڕۆمانی و بالکانییەوە وتراون (بە زۆری ئێمیر کوستوریکا و گۆران بێرگۆڤیچ) و مۆسیقای [[ئاران بارۆن کۆون]]، ئەندامی دامەزرێنەری سیستەمی دەنگیی زۆھار و برای ساشا بارۆن کۆون، ھەروەھا گۆرانیشی تێدایە کە ساشا بارۆن کۆون خۆی وتوویەتی لە شێوەی کاراکتەرەکەدا. == بەشی نوێ == لە ساڵی ٢٠٠٩، فیلمی برونۆ نمایشکرا. لە نووسینی ھاوبەش، بەرھەمھێنانی ھاوبەش ھەروەھا نواندنی بارۆن کۆون بوو، فیلمەکە لەسەر یەکێکی دیکە لە کەسایەتییەکانی ئەو بوو. برونۆ پەیامنێرێکی ھاوڕەگەزخواز-فاشنی نەمسایییە. وا باسدەکرا کە فیلمەکە بە تێچووی ٤٢ ملیۆن دۆلار ھاتبێتە بەرھەمھێنان.<ref name="Hs7GT"/> لە شوباتی ٢٠٠٧، [[ڕوپرت مرداک|ڕۆپرت مەردۆخ]] ئەوەی ڕاگەیاند کە ساشا بۆ کۆمپانیای فۆکس واژووی لەسەر فیلمێکی دیکە لە کەسایەتی بۆرات کردووە.<ref name="c0neM"/> بەڵام دواتر لەبەرنامەیەکدا، ساشا ئەو ھەواڵەی ڕەتکردەوە.<ref name="HEJSW"/> دواتر وتەبێژێک لە کۆمپانیای فۆکس ڕای گەیاند کە ھێشتا زووە بۆ قسەکردن لەسەر فیلمەکە، ھەر بۆیە ئەوان بیرۆکەی بەشی نوێی ئەم فیلمە بە کراوەیی جێدەھێڵن.<ref name="Aoc8w"/> دوابەدوای ئەوە، ساشا ئەوەی ڕاگەیاند کە ئەو ھەردوو کەسایەتی بۆرات و عەلی گی لە خۆیدا کوشتووە ئەمەش بەھۆی ئەوەی ئەوان ئەوەندە بەناوبانگ بوونە کە چیتر ناتوانن کەسی تر ھەڵبخەڵەتێنن. وێڕای ئەو بڕیارەی، بەڵام لە ساڵی ٢٠١٤ ساشا بارۆن کۆھن کەسایەتی عەلی گی گەڕاندەوە بۆ زنجیرەی ئێف ئێکس ئێکس و عەلی گی:ڕێزورەکشن.<ref name="kill2"/> لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٥، لە بەرنامەی جیمی کیمڵ لایڤ! ئەوا ساشا بەکەسایەتی بۆرات دەرکەوتەوە ئەمەش بۆ بەبازاڕکردن و ناساندنی فیلمی گریمسبای، کە خۆی ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕا.<ref name="Y91Pc"/> لە ئەیلوولی ٢٠٢٠، بەشێکی نوێ لە فیلمی بۆرات بڵاوکرایەوە. لەلایەن بەرھەمھێنەرانی فیلمەکە ئەوە ئاشکرا کە فیلمەکە بەنھێنی وێنەگرتنی تەواوکراوە، فیلمەکە لە کاتی بڵاوبوونەوەی [[نەخۆشیی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩|پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩]] نمایشکرا.<ref name="RNE2y"/><ref name="Pevx3"/> ھەمان مانگ، [[ستۆدیۆکانی ئەمازۆن]] مافی بڵاوکردنەوەی فیلمەکەیان کڕییەوە و دواتر لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵ لە تۆڕی ئەمەزۆن پرایم ڤیدیۆ پەخشکرا.<ref name="IxQkR"/> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|refs== <ref name="vps0j">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt0443453/business|بڵاوکەرەوە=[[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|IMDb]]|سەردێڕ=Box Office and Business for Borat! Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070308233305/http://imdb.com/title/tt0443453/business|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Mojo">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=borat.htm |سەردێڕ=Borat! Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan (2006) |وێبگە=[[Box Office Mojo]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200112060658/https://www.boxofficemojo.com/release/rl2990966273/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Salon">Marchese, David and Paskin, Willa. [https://web.archive.org/web/20090220195735/http://www.salon.com/ent/feature/2006/11/10/guide_to_borat/print.html What's real in "Borat"?] ''Salon'', 10 November 2006. Retrieved 7 March 2007.</ref><ref name="postpam">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Larry|دوایین=Carroll|ناونیشان=http://www.mtv.com/news/articles/1544909/20061103/story.jhtml|بڵاوکەرەوە=[[MTV]]|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Was Pamela Anderson In On The Joke? A 'Borat' Investigation|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100828085039/http://www.mtv.com/news/articles/1544909/20061103/story.jhtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="canttouchme">Engber, Daniel. [http://www.slate.com/id/2151865/ Borat Tricked Me! Can't I Sue Him or Something?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070401104037/http://www.slate.com/id/2151865/ |date=1 April 2007}} Slate.com, 24 October 2006. Retrieved 14 March 2007.</ref><ref name="Rodeo">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Rodeo in Salem gets unexpected song rendition|newspaper=The Roanoke Times|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥|یەکەم=Laurence|دوایین=Hammack|ناونیشان=http://ww2.roanoke.com/news/roanoke%5C16655.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130410092259/http://ww2.roanoke.com/news/roanoke/16655.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130410092259/http://ww2.roanoke.com/news/roanoke/16655.html |date=١٠ی نیسانی ٢٠١٣ }}</ref><ref name="killborat">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://abcnews.go.com/International/Entertainment/story?id=2659018&page=2|ئیش=[[ABC News]]|سەردێڕ=If I See Borat, I Will Kill Him With My Own Hands|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080415034326/http://abcnews.go.com/International/Entertainment/story?id=2659018&page=2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="theygetit">[http://film.guardian.co.uk/news/story/0,,1975928,00.html Secret of Borat's fluent Kazakh&nbsp;– it's Hebrew.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070122201132/http://film.guardian.co.uk/news/story/0,,1975928,00.html |date=22 January 2007}} The Guardian, 20 December 2006. Retrieved 9 March 2007.</ref><ref name="Mazer">[https://web.archive.org/web/20061213201704/http://www.fantasymoguls.com/Video.aspx?bcpid=326858045&bclid=323642767&bctid=353579070 "Porn Scene Cut from Borat"], FantasyMoguls.com. Retrieved 18 January 2007</ref><ref name="Comiccon">[http://www.movieweb.com/news/06/13706.php MovieWeb.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060818133558/http://www.movieweb.com/news/06/13706.php |date=18 August 2006}}: "Comic-Con 2006: Fox Unveils Eragon", Reno 911 Miami, Borat and Pathfinder. Retrieved 21 December 2006</ref><ref name="Traverse">Snyder, Gabriel. [https://variety.com/2006/film/markets-festivals/borat-gross-outs-fall-flat-in-mideast-1117954832/ Variety.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181109153415/https://variety.com/2006/film/markets-festivals/borat-gross-outs-fall-flat-in-mideast-1117954832/ |date=9 November 2018}}: "Moore takes the floor". Retrieved 21 December 2006</ref><ref name="Traverseresults">[http://www.record-eagle.com/2006/aug/08ff-awards.htm 2006 Traverse City Film Festival Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061017195705/http://www.record-eagle.com/2006/aug/08ff-awards.htm |date=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ }} , ''Traverse City Record Eagle'', 7 August 2006. Retrieved 21 December 2006.</ref><ref name="Scotsman">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://news.scotsman.com/latest.cfm?id=1330352006 | سەردێڕ='Borat' satire turns to farce at Toronto festival |ئیش=The Scotsman | ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٦| ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060912062843/http://news.scotsman.com/latest.cfm?id=1330352006 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٦}}</ref><ref name="USTODAYToronto">"[https://www.usatoday.com/life/movies/news/2006-09-08-live-toronto_x.htm What's happening at the Toronto Film Fest?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016054150/http://www.usatoday.com/life/movies/news/2006-09-08-live-toronto_x.htm |date=16 October 2011}}", ''USA Today'', 17 September 2006. Retrieved 21 December 2006</ref><ref name="hannah">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/movies/?page=weekend&id=hannahmontanaconcert.htm|سەردێڕ=Hannah Montana/Miley Cyrus: Best of Both Worlds Concert Tour (2008)&nbsp;– Weekend Box Office Results|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090416224408/http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=weekend&id=hannahmontanaconcert.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="boratday">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/movies/?page=daily&id=borat.htm|سەردێڕ=Borat! Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan (2006)&nbsp;– Daily Box Office Results|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180429155032/http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=daily&id=borat.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="hannahday">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/movies/?page=daily&id=hannahmontanaconcert.htm|سەردێڕ=Hannah Montana/Miley Cyrus: Best of Both Worlds Concert Tour (2008)&nbsp;– Daily Box Office Results|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090415154148/http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=daily&id=hannahmontanaconcert.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="secondweek">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.xinhuanet.com/english/2006-11/14/content_5326474.htm|سەردێڕ="Borat" makes benefit glorious with US$29 mln|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070827100608/http://news.xinhuanet.com/english/2006-11/14/content_5326474.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠٠٧}}</ref><ref name="Best films of the noughties">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/filmblog/2009/dec/31/best-films-noughties-borat | سەردێڕ=Best films of the noughties | newspaper=The Guardian | ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩| ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥| دوایین=Pulver |یەکەم= Andrew | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150121013010/http://www.theguardian.com/film/filmblog/2009/dec/31/best-films-noughties-borat | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Twit">Queenan, Joe. [http://film.guardian.co.uk/features/featurepages/0,,1955929,00.html 'The Honeymoon is Over' (Joe Queenan dismisses Borat as an odious twit.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071016045523/http://film.guardian.co.uk/features/featurepages/0,,1955929,00.html |date=16 October 2007}} The Guardian, 24 November 2006. Retrieved 9 March 2007.</ref><ref name="numberone">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Rich, Joshua|ناونیشان=https://www.ew.com/ew/article/0,,1555093,00.html|ئیش=[[Entertainment Weekly]]|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Borat Shocks Hollywood|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110607052314/http://www.ew.com/ew/article/0,,1555093,00.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="Oscars">[http://oscar.com/nominees/?pn=detail&nominee=BoratWritingAdaptedScreenplayNominee 79th Annual Academy Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070228102012/http://www.oscar.com/nominees/?pn=detail&nominee=BoratWritingAdaptedScreenplayNominee |date=28 February 2007}}. OSCAR.com. Retrieved 17 March 2007.</ref><ref name="Globe">[http://www.hfpa.org/nominations/index.html "Nominations & winners"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070514022142/http://www.hfpa.org/nominations/index.html |date=14 May 2007}} , ''[[Hollywood Foreign Press Association]]'', 2006. Retrieved 17 March 2007.</ref><ref name="BFCA">[http://www.bfca.org/nomineesWinners.asp Winners 2006.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080109012703/http://www.bfca.org/NomineesWinners.asp |date= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ }} BFCA.org. Retrieved 17 March 2007.</ref><ref name="WGA">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.wga.org/awards/awardssub.aspx?id=1516 |سەردێڕ=''WGA Awards'' 2006 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100703004408/http://www.wga.org/awards/awardssub.aspx?id=1516 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تەممووزی ٢٠١٠}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120503134650/http://www.wga.org/awards/awardssub.aspx?id=1516 |date= ٣ی ئایاری ٢٠١٢ }} WGA.com. Retrieved 17 March 2007.</ref><ref name="SFFCC">[http://sffcc.splicedwire.com/2006awards.html 2006 San Francisco Film Critics Circle Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070519062820/http://sffcc.splicedwire.com/2006awards.html |date=19 May 2007}} , ''[[San Francisco Film Critics Circle]]'', 2006. Retrieved 17 March 2007.</ref><ref name="UFCAA">[http://www.altfg.com/awards/2006/utah-film-critics-association.htm Utah Film Critics Association Awards 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070206113334/http://www.altfg.com/awards/2006/utah-film-critics-association.htm |date=6 February 2007}}. AltFG.com. Retrieved 17 March 2007.</ref><ref name="TFC.com">[http://torontofilmcritics.com/blog/2006/12/20/tfca-awards-2006/ Torontofilmcritics.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930130441/http://torontofilmcritics.com/blog/2006/12/20/tfca-awards-2006/ |date=30 September 2007}} TFCA Awards 2006. Retrieved 17 March 2007.</ref><ref name="LAFCA">[http://www.lafca.net/Home/News/2006_lafca_awards_winners.html Los Angeles Film Critics announce 2006 award winners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061220014321/http://www.lafca.net/Home/News/2006_lafca_awards_winners.html |date=20 December 2006}} , ''[[Los Angeles Film Critics Association]]'', 2006. Retrieved 17 March 2007.</ref><ref name="LFCC">[http://www.altfg.com/awards/2006/london-film-critics-circle.htm 27th London Film Critics' Circle Awards&nbsp;– 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070112173005/http://www.altfg.com/awards/2006/london-film-critics-circle.htm |date=12 January 2007}} AltFG.com. Retrieved 17 March 2007.</ref><ref name="kill">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=David S |دوایین=Morgan |ناونیشان=http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/12/22/movies/main3641923.shtml |سەردێڕ=Borat He Dead, I Kill Him, Gone |بڵاوکەرەوە=CBS News |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071229064415/http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/12/22/movies/main3641923.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071123051552/http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/12/22/movies/main3641923.shtml |date=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ }}<ref name="smokinggun-Bamboozled">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thesmokinggun.com/archive/1113061borat1.html|ئیش=[[The Smoking Gun]]|سەردێڕ=Bamboozled By Borat?|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070322232920/http://www.thesmokinggun.com/archive/1113061borat1.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="aIDbt">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Borat – Cultural Learnings of America For Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan |ناونیشان=https://www.bbfc.co.uk/releases/borat-cultural-learnings-america-make-benefit-glorious-nation-kazakhstan-2006-0 |بڵاوکەرەوە=[[British Board of Film Classification]] |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140525200057/http://www.bbfc.co.uk/releases/borat-cultural-learnings-america-make-benefit-glorious-nation-kazakhstan-2006-0 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="hFNkE">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Borat Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan (2006) |ناونیشان=http://explore.bfi.org.uk/4ce2b8bdeb6bf |بڵاوکەرەوە=[[British Film Institute]] |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141218092050/http://explore.bfi.org.uk/4ce2b8bdeb6bf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="mRErY">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.foxnews.com/story/0,2933,305006,00.html|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|نووسەر=Gregorian, Dareh|سەردێڕ=Etiquette Expert Pranked in 'Borat' Sues|بڵاوکەرەوە=[[Fox News|Fox News Channel]]|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121026121544/http://www.foxnews.com/story/0,2933,305006,00.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="kMgtE">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://www.gaywebmasters.com/news/pr/gay_xxx_star_stonie_portrays_teen_son_of_borat/|سەردێڕ = Gay XXX Star, Stonie, Portrays Teen Son Of Borat|ڕێکەوت = ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان = ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە = gaywebmasters.com|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20110711080249/http://www.gaywebmasters.com/news/pr/gay_xxx_star_stonie_portrays_teen_son_of_borat/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١١ی تەممووزی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="uiKp0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://perezhilton.com/2008-01-11-borats-son-becomes-borats-daughter|سەردێڕ = Borat's Son Becomes Borat's Daughter!!!|ڕێکەوت = ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان = ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|نووسەر = Hilton, Perez|بەستەری نووسەر = Perez Hilton|بڵاوکەرەوە = [[Perez Hilton|perezhilton.com]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20110501050254/http://perezhilton.com/2008-01-11-borats-son-becomes-borats-daughter|ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١ی ئایاری ٢٠١١|df = dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501050254/http://perezhilton.com/2008-01-11-borats-son-becomes-borats-daughter |date= ١ی ئایاری ٢٠١١ }}</ref><ref name="9xQ9Q">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.jasoncurious.com/desk/2008/01/stonie-becomes-woman.html |سەردێڕ=Stonie Becomes A Woman |نووسەر=Sechrest, Jason |بەستەری نووسەر=Jason Sechrest |بڵاوکەرەوە=[[JasonCurious.com]] |ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101208204059/http://www.jasoncurious.com/desk/2008/01/stonie-becomes-woman.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref><ref name="eo4pA">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://www.gayporntimes.com/hardnews/2008/01/10/meet-brittany-coxxx-aka-stonie/|سەردێڕ = Meet Brittany Coxxx (a.k.a. Stonie)|ڕێکەوت = ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان = ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|نووسەر = Adams, JC|بەستەری نووسەر = JC Adams|بڵاوکەرەوە = The Adams Report (gayporntimes.com)|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20101023133843/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2008/01/10/meet-brittany-coxxx-aka-stonie/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df = dmy-all}}</ref><ref name="3zlXn">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.radaronline.com/exclusives/2006/11/the-gay-porn-star-who-plays-borats-son.php |سەردێڕ=Revealed: Borat's Son a Gay Porn Star |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[RadarOnline|radaronline.com]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110812052735/http://www.radaronline.com/exclusives/2006/11/the-gay-porn-star-who-plays-borats-son.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠١١}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812052735/http://www.radaronline.com/exclusives/2006/11/the-gay-porn-star-who-plays-borats-son.php |date=١٢ی ئابی ٢٠١١ }}</ref><ref name="UJJTr">Gonshor, Adam. [http://www.andpop.com/article/8351 Meet Actor Ken Davitian, the Real Azamat from Borat.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070710201932/http://www.andpop.com/article/8351 |date=10 July 2007}} andPOP.com, 7 February 2007. Retrieved 16 March 2007.</ref><ref name="162cB">Strauss, Neil. [https://www.rollingstone.com/news/coverstory/sacha_baron_cohen_the_real_borat_finally_speaks/page/2 "The Man Behind The Mustache". p. 2] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061219060600/http://www.rollingstone.com/news/coverstory/sacha_baron_cohen_the_real_borat_finally_speaks/page/2 |date=19 December 2006}} ''Rolling Stone'', 14 November 2006. Retrieved 9 March 2007.</ref><ref name="tWEh1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://articles.latimes.com/2006/dec/04/entertainment/et-borat4|سەردێڕ= ''Borat'' crew ends up shooting blanks in jail|یەکەم= Tony|دوایین= Perry|ڕێکەوت= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ئیش=[[Los Angeles Times]]|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20140304050640/http://articles.latimes.com/2006/dec/04/entertainment/et-borat4|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="dUEIi">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.vulture.com/2016/03/sacha-baron-cohen-borat-porno.html|سەردێڕ=Sacha Baron Cohen Recalls the Time Borat Tried to Help Make a Porno|یەکەم=Sean|دوایین=Fitz-Gerald|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠١٦|ئیش=[[Vulture (magazine)|Vulture]]|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160820110448/http://www.vulture.com/2016/03/sacha-baron-cohen-borat-porno.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="b2OTI">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3301743,00.html|سەردێڕ= ''Borat'' satire turns to farce in Toronto|نووسەر= <!--Staff writer(s); no by-line. -->|ڕێکەوت= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|وێبگە= Ynetnews|بڵاوکەرەوە= Yedioth Internet|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20140221223019/http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3301743,00.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="56es2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=Haaretz|ناونیشان=http://www.haaretz.com/hasen/spages/790394.html|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Posters advertising Borat movie sanitized for Israeli consumption|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070226204340/http://www.haaretz.com/hasen/spages/790394.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="wOYoJ">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/m/borat|ئیش=[[ڕاتن تۆمەیتۆز|Rotten Tomatoes]]|سەردێڕ=Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan (2006)|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190519051526/https://www.rottentomatoes.com/m/borat/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="1IE0z">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.metacritic.com/film/awards/2006/toptens.shtml |سەردێڕ=Metacritic: 2006 Film Critic Top Ten Lists |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100212130251/http://www.metacritic.com/film/awards/2006/toptens.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="GV7il">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.metacritic.com/movie/borat-cultural-learnings-of-america-for-make-benefit-glorious-nation-of-kazakhstan |سەردێڕ=Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan Reviews |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141205095657/http://www.metacritic.com/movie/borat-cultural-learnings-of-america-for-make-benefit-glorious-nation-of-kazakhstan |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="3aNI5">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.cinemascore.com/publicsearch/index/title/ |سەردێڕ= BORAT (2006) B+ |ئیش= [[CinemaScore]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20181220122629/https://www.cinemascore.com/publicsearch/index/title/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی سەردان= ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="Fg4A7">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://archive.boston.com/ae/movies/articles/2006/11/03/kazakh_it_to_me/|یەکەم=Ty|دوایین=Burr|سەردێڕ=Scathingly funny 'Borat' skewers America and its complex values|newspaper=[[Boston Globe]]|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171210023134/http://archive.boston.com/ae/movies/articles/2006/11/03/kazakh_it_to_me/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Travers">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|دوایین=Travers |یەکەم=Peter |بەستەری نووسەر=Peter Travers |سەردێڕ=Borat! Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan |ناونیشان=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/borat-cultural-learnings-of-america-for-make-benefit-glorious-nation-of-kazakhstan-188690/ |وێبگە=[[Rolling Stone]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201226212325/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/borat-cultural-learnings-of-america-for-make-benefit-glorious-nation-of-kazakhstan-188690/}}</ref><ref name="T0UUs">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین= Hirschorn |یەکەم= Michael |سەردێڕ= Thank You, YouTube: DIY video is making merely professional television seem stodgy, slow and hopelessly last century | journal = [[The Atlantic]] |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|پەڕە= ١٤٧}}</ref><ref name="qubAx">Hitchens, Christopher. [http://www.slate.com/id/2153578/ Kazakh Like Me.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070308172913/http://www.slate.com/id/2153578/ |date=8 March 2007}} Slate.com, 13 November 2006. Retrieved 11 March 2007.</ref><ref name="d6u2I">Kaprāns, Mārtiņš (2011) [http://journals.culture-communication.unimelb.edu.au/platform/yecrea_2011_kaprans.html 'Did we ignore the social commentary? Responding to Borat on YouTube'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120506052352/http://journals.culture-communication.unimelb.edu.au/platform/yecrea_2011_kaprans.html |date=6 May 2012}} , Platform: Journal of Media and Communication (November): 24–40. Retrieved 3 June 2012.</ref><ref name="baTm3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=17380|ئیش=Comingsoon.net|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Borat! Bigger Than Santa Clause!|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070930040846/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=17380|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="bwqUD">[https://web.archive.org/web/20070823184402/http://www.sky-is-falling.co.uk/2006.html 2006.] Sky-is-falling.co.uk. Retrieved 12 March 2007.</ref><ref name="LlnRU">[https://web.archive.org/web/20070823184517/http://www.sky-is-falling.co.uk/openingweekends-alltime.html Openings&nbsp;– all time.] Sky-is-falling.co.uk. Retrieved 12 March 2007.</ref><ref name="N6v84">[https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=borat.htm Box Office Mojo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625062837/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=borat.htm |date=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢ }} – Borat! Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan. Retrieved 16 March 2007.</ref><ref name="AX0D3">[http://ofcs.rottentomatoes.com/pages/awards/2006awards Online Film Critics Society Awards 2006.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070302093855/http://ofcs.rottentomatoes.com/pages/awards/2006awards |date=2 March 2007}} Rotten Tomatoes. Retrieved 17 March 2007.</ref> <ref name="y8bhY">Carlson, Erin (13 November 2006), [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/11/13/AR2006111300329.html 'Borat' Victims Upset at Being Duped] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170825072253/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/11/13/AR2006111300329.html |date=25 August 2017}}, ''washingtonpost.com''</ref> <ref name="9BW8y">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.foxnews.com/story/0,2933,226960,00.html | سەردێڕ=Dharma and … Borat? A 'Victim' Complains | بڵاوکەرەوە=Fox News Channel | ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦| ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070321062110/http://www.foxnews.com/story/0,2933,226960,00.html | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٠٧ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو | df=dmy-all}}</ref> <ref name="LmIsM">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان= http://www.timesdispatch.com/servlet/Satellite?pagename=RTD/MGArticle/RTD_BasicArticle&cid=1149191431187| سەردێڕ= 'Borat' roped in Va. crowd| ڕێکەوت= ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦| نووسەر= Kremer, Aaron|ئیش= excerpt-[[The Birmingham News]]| بڵاوکەرەوە= Richmond storyID=3544| ڕێکەوتی سەردان= ١٧ی ئازاری ٢٠٠٧| ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20051121110246/http://www.timesdispatch.com/servlet/Satellite?pagename=RTD%2FMGArticle%2FRTD_BasicArticle| ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥| ڕەوشی ناونیشان=مردوو| df= dmy-all}}</ref> <ref name="sd92G">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| دوایین = Sweetingham | یەکەم = Lisa | سەردێڕ = Etiquette expert is latest to lash out at 'Borat' creator, claiming humiliation | بڵاوکەرەوە = [[Court TV]] | ناونیشان = http://www.courttv.com/people/2006/1116/borat_ctv.html | ڕێکەوتی سەردان = ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦| ڕەوشی ناونیشان=مردوو | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20061120083559/http://www.courttv.com/people/2006/1116/borat_ctv.html | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦| df = dmy-all}}</ref> <ref name="xFKef">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.boston.com/ae/movies/articles/2006/11/18/duped_by_borat_couple_rises_above_insults_and_has_a_laugh/ |سەردێڕ=Duped by Borat, couple rises above insults and has a laugh |ئیش=[[Boston Globe]] |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|یەکەم١=Joseph P. |دوایین١=Kahn |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070403130717/http://www.boston.com/ae/movies/articles/2006/11/18/duped_by_borat_couple_rises_above_insults_and_has_a_laugh/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="jjXzT">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| نووسەر = Toms, Katie| سەردێڕ = Oh, Borat, you Bounder| ناونیشان = http://film.guardian.co.uk/features/featurepages/0,,1934068,00.html|ئیش=The Guardian| ڕێکەوت = ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦| ڕێکەوتی سەردان = ١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|شوێن= London| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20070228223818/http://film.guardian.co.uk/features/featurepages/0,,1934068,00.html| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٨ی شوباتی ٢٠٠٧| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="R7MGk">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Amy|دوایین=Bonawitz|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/stories/2006/11/28/entertainment/main2211673.shtml|سەردێڕ=Did 'Borat' Cause Pam And Kid's Split?|بڵاوکەرەوە=[[سی بی ئێس|CBS]]|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101118044203/http://www.cbsnews.com/stories/2006/11/28/entertainment/main2211673.shtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="bhhOs">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.hollywood.com/news/Anderson_Kid_Rock_Was_Unhappy_About_Borat/3600336 | سەردێڕ = Anderson: "Kid Rock Was Unhappy About 'Borat'" |ئیش= Hollywood.com | ڕێکەوت = ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦| ڕێکەوتی سەردان = ١٧ی ئازاری ٢٠٠٧| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20070427212347/http://www.hollywood.com/news/Anderson_Kid_Rock_Was_Unhappy_About_Borat/3600336 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی نیسانی ٢٠٠٧| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="Guardian-01Dec06">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://film.guardian.co.uk/news/story/0,,1961870,00.html|ئیش=Guardian Unlimited Film|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Arab countries ban Borat|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|شوێن=London|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070121073059/http://film.guardian.co.uk/news/story/0%2C%2C1961870%2C00.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="ali2006">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Jaafar |دوایین=Ali |سەردێڕ='Borat' gross-outs fall flat in Mideast |ناونیشان=https://variety.com/2006/film/markets-festivals/borat-gross-outs-fall-flat-in-mideast-1117954832/ |ئیش=Variety |ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160116095912/http://variety.com/2006/film/markets-festivals/borat-gross-outs-fall-flat-in-mideast-1117954832/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="kill"/> <ref name="NP9nJ">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://abclocal.go.com/wabc/story?section=entertainment&id=4825647 |سەردێڕ=NYC Judge Questions Viability Of Villagers' 'Borat' Lawsuit |بڵاوکەرەوە=Abclocal.go.com |ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071116193006/http://abclocal.go.com/wabc/story?section=entertainment&id=4825647 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref name="Bmuah">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Borat's Aftermath: A Romanian Town Seeks Damages|ناونیشان=http://independent-magazine.org/2009/11/carmen/|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=Independent Magazine|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201226212220/https://independent-magazine.org/2009/11/23/carmen/}}</ref> <ref name="BBC-sueBorat">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6136944.stm|سەردێڕ=US students sue over Borat film|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ئیش=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070316112240/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6136944.stm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="esuit">Finn, Natalie. [http://www.eonline.com/uberblog/b54467_judge_nixes_borat_suit.html Judge Nixes Borat Suit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090704213442/http://www.eonline.com/uberblog/b54467_Judge_Nixes_Borat_Suit.html |date=4 July 2009}}. E! Online 21 February 2007. Retrieved 7 March 2007.</ref> <ref name="smokinggun-Bamboozled">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thesmokinggun.com/archive/1113061borat1.html|ئیش=[[The Smoking Gun]]|سەردێڕ=Bamboozled By Borat?|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070322232920/http://www.thesmokinggun.com/archive/1113061borat1.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="a75Gh">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6171305.stm Borat 'victims' fail to block DVD] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070127010813/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6171305.stm |date=27 January 2007}}. ''BBC News'', 12 December 2006. Retrieved 7 March 2007.</ref> <ref name="XbzMd">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ= S.C. man sues after deleted ''Borat'' bathroom scene appears on cable, Internet|ناونیشان= http://www.jacksonville.com/apnews/stories/121206/D8LVEVMG1.shtml|ئیش= Florida Times-Union|agency= Associated Press|ڕێکەوت= ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٣ی نیسانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20070128174448/http://www.jacksonville.com/apnews/stories/121206/D8LVEVMG1.shtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|df= dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070128174448/http://www.jacksonville.com/apnews/stories/121206/D8LVEVMG1.shtml |date=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ }}</ref> <ref name="IvPkk">[https://www.bbc.co.uk/macedonian/news/story/2006/12/061207_borat.shtml Можна нова тужба за Борат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160116095910/http://www.bbc.co.uk/macedonian/news/story/2006/12/061207_borat.shtml |date=16 January 2016}}. BBC Macedonian, 7 December 2006. Retrieved 19 March 2007.</ref> <ref name="sob5f">[http://www.theage.com.au/news/entertainment/singer-set-to-sue/2006/12/16/1166162360105.html Macedonian songstress to sue 'Borat' filmmakers.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061218044728/http://www.theage.com.au/news/entertainment/singer-set-to-sue/2006/12/16/1166162360105.html |date=18 December 2006}} The Age, 16 December 2006. Retrieved 19 March 2007.</ref> <ref name="pXZus">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://macedoniaonline.eu/content/view/7678/19/ |سەردێڕ=Esma wins lawsuit against Sacha Cohen |بڵاوکەرەوە=MINA |ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190525114825/http://macedoniaonline.eu/content/view/7678/19/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠١٩ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref name="FQKO5">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.chortle.co.uk/news/2007/07/11/5519/writs_go_crackers |سەردێڕ=Writs go crackers: Borat sued yet again |بڵاوکەرەوە=Chortle.co.uk |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090705011132/http://www.chortle.co.uk/news/2007/07/11/5519/writs_go_crackers |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="Past Deadline 2008">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ=In New York, One 'Borat' Case Falls, Three to Go | وێبگە=Past Deadline | ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٠٨| ناونیشان=http://reporter.blogs.com/thresq/2008/02/posted-by-mat-5.html | ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠١٧| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170506225404/http://reporter.blogs.com/thresq/2008/02/posted-by-mat-5.html | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠١٧| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="ZXPt1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان = http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7128409.stm | سەردێڕ = Borat's driving instructor sues |ئیش= BBC News | ڕێکەوت = ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧| ڕێکەوتی سەردان = ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20090304235110/http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7128409.stm | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٤ی ئازاری ٢٠٠٩| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="RdZlo">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://usatoday30.usatoday.com/life/movies/news/2008-09-09-borat-lawsuit_N.htm|سەردێڕ= Glorious NYC lawsuit ruling for ''Borat'' filmmakers|نووسەر= <!--Staff writer(s); no by-line. -->|ڕێکەوت= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ئیش=[[USA Today]]|ڕێکەوتی سەردان= ١٢ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20140221065654/http://usatoday30.usatoday.com/life/movies/news/2008-09-09-borat-lawsuit_N.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="FkTHe">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7327892.stm |سەردێڕ=Entertainment &#124; Judge dismisses Borat legal case |ئیش=BBC News |ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090403080858/http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7327892.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="WY2rW">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://uk.eurosport.yahoo.com/blogs/world-of-sport/borat-anthem-played-mistake-medals-ceremony-112050453.html|سەردێڕ=borat anthem played by mistake at medals ceremony|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120326205959/http://uk.eurosport.yahoo.com/blogs/world-of-sport/borat-anthem-played-mistake-medals-ceremony-112050453.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠١٢}}</ref> <ref name="HoJFk">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-17491344 |ئیش=BBC News | سەردێڕ=Borat anthem stuns Kazakh gold medallist in Kuwait | ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠١٢| ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180718165835/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-17491344 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠١٨| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="Roma antiracism complaint">{{cite press release|title=Presse Erkl€ärung|publisher=[[European Center for Antiziganism Research]]|date=17 October 2006|url=http://www.ezaf.org/Borat.pdf|language=German|accessdate=8 March 2007|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061201150918/http://www.ezaf.org/Borat.pdf|archivedate=1 December 2006}}</ref> <ref name="GagD8">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.smh.com.au/news/film/now-gypsies-want-borat-banned/2006/10/18/1160850984396.html |سەردێڕ= Now Gypsies want Borat banned |ئیش= The Sydney Morning Herald |ڕێکەوت= ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان= ١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20070128192551/http://www.smh.com.au/news/film/now-gypsies-want-borat-banned/2006/10/18/1160850984396.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="LdwmD">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ezaf.org/Borat2de.pdf|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Roma und Sinti Verbände stoppen "Zigeuner" Kampagne zu Borat|بڵاوکەرەوە=Europäisches Zentrum für Antiziganismusforschung|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061128170215/http://www.ezaf.org/Borat2de.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061128170215/http://www.ezaf.org/Borat2de.pdf |date=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ }}</ref> <ref name="a1RLE">[http://www.adl.org/PresRele/Mise_00/4898_00.htm Statement On The Comedy Of Sacha Baron Cohen, A.K.A. Borat.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070212080423/http://www.adl.org/PresRele/Mise_00/4898_00.htm |date=12 February 2007}} Ant-Defamation League, 28 September 2006. Retrieved 26 March 2007</ref> <ref name="z6xVc">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6153420.stm|ئیش=BBC News|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Cohen defends 'racist' Borat film|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070114001623/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6153420.stm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="sU9IM">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=Ynetnews|ناونیشان=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3309866,00.html|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|سەردێڕ=ADL: Concerned over Borat's depiction of anti-Semitism|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070115003343/http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3309866,00.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="faHm0">[http://www.spin.com/features/news/2006/10/061012_borat/ Don't Throw 'Borat' Soundtrack Down the Well.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070324063350/http://www1.spin.com/features/news/2006/10/061012_borat/ |date=24 March 2007}} SPIN.com, 12 October 2006. Retrieved 11 March 2007.</ref> <ref name="IxQkR">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rubin|یەکەم=Rebecca|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Sacha Baron Cohen's 'Borat' Sequel Lands at Amazon Prime Video|ناونیشان=https://variety.com/2020/film/news/borat-sequel-amazon-1234786712/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=Variety|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201226212234/https://variety.com/2020/film/news/borat-sequel-amazon-1234786712/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="RNE2y">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.indiewire.com/2020/09/borat-2-sacha-baron-cohen-finished-shooting-1234585095/|سەردێڕ=Sacha Baron Cohen Back for 'Borat 2' and Is Already Done Filming the Sequel— Report|بڵاوکەرەوە=indiewire.com|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201004120146/https://www.indiewire.com/2020/09/borat-2-sacha-baron-cohen-finished-shooting-1234585095/}}</ref> <ref name="Pevx3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/borat-2-sacha-baron-cohen-sequel-release-date-when-b420914.html|سەردێڕ=Sacha Baron Cohen has reportedly filmed a Borat sequel in secret – and it's already been screened|ئیش=The Independent|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201226212230/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/borat-2-sacha-baron-cohen-sequel-release-date-when-b420914.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="Y91Pc">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Borat Premieres the New Trailer for 'The Brothers Grimsby'|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=hcH0gPaMay8|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160207185605/https://www.youtube.com/watch?v=hcH0gPaMay8|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="kill2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=David S |دوایین=Morgan |ناونیشان=http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/12/22/movies/main3641923.shtml |سەردێڕ=Borat He Dead, I Kill Him, Gone |ئیش=CBS News |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071229064415/http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/12/22/movies/main3641923.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref name="Hs7GT">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6101578.stm Baron Cohen 'gets £22 m film deal'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070222101543/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6101578.stm |date=22 February 2007}}. BBC News, 31 October 2006. Retrieved 10 March 2007.</ref> <ref name="c0neM">[http://uk.reuters.com/article/topNews/idUKN0820626120070208 Sacha Baron Cohen signs for 'Borat 2'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071225082721/http://uk.reuters.com/article/topNews/idUKN0820626120070208 |date=25 December 2007}}. Reuters, 8 February 2007. Retrieved 9 February 2007</ref> <ref name="HEJSW">[http://people.monstersandcritics.com/news/article_1247189.php/King_of_the_Globes_Sacha_kills_Borat King of the Globes Sacha kills Borat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204153412/http://people.monstersandcritics.com/news/article_1247189.php/King_of_the_Globes_Sacha_kills_Borat |date=4 February 2007}}. Monsters and Critics. 16 January 2007. Retrieved 9 February 2007.</ref> <ref name="Aoc8w">[http://www.theage.com.au/news/film/borat-sequel-put-on-hold/2007/02/09/1170524280667.html Borat sequel put on hold] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070212135352/http://www.theage.com.au/news/film/borat-sequel-put-on-hold/2007/02/09/1170524280667.html |date=12 February 2007}}. The Age, 9 February 2007. Retrieved 9 February 2007</ref> |٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|0443453}} * {{AllMovie title|id=347334}} * {{mojo title|borat}} * {{rotten-tomatoes|borat}} * {{metacritic film|borat-cultural-learnings-of-america-for-make-benefit-glorious-nation-of-kazakhstan}} * [https://web.archive.org/web/20060401000000*/http://www.borat.tv وێبگەی فەرمیی بۆرات] (ئەرشیڤکراو) {{ساشا بارۆن کۆون}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{وتاری ھەڵبژێردراو|وەشان=٨٣٣٣٣٠|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|شانشینی یەکگرتوو|کازاخستان|ھۆڵیوود|چاند|دەیەی ٢٠٠٠|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Borat! Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە بەریتانییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی ساشا بارۆن کۆون]] [[پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٦]] [[پۆل:فیلمی ڕێگاوبانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمی ڕێگاوبانی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییە بەریتانییەکان]] [[پۆل:فیلمی رێگاوبانی بەریتانیا]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە تەکساس لە ئەمریکا نمایش دەکرێن]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە تەنزئامێزە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمە بەڕیتانییانەی لە شاری نیویۆرک داندراون]] [[پۆل:فیلمە تەنزئامێزە بەڕیتانییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی دیوون ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە باشترین ئەکتەری مۆسیقی یان کۆمیدییان تێدایە کە خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بەدەستھێناوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشنت داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەتلەنتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ویلایەتی ماساشوستس وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:تولازی لە فیلم]] [[پۆل:فیلمە قەدەغەکراوەکان]] [[پۆل:فیلمە وەچەرخانەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون]] [[پۆل:مشتومڕەکانی فیلم لە ڕووسیا]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەتڵانتا داندراون]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ٢٠٠٦]] bok5vwcxej7xrvu2zu28j884scgql1c 3 171678 1598908 1596546 2026-07-06T01:35:47Z MediaWiki message delivery 12292 /* Wikipedia translation of the week: 2026-28 */ بەشی نوێ 1598908 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن ژیار عەلی یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ ژیار عەلی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە ژیار عەلی، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر ژیار عەلی پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ ژیار عەلی بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی ژیار عەلییە؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر ژیار عەلی قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ ژیار عەلیت زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ ژیار عەلیت! یانی تۆ خۆت وتاری ژیار عەلیت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی ژیار عەلیت، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> :test [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:١٧، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::واتاهەرئەبێت لایەنی کەم ڕۆژنامەوگۆڤاریەکێکێان باسی کارەکانمیان کردبێت ئینجاقوبوڵ ئەکرت؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بابەتەکە ئەوەیە ئەبێ بایەخدار بێت بایەخداریش واتا ئەوەندە کەسەکە ناسراوە کە میدیاکان باسیانکردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::واتا من لەو سێ وێبسایتە باس کراوم جگەلەوەی لەوێبگەڕی گۆگڵیش ناوم جێگیرکراوە هیچ دەورێکیان نییە؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:١٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::نەخێر کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ھیچ دەورێکیان نییە کوردیپیدیا ئەسڵەن باوەڕپێکراو نییە لە ویکیپیدیا و کاریپێناکرێ، ئەوانەی تریش ھەروا. بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکەکە]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::گەر وابێت یاساکانتان زۆر توندن نەک من هیچ کەسێک ناتوانێت بەشداری بکات لەویکپیدیادا ئەواەش کەبەشدارن خۆوشانس قوبوڵ کراون ::::::::::من چوار وێبسایت وبەستەری گۆگڵ هەموی بەداتاوزانیاری پێشکەشم کردون قوبوڵ ناکرێت.. ::::::::::واتا هەروازلەویکپیدیابهێنم وتەواوچونکە لەلەکۆمەڵگەی کوردیدا هیچ ڕۆژنامەیەک نییە ئازادانە لەسەر کەسێک ڕاپۆرت بکات ئیللا ئەبێت دەستێکی واستەوکەسێکی گەورەی لەپشتەوەبێت.سوپاس بۆماندوبونتان منیش کەی واستەم بۆکرا هەوڵ ئەدەمەوە پەڕەکەم جێگیربکەم [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::نا کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] توندنین ئەگەر وابێت چۆن 80 ھەزار وتارمان ھەیە و 200 ~ بەکارھێنەری چالاکمان ھەیە لە پڕۆژەکە، سەیری [[دەروازە:ژیاننامە|دەروازەی ژیاننامە]] بکە ژیاننامەی ھەزارەھا خەڵکی تێدا نووسراوە بەڵام کەسانێکی ناسراو لەناو کۆمەڵگان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::خوشکە ئازیزەکەم منیش هەروەک ئەوکەسانە ناسراوی ناوکۆمەڵگام وکەسانێکی بەرچاو ئەم ناسن بەڵام جیاوازی من ئەوەیە تائێستا چاوپێکەوتنی ڕۆژنامەوانیم نەکردووەو ڕەفزم داوەبەدوکەناڵی تیڤی چونکە حەزم بەبەردەم کامێرانییە ئەتوانن گەڕان بۆناوەکەم بکەن لێتان دڵنیائەبێت [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٢٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == حوزەیرانی ٢٠٢٦ == [[پەڕگە:Information.svg|25px|alt=Information icon]] سڵاو، من [[بەکارھێنەر:Épine|Épineم]]. ویستم ئاگادارت بکەمەوە کە یەکێک یان زیاتر لە [[تایبەت:Contributions/Sakura emad|بەشدارییە نوێکانت]]&nbsp;بۆ [[:هاوزایەندخوازی]] پووچەڵکراونەتەوە چوونکە بەسوود دیار نەبوون. ئەگەر ئارەزوو دەکەیت تاقیکردنەوە بکەیت، تکایە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|خۆڵەپەتانێ]] بەکار ببە. ئەگەر ھەر چەشنە پرسیارێکت ھەیە، دەتوانیت لە [[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگا]] داوای یارمەتی بکەیت. سوپاس.<!-- Template:uw-vandalism1 --> &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ٢٠:٠٢، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەربەستکرایت! دیارە وادەزانن گاڵتە دەکەم دەڵێم بەبێ وتووێژ یەکدەنگی کۆمەڵگا مەگەڕێننەوە! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٤، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :: لەسەر خراب بەکارهێنانی دەسەڵاتی بەڕێوەبەرایەتی و لەدوای هەوڵدانی بەردەوام بۆ وتووێژی ناوخۆیی و داواکردن لەلایەن خۆتەوە کە بیبەمە مێتا، [[https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_comment/Sysop_abuse_and_intimidation_on_ckb_wiki لە مێتا ڕیپۆرتم کردوویت] و لەسەرمە ئاگادارت بکەمەوە. --&#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ٢١:٠٣، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] زۆر سپاس دەستت خۆش بێت، خوا بیکات، ئێمەش بەپێی پێویست وەڵامێکمان دەبێت لەسەر ئەو خراپکارییەی جەنابتان لێرە کردووتانە و حیسابتان نە بۆ بەرێوەبەران کردووە نە بۆ کۆمەڵگاکەشی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٠٤، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Facial age estimation]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Facial age estimation''' is the use of artificial intelligence to estimate the age of a person based on their facial features. Computer vision techniques are used to analyse the facial features in the images of millions of people whose age is known and then deep learning is used to create an algorithm that tries to predict the age of an unknown person. The key use of the technology is to prevent access to age-restricted goods and services. Examples include restricting children from accessing internet pornography, checking that they meet a mandatory minimum age when registering for an account on social media, or preventing adults from accessing websites, online chat or games designed only for use by children. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div>--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٠:٤٤، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == شەڕەدەستکاری ڕابگرە == بە زووترین کات شەڕە دەستکاری ڕابگرە لەسەر ئەو بابەتانەی ناکۆکیت هەیە لەگەڵیان. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٨:١٧، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | زۆر سپاس بۆ ئازایی و کۆڵنەدانت لەو ماوەیەدا، ھیوادارم ئەو بابەتانە ھیچ کاریگەرییەکی نەرێنییان لەسەرت دانەنابێ و لەبیرت بێ ھیچ شتێک لە بەڕێوەبەرایەتییە باشەکەی ئێوە کەم نابێتەوە. بەھیوای تەندروستی و بەردەوامیتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:٥٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) |} == Wikipedia translation of the week: 2026-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulo César Vinha State Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Capim dourado.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Paulo César Vinha State Park''' (Portuguese: Parque Estadual Paulo César Vinha) is a state park in the state of Espírito Santo, Brazil. It protects an area of dunes, lagoons and marshes along the Atlantic shore. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٣٥، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> gx0h7r2vlu82iu788j35alpfeh1l25w 1 172288 1598683 1591857 2026-07-05T16:10:13Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598683 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=739742 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130410092259/http://ww2.roanoke.com/news/roanoke/16655.html بۆ http://ww2.roanoke.com/news/roanoke%5C16655.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٢:١٠، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١٧ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842032 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130410092259/http://ww2.roanoke.com/news/roanoke/16655.html بۆ http://ww2.roanoke.com/news/roanoke%5C16655.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20071123051552/http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/12/22/movies/main3641923.shtml بۆ http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/12/22/movies/main3641923.shtml زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141218092050/http://explore.bfi.org.uk/4ce2b8bdeb6bf بۆ http://explore.bfi.org.uk/4ce2b8bdeb6bf زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110501050254/http://perezhilton.com/2008-01-11-borats-son-becomes-borats-daughter بۆ http://perezhilton.com/2008-01-11-borats-son-becomes-borats-daughter زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20101023133843/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2008/01/10/meet-brittany-coxxx-aka-stonie/ بۆ http://www.gayporntimes.com/hardnews/2008/01/10/meet-brittany-coxxx-aka-stonie/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110812052735/http://www.radaronline.com/exclusives/2006/11/the-gay-porn-star-who-plays-borats-son.php بۆ http://www.radaronline.com/exclusives/2006/11/the-gay-porn-star-who-plays-borats-son.php زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20071213004758/http://www.metacritic.com/film/awards/2006/toptens.shtml بۆ https://www.metacritic.com/film/awards/2006/toptens.shtml زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181220122629/https://www.cinemascore.com/publicsearch/index/title/ بۆ https://www.cinemascore.com/publicsearch/index/title/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20051121110246/http://www.timesdispatch.com/servlet/Satellite?pagename=RTD%2FMGArticle%2FRTD_BasicArticle بۆ http://www.timesdispatch.com/servlet/Satellite?pagename=RTD%2FMGArticle%2FRTD_BasicArticle&cid=1149191431187 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20061120083559/http://www.courttv.com/people/2006/1116/borat_ctv.html بۆ http://www.courttv.com/people/2006/1116/borat_ctv.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20101118044203/http://www.cbsnews.com/stories/2006/11/28/entertainment/main2211673.shtml بۆ https://www.cbsnews.com/stories/2006/11/28/entertainment/main2211673.shtml زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20071116193006/http://abclocal.go.com/wabc/story?section=entertainment&id=4825647 بۆ http://abclocal.go.com/wabc/story?section=entertainment&id=4825647 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20070128174448/http://www.jacksonville.com/apnews/stories/121206/D8LVEVMG1.shtml بۆ http://www.jacksonville.com/apnews/stories/121206/D8LVEVMG1.shtml زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190525114825/http://macedoniaonline.eu/content/view/7678/19/ بۆ http://macedoniaonline.eu/content/view/7678/19/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20061128170215/http://www.ezaf.org/Borat2de.pdf بۆ http://www.ezaf.org/Borat2de.pdf زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20071123051552/http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/12/22/movies/main3641923.shtml بۆ http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/12/22/movies/main3641923.shtml زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:١٧، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=876158 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120503134650/http://www.wga.org/awards/awardssub.aspx?id=1516 بۆ http://www.wga.org/awards/awardssub.aspx?id=1516 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٧:٣٧، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=965816 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://www.webcitation.org/68hNhC1NV?url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=borat.htm گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20120625062837/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=borat.htm لە https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=borat.htm تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٣:٠٩، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=988862 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141218092050/http://explore.bfi.org.uk/4ce2b8bdeb6bf بۆ http://explore.bfi.org.uk/4ce2b8bdeb6bf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٢:٣٥، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٥ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=995300 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141218092050/http://explore.bfi.org.uk/4ce2b8bdeb6bf بۆ http://explore.bfi.org.uk/4ce2b8bdeb6bf زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110501050254/http://perezhilton.com/2008-01-11-borats-son-becomes-borats-daughter بۆ http://perezhilton.com/2008-01-11-borats-son-becomes-borats-daughter زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110812052735/http://www.radaronline.com/exclusives/2006/11/the-gay-porn-star-who-plays-borats-son.php بۆ http://www.radaronline.com/exclusives/2006/11/the-gay-porn-star-who-plays-borats-son.php زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181220122629/https://www.cinemascore.com/publicsearch/index/title/ بۆ https://www.cinemascore.com/publicsearch/index/title/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20051121110246/http://www.timesdispatch.com/servlet/Satellite?pagename=RTD%2FMGArticle%2FRTD_BasicArticle بۆ http://www.timesdispatch.com/servlet/Satellite?pagename=RTD%2FMGArticle%2FRTD_BasicArticle&cid=1149191431187 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٢:٥٤، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1017002 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20070930040846/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=17380 بۆ https://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=17380 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:١٢، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1130735 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110607052314/http://www.ew.com/ew/article/0,,1555093,00.html بۆ https://www.ew.com/ew/article/0,,1555093,00.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:٥٥، ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1222162 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100828085039/http://www.mtv.com/news/articles/1544909/20061103/story.jhtml بۆ http://www.mtv.com/news/articles/1544909/20061103/story.jhtml زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٠:٤٩، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1271218 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110711080249/http://www.gaywebmasters.com/news/pr/gay_xxx_star_stonie_portrays_teen_son_of_borat/ بۆ http://www.gaywebmasters.com/news/pr/gay_xxx_star_stonie_portrays_teen_son_of_borat/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٢:٣٣، ١٥ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١٤ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1322745 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.mtv.com/news/articles/1544909/20061103/story.jhtml *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.ew.com/ew/article/0,,1555093,00.html *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://explore.bfi.org.uk/4ce2b8bdeb6bf *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20121026121544/http://www.foxnews.com/story/0,2933,305006,00.html بۆ http://www.foxnews.com/story/0,2933,305006,00.html زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.gaywebmasters.com/news/pr/gay_xxx_star_stonie_portrays_teen_son_of_borat/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.gayporntimes.com/hardnews/2008/01/10/meet-brittany-coxxx-aka-stonie/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.metacritic.com/film/awards/2006/toptens.shtml *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.cinemascore.com/publicsearch/index/title/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=17380 *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20070321062110/http://www.foxnews.com/story/0,2933,226960,00.html بۆ http://www.foxnews.com/story/0,2933,226960,00.html زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.timesdispatch.com/servlet/Satellite?pagename=RTD/MGArticle/RTD_BasicArticle&cid=1149191431187 *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://abclocal.go.com/wabc/story?section=entertainment&id=4825647 *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://macedoniaonline.eu/content/view/7678/19/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/12/22/movies/main3641923.shtml تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٢:١٥، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1591856 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20080207194851/http://www.record-eagle.com/2006/aug/08ff-awards.htm گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20061017195705/http://www.record-eagle.com/2006/aug/08ff-awards.htm لە http://www.record-eagle.com/2006/aug/08ff-awards.htm تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٦:٣١، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بۆرات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598682 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20051214135405/http://www.bfca.org/nomineesWinners.asp گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20080109012703/http://www.bfca.org/NomineesWinners.asp لە http://www.bfca.org/nomineesWinners.asp تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:١٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) hmdo3276o3igk7k9h4fxza1d4djc6qs 0 175352 1598571 1598506 2026-07-05T12:02:23Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598571 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q493956|پێڕستی ڕەش=زمانی زگماکی، زمانی زگماکی،}}'''ئەندریا ئێم گیز''' (لە دایکبووی ١٦ی حوزەیرانی ١٩٦٥) فەلەکناس و پڕۆفیسۆری [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییە]] لە بەشی فیزیا و ئەستێرەناسیی زانکۆی کالیفۆرنیا. توێژینەوەکانی ئەو دەربارەی ناوەندی/سەنتەری کاکێشانە.<ref name="discover">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=20 Young Scientists to Watch|ناونیشان=http://discovermagazine.com/2000/oct/featwatch|magazine=[[Discover Magazine]]|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٠٨|دوایین=Speed Weed|یەکەم=William|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٠، بووە چوارەم ژن کە ببێتە براوەی [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبێل لە فیزیا]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Facts on the Nobel Prize in Physics|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/facts/facts-on-the-nobel-prize-in-physics/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Nobel Foundation}}</ref> ئەو خەڵاتەکەی بەهاوبەشی لەگەڵ [[ڕێینھارد گنزیل]] بوونە نیوە براوەی خەڵاتەکە، نیوەکەی دیکە لە خەڵاتەکە درا بە [[ڕۆجە پێنرۆز]]. گیز و گەنزەل خەڵاتی نۆبێلیان پێدرا لەمەڕ دۆزینەوەکەیان لەبارەی بوونی ماددەی زۆر گەورە لە چاڵە ڕەشەکە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Press release: The Nobel Prize in Physics 2020|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2020/press-release/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Nobel Foundation}}</ref><ref name="NYT-20201006">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Overbye|یەکەم١=Dennis|دوایین٢=Taylor|یەکەم٢=Derrick Bryson|سەردێڕ=Nobel Prize in Physics Awarded to 3 Scientists for Work on Black Holes – The prize was awarded half to Roger Penrose for showing how black holes could form and half to Reinhard Genzel and Andrea Ghez for discovering a supermassive object at the Milky Way's center|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2020/10/06/science/nobel-prize-physics.html|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> لە ماوەی ژیانیدا، ئەندریا ئێم گیز چەندین جار خەڵات کراوە لەمەڕ کارەکانی لە بواری فیزیا و زانستی فەلەک،<ref name="awards2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Annie J. Cannon Award in Astronomy|ناونیشان=http://www.aas.org/grants/awards.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080228125049/http://www.aas.org/grants/awards.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[American Astronomical Society]]}}</ref><ref name="awards">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Annie J. Cannon Award in Astronomy|ناونیشان=http://www.aas.org/grants/awards.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080228125049/http://www.aas.org/grants/awards.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[American Astronomical Society]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Newsroom|ناونیشان=http://newsroom.ucla.edu/stories/ucla-professors-andrea-ghez-terence-222440|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181009013408/http://newsroom.ucla.edu/stories/ucla-professors-andrea-ghez-terence-222440|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=AAS Fellows|ناونیشان=https://aas.org/grants-and-prizes/aas-fellows|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=AAS}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٩ لەلایەن [[زانکۆی ئۆکسفۆرد]] بڕواننامەی دکتۆرای شانازی پێدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Honorary degree recipients for 2019 announced|ناونیشان=http://www.ox.ac.uk/news/2019-03-25-honorary-degree-recipients-2019-announced|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=The University of Oxford|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325222054/http://www.ox.ac.uk/news/2019-03-25-honorary-degree-recipients-2019-announced|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ژیان == ئەندریا ئێم گیز لە ساڵی ١٩٦٥ لە [[نیویۆرک|نیویۆرک سیتی]] لە دایک بووە، ئەو کچی سوزان (گەیتۆن) و گیلبێرت گیزە. باوکی [[جوو|جوولەکە]] بوو، لە [[ڕۆما]]، [[ئیتالیا]] لەدایکبوو بەڵام لەبنەچەدا لە خێزانێکی [[تونسی]] و [[فرانکفورت|فرانکفۆرت]]، [[ئەڵمانیا|ئەڵمانیایی]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gilbert Ghez (1938–2015) – Obituary|ناونیشان=https://www.legacy.com/amp/obituaries/chicagotribune/175961762|وێبگە=www.legacy.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mevakshederekh.info/Portals/0/Il_tempo_e_idea/HAZMAN%20VEHARAION%20-%20IL%20TEMPO%20E%20L_IDEA%20Vol%20XXV%202019%20(web).pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210216093631/http://www.mevakshederekh.info/Portals/0/Il_tempo_e_idea/HAZMAN%20VEHARAION%20-%20IL%20TEMPO%20E%20L_IDEA%20Vol%20XXV%202019%20%28web%29.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دایکیشی [[کڵێسای کاتۆلیک|کاتۆلیکێکی]] [[ئیرلەند|ئێرلەندی]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Oral history interview with Susanne Ghez|ناونیشان=https://www.aaa.si.edu/collections/interviews/oral-history-interview-susanne-ghez-15916|وێبگە=www.aaa.si.edu}}</ref> گیز لەگەڵ جیۆلۆجیست تۆم لاتۆرێتی هاوسەرگیری کرد، ئەویش لێکۆڵەر و زانایە. ئەوان بەیەکەوە دوو کوڕیان هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Stuart Wolpert|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|سەردێڕ=UCLA astronomer Andrea Ghez named MacArthur Fellow|ناونیشان=http://www.newsroom.ucla.edu/portal/ucla/ghez-64006.aspx|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=UCLA}}</ref> گیز مەلەوانێکی لێزانە و چالاکە لە یانەیەکی مەلەوانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Poster Project, Biographies|ناونیشان=http://www.math.sunysb.edu/posterproject/biographies/ghez.html|وێبگە=www.math.sunysb.edu}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=UCLA Masters Swimmer Andrea Ghez Wins Nobel Prize in Physics|ناونیشان=https://swimswam.com/ucla-masters-swimmer-andrea-ghez-wins-nobel-prize-in-physics/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=SwimSwam|زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|فیزیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی|گەردوون|زانست}} {{خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|state=collapsed}} {{پۆلی کۆمنز|Andrea Ghez}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥]] [[پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی]] [[پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل]] [[پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل]] [[پۆل:فیزیکزانانی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] h08sbyem0n47powqeqvyl0j7qfsn8ia 0 176021 1598918 1388356 2026-07-06T03:14:48Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598918 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q235996|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list, Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا،}}'''جێنی شیپلی''' (بە [[زمانی ئینگلیزی]]: Jenny Shipley؛ لە دایکبووی ٤ی شوباتی ١٩٥٢)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Jenny Shipley|ناونیشان=https://nzhistory.govt.nz/people/jenny-shipley|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠١٨|وێبگە=New Zealand history online|بڵاوکەرەوە=Ministry for Culture and Heritage|زمان=en}}</ref> ژنە سیاسەتوانی [[نیوزیلاند|نیوزلاندییە]]، ئەو لە ماوەی ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٧ تاکوو ١٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩ بوو بە ٣٦ەمین سەرۆک وەزیرانی نیوزیلاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jennifer Shipley {{!}} Biography & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Jennifer-Shipley|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref> ئەو یەکەمین ژنە لە مێژووی [[نیوزیلاند]] ببێتە سەرۆک وەزیران، ھەروەھا یەکەمین ژنە ببێتە سەرۆکی [[پارتی نیشتمانیی نیوزیلاند]]. ئەو لە ماوەی ١٥ی ئابی ١٩٨٧ تاکوو ٢٧ی تەممووزی ٢٠٠٢، لە دوو خولی جیاوازدا بووە ئەندام لە پەرلەمانی نیوزیلاند.<ref>Skard, Torild (2014) "Jenny Shipley and Helen Clark" in ''Women of Power – Half a century of female presidents and prime ministers worldwide''. Bristol: Policy Press, {{ISBN|978-1-44731-578-0}}</ref><ref>[https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12348051 "Judith Collins is new National Party leader, Gerry Brownlee her deputy"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200714101059/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12348051 |date=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٠ }}. ''The New Zealand Herald''. 14 July 2020. Accessed on 14 July 2020. "[Collins] is the party's first female leader since Jenny Shipley departed in 2001."</ref> جێنی شیپلی لە ساڵی ١٩٧٥ پەیوەندی کرد بە پارتی نیشتمانیی نیوزیلاند. لە ساڵی ١٩٨٧، کاتێک تەمەنی ٣٥ ساڵان بوو ئەوا بووە ئەندام پەرلەمان لەڕێی حیزبەکەیەوە. لە ساڵی ١٩٧٢ ھاوسەرگیری لەگەڵ بێرتۆن شیپلی کرد، ئەوان بەیەکەوە دوو منداڵیان ھەیە.<ref name="wolfe">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wolfe|یەکەم=Richard|سەردێڕ=Battlers Bluffers & Bully Boys|بڵاوکەرەوە=Random House New Zealand|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=١-٨٦٩٤١-٧١٥-١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Jenny Shipley|جێنی شیپلی}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|نیوزیلاند}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢]] [[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]] 5tqhxksx7hr72ndffpfeqzmpat7gr3m 1 176050 1598919 765428 2026-07-06T03:14:59Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598919 wikitext text/x-wiki [[پۆل:گشت پەڕەکانی پڕۆژەی ژنان لەناو سوور]] [[پۆل:وتارەکانی ساڵی ٢٠٢١ لە پڕۆژەی ژنان لەناو سوور]] == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جێنی شیپلی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598918 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200714101059/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12348051 بۆ https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12348051 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٣:١٤، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) alx7f6b2rx84op79vavwsadlvelfiab 4 177584 1598619 1592532 2026-07-05T13:59:09Z -Haryad 40333 /* میر ئیسماعیل زەنگنە */ نەکرا (بەسەرچوونی ماوەی داواکە) 1598619 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) : ئەکرێ بەڵام ئەی کوا زانیارییەکانی پەڕگەکە تۆ نازانی ھی چییە و لەکوێوە ھاتووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:١٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Sakura emad}} ئەوە ئەبێ {{وب|Ari Qasm}} زانیارییە پێویستەکان دابنێ. من لە بارەی پەڕگەکەوە نازانم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئەوە دووبارە بۆی گەڕام، دیارە لە [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=2011012622042833048 بەرگی ئەو کتێبە] وەریانگرتووە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٩:١٠، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} ئەمە وێنەی کەسایەتییە، کوردپێدیا نابێ بە سەرچاوەیەکی باش بۆ پەڕگەکە. ئەگەر وێبگەیەکی تر شک ئەبەی لێرە داینێ، لەگەڵ زانیاریی پەڕگەکە کێ خاوەنی وێنەکەیە و سەرچاوەکەی چییە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢٢:٢٤، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} rd7kugy43g94590mbncl79lmklnii7e 0 184096 1598948 1400519 2026-07-06T08:53:02Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598948 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە}}{{Infobox award|name=خەڵاتی ھونەری بێکسانگ بۆ باشترین خانمەکتەری نوێ - تەلەڤیزیۆن|image=|image_upright=0.7|awarded_for=باشترین پێشکەشکردن لەلایەن خانمەکتەرە نوێیەکان لە [[کۆریای باشوور]]|country=کۆریای باشوور|presenter=[[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ]]|holder_label=Most recent winner|holder=[[پارک جو-ھیون]]<br>''[[Extracurricular (TV series)|Extracurricular]]'' ([[٥٧مین خەڵاتی ھونەری بایکسانگ|٢٠٢١]])|website=[http://isplus.live.joins.com/100sang/ baeksangartsawards]}}'''خەڵاتی ھونەری بایکسانگ بۆ باشترین خانمەکتەری نوێ - تەلەڤیزیۆن''' (بە کۆری: خوێندنەوە:بایکسانگ ییسول دایسانگ تیڤی بومون یۆجا سینین یۆنگیسانگ) خەڵاتێکە ساڵانە  لە خەڵاتی ھونەری بایکسانگ دەبەخشرێت کە لەلایەن (Ilgan Sports) و JTBC Plus ڕێکدەخرێت ھەموو ساڵێک لە سێئول<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Kim|یەکەم١=Yeon-ji|دوایین٢=Kim|یەکەم٢=Jin-Seok|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Top stars in line for acting awards|ناونیشان=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=3018490|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢١|ئیش=[[Korea JoongAng Daily]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208100335/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=3018490|url-status=dead}}</ref> == پێرستی براوەکان == {| class="wikitable" style="width:600px" !ژ !ساڵ !خانمەکتەر !دراما !تۆڕ |- | rowspan="2" |١٠ | rowspan="2" |١٩٧٤ |[[لی ھیۆ-چون]] |''شەپۆل'' |کەی بی ئێس |- |[[کیم یۆنگ-ئای]] |''شاژن مین'' | rowspan="4" |ئێم بی ئێس |- |١٢ |١٩٧٦ |[[ئۆھ می-یۆن]] |''دەفتەری بیرەوەری بوک'' |- |١٣ |١٩٧٧ |[[گۆ دو-شیم]] |''پاکیزەیی'' |- |١٤ |١٩٧٨ |[[کیم بۆ-یۆن]] |''تۆ'' |- |١٥ |١٩٧٩ |[[کیم یون-می]] |''ڕووخساری ئافرەت'' |تی بی سی |- |١٦ |١٩٨٠ | rowspan="2" |[[جونگ ئای-ڕی]] |''لە دەریاچەکە بمێنەرەوە ڕێمان'' | rowspan="3" |کەی بی ئێس |- | rowspan="2" |١٧ | rowspan="2" |١٩٨١ |''دۆنگسینچۆ'' |- |[[لی کیونگ-جین]] |''دایمیونگ'' |- |١٨ |١٩٨٢ |[[لی ھێ-سوک]] |''مێژووی ژنان: جانگ ھوی-بین'' |ئێم بی ئێس |- |١٩ |١٩٨٣ |[[سونوو ئیون-سوک]] |''گالیسکەی گوڵ'' | rowspan="2" |کەی بی ئێس |- |٢٠ |١٩٨٤ |[[کانگ سو-یۆن]] |''دەفتەری ڕۆژانەی قوتابیەکی قوتابخانەی ئامادەیی'' |- |٢١ |١٩٨٥ |[[چۆی میونگ-گیل]] |''باشترین فرۆشی شانۆ: لەدوای ژنێک دەگەڕێ'' |ئێم بی ئێس |- | rowspan="2" |٢٢ | rowspan="2" |١٩٨٦ |[[چۆی سون-ئاھ]] |''ئەلقەی گوڵ'' |کەی بی ئێس |- |[[ھیۆ یون-جونگ]] |''گیا'' |ئێم بی ئێس |- | rowspan="2" |٢٣ | rowspan="2" |١٩٨٧ |[[کیم ھی-ئای]] |''دڵی ژن'' |کەی بی ئێس |- |[[ھان ئای-کیونگ]] |''کوڵان'' | rowspan="2" |ئێم بی ئێس |- |٢٤ |١٩٨٨ |پارک سون-ئای |شاژن ئینھیۆن، ڕووخسارەکانی شار |- |٢٥ |١٩٨٩ |[[یون یو-سون]] |''خاک'' |کەی بی ئێس |- |٢٦ |١٩٩٠ |[[چای شی-ڕا]] |''زەبەلاح'' | rowspan="3" |ئێم بی ئێس |- | rowspan="2" |٢٧ | rowspan="2" |١٩٩١ |[[جانگ سیۆ-ھی]] |''ئەم ژنە'' |- |[[ئۆھ یۆن سو]] |''سەمای گایاگیوم'' |- | rowspan="2" |٢٨ | rowspan="2" |١٩٩٢ |[[لی جین-ئاھ]] |''بارب'' |ئێس بی ئێس |- |[[گۆ ھیون-جونگ]] |''خۆشەویستی لە داری جوجوب'' |کەی بی ئێس |- | rowspan="2" |٢٩ | rowspan="2" |١٩٩٣ |[[کوۆن سۆ-جونگ]] |''وتاری گوانچۆن'' |ئێس بی ئێس |- |[[یو ھۆ-جیۆنگ]] |''گیای سەوزی دوێنێ'' | rowspan="2" |کەی بی ئێس |- | rowspan="2" |٣٠ | rowspan="2" |١٩٩٤ |کیم جونگ-نان |''دواین کێبڕکێ'' |- |[[شیم ئیون-ھا]] |دواین کێ بڕکێ |ئێم بی ئێس |- | rowspan="2" |٣١ | rowspan="2" |١٩٩٥ |[[کیم سون-مین]] |''ماڵئاوا'' |ئێس بی ئێس |- |[[شین ئیون-کیونگ]] |''نەخۆشخانەی گشتی'' |ئێم بی ئێس |- |٣٢ |١٩٩٦ |[[کیم ھی-سون]] |''پیاوانی ماڵی گەرماو'' | rowspan="2" |کەی بی ئێس |- |٣٣ |١٩٩٧ |[[لی ھێ-یۆنگ (خانمەکتەر، ١٩٧١)|لی ھێ-یۆنگ]] |''یەکەم خۆشەویستی'' |- |٣٤ |١٩٩٨ |[[کیم جی-یۆنگ (خانمەکتەر، لەدایکبووی ١٩٧٤)|کیم جی-یۆنگ]] |تۆ و من |ئێم بی ئێس |- |٣٥ |١٩٩٩ |[[میونگ سێ-بین]] |''پاکیزەیی'' |کەی بی ئێس |- |٣٦ |٢٠٠٠ |[[چای ڕیم]] |''من ھێشتا خۆشم ئەوێیت'' | rowspan="2" |ئێم بی ئێس |- |٣٧ |٢٠٠١ |[[ھا جی-وۆن]] |''نھێنی'' |- |٣٨ |٢٠٠٢ |[[گۆنگ ھیۆ-جین]] |''ڕۆژە ناوازەکان'' | rowspan="2" |ئێس بی ئێس |- |٣٩ |٢٠٠٣ |[[جانگ نا-را]] |''چیرۆکە سەرکەوتووەکەی کچە درەوشاوەکە'' |- |٤٠ |٢٠٠٤ |[[ھان جی-ھێ]] |''شیرینی ١٨'' |کەی بی ئێس |- |[[:en:41st_Baeksang_Arts_Awards|٤١]] |٢٠٠٥ |[[لی دا-ھای]] |''چارەنووسی ئاسمان'' |ئێم بی ئێس |- |[[:en:42nd_Baeksang_Arts_Awards|٤٢]] |٢٠٠٦ |[[لی یۆنگ-ئاھ]] |''سێوی زێڕی'' |کەی بی ئێس |- |[[:en:43rd_Baeksang_Arts_Awards|٤٣]] |٢٠٠٧ |[[گۆ ئارا]] |''گوڵی بەفر'' |ئێس بی ئێس |- |[[:en:44th_Baeksang_Arts_Awards|٤٤]] |٢٠٠٨ |[[لی جی-ئاھ]] |''ئەفسانە'' |ئێم بی ئێس |- |[[:en:45th_Baeksang_Arts_Awards|٤٥]] |٢٠٠٩ |[[ئیم یون-ئا]] |''تۆ چارەنووسی منیت'' |کەی بی ئێس |- |[[:en:46th_Baeksang_Arts_Awards|٤٦]] |٢٠١٠ |[[ھوانگ جانگ-ئیوم]] |''[[:en:High_Kick_Through_the_Roof|High Kick Through the Roof]]'' |ئێم بی ئێس |- |[[:en:47th_Baeksang_Arts_Awards|٤٧]] |٢٠١١ |[[یو ئین-نا]] |''باخچەی نھێنی'' |ئێس بی ئێس |- |[[:en:48th_Baeksang_Arts_Awards|٤٨]] |٢٠١٢ |[[یویی]] |''خێزانی ئۆناجاکگیۆ'' |کەی بی ئێس |- |[[:en:49th_Baeksang_Arts_Awards|٤٩]] |٢٠١٣ |[[جیۆنگ ئیون-جی]] |''وەڵامدانەوەی ١٩٩٧'' |[[تی ڤی ئێن (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)|تی ڤی ئێن]] |- |[[:en:50th_Baeksang_Arts_Awards|٥٠]] |٢٠١٤ |[[بایک جین-ھی]] |''خانمەئیمپراتۆر کی'' |ئێم بی ئێس |- |[[:en:51st_Baeksang_Arts_Awards|٥١]] |٢٠١٥ |[[گۆ ئاھ-سونگ]] |''گوێ بیستی بە لەناو دەماری ترێ'' |ئێس بی ئێس |- |[[:en:52nd_Baeksang_Arts_Awards|٥٢]] |٢٠١٦ |[[کیم گۆ-ئیون]] |''پەنیر لەناو تەڵە'' |تی ڤی ئێن |- |[[:en:53rd_Baeksang_Arts_Awards|٥٣]] |٢٠١٧ |[[لی سێ-یۆنگ]] |''The Gentlemen of Wolgyesu Tailor Shop'' |کەی بی ئێس |- |[[:en:54th_Baeksang_Arts_Awards|٥٤]] |٢٠١٨ |[[ھیۆ یول]] |''دایک'' |تی ڤی ئێن |- |[[:en:55th_Baeksang_Arts_Awards|٥٥]] |٢٠١٩ |[[کیم ھێ-یون]] |''کۆشکی ئاسمان'' | rowspan="2" |جەی تی بی سی |- |[[:en:56th_Baeksang_Arts_Awards|٥٦]] |٢٠٢٠ |[[کیم دا می]] |''[[:en:Itaewon_Class|ئیتایوۆن کڵاس]]'' |- |[[:en:57th_Baeksang_Arts_Awards|٥٧]] |٢٠٢١ |[[پارک جو-ھیون]] |''Extracurricular'' |نێتفلێکس |} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{official website|http://isplus.live.joins.com/100sang/}} {{in lang|ko}} {{Baeksang Arts Awards for Best New Actress (TV)}}{{Baeksang Arts Awards}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|فیلم}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:خەڵاتە ھونەرییەکانی بایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:خەڵاتی ڕۆلگێرانەکانی تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:خەڵاتەکانی ھونەری بایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] 2lu9f625tkm01wn4smphmi3tzkxs1tz 0 185859 1598586 1598399 2026-07-05T12:04:53Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598586 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ئان ئیون جین|image=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1991|5|6}}|birth_place=|occupation=خانمەکتەر|years_active=٢٠١١ بۆ ئێستا|education=[[زانکۆی ھونەرەکانی نیشتمانی کۆریا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Noh|یەکەم١=Gyu-min|ناونیشان=https://www.hankyung.com/entertainment/article/2019101726764|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ئیش=Hankyung|سەردێڕ=[TEN 인터뷰] '타지옥'→ '검사내전' 안은진 "1년 새 드라마 다섯 편...쉼 없이 연기하니 행복하죠"|زمان=ko|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200101153500/https://www.hankyung.com/entertainment/article/2019101726764|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|agent=Big Boss Entertainment<br>Imagine Asia<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hancinema.net/ahn-eun-jin-signs-on-with-imagine-asia-117524.html|سەردێڕ=Ahn Eun-jin Signs on with Imagine Asia|زمان=english|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref>|website=[http://www.bigbossenter.com/html/sub02/sub02_0201.php?bbsCode=b_artist01&vType=view&idx=8&page=2]}}'''ئان ئیون-جین''' (لەدایکبووی ٦ی ئایاری ١٩٩١) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢١}}<references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://bigbossenter.com/html/sub02/sub02_0201.php?bbsCode=b_artist01&vType=view&idx=8&page=2 ئان ئیون جین] لە چێژبەخشی بیگبۆس * [https://www.instagram.com/eunjin___a/ Ahn Eun-jin (@eunjin___a)] لە ئینستاگرام (ھەژماری فەرمی) * [http://www.imagineasia.com/portfolio-item/ahn-eun-jin/#toggle-id-4 Ahn Eun-jin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806162345/http://www.imagineasia.com/portfolio-item/ahn-eun-jin/#toggle-id-4|date=2020-08-06}} at Imagine Asia {{in lang|ko}} * {{Hancinema person|Ahn_Eun-jin}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Ahn Eun-jin (actress)}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی شانۆگەری میوزیکی لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی نیشتمانی کۆریا بۆ ھونەرەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] j0600uz2gh9r70zono9m7ikovb60qfp 0 187071 1598593 1598241 2026-07-05T12:05:53Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598593 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم | ناو =ھەنسکی ئاسمان {{ھن}} Cry of the Sky | وێنە =هەنسکی ئاسمان.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر =[[شەھرام قادر]] | بەرھەمھێنەر =ڕیشوان ئیبراھیم {{ھن}} ڕاژان عەزیز | نووسین =شەھرام قادر | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن = | کاست =کەژان ئەسەدی{{ھن}} ئارارات زەردەشتی{{ھن}} ساریە کەیھانپوور{{ھن}} کاردینا سپی{{ھن}} ڕەندە شۆڕش{{ھن}} زیوەر زانا{{ھن}} ئاراد حەسەنزادە{{ھن}} ڕاژان عەزیز{{ھن}} ھەڤاڵ قەرەچووغی{{ھن}} [[سەلاح شێخ محەممەدی]]{{ھن}} عوسمان جاسم{{ھن}} ئیدریس ئیبنی عەباسی | موزیک =پەیام کاکل | وێنەگری سینەمایی = فەلاح حەسەن | دەستکاری = | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = | ڕێکەوتی دەرچوون =٢٠١٨ | ماوەی فیلم =٨٥ خولەک | وڵات =[[باشووری کوردستان]] | زمان =[[کوردیی ناوەندی]] | زنجیرە = | تێچوون = | داھات = | خەڵاتەکان =خەڵاتی باشترین دەرھێنەر لە فێستیڤاڵی نێودەڵەتیی TIFF لە ھیندستان | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''ھەنسکی ئاسمان''' [[فیلم]]ێکی [[زمانی کوردی|کوردییە]] لە [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنانی]] [[شەھرام قادر]]؛ ساڵی ٢٠١٨ بەرھەم ھاتووە. == چیرۆک == ھەنسکی ئاسمان گێڕانەوەیەکی خێرای بەرخۆدانی [[پێشمەرگە]] ھەر لە [[شۆڕشی ئەیلوول]]ەوە، ھەتاکوو شەڕی دژ بە [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعشە]]؛ ھەروەھا لە ڕێگەی ژیانی خەڵکی لادێیەکی [[باشووری کوردستان]] بەسەر نسکۆی شۆڕش، ڕێکەوتنامەی ئەلجەزایر و ئاوارەیی ساڵی ١٩٧٥دا دێتەوە. فیلمەکە لایەنە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی ئەوکاتی [[کوردستان]] دەخاتە ڕوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ھەنسکی ئاسمان بۆ پێشمەرگەیە|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/070720162-amp|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەمموزی ٢٠٢١|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=شەھرام قادر، فیلمساز: ڕێزگرتن لە ڕای جیاواز لە کوردستان لە قۆناغی زۆر سەرەتایی دایە بینیمان دەستیان لە مامۆستا و ھونەرمەندیش نەپاراست|ناونیشان=http://skurd.net/2020/09/16/%d8%b4%db%95%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%85-%d9%82%d8%a7%d8%af%d8%b1%d8%8c-%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85%d8%b3%d8%a7%d8%b2-%da%95%db%8e%d8%b2%da%af%d8%b1%d8%aa%d9%86-%d9%84%db%95-%da%95%d8%a7%db%8c-%d8%ac%db%8c/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210721173608/http://skurd.net/2020/09/16/%D8%B4%DB%95%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%DA%95%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%95%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%DB%8C/}}</ref> == ڕۆڵەکان == * کەژان ئەسەدی: فەرەنتی * ساریە کەیھانپوور: شەتاو * کاردینا سپی: وەجیھە * ڕەندە شۆڕش: ئەسمەر * زیوەر زانا: دینۆ * ئاراد حەسەنزادە: وسوو * ڕاژان عەزیز: ئەلیاس == نمایشکردن == * ھەنسکی ئاسمان ساڵی ٢٠١٨ لە شاری [[ھەولێر]] پیشان درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=شەھرام قادر: ھونەر زۆر جار دەتوانێت کەڵک لە دەقە ئایینیەکان وەربگرێت|ناونیشان=https://hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/11148-2019-04-04-05-45-35|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=hawler.in|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210721173608/https://hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/11148-2019-04-04-05-45-35}}</ref> == فێستیڤاڵەکان == * فێستیڤاڵی نێودەڵەتیی NNF لە [[ئیسرائیل]] * فێستیڤاڵی فیلمی [[پورتوگال]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fantasporto • Fantasporto • Festival Internacional de Cinema do Porto|ناونیشان=http://fantasporto.com/pt-pt/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Fantasporto {{!}} Festival Internacional de Cinema do Porto|زمان=pt-pt}}</ref> * فێستیڤاڵی نێودەڵەتیی دیوراما == خەڵاتەکان == * براوەی خەڵاتی کۆتایی فێستیڤاڵی ڤێسۆڤیۆس لە شاری ناپولی لە [[ئیتالیا]]، ساڵی ٢٠٢٠ * خەڵاتی باشترین دیمەنی سینەمایی * خەڵاتی باشترین سیناریۆی فیلمی سینەمایی لە فێستیڤاڵی نێودەڵەتیی TIFF لە [[ھیندستان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فیلمێکی شەھرام قادر سێ خەڵاتی لە ھیندستان بەدەست ھێنا|ناونیشان=http://ww.zagrosn.com/96084-6|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=Zagros News Agancy|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210721173608/http://ww.zagrosn.com/96084-6}}</ref> * خەڵاتی باشترین فیلمی درێژی سینەمایی لە فێستیڤاڵی نێودەڵەتیی TIFF لە ھیندستان * خەڵاتی باشترین دەرھێنەر لە فێستیڤاڵی نێودەڵەتیی TIFF لە ھیندستان == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.imdb.com/title/tt11779742/awards/?ref_=tt_awd ھەنسکی ئاسمان] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] {{تووڵی دەروازە|فیلم}} {{فیلمی کوردی}} [[پۆل:فیلمە کوردییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨]] qd7t945b20m5cs6yovyf5ki0lxldup2 0 188229 1598585 1598401 2026-07-05T12:04:43Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598585 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:IN-AP.svg|وێنۆک|ڕەنگی سوور شوێنی جوگرافیای سیکیم لەسەر نەخشەی ھیندستان.]] '''ئاندرە پرادێش''' یەکێکە لە ویلایەتەکانی ھیندستان، دەکەوێتە بەشی ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Andhra Pradesh {{!}} History, Capital, Population, Map, & Points of Interest|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Andhra-Pradesh|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=Encyclopædia Britannica|زمان=en}}</ref> حەوتەم گەورەترین ویلایەتی ھیندە لە ڕووی ڕووبەرەوە کە ١٦٢٬٩٧٥ کیلۆمەتر دووجایە،<ref name="profile">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=AP at a Glance|ناونیشان=https://www.ap.gov.in/?page_id=30|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191221132152/https://www.ap.gov.in/?page_id=30|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=Official portal of Andhra Pradesh Government}}</ref> ھەروەھا دەیەکەم پڕدانیشتوانترین ویلایەتی ھیندە، بەھەبوونی زیاتر لە ٤٩ ملیۆن سەرنشین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Andhra Pradesh Population (2019/2020)|ناونیشان=http://www.populationu.com/in/andhra-pradesh-population|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=www.populationu.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200922151827/http://www.populationu.com/in/andhra-pradesh-population|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Coastal Length of Indian States|ناونیشان=http://www.quickgs.com/coastal-length-of-indian-states/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=QuickGS.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210418134237/http://quickgs.com/coastal-length-of-indian-states/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[زمانی تێلووگوو]] بە زمانی فەرمی ویلایەتەکە دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Telugu Language {{!}} AP State Portal|ناونیشان=http://www.ap.gov.in/telugu-language/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150619202615/http://www.ap.gov.in/telugu-language/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Press Information Bureau|ناونیشان=https://pib.gov.in/newsite/erelease.aspx?relid=44340|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=pib.gov.in}}</ref> ئاندرە پرادێش لە ڕۆژی ١ی تشرینی دووەمی ١٩٥٦، بۆیەکەمینجار بەفەرمی وەک ویلایەت ناسێنرا. زیاتر لە ٩٠٪ دانیشتووانی ویلایەتەکە پەیڕەوی ئاینی [[ھیندووئیزم]] دەکەن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ویلایەتەکانی ھیندستان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|ئاسیا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Andhra Pradesh}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٥٩]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ھیندستان]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ھیند]] [[پۆل:ئاندرا پرادێش]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٥٦]] 23zrkvuf7hywtwkb4t2y2ll3zyiwp4z 2 190772 1598924 1588398 2026-07-06T05:15:42Z -Haryad 40333 +نوێکردنەوە 1598924 wikitext text/x-wiki {{نیشانی پاسدەری خۆگەڕ}} {{نیشانی پەسندکراوی خۆگەڕ}} {{نیشانی پاسدەر}} {{نیشانی بەسەرداچوونەوەکەر}} {{نیشانی بارکەر}} {{نیشانی گوێزەرەوە بەبێ ڕەوانەکەر}} {{نیشانی گەڕێنەرەوە}} {{نیشانی پارێزەری ویکیپیدیا}} <div style="position:absolute; z-index:99; top:-180px; left:0; width:100%; text-align:center; font-size:180%; color: #444; letter-spacing: 3px;"> ⌨︎ &lt;/&gt; 💻 &lt;/&gt; ⌨︎ </div> <div style="max-width: 900px; margin: 20px auto; background-color: #f9f8ff; background-image: radial-gradient(#e0e4e9 1px, transparent 1px); background-size: 15px 15px; border-radius: 15px; box-shadow: 0 10px 30px rgba(0,0,0,0.12); font-family: 'Segoe UI', 'Dubai', Tahoma, sans-serif; overflow: hidden;" dir="ltr"> <div style="background: linear-gradient(135deg, #111111 0%, #2c2c2c 100%); padding: 10px 8px; text-align: center; border-bottom: 4px solid rgba(255,255,255,0.1);"><div style="background-color: rgba(255, 255, 255, 0.05); border-radius: 10px; padding: 10px 15px; display: block; box-sizing: border-box; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.2); width: 100%;"><h1 style="margin: 0; font-size: 1.6em; font-weight: 800; color: white; text-shadow: 2px 2px 8px rgba(0,0,0,0.5); letter-spacing: 1px;">Hi, I'm Haryad 👋</h1><p style="margin: 6px 0 0; font-size: 0.9em; color: rgba(255,255,255,0.9); font-weight: 500; letter-spacing: 0.5px; line-height: 1.4;">An open book written in a language you can’t decode. <br>Congratulations, you found me. Now the real question is, what are you looking for?</br></div></div> <div style="padding: 25px; display: flex; flex-direction: column; gap: 20px;"> <div style="background-color: rgba(255, 255, 255, 0.85); backdrop-filter: blur(10px); border-top: 4px solid #111; border-radius: 10px; box-shadow: 0 5px 20px rgba(0,0,0,0.08); padding: 20px;"> <h2 style="margin: 0 0 15px 0; font-size: 1.4em; color: #333; border-bottom: 2px solid rgba(0, 0, 0, 0.1); padding-bottom: 10px; display: flex; align-items: center;"> [[File:OOjs_UI_icon_userActive.svg|24px|link=]]<span style="margin-right: 10px;"></span> Global Profile </h2> <p style="margin: 5px 0; color: #555;">'''Name:''' Haryad ^{​[hæɾˈjɑːd]}</p> <p style="margin: 5px 0; color: #555;"><b>Country:</b> Iraq </p> <p style="margin: 5px 0; color: #555;">'''Age''': Wikipedia is where I grew up </p> </div> <div style="background-color: rgba(255, 255, 255, 0.85); backdrop-filter: blur(10px); border-top: 4px solid #444; border-radius: 10px; box-shadow: 0 5px 20px rgba(0,0,0,0.08); padding: 20px;"> <h2 style="margin: 0 0 15px 0; font-size: 1.4em; color: #333; border-bottom: 2px solid rgba(0, 0, 0, 0.1); padding-bottom: 10px; display: flex; align-items: center;"> [[File:OOjs UI icon code-progressive.svg|24px|link=]]<span style="margin-right: 10px;"></span> Fields & Interests </h2> <p style="margin: 5px 0; color: #555;"><b>Specialization:</b> Pharmacology, Clinical Pharmacy, Drug Interactions.</p> <p style="margin: 5px 0; color: #555;"><b>Interests:</b> Pharmacogenomics, Artificial Intelligence, Gadgets.</p> </div> <div style="background-color: rgba(255, 255, 255, 0.85); backdrop-filter: blur(10px); border-top: 4px solid #777; border-radius: 10px; box-shadow: 0 5px 20px rgba(0,0,0,0.08); padding: 20px;"> <h2 style="margin: 0 0 15px 0; font-size: 1.4em; color: #333; border-bottom: 2px solid rgba(0, 0, 0, 0.1); padding-bottom: 10px; display: flex; align-items: center;"> [[File:OOjs UI icon language-ltr.svg|24px|link=]]<span style="margin-right: 10px;"></span> Languages </h2> <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; justify-content: center;"> <div style="border: 1px solid #6EF7A7; width: 238px; border-radius: 4px; overflow: hidden; display: flex; box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);" dir="rtl"> <div style="width: 45px; min-height: 45px; background: #6EF7A7; color: #000; text-align: center; font-size: 14pt; font-weight: bold; display: flex; align-items: center; justify-content: center; font-family: sans-serif; direction: ltr;">ckb-N</div> <div style="padding: 4px 8px; font-size: 9.5pt; background: #C5FCDC; color: #000; flex: 1; display: flex; align-items: center; text-align: right; line-height: 1.5;"> <div> کوردی زمانی <b>دایکی</b> ئەم بەکارهێنەرەیە.</div> </div> </div> <div style="border: 1px solid #99B3FF; width: 238px; border-radius: 4px; overflow: hidden; display: flex; box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);" dir="ltr"> <div style="width: 45px; min-height: 45px; background: #99B3FF; color: #000; text-align: center; font-size: 14pt; font-weight: bold; display: flex; align-items: center; justify-content: center; font-family: sans-serif;">en-3</div> <div style="padding: 4px 8px; font-size: 9.5pt; background: #E0E8FF; color: #000; flex: 1; display: flex; align-items: center; text-align: left; line-height: 1.5;"> <div>This user has <b>advanced</b> knowledge of <b>English</b>.</div> </div> </div> <div style="border: 1px solid #C0C8FF; width: 238px; border-radius: 4px; overflow: hidden; display: flex; box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);" dir="ltr"> <div style="width: 45px; min-height: 45px; background: #C0C8FF; color: #000; text-align: center; font-size: 14pt; font-weight: bold; display: flex; align-items: center; justify-content: center; font-family: sans-serif;">ar-1</div> <div style="padding: 4px 8px; font-size: 9.5pt; background: #F0F8FF; color: #000; flex: 1; display: flex; align-items: center; text-align: left; line-height: 1.5;"> <div>هذا المستخدم لديه معرفة <b>أساسية</b> بالعربية..</div> </div> </div> <div style="border: 1px solid #C0C8FF; width: 238px; border-radius: 4px; overflow: hidden; display: flex; box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);" dir="ltr"> <div style="width: 45px; min-height: 45px; background: #C0C8FF; color: #000; text-align: center; font-size: 14pt; font-weight: bold; display: flex; align-items: center; justify-content: center; font-family: sans-serif;">fa-2</div> <div style="padding: 4px 8px; font-size: 9.5pt; background: #F0F8FF; color: #000; flex: 1; display: flex; align-items: center; text-align: left; line-height: 1.5;"> <div>این کاربر فارسی را در حد <b>متوسط</b> می‌فهمد.</div> </div> </div> </div> </div> <div style="background-color: rgba(255, 255, 255, 0.85); backdrop-filter: blur(10px); border-top: 4px solid #aaa; border-radius: 10px; box-shadow: 0 5px 20px rgba(0,0,0,0.08); padding: 20px; text-align: center;"> <h2 style="margin: 0 0 15px 0; font-size: 1.4em; color: #333; border-bottom: 2px solid rgba(0, 0, 0, 0.1); padding-bottom: 10px; text-align: left;"> User Boxs </h2> <div style="display: inline-block; text-align: center;"> {{بەکارھێنەر بەڕێوەبەری ویکیفەرھەنگ}} {{بەکارھێنەر بەشداری|ساڵ=2020|مانگ=05|ڕۆژ=05}} {{بەکارھێنەر پاسدەری خۆگەڕ}} {{بەکارھێنەر پاسدەر}} {{بەکارھێنەر بارکەر}} {{بەکارھێنەر گەڕێنەرەوە}} {{بەکارھێنەر پەسندکراو}} {{بەکارھێنەر گوێزەرەوە بەبێ ڕەوانەکەر}} {{بەکارھێنەر ساکاری|77}} {{بەکارھێنەر دەستکاری|6000}} {{بەکارھێنەر توینکڵ}} {{بەکارھێنەر فەیسبووک}} </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div style="background-color: #fff0f2; padding: 25px; text-align: center; border-top: 1px solid #ffe2e6;"> <h3 style="margin: 0 0 10px 0; font-size: 1.2em; color: #000000; display: flex; align-items: center; justify-content: center;"> [[File:OOjs UI icon quotes-ltr.svg|22px|link=]]<span style="margin-right: 8px;"></span>My Favorite Quote </h3> <p style="margin: 0; font-size: 1.1em; font-style: italic; color: #000000;">​"You can't master your future if you're still a slave to your past."</p> <p style="margin: 5px 0 0; font-size: 0.9em; color: #000000;">– Unknown</p> </div> </div> <div style="position: fixed; bottom: 20px; left: 20px; z-index: 1000;"> [[File:Smiling Face with Open Hands on Google Noto Color Emoji Gmail.gif|80px|link=]] </div> {{/خەڵاتەکان}} rhzxt1p2mysrl8t6zn2mdsvee8eqczw 0 190829 1598678 1568971 2026-07-05T16:07:41Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598678 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ| تۆرا بۆرا}} {{داتابۆکس}} '''بۆرا بۆرا''' دوورگەیەکە لە لیوارد، کە بەشێک لە ئەنجلاگۆی کۆمەڵگەیی لە پۆلینیزیای فەڕەنسی لە زەریای ھێمن پێکدێنێت. دوورگەکە دەکەوێتە ٢٣٠ کیلۆمەتری باکووری ڕۆژاوای شاری بابیتی، کە بە دەریاچەیەک و بەربەستێکی دەریایی دەورەدراوە، دوورگەکە پێکھاتووە لە پاشماوەی گڕکانە خامۆشەکان کە بەرز دەبنەوە بۆ دوو لووتکە، چیای بەھیا و چیای ئۆیتمانو، کە بەرزترین بەرزایی لە دوورگەکە دەگاتە ٧٢٧مەتر. چڕی دانیشتووانی ھەرێمی ڤیتەبی لە مانگی ئابی ساڵی ٢٠٠٧دا لە لای ڕۆژاوای دوورگەکە چڕبووەوە و کۆی گشتی ژمارەی دانیشتووانی ٨٨٨٠ کەسە و بەرھەمەکانی دوورگەکە بە زۆری سنووردارن بە بەرھەمی دەریایی و بەروبوومی داری نارگۆڵ و میوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=French Polynesia – The World Factbook|ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/french-polynesia/#transportation|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.cia.gov|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210415181639/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/french-polynesia/#transportation|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناونانی == ناوی ڕەسەنی دوورگەکە. لە زمانی تەھیتیان پۆرا پۆرە خواستراوە بە واتای: یەکەم لەدایکبوون دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://mustdotravels.com/ancient-wonder-bora-bora-island/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170122124525/http://mustdotravels.com/ancient-wonder-bora-bora-island/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == بۆرا بۆرا لە کۆمەڵێک دوورگە پێکھاتووە؛ بۆرا بۆرا دوورگەی سەرەکی ئەم کۆمەڵە دوورگانەیە و دوورگەکانی دیکەی وەک دوورگەی تاپی ڕیف و ئەتۆل ئەتۆل ھەیە ھەروەھا شوێنی جوگرافی دوورگەکانی بۆرا بۆرا بە دوورگەی باکووری کەنارەکانی ئەتول کۆڕاڵی دیاری کراوە و ھیچ دانیشتووانێکی ڕاستەقینە لە دوورگەکانی تاپی و ئەتۆلدا ناژین، بەڵام کرێکاران دێن بۆ دروێنەکردنی کۆرگەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Stanley|یەکەم=David|ناونیشان=https://books.google.com/books/about/Moon_Handbooks_Tahiti.html?id=zQ_RGjMGmB8C|سەردێڕ=Moon Handbooks Tahiti: Including the Cook Islands|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=David Stanley|ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٦٩١-٤١٢-٣|زمان=en}}</ref> == کارگێری == دوورگەکە لە باری کارگێرییەوە بە یەک بازنەی شارەوانی دادەنرێت کە سەر بە پۆلینیزیای فەڕەنسی و سەر بە ناوچەی دوورگەکانی لیواردە. شارەوانی بۆرا بۆرا لە دوورگەی بۆرا بۆرا پێکھاتووە لەگەڵ دوورگەکانی دیکە کە خەڵک لەسەری دەژین، تاپی و ئەتۆل کە دەکەوێتە باکووری بۆرا بۆرا، دوورگەیەکن کە دانیشتووانێکی ھەمیشەیی نییە بەڵام بە شێوەی خولیی نزیکەی ٥٠ کرێکار سەردانی دەکەن بۆ ئەوەی میوەی بەروبوومی ناڕگیان بچنەوە. == مێژوو == [[پەڕگە:TahitiDupetitThouars.jpg|وێنۆک|220x220پیکسڵ| ئەپڵ ئاوبێرت دۆپیت تاورس لە ٩ی ئەیلوولی ١٨٤٢ دەستی بەسەر ئەرخەپێڵی تاھیتی دا گرت.]] یەکەم کەس کە لە دوورگەکە جێگیر بوو پۆلێنسییەکان بوون لە دەوروبەری سەدەی ٤ی زایینی کە پێی دەوترێت فافاو یەکەم کەس کە دوورگەکەی بینی جاکوب ڕۆگگڤینی ئەورووپی بوو لە ساڵی ١٧٢٢ کەواتە دۆزەرەوە جەیمس کوک بوو لە ساڵی ١٧٦٩ لە ساڵی ١٨٢٠ کۆمەڵەی میشنەری لەندەن گەیشتنە دوورگەکە. لە ساڵی ١٨٤٢ بۆرا بۆرا بوو بە بەشێک لە ناوچەکانی فەرەنسا و تا ئەمڕۆ بەم شێوەیە ماوەتەوە. جەنگی جیھانی دووەم دوای ڕووداوەکانی ٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٤١، دوای ھێرشکردنە سەر پێرل ھاربۆر لەلایەن ژاپۆنەوە و ھاتنەناوەوەی ئەمریکا بۆ جەنگی جیھانی دووەم بۆرا بۆرا وەک بنکەی زەریای ھێمنی باشوور دەستنیشان کرا بۆ مەبەستی سەربازی، لەو شوێنەدا وەک کۆگایەکی نەوت و فڕۆکەخانە و بنکەی دەریایی بەکارھێنرا و قەڵایەکی بەرگریکاریی دروست کرا کە بە ئۆپەراسیۆنی بۆبکات ناسراوە، کە نۆ کەشتی سەربازی و ٢٠ ھەزار تەن ھەروەھا حەوت چەکی دەریایی گەورە لە خاڵە ستراتیژییەکانی دوورگەکە دانرابوون بۆ پاراستنیان لە دژی ھەر ھێرشێکی سەربازی لەناکاو.<ref>http://cdsg.org/wp-content/uploads/pdfs/FORTS/CACunits/CACreg1.pdf{{بەستەری مردوو|url=http://cdsg.org/wp-content/uploads/pdfs/FORTS/CACunits/CACreg1.pdf |date=تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> == ئابووری == [[پەڕگە:Matira Beach, Bora Bora, French Polynesia.jpg|وێنۆک|220x220پیکسڵ|یەکێک لە کەناراوەکانی]] ئابووری سەرەکی دوورگەکە بریتییە لە گەشت و گوزار. == دانیشتووان == ھەرچەندە فەرەنسی و تاھیتی گرنگترین زمانن کە لەلایەن دانیشتووانەکەیەوە قسەیان پێ دەکرێت، بەڵام بە گشتی لەگەڵ چەند گەشتیارێک کە بە گشتی ئینگلیزی بەکاردێنن، زۆربەی سەردانکەرانی بۆرا بۆرا ئەمریکی، ژاپۆنی یان ئەورووپین گواستنەوەی گشتی لە دوورگەکە سنووردارە، لە نیو ڕێگای پاسێک پێک دێت کە لە دوورگەکە دەڕوات، نزیکەی ھەموو کاتژمێرێک دەگەڕێنەوە. پاسکیلەکان شێوازی گواستنەوە گونجاوترن. ھەروەھا لە ڤەیتەپی ترومبێلێکی بچووکی خۆش ھەیە بۆ کرێ. بۆرا بۆرا گونجێندراوە بۆ فڕین و مەلەکردن لە ناو دەریاچەکە و دەوروبەری. چەندین جۆری کوسە و تیشک لە جەستەی ئاوی دەوروبەری نیشتەجێن. چەند بەکارھێنەرێکی شیردەر لە دوورگەکە بۆ توێژینەوەیەکی مەمکی مێمێری بۆ ماتا بۆ شیردەر و شیردان پێشکەش دەکەن. <gallery> پەڕگە:Boraboraluft edited3.jpg|دیمەنێکی کراوەی بۆرابۆرا. پەڕگە:Bora-Bora.png|چیای ئۆتیمانۆ. پەڕگە:Floreal-Bora-Bora.jpg|کاشینکێکی فەڕەنسی بەناوی Floréal، لە بۆرابۆرا. پەڕگە:Maohi Protestant Church on Anau, Bora Bora.jpg| کڵێسای پرۆتستانت لەئانۆ. پەڕگە:Coca-Cola Machine in Vaitape, Bora Bora.jpg|ھاوبەشگای کۆکاکۆڵا لە ڤیتاپی. </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئۆقیانووسیا|فەڕەنسا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Bora Bora}} [[پۆل:پۆلینیزیا]] bg7y4a56imotothpvl1mernvtlb3bws 0 211912 1598570 1598508 2026-07-05T12:02:13Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598570 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کتێب |ناو =ئەو ھاوارەی نەبیسترا |وێنە =ئەو هاوارەی نەبیسترا.jpg |ناوی بنەڕەتی = |دانەر =ئارام محەممەد |لێکۆڵەر = |زمان =[[کوردی]] |وڵات =[[کوردستان]] |زنجیرە = |بابەت =[[ڕۆمان]] |جۆری ئەدەبی = |بڵاوکەرەوە =نووسیار |دەرچوون =٢٠٢٢ |مێژووی دەرچوون = |وەرگێڕ = |بڵاوکەرەوەی چاپی وەرگێڕاو = |مێژووی دەرچوونی وەرگێڕان = |وێنەگر = |دیزاینەری بەرگ =زاری |جۆری چاپ =چاپ |ژمارەی پەڕە =٢٠٢ |پێوانە = |کێش = |پێشتر = |دواتر = }} '''ئەو ھاوارەی نەبیسترا''' ({{بە ئینگلیزی|The unheard call}}) [[ڕۆمان]]ێکی [[بایۆگرافی]]ی [[کوردی]]یە، لە نووسینی ئارام محەممەد؛ ساڵی ٢٠٢٢ لەلایەن وەشانی نووسیارەوە بڵاو کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئەو ھاوارەی نەبیسترا|ناونیشان=https://www.goodreads.com/work/best_book/95287418|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=www.goodreads.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=محەمەد|یەکەم=ئارام|سەردێڕ=ئەو ھاوارەی نەبیسترا|ناونیشان=https://nusyar.com/archives/1218|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=وەشانی نووسیار|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230321004224/https://nusyar.com/archives/1218}}</ref> == ناوەرۆک == ئەم ڕۆمانە لە ڕێگەی گێڕانەوەیەکی مێژووییەوە ئاوەڕوویەکی لە ژیان، کەسایەتی و بنەماڵەی [[دڵدار]] داوەتەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نوێترین ڕۆمانی ئارام محەممەد بڵاو دەبێتەوە|ناونیشان=http://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=55557|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.zamenpress.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230321004926/https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=55557}}</ref>؛ ھەڵبەت نەک وەک دڵداری شاعیری [[ئەی ڕەقیب]] کە بۆ ھەموو کورد ناسراوە، بەڵکوو کەسایەتییەکی جیاواز و تایبەتمەندییەکانی دیکەی خراونەتە بەرباس کە ھەمان لایەنە سیاسی، کۆمەڵایەتی و فەرھەنگییەکەیەتی. بۆ نووسینی ڕۆمانەکە ھاوتەریب لەگەڵ واقیع، کەڵک لە [[فەنتازیا]]یش وەرگیراوە.<ref>ڕۆمانی ئەو ھاوارەی نەبیسترای نووسەر ئارام محەممەد بڵاو دەکرێتەوە، ئارام محەممەد، کوردسات مەگەزین، ٢ی ئازاری ٢٠٢٢</ref> دڵدار قارەمانی سەرەکیی ڕۆمانەکە نییە، بەڵکوو تیشک خراوەتە سەر ئەندامانی بنەماڵەکەیشی، ھەروەھا دۆست و ناسیاوەکانی و ئەو کەسایەتییانەی لە سەردەمی ئەودا ژیاون، دەورێکی بەرچاویان ھەیە لە ڕەوتی چیرۆکەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=خەونێکی بەدینەھاتوو|ناونیشان=https://www.dabran.org/Dreje.aspx?jimare=13604&paiwandidar=2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.dabran.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230321004223/https://www.dabran.org/Dreje.aspx?jimare=13604&paiwandidar=2}}</ref> == کەسایەتییەکان == * یوونس * زەینەب * مەلا ڕەئووف * زەھوە * ئاسەف * سەعدی == کورتە == {{quote| ھەر کاتێک لە بەرانبەر عەرەبێک دەمانگوت کوردین، دڵمان گەرم دادەھات. دەمانزانی ئەمە درێژکراوەی چیرۆک و حەقایەتی باپیرانمانە. تورک و عەرەب و فارس لەناومانن، بە یەکەوە دەژین، دراوسێمانن، کەچی ئەغلەبیان ئاوات بە سڕینەوەمان دەخوازن.<ref>ئەو ھاوارەی نەبیسترا، ئارام محەممەد، ٢٠٢٢</ref>}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|وێژەی کوردی|وێژە|ڕۆمانەکان}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} [[پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان]] [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] [[پۆل:ڕۆمانەکان]] 8rpm7mpn887p8cw1rsogh3x2a9fowcl 0 212041 1598661 1597561 2026-07-05T15:19:02Z Hivja 64112 /* */ 1598661 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان | ناوی_خۆماڵی = | زمان١ = فارسی | ناوی_زمان١ = '''پیشمرگان کرد مسلمان''' | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = | ڕەنگکۆد = | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = [[محەممەد برووجێردی]] | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ١٩٧٩ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = لایەنگری لە [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەت]]{{ھن}}[[خومەینیزم]]{{ھن}}[[ئیسلامی سیاسی]]{{ھن}}دژایەتیی [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان|حیزبە کوردییەکان]]{{ھن}}دژایەتیی [[کوردایەتی]] |شوێنی_سیاسی = ڕاست | ئایین = [[ئیسلام]] (زۆرینە [[سوننە]] و کەمینە [[شیعە]]) | نیشتمانی = [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] و لقی [[بەسیج]] | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = [[ئێران]] | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} {{Infobox war faction | name = پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان | native_name = '''پیشمرگان کرد مسلمان''' | war = [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران|ناکۆکیی کورد و ئێران]] | image = | caption = | active = ١٩٧٩–ئێستا | ideology = | position = | leaders = | clans = | headquarters = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و [[ئێران]] | area = | size = | partof = | predecessor = | successor = | allies = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] * {{flagicon image|Flag of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg}} [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] ** {{flagicon image|Flag of Basij.svg}} [[بەسیج]] | split = | opponents = {{ھێمای ئاڵا|کوردستان}} [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * {{flagicon image|ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران.jpg}} [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکان]] ** {{flagicon image|ئاڵای حدکا.jpg}} [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|حدکا]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان|کۆمەڵەی زەحمەتکێشان]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[حیزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران|کۆمەڵەی شۆڕشگێڕ]] ** {{flagicon image|Flag of PJAK.svg}} [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان|پژاک]] ** {{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} [[پارتی ئازادیی کوردستان (ئێران)|پاک]] ** {{flagicon image|Khebat.png}} [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران|خەبات]] * {{flagicon image|Komala's flag.png}} [[کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران|کۆمەڵەی کۆمۆنیست]] * لایەنەکانی تر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=154685&Jor=1|سەردێڕ=ئیرنا: لە شەڕێکدا دوو ئەندامی خۆجێی سوپای پاسداران کوژران|بڵاوکەرەوە=سپی میدیا|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> | battles = [[سەرھەڵدانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان (١٩٧٩)|سەرھەڵدانی دوای شۆڕش لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[شەڕی ئێران و عێراق]]، [[تێکھەڵچوونی ئێران و پژاک]]، [[قەیرانی ٢٠٢٦ی کورد و ئێران]] | website = | strength = نادیار }} [[پەڕگە:Khamenei with Muslim Peshmerga in 1980.jpg|وێنۆک|[[عەلی خامنەیی]] لە ساڵی ١٩٨٠، لەگەڵ چەکدارە کوردەکانی سەر بە کۆماری ئیسلامیی ئێران کە لەلایەن حکوومەتەوە پێیان دەگوترێت «پێشمەرگە کوردە موسڵمان»]] '''پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان''' ھێزێکی میلیشیای سەر بە [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ە کە بەمەبەستی شەڕ لەگەڵ چەکدارە کوردەکان لەکاتی [[سەرھەڵدانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان (١٩٧٩)|سەرھەڵدانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە ساڵی ١٩٧٩ دامەزرا. [[محەممەد برووجێردی]]، یەکێک لە فەرماندە باڵاکانی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپای پاسداران]] لە ڕێکخستنی ئەو ھێزانە لە دژی حیزبە کوردییەکاندا ڕۆڵێکی بەرچاوی ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نقش شهید بروجردی در بسیج پیشمرگان کُرد/ روایتی از تشییع پیکر مسیح کردستان|ناونیشان=https://defapress.ir/fa/news/524871/نقش-شهید-بروجردی-در-بسیج-پیشمرگان-کُرد-روایتی-از-تشییع-پیکر-مسیح-کردستان|زمان=فارسی|بڵاوکەرەوە=defapress.ir|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٢}}</ref> ئەو ھێزە میلیشیایە لە سەرەتای دامەزراندنییەوە بێجگە لە بەشداریکردنی لە ھەر شەڕێک لە دژی [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان|حیزبە کوردییەکان]]، لە سەرکوتکردنی ھەر جۆرە سەرھەڵدان، ڕاپەڕین و خۆپیشاندانێک لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ڕۆڵی ھەبووە کە لە دژی حکوومەتی کۆماری ئیسلامی بوون، لەوانەش سەرکوتکردنی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران|خۆپیشاندانەکانی دوای کوژرانی ژینا ئەمینی]] لە ساڵی ٢٠٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://farhikhtegandaily.com/newspaper/3739/2/|سەردێڕ=پیشمرگ‌های مسلمان کُرد علیه تجزیه‌طلبان|بڵاوکەرەوە=فرهیختگان|زمان=fa|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250112063057/https://farhikhtegandaily.com/newspaper/3739/2/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == پاڵنەرەکان == زۆربەی ئەو کەسانەی کە دەبنە پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان، پاڵنەر و کێشەی ئابوورییان ھەیە. ھەروەھا بەشێکی بەرچاو لەم کەسانە لەلایەن حکوومەتەوە پارە و وامی زۆریان دەدرێتێ. بۆ نموونە لە شوباتی ٢٠٢٤، سەرۆکی دەستەی پەیوەندیدارەکانی [[سپای بەیتولموقەدەسی کوردستان]] ڕای گەیاند کە ئامانجی ئەوان خەڵاتکردتی ٤،٦٠٠ پێشمەرگەی کوردی موسڵمانە و ھەتا ئەوکات بە ٤٨٣ بنەماڵەی ئەم کەسانە وامی ١٥ ملیارد تەمەنییان داوە، کە بە دۆلاری ئەوکات دەبوو نزیکەی ٢٦٥،٠٠٠ دۆلار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=اقوام مختلف ایران پایه افتخار و سربلندی کشور هستند|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/2767194/%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF|بڵاوکەرەوە=کوردپرێس|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=فارسی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240221115604/https://www.kurdpress.com/news/2767194/%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مێژوو == پاش سەرکەوتنی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران]] و ھاتنە سەرکاری [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامی]]، کۆمەڵێک لە کوردە موسڵمانەکان بە بیروڕای ئیسلامی دەستیان بە چالاکی کرد و بۆ یەکەم جار [[ئەحمەد موفتیزادە]] لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ کەسانی سەر بە کۆماری ئیسلامی، ناوی پێشمەرگەی موسڵمانی لەسەر دانان. ئەو کەسانە ڕۆڵێکی گرینگیان لە شەڕی دژی حیزبە کوردییەکاندا ھەبووە و بەھۆیەوە لەلایەن بەشێکی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و پارتە ئۆپۆزسیۆنە کوردییەکان وەکوو «[[جاش]]»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.asoyroj.com/new/detail.aspx?Jmara=10136&Jor=4|سەردێڕ= پێشمەرگەی موسڵمان " یان جاش و خۆ فروشەکانی نیشتمان !|بڵاوکەرەوە= ئاسۆی ڕۆژھەڵات|ڕێکەوت= ٥ی ئایاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئایاری ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.asoyroj.com/new/detail.aspx?Jmara=10136&Jor=4 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> یان «[[خۆفرۆش]]»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://kurdistanmedia.com/so/news/%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B3%DA%B5%D9%85%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AE%DB%86%D9%81%D8%B1%DB%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%86%D9%88%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C|سەردێڕ= پێشمەرگەی موسڵمان، یان خۆفرۆشانی خۆوڵاتی ( کاوە بەھرامی)|بڵاوکەرەوە= کوردستان میدیا|ڕێکەوت= ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئایاری ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B3%DA%B5%D9%85%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AE%DB%86%D9%81%D8%B1%DB%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%86%D9%88%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> ناسراون. لە ئێستادا حکوومەتی کۆماری ئیسلامی ئەو کوردە چەکدارانەی کە لە لقەکانی [[بەسیج]] و [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپای پاسداران]] ئەندامن بەو نازناوەوە دەناسێنێت. ئەو کەسانە دژی [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان|حیزبە ئۆپۆزسیۆنەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] شەڕ دەکەن. == ئەمانەش ببینە == * [[حەمیدیە]] * [[جاش]] * [[جەردەوان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ئیسلامی سیاسی لە کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|شەڕ|ئێران|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Muslim Kurdish Peshmerga}} [[پۆل:ململانێکانی ١٩٧٩]] [[پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە ئێران]] [[پۆل:دژەکوردبوون]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکانی ئێران]] [[پۆل:شەڕی ئێران و عێراق]] mr0e2y0pg4j7ue98gow10v33eegl4oe 1598662 1598661 2026-07-05T15:21:12Z Hivja 64112 /* */ 1598662 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان | ناوی_خۆماڵی = | زمان١ = فارسی | ناوی_زمان١ = '''پیشمرگان کرد مسلمان''' | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = | ڕەنگکۆد = | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = [[محەممەد برووجێردی]] | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ١٩٧٩ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = لایەنگری لە [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەت]]{{ھن}}[[خومەینیزم]]{{ھن}}[[ئیسلامی سیاسی]]{{ھن}}دژایەتیی [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان|حیزبە کوردییەکان]]{{ھن}}دژایەتیی [[کوردایەتی]] |شوێنی_سیاسی = ڕاست | ئایین = [[ئیسلام]] (زۆرینە [[سوننە]] و کەمینە [[شیعە]]) | نیشتمانی = [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] و لقی [[بەسیج]] | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = [[ئێران]] | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} {{Infobox war faction | name = پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان | native_name = '''پیشمرگان کرد مسلمان''' | war = [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران|ناکۆکیی کورد و ئێران]] | image = | caption = | active = ١٩٧٩–ئێستا | ideology = | position = | leaders = | clans = | headquarters = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و [[ئێران]] | area = | size = | partof = | predecessor = | successor = | allies = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] * {{flagicon image|Flag of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg}} [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] ** {{flagicon image|Flag of Basij.svg}} [[بەسیج]] | split = | opponents = {{ھێمای ئاڵا|کوردستان}} [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * {{flagicon image|ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران.jpg}} [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکان]] ** {{flagicon image|ئاڵای حدکا.jpg}} [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|حدکا]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان|کۆمەڵەی زەحمەتکێشان]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[حیزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران|کۆمەڵەی شۆڕشگێڕ]] ** {{flagicon image|Flag of PJAK.svg}} [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان|پژاک]] ** {{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} [[پارتی ئازادیی کوردستان (ئێران)|پاک]] ** {{flagicon image|Khebat.png}} [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران|خەبات]] * {{flagicon image|Komala's flag.png}} [[کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران|کۆمەڵەی کۆمۆنیست]] * لایەنەکانی تر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=154685&Jor=1|سەردێڕ=ئیرنا: لە شەڕێکدا دوو ئەندامی خۆجێی سوپای پاسداران کوژران|بڵاوکەرەوە=سپی میدیا|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> | battles = [[سەرھەڵدانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان (١٩٧٩)|سەرھەڵدانی دوای شۆڕش لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[شەڕی ئێران و عێراق]]، [[تێکھەڵچوونی ئێران و پژاک]]، [[قەیرانی ٢٠٢٦ی کورد و ئێران]] | website = | strength = ھەزاران چەکدار (نادیار) }} [[پەڕگە:Khamenei with Muslim Peshmerga in 1980.jpg|وێنۆک|[[عەلی خامنەیی]] لە ساڵی ١٩٨٠، لەگەڵ چەکدارە کوردەکانی سەر بە کۆماری ئیسلامیی ئێران کە لەلایەن حکوومەتەوە پێیان دەگوترێت «پێشمەرگە کوردە موسڵمان»]] '''پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان''' ھێزێکی میلیشیای سەر بە [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ە کە بەمەبەستی شەڕ لەگەڵ چەکدارە کوردەکان لەکاتی [[سەرھەڵدانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان (١٩٧٩)|سەرھەڵدانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە ساڵی ١٩٧٩ دامەزرا. [[محەممەد برووجێردی]]، یەکێک لە فەرماندە باڵاکانی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپای پاسداران]] لە ڕێکخستنی ئەو ھێزانە لە دژی حیزبە کوردییەکاندا ڕۆڵێکی بەرچاوی ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نقش شهید بروجردی در بسیج پیشمرگان کُرد/ روایتی از تشییع پیکر مسیح کردستان|ناونیشان=https://defapress.ir/fa/news/524871/نقش-شهید-بروجردی-در-بسیج-پیشمرگان-کُرد-روایتی-از-تشییع-پیکر-مسیح-کردستان|زمان=فارسی|بڵاوکەرەوە=defapress.ir|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٢}}</ref> ئەو ھێزە میلیشیایە لە سەرەتای دامەزراندنییەوە بێجگە لە بەشداریکردنی لە ھەر شەڕێک لە دژی [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان|حیزبە کوردییەکان]]، لە سەرکوتکردنی ھەر جۆرە سەرھەڵدان، ڕاپەڕین و خۆپیشاندانێک لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ڕۆڵی ھەبووە کە لە دژی حکوومەتی کۆماری ئیسلامی بوون، لەوانەش سەرکوتکردنی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران|خۆپیشاندانەکانی دوای کوژرانی ژینا ئەمینی]] لە ساڵی ٢٠٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://farhikhtegandaily.com/newspaper/3739/2/|سەردێڕ=پیشمرگ‌های مسلمان کُرد علیه تجزیه‌طلبان|بڵاوکەرەوە=فرهیختگان|زمان=fa|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250112063057/https://farhikhtegandaily.com/newspaper/3739/2/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == پاڵنەرەکان == زۆربەی ئەو کەسانەی کە دەبنە پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان، پاڵنەر و کێشەی ئابوورییان ھەیە. ھەروەھا بەشێکی بەرچاو لەم کەسانە لەلایەن حکوومەتەوە پارە و وامی زۆریان دەدرێتێ. بۆ نموونە لە شوباتی ٢٠٢٤، سەرۆکی دەستەی پەیوەندیدارەکانی [[سپای بەیتولموقەدەسی کوردستان]] ڕای گەیاند کە ئامانجی ئەوان خەڵاتکردتی ٤،٦٠٠ پێشمەرگەی کوردی موسڵمانە و ھەتا ئەوکات بە ٤٨٣ بنەماڵەی ئەم کەسانە وامی ١٥ ملیارد تەمەنییان داوە، کە بە دۆلاری ئەوکات دەبوو نزیکەی ٢٦٥،٠٠٠ دۆلار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=اقوام مختلف ایران پایه افتخار و سربلندی کشور هستند|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/2767194/%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF|بڵاوکەرەوە=کوردپرێس|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=فارسی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240221115604/https://www.kurdpress.com/news/2767194/%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مێژوو == پاش سەرکەوتنی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران]] و ھاتنە سەرکاری [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامی]]، کۆمەڵێک لە کوردە موسڵمانەکان بە بیروڕای ئیسلامی دەستیان بە چالاکی کرد و بۆ یەکەم جار [[ئەحمەد موفتیزادە]] لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ کەسانی سەر بە کۆماری ئیسلامی، ناوی پێشمەرگەی موسڵمانی لەسەر دانان. ئەو کەسانە ڕۆڵێکی گرینگیان لە شەڕی دژی حیزبە کوردییەکاندا ھەبووە و بەھۆیەوە لەلایەن بەشێکی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و پارتە ئۆپۆزسیۆنە کوردییەکان وەکوو «[[جاش]]»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.asoyroj.com/new/detail.aspx?Jmara=10136&Jor=4|سەردێڕ= پێشمەرگەی موسڵمان " یان جاش و خۆ فروشەکانی نیشتمان !|بڵاوکەرەوە= ئاسۆی ڕۆژھەڵات|ڕێکەوت= ٥ی ئایاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئایاری ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.asoyroj.com/new/detail.aspx?Jmara=10136&Jor=4 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> یان «[[خۆفرۆش]]»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://kurdistanmedia.com/so/news/%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B3%DA%B5%D9%85%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AE%DB%86%D9%81%D8%B1%DB%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%86%D9%88%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C|سەردێڕ= پێشمەرگەی موسڵمان، یان خۆفرۆشانی خۆوڵاتی ( کاوە بەھرامی)|بڵاوکەرەوە= کوردستان میدیا|ڕێکەوت= ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئایاری ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B3%DA%B5%D9%85%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AE%DB%86%D9%81%D8%B1%DB%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%86%D9%88%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> ناسراون. لە ئێستادا حکوومەتی کۆماری ئیسلامی ئەو کوردە چەکدارانەی کە لە لقەکانی [[بەسیج]] و [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپای پاسداران]] ئەندامن بەو نازناوەوە دەناسێنێت. ئەو کەسانە دژی [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان|حیزبە ئۆپۆزسیۆنەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] شەڕ دەکەن. == ئەمانەش ببینە == * [[حەمیدیە]] * [[جاش]] * [[جەردەوان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ئیسلامی سیاسی لە کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|شەڕ|ئێران|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Muslim Kurdish Peshmerga}} [[پۆل:ململانێکانی ١٩٧٩]] [[پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە ئێران]] [[پۆل:دژەکوردبوون]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکانی ئێران]] [[پۆل:شەڕی ئێران و عێراق]] qe2a4c1ps90hlneqfy6v0na2ochy4sb 1598664 1598662 2026-07-05T15:21:38Z Hivja 64112 /* */ 1598664 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان | ناوی_خۆماڵی = | زمان١ = فارسی | ناوی_زمان١ = '''پیشمرگان کرد مسلمان''' | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = | ڕەنگکۆد = | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_گشتی = | سکرتێری_یەکەم = | لجە = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = [[محەممەد برووجێردی]] | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ١٩٧٩ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = | پێشینە = | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = | باڵی١ = | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = لایەنگری لە [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەت]]{{ھن}}[[خومەینیزم]]{{ھن}}[[ئیسلامی سیاسی]]{{ھن}}دژایەتیی [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان|حیزبە کوردییەکان]]{{ھن}}دژایەتیی [[کوردایەتی]] |شوێنی_سیاسی = ڕاست | ئایین = [[ئیسلام]] (زۆرینە [[سوننە]] و کەمینە [[شیعە]]) | نیشتمانی = [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] و لقی [[بەسیج]] | نێودەوڵەتی = | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا = | ماڵپەر = | وڵات = [[ئێران]] | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} {{Infobox war faction | name = پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان | native_name = '''پیشمرگان کرد مسلمان''' | war = [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران|ناکۆکیی کورد و ئێران]] | image = | caption = | active = ١٩٧٩–ئێستا | ideology = | position = | leaders = | clans = | headquarters = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و [[ئێران]] | area = | size = | partof = | predecessor = | successor = | allies = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] * {{flagicon image|Flag of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg}} [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] ** {{flagicon image|Flag of Basij.svg}} [[بەسیج]] | split = | opponents = {{ھێمای ئاڵا|کوردستان}} [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * {{flagicon image|ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران.jpg}} [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکان]] ** {{flagicon image|ئاڵای حدکا.jpg}} [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|حدکا]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان|کۆمەڵەی زەحمەتکێشان]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[حیزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران|کۆمەڵەی شۆڕشگێڕ]] ** {{flagicon image|Flag of PJAK.svg}} [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان|پژاک]] ** {{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} [[پارتی ئازادیی کوردستان (ئێران)|پاک]] ** {{flagicon image|Khebat.png}} [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران|خەبات]] * {{flagicon image|Komala's flag.png}} [[کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران|کۆمەڵەی کۆمۆنیست]] * لایەنەکانی تر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=154685&Jor=1|سەردێڕ=ئیرنا: لە شەڕێکدا دوو ئەندامی خۆجێی سوپای پاسداران کوژران|بڵاوکەرەوە=سپی میدیا|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> | battles = [[سەرھەڵدانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان (١٩٧٩)|سەرھەڵدانی دوای شۆڕش لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[شەڕی ئێران و عێراق]]، [[تێکھەڵچوونی ئێران و پژاک]]، [[قەیرانی ٢٠٢٦ی کورد و ئێران]] | website = | strength = ھەزاران میلیشیا (نادیار) }} [[پەڕگە:Khamenei with Muslim Peshmerga in 1980.jpg|وێنۆک|[[عەلی خامنەیی]] لە ساڵی ١٩٨٠، لەگەڵ چەکدارە کوردەکانی سەر بە کۆماری ئیسلامیی ئێران کە لەلایەن حکوومەتەوە پێیان دەگوترێت «پێشمەرگە کوردە موسڵمان»]] '''پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان''' ھێزێکی میلیشیای سەر بە [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ە کە بەمەبەستی شەڕ لەگەڵ چەکدارە کوردەکان لەکاتی [[سەرھەڵدانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان (١٩٧٩)|سەرھەڵدانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە ساڵی ١٩٧٩ دامەزرا. [[محەممەد برووجێردی]]، یەکێک لە فەرماندە باڵاکانی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپای پاسداران]] لە ڕێکخستنی ئەو ھێزانە لە دژی حیزبە کوردییەکاندا ڕۆڵێکی بەرچاوی ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نقش شهید بروجردی در بسیج پیشمرگان کُرد/ روایتی از تشییع پیکر مسیح کردستان|ناونیشان=https://defapress.ir/fa/news/524871/نقش-شهید-بروجردی-در-بسیج-پیشمرگان-کُرد-روایتی-از-تشییع-پیکر-مسیح-کردستان|زمان=فارسی|بڵاوکەرەوە=defapress.ir|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٢}}</ref> ئەو ھێزە میلیشیایە لە سەرەتای دامەزراندنییەوە بێجگە لە بەشداریکردنی لە ھەر شەڕێک لە دژی [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان|حیزبە کوردییەکان]]، لە سەرکوتکردنی ھەر جۆرە سەرھەڵدان، ڕاپەڕین و خۆپیشاندانێک لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ڕۆڵی ھەبووە کە لە دژی حکوومەتی کۆماری ئیسلامی بوون، لەوانەش سەرکوتکردنی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران|خۆپیشاندانەکانی دوای کوژرانی ژینا ئەمینی]] لە ساڵی ٢٠٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://farhikhtegandaily.com/newspaper/3739/2/|سەردێڕ=پیشمرگ‌های مسلمان کُرد علیه تجزیه‌طلبان|بڵاوکەرەوە=فرهیختگان|زمان=fa|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250112063057/https://farhikhtegandaily.com/newspaper/3739/2/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == پاڵنەرەکان == زۆربەی ئەو کەسانەی کە دەبنە پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان، پاڵنەر و کێشەی ئابوورییان ھەیە. ھەروەھا بەشێکی بەرچاو لەم کەسانە لەلایەن حکوومەتەوە پارە و وامی زۆریان دەدرێتێ. بۆ نموونە لە شوباتی ٢٠٢٤، سەرۆکی دەستەی پەیوەندیدارەکانی [[سپای بەیتولموقەدەسی کوردستان]] ڕای گەیاند کە ئامانجی ئەوان خەڵاتکردتی ٤،٦٠٠ پێشمەرگەی کوردی موسڵمانە و ھەتا ئەوکات بە ٤٨٣ بنەماڵەی ئەم کەسانە وامی ١٥ ملیارد تەمەنییان داوە، کە بە دۆلاری ئەوکات دەبوو نزیکەی ٢٦٥،٠٠٠ دۆلار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=اقوام مختلف ایران پایه افتخار و سربلندی کشور هستند|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/2767194/%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF|بڵاوکەرەوە=کوردپرێس|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=فارسی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240221115604/https://www.kurdpress.com/news/2767194/%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مێژوو == پاش سەرکەوتنی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران]] و ھاتنە سەرکاری [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامی]]، کۆمەڵێک لە کوردە موسڵمانەکان بە بیروڕای ئیسلامی دەستیان بە چالاکی کرد و بۆ یەکەم جار [[ئەحمەد موفتیزادە]] لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ کەسانی سەر بە کۆماری ئیسلامی، ناوی پێشمەرگەی موسڵمانی لەسەر دانان. ئەو کەسانە ڕۆڵێکی گرینگیان لە شەڕی دژی حیزبە کوردییەکاندا ھەبووە و بەھۆیەوە لەلایەن بەشێکی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و پارتە ئۆپۆزسیۆنە کوردییەکان وەکوو «[[جاش]]»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.asoyroj.com/new/detail.aspx?Jmara=10136&Jor=4|سەردێڕ= پێشمەرگەی موسڵمان " یان جاش و خۆ فروشەکانی نیشتمان !|بڵاوکەرەوە= ئاسۆی ڕۆژھەڵات|ڕێکەوت= ٥ی ئایاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئایاری ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.asoyroj.com/new/detail.aspx?Jmara=10136&Jor=4 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> یان «[[خۆفرۆش]]»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://kurdistanmedia.com/so/news/%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B3%DA%B5%D9%85%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AE%DB%86%D9%81%D8%B1%DB%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%86%D9%88%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C|سەردێڕ= پێشمەرگەی موسڵمان، یان خۆفرۆشانی خۆوڵاتی ( کاوە بەھرامی)|بڵاوکەرەوە= کوردستان میدیا|ڕێکەوت= ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئایاری ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B3%DA%B5%D9%85%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AE%DB%86%D9%81%D8%B1%DB%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%86%D9%88%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> ناسراون. لە ئێستادا حکوومەتی کۆماری ئیسلامی ئەو کوردە چەکدارانەی کە لە لقەکانی [[بەسیج]] و [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپای پاسداران]] ئەندامن بەو نازناوەوە دەناسێنێت. ئەو کەسانە دژی [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان|حیزبە ئۆپۆزسیۆنەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] شەڕ دەکەن. == ئەمانەش ببینە == * [[حەمیدیە]] * [[جاش]] * [[جەردەوان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ئیسلامی سیاسی لە کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|شەڕ|ئێران|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Muslim Kurdish Peshmerga}} [[پۆل:ململانێکانی ١٩٧٩]] [[پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە ئێران]] [[پۆل:دژەکوردبوون]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکانی ئێران]] [[پۆل:شەڕی ئێران و عێراق]] 7sin0j2d3zoq6tex0sujhh8qfqvczye 0 214864 1598574 1598496 2026-07-05T12:02:53Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598574 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ |image=Ofrenda de la Liga y la Champions-13-L.Millán (52109790215) (cropped).jpg|youthyears1=٢٠٠٩–٢٠١٣|youthclubs1=دراپیاو-فۆجەرس|youthyears2=٢٠١٣–٢٠١٨|youthclubs2=ستەید ڕینس|years1=٢٠١٨–٢٠١٩|clubs1=ستەید ڕینس B|caps1=١٣|goals1=٤|years2=٢٠١٩–٢٠٢١|clubs2=ستەید ڕینس|caps2=٧١|goals2=٢|years3=٢٠٢١-|clubs3=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]]|caps3=٦٣|goals3=٢|nationalyears1=٢٠١٩-|nationalteam1=[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسای خوار-٢١ ساڵ|فەڕەنسا ژێر ٢١ ساڵ]]|nationalcaps1=١٣|nationalgoals1=٢|nationalyears2=٢٠٢٠-|nationalteam2=[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|فەڕەنسا]]|nationalcaps2=١٠|nationalgoals2=١|club-update=حوزەیران ٢٠٢٣|ntupdate=حوزەیرانی ٢٠٢٣ |ناو=ئێدواردۆ کاماڤینگا |ناوی تەواو=ئێدواردۆ سێلمی کاماڤینگا |ڕێکەوتی لەدایکبوون={{nowrap|{{birth date and age|2002|11|10|df=y}}}} |باڵا = ١.٨٢ م |جێگای یاریکردن=[[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]] |یانەی ئێستا=[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]] |ژمارەی یانە=١٢ |شوێنی لەدایکبوون=کابیندا، ئەنگۆلا}} '''ئێدواردۆ سێلمی کاماڤینگا''' (لەدایکبووی ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٢)یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسییە]] کە وەک [[تۆپی پێ|یاریزانی]] ناوەڕاستکار یاری دەکات. کاماڤینگا لە ئەنگۆلا لەدایکبووە، بۆ یانەی [[لا لیگا|لا لیگای]] [[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] یاری دەکات. == ژیانی سەرەتایی == کاماڤینگا لە کەمپی پەنابەران لە کابیندا لە [[ئەنگۆلا]] لە ساڵی ٢٠٠٢ لەدایکبووە. باوکی بە ڕەچەڵەک ئەنگۆلی و کۆنگۆییە و دایکی خەڵکی کۆنگۆیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Precocious Camavinga showing promise and progress|ناونیشان=https://www.fifa.com/news/precocious-camavinga-showing-promise-and-progress|بڵاوکەرەوە=FIFA|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=VIDÉO. Football: Eduardo Camavinga, la pépite de Fougères qui vient de signer pro au Stade Rennais|ناونیشان=https://actu.fr/bretagne/fougeres_35115/football-eduardo-camavinga-pepite-fougeres_20433586.html|وێبگە=actu.fr}}</ref> پێنج خوشک و برای ھەیە. خێزانەکەی کۆچیان کرد بۆ [[فەڕەنسا]] کاتێک تەمەنی دوو ساڵ بوو. ڕۆیشتن بۆ فۆگێرس، و لەوێ گەورە بوو. بۆ ماوەیەک ڕاھێنانی جودۆی دەکرد، دواتر وازی لە [[جودۆ]] ھێنا تاوەکوو زیاتر پەرە بە لایەنی [[تۆپی پێ|تۆپی پێی]] بدات. لە ساڵی ٢٠١٣، خانووەکەی خانەوادەی کاماڤینگا سوتا و زۆربەی کەل و پەلەکانی خێزانەکەی لەناوچوون؛ ئێدواردۆ ئاماژە بەوە دەکات کە ئەمە سەرچاوەی ھاندەری بوو کە وای لێبکات زیاتر گرنگی بە تۆپی پێ بدات تا یارمەتی خانەوادەکەی بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=Eduardo Camavinga is only 16 but his form for Rennes has top European scouts circling|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/french-ligue-1/story/3950530/eduardo-camavinga-is-only-16-but-his-form-for-rennes-has-top-european-scouts-circling|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=ESPN}}</ref> لە ٧ی [[تەممووز]]ی ٢٠٢٠، ئێدواردۆ بڕوانابەی بەکالۆریۆسی بەدەست ھێنا لە (کۆمەڵایەتی و ئابووری) بە بێ ئەوەی ئاماژەی پێ بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rennes: Eduardo Camavinga a eu son bac|ناونیشان=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Rennes-eduardo-camavinga-a-eu-son-bac/1150514|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=L'Équipe|زمان=fr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rennes: Eduardo Camavinga nouveau bachelier|ناونیشان=https://sport.francetvinfo.fr/football/ligue-1/rennes-eduardo-camavinga-nouveau-bachelier|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=Francetvsport|زمان=fr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201115021232/https://sport.francetvinfo.fr/football/ligue-1/rennes-eduardo-camavinga-nouveau-bachelier|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == کاروانی یانە == === ڕێنس === کاماڤینگا لە تەمەنی ١١ ساڵیدا بەشدار بوو لە سیستەمی لاوانی ستەید ڕێنس، یەکەمین گرێبەستی پیشەگەری خۆی لە ١٤ی [[کانوونی یەکەم]]ی ٢٠١٨ واژۆکرد، لە تەمەنی ١٦ ساڵ و مانگێکدا، ئەو بوو بە لاوترین یاریزانی پیشەگەر بۆ یانەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Premier contract Professionnel pour Eduardo Camavinga|ناونیشان=https://www.staderennais.com/premier-contrat-professionnel-pour-eduardo-camavinga|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=staderennais.com|بڵاوکەرەوە=Stade Rennais F.C.|زمان=fr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191219064841/https://www.staderennais.com/premier-contrat-professionnel-pour-eduardo-camavinga|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکەم یاری پیشەگەری خۆی بۆ ڕێنس ئەنجامدا لە ٦ی [[نیسان (مانگ)|نیسانی]] ٢٠١٩ لە یارییەکدا لە خولی پلە یەکی [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]] کە ٣–٣ بەرامبەر بوون لە دژی ئەینجەرس، و بوو بە لاوترین یاریزان کە بۆ یانەی یەکەمی ڕێنس یاری بکات، لە تەمەنی ١٦ ساڵ و شەش مانگیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Angers SCO vs. Rennes – 6 April 2019|ناونیشان=https://int.soccerway.com/matches/2019/04/06/france/ligue-1/angers-sporting-club-de-louest/stade-rennais-fc/2792517/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Soccerway}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Rennes Sensation Eduardo Camavinga Is a New Kind of 16-Year-Old Footballer|ناونیشان=https://bleacherreport.com/articles/2861180-rennes-sensation-eduardo-camavinga-is-a-new-kind-of-16-year-old-footballer|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=bleacherreport.com|بڵاوکەرەوە=Bleacher Report}}</ref> لە ١٨ی ئابی ٢٠١٩، کاماڤینگا ئەسیستێکی تۆمارکرد و بوو بە براوەی خەڵاتی باشترین یاریزانی یارییەکە کە بە ئەنجامی ٢–١ لە بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس سانجێرمان]] یارییەکەیان بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Eduardo Camavinga: Angola youngster reacts after helping Rennes stun PSG|ناونیشان=https://www.goal.com/en-us/news/eduardo-camavinga-angola-youngster-reacts-after-helping/g7jidorlz4kk1vqi77uk9r801|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=Goal (website)}}</ref> یەکەم گۆڵی بۆ ڕێنس تۆمارکرد لە بردنەوەی ١–٠ لە بەرامبەر [[ئۆڵمپیک لیۆن|لیۆن]] لە ١٥ی [[کانوونی یەکەم]]ی ٢٠١٩، لە خولەکی ٨٩ی یارییەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Rennes Beat Lyon|ناونیشان=https://bleacherreport.com/game/olympique-lyonnais-vs-stade-rennais-fc-2019-12-14|وێبگە=Bleacher Report}}</ref> لە [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] لە وەرزی ٢٠٢٠–٢١، بەشداری چوار یاری ڕێنسی کرد لە دژی یانەکانی کراسنۆدار، [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]] و [[یانەی سێڤیلیا|سیڤیلیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Eduardo Camavinga: You’ve heard the name, here’s why Europe’s top clubs want him|ناونیشان=https://theathletic.com/2531232/2021/04/25/eduardo-camavinga-youve-heard-the-name-heres-why-europes-top-clubs-want-him/|وێبگە=The Athletic}}</ref> === ڕیاڵ مەدرید === لە ٣١ی ئابی ٢٠٢١، [[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]] ڕایگەیاند کە گرێبەستیان لەگەڵ کاماڤینگا واژوو کردووە تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٧ لە یانەی ڕێنسەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Official Announcement: Camavinga|ناونیشان=https://www.realmadrid.com/en/news/2021/08/31/official-announcement-camavinga|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Real Madrid}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Eduardo Camavinga: du Roazhon Park à Bernabéu !|ناونیشان=https://www.staderennais.com/eduardo-camavinga-du-roazhon-park-bernabeu|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=staderennais.com}}</ref> لە ١٢ی [[ئەیلوول]]ی ٢٠٢١ یەکەم یاری خۆی ئەنجامدا لە بەرامبەر [[سێڵتاڤیگۆ|سێلتا ڤیگۆ]] و ٥–٢ بردیانەوە، کە تێیدا گۆڵێکی تۆمارکرد دوای ئەوەی لە یارییەکەدا بە یەدەگ بەشدار بوو. دوای سێ ڕۆژ، لە ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١، یەکەمین یاری خۆی لە خولی یانە پاڵەوانەکان بۆ ڕیال مەدرید ئەنجامدا، لە جێگەی [[لوکا مۆدریچ]] لە خولەکی ٨٠ ھاتە یاریگا و ئەسیستی بۆ ڕۆدریگۆ کرد بۆ گۆڵی بردنەوە بەرامبەر [[ئینتەر میلان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Real Madrid: Eduardo Camavinga’s assist for the winner against Inter shows wisdom beyond his years|ناونیشان=https://therealchamps.com/2021/09/16/real-madrid-eduardo-camavinga-assist-inter/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=therealchamps.com|بڵاوکەرەوە=therealchamps.com}}</ref> کاماڤینگا لە خولەکی ٨٥ی [[یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٢٢|یاری کۆتایی]] خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا بەشداری کرد لە ساڵی ٢٠٢٢ دا و یارمەتی ڕیال مەدرید دا بۆ بردنەوەی ١–٠ لە بەرامبەر یانەی [[یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول|لیڤەرپوول]] بۆ بەدەستھێنانی نازناوی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا ٢٠٢١–٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Camavinga Won Champions League in his first season|ناونیشان=https://bestarabcasino.com/online-casino/united-arab-emirates-ae/dubai/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٩ی ئایاری ٢٠٢٣، ئەسیستێکی پێشکەش بە [[ڤینیسیۆس جۆنیۆر|ڤینیسیۆس جونیۆر]] کرد بۆ ئەوەی پێشەنگی بگرێت لە یارییەکەی بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی|مانچستەر سیتی]] لە یاریی گەڕانەوەی پێش کۆتایی [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|چامپیۆنزلیگ]] لە [[یاریگای سانتیاگۆ بەرنابیۆ|یاریگای سانتیاگۆ بێرنابیۆ]] بە ئەنجامی ١-١ یەکسانبوون، سەرئەنجام بووە لاوترین یاریزان کە ئەمە پێشکەشبکات، لە تەمەنی ٢٠ ساڵ و ١٨٠ ڕۆژیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Real Madrid’s Eduardo Camavinga after 1-1 draw against Manchester City: “It’s not necessarily a bad result… It’s 50-50.”|ناونیشان=https://onefootball.com/en/news/real-madrids-eduardo-camavinga-after-1-1-draw-against-manchester-city-its-not-necessarily-a-bad-result-its-50-50-37435420|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|زمان=en}}</ref> == کاروانی نێودەوڵەتی == لە ٥ی [[تشرینی دووەم]]ی ٢٠١٩، کاماڤینگا ڕەگەزنامەی [[فەڕەنسی]] وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Rennes: Eduardo Camavinga a été naturalisé is Ecuadorian français|ناونیشان=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Rennes-eduardo-camavinga-a-ete-naturalise-francais/1076897|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[L'Équipe]]|زمان=fr}}</ref> دوای شەش ڕۆژ، دەستنیشان کرا بۆ نوێنەرایەتی پێکھاتەی خوار ٢١ ی فەڕەنسا بۆ یارییەکانی دژی [[جۆرجیا]] و [[سویسرا]]، دوای ئەوەی ماتیۆ گویندۆزی بانگھێشت کرا بۆ پێکھاتەی یەکەم.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Eduardo Camavinga (Rennes) officiellement convoqué en équipe de France Espoirs|ناونیشان=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Eduardo-camavinga-rennes-officiellement-convoque-en-equipe-de-france-espoirs/1079298|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[L'Équipe]]|زمان=fr}}</ref> لە ٢٧ی [[ئاب]]ی ٢٠٢٠، کاماڤینگا بانگکرا بۆ یاریکردن بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|ھەڵبژاردەی یەکەمی فەڕەنسا]] دوای ئەوەی [[پۆل پۆگبا|پۆڵ پۆگبا]] بەھۆی ھەبوونی [[نەخۆشیی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩|کۆڤید-١٩]] دوورخرایەوە. بەو بانگھێشتە بوو بە لاوترین یاریزان کە بانگکرابێت بۆ ھەڵبژاردەی یەکەمی فەڕەنسا لەدوای ڕێن جێرارد لە ساڵی ١٩٣٢ەوە، کە تەنھا ١٧ ساڵ و نۆ مانگ و ١٧ ڕۆژ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Eduardo Camavinga devient le plus jeune joueur appelé en équipe de France depuis l'après-guerre...|ناونیشان=https://www.francefootball.fr/news/Eduardo-camavinga-devient-le-plus-jeune-joueur-appele-en-equipe-de-france-depuis-l-apres-guerre/1165253|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=[[France Football]]|زمان=fr}}</ref> لە ٨ی ئەیلوول، یەکەم یاری ئەنجامدا لە بردنەوەی ٤–٢ بەرامبەر [[کرواتیا|کڕواتیا]] لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا، لە جێگەی نگۆلۆ کانتێ ھاتە یاریگاوە لە ماوەی نیوەی دووەمی یارییەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=France 4–2 Croatia|زمان=en-GB|ئیش=BBC Sport|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54002970|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> بە ئەنجامدانی ئەم یارییە بوو بە لاوترین یاریزان کە بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|ھەڵبژاردەی فەڕەنسا]] یاری بکات لەدوای مۆریس گاسێگەر لە ساڵی ١٩١٤ لە تەمەنی ١٧ ساڵ و نۆ مانگ و ٢٩ ڕۆژ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Eduardo Camavinga plus jeune international français depuis 1945|زمان=fr|ئیش=[[L'Équipe]]|ناونیشان=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Eduardo-camavinga-plus-jeune-international-francais-depuis-1945/1169600|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> لە ٧ی [[تشرینی یەکەم]]ی ٢٠٢٠، کاماڤینگا یەکەم یاری خۆی بۆ [[فەڕەنسا]] ئەنجامدا لە بردنەوەی ٧–١ بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوکراینا|ئوکراینا]] کە یەکەم گۆڵی خۆی لە کاروانی نێودەوڵەتی تۆمارکرد بە لێدانی دەبڵ کیک. ئەمە وای لێکرد لاوترین یاریزان بێت کە گۆڵ تۆمار بکات بۆ فەڕەنسا لەدوای مۆریس گاسێگەر لە ساڵی ١٩١٤.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Eduardo Camavinga plus jeune buteur des Bleus depuis 1914|زمان=fr|ئیش=[[L'Équipe]]|ناونیشان=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Eduardo-camavinga-plus-jeune-buteur-des-bleus-depuis-1914/1181112|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> لە ٢٥ی [[حوزەیران]]ی ٢٠٢١، کاماڤینگا بانگھێشتکرا بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|تیمی]] ١٨ کەسی سیڵڤین ڕیپۆڵ بۆ فەڕەنسا لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠|ئۆڵۆمپیادی ھاوینی]] ٢٠٢١.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=THE LIST FOR THE TOKYO GAMES|زمان=fr|ئیش=[[French Football Federation]]|ناونیشان=https://www.fff.fr/article/3089-la-liste-pour-les-jeux-de-tokyo.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210629181432/https://www.fff.fr/article/3089-la-liste-pour-les-jeux-de-tokyo.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەڵام یانەکەی لەوکاتەدا یانەی ڕێنس ڕەتی کردەوە کە ڕێگەی پێبدات، ھەر بۆیە دوورخرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=De Cosemo|یەکەم=Harry|سەردێڕ=Tokyo 2020: Olympic men's football players to watch|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/olympics/57833180|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> == ئاماری کاروانی وەرزشی == === یانە === {{Updated|٤ی حوزەیران ٢٠٢٢}}<ref name="soccerway">{{Soccerway|eduardo-camavinga/570734}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |جامی نیشتیمانی ! colspan="2" |جامی لیگا ! colspan="2" |ئەورووپا ! colspan="2" |ئەوانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !ئاست !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- |ڕێنس B |٢٠١٨–١٩ |پاڵەوانێتی نیشتیمانی ٣ |١٣ |٤ | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |١٣ |٤ |- | rowspan="5" |ڕێنس |٢٠١٨–١٩ |لیگ ١ |٧ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٧ |٠ |- |٢٠١٩–٢٠ |لیگ ١ |٢٥ |١ |٥ |٠ |١ |٠ |٤ |٠ |١ |٠ |٣٦ |١ |- |٢٠٢٠–٢١ |لیگ ١ |٣٥ |١ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٤ |٠ | colspan="2" | - |٣٩ |١ |- |٢٠٢١–٢٢ |لیگ ١ |٤ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٢ |٠ | colspan="2" | - |٦ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٧١ !٢ !٥ !٠ !١ !٠ !١٠ !٠ !١ !٠ !٨٨ !٢ |- | rowspan="3" |[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]] |٢٠٢١–٢٢ |[[لا لیگا]] |٢٦ |٢ |٣ |٠ | colspan="2" | - |١٠ |٠ |١ |٠ |٤٠ |٢ |- |٢٠٢٢–٢٣ |[[لا لیگا]] |٣٧ |٠ |٦ |٠ | colspan="2" | - |١١ |٠ |٥ |٠ |٥٩ |٠ |- |٢٠٢٣–٢٤ |[[لا لیگا]] |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !١٤٧ !٨ !١٤ !٠ !١ !٠ !٣١ !٠ !٧ !٠ !٢٠٠ !٨ |} {{تێبینییەکان}} === نێودەوڵەتی === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی و گۆڵەکانی تیمی نیشتیمانی و ساڵ !تیمی نیشتیمانی !ساڵ !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|فەڕەنسا]] |٢٠٢٠ |٣ |١ |- |٢٠٢٢ |٣ |٠ |- |٢٠٢٣ |٤ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١٠ !١ |} : == ڕێزلێنان == '''مەدرید''' * [[لا لیگا]]: ٢٠٢١–٢٢<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Westwood|یەکەم=James|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Real Madrid clinch 35th La Liga title with four games to spare after victory over Espanyol|ناونیشان=https://www.goal.com/en-us/news/real-madrid-35th-la-liga-title/bltb8dfbd27f32f5feb|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Goal.com}}</ref>، ٢٠٢٣-٢٤<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c0x05j54l8wo|سەردێڕ=Real Madrid crowned champions after Barca's defeat at Girona|وێبگە=BBC Sport|ڕێکەوت=٤ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> * [[جامی سووپەری ئیسپانیا|جامی سوپەری ئیسپانیا]]: ٢٠٢١–٢٢<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Acta del Partido celebrado el 16 de enero de 2022, en Prince Bandar Ibn Abd Al Aziz, Riad, 13233, Arabia Saudí|trans-title=Minutes of the Match held on 16 January 2022, in Prince Bandar Ibn Abd Al Aziz, 13233, Saudi Arabia|ناونیشان=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=70342|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Royal Spanish Football Federation|زمان=es|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220117005112/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=70342|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]: ٢٠٢١–٢٢<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0275-15415a62aaf0-36d3e17d7404-1000/|سەردێڕ=Champions League final: Vinícius Júnior scores only goal as Real Madrid deny Liverpool again|ئیش=UEFA.com|بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢}}</ref>، ٢٠٢٣-٢٤<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/40257014/champions-league-real-madrid-beat-dortmund-15th-title|سەردێڕ=Champions League: Real Madrid beat Dortmund for 15th title|بڵاوکەرەوە=espn.co.uk|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> * [[جامی سووپەری ئەورووپا]]: ٢٠٢٢<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Real Madrid 2-0 Eintracht Frankfurt: Five-star Madrid triumph in Helsinki {{!}} UEFA Super Cup|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefasupercup/news/0278-15d6268709ab-38bef8ec34df-1000--real-madrid-2-0-eintracht-frankfurt-five-star-madrid-triu/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}</ref>، ٢٠٢٤<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sutcliffe|یەکەم=Steven|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Real Madrid 2–0 Atalanta|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/live/c77ljv4e5z5t|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=BBC Sport}}</ref> * [[جامی شای ئیسپانیا]]: ٢٠٢٢<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Real Madrid win first Copa del Rey since 2014|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/65500297|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}</ref>، ٢٠٢٤<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Real Madrid win back their Super Cup crown (4–1)|ناونیشان=https://rfef.es/en/noticias/match-report-real-madrid-win-back-their-super-cup-crown-4-1|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240115040135/https://rfef.es/en/noticias/match-report-real-madrid-win-back-their-super-cup-crown-4-1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=[[Real Federación Española de Fútbol]]|زمان=en}}</ref> * [[جامی جیھانیی یانەکانی فیفا]]: ٢٠٢٢ '''فەرەنسا''' * پلەی دووەمی [[جامی جیھانیی فیفا|مۆندیالی فیفا]]: ٢٠٢٢<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Argentina win dramatic World Cup final on penalties|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/63932622|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}</ref> '''تاکەکەسی''' * باشترین یاریزانی مانگی خولی فەڕەنسی UNFP: ئاب ٢٠١٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=EDUARDO CAMAVINGA, JOUEUR DU MOIS D'AOÛT DE LA LIGUE 1 CONFORAMA !|ناونیشان=https://www.unfp.org/2019/09/eduardo-camavinga-joueur-du-mois-daout-de-la-ligue-1-conforama/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=UNFP|زمان=fr}}</ref> * پێکھاتەی لاوانی (خوار ٢٠ ساڵ)ی جیھانی: ٢٠٢٠، ٢٠٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IFFHS|ناونیشان=https://www.iffhs.com/posts/1036&ved=2ahUKEwjYi-TBkNb0AhUIUWwGHecyBNkQFnoECAQQAQ&usg=AOvVaw1KsuRLOkdvcpMgQgM2DzGA|وێبگە=www.iffhs.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=IFFHS MEN'S YOUTH (U20) WORLD TEAM OF THE YEAR 2021|ناونیشان=https://www.iffhs.com/posts/1514|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211209090816/https://www.iffhs.com/posts/1514|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=iffhs.com|بڵاوکەرەوە=[[International Federation of Football History & Statistics]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Eduardo Camavinga}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] btsca5jrsnr8ud8vl3bk93agvd9z8yd 0 221162 1598580 1598447 2026-07-05T12:03:53Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598580 wikitext text/x-wiki {{Taxobox}} {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Greengage |- | colspan="2" style="text-align: center" |[[File:Owoce_Renkloda.jpg|بێچوارچێوە]] |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Taxonomy (biology)|Scientific classification]] |- |Kingdom: |<div class="kingdom" style="display:inline">[[Plantae]]</div> |- |(unranked): |<div class="(unranked)" style="display:inline">[[Angiosperms]]</div> |- |(unranked): |<div class="(unranked)" style="display:inline">[[Eudicots]]</div> |- |(unranked): |<div class="(unranked)" style="display:inline">[[Rosids]]</div> |- |Order: |<div class="order" style="display:inline">[[Rosales]]</div> |- |Family: |<div class="family" style="display:inline">[[Rosaceae]]</div> |- |Genus: |<div class="genus" style="display:inline">''[[Prunus]]''</div> |- |Subgenus: |<div class="subgenus" style="display:inline">''Prunus''</div> |- |Section: |<div class="section" style="display:inline">''Prunus''</div> |- |Species: |<div class="species" style="display:inline">''[[Prunus domestica|P.&nbsp;domestica]]''</div> |- |Subspecies: |<div class="subspecies" style="display:inline">''P.&nbsp;d.'' ssp. ''italica''</div> |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" ! colspan="2" style="text-align: center" |[[Infraspecific name (botany)|Trinomial name]] |- | colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="trinomial">''Prunus domestica'' ssp. ''italica''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">(Borkh.) Gams ex Hegi</div> |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Synonym (taxonomy)|Synonyms]]<ref><cite class="citation cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="230">[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=448303 "''Prunus domestica subsp. italica''"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181030003533/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=448303 |date=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ }}. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="231">''[[Germplasm Resources Information Network]] (GRIN)''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="233">[[Agricultural Research Service]] (ARS), [[United States Department of Agriculture]] (USDA)<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="236"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">22 July</span> 2014</span>.</span></cite></ref> |- | colspan="2" style="text-align: left" | ''Prunus italica'' <small>Borkh.</small> |} '''سەوزەواتەکان''' کۆمەڵێک جۆری ئەڵوەنی باوی ئەوروپین . یەکەم سەوزەی ڕاستەقینە لە ئەڵوەنێکی کێوی میوە سەوزەوە هاتووە ( بە {{بە فارسی|گوجه‌سبز|Gowjehsabz}} ) کە لە ئێران (فارس) سەرچاوەی گرتووە . سەوزە لە ناوچە مامناوەندەکاندا دەچێنرێت و بە تامی دەوڵەمەند و شیرینی ناسراوە. لە باشترین ئەڵووەکانی شیرینی دادەنرێت.  <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> ''[[فەرھەنگی ئینگلیزیی ئۆکسفۆرد|فەرهەنگی ئینگلیزی ئۆکسفۆرد]]'' "gage" و "greengage" وەک [[ھاوواتا|هاوواتا]] دەزانێت. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Shorter Oxford English dictionary, 6th ed.|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠١٩٩٢٠٦٨٧٢|شوێن=United Kingdom|پەڕەکان=٣٨٠٤}}</ref> بەڵام هەموو گەیجەکان سەوز نین و هەندێک لە باخدارەکان جیاوازی لە نێوان ئەم دوو وشەدا دەکەن، سەوزە وەک جۆرێک لە گەیجەکان، کە لە ڕووی [[ناوی زانستی|زانستییەوە ناوی]] ''Prunus domestica'' (subsp. ''italica'' var. ''claudiana'' )یان لێنراوە. ) ئەگەرنا گەیجەکان بریتین لە گەورە و بەزۆری وەنەوشەیی تا ڕەش بەڵام ناوبەناو زەردی گەشاوەی گوڵاو هەروەها جۆرە کۆن و کەم ناسراوەکانی نەمسایی ''Punze'' (var. ''rotunda'' ) و ''Weinkrech'' (var. ''vinaria'' ). == وەسف == میوەی گرینگەیج بە شێوەی هێلکەیی گوڵاو و گۆشتی سەوزی کاڵ و نەرم و نەرم دەناسرێتەوە؛ بە تێکڕا بچووکترن لە ئەڵووەکانی گوڵاو بەڵام گەورەترن لە ئەڵووەکانی میرابێل (بەزۆری لە نێوان ٢ و ٤&nbsp;تیرەی سم). ڕەنگی پێستی لە [[سەوز|سەوزەوە]] تا [[زەرد|زەرد دەگۆڕێت]] ، لەگەڵ "سووربوونەوەی" شینێکی کاڵ لە هەندێک جۆری کشتوکاڵیدا؛ چەند ڕەین کلۆدێک، وەک 'گراف ئەلتانس'، بەهۆی زاوزێکردن لەگەڵ ئەڵووەکانی تر، ڕەنگی سوور-وەنەوشەیییان هەیە. == مێژوو و ئیتیمۆلۆژی == میوەی سەوزە لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوین|ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە]] سەرچاوەی گرتووە . هەرچەندە پێشتر وا بیردەکرایەوە کە هەڵوژە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٧٢٤ لەلایەن سێر ویلیام گەیج، بارۆنێتی حەوتەمەوە <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Christopher|دوایین=Howse|سەردێڕ=The gooseberry is always greener|ناونیشان=http://blogs.telegraph.co.uk/culture/christopherhowse/3648041/The_gooseberry_is_always_greener/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111026042214/http://blogs.telegraph.co.uk/culture/christopherhowse/3648041/The_gooseberry_is_always_greener/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[Daily Telegraph]]|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٠٩}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304223041/http://blogs.telegraph.co.uk/culture/christopherhowse/3648041/The_gooseberry_is_always_greener/ |date= ٤ی ئازاری ٢٠١٦ }}</ref> فەرەنساوە هاوردە کراوە بۆ [[ئینگلتەرا]] ، هەرچەندە تۆوێکی سەوزە دۆزرایەوە کە چەسپاوە  لە بینایەکی سەدەی ١٥ لە هێرێفۆرد. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hensich|یەکەم=Bridget Ann|سەردێڕ=Fast and Feast|بڵاوکەرەوە=Penn State Press|پەڕە=١١٥}}</ref> گوایە، ئەو لیبێڵانەی کە دارەکانی ئەڵوەنی فەرەنسی دەناسنەوە لە کاتی ترانزێتدا بۆ ماڵی گەیگ لە هۆڵی هێنگراڤ, نزیک بوری سانت ئێدمۆندز ون بوون <ref>(Chambers's 20th Century Dictionary, 1903).</ref> لێکۆڵینەوە نوێیەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەوە ئامۆزا و هاوناوی سێر ویلیام گەیج، بارۆنێتی دووەمی هێنگراڤ بووە کە بەرپرسیار بووە ناساندنی سەوزە بە ئینگلتەرا. <ref> [https://drfrancisyoung.com/2016/02/22/the-curse-of-the-greengage/ "The curse of the greengage"] </ref> هەر زوو دوای ئەوە، سەوزە لە کۆلۆنیەکانی ئەمریکادا چێندرا، تەنانەت لە کێڵگەکانی سەرۆکەکانی ئەمریکا [[جۆرج واشینگتن|جۆرج واشنتۆن]] (١٧٣٢-١٧٩٩) و [[تۆماس جێفەرسۆن|تۆماس جێفرسۆن]] (١٧٤٣-١٨٢٦) چێندرا. بەڵام [[ڕوەک|چاندنیان]] لە [[ئەمریکای باکوور]] لە سەدەی ١٨ەوە بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە. ناوی ''ڕین کلۆد'' (بە فەرەنسی بۆ "شاژن کلۆد")، کە لە فەرەنسا بەو ناوە ناسراون، بۆ ڕێزلێنانێکە بۆ شاژنی فەرەنسی کلۆد (١٤٩٩-١٥٢٤)، دوچێسی بریتانیا . هەروەها پێی دەوترێت سەوزە ( {{Lang|fr|la bonne reine}} (بە فەڕەنسی بۆ "شاژنە باشەکە") لە فەرەنسا. <ref name="a">[http://www.bartleby.com/81/7604.html "Greengage"] at Bartleby.com which provides the text from Brewer, E. Cobham. </ref> [[پەڕگە:Greengages.jpg|چەپ|وێنۆک| تازە دروێنەکراو ''Reine Claude Verte'']] سەوزە بە تایبەتی لە ڕۆژئاوای ئەوروپا بە شێوەیەکی بەرفراوان دەچێنرێت. ناوەکی مەودایان لە فەرەنسا تا باشووری ئینگلتەرا درێژ دەبێتەوە. لە ئەڵمانیا کە پێیان دەوترێت {{Lang|de|Reneklode}} یان ''Ringlotte'', ژمارەیەکی زۆر لە جۆرەکانی پەرەیان پێدراوە. لە چیکیا بە {{Lang|cs|ringle}} ناسراون ، لە پۆڵەندا وەک {{Lang|hu|renklody}} ، لە هەنگاریا بە ناوی {{Lang|hu|ringló}} ، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://szotar.sztaki.hu/en/hungarian-english-dictionary/search?fromlang=hun&tolang=eng&searchWord=ringl%C3%B3&langcode=en&u=0&langprefix=en%2F&searchMode=CONTENT_EXACT&viewMode=full&ignoreAccents=0&dict&#91;&#93;=hun-eng-sztaki-dict |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230524053530/https://szotar.sztaki.hu/en/hungarian-english-dictionary/search?fromlang=hun&tolang=eng&searchWord=ringl%C3%B3&langcode=en&u=0&langprefix=en/&searchMode=CONTENT_EXACT&viewMode=full&ignoreAccents=0&dict%5B%5D=hun-eng-sztaki-dict |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە سلۆڤاکیا وەک {{Lang|sk|ringloty}} ، لە سلۆڤینیا وەک {{Lang|si|ringlo}} ، و لە پورتوگال وەک {{Lang|pt|Raínha Cláudia}} . ئەوان بە شێوەیەکی بەرفراوان گەشە دەکەن، بە شێوەیەکی گشتی بۆ کوڵاو لە شەربەتدا بۆ دروستکردنی کۆمپۆت . بەڵام لە پورتوگال خواردنێکی ناسک پێکدەهێنن کە ڕاهیبەکانی دۆمینیکان لە سەدەی ١٦ یان ١٧دا (کاتێک لە خانەقاکانیاندا قەتیس بوون) لە شارۆچکەی ئێلڤاس داهێنراون، کە چەندین جار لەناو شەربەتێکی شەکرداردا دەکوڵێنرێن، لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا ، بۆ ئەوەی دواتر بە تەواوی لەناو شەربەتدا بپارێزرێت یان وشک بکرێتەوە، بە شەکر ڕوپۆش بکرێت و بخورێت یان لەگەڵ شیرینییەکی ناوخۆیی، ''sericaia'', کە لە هێلکە و شەکر و شیر و دارچین و ئاردی دروستکراوە یان لەگەڵ پەنیری دەوڵەمەند بخورێت. [[پەڕگە:Prunus_domestica_italica_flowers.jpg|چەپ|وێنۆک| Prunus domestica subsp. گوڵی ئیتالیکا]] لانی کەم جۆرە سەوزەکان کەم تا زۆر ڕاست لە تۆوەوە زاوزێ دەکەن. چەندین جۆری هاوشێوە کە لە نەمامەوە بەرهەم دەهێنرێن ئێستا بەردەستن؛ هەندێک لەوانە جۆرەکانی تری ئەڵوەن لە دایک و باوکیاندا دەگرێتەوە. ئەو جۆرە جۆرە کە بە شێوەیەکی بەرفراوان گەشە دەکەن بریتین لە:   میوەکە ئیلهامبەخش بووە بۆ فیلمێک بە ''ناوی هاوینی گرینگەیج'' (بە ناوی ''لەدەستدانی بێتاوانی'' لە ئەمریکا) کە فیلمێکی درامای بەریتانییە لە ساڵی ١٩٦١ و لە [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] ڕوودەدات. لەسەر بنەمای ڕۆمانی ''هاوینی گرینگەیج'' (١٩٥٨) لەلایەن ڕومەر گۆدنەوە وەرگیراوە . یەکێک لە سکێچەکانی ''فڕینی سێرکی مۆنتی پایتۆن'' بریتی بوو لە ڕاهێنەرێکی شێتانەی بەرگریکردن لە خۆ (کە جۆن کلیز ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت) کە دوژمنی سەرەکی گریمانەیی میوەی تازە بوو. کاتێک هەوڵیان دەدا سەرنجی لەسەر دوژمنە هەڕەشەئامێزەکانی زیاتر بێت، خوێندکارە تووڕەبووەکانی دەستیان کرد بە تیککردنی ئەو میوانەی کە پێشتر ئازایانە شەڕیان لەگەڵدا کردبوو، لەوانە 'سەوزە، لیمۆ، ئەڵوەن و بامێ لەناو شەربەتدا!' لەم دواییانەدا، ئەم درەختە لە ڕۆمانی ''ڕۆشنگەری درەختی سەوزە'' (٢٠١٧)ی نووسەری ئێرانی-ئۆسترالی شوکوفە ئازاردا هاتووە . == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Prunus domestica subsp. italica}} {{Reflist}}<div class="reflist"> <references group="" responsive="1"></references> * <div class="mw-content-ltr ve-ui-previewElement ve-ui-mwPreviewElement mw-body-content mw-parser-output"> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> </div> * <div class="mw-content-ltr ve-ui-previewElement ve-ui-mwPreviewElement mw-body-content mw-parser-output"> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> </div> * <div class="mw-content-ltr ve-ui-previewElement ve-ui-mwPreviewElement mw-body-content mw-parser-output"> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> </div> * <div class="mw-content-ltr ve-ui-previewElement ve-ui-mwPreviewElement mw-body-content mw-parser-output"> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> </div> * <div class="mw-content-ltr ve-ui-previewElement ve-ui-mwPreviewElement mw-body-content mw-parser-output"> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> </div> * <div class="mw-content-ltr ve-ui-previewElement ve-ui-mwPreviewElement mw-body-content mw-parser-output"> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> </div> * <div class="mw-content-ltr ve-ui-previewElement ve-ui-mwPreviewElement mw-body-content mw-parser-output"> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> </div> * <div class="mw-content-ltr ve-ui-previewElement ve-ui-mwPreviewElement mw-body-content mw-parser-output"> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> </div> * <div class="mw-content-ltr ve-ui-previewElement ve-ui-mwPreviewElement mw-body-content mw-parser-output"> <span class="reference-text"><span class="ve-ce-branchNode ve-ce-internalItemNode">[http://szotar.sztaki.hu/en/hungarian-english-dictionary/search?fromlang=hun&tolang=eng&searchWord=ringl%C3%B3&langcode=en&u=0&langprefix=en%2F&searchMode=CONTENT_EXACT&viewMode=full&ignoreAccents=0&dict http://szotar.sztaki.hu/en/hungarian-english-dictionary/search?fromlang=hun&tolang=eng&searchWord=ringl%C3%B3&langcode=en&u=0&langprefix=en%2F&searchMode=CONTENT_EXACT&viewMode=full&ignoreAccents=0&dict] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127104038/https://szotar.sztaki.hu/en/hungarian-english-dictionary/search?fromlang=hun&tolang=eng&searchWord=ringl%C3%B3&langcode=en&u=0&langprefix=en%2F&searchMode=CONTENT_EXACT&viewMode=full&ignoreAccents=0&dict |date=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ }}[]=hun-eng-sztaki-dict</span></span> </div> </div>{{Taxonbar}}{{Hybrid Prunus}} {{خۆراکەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕوەک|خۆراک}} [[پۆل:Articles with 'species' microformats]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیتالی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئازەربایجانی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی تورکی]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} tf0a2agoygwwt7z1zty3f4evmkod75t 0 225646 1598922 1574670 2026-07-06T05:07:56Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598922 wikitext text/x-wiki {{Infobox presidential government | government_name = حکوومەتی تورکیا | image = [[پەڕگە:Emblem of Turkey.svg|140px]] | caption = [[نیشانی تورکیا]] کە لەلایەن حکوومەتی ئەو وڵاتەوە بەکاردەھێنرێت | date = {{start date and age|١٩٢٣|١٠|٢٩|df=y}} | jurisdiction = [[تورکیا]] | url = {{URL|https://www.turkiye.gov.tr/}} | legislature = [[ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورەی تورکیا|پەرلەمان]] | meeting_place = [[ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورەی تورکیا|ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورە]] | leader_title = [[سەرۆک کۆماری تورکیا|سەرۆک کۆمار]] | headquarters = [[کۆمەڵەخانووی سەرۆکایەتی (تورکیا)|کۆمەڵەخانووی سەرۆکایەتی]] | main_organ = [[کابینەی تورکیا|کابینە]] | departments = [[وەزارەتەکانی تورکیا|١٧]] | court = [[دادگای پێداچوونەوە (تورکیا)|دادگای پێداچوونەوە]] | seat = [[ئەنقەرە]] |document = [[یاسای بنەڕەتیی تورکیا|یاسای بنەڕەتیی کۆماری تورکیا]] }} '''حکوومەتی تورکیا''' ({{بە تورکی|Türkiye Hükûmeti}})<ref>[http://parstoday.com/tr/news/turkey-i45010-t%C3%BCrkiye_h%C3%BCk%C3%BCmeti_darbecilerin_idam_edilmesi_%C3%A7abas%C4%B1nda Türkiye hükümeti darbecilerin idam edilmesi çabasında] parstoday.com</ref> [[حکوومەتی ناوەندی|حکوومەتی نیشتمانی]]ی [[تورکیا]]یە.<ref>[http://globaledge.msu.edu/countries/turkey/government Turkey: Government] globaledge.msu.edu</ref> ئەو وڵاتە وەکوو [[کۆمار]]ێکی دەستووری و [[حکوومەتی یەکگرتوو|حکوومەتێکی یەکگرتوو]]ی فرەحیزبییە کە لەژێر [[دیموکراسییەتی نوێنەرایەتی]]ی [[سیستمی سەرۆکایەتی|سەرۆکایەتی]] بەڕێوەدەبرێت. وشەی حکوومەت دەتوانێت مەبەستی کۆمەڵێک لە دامەزراوەکان (لقەکانی [[دەزگای جێبەجێکردن|جێبەجێکردن]]، [[دەزگای یاسادانان|یاسادانان]] و [[دەزگای دادگەری|دادگەری]]) یان بەدیاریکراوی [[کابینەی تورکیا|کابینە]] بێت. == دەستوور == {{سەرەکی|دەستووری تورکیا}} بەگوێرەی دەستوور، سیستمی حکوومەتی تورکیا لەسەر [[جیابوونەوەی دەسەڵاتەکان]] دامەزراوە. دەستوور دەڵێت کە دەسەڵاتی یاسادانان بە [[کۆمەڵەی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] (ماددەی ٧) سپێردراوە، کە دەسەڵاتی جێبەجێکردن لەلایەن [[سەرۆک کۆماری تورکیا]] (ماددەی ٨) ئەنجام دەدرێت و دەسەڵاتی دادوەری لەلایەن دادگا سەربەخۆ و بێلایەنەکانەوە (ماددەی ٩) پەیڕەو دەکرێت. ھەروەھا دەڵێت کە ھەڵبژاردنە پەرلەمانییەکان و ھەڵبژاردنە سەرۆکایەتییەکان پێنج ساڵ جارێک ئەنجام دەدرێن (ماددەی ٧٧). پەرلەمان ئەو پێشنیازە یاسایییانە وەردەگرێت کە لەلایەن پەرلەمانتارانەوە ئامادە دەکرێن (ماددەی ٨٨). سەرۆک ئەو یاسایانە ڕادەگەیەنێت کە لەلایەن پەرلەمانەوە پەسەند کراون (ماددەی ٨٩). سەرۆک دەتوانێت ڤیتۆی ھەندێک لە بڕگەکانی یاساکە بکات و بیگەڕێنێتەوە بۆ پەرلەمان بۆ پێداچوونەوە، بەڵام ڕەزامەندیی سەرۆک پێویست نییە ئەگەر زۆرینەی پەرلەمان پێداچوونەوەی یاساکە یان بڕگەکانی یاساکە ڕەت بکەنەوە (ماددەی ٨٩). سەرۆک دەتوانێت تانە بدات لە [[دادگای دەستووریی تورکیا|دادگای دەستووری]] بۆ ھەڵوەشاندنەوەی ھەموو یان بڕگەی دیاریکراوی یاساکان بەھۆی ئەوەی لە ڕووی شێوە یان ناوەڕۆکەوە نادەستوورین (ماددەی ١٠٤/٧). لە حاڵەتێکی وەھادا، بڕیاری دادگای دەستووری کۆتایییە (ماددەی ١٥٣).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Turkish Constitution |ناونیشان=https://www.anayasa.gov.tr/en/legislation/turkish-constiution/ |وێبگە=anayasa.gov.tr |بڵاوکەرەوە=Anayasa Mahkemesi |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110193216/https://www.anayasa.gov.tr/en/legislation/turkish-constiution/ |url-status=dead }}</ref> == کارگێڕیی خۆجێیی == {{سەرەکی|حکوومەتی خۆجێیی لە تورکیا}} دەستوور حکوومەتە خۆجێیییەکان بە شارەوانییەکان، کارگێڕییە پارێزگایییە تایبەتەکان و [[گوند]]ەکان پۆلین دەکات. کارگێڕیی [[پارێزگا]]کان لەسەر بنەمای پڕەنسیپی شۆڕکردنەوەی دەسەڵاتەکان دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CoR - Turkey |ناونیشان=https://portal.cor.europa.eu/divisionpowers/Pages/Turkey.aspx |وێبگە=portal.cor.europa.eu |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> سەربەخۆیی ڕێکخستن و بودجەی حکوومەتە خۆجێیییەکان لە دەستووردا پارێزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Yakar |یەکەم١=Mürsel |سەردێڕ=In the Constitution |ناونیشان=https://www.tbb.gov.tr/en/local-authorities/in-the-constitution/ |وێبگە=www.tbb.gov.tr |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠|زمان=tr |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200329161459/https://www.tbb.gov.tr/en/local-authorities/in-the-constitution/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پارێزگار نوێنەرایەتیی [[حکوومەت]] دەکات لە پارێزگاکەدا و ھەروەھا سەرۆک و دەزگای جێبەجێکردنی کارگێڕیی پارێزگای تایبەتە. پارێزگارەکان وەک سەرۆکی لیژنەی جێبەجێکاری پارێزگا کار دەکەن.<ref name="Types">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Yakar |یەکەم١=Mürsel |سەردێڕ=Types of Local Governments |ناونیشان=https://www.tbb.gov.tr/en/local-authorities/types-of-local-governments/ |وێبگە=www.tbb.gov.tr |زمان=tr |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200329161422/https://www.tbb.gov.tr/en/local-authorities/types-of-local-governments/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{Turkey Labelled Map|float=left275px|پارێزگاکانی تورکیا}} {{clear}} == دارایی == === باج === {{سەرەکی|باج لە تورکیا}} زۆربەی [[باج]]ەکان لەلایەن حکوومەتی ناوەندییەوە وەردەگیرێن. بەڵام ھەندێک باجی دیاریکراو لەلایەن شارەوانییەکانەوە وەردەگیرێن. سیستمی باج لە [[تورکیا]] بە یاسای ڕێکاری باج ڕێکدەخرێت. ئەم یاسایە مافەکان، ئەرکەکان، ئەنجامدانی ئەرکەکان لەگەڵ بنەماکانی کۆکردنەوە ڕێکدەخات. ئەم یاسایە لە بڕگە گشتی و فەرمییەکانی ھەموو یاساکانی باج پێکدێت. یاساکە پێنج بەشی سەرەکیی ھەیە: باج، ئەرکەکانی باجدەر، ھەڵسەنگاندن، بڕگەکانی سزا، دۆسییەکانی باج.<ref name=ministry>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٦|سەردێڕ=Turkish Taxation System |ناونیشان=http://www.gib.gov.tr/sites/default/files/fileadmin/taxation_system2016.pdf |بڵاوکەرەوە=The Republic of Turkey Ministry of Finance Revenue Administration |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200710201236/https://www.gib.gov.tr/sites/default/files/fileadmin/taxation_system2016.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === بودجە === بەڵگەنامەی بودجە زۆرجار بە پێشنیازی [[سەرۆک کۆماری تورکیا|سەرۆک]] بۆ [[پەرلەمانی تورکیا|پەرلەمان]] دەست پێدەکات کە ئاستی دابینکردنی دارایی بۆ [[ساڵی دارایی]] داھاتوو پێشنیاز دەکات، کە لە ١ی کانوونی دووەم دەست پێدەکات و لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ساڵی دواتر کۆتایی دێت. خەرجییەکانی دەوڵەت و کۆمپانیا گشتییەکان جگە لە [[کۆمپانیای دەوڵەتی|کۆمپانیاکانی خاوەندارێتی دەوڵەت]] لەلایەن بودجەی ساڵانەی حکوومەتی ناوەندییەوە دیاری دەکرێن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons category|Government of Turkey}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|تورکیا}} [[پۆل:حکوومەتی تورکیا]] gq6v6p7ve6er22dyioz5hh4qrcr92i5 100 225783 1598618 1590104 2026-07-05T13:58:09Z Tessla 41338 تاقیکردنەوە 1598618 wikitext text/x-wiki <div style="width: 100%; max-width: 1000px; margin: 0 auto 15px auto; text-align: center;"> [[پەڕگە:Kurdish Wikipedia Animation Portal Header Banner.png|700px|ناوەڕاست|link=]] </div> 9lineet9prjmnulvuvqdmncbkviytx0 1598622 1598618 2026-07-05T14:03:17Z Tessla 41338 1598622 wikitext text/x-wiki <div style="width: 100%; max-width: 1000px; margin: 0 auto 15px auto; text-align: center;"> [[پەڕگە:Kurdish Wikipedia Animation Portal Header Banner.png|600px|ناوەڕاست|link=]] </div> ----- <center>ھەنووکە '''{{ژمارەی وتارەکان لە دەروازەدا|ئەنیمەیشن}}''' لە دەروازەی ئەنیمەیشندا ھەیە. {{پەڕەیەک بە ھەڵکەوت لە پۆلدا|پۆل:دەروازەی ئەنیمەیشن/وتارە پەیوەندیدارەکان|text='''{{ڕەنگ|#291E50|وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە}}'''}} </center> cqr2tqb5ewirsprwb56nxqogwwxzr1j 100 225784 1598638 1082095 2026-07-05T14:21:15Z Tessla 41338 1598638 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Animexample.gif|بێچوارچێوە|چەپ|300px]] '''ئەنیمەیشن''' یان '''وێنەی جووڵاو''' ({{بە ئینگلیزی|Animation}}) شێوازێکی ھونەرییە بۆ بەرھەمھێنانی [[فیلم]]، کە تێیدا دەرھێنەری فیلمەکە ھەڵدەستێت بە ئامادەکردنی ھەندێک [[وێنە]] بۆ جووڵە و بزاوتن، نەک تۆمارکردنی بە ئامێری وێنەگرتن ھەروەک لە ڕاستیدا وا دەردەکەوێ بەرھەمھێنانی فیلمێکی وێنەی جووڵاو پێویست بەمە دەکات کە زنجیرەیەک لە وێنە و شتومەکەکان، یەک لە دوای یەک وێنەیان بۆ بگرێ بە جۆرێک کە ھەر ئەندازەیێک لە فیلمەکە، وێنەێک لەم وێنانە لە خۆی بگرێ، جا گۆڕانکاریێکی کەم لە شوێنی دیمەنەکە، یان ئەم شتەی کەوێنەی بۆ گیراوە ڕوودەدات بازنە بە بازنە، جاکاتێک کە کاسێتە ڤیدیۆیییەکە ئەخرێتە کارەوە، لەسەر ئامێری پێشکەشکردنی سینەمایی، شتەکان وا دەردەکەون، وەک ئەوەی کەبجوڵین زۆر ڕوو دەکرێتە تەکنیکی وێنەی جووڵاو، لە دەرھێنانی وێنە گاڵتە ئامێزەکاندا ھونەرمەندانی ڕیکلامی، بۆ ڕیکلامکردنی لەسەر [[تەلەڤیزیۆن]] بەکاری دەھێنن. '''[[ئەنیمەیشن|زیاتر ...]]''' moip1nozir3iy58l65pgkqfqu3h8xta 100 225785 1598648 1025865 2026-07-05T14:46:01Z Tessla 41338 1598648 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Brave Poster.jpg|بێچوارچێوە|چەپ|130px]] '''ئازا''' ({{بە ئینگلیزی|Brave}}) فیلمێکی [[ئەنیمەیشن]]ی سێ ڕەھەندیی خەیاڵی کۆمیدیی ٢٠١٢ە. لەبەرھەمھێنانی ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی [[پیکسار]]ە. لەدەرھێنانی مارک ئەندرێوس و برێندا چاپمان. فیلمەکە پاڵێورا بۆ چەندین خەڵاتی جیھانیی بۆ فیلمی ئەنیمەیشن، چەندین خەڵاتی گەورەی بردەوە لەوانە [[خەڵاتی ئۆسکار]] بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشنی ساڵ و خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب. فیلمەکە بۆ یەکەمین جار لە فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی سیاتڵ نمایشکرا، لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ و لە ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢ لە باکووری ئەمریکا نمایشکرا، فیلمەکە پێشوازییەکی باشی لێکرا و لە بۆکس ئۆفیسیشدا سەرکەوتوو بوو، بەجۆرێک تێچوونی فیلمەکە ١٨٥ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی بوو. لەبەرامبەردا ٥٣٩ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی داھاتی بووە <small>'''[[ئازا (فیلم ٢٠١٢)|زیاتر...]]'''</small> h0x7kx9ttitwaf1zm141nd7dpc6rxo7 1598957 1598648 2026-07-06T09:35:31Z Tessla 41338 1598957 wikitext text/x-wiki <gallery widths="130" heights="190" mode="packed" style="margin: 0 auto; background: transparent;"> Elemental final poster.jpg|پۆستەری فەرمیی [[توخمەکان (فیلمی ٢٠٢٣)|توخمەکان]] Raya and the Last Dragon.png|پۆستەری فەرمیی [[ڕایا و کۆتا ئەژدیھا]] پۆستەری عەلائەدین.jpg|پۆستەری فەرمیی [[عەلائەدین (فیلمی ١٩٩٢)|عەلائەدین]] </gallery> 7mxkdws44te9oe82xzzz08ur3jc0roi 1598959 1598957 2026-07-06T09:40:43Z Tessla 41338 1598959 wikitext text/x-wiki <gallery widths="130" heights="190" mode="packed" style="margin: 0 auto; background: transparent;"> Elemental final poster.jpg|پۆستەری فەرمیی [[توخمەکان (فیلمی ٢٠٢٣)|توخمەکان]] Raya and the Last Dragon.png|پۆستەری فەرمیی [[ڕایا و کۆتا ئەژدیھا]] پۆستەری عەلائەدین.jpg|پۆستەری فەرمیی [[عەلائەدین (فیلمی ١٩٩٢)|عەلائەدین]] Swapped poster.jpg|پۆستەری فەرمیی [[ئاڵوگۆڕکراو]] The Croods poster.jpg|پۆستەری فەرمیی [[کروودەکان (فیلم)|کروودەکان]] </gallery> 1kp8yyp4opgzd7j7imjieu879rgg6hn 100 225787 1598634 1025867 2026-07-05T14:16:25Z Tessla 41338 تاقیکردنەوە 1598634 wikitext text/x-wiki {{Portal:Box-header| title={{{1}}} |editpage={{{2}}} |SPAN={{{SPAN|}}} |TOC={{{TOC|}}} |EDIT={{{EDIT|}}} |noedit={{{noedit|}}} |border=rgba(41, 30, 80, 0.12); border-radius: 14px; border-style: solid; box-shadow: 0 4px 15px rgba(0, 0, 0, 0.05); |titleforeground=white |titlebackground=#291E50 |background=#FFFFFF |foreground=#1C1236}} 43dy4xgybbclnada3m393s10p65wuqg 1598637 1598634 2026-07-05T14:18:49Z Tessla 41338 پووچەڵکردنەوەی پێداچوونەوەی [[Special:Diff/1598634|1598634]] لە لایەن [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] ([[User talk:Tessla|لێدوان]]) 1598637 wikitext text/x-wiki {{Portal:Box-header| title={{{1}}} |editpage={{{2}}} |SPAN={{{SPAN|}}} |TOC={{{TOC|}}} |EDIT={{{EDIT|}}} |noedit={{{noedit|}}} |border=white; border-radius: 15px; border-style: dashed double none <!-- This is the colour of the borders around Box Sections --> |titleforeground=white <!-- This is the colour of the Box Section Title Bar text--> |titlebackground=#291E50 <!-- This is the colour of the Box Section Title Bar --> |background=#FFFFFF <!-- This is the colour of the Box Section background --> |foreground=#black}} <!-- This is the colour of the Box Section text --> 2cjxnzx6sd41z2x98dkivf3kcnvwrby 100 225788 1598632 1025868 2026-07-05T14:15:25Z Tessla 41338 تاقیکردنەوە 1598632 wikitext text/x-wiki <div style="clear:both;"></div></div></div><div style="margin-bottom: 20px;"></div>{{{1|}}} qyrdn3yu2vj613qejnpxqpymhloevvz 1598636 1598632 2026-07-05T14:18:28Z Tessla 41338 پووچەڵکردنەوەی پێداچوونەوەی [[Special:Diff/1598632|1598632]] لە لایەن [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] ([[User talk:Tessla|لێدوان]]) 1598636 wikitext text/x-wiki {{box-footer | {{{1}}} }} 7fwd0wsfxk3ejrjmseuziz8fljoswyl 100 225789 1598711 1082098 2026-07-05T17:12:14Z Tessla 41338 1598711 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Cars 2006.jpg|120px|بێچوارچێوە|چەپ]] '''ئۆتۆمۆبیلەکان''' ({{بە ئینگلیزی|Cars}}) ئەنیمەیشنێکی کۆمپیوتەرییە، لە ژانەری [[کۆمیدیا]]ی-وەرزشیدا کە لەلایەن ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی [[پیکسار]]ەوە دروست کراوە و لەلایەن [[واڵت دیزنی پیکچەرز]] بڵاوکراوەتەوە. جۆن لێستەر دەرھێنەری ئەم فیلمە و نووسیویەتی. نووسەرانی دیکەی ئەم فیلمە بریتین لە جۆ ڕێنفت، دان فۆگلمان، کایل مۆرای، فیل لۆرین و یۆرگن کلۆبین. ئۆین ویلسۆن، پاوڵ نیومان، بۆنی ھانت، لاری دیکەیبڵ گای، مایکل کیتۆن، جۆن ڕاتزنبێرگێر، تۆنی شالھۆب، چیچ مارین، جۆرج کارلین، جێنیفر لویس و کاترین ھێلمۆند کاری دەنگی کەسایەتییە ئەنیمەیشنەکان دەکەن. فیلمی ئۆتۆمۆبیلەکان لە ساڵی ٢٠٠٦ بڵاوکرایەوە و پاڵێوراو بوو بۆ [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار]] بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن، و خەڵاتی ئانی و خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بۆ باشترین فیلمی ئەنیمەیشن بەدەستھێناوە. لە ساڵی ٢٠٠٨ دامەزراوەی فیلمی ئەمریکی ئەم ئەنیمەیشنەی وەک یەکێک لە ١٠ فیلمە ئەنیمەیشنە سەرەکییەکان خستە لیستی فیلمەکانەوە. <small>'''[[ئۆتۆمۆبیلەکان (فیلم)|زیاتر...]]'''</small> jlapbhotxu4155ur3mjxl4nl3ej0mvn 100 225791 1598710 1082097 2026-07-05T17:11:38Z Tessla 41338 1598710 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Spider-Man Into the Spider-Verse poster.png|120px|بێچوارچێوە|چەپ]] '''پیاوی جاڵجاڵۆکە: بۆ نێو جیھانی جاڵجاڵۆکە''' ({{بە ئینگلیزی| Spider-Man: Into the Spider-Verse}}) فیلمێکی ساڵی ٢٠١٨یە لە دەرھێنانی بۆب پێرسیچێتی و پیتەر ڕامسی و ڕۆدنی ڕۆتمان، لەلایەن کۆمپانیای کۆڵۆمبیا پیکچەرز و سۆنی پیکچەرز بە ھاوبەشی لەگەڵ مارڤڵ بەرھەم ھێنراوە، و لەلایەن کۆمپانیای سۆنی پیکچەرزەوە دابەشکراوە. ئەم ئەنیمەیشنە بەشی یەکەمی پاشکۆی سپایدەرمانە لە جیھانی سینەمایی سۆنی، لە جیھانێکدا ڕوودەدات کە بە «جیھانی جاڵجاڵۆکە» ناسراوە، کە جیھانی ھاوتەریبی ھەیە. سیناریۆی ئەنیمەیشنەکە لەلایەن فیل لۆرد و ڕۆدنی ڕۆتمانەوە نووسراوە و ئەستێرەکانی وەک جەیک جۆنسۆن، ماھێرشالا عەلی، ھایلی شتاینفیڵد، برایان تایری ھێنری، لەیلا تۆملین، لۆرین وێڵز، کیمیکۆ گلێن، جۆن مولانی، نیکۆلاس کەیج، لیڤ شرایبەر و کریس پاین نووسراون. لەم ئەنیمەیشنەدا مایڵز مۆرالێس وەک چەند کەسێکی تر دەبێتە سپایدەرمان بۆ ئەوەی پێکەوە کاربکەن بۆ ڕزگارکردنی [[نیویۆرک]] لە کینگپین. <small>'''[[پیاوی جاڵجاڵۆکە: بۆناو جیھانی جاڵجاڵۆکە|زیاتر...]]'''</small> pygtq9w9eoxubio0rfe4z80zx3otmmf 100 225794 1598712 1082099 2026-07-05T17:12:41Z Tessla 41338 1598712 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Coco (2017 film) poster.jpg|بێچوارچێوە|چەپ|120px]] '''کۆکۆ''' فیلمێکی خەیاڵی ئەنیمەیشنی ئەمریکییە کە لە ساڵی ٢٠١٧ دا لەلایەن ستۆدیۆکانی [[پیکسار]] [[ئەنیمەیشن]] بەرھەم ھێنراوە و لەلایەن [[واڵت دیزنی پیکچەرز]]ەوە بڵاوکراوەتەوە. لە بیرۆکەی سەرەکی ''لی یونکریچە'' و لەلایەن ''ئەدریان مۆلیناوە'' کاری دەرھێنانی بۆ کراوە ئەستێرەکانی دەنگی فیلمەکە ''ئەنتۆنی گۆنزالێز''، ''گەیل گارسیا بێرناڵ''، ''بنیامین برات''، ''ئالنا ئوباک،'' ''ڕێنێ ڤیکتۆر''، ''ئانا ئۆفلا مورگوایا'' و ''ئێدوارد جەیمس ئۆلمۆس'' چیرۆکەکە باسی لەوە دەکات کە لە نێوان زیندووەکاندا، کوڕێکی تەمەن ١٢ ساڵ بەناوی میگێل کە بە ڕێکەوت دەگوازرێتەوە بۆ خاکی مردووەکان، لەوێ بەدوای باپیرە گەورەی کۆچکردووی موزیکژەنی دەگەڕێت بۆ ئەوەی یارمەتی بات، تا لەنێو خاکی مردووەکان بگەڕێتەوە بۆ ژیان بۆ لای خێزانەکەی و قەدەغەی مۆسیقا لەسەر خێزانەکەی لابەرێت. <small>'''[[کۆکۆ (فیلمی ٢٠١٧)|زیاتر...]]'''</small> buj48sxoy779rotyhxt0l3bj49fk305 100 225799 1598958 1264651 2026-07-06T09:36:03Z Tessla 41338 1598958 wikitext text/x-wiki __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#291E50; border-style:groove; border-width:1px; border-color:#FFFFFF;border-radius: 15px;" | width="55%" style="vertical-align:top;padding: 0; margin:0;" | <div> <div style="float:right; width:100%"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=1|سەر=بەخێربێن|ژمارە=1|ژێرپەڕە=بەخێرهاتن}} {{Box-footer}} <div style="float:right; width:100%"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=1|سەر=پێشەکی|ژمارە=1|ژێرپەڕە=دەستپێک}} {{Box-footer}} <div style="float:right; width:100%"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=1|سەر=پۆستەر|ژمارە=1|ژێرپەڕە=وتاری هەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{Box-footer}} <div style="float:left; width:50%"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=1|سەر=وتار|ژمارە=1|ژێرپەڕە=وتارەکان|بن=ئەرشیڤ...}} {{Box-footer}} <div style="float:right; width:49%"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=1|سەر=وتار|ژێرپەڕە=وتار|بن=ئەرشیڤ...}} {{Box-footer}} <div style="float:right; width:100%"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=1|سەر=وتاری نایاب|ژمارە=1|ژێرپەڕە=وتاری سەرەکی|بن=ئەرشیڤ...}} {{Box-footer}} {{/box-header|دەروازە پەیوەندیدارەکان|دەروازە:ئەنیمەیشن/دەروازە پەیوەندیدارەکان}} {{دەروازە:ئەنیمەیشن/دەروازە پەیوەندیدارەکان}} {{Box-footer}} {{/box-header|ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت|دەروازە:ئەنیمەیشن/ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت}} {{دەروازە:ئەنیمەیشن/ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت}} {{/box-footer|}} {{/box-header|پڕۆژەکانی تری ویکیپیدیا|دەروازە:ئەنیمەیشن/ویکیمیدیا}} {{دەروازە:ئەنیمەیشن/ویکیمیدیا}} {{Box-footer}} {{/box-header|<big>دەروازەکان</big>|دەروازەکان|}} {{دەروازەکان}} {{/box-footer|}} </div> ]] [[پۆل:ئەنیمەیشن]] [[پۆل:دەروازەکان]] [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی ئەنیمەیشن]] [[پۆل:پێڕستی دەروازەکان]] ijt1869u7nywesok4bgktlm3ldcravc 2 225859 1598709 1597992 2026-07-05T17:05:07Z Tessla 41338 1598709 javascript text/javascript mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Writ_Keeper/Scripts/massRollback.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Exomars/MoreMenu.js&action=raw&ctype=text/javascript'); c6hcculsdmwh6u51r5p9v4mq4ekdlhn 0 236050 1598575 1598494 2026-07-05T12:03:03Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598575 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی|image=Evi_nemeth.jpg|name=Evi Nemeth|birth_date={{birth date|1940|06|07}}|disappeared_date={{Disappeared date and age|2013|06|04|1940|06|07}}|disappeared_place=[[Tasman Sea]]|disappeared_status={{Missing for|2013|06|04}}|occupation=نووسەر, پرۆفیسۆری خانەنشین|known_for=نووسەری سەرەکی "ئینجیلەکان"ی بەڕێوەبردنی سیستم}} '''ئیڤی نەمەس''' (لەدایکبووی ٧ی حوزەیرانی ١٩٤٠ – لە دەریادا ون بووە لە حوزەیران یان تەمموزی ٢٠١٣) ئەندازیار و نووسەر و مامۆستا بووە کە بە شارەزایی لە بەڕێوەبردنی سیستەمی کۆمپیوتەر و تۆڕەکاندا ناسراوە. ئەو نووسەری سەرەکی "ئینجیلەکان"ی بەڕێوەبردنی سیستەم بووە: ''کتێبی دەستی بەڕێوەبردنی سیستەمی یونیکس'' (١٩٨٩، ١٩٩٥، ٢٠٠٠)، ''کتێبی دەستی بەڕێوەبردنی لینوکس'' (٢٠٠٢، ٢٠٠٦)، و ''کتێبی دەستی بەڕێوەبردنی سیستەمی یونیکس و لینوکس'' (٢٠١٠، ٢٠١٧). ئیڤی نەمەس لە بازنەکانی تەکنەلۆژیادا بە ماتریاریکی بەڕێوەبردنی سیستەم ناسرابوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Evi Nemeth &#124; Telluride Tech Festival|ناونیشان=http://www.techfestival.org/evi-nemeth/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111017192339/http://www.techfestival.org/evi-nemeth/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Techfestival.org}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10893482|سەردێڕ=Racing yacht missing: Seven lost in stormy seas – National – NZ Herald News|بڵاوکەرەوە=Nzherald.co.nz|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200920205145/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10893482|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نەمەس لە بازنەکانی بیرکاریدا بەهۆی دەستنیشانکردنی ناتەواوییەکانی "کێشەی دیفی-هێلمان"، کە بنەمای بەشێکی گەورەی [[کریپتۆگرافی|کۆدی]] تۆڕی مۆدێرن بوو، ناسرابوو.<ref>(R. Mullin, E. Nemeth and N. Weidenhofer, "Will Public Key Cryptosystems Live up to Their Expectations? HEP Implementation of the Discrete Log Codebreaker" in Proceedings of the International Parallel Processing Conference, pp.&nbsp;193–196, 1984.)</ref> == پیشە == نەمەس لە ساڵی ١٩٦١ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بیرکاری لە زانکۆی پێن ستەیت و دکتۆرای لە بیرکاری لە [[زانکۆی واتەرلوو|زانکۆی واتەرلو لە ئۆنتاریۆ]] لە ساڵی ١٩٧١ وەرگرتووە. لە زانکۆی فلۆریدا ئەتڵەنتیک و زانکۆی ویلایەتی نیویۆرک لە یوتیکا (SUNY Tech) وانەبێژ بووە پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٨٠ پەیوەندی بە بەشی زانستی کۆمپیوتەر لە زانکۆی کۆلۆرادۆ بۆڵدەر (CU-Boulder) بکات. لە ساڵی ١٩٨٢ تا ١٩٨٦ وەک بەڕێوەبەری دامەزراوەی کۆمپیوتەری کۆلێژەکە کاری کردووە. هەروەها پرۆفیسۆری یارمەتیدەری سەردانکەر بووە لە کۆلێژی دارتمۆس لە ساڵی ١٩٩٠، و لە زانکۆی سان دیێگۆ لە ساڵی ١٩٩٨، لەکاتێکدا لە CU-Boulder لە پشووی پشوودا بووە.<ref name="colorado1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Computer Science &#124; CU-Boulder|ناونیشان=http://www.cs.colorado.edu/people/alumni/dea/#evi_nemeth|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161018202725/http://www.cs.colorado.edu/people/alumni/dea/#evi_nemeth|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Cs.colorado.edu}}</ref> <ref name="caida1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ١٩٩٩|سەردێڕ=Senior Staff Bio - Evi Nemeth|ناونیشان=http://www.caida.org/home/seniorstaff/evi.xml|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Caida.org}}</ref> [[File:T-shirt,_OSI_model_with_Layer_8_and_Layer_9,_attributed_to_Evi_Nemeth.png|وێنۆک| تیشێرتێک بە چین ٨ و چین ٩]] لە ساڵی ١٩٩٨ تا ٢٠٠٦، نێمێت لەگەڵ کۆمەڵەی هاوکاری بۆ شیکاری داتاکانی ئینتەرنێت (CAIDA) لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە سان دیێگۆ، لە پڕۆژەی جۆراوجۆری پێوانەکردن و بینین ئینتەرنێتدا کاریان کردووە.<ref name="caida1"/> لە دەرەوەی ئەمریکا، نێمێس یارمەتی هێنانی تەکنەلۆژیای ئینتەرنێتی دا بۆ جیهانی گەشەسەندوو لە ڕێگەی بەشداریکردنی لە بەرنامەکانی کۆمەڵگەی ئینتەرنێت و بەرنامەی گەشەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان. <ref name="colorado2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Computer Science &#124; CU-Boulder|ناونیشان=http://www.cs.colorado.edu/department/news/dea2007.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160622015823/http://www.cs.colorado.edu/department/news/dea2007.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Cs.colorado.edu}}</ref> تیشێرتێکی تۆڕی بلیمەتان <ref name="T-shirt">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=T-shirt by ISC|ناونیشان=https://shop.isc.org/products/osi-9-layer-model-t-shirt}}</ref> لە ساڵانی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا چینەکانی مۆدێلی OSI نیشان دەدات لەگەڵ چینی ٨ ی زیادە وەک چینە "دارایی"یەکە، و چین ٩ش وەک چینە "سیاسییەکان". دیزاینەکە دەوترێت هی ئیڤی نەمەسە. == سەرچاوەکان == {{Reflist}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئینتەرنێت|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠]] 3lruwg8xu1lq5ebdd9qtnqnghu4ztuj 100 236893 1598945 1080923 2026-07-06T07:29:17Z Tessla 41338 1598945 wikitext text/x-wiki <div style="width: 100%; max-width: 1000px; margin: 0 auto 15px auto; text-align: center;"> [[پەڕگە:Kurdish Wikipedia Science Fiction Portal banner.png|600px|ناوەڕاست|link=]] </div> p8ypi35nq2iu8d7k8ua5npsq3yp2mr5 100 236894 1598946 1264684 2026-07-06T07:44:47Z Tessla 41338 1598946 wikitext text/x-wiki __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#1A3E67; border-style:groove; border-width:1px; border-color:#FFFFFF;border-radius: 1px;" | width="55%" style="vertical-align:top;padding: 0; margin:0;" | <div> <div style="float:right; width:100%"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=1|سەر=بەخێربێن|ژمارە=1|ژێرپەڕە=بەخێرھاتن}} <div style="float:right; width:100%"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=1|سەر=دەستپێک|ژمارە=1|ژێرپەڕە=دەستپێک}} {{دەروازە:زانستی خەیاڵی/نوێکردنەوەی پەڕە}} {{Box-footer}} <div class="portal-column-right" style="float: right; width: 48%; box-sizing: border-box;"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=1|سەر=وتاری هەڵبژێردراو {{ھێما|وھ}}|ژمارە=1|ژێرپەڕە=وتاری هەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=6|سەر=وێنەی هەڵبژێردراو {{ھێما|وھ}}|ژێرپەڕە=وێنەی هەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{Box-footer}} <div class="portal-column-left" style="float: left; width: 48%; box-sizing: border-box;"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=2|سەر=ژیاننامە|ژێرپەڕە=وتاری پەیوەندیدار|بن=ئەرشیڤ...}} {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=5|سەر=وتاری پەیوەندیدار|ژێرپەڕە=وتاری پەیوەندیدارر|بن=ئەرشیڤ...}} {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=1|سەر=پۆلەکان|ژێرپەڕە=پۆل|بن=ئەرشیڤ...}} {{Box-footer}} <div style="float:right; width:100%"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=4|سەر=وتاری پەیوەندیدار|ژێرپەڕە=وتار|بن=ئەرشیڤ...}} <div style="float:right; width:100%"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=1|سەر=وتە|ژێرپەڕە=وتە|بن=ئەرشیڤ...}} {{/box-header|دەروازە پەیوەندیدارەکان|دەروازە:زانستی خەیاڵی/دەروازە پەیوەندیدارەکان}} {{دەروازە:زانستی خەیاڵی/دەروازە پەیوەندیدارەکان}} {{Box-footer}} {{/box-header|ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت|دەروازە:زانستی خەیاڵی/ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت}} {{دەروازە:زانستی خەیاڵی/ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت}} {{/box-footer|}} {{/box-header|پڕۆژەکانی تری ویکیپیدیا|دەروازە:زانستی خەیاڵی/ویکیمیدیا}} {{دەروازە:زانستی خەیاڵی/ویکیمیدیا}} {{Box-footer}} {{/box-header|<big>دەروازەکان</big>|دەروازەکان|}} {{دەروازەکان}} {{/box-footer|}} </div> {{دەروازەی ھەڵبژێردراو|وەشان=1219915|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}} [[پۆل:دەروازەکان]] [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی خەیاڵی زانستی]] [[پۆل:خەیاڵی زانستی]] [[پۆل:دەروازە ھەڵبژێردراوەکان]] [[پۆل:پێڕستی دەروازەکان]] e9p1zj04jd3dh7886yapg3ba0dh34da 0 237586 1598579 1598448 2026-07-05T12:03:43Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598579 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پیاوانی نیووزیلاند''' نوێنەرایەتی [[نیوزیلاند|نیوزلەندا]] دەکات لە پێشبڕکێ نێودەوڵەتییەکانی [[تۆپی پێ]]ی پیاوان. تیپەکە لەلایەن دەستەی بەڕێوەبەری تۆپی پێی نیوزیلاند (NZF) بەڕێوەدەبرێت، ئەندامی [[فیفا]] و یەکێتی تۆپی پێی ئۆقیانووس (OFC)یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Burgess|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=New Zealand Football announce parity for Football Ferns and All Whites|ناونیشان=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12047294|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=The New Zealand Herald|زمان=en-NZ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180519121203/https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12047294|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەڵبژاردەکە بەشداری کردووە لە پاڵەوانێتییەکانی [[جامی جیھانیی فیفا]] لە [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٢|ساڵانی ١٩٨٢]] و [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠|٢٠١٠]] و [[جامی کیشوەرەکانی فیفا]] لە [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|ساڵانی ١٩٩٩]] و [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]] و [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]] و [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Players Abroad (New Zealand)|ناونیشان=https://us.soccerway.com/players/players_abroad/new-zealand/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Soccerway|بڵاوکەرەوە=Soccerway|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220413062209/https://us.soccerway.com/players/players_abroad/new-zealand/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.nzfootball.co.nz/ تۆپی پێی نیووزلەندا] {{پۆلی کۆمنز|New Zealand national association football team}} {{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|نیوزیلاند}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} 7arzhuldwhz2vxj7xzdapdfwiryrvmr 0 239219 1598576 1598485 2026-07-05T12:03:13Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598576 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox military person|name=ئۆلێگ یوریڤیچ سۆکۆڤ|native_name=Оле́г Ю́рьевич Цо́ков|native_name_lang=ڕووسی|image=Oleg Tsokov.jpg|alt=|caption=سۆکۆڤ لە ٢٠٢١|birth_date=٢٣/٩/١٩٧١|birth_place=یەکێتی سۆڤییەت|death_date=١١/٧/٢٠٢٣|death_place=ئوکراینا، ھەرێمی زاپۆریژژیا، بێردیانسک|nickname=|birth_name=|allegiance={{RUS}}|branch=ھێزی زەمینی ڕووسیا|serviceyears=١٩٩٠ بۆ ٢٠٢٣|rank=لیوای گشتی ڕووسیا|unit=|awards=فەرمانی ژوکۆڤ فەرمانی بوێر فەرمانی شایستەیی سەربازی مەدالیای "بەشداری ئۆپراسیۆنی سەربازی لە سوریا"|spouse=<!--Add spouse if reliably sourced-->|children=|relations=}}'''ئۆلێگ یوریڤیچ سۆکۆڤ''' (بە [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]]: Олег Юрьевич Цоков) جەنەراڵ بووە لە ھێزی زەمینی [[ڕووسیا]] کە وەک جێگری فەرماندەی ناوچەی سەربازی باشوور کاری کردووە. لە ساڵی ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٧١ لەدایک بووە و لە ١١ی ٦ی ساڵی ٢٠٢٣ لە کاتی دژە ھێرشی [[ئوکراینا]] لە دژی لەشکرکێشی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا کوژرا. == ژیاننامە == ئۆلێگ یوریڤیچ سۆکۆڤ لە ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٧١ لەدایک بووە، باوکی ئەفسەر و دایکی مامۆستایە. لە بنکە سەربازییەکان گەورە بووە و لە یازدە قوتابخانەی جیاوازدا خوێندوویەتی، لەنێویاندا لە چۆیبالسان و سێمیپالاتینسک، پێش ئەوەی بڕوانامەی خوێندنی ناوەندی وەربگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Олег Цоков {{!}} OK|ناونیشان=https://ok.ru/oleg.tsokov|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=OK.RU|زمان=en}}</ref> سۆکۆڤ ھاوشێوەی باوکی، پیشەی سەربازی ھەڵبژارد و لە قوتابخانەی فەرماندەیی باڵای چەکی تێکەڵاوی تاشکەند وەرگیرا. لە ساڵی ١٩٩٤ دەرچووە و لە لیوای ٧٤ی تفەنگی پاسەوانی جیا لە یورگە لە ناوچەی سەربازی [[سیبیریا]] وەک فەرماندە دامەزراوە. سۆکۆڤ لەگەڵ لیواکەدا بۆ جەنگی یەکەمی [[چیچان]] جێگیرکرا، بەشداری لە ھێرشکردنە سەر دامەزراوەی نەوتی گرۆزنی کرد لە کاتی شەڕی گرۆزنی لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٩٥. دوای کۆتایی ھاتنی شەڕەکە، یەکەکەی تسۆکۆڤ ڕەوانەی [[سیبیریا]] کرایەوە، بەڵام بۆ ماوەی چوار مانگ وەک فەرماندە ڕەوانەی [[چیچان]] کرایەوە. سۆکۆڤ لەگەڵ لیوای ٧٤ بەرزکرانەوە بۆ جێگری فەرماندەی کەتیبەکە پێش ئەوەی لە ئەکادیمیای سەربازی فرونزە وەربگیرێت. سۆکۆڤ کە لە ساڵی ٢٠٠٠ دەرچوو، گەڕایەوە بۆ لیواکەی، و لەو ساڵەدا لە جەنگی دووەمی [[چیچان]]دا وەک فەرماندەی گرووپێکی تاکتیکی، شەڕی کردوە. تا ساڵی ٢٠٠٤ وەک فەرماندەی کەتیبەی مایەوە و پلەی بەرزکرایەوە بۆ لیوای عەقید.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=�� ����� ����� ��������|ناونیشان=http://old.redstar.ru/2007/10/06_10/2_01.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=old.redstar.ru}}</ref> سۆکۆڤ لە ساڵی ٢٠٠٤ پلەی بەرزکرایەوە بۆ عەقید و جێگری فەرماندەی لیوا، کە تەمەنی تاڕادەیەک گەنج بوو کە ٣٢ ساڵ بوو. لە تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١٠، لیژنەی لێکۆڵینەوەی [[ڕووسیا]]، سۆکۆڤی تۆمەتبار کرد بە ئەنجامدانی ساختەکاری و خراپ بەکارھێنانی دەسەڵات لە ماوەی فەرماندەیی فەوجی ٢٢٨. دۆسیەکە پەیوەندییەکی بە گرێبەستێکەوە ھەبوو کە تێیدا بە شێوەیەکی نایاسایی بەڵێنی پێشوەختە لە یازدە سەربازی وەرگرتبوو لە بەرامبەر واژووکردنی گرێبەستی خزمەتگوزاریدا، دواتر ٨٠ ھەزار [[ڕەبڵی ڕووسی|ڕوبڵ]]ی لە پاداشتی واژووکردنی گرێبەستەکە بە [[گەندەڵی]] وەرگرتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Командира войсковой части обвиняют в мошенничестве с контрактами|ناونیشان=https://ngs.ru/text/gorod/2010/11/13/76373/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=НГС - новости Новосибирска|زمان=ru}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Бывший командир войсковой части обвиняется в мошенничестве (Новосибирск)|ناونیشان=http://tayga.info/101046|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Tayga.info|زمان=RU|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230203045403/https://tayga.info/101046|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم کەیسە کاریگەری لەسەر ژیانی پیشەیی نەبوو و لە ساڵی ٢٠١١ سۆکۆڤ گواسترایەوە بۆ ئەوەی وەک سەرۆکی ئەرکان و جێگری فەرماندە لە مایکۆپ. لە ساڵی ٢٠١٤ تا ٢٠١٥ فەرماندەیی لیوای ٨١٠ی پیادەی دەریایی بووە. لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ پلەی بەرزکراوەتەوە بۆ جەنەڕاڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=Бригаду морской пехоты Черноморского флота возглавил новый командир|ناونیشان=https://sevastopol.su/news/brigadu-morskoy-pehoty-chernomorskogo-flota-vozglavil-novyy-komandir|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=ForPost|زمان=ru}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٨ تا ٢٠١٩ جێگری فەرماندەی سوپای ٤٩ی چەکی یەکگرتوو بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Как отметили День Победы в Ставрополе|ناونیشان=https://stapravda.ru/20180510/kak_otmetili_den_pobedy_v_stavropole_120400.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=stapravda.ru|زمان=ru|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210618123049/https://stapravda.ru/20180510/kak_otmetili_den_pobedy_v_stavropole_120400.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سۆکۆڤ لە تاقیکردنەوەکانی ئەکادیمیای سەربازی ئەرکانی گشتی دەرچووە، لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٩ ھاتە ناو ئەکادیمیاکە. دوای ئەوەی لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢١دا لە بەشی ئاسایشی نیشتمانی و بەرگری دەوڵەتی دەرچوو، سۆکۆڤ وەک سەرۆکی ئەرکانی سوپای چەکی تێکەڵاوی پاسەوانی دووەم دەستنیشانکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://samaratoday.ru/news/402177|سەردێڕ=Церемонию открытия форума «Армия-2021» в Самарской области посетили более 1,7 тыс. человек|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سۆکۆڤ بەشداری لە داگیرکارییەکانی [[ڕووسیا]] بۆ سەر [[ئوکراینا]] کرد کە لە ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢ دەستی پێکرد، بەشداربووە لە ھێرشە مووشەکییەکان بۆ سەر شارەکانی ئوکراینا. لە ئەیلوولی ٢٠٢٢ ئۆلیکسی ئارێستۆڤیچ وتەبێژی سەرۆکایەتی [[ئوکراینا]] ڕای گەیاند کە سۆکۆڤ لە کاتی فەرماندەیی فیرقەی تفەنگی ماتۆڕی پاسەوانی ١٤٤ بریندار بووە. دواتر کەناڵێکی [[تێلێگرام|تێلەگرام]]ی ڕووسی برینداربوونی پشتڕاستکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Совинформбюро 2.0|ناونیشان=https://t.me/sovinformbureau/734|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Telegram}}</ref> دواتر سۆکۆڤ پلەی بەرزکرایەوە بۆ جێگری فەرماندەی ناوچەی سەربازی باشوور، و لە ١٧ی شوباتی ٢٠٢٣ پلەی لیوای گشتی وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Указ Президента Российской Федерации от 17.02.2023 № 99 ∙ Официальное опубликование правовых актов|ناونیشان=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202302170069|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=publication.pravo.gov.ru}}</ref> لە ١١ی تەممووزدا لە ھێرشێکدا لە شاری بێردیانسک، لە میانی ھێرشی دژە ھێرشی [[ئوکراینا]] لە ساڵی ٢٠٢٣ کوژرا. مردنی سۆکۆڤ لەلایەن کەناڵی تەلەگرامی ڕووسی milblogger پشتڕاستکرایەوە، بەمەش تا مانگی تەممووزی ٢٠٢٣ بوو بە پلە بەرزترین ئەفسەری ڕووسی کە لە ئوکراینا کوژراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Times|یەکەم=Русская служба The Moscow|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Еще один российский генерал погиб на войне в Украине|ناونیشان=https://www.moscowtimes.ru/2023/07/11/esche-odin-rossiiskii-general-pogib-na-voine-v-ukraine-a48547|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Русская служба The Moscow Times|زمان=ru|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230719071434/https://www.moscowtimes.ru/2023/07/11/esche-odin-rossiiskii-general-pogib-na-voine-v-ukraine-a48547|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == خەڵاتەکان == تسۆکۆڤ ئەم خەڵاتانەی خوارەوەی وەرگرتوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Встреча с выпускниками военных вузов|ناونیشان=http://kremlin.ru/events/president/news/65942|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Президент России|زمان=ru}}</ref> * فەرمانی ژوکۆڤ * فەرمانی بوێر * فەرمانی شایستەیی سەربازی * مەدالیای «بەشداری ئۆپراسیۆنی سەربازی لە [[سووریا|سوریا]]» == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Oleg Tsokov}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]] a29w600lf6rr67rtf9z6qs9z2dvnlon 4 241625 1598757 1598472 2026-07-05T21:00:32Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1598757 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٥ی تەممووزی ٢٠٢٦]] || ٨٨١٢٢ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٥ی تەممووزی ٢٠٢٦]] || ٣٥٩٦٠٧ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/SakuraBot|٥ی تەممووزی ٢٠٢٦]] || ١٨٥٥١ || bot || ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٤ی تەممووزی ٢٠٢٦]] || ٢١٢٢٢ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|٣ی تەممووزی ٢٠٢٦]] || ٨٤٤٥ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٣٥١٨ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] 041x2e8xi01w22125z4c6tacmjzekba 2 245157 1598973 1181442 2026-07-06T11:44:56Z Aro Salar 50592 /* */ 1598973 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="width:100%; border:2px solid #C9A227; background:#FFFDF3;" | style="padding:20px; text-align:center;" |<span style="font-size:240%; color:#8B6B00;">🏅 '''خەرمانەی زێڕین''' 🏅</span> <span style="font-size:115%;"> ''دیوارێک بۆ ناساندنی باشترین بەکارهێنەرانی ویکیپیدیای کوردی'' </span> ----[[پەڕگە:Medal_icon_gold.svg|ناوەڕاست|70x70پیکسڵ]]'''بەخێربێن بۆ پەڕەی خەرمانەی زێڕین''' ئەم پەڕەیە تایبەتە بە ناساندنی براوەکانی خەڵاتی خەرمانەی زێڕین. |} 2ritmqlsaiyo2y4fj29hdmmfz1mjloe 0 247044 1598974 1502921 2026-07-06T11:50:28Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598974 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە = DiddyReturns.png }} '''دیدی کۆنگ''' ({{بە ئینگلیزی |Diddy Kong}}) کارەکتەری ناسراوە لە جیھانی [[کایەی ڤیدیۆیی|کایە ڤیدیۆیییەکان]]، بەھۆی دەرکەوتنی لە نازناوە جیاوازەکانی [[نینتێندۆ]] ناسراوە، بەتایبەتی لەناو زنجیرەکانی [[ماریۆ]] و [[دۆنکی کۆنگ]]. یەکەم جار لە یاری «دۆنکی کۆنگ کانتری» بۆ سیستەمی کات بەسەربردنی سوپەر نینتێندۆ دەرکەوت و لەو کاتەوە بووەتە کەسایەتییەکی بەناوبانگ و ئایکۆنی لە کۆمەڵگەی یاریکردندا.<ref name="Shesez: 25thDoc">{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|سەردێڕ=The Donkey Kong Country 25th Anniversary Interview Documentary|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=TwWHzilbQ34|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231223001356/https://www.youtube.com/watch?v=TwWHzilbQ34|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|دوایین١=Mayles|یەکەم١=Gregg|دوایین٢=Mayles|یەکەم٢=Steve|دوایین٣=Bayliss|یەکەم٣=Kevin|دوایین٤=Sutherland|یەکەم٤=Chris|دوایین٥=Wise|یەکەم٥=David|medium=[[YouTube]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Shesez}}{{cbignore}}</ref> زۆرجار دیدی کۆنگ وەک مەیموونێکی بچووک و چالاکی و وزەبەخش وێنا دەکرێت کە کڵاوێکی سووری لەسەرە و لۆگۆیەکی جیاوازی لەسەر تەوەرەی نینتێندۆیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Hunt |یەکەم١=Stuart |سەردێڕ="Yes, we did go to the zoo and observe the gorillas": The making of Donkey Kong Country |ناونیشان=https://www.gamesradar.com/the-making-of-donkey-kong-country/ |وێبگە=[[GamesRadar+]] |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220611165430/https://www.gamesradar.com/the-making-of-donkey-kong-country/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.81produce.co.jp/actor_search/index.php/item?id=349|سەردێڕ=鈴木 勝美|بڵاوکەرەوە=Arts Vision|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bayliss |یەکەم=Kevin |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=I think we actually 'pencilled him in' as a Spider Monkey because we wanted the tail to be his main tool when climbing around. But, let's just say he's a monkey. Or a chimpney. |ناونیشان=https://twitter.com/kev_bayliss/status/1090289667944124417 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20221009222257/https://twitter.com/kev_bayliss/status/1090289667944124417 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Twitter |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ١٩٩٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٠٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20020423180638/http://www.rareware.com/the_site/talk_to_us/scribes/sep16_99/sep16_99.html |ناونیشان=http://www.rareware.com/the_site/talk_to_us/scribes/sep16_99/sep16_99.html |سەردێڕ=Scribes |وێبگە=Rareware.com |وتەگێڕانەوە=Diddy's DK's nephew, I think, and Dixie's Diddy's, er, 'friend'. They're all linked in some bizarre way or another.}}</ref> بە کەسایەتی دۆستانە و سەرگەردانی ناسراوە، ھەروەھا پەیوەندی نزیکی لەگەڵ دۆنکی کۆنگ کە کارەکتەری دیکەی دیارە لە گەردوونی نینتێندۆدا. یەکێک لە ڕۆڵە دیارەکانی دیدی کۆنگ وەک کارەکتەری یاریکردنە لە زنجیرەی [[ماریۆ کارت]]، کە تێیدا توانای ناوازەی خۆی دەھێنێتە ناو ئەکشنی پێشبڕکێکانەوە. لە یارییەکانی ماریۆ کارت دا زۆرجار دیدی کۆنگ وەک پێشبڕکێکارێکی چالاکی و خێرا نیشان دەدرێت، سیفەتەکانی وای لێدەکات کە بە باشی گونجاو بێت بۆ ئەو یاریزانانەی کە چالاکی و مانۆڕکردنیان لەسەر ڕێڕەوەکە پێ باشترە. لە دەرەوەی ماریۆ کارت، دیدی کۆنگ لە یارییە جیاوازەکانی تری نینتێندۆدا دەرکەوتووە، لەوانە پلاتفۆرمەر، نازناوی وەرزشی و یارییە ئاھەنگییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٠٢|وتەگێڕانەوە=Long-established second half of the Kong double act. '''DK's nephew Diddy''' makes ever-bigger leaps and bounds towards fully fledged videogame hero status with his part in each successful overthrow of K. Rool's hordes. |ناونیشان=http://www.rareware.com/the_site/rare_games/new_games_digest/dk64_digest/dk64_cl_copy.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20020819225350/http://www.rareware.com/the_site/rare_games/new_games_digest/dk64_digest/dk64_cl_copy.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٠٢ |سەردێڕ=DK64 Cast List Official Rareware Website |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> زۆرجار وەک ھاوکارێکی دڵسۆزی دۆنکی کۆنگ دەردەکەوێت، لەگەڵیدا لە سەرگەرمییەکاندا بۆ ڕزگارکردنی دوورگەی زێدی خۆیان لە ھەڕەشە و تەحەدای جۆراوجۆر. بەناوبانگبوونی دیدی کۆنگ لە یارییە ڤیدیۆیییەکان زیاترە، چونکە لە کاڵا و [[کارتۆن]] و جۆرەکانی تری میدیاشدا دەرکەوتووە.<ref name="Donkey Kong Land manual">{{بیرخستنەوەی کتێب| سەردێڕ=Donkey Kong Land | type=instruction manual | وتەگێڕانەوە=King K. Rool and his band of Kremlings apenapped Donkey Kong. They're demanding the Kongs to hand over the banana hoard for Donkey's safe return. Donkey Kong would have a fit if they lost the banana hoard again. So it's up to Diddy and Dixie Kong to save him. Help the two monkeys make their way through all the Kremlings and all the traps to find Donkey Kong. | پەڕە=٣}}</ref> سروشتی یاریزانانە و خۆشەویستەکەی وای کردووە لە نێو ھەوادارانی کاستی کارەکتەرە ھەمەچەشنەکانی نینتێندۆدا کەسێکی دڵخواز بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.gamesdatabase.org/Media/SYSTEM/Nintendo_SNES//Manual/formated/Donkey_Kong_Country_2-_Diddy-s_Kong_Quest_-_1995_-_Nintendo.pdf|سەردێڕ=Donkey Kong Country 2: Diddy's Kong Quest|وێبگە=Gamesdatabase.org|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709203332/https://www.gamesdatabase.org/Media/SYSTEM/Nintendo_SNES//Manual/formated/Donkey_Kong_Country_2-_Diddy-s_Kong_Quest_-_1995_-_Nintendo.pdf|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان|٢}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|شەڕ|ژاپۆن|مێژوو|دەیەی ١٩٩٠}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 9wshxxkv9ygsx9h17liyq5eq0wly1k4 0 247231 1598577 1598477 2026-07-05T12:03:23Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598577 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:6m_Sea_Level_Rise.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ| نەخشەی زەوی کە بەرزبوونەوەی ئاستی ڕووی دەریا نیشان دەدات، و ھێڵە سنوورییە سوورەکانیش ناوچە ئەگەرییە زیان بەرکەوتووەکان نیشان دەدات، کە لەوانەیە لە داھاتوودا نوقمی ئاو ببێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/news/energy-environment/wp/2016/02/01/why-the-u-s-east-coast-could-be-a-major-hotspot-for-sea-level-rise/|سەردێڕ=Why the U.S. East Coast could be a major 'hotspot' for rising seas|دوایین=Chris Mooney|ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠١٦|ئیش=The Washington Post}}</ref>]] '''ئاسایشی [[کەشوھەوا]]''' چوارچێوەیەکی سیاسی و گرتنەبەری ڕێساکانە، کە ئاوڕ لە کاریگەرییەکانی کەشوھەوا دەدات لەسەر ئاسایشی نیشتیمانی. زۆرجار ئاسایشی کەشوھەوا ئاماژەیە بۆ مەترسییە ئەمنییەکانی نیشتمیانی و نێودەوڵەتی کە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بەھۆی [[گەرمبوونی زەوی|گۆڕانکاری لە شێوازەکانی کەشوھەوا]] لەسەر [[زەوی]] دروست دەبن. چەمکێکە کە ئەو بیرۆکەیە بانگھێشت دەکات کە گۆڕانی پەیوەست بە کەشوھەوا مەترسییەکانی ئێستای کۆمەڵگا گەورەتر دەکات کە ئاسایشی [[مرۆڤ]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nations|یەکەم=United|سەردێڕ=Five ways the climate crisis impacts human security|ناونیشان=https://www.un.org/en/climatechange/science/climate-issues/human-security|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=United Nations|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The impact of climate change on displacement and human security|ناونیشان=https://phap.org/PHAP/PHAP/Events/OEV2022/OEV220921.aspx|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=phap.org|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231229232735/https://phap.org/PHAP/PHAP/Events/OEV2022/OEV220921.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سیستەمی دارایی، [[ئابووری]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=How Climate Change Impacts the Economy|ناونیشان=https://news.climate.columbia.edu/2019/06/20/climate-change-economy-impacts/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=State of the Planet|زمان=en}}</ref> و ژێرخانی و کۆمەڵگاکان دەخاتە مەترسییەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climate Explainer: Food Security and Climate Change|ناونیشان=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2022/10/17/what-you-need-to-know-about-food-security-and-climate-change|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=World Bank|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=How to mitigate the effects of climate change on global food security {{!}} PreventionWeb|ناونیشان=https://www.preventionweb.net/news/how-mitigate-effects-climate-change-global-food-security|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.preventionweb.net|زمان=en}}</ref> مەترسییە ئاسایشەکانی پەیوەست بە کەشوھەوا کاریگەرییەکی دوور مەودایان لەسەر شێوازی بەڕێوەبردنی ئاشتی و ئاسایشی جیھان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Reimagining the Human-Environment Relationship: Why Climate Change Matters for Human Security - World {{!}} ReliefWeb|ناونیشان=https://reliefweb.int/report/world/reimagining-human-environment-relationship-why-climate-change-matters-human-security|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=reliefweb.int|زمان=en}}</ref> ھەروەھا گۆڕانکارییەکانی کەشوھەوا بۆ [[ڕاھاتن بە گۆڕانی ئاووھەوا|گونجاندن]] و کەمکردنەوەی کاریگەرییەکان دەتوانن گۆڕانکاری نەرێنی لەسەر ئاسایشی مرۆڤ ھەبێت ئەگەر بە ھەڵە مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Joshua W. Busby|ناونیشان=http://www.cfr.org/climate-change/climate-change-national-security/p14862|سەردێڕ=Climate Change and National Security|بڵاوکەرەوە=Council on Foreign Relations|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٦٠٩-٤١٣-٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170509101732/http://www.cfr.org/climate-change/climate-change-national-security/p14862|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is climate security and why is it important?|ناونیشان=https://climatepromise.undp.org/news-and-stories/what-climate-security-and-why-it-important|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=UNDP Climate Promise|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Environment|یەکەم=U. N.|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Climate Security Mechanism (CSM)|ناونیشان=http://www.unep.org/explore-topics/disasters-conflicts/what-we-do/disaster-risk-reduction/climate-security-mechanism|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=UNEP - UN Environment Programme|زمان=en}}</ref> دەستەواژەی ''ئاسایشی کەشوھەوا'' لە سەرەتادا لەلایەن شرۆڤەکارانی ئاسایشی نەتەوەیییەوە لە [[ئەمریکا]] و دواتر [[ئەورووپا]] پەرەی پێدرا، ئەم زاراوەیە لە بوارەکانی وەک [[سیاسەت]]، دیپلۆماسی، [[ژینگەی سروشتی|ژینگە]] و ئاسایشدا بە زیادبوون و دووبارەکردنەوەی دەستەواژەکە، بەکار ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is climate security and why is it important?|ناونیشان=https://climatepromise.undp.org/news-and-stories/what-climate-security-and-why-it-important|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=UNDP Climate Promise|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=US EPA|یەکەم=OAR|سەردێڕ=Glossary of Climate Change Terms|ناونیشان=https://19january2017snapshot.epa.gov/climatechange/glossary-climate-change-terms|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=19january2017snapshot.epa.gov|زمان=en}}</ref> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.gmaccc.org/ ئەنجومەنی ڕاوێژکاری سەربازی جیھانی سەبارەت بە گۆڕانی کەشوھەوا] * [https://www.wired.com/2015/10/how-climate-change-became-a-national-security-problem/ چۆن گۆڕانی کەشوھەوا بوو بە کێشەیەکی ئاسایشی نیشتیمانی] (٢٠١٥) * [https://climateandsecurity.org/2018/11/23/national-security-in-the-fourth-national-climate-assessment/#more-16552 ئاسایشی نیشتیمانی لە چوارەمین ھەڵسەنگاندنی نیشتیمانی کەشوھەوا] (٢٠١٨) * [https://www.tni.org/en/publication/primer-on-climate-security دەربارەی ئاسایشی کەشوھەوا - مەترسییەکانی بە سەربازی کردنی قەیرانی کەشوھەوا] (پەیمانگای نێودەوڵەتی، ٢٠٢١) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژینگە}} [[پۆل:گۆڕانی ئاووھەوا]] [[پۆل:ئاووھەواناسی]] [[پۆل:کەش]] [[پۆل:گۆڕان]] [[پۆل:ئاسایشی نێودەوڵەتی]] [[پۆل:ئاسایشی نیشتیمانی]] fj0f3s29g4c4a0vv2ewjw4sqhuw3byc 0 247336 1598591 1598281 2026-07-05T12:05:33Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598591 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''یاریی کۆتاییی جامی ئەورووپای ١٩٨٨''' کۆتا یاریی [[جامی ئەورووپای ١٩٨٧-١٩٨٨|وەرزی ١٩٨٧-١٩٨٨ جامی ئەورووپا]] بوو کە ئێستا بە [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] ناسراوە،کە سی و سێیەمین وەرزی پاڵەوانێتی تۆپی پێی پاڵەوانەکانی ئەوروپا بوو کە لەلایەن [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا]] ڕێکخرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1987/88 European Cup|ناونیشان=https://eu-football.info/_tournament.php?id=4109|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=eu-football.info|زمان=en}}</ref> لەڕۆژی ٢٥ی ئایاری ١٩٨٨ لەیاریگای مەرسیدس بێنز ئەرینای شاری [[شتوتگارت|شووتگارتی]] [[ئەڵمانیا]]، لەنێوان یانەی [[یانەی ئایندھۆڤن|ئایندهۆڤێنی]] [[ھۆڵەندا|هۆڵەندی]] و [[بەنفیکا|بەنفیکای]] [[پورتوگال]] ئەنجامدرا. لە ئەنجامدا ئایندھۆڤن توانی بە ئەنجامی ٦-٥ لەلێدانی یەکلاکەرەوەدا بەسەر بێنفیکای ڕکابەری سەربکەوێت و ببێتە ھەڵگری نازناوی ئەم وەرزە.ئەمە یەکەمجار بوو [[یانەی ئایندھۆڤن]] نازناوی جامی ئەورووپا بەدەستهێنا.<ref name="berry">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١١|سەردێڕ=Van Aerle relives PSV glory night against Benfica|ناونیشان=http://www.uefa.com/news/newsid=1610406.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=UEFA.com|بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Football, European Cup Final, Stuttgart, West Germany, 25th May 1988,...|ناونیشان=https://www.gettyimages.co.uk/detail/news-photo/football-european-cup-final-stuttgart-west-germany-25th-may-news-photo/79047147|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Getty Images|زمان=en-gb}}</ref> بووە یەکێک لەو یانانەی کە لە یەک ساڵدا سێ نازناو بەدەستبهێنن (جامی هۆڵەندا و خوولی هۆڵەندا و جامی ئەوروپا).هەروەها هەشت یاریزانی یانەکە لەو پێکهاتەیادا بوون کە لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا|ئەڵمانیای ڕۆژئاوا]] نازناوی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٨٨]] بەدەستێهنا بوو.<ref name="berry"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Holland|یەکەم=Heavenly|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Dutch national football team wins UEFA Euro 1988 final|ناونیشان=https://heavenly-holland.com/uefa-euro-1988/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Heavenly Holland|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231230215101/https://heavenly-holland.com/uefa-euro-1988/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەری دەرەکی == * [https://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/seasons/1987/matches/ وەرزی 1987-1988 لە ماڵپەڕی یوفا] * [https://www.rsssf.org/ec/ecomp.html ئەنجامی جامی ئەوروپا لە یاری Rec.] [https://www.rsssf.org/ec/ecomp.html وەرزش.] [https://www.rsssf.org/ec/ecomp.html دامەزراوەی ئاماری تۆپی پێ] {{وەرزەکانی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا}} {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|تۆپی پێ}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{پۆلی کۆمنز|European Cup Final 1988}} 4pw4ey62kcjgl4kdm00zsloqi36ruok 0 248953 1598588 1598387 2026-07-05T12:05:03Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598588 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو = ئاسۆ جەواھیری | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی = | وێنە = | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٨٧ | شوێنی لەدایکبوون =[[سنە]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ = | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی = | پەروەردە = <!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --> | خوێندنگە = <!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --> | پیشە =[[دادوەری وەرزشی]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان = | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین =[[ئیسلام]]، [[سوننە]] | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''ئاسۆ جەواھیری''' لە ١٦ی [[ئازار (مانگ)|ئازاری]] ساڵی ١٩٨٧ لە شاری [[سنە]] لە دایکبووە، یاریزانی پێشووی فووتساڵ و [[دادوەری وەرزشی|دادوەری]] [[تۆپی پێ|تۆپی پێی]] ئافرەتانە، خەڵکی ئێرانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آسو جواهری|ناونیشان=https://footballdokht.ir/referee/2-%D8%A2%D8%B3%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=فوتبالدخت {{!}} فوتبال زنان ایران|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241220030215/https://footballdokht.ir/referee/2-%d8%a2%d8%b3%d9%88-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%87%d8%b1%db%8c.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>http://ffiri.ir/fa/news/5298</ref> دەرچووی [[دکتۆرا|دکتۆرایە]] لە کۆمەڵناسی ئابووری و گەشەپێدان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آسو جواهری|ناونیشان=https://footballdokht.ir/referee/2-%D8%A2%D8%B3%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=فوتبالدخت {{!}} فوتبال زنان ایران|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241220030215/https://footballdokht.ir/referee/2-%d8%a2%d8%b3%d9%88-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%87%d8%b1%db%8c.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ئەزموونی وانەوتنەوە لە زانکۆکەدا هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=#معرفی_چهره_ورزشی_موفق_بانو_کورد: سرکار خانم دکتر آسو ج� - @varzesh_kurd|ناونیشان=https://www.emirates-stadium.com/mediafile/B43OFnnhze1|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200302154917/https://www.emirates-stadium.com/mediafile/B43OFnnhze1|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>  ئاسۆ جەواهیری [[نووسەر]] و لێکۆڵەری زانستە کۆمەڵایەتییەکانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آسو جواهری|ناونیشان=https://footballdokht.ir/referee/2-%D8%A2%D8%B3%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=فوتبالدخت {{!}} فوتبال زنان ایران|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241220030215/https://footballdokht.ir/referee/2-%d8%a2%d8%b3%d9%88-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%87%d8%b1%db%8c.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=جواهری|یەکەم=آسو|سەردێڕ=آسو جواهری|ناونیشان=https://meidaan.com/archive/author/asoojavaheri|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=میدان|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240424113458/https://meidaan.com/archive/author/asoojavaheri|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=اسو جواهری|ناونیشان=https://elmnet.ir/author/%D8%A7%D8%B3%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=جویشگر علمی فارسی (علم نت)|زمان=fa}}</ref> == ژیانی وەرزشی == ئاسۆ جەواهیری لە تەمەنی ١٤ ساڵییەوە دەستی بە [[وەرزش]] کردووە. وەک یاریزانێکی فووتساڵ (تۆپی پێ ناو ساڵۆن) خاوەنی ژمارەی پێوانەیی وەک پاڵەوانێتی و جێگری پاڵەوانێتی وڵات لە ساڵانی ٢٠٠٧ و ٢٠٠٨<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آسو جواهری|ناونیشان=https://footballdokht.ir/referee/2-%D8%A2%D8%B3%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=فوتبالدخت {{!}} فوتبال زنان ایران|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241220030215/https://footballdokht.ir/referee/2-%d8%a2%d8%b3%d9%88-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%87%d8%b1%db%8c.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پلەی [[دادوەری وەرزشی|دادوەری]] [[تۆپی پێ|تۆپی پێی]] لە ساڵی ٢٠٠٤ وەرگرتووە، بەڵام بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە لەو کاتەدا تۆپی پێی ئافرەتان هێشتا دەستی پێنەکردبوو ، لە هەمان کاتدا بە یاریکردن لە پاڵەوانێتییەکانی فوتساڵی ئافرەتان دەستی بە دادوەری کرد. دوای پێکان لە ئەژنۆیدا، وازی لە یاری فووتساڵی پیشەگەر هێنا و بە جددی چووە ناوبژیوانی تۆپی پێ. لە ساڵی ٢٠١٤ەوە وەک ناوبژیوانی نیشتمانی لە یارییەکانی تۆپی پێی ئافرەتان کاردەکات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=عملكرد موفقیت آمیز داوری بانوان در سطح بین الملل|ناونیشان=http://radiogoftogoo.ir/NewsDetails/?m=175112&n=435654|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=http://radiogoftogoo.ir/NewsDetails/?m=175112&n=435654 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=داورانی که پول نگرفتند و محروم شدند/ تقابل دپارتمان داوری فدراسیون و داوران زن لیگ برتر ادامه دارد|ناونیشان=https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-18/357138-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%BE%D9%88%D9%84-%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%85|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=اعتمادآنلاین|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=borna.news|ڕێکەوت=۱۶ی ۱۱ی ۱۳۹۸|سەردێڕ=اعلام داوران هفته شانزدهم لیگ برتر فوتبال بانوان|ناونیشان=https://borna.news/fa/news/960366/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=فدراسیون فوتبال داوران خانم ایرانی را تحریم خبری کرد!|ناونیشان=https://www.7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-39/294202-%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%DB%8C|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=روزنامه هفت صبح|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=YJC|یەکەم=خبرگزاری باشگاه خبرنگاران {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}}|ڕێکەوت=۰۶ی ۰۴ی ۱۳۹۸|سەردێڕ=اعلام اسامی داوران دیدار ذوب آهن و شهرداری بم|ناونیشان=https://www.yjc.ir/fa/news/6982153/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B0%D9%88%D8%A8-%D8%A2%D9%87%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%85|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=korand|سەردێڕ=پایگاه خبری ورزشی کرمان ساکر|ناونیشان=http://www.kermansoccer.ir/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=.::پایگاه خبری ورزشی کرمان ساکر::.|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.kermansoccer.ir/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> هەروەها لە ساڵی ٢٠١٩ەوە کاندیدی ناوبژیوانی نێودەوڵەتییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=داور کاندیدای بین‌المللی فوتبال: فرمانبرداری، سرسپردگی و تسلیم، ویژگی‌های انسانی نیست|ناونیشان=https://www.iranintl.com/202209287991|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایران اینترنشنال|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=borna.news|ڕێکەوت=۱۳ی ۰۳ی ۱۴۰۱|سەردێڕ=بدون تاریخ بدون امضا / قسمت دهم برنامه هجده|ناونیشان=https://borna.news/fa/news/1335704/%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D9%87%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%AC%D8%AF%D9%87|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}</ref> تا ئێستا دوو جار ناوبژیوانی یاری کۆتایی خولی ئافرەتانی [[ئێران|ئێرانی]] کردووە. هەروەها ئەزموونی ڕاهێنەرایەتی لە تۆپی پێی ئافرەتان هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=تیم فوتبال بانوان شهرداری سنندج مقتدرانه مجوز حضور در رقابتهای لیگ برتر فوتبال بانوان كشور را كسب كرد|ناونیشان=http://e-sanandaj.ir/fa-IR/DouranPortal/1/news/view/13881/3358/Staging|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200302154920/http://e-sanandaj.ir/fa-IR/DouranPortal/1/news/view/13881/3358/Staging|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == تۆمارە نێودەوڵەتییەکان == دادوەری لە پێشبڕکێکانی کافای ساڵی ٢٠١٩ لە [[ئۆزبەکستان]] و [[تاجیکستان]] یەکێکە لە تۆمارە نێودەوڵەتییەکانی ئاسۆ جەواھیری لە بواری [[دادوەری وەرزشی|ناوبژیوانیدا]]. هەروەها لە یاری کۆتایی پاڵەوانێتی تۆپی پێی ئافرەتانی خوار ٢٣ ساڵانی کافا لە تاجیکستان سپارد.<ref>https://footballdokht.ir/news/308-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%8C%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D9%87-%D8%B4%DA%A9%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-15-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%81%D8%A7.html{{بەستەری مردوو|url=https://footballdokht.ir/news/308-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%8C%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D9%87-%D8%B4%DA%A9%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-15-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%81%D8%A7.html |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=پیروزی دختران ایران برابر تاجیکستان|ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/454876/%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=همشهری آنلاین|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.hamshahrionline.ir/news/454876/%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>http://ffiri.ir/fa/news/3632</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=در ادامه برخوردهای قهرآمیز، فدراسیون فوتبال این بار داوران خانم ایرانی را تحریم خبری کرد!|ناونیشان=https://www.tarafdari.com/node/1476844|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=طرفداری|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220810192945/https://www.tarafdari.com/node/1476844|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == دوورخستنەوە لە دادوەری تۆپی پێ == لە ڕیزی ئەو ٣٠ [[دادوەری وەرزشی|دادوەر]] بوو کە لە ساڵی ٢٠١٩ بۆ وەرگرتنی پارەی پاشەکەوتیان مانیان گرت و بۆ ماوەی چەند هەفتەیەک لەلایەن هیدایەت مێمبینیەوە ڕاگیرا. یەکێک بوو لەو [[دادوەری وەرزشی|ناوبژیوانانەی]] کە زۆرترین قەدەغە کرابوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=داورانی که پول نگرفتند و محروم شدند/ تقابل دپارتمان داوری فدراسیون و داوران زن لیگ برتر ادامه دارد|ناونیشان=https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-18/357138-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%BE%D9%88%D9%84-%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%85|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=اعتمادآنلاین|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=در ادامه برخوردهای قهرآمیز، فدراسیون فوتبال این بار داوران خانم ایرانی را تحریم خبری کرد!|ناونیشان=https://www.tarafdari.com/node/1476844|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=طرفداری|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220810192945/https://www.tarafdari.com/node/1476844|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=پشت پرده کنار گذاشتن ۳۰ داور زن از قضاوت در لیگ چیست؟|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/98081206935/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%DB%B3%DB%B0-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایسنا|زمان=fa}}</ref> تەنانەت ئامادەبوونی جەواهیری لە یارییەکانی کافا لە تاجیکستان لەلایەن فیدراسیۆنەوە ڕاگەیەندرا. دوای بڵاوبوونەوەی [[ڤایرۆسی کۆرۆنا]] لە [[ئێران]] و گیانلەدەستدانی ئیلھام شێخی یاریزانی فووتساڵی خەڵکی شاری [[قوم]]، ئاسۆ جەواهیری یەکێک بوو لە یەکەم ناوبژیوانەکان کە ناڕەزایەتی دەربڕی و بەهۆی پابەندنەبوون و پشتگوێخستنی مەرجە تەندروستییەکانی فیدراسیۆن و ڕێکخراوی خولەکە، بەڵام فیدراسیۆنەکە ئەو دژی داواکارییەکەی بوو. دوای ڕاگەیاندنی هەواڵی کۆچی دوایی ئیلھام شێخی، لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ([[ئینستاگرام]])ی خۆی، سەبارەت بە بێباکی بەرپرسانی فیدراسیۆن بەرامبەر بە تەندروستی وەرزشوانان نووسی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=مرگ الهام شیخی، بازیکن فوتسال، بر اثر ابتلا به ویروس کرونا|ناونیشان=https://www.radiofarda.com/a/iran-elham-sheikhi-female-footballer-died-with-coronavirus/30457756.html|newspaper=رادیو فردا|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=fa|یەکەم=رادیو|دوایین=فردا}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=شش قدم؛ کرونا، چه کسی نمی‌گذارد لیگ فوتبال ایران تعطیل شود؟|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/sport-51691109|newspaper=BBC News فارسی|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=fa}}</ref> == دوورخستنەوە بەهۆی لێکۆڵینەوە == لە ساڵی ٢٠١٩ ڕاگەیەندرا کە لیژنەی ناوبژیوانان ئاسۆ جەواھیری دامەزراندووە بەهۆی ئەوەی، جگە لە ناوبژیوانی، لێکۆڵینەوەی لە هەڵاواردن و سنووردارکردنی ژنان لە وەرزشدا کردووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=محرومیت عجیب داور زن فوتبال/ وقتی پژوهشگری جرم است!|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/99110402576/%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D9%86-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایسنا|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=موهایت پسرانه است، اجازه‌ی بازی نداری! / آسو جواهری|ناونیشان=https://pecritique.com/2021/03/08/%d9%85%d9%88%d9%87%d8%a7%db%8c%d8%aa-%d9%be%d8%b3%d8%b1%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%8c-%d8%a7%d8%ac%d8%a7%d8%b2%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d9%86%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=نقد اقتصاد سیاسی|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230608125448/https://pecritique.com/2021/03/08/%D9%85%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و بەهۆی ڕەخنەکانی لە چی "ڕادەستکردنی تۆپی پێ بە گیرفانی کرێکاران"<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=آسو چه نوشت که فدراسیون ایران تهدید و محرومش کرد؟|ناونیشان=https://www.independentpersian.com/node/117491/%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4/%D8%A2%D8%B3%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%DA%A9%D9%87-%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%B4-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%9F|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایندیپندنت فارسی|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=باشگاه‌های فوتبال ایران سرگردان در مخروبه‌های دولتی – خصوصی / آسو جواهری|ناونیشان=https://pecritique.com/2020/04/11/%d8%a8%d8%a7%d8%b4%da%af%d8%a7%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%81%d9%88%d8%aa%d8%a8%d8%a7%d9%84-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%b3%d8%b1%da%af%d8%b1%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%ae/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=نقد اقتصاد سیاسی|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230608130746/https://pecritique.com/2020/04/11/%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AE/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> هەڕەشەی بێبەشکردنی ناوبرد و دواجار بێبەش کرا جەواهێری لە تێزی دکتۆراکەیدا بەدواداچوون بۆ ئابووری سیاسی تۆپی پێی ئێران کردووە و هەروەها لێکۆڵینەوە و لێکۆڵینەوەی لە بواری توێژینەوەی جێندەری و وەرزشی و هەڵاواردن و نایەکسانی ئەنجامداوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آسو جواهری|ناونیشان=https://pecritique.com/tag/%d8%a2%d8%b3%d9%88-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%87%d8%b1%db%8c/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=نقد اقتصاد سیاسی|زمان=fa-IR}}</ref> وەرگێڕان و کۆکردنەوەی لەم بوارەدا هەیە، بەڵام ڕووبەڕووی توندی لیژنەی ناوبژیوانان. وەک چۆن داوای لێکرابوو "لە نێوان دادوەری و لێکۆڵینەوەدا هەڵبژێرێت".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=آسو جواهری: دنبال حذف تدریجی‌ام هستند/ خیلی‌ها مجبور به سکوت شده‌اند|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/99112518374/%D8%A2%D8%B3%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%AA%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%AE%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%85%D8%AC%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%AA|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایسنا|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=محرومیت «آسو جواهری» پایان یافت؟|ناونیشان=https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-18/460980-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D8%B3%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D9%81|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=اعتمادآنلاین|زمان=fa}}</ref> == کشانەوە لە دادوەری == ئاسۆ جەواھیری دوای ناڕەزایەتییەکان لەدژی کۆچی دوایی [[ژینا ئەمینی|مەھسا ئەمینی]]، یەکێک بوو لە یەکەم کەسەکان کە بە بڵاوکردنەوەی بەیاننامەیەک لە دوای ناڕەزایەتییەکان و ڕاپەڕینی جەماوەری دەستی لە کاری وەرزشی خۆی کێشایەوە. جەواهیری لە بەیاننامەکەیدا نووسیویەتی، "بەم شێوەیە بوون، لە خاکێکدا کە ڕۆژ لە دوای ڕۆژ سنووردارتر دەبێت، تەنیا سوودی بۆ میکانیزمی هەژموون و چەوساندنەوە هەیە". ئێستا "ژینا" ناوی کۆد و یەکێتی ئێمەیە." هەرچەندە دەیتوانی بۆ چەند ساڵێکی دیکە دادوەری بکات، بەڵام ماڵاوایی لە پیشەکە کرد، چونکە نەیدەویست لەگەڵ ئەو پیشەیەدا بڕوات کە ناوی لێنابوو "ئامێری سەرکوتکردن".<ref>https://iranwire.com/fa/features/107683-%D8%A2%D8%B3%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B1%D9%85%D8%B2-%DA%98%DB%8C%D9%86%D8%A7/</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|وەرزش|تۆپی پێ|کوردستان|ئێران}} [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] [[پۆل:خەڵکی سنە]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئێرانی]] [[پۆل:وەرزشکارانی کورد]] obq36g9w02q6287hb0f39dsc6l7gl3i 0 252286 1598903 1352915 2026-07-06T01:26:03Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598903 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:CFL_Jersey_SSK_2003.png|وێنۆک| جل و بەرگی یەکەم و دووەم و سێیەمی ساڵی ٢٠٠٣ی یانەی ساسکاچوان ڕۆفرڕایدەرز لە خولی تۆپی پێی کەنەدا]] '''جلوبەرگی سێیەم'''، '''جلوبەرگی بەدیلی''' یان '''یەکپۆشی بەدیل''' بریتییە لە جلێک یان یەکپۆشییەک کە [[وەرزشی بەکۆمەڵ|تیپێکی وەرزشی]] دەتوانێت لەبەری بکات لەبری جلوبەرگی یەکەمی یان [[جلوبەرگی دووەم|جلوبەرگی دەرەوەی یاریگا]] (جلوبەرگی دووەم) لە کاتی یارییەکاندا، زۆرجار کاتێک ڕەنگی یەکپۆشی دیکەی دوو تیپی ڕکابەرەکان لەبەری دەکەن کە ڕەنگی ھەردوو جلوبەرگەکەی دیکەیان لەیەکتر بچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dictionary.com {{!}} Meanings & Definitions of English Words|ناونیشان=https://www.dictionary.com/browse/kit|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=Dictionary.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Waihenya|یەکەم=Samuel|ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Why Do Soccer Teams Have a Third Kit? (4 Reasons Revealed)|ناونیشان=https://soccerwhizz.com/why-soccer-teams-have-third-kits/|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=Soccer Whizz|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئایاری ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240501225817/https://soccerwhizz.com/why-soccer-teams-have-third-kits/|url-status=dead}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[جلوبەرگی دووەم]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20130401140531/http://www.umbro.com/en-gb/blog/third-kits-a-history-of-the-third-kit-by-john-delvin/ مێژووی جلوبەرگی سێیەم، لەلایەن جۆن دیڤلین] * [http://www.nhluniforms.com/ ماڵپەڕی NHLuniforms.com] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ}} {{کۆلکە}} [[پۆل:یاساکانی تۆپی پێ]] [[پۆل:وەرزش]] [[پۆل:تۆپی پێ]] k4vr223mwmrl977simsu9vdaardrt2h 0 269337 1598595 1596495 2026-07-05T12:06:13Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598595 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = تەرق، ئەسفەھان | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|طرق (نطنز)}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = قلعه طرق رود.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری تەرق، ئەسفەھان | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری تەرق، ئەسفەھان''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی تەرق، ئەسفەھان لە [[ئێران]]دا##جێگەی تەرق، ئەسفەھان لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|33|21|10|N|51|47|57|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئەسفەھان|ئەسفەھان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی نەتەنز|نەتەنز]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ٢٠٥٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''تەرق، ئەسفەھان''' ({{بە فارسی|طرق (نطنز)}}) شارێکە لە [[پارێزگای ئەسفەھان]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> ==دانیشتووانناسی== ===دانیشتووان=== لە کاتی سەرژمێریی گشتیی نەتەوەییی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووان ١،٣٠٨ کەس بوو لە ٤٤١ خێزاندا، کاتێک گوندێکی تارق بوو لە [[گوندەواری تارق ڕوود]].<ref name="2006 Isfahan Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1385 : استان اصفهان |trans-title=General Population and Housing Census 2006: Isfahan Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/10.xls |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110920083455/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/10.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> سەرژمێریی دواتر لە ٢٠١١دا ٩٩١ کەسی لە ٤٥٨ خێزاندا ژمارد.<ref name="2011 Isfahan Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1390 : استان اصفهان |trans-title=General Population and Housing Census 2011: Isfahan Province |زمان=fa |وێبگە=Iran Data Portal—Syracuse University |ناونیشان=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Esfahan.xls |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230117221845/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Esfahan.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|agency={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> سەرژمێریی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی بە ١،٧٤٩ کەس لە ٧٢٦ خێزاندا پێوانە کرد،<ref name="2016 Isfahan Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1395 : استان اصفهان |trans-title=General Population and Housing Census 2016: Isfahan Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_10.xlsx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201019041954/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_10.xlsx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> کە تا ئەو کاتە گوندەکە، دوای یەکگرتن لەگەڵ گوندەکانی [[ئابکەشە]]، [[باغستانی بالا]]، [[باغستانی پاین]]، [[کەشە، ئەسفەھان|کەشە]]، و [[یەحیائاباد، نەتەنز|یەحیائاباد]]، گۆڕدرا بۆ شارێک و ناوی نرا تارقڕوود.<ref name="Hoseynabad District Formation"> {{بیرخستنەوەی وێب|orig-date={{lang|fa|rtl=yes|14 مهر 1390}} (14 Mehr 1390) (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|script-title=fa:با چند تغيير در جغرافياي چهار استان؛ سه شهر جدید به نقشه تقسیمات کشورى اضافه شد |trans-title=‌With several changes in the geography of four provinces; three new cities were added to the country's division map |ناونیشان=https://dolat.ir/detail/206973|سەردێڕ=https://dolat.ir/detail/206973 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180412001036/https://dolat.ir/detail/206973 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Government of the Islamic Republic of Iran |بڵاوکەرەوە={{lang|‌دبیرخانه شورای اطلاع رسانی دولت بوده}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|کمیسیون سیاسی دفاعی هیأت دولت}} [The Secretariat of the Government Information Council] |زمان=fa |id={{lang| کد خبر}} [News Code] 206973.}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای ئەسفەھان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای ئەسفەھان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Tarq, Isfahan}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ئەسفەھان]] reebvi8vi8binzepu66mg37fnkicx2q 0 271762 1598670 1401363 2026-07-05T15:48:51Z Hivja 64112 1598670 wikitext text/x-wiki '''جەردەوان''' یان '''جەھش''' ناوێکە کە لەلایەن خەڵکی [[باکووری کوردستان]] بە '''پاسەوانی ئاسایشی گوندی تورکیا''' (بە تورکی: Türkiye Güvenlik Köy Korucuları) دەوترێت. ئەو ڕێکخراوە بە ئەندامانی خۆی '''کۆرووجوو''' (بە تورکی: Korucu، بەواتای جەنگاوەر) دەڵێت، بەڵام لەنێو خەڵک زۆرتر ''جەردەوان''یان پێ دەڵێن. جەردەوانەکان پاسەوانەکانی سنوورەکانی تورکیان و سەر بە [[فەرماندەییی گشتیی جەندرمە]]ن و لە [[سەربزێوییەکانی کورد لە تورکیا|ململانێی کوردەکان لەگەڵ تورکیا]]دا دژ بە کوردەکان شەڕ دەکەن. زۆربەیان کوردن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/kurds-who-became-village-guards-and-fought-pkk-rebels-in-turkey-to-be-disbanded-but-they-fear-a-9131095.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220817/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/kurds-who-became-village-guards-and-fought-pkk-rebels-in-turkey-to-be-disbanded-but-they-fear-a-9131095.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|سەردێڕ=Kurds who became 'village guards' and fought PKK rebels in Turkey to|وێبگە=Independent.co.uk|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠١٤|زمان=en-GB|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref>، بەڵام چەرکەس<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=AKP settles Kyrgyz 'migrants' in Northern Kurdistan |ناونیشان=https://anfenglish.com/kurdistan/akp-settles-kyrgyz-migrants-in-northern-kurdistan-19908 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=ANF News |زمان=en}}</ref>، تورک<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Giresun'a 750 köy korucusu! |ناونیشان=https://www.haberturk.com/gundem/haber/1227348-giresunda-750-koy-korucusu-goreve-basladi |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.haberturk.com |زمان=tr}}</ref>، ئۆزبەک<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sevinç |یەکەم=Fatih |سەردێڕ=Korucu aşiretleri: Biz ne olacağız? |ناونیشان=https://www.aljazeera.com.tr/al-jazeera-ozel/korucu-asiretleri-biz-ne-olacagiz |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Al Jazeera Turk - Ortadoğu, Kafkasya, Balkanlar, Türkiye ve çevresindeki bölgeden son dakika haberleri ve analizler |ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠١٧|زمان=tr}}</ref> و قیرغیزیش<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gürcan |یەکەم=Metin |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Arming Civilians for Counter-Terrorism: Turkey's Village Guard System |ناونیشان=https://sustainablesecurity.org/2016/11/18/arming-civilians-for-counter-terrorism-turkeys-village-guard-system/ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Sustainable Security |زمان=en}}</ref><ref name=":1" /> تیاندایە. لە بنەڕەتدا لە ناوەڕاستی دەھەی ھەشتای سەدەی بیستەمدا لە لایەن دەوڵەتی تورکەوە بە سەرپەرشتیی [[تورگوت ئۆزال]] دامەزراون و پارەیان بۆ دابین دەکرا. جەدەوانەکان ئامانجی خۆیان پارێزگاری لە بەرامبەر ھێرش و تۆڵەسەندنەوەکانی ھێزەکانی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) وەکوو میلیشیایەکی ناوخۆیی لە شار و گوندەکاندا ڕاگەیاندووە. مەبەستی حکوومەتی تورکیا لە دامەزراندنی پاسەوانی گوندەکان ئەوە بوو کە لەوانە وەکوو کەسانێک کە ناوچەی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەنادۆڵ دەناسن و زمانی کوردیش دەزانن وەکوو ھێزێکی پشتێوان بۆ یارمەتیدانەوەی سوپای تورکیا لە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان دژی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) کەڵک وەربگرن و سەرھەڵدان و شۆڕشی کوردەکان بە دەستی کوردەکان بخنکێنن.<ref>[http://www.unhcr.org/cgi-bin/texis/vtx/home/opendoc.pdf?tbl=RSDCOI&id=402d0a242 UNHCR/ACCORD: 6th European Country of Origin Information Seminar Vienna, 13 – 14 November 2000 – Final report]</ref> لە ساڵی ٢٠١٩دا ھێزەکە بە گشتی لە نزیکەی ٥٤ ھەزار جەردەوان پێکھاتبوو.<ref name="amerikanin">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Türkiye Son 3 Yılda Korucu Sayısını 54 Bine Çıkardı|ناونیشان=https://www.amerikaninsesi.com/a/turkiye-son-3-yilda-korucu-sayisini-54-bine-cikardi/5163944.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Amerika'nin Sesi {{!}} Voice of America - Turkish|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|زمان=tr}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[جاش]] * [[حەمیدیە]] * [[پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} [[پۆل:میلیشیاکان لە تورکیا]] [[پۆل:ڕێکخراوەکانی دژە یاخیبوونی ناسەربازی]] [[پۆل:ھێزەکانی دژە یاخیبوونی پێکھاتوو لە خەڵکی ڕەسەن]] [[پۆل:ڕێکخراوە نیمچە سەربازییەکان کە بنکەکانیان لە تورکیایە]] [[پۆل:پۆلیسی نیمچە سەربازی]] [[پۆل:دەزگاکانی جێبەجێکردنی یاسای تورکیا]] [[پۆل:ناکۆکیی تورکیا و کوردەکان (١٩٧٨-ئێستاکە)]] [[پۆل:دژەکوردبوون]] [[پۆل:ناکۆکیی تورکیا و پەکەکە]] mnx5i2snbwonsppocsd8j87i24tp627 1 272685 1598975 1324266 2026-07-06T11:50:39Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598975 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دیدی کۆنگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1315472 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/TwWHzilbQ34 گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20231223001356/https://www.youtube.com/watch?v=TwWHzilbQ34 لە https://www.youtube.com/watch?v=TwWHzilbQ34 تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠١:٥٦، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دیدی کۆنگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1324265 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20020819225350/http://www.rareware.com/the_site/rare_games/new_games_digest/dk64_digest/dk64_cl_copy.html بۆ http://www.rareware.com/the_site/rare_games/new_games_digest/dk64_digest/dk64_cl_copy.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٧:٣٦، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دیدی کۆنگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598974 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210709203332/https://www.gamesdatabase.org/Media/SYSTEM/Nintendo_SNES//Manual/formated/Donkey_Kong_Country_2-_Diddy-s_Kong_Quest_-_1995_-_Nintendo.pdf بۆ https://www.gamesdatabase.org/Media/SYSTEM/Nintendo_SNES//Manual/formated/Donkey_Kong_Country_2-_Diddy-s_Kong_Quest_-_1995_-_Nintendo.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١١:٥٠، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) hx0x9uckr2kw10yf8jobzqhuivul8f4 0 273204 1598929 1598531 2026-07-06T06:09:09Z MFTG 21816 /* کارگێڕی */ 1598929 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | photo2a = Hawler Governorate.png | photo2b = Hewler governorate 2012.png | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا. | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە١ = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]] | ڕێکەوتی_دامەزران = ١٨٥٠ | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ناحیەی ھەریر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة حریر''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Harir Subdistrict'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[ھەریر]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref> لە زۆربەی یەکەی کارگێڕی [[قەزا]]دا لە [[ھەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]]دا، کاتێک یەکەی [[قەزا]] دێتە کایەوە، ئەوا ناحیەی ناوەندی قەزاکەش دێتە کایەوە بە ھەمان ناو. == ناو == ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[ھەریر]]ە. سەبارەت بەناوی (ھەریر) بیروڕای زۆر ھەیە: * وشەی ھەریر لە وشەی [[زمانی عەرەبی]] حەریر(حریر)ەوە وەرگیراوە، بە واتای [[ئاوریشم]]. * ھەندێک کەس پێیان وایە کەوا ناوی (ھەریر) لەوەوە ھاتووە لەبەر ئەوەی (ھەریر) ناوچەیەکی دەشتایی بەپیت و بەرەکەت و زۆر جوان بووە بۆیە ئەو ناوچەیەیان شوبھاندووە بە قوماشی ([[ئاوریشم|حەریر]]) لە جوانیدا. * لە لای ھەندێکی تر ناوی شارۆچکەیە(ھەریر) پەیوەست دەکرێت بە ڕێگای بەناوبانگی [[ڕێگای ئاوریشم]] (طریق الحریر، Silk Road) لە سەردەمی ڕۆمانییەکاندا، بە پێی ئەم بۆچوونە [[ڕێگای ئاوریشم|ڕێگای بازرگانی حەریر]] بە [[کوردستان]]دا و بە دەشتی ھەریر دا تێپەڕ بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = أصول أسماء المدن و المواقع العراقیة؛ الجزء الاول | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2019/369547.PDF?ver=132115590250000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = جەمال بابان |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == مێژوو == * لە ساڵی (١٨٥٠)دا لە سەردەمی عوسمانیدا قەزا بووە لە [[قەزای ڕەواندز|لیوای ڕەواندز]]، تاوەکوو ساڵی (١٨٧٣) وەک [[قەزا]] مایەوە، لەو بەروارە بەدواوە بووە [[ناحیە]] و لیوای ڕەواندز ھەڵوەشێنرا و بووە قەزایەکی سەر بە [[پارێزگای کەرکووک|لیوای شارەزوور]]، ناحیەی ھەریریش خرایە سەر [[قەزای ڕەواندز]] کە ئەو سەردەم پێیان دەوت (ناحیەی دێرە حەریر). * لە سەرەتاوە گوندی [[باتاس]] ناوەندی بوو، لە ساڵی ١٩٥٣دا ناوەندەکەی گواسترایەوە بۆ شارۆچکەی [[ھەریر]]. * بە پێی بەیانی ژمارە(٣)ی ساڵی ٢٠٢٤ی [[وەزارەتی ناوخۆ]]ی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] لە بەرواری ٢٥\٢\٢٠٢٤دا بڕیاریدا بە ھێنانەکایەی قەزای ھەریر لە [[پارێزگای ھەولێر]]. بە دابڕانی ناحیەی ھەریر و [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای شەقڵاوە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = بەیانی ژمارە(٣)ی ساڵی ٢٠٢٤ | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/| نووسەر = بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == جوگرافیا == سنوری ناحیەی ھەریر: * لە باکوورەوە [[ناحیەی دینارتێ]] و [[ناحیەی بجیل]]. * لە باشوورەوە [[ناحیەی باسرمە]]، [[ناحیەی کۆڕێ]] و [[ناحیەی دارەشەکران]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان]] و [[ناحیەی سرێشمە]]. * لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی گردەسێن]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11077975</ref> == دانیشتوان == ژمارەی دانیشتووانی (-) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref> == کشتووکاڵ == == شوێنەوار == == کارگێڕی == ئەم ناحیەیە لە (٣٧) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لە سەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> {{div col|colwidth=14em}} * [[ئافریان]] * [[ئامۆکان، ھەریر|ئامۆکان]] * [[ئەشکەفتە، ھەریر|ئەشکەفتە]] * [[باتاس]] * [[باسکە کاریتە]] * [[برک]] * [[بەربیانی کۆن]] * [[بەربیانی نوێ]] * [[بەردین]] * [[پیرزان]] * [[پیروەرمان]] * [[تاڵەجاڕ]] * [[چەمەکەی خواروو]] * [[چەمەکەی سەروو]] * [[خڕە]] * [[خڕواتان]] * [[دڕەمیر]] * [[دەربەندۆک، ھەریر|دەربەندۆک]] * [[زەرگوز]] * [[سەرکەند کەلوی خواروو]] * [[سەرکەند کەلوی سەروو]] * [[سەرکەور]] * [[سۆکە]] * [[شیوەدڕی]] * [[فلۆن]] * [[فەقێیان، ھەریر|فەقێیان]] * [[قەڵاتەجن بەشیر]] * [[قەڵاتەجن زراری]] * [[قەندیل، ھەریر|قەندیل]] * [[قوڕەبەگ]] * [[کانی چرگان]] * [[کەلەکین کروو]] * [[گولەک]] * [[گۆسکە، ھەریر|گۆسکە]] * [[مەکردان]] * [[ناوشیوانی خواروو]] * [[ناوشیوانی سەروو]] * [[ھەڕەش]] * [[ھەنارە، ھەریر|ھەنارە]] * [[یەکدەرەی خواروو]] * [[یەکدەرەی سەروو]] {{Div col end}} ==ئەمانەش ببینە== * [[قەزای شەقڵاوە]] * [[ناحیەی باسرمە]] * [[ناحیەی بالیسان]] * [[ناحیەی ھیران]] == سەرچاوەکان == {{قەزای ھەریر}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Harir}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] gj6ab22wrpno6ymggky9fhll0qczglq 0 273501 1598928 1598532 2026-07-06T06:03:37Z MFTG 21816 /* کارگێڕی */ 1598928 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ناحیەی باسرمە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[ناحیە]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | photo2a = Hawler Governorate.png | photo2b = Hewler governorate 2012.png | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = '''نەخشەی سەرەوە'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان){{ھن}}'''نەخشەی لای ڕاست'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}'''نەخشەی لای چەپ'''{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا. | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە١ = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[پایتەخت|ناوەند]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[ناحیە]] | ڕێکەوتی_دامەزران = ٢٠٠٧ | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ناحیەی باسرمە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة باسرمة''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Basrma Subdistrict'') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[باسرمە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = کوردی}}</ref> == ناو == * ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[باسرمە]]یە. * سەبارەت بە ڕیشە و کۆتای ناوی "باسرمە" چەند لێکدانەوە و بۆچوونێکی جیاواز ھەن کە تێکەڵەیەکن لە زمانەوانی، سروشتی ناوچەکە و مێژووی کۆن: ** بۆچوونی زمانەوانی (با + سەرمە): باوترین و نزیکترین لێکدانەوە لە ڕووی [[زمانی کوردی]]یەوە ئەوەیە کە ناوی باسرمە لە دوو بڕگەی کورتکراوە پێکھاتووە: "[[با]]" (کورتکراوەی [[باکوور]] یان کورتکراوەی شوێنی سەر بە با) + "سەرمە" (کە مەبەست لێی [[سەرما]] یان شوێنی [[سارد]] و [[فێنک]]ە). بەپێی ئەم لێکدانەوەیە، واتای ناوەکە دەبێتە "شوێنی سارد یان باھۆزی سارد"، ئەمەش لەبەر ئەوەی ناوچەکە دەکەوێتە بناری چیاکان و لە وەرزەکاندا ھاتوچۆی بای ساردی پێدا دەبێت. ** بۆچوونی مێژوویی (سەردەمی [[میرنشینی سۆران]]): لە مێژووی نزیکتردا، بە تایبەت لە سەردەمی [[میرنشینی سۆران]]دا، دەشتی ھەریر و باسرمە ناوچەیەکی ستراتیژی بوون بۆ حوکمڕانی و کشتوکاڵ. ھەندێک سەرچاوە ئاماژە بەوە دەکەن کە ناوی باسرمە پەیوەندی بە جۆرە شێوازێکی کارگێڕی یان ناوی کەسایەتی و خێڵێکەوە ھەبووە کە لەو سەردەمەدا لەوێ نیشتەجێ بوون، یان شوێنێک بووە بۆ کۆنترۆڵکردنی ڕێگاوبانەکان (کە وشەی "باس" یان "بەس" لە زمانە کۆنەکاندا ھەندێک جار واتای بەربەست یان قەڵای بچووک دەگەیەنێت). ** ڕەگی کۆنی ئاشووری یان ئارامی: کۆنترین لێکدانەوە کە مێژوونووسان باسی دەکەن، گەڕانەوەی ناوەکەیە بۆ سەردەمی دەسەڵاتی [[ئاشوورییەکان]] یان سریانی و ئارامییە کۆنەکان کە لە دەشتی ھەریر و دەوروبەریدا نیشتەجێ بوون. زۆرێک لە گوند و ناوچەکانی ئەو دەشتە ناوی ڕەسەنی سامی یان ئاشوورییان ھەیە (وەک ھەریر، باتاس، باتوفە و ھتد). لەم ڕوانگەیەوە، پێیان وایە "باسرمە" لە بنەڕەتدا لە وشەی "بێت ئەسرمە" یان ناوی ھاوشێوە ھاتووە کە واتای "ماڵی بەندکراوان" یان "شوێنی کۆکردنەوە و گۆشەگیری" دەگەیەنێت، و دواتر بەھۆی کوردیبوونی ناوچەکەوە گۆڕانکاری بەسەردا ھاتووە و بووە بە باسرمە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = شارەدێی باسرمە | ناونیشان = https://www.zarikrmanji.net/Home/Details/28015/%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%95%D8%AF%DB%8E%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D9%85%DB%95-%D9%88-%DA%AF%D8%B1%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88%D8%AF%D8%A7/28015/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = زاری کرمانج |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * ناحیەی باسرمە لە ساڵی (٢٠٠٧) ھاتووەتەکایەوە لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە قەزای شەقڵاوە بووە، پاش ئەوەی کراوەتە ناحیە (٥٤) گوندی سنووری [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی ھەریر]] پێوە گرێ دراوە. * بە پێی بەیانی ژمارە(٣)ی ساڵی ٢٠٢٤ی [[وەزارەتی ناوخۆ]]ی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] لە بەرواری ٢٥\٢\٢٠٢٤دا بڕیاریدا بە ھێنانەکایەی [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]]. بە دابڕانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی ھەریر]] و ناحیەی باسرمە لە [[قەزای شەقڵاوە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = بەیانی ژمارە(٣)ی ساڵی ٢٠٢٤ | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/| نووسەر = بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == جوگرافیا == سنوری ناحیەی باسرمە: * لە باکوورەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]]. * لە باشوورەوە [[ناحیەی ھیران]] و [[ناحیەی بناری سەفین]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی بالیسان]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]]. * لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی کۆڕێ]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11077989#map=11/36.4180/44.3374</ref> باسرمە بەشێکە لە [[دەشتی ھەریر]] کە دەشتێکی پان و راستە لە ھەندێک شوێن لە سنووری گوندەکانی ([[شێخ مەمودیان]]، [[سیساوە]]، [[شیناوە]]، [[باویان]]، [[فاتاوە]]، [[باسرمەی کۆن]]، [[باشور]]، [[ئاری سیرەک]]، [[قاسمیە]]) [[دەشت]]ێکی راستە، بەڵام لەسنووری گوندەکانی خەیلانیان زیاتر تێکەڵە لە زوورگ و دەشتایی لەگەڵ بوونی چەند بەرزایەک کە بەرزیان ناگاتە (٥٠٠)م وە باسرمە کەوتۆتە دامێنی چیای [[بەنی ھەریر]] کە بەرزیەکەی(٥٠٠)م لەلای باکووری رۆژھەلات وە لەلای رۆژھەلات چیای [[زەردکان]] و [[شەکرۆک]] ھەلکەوتوون. == دانیشتوان == ژمارەی دانیشتووانی (٩٩٠٤) ھەزار کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref> == کشتووکاڵ == ناحیەکە لەرووی بەربومی کشتوکاڵی زۆر دەولەمەندە بەتایبەتی بەروبوومی دێمەکار وەکو ([[گەنم]]، [[جۆ]]، [[نیسک]]، [[نۆک]]، [[ماش]]، [[کاڵەک|گندۆرە]]، [[ترێ]]، [[ترۆزی|تەرۆزی]] ، [[بادەم|باوی]]، [[قەزوان]])وەرێژەی ھەرە زۆری دانیشتوان پێی یەوە خەریکن وە بەژداریەکی زۆر بەبھای ھەیە لەبەرزکردنی داھاتی تاکەکەسی لەم سنوورە وەبەرھەمی کشتوکاڵی بەراو تارادەیەکی زۆر بوونی ھەیە وەکو ([[ترێ]]، [[ھەنجیر]]، [[قۆخ|خۆخ]]، [[سێو]]، [[ھەرمێ]]، [[شووتی|شفتی]]). == شوێنەوار == == کارگێڕی == ئەم ناحیەیە لە (٣٩) گوند پێکھاتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لە سەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> {{div col|colwidth=14em}} * [[ئارمەندان]] * [[ئاری سیرەک]] * [[بابە جیسک]] * [[باسرمەی کۆن]] * [[باشووری خواروو]] * [[باشووری سەروو]] * [[باویان]] * [[بەرازان، باسرمە|بەرازان]] * [[بەردە گەور]] * [[پرینگە]] * [[تەنگەبیر]] * [[جەمەسۆر]] * [[حەسەناوە]] * [[خەتیبیان]] * [[ڕکاوە]] * [[ڕەزگە خۆشناو]] * [[ڕەزگە دوین]] * [[ڕەشان، باسرمە|ڕەشان]] * [[زەنگور]] * [[سەرکەند خەیلانی]] * [[سۆرەسوڕە]] * [[سیساوە]] * [[شاوێسیان]] * [[شەکرۆک]] * [[شیناوە، باسرمە|شیناوە]] * [[شێخ مەمودیان]] * [[شێراوە، باسرمە|شێراوە]] * [[فاتاوە]] * [[قادیانە]] * [[قاسمیە]] * [[قەسرۆک، باسرمە|قەسرۆک]] * [[قوبە]] * [[کانی تاوک]] * [[کانی غەزال]] * [[کبۆر]] * [[کەلەکین خەیلانی]] * [[کەورگۆسک، باسرمە|کەورگۆسک]] * [[کونەقیر]] * [[کۆیکان]] * [[گڕاو، باسرمە|گڕاو]] * [[گەرەوانی خواروو]] * [[گەرەوانی سەروو]] * [[مامە جەلکە]] * [[ماوەرانی خواروو]] * [[ماوەرانی سەروو]] * [[مەرزان]] * [[مەمدی]] * [[مۆتراوە]] * [[میر ڕۆستەمە]] * [[میراوە، باسرمە|میراوە]] * [[ناویان]] {{Div col end}} ==ئەمانەش ببینە== * [[قەزای ھەریر]] * [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] == سەرچاوەکان == {{قەزای ھەریر}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] hcf31qjv92xg4qgseqfpl5g7zgosuc8 0 276280 1598947 1594700 2026-07-06T08:40:36Z ~2026-38420-74 77511 /* */ ئەو زانیاریانەی کە هاودیان دەکەن بە پایتەختی هەرێمی ئادیابین ڕەهەندێکی گۆڕینی دیموگرافیا هەیە . 1598947 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ھاودیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ھاودیان}}<br>{{lang-en| '''Hawdian'''}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.69751| 44.47704}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ھاودیان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.69751| 44.47704 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سۆران|سۆران]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دیانا|دیانا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٥٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٨٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ھاودیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دیانا]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. کەوتۆتە دیوی باکووری بناری [[برادۆست (چیا)|چیای برادۆست]]. بریتیە لە نزیکەی ٧٥٠ ماڵ و زۆرینە موسڵمانی شافعین و ئەوانی تر [[ئاشوورییەکانی عێراق|دیانن]] کە لە ساڵانی ١٩١٧ لە ترسی [[کۆمەڵکوژیی سەیفۆ]] لە [[حەکاری (ناوچەی مێژوویی)|ھەکاری و شەمزینانەوە]] ھەڵاتوون. پێشان چەند ماڵێکی [[جوو|جوولەکەش]] ھەبوون ساڵی ١٩٥٠ ناچارکران کۆچ بکەن. زمانی ئاخاوتنی خەڵکەکە کوردیە بە زاری [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] و تیرەکانی بریتین لە [[باڵەک|باڵەکی]] و [[بەگزادە]] و [[ھەرکی]] و [[سوورچی]]. گوندی ھاودیان، ٤ کیلۆمەتر دەکەوێتە باکووری ڕۆژئاوای [[مەجیداوە]]، کە پایتەختی [[ئادیابین|میرنشینی سۆران بووە]] . ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سۆران}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] sgkzis53xvw16mgp9gmbnelcbjucwmp 0 278475 1598749 1584008 2026-07-05T20:30:36Z Aram rebwar 77505 /* */ 1598749 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی پێکدادانی سەربازی | پێکدادان = ھێرشەکانی ٢٠٢٤ی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا | بەشێک_لە = [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]] | وێنە = {{Switcher | [[File:Northwestern Syria offensive (2024).jpg|upright=1.15|frameless]] | نەخشەی ھێرشەکە لە باکووری ڕۆژاوای سووریا | نەخشەی ھێرشەکە لە سووریا|[[File:Northwestern Syria offensive (2024), Aleppo.svg|upright=1.15|frameless]] | نەخشەی ھێرشەکە لە ئیدلیب و دەوروبەری}} | سەرنووس = {{legend|#ebc0b3|{{گەورە|کۆنترۆڵکراوی [[سووریای بەعس|ڕژێمی ئەسەد]]}}}} {{legend|#cae7c4|کۆنترۆڵکراوی [[ئۆپۆزیسیۆنی سووریا]]}} {{legend|#FFFF00|کۆنترۆڵکراوی [[ھێزەکانی سووریای دیموکرات]]}} | ڕێکەوت = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤{{snd}}٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (١١ ڕۆژ) | شوێن = [[سووریا]] | تەوەرەکان = | جۆری_نەخشە = | پشووی_نەخشە = | latitude = | longitude = | قەبارەی_نەخشە = | هێماقەبارەی_نەخشە = | سەرنووسی_نەخشە = | ڕووی_نەخشە = | هەرێمی = | ئەنجام = * کۆنترۆڵی تەواوی سووریا کەوتە ژێر دەستی [[ئۆپۆزیسیۆنی سووریا]] و [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]] * [[پارێزگای قونەیترە]] لەلایەن [[ئیسرائیل]]ەوە داگیر کرا * [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد]] * پێکھێنانی [[حکوومەتی ڕاگوێزراوی سووریا]] | دۆخ = | سەرەی_جەنگاوەران = | جەنگاوەر١ = {{flagicon|Syrian opposition}} [[ئۆپۆزیسیۆنی سووریا]] * {{flagicon image|InfoboxHTS.svg}} [[ھەییەی تەحریر شام]] * {{flagicon|Syrian opposition}} [[ژووری ئۆپەراسیۆنەکانی باشوور]] * {{flagicon|Syrian opposition}} [[سوپای نیشتیمانیی سووریا]] | جەنگاوەر٢ = [[File:Flag of the United Arab Republic (1958–1971), Flag of Syria (1980–2024).svg|20px]] [[سووریای بەعس]]{{ھن}}{{ئاڵا|ڕووسیا}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}}{{ھن}}[[حیزبوڵڵای لوبنان]] | جەنگاوەر٣ = {{flagicon image|De facto SA-NES Flag.svg}} [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]]{{تێبینی|لە ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ەوە}} * {{flagicon image|Flag of Syrian Democratic Forces.svg}} [[ھێزەکانی سووریای دیموکرات]] | فەرماندە١ = {{flagicon|Syrian opposition}} [[ئەبوو محەممەد جۆلانی]] | فەرماندە٢ = {{ھێمای ئاڵا|سووریا}} [[سوھەیل حەسەن]]{{ھێڵی نوێ}}{{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[کیوومەرس پوورھاشمی]] {{KIA}} | فەرماندە٣ = {{flagicon image|Flag of Syrian Democratic Forces.svg}} [[مەزڵووم کۆبانی]] | یەکەکان١ = | یەکەکان٢ = | یەکەکان٣ = | هێز١ = | هێز٢ = | هێز٣ = | زیانەکان١ = {{flagicon|Syrian opposition}} ٢١٩ کوژراو، یان ٣٠٠ کوژراو (بەوتەی ڕووسیا) | زیانەکان٢ = {{ھێمای ئاڵا|سووریا}} ١٣٦ کوژراو، ٢١ گیراو{{ھن}}{{ھێمای ئاڵا|ئێران}} ١ کوژراو{{ھن}}{{ھێمای ئاڵا|ڕووسیا}} +١ کوژراو | زیانەکان٣ = {{flagicon image|Flag of Syrian Democratic Forces.svg}} ٣ کوژراو و چەند کەس گیراو{{ھن}}سەدان ھەزار [[کورد]] لە ناوچەکانی ڕۆژاوای [[فورات]] ئاوارە بوون | تێبینییەکان = | campaignbox = |conflict=|place=}} لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ ھاوپەیمانییەک لە فەرماندەیی گرووپە [[ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|ئۆپۆزیسیۆنەکانی سووریا]] و ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی ئۆپۆزیسیۆن<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Eyad|دوایین=Kourdi|یەکەم٢=Mostafa|دوایین٢=Salem|یەکەم٣=Christian|دوایین٣=Edwards|یەکەم٤=Allegra|دوایین٤=Goodwin|یەکەم٥=Christian|دوایین٥=Edwards|یەکەم٦=Annoa|دوایین٦=Abekah-Mensah|یەکەم٧=Lauren|دوایین٧=Kent|یەکەم٨=Avery|دوایین٨=Schmitz|سەردێڕ=Syrian rebels enter Aleppo for first time in eight years during shock offensive|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2024/11/29/world/syria-rebels-aleppo-war-intl/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ئیش=CNN|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|زمان=en}}</ref> و بە سەرۆکایەتی [[ھەییەی تەحریر شام]] (HTS) و گرووپە ھاوپەیمانەکانی سەر بە [[تورکیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/czr7rkzz2gmo|سەردێڕ=More Russian strikes as Syrian rebels advance after taking Aleppo |وێبگە=BBC News |وتەگێڕانەوە=The latest offensive has been led by an Islamist militant group known at Hayat Tahrir al-Sham (HTS) and allied factions backed by Turkey.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/aleppo-airport-closed-sources-say-syrian-rebels-reach-heart-city-2024-11-29/|سەردێڕ=Syrian rebels sweep into Aleppo, Russia conducts strikes in support of Assad |وێبگە=Reuters |وتەگێڕانەوە=With Assad backed by Russia and Iran, and Turkey supporting some of the rebels in the northwest where it maintains troops, the offensive has brought into focus the conflict's knotted geopolitics.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://news.sky.com/story/aleppo-airport-and-major-roads-closed-as-syrian-rebel-fighters-step-up-attacks-reports-13263439|سەردێڕ=Aleppo: Rebels 'take control' of airport as thousands of fighters seize most of Syria's second-biggest city |وێبگە=Sky |وتەگێڕانەوە=The insurgents, led by the Islamist militant group Hayat Tahrir al Sham and including Turkey-backed fighters, also claim to be in control of all of Idlib province after launching their offensive on Wednesday.}}</ref> و [[سوپای نیشتیمانیی سووریا]] بەسترا، تێیدا سوپای نیشتیمانیی سووریا (SNA) ھێرشێکی بۆ سەر ھێزەکانی سوپای سووریای عەرەبیی لایەنگری حکوومەت لە [[پارێزگای ئیدلیب|ئیدلیب]] دەستپێکرد، بەرەو [[پارێزگای حەما|حەما]] و [[پارێزگای حەلەب|حەلەب]] لە [[سووریا]]. ھێرشەکە بە دروشمی '''ڕێگریکردن لە دەستدرێژیکاری'''{{تێبینی|{{بە عەرەبی|ردع العدوان}}}} لەلایەن ھەیییەی تەحریر ناسێنرا، و ڕاگەیەندرا کە وەک تۆڵەسەندنەوەیەک لە تۆپبارانەکانی حکوومەتی بەشار ئەسەد بووە بۆسەر ھاووڵاتیانی مەدەنی لە گوندەکانی ڕۆژاوای حەلەب.<ref name="g008">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kourdi |یەکەم=Eyad |دوایین٢=Edwards |یەکەم٢=Christian |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشان=https://www.aol.com/syrian-rebels-launch-major-attack-183728627.html |سەردێڕ=Syrian rebels launch major attack on regime forces in Aleppo province |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |وێبگە=AOL.com }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.aol.com/syrian-rebels-launch-major-attack-183728627.html |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> ئەمە یەکەم ھێرشیی سەربازیی ئۆپۆزیسیۆنە لەوەتەی پەیمانی ئاگربەستی ئیدلیب لە ئازاری ٢٠٢٠.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian rebels launch surprise offensive in northwest as regime retaliates with airstrikes|ناونیشان=https://www.newarab.com/news/syrian-rebels-launch-shock-offensive-against-regime-northwest|ئیش=[[The New Arab]]}}</ref><ref name="cnn 27-11">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kourdi |یەکەم=Eyad |دوایین٢=Edwards |یەکەم٢=Christian |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2024/11/27/middleeast/syria-rebel-attack-aleppo-assad-intl-latam/index.html|سەردێڕ=Syrian rebels launch major attack on regime forces in Aleppo province |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=[[CNN]] |زمان=en}}</ref> لە ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، ھەیییەی تەحریر شام و [[ھێزەکانی سووریای دیموکرات]] چوونە ناو [[حەلەب|شاری حەلەب]] و [[شەڕی حەلەب (٢٠٢٤)|زۆربەی شارەکەیان گرتەوە]]، ئەمەش لەنێوان داڕمانی ھێزەکانی لایەنگری حکوومەتدا بوو. ڕۆژی دواتر ھێزەکانی ئۆپۆزیسیۆن پێشڕەوی خێرایان کرد و دەیان شارۆچکە و گوندیان گرت لەگەڵ ھەڵوەشاندنەوەی ھێزەکانی لایەنگری حکوومەت، و بەرەو [[حەما]] لە ناوەڕاستی سووریا پێشڕەوییان کرد، دواتر لە ٥ی کانوونی دووەمدا دەستیان بەسەر شارەکەدا گرت.<ref name="collapse30">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ="The Authority" controls Aleppo International Airport and many cities and towns in the northern Hama countryside amid a complete collapse of the regime forces|ناونیشان=https://www.syriahr.com/الهـ-ـيـ-ـئة-تسيطر-على-مطار-حلب-الدولي/738447/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=SOHR|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|زمان=Arabic}}</ref><ref name="hamafall">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Syrian rebels capture second major city as army withdraws from Hama|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2024/12/05/middleeast/syria-rebels-hama-government-intl/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=CNN|ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == پشت ڕووداوەکان == لە دوای ڕێککەوتنی ئاگربەستی ئیدلیب لە ئازاری ٢٠٢٠، ئۆپەراسیۆنە بەرفراوانەکانی نێوان ھێزەکانی ئۆپۆزیسیۆن و لایەنگری حکوومەت لە باکووری ڕۆژاوای سووریا وەستان.<ref name="cnn 28-11">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Salem |یەکەم=Mostafa |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://edition.cnn.com/2024/11/28/europe/syria-rebels-government-iran-analysis-intl/index.html|سەردێڕ=Syria’s rebels exploit weaknesses in Iran’s proxies to launch surprise offensive |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=CNN |زمان=en}}</ref><ref name="lister">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lister |یەکەم=Charles |ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.spectator.co.uk/article/syrias-conflict-is-heating-up-once-more/|سەردێڕ=Syria's conflict is heating up once more |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Spectator |زمان=en}}</ref> بەڵام گرووپە ئۆپۆزیسیۆنەکان کە بنکەکانیان لە باکووری ڕۆژاوای سووریایە، خۆیان بۆ دەستپێکردنەوەی شەڕ و پێکدادانەکان ئامادەکرد، بەتایبەتی ھەیییەی تەحریر شام توانا سەربازییەکانی بەھێزتر کرد بە چاکسازی لە پێکھاتەکانیدا بۆ «ھێزێکی چەکداریی پەرەپێدراو»، باشترکردنی مەشق و ڕاھێنان و دامەزراندنی ھێزی تایبەتمەند لە ھەڵکوتانەسەر و ئۆپەراسیۆنی شەوانە.<ref name="lister"/> ھاوکات حکوومەتی سووریا بەدەست پەرەسەندنی گەندەڵییەوە دەیناڵاند.<ref name="lister"/> لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٢ەوە، ھێزەکانی ھەیییەی تەحریر شام زنجیرەیەک ھێرشی دزەکردن و نیشانەشکێن بەدەستەکانیان بۆ سەر ھێزەکانی حکوومەت دەستپێکرد، کە بووە ھۆی ھێرشەکە. [[حەلەب]] لە دوای ھێرشی ٢٠١٦ی حەلەبەوە لەلایەن حکوومەتی [[بەشار ئەسەد]] و میلیشیاکانی سەر بە ئێرانەوە کۆنترۆڵکرابوو.<ref name="cnn 28-11"/><ref name="lister"/> لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤دا، کۆکردنەوەیەکی گەورە لەلایەن ھەیییەی تەحریر و ھێزەکانی حکوومەتەوە لە گوندەکانی حەلەب دەستیپێکرد، لەکاتێکدا یاخیبووانی سووریا ڕایان گەیاندبوو کە چەند مانگێکە خۆیان بۆ ھێرشێکی بەرفراوان دژی ھێزەکانی حکوومەت لە شاری حەلەب ئامادە دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Abdulrahim|یەکەم=Raja|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian Rebels Reach Outskirts of Major City in Escalating Offensive|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2024/11/29/world/middleeast/syria-war-aleppo-rebels-government.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ئیش=[[The New York Times]]}}</ref> لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، تۆپخانەی ھێزەکانی حکوومەت شارۆچکەی [[ئەریحا]] کە لەژێر دەستی ئۆپۆزیسیۆندا بوو تۆپباران کرد، و بەھۆیەوە ١٦ ھاووڵاتی مەدەنی کوژران و برینداربوون.<ref name="casusbelli">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Most of them are children. 16 citizens were killed and injured in regime forces' shelling of the city of Ariha|ناونیشان=https://www.syriahr.com/جلهم-من-الأطفال-استشهاد-وإصابة-16-مواطن/737978/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=[[Syrian Observatory for Human Rights]]|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|زمان=Arabic}}</ref> == ھێرش == لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، ھەیییەی تەحریر شام ڕای گەیاند کە ھێرشێکی بە ناوی «ڕێگریکردن لە دەستدرێژیکاری» دژی ھێزەکانی لایەنگری حکوومەت لە ڕۆژاوای [[پارێزگای حەلەب]] دەستپێکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Syrian opposition launches "Deterrence of Aggression" operation in the north of the country|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/news/2024/11/27/المعارضة-السورية-تطلق-عملية-ردع|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera Arabic]]|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|زمان=Arabic}}</ref> ھێرشەکە وەڵامێک بوو بۆ تۆپبارانەکانی ئەم دوایییەی حکوومەتی [[بەشار ئەسەد]]ی سووریا بۆ سەر [[ئیدلیب]]ی ژێردەستی یاخیبووان کە بەھۆیەوە لانیکەم ٣٠ ھاووڵاتی مەدەنی تێیدا کوژران.<ref name="cnn 27-11"/><ref name="cnn 28-11"/> === شەڕی حەلەب === {{وتاری سەرەکی|شەڕی حەلەب (٢٠٢٤)}} ڕۆژی ٢٩ی تشرینی دووەم، ھێزەکانی ئۆپۆزیسیۆن چوونە ناو حەمدانییە و حەلەبی نوێی سەر بە شاری [[حەلەب]]، دوای ئەوەی بە دوو ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژکراو دوو جار ھێرشی خۆکوژییان ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=السوري |یەکەم=المرصد |ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=بعد تفجير سيارتين مفخختين.. فصائل عملية “ردع العدوان” تدخل أجزاء من أحياء في مدينة حلب {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان |ناونیشان=https://www.syriahr.com/%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%AA%D9%81%D8%AC%D9%8A%D8%B1-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%8A%D9%86-%D9%85%D9%81%D8%AE%D8%AE%D8%AA%D9%8A%D9%86-%D9%81%D8%B5%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%B9%D9%85%D9%84%D9%8A%D8%A9/738253/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=ar}}</ref> لە نیوەی کۆتایی ڕۆژەکەدا ھێزەکانی ئۆپۆزیسیۆن دەستیان بەسەر ٥ شارۆچکەی شاری حەلەبدا گرت، ئەوانیش حەمدانییە، حەلەبی نوێ، ٣٠٠٠ باڵەخانە، ئەلجەمیلییە و سەڵاحەدین. لە شوێنەکانی دیکەی شارەکەدا، لەنێویاندا ناوەندەکەی، شەڕ و پێکدادان ڕوویدا. ٢٠ شارۆچکە و گوندی دیکە لەلایەن ھێزەکانی ئۆپۆزیسیۆنەوە دەستی بەسەردا گیرا، لەوانە شاری ستراتیژیی سەراقیب، لە نێوان ھێڵە داڕماوەکانی بەرگریی ھێزەکانی لایەنگری حکوومەت. شارۆچکەکانی دیکە کە لەلایەن ھێزەکانی ئۆپۆزیسیۆنەوە دەستی بەسەردا گیرا بریتین لە خان ئەلسەبیل، تەحیە، تەرنەبا، و جوباس لە گوندەکانی ئیدلیب و شارۆچکەکانی خان تومەن، شاغیدەلە، خەلاسە، ئەلحەدیر، ئەلقەرەسی، بەرنە، ئەلعیس، تەلحادیە، زیتان، ئەلمەنسوورە و ئەلباوابیە لە گوندەکانی حەلەب.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Amid failure of regime forces to counter attacks {{!}} HTS and factions take control of five neighborhoods in Aleppo city and 20 villages and towns in Idlib and Aleppo countryside - The Syrian Observatory For Human Rights |ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/350160/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=en-CA}}</ref> لە کاتژمێرەکانی سەرەتای ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، ھێزەکانی یاخیبووان [[قەڵای حەلەب]]یان گرت کە بارەگای حکوومەتی لێیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=المعارضة السورية تدخل حلب وتسيطر على مقارها الحكومية وقلعتها |ناونیشان=https://www.aljazeera.net/news/2024/11/29/%D8%B9%D8%A7%D8%AC%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%AA%D9%86%D8%A7-%D8%B3%D9%8A%D8%B7%D8%B1%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=الجزيرة نت |زمان=ar}}</ref> تا بەیانی ھێزەکانی یاخیبووان دەستیان بەسەر زۆربەی حەلەبدا گرت و سەربازانی لایەنگری حکوومەتیان ناچارکرد پاشەکشە بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=السوري |یەکەم=المرصد |ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=بعد غياب لنحو 8 سنوات.. الطيران الحربي يستهدف أحياء حلب.. وقوات “ردع العدوان” تتوغل في غالبية أحياء مدينة حلب {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان |ناونیشان=https://www.syriahr.com/%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%BA%D9%8A%D8%A7%D8%A8-%D9%84%D9%86%D8%AD%D9%88-8-%D8%B3%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%A8%D9%8A-%D9%8A%D8%B3/738353/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=ar}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{شەڕی ناوخۆییی سووریا}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ|سووریا|شەڕی نێوخۆیی|ئێران|ڕووسیا|تورکیا|کوردستان|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:سووریا]] [[پۆل:گرووپە چەکدارە عەرەبییەکان]] [[پۆل:سەربازی]] [[پۆل:شەڕ]] [[پۆل:شەڕەکان]] [[پۆل:شەڕە ناوخۆیییەکان]] sh6g8nwy3dq2wdpi62ubmku7gxb39oy 0 278545 1598738 1457807 2026-07-05T20:04:04Z Aram rebwar 77505 /* */ 1598738 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | country = سووریا | conventional_long_name = Syrian Arab Republic | native_name = {{native name|ar|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة}}<br>''al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah'' | common_name = سووریای بەعس | era = [[شەڕی سارد]] / [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]] | status =دەوڵەتی سەروەر | government_type = دیکتاتۆری یەک حیزبی [[تەواوخوازی]] | year_start = ١٩٦٣ | year_end = ٢٠٢٤ | date_start = ٨ی ئازار | event_start = [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] | date_end = ٨ی کانوونی یەکەم | event_end = [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد]] | p1 = Syrian Republic (1961–1963) | flag_p1 = Flag of Syria (1961–1963).svg | s1 = Syrian Transitional Government | flag_s1 = Flag of the Syrian Opposition.svg | image_flag = Flag of the United Arab Republic (1958–1971), Flag of Syria (1980–2024).svg | flag_caption = Flag used from 1980 to 2024 | image_coat = Emblem of Syria (1980–2024).svg | symbol_type = هێما | image_map = Syria (orthographic projection).svg | image_map_caption = Location of the Syrian Arab Republic | capital = [[دیمەشق]] | national_motto = {{native phrase|ar|وَحْدَةٌ، حُرِّيَّةٌ، اِشْتِرَاكِيَّةٌ|italic=no}}<br>''Waḥdah, Ḥurrīyah, Ishtirākīyah''<br>"[[Unity, Freedom, Socialism]]" | national_anthem = "[[Humat ad-Diyar]]"<br>''Guardians of the Homeland'' | common_languages = [[عەرەبی]] | currency = [[لیرەی سووری]] (SYP) <!-- Timeline of Key Leaders --> | title_leader = [[President of Syria|President]] | leader1 = [[Lu'ay al-Atassi]] {{small|(یەکەم)}} | year_leader1 = ١٩٦٣ | leader2 = [[حافز ئەسەد]] | year_leader2 = ١٩٧١–٢٠٠٠ | leader3 = [[بەشار ئەسەد]] {{small|(کۆتا)}} | year_leader3 = ٢٠٠٠–٢٠٢٤ | title_deputy = [[Prime Minister of Syria|Prime Minister]] | deputy1 = [[Salah al-Din al-Bitar]] {{small|(یەکەم)}} | year_deputy1 = ١٩٦٣ | deputy2 = [[Mohammad Ghazi al-Jalali]] {{small|(کۆتا)}} | year_deputy2 = ٢٠٢٤ <!-- Statistics --> | stat_year1 = ٢٠٢٤ | stat_pop1 = 25000753 | stat_area1 = 185180 }} (٢٠٠٠—٢٠٢٤)}} '''سووریای بەعس'''، بە فەرمی '''کۆماری عەرەبیی سووریا''' ({{بە عەرەبی|الجمهورية العربية السورية}}) لە نێوان ساڵەکانی ١٩٦٣ ھەتا ٢٠٢٤، حکوومەتی [[سووریا]] بوو کە لەژێر دەسەڵاتی [[حیزبی بەعس (سووریا)|لقی سووریا]]ی [[حیزبی بەعس]]دا بوو. شانبەشانی [[ڕژێمی بەعس|عێراق]] لە ساڵانی ١٩٦٨ ھەتا ٢٠٠٣، یەکێک لەو دوو حکوومەتە [[بەعسیزم|بەعسییانە]] لە جیھاندا بوو. ئەو حکوومەتە لەلایەن [[خێزانی ئەسەد|بنەماڵەی ئەسەد]]ەوە لە ساڵی ١٩٧١ ھەتا [[ھێرشەکانی ٢٠٢٤ی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|ھێرشەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا]] لە ساڵی ٢٠٢٤، بەڕێوە بردرا. حکوومەتی بەعس لە دوای [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] دامەزرا و لەلایەن ئەفسەرە سەربازییە [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوییەکان]]ەوە سەرکردایەتی دەکردرا. [[سەرۆککۆماری سووریا|سەرۆک کۆمار]]ی ئەوکاتی سووریا، [[سەلاح جەدید]] لە [[بزووتنەوەی چاکسازی (سووریا)|شۆڕشی چاکسازی]] لە ساڵی ١٩٧٠دا لەلایەن [[حافز ئەسەد]]ەوە لابردرا. بەرخۆدان لە دژی دەسەڵاتی ئەسەد بووە ھۆی [[کۆمەڵکوژیی حەما]] لە ساڵی ١٩٨٢. حافز ئەسەد لە ساڵی ٢٠٠٠دا مرد و [[بەشار ئەسەد]]ی کوڕی جێگاکەی گرتەوە. ناڕەزایەتییەکان دژی دەسەڵاتی بەعس لە ساڵی ٢٠١١ لە کاتی [[بەھاری عەرەبی]]دا بووە ھۆی دەستپێبوونی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]]، کە لە ئەنجامدا دەسەڵاتی حکوومەتی بەعس بەسەر بەشێکی بەرچاو لە سووریادا لاواز بوو. لە کۆتاییی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، زنجیرە ھێرشێک لەلایەن [[ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|گرووپەکانی ئۆپۆزیسیۆن]]ەوە لە سەرانسەریی سووریا سەریھەڵدا و لە ٨ی کانوونی دووەمی ھەمان ساڵدا بەھۆی [[کەوتنی دیمەشق]]، ڕژێمی ئەسەد [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد|ڕووخا]]. دواتر میدیاکان بڵاویان کردەوە کە بەشار ئەسەد لەگەڵ بنەماڵەکەی بەرەو [[مۆسکۆ]] ڕایان کردووە و مافی پەنابەریی سیاسییان وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئەسەد لە ڕووسیا |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/russia-says-syrias-assad-has-left-country-given-orders-peaceful-power-handover-2024-12-08/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Quillen |یەکەم=Maziar Motamedi,Umut Uras,Stephen |سەردێڕ=SYRIA’S AL-ASSAD OVERTHROWN |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/12/7/syria-war-live-news-govt-says-president-al-assad-has-not-fled-damascus |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian President Bashar Assad flees, war monitor says, as his government collapses and insurgents enter Damascus - CBS News |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/syrian-insurgents-enter-damascus-bashar-assad-flees-country/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.cbsnews.com |زمان=en-US}}</ref> == مێژوو == === کوودەتای ساڵی ١٩٦٣ و دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵاتی حیزبی بەعس === {{سەرەکی|کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا}} لە ساڵی ١٩٦١ [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی بەعس]] بە ھاوکاری چەند لایەنێک لە [[سووریا]]، بەڵگەنامەی جیابوونەوەیان واژوو کرد. دوابەدوای ئەمەش [[حافز ئەسەد]] و ژمارەیەک لە ھاوکارەکانی لە لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس بۆ ماوەی ٤٤ ڕۆژ لە میسر دەستبەسەر کران. دوای ئازادکردنیان، لە چوارچێوەی ئاڵوگۆڕی دیل بۆ ئەو ئەفسەرە میسریانەی لە سووریا دەستبەسەرکراون، گەڕێنرانەوە بۆ سووریا. لەگەڵ گەڕانەوەی بەھۆی دژایەتی لەگەڵ جیابوونەوەی لە سوپای سووریا دوورخرایەوە لە وەزارەتەکەیدا گواسترایەوە بۆ خزمەتگوزاری شارستانی. دوابەدوای کودەتاکەی ساڵی ١٩٦١ کە کۆتایی بە یەکێتیی سیاسی میسر و سووریا ھێنا، وڵاتەکە قۆناغێکی گێژاوی بەخۆیەوە بینی، کە بە کودەتاکەی بەعس لە ٨ی ئازاری ١٩٦٣ کۆتایی ھات، ئەندامانی حیزبی بەعس بە سەرۆکایەتی [[میشیل عەفلەق]] و سەلاحەددین ئەلبیتار دەستیان بەسەر دەسەڵاتدا گرت. بەعسییەکانیش لە بەرامبەردا حکوومەتی نوێی سووریایان کۆنترۆڵ کرد. ئەفسەری بەعسی حافز ئەسەد لەلایەن ھاوڕێ و ھەڤاڵەکەی لە لیژنەی سەربازی، بەڕێوەبەری کاروباری ئەفسەرانی ئەوکات، موقەدەم سەلاح جەدید، گەڕێنرایەوە بۆ خزمەت. دواتر لە ساڵی ١٩٦٤ لە پلەی ڕائیدەوە بەرزکرایەوە بۆ لیوا و وەک فەرماندەی ھێزی ئاسمانی و بەرگریی ئاسمانی دەستنیشانکرا. لیژنەی سەربازیی حیزبی بەعس دەستی کرد بە چەسپاندنی دەسەڵاتی خۆی، ئەرکی ئەویش فراوانکردنی تۆڕی لایەنگران و لایەنگرانی حیزبی بەعس بوو لەناو ھێزە چەکدارەکاندا. لە ٢٣ی شوباتی ١٩٦٦ لیژنەی سەربازی بە سەرۆکایەتی سەلاح جەدید و بە بەشداریی ئەو، کودەتایەکیان لەسەر فەرماندەیی نیشتمانیی حیزبی بەعس ئەنجامدا، کە میشێل عەفلەق دامەزرێنەری حیزبەکە و ئەمین ئەلحافز سەرۆککۆماری بەعس لەخۆگرتبوو. دواتر سەلاح جەدید دەستبەرداری پلەی سەربازی خۆی بوو بۆ ئەوەی بەتەواوەتی کۆنترۆڵکردنی ئەو حیزبە و حوکمڕانی سووریا بکات، ھاوکات حافز ئەسەد کۆنتڕۆڵی لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس و وەزارەتی بەرگریی سووریای گرتە دەست. حیزبی بەعس دوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن لیژنەی سەربازی لە ساڵی ١٩٦٣ لە سووریا، وەک دەوڵەتێکی تۆتالیتاری حوکمڕانی سووریای کرد، بەعسییەکان زاڵ بوون بەسەر ھەموو لایەنەکانی سیاسەت و پەروەردە و کولتوور و ئایینی وڵاتەکەدا، ھەروەھا چاودێری ھەموو لایەنەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە ڕێگەی [[موخەبەرات]] (پۆلیسی نھێنی) بەھێزەوە دەکرد. سوپای سووریا و پۆلیسی نھێنی دوای پاکتاوکردنی نوخبە تەقلیدییە مەدەنی و سەربازییەکانی ڕژێمی نوێ، لە ناو ئامێری حیزبدا یەکخران. کودەتاکەی بەعس لە ساڵی ١٩٦٣دا «پچڕانێکی بنەڕەتی» لە مێژووی ھاوچەرخی سووریادا بەدیکرد، بەو پێیەی ئەو حیزبە دەسەڵاتی قۆرخ کرد و دەوڵەتێکی تاک حیزبی دامەزراند و لە ڕێگەی جێبەجێکردنی ئایدۆلۆژیاکەیەوە سیستمێکی نوێی کۆمەڵایەتی-سیاسیی سەپاند. دوابەدوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن حیزبی بەعسەوە، ئەفسەرە سەربازییەکانی سەر بە حیزبەکە لە چوارچێوەی بەرنامەی ئایدیۆلۆژیی خۆیان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی پاکتاوکردن لە سەرانسەری سووریادا. ئەو سیاسەتمەدارانەی کۆماری دووەمی سووریا کە پاڵپشتی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی کرد، لەگەڵ سوپای سووریا کە ملکەچی حیزبی بەعس بوو، پاککرانەوە و تەسفییە کران. سیاسەتمەداران و کارمەندانی سەربازی و مەدەنییەکان کە پشتیوانی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی دەکرد، لەلایەن ئەنجومەنی نیشتمانیی فەرماندەیی شۆڕشگێڕی کە لەژێر دەسەڵاتی بەعسدایە، مافە کۆمەڵایەتی و یاسایییەکانیان لێسەندرایەوە. ئەمەش وای کرد ڕژێمی بەعس بتوانێت تەواوی چینی سیاسی لە کۆماری دووەمی سووریادا ھەڵبوەشێنێتەوە و دامودەزگاکانی لەناوببات. == سوپا == سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە ڕژێمێکی سەربازی [[دیکتاتۆر]] و دەوڵەتی پۆلیسی تایبەتمەند بوو. ھێزە چەکدارەکانی سووریا ھاوکاری گەیاندنی حیزبی بەعسیان کرد بۆ دەسەڵات. ڕژیم لە سایەی دڵسۆزی حیزب بۆ سوپا و پشتبەستنی زۆر بە ئامێری ئەمنی و سەربازی بوو. لە ساڵی ١٩٦٣ەوە سەرکردایەتی سوپای سووریا زیاتر دەچێتە سەر فەرماندەکانی بەعس و ئەفسەرانی بەعسیش پێشکەوتنخوازتر بوون. دوای ئەوەی حافز ئەسەد ھاتە سەر دەسەڵات، ئەفسەرانی [[سوننە]]ی لە چینی ناوەڕاست و سەرەوە پاککردەوە و لە شوێنی ئەوان ئەفسەری کەمینە گوندنشینەکانی دانا. ھەروەھا دەسەڵاتی خۆی چەسپاند بە دروستکردنی «پاسەوانێکی تایبەتی»ی [[عەلەوی|عەلەوییەکان]] کە یارمەتیدەر بوو بۆ دووپاتکردنەوەی کۆنترۆڵی ڕژێم بەسەر سوپادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/41857625 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240213145817/https://www.jstor.org/stable/41857625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/447038 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230531093621/https://www.jstor.org/stable/447038 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوابەدوای شکستی سووریا لە [[شەڕی شەش ڕۆژە|جەنگی شەش ڕۆژە]] لەگەڵ [[ئیسرائیل]]، حافز ئەسەد دەستیکرد بە بەھێزکردنی سوپا بەشێوەیەکی بەرچاو بۆ ئەوەی ھاوسەنگی سەربازی لەگەڵ ئیسرائیل بەدەستبھێنێت. ھێزە چەکدارەکانی سووریا کە تاڕادەیەکی زۆر ھێزێکی سەرباز بوو، قەبارەی لە ٥٠ ھەزار کەسەوە لە ساڵی ١٩٦٧ بۆ ٢٢٥ ھەزار کەس لە ساڵی ١٩٧٣دا زیادی کرد، دواتر لە ساڵانی نەوەدەکاندا ٣٥٠ ھەزار کەسی تێپەڕاند. دوابەدوای داڕمانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٩١، سووریا سەرچاوەی سەرەکی کەرەستە سەربازییەکانی لەدەستدا، ئەمەش بەشداری کرد لە گۆشەگیرکردنی سوپای سووریا. ساڵی ٢٠٠٥ ٥٠٪ی بوودجەی نیشتیمانی سووریا بۆ خەرجی سەربازی و ھەواڵگری تەرخان کراوە. سوپای سووریا ٢١٥ ھەزار کارمەندی ھەمیشەیی و زیاتر لە ٤٠٠ ھەزار کارمەندی کۆکراوەی ھەبوو، لەگەڵ ٤٧٠٠ تانک، ٤٥٠٠ زرێپۆشی ھەڵگری سەرباز، ٨٥٠ مووشەکی سەرزەوی بۆ ئاسمانی، ٤٠٠٠ چەکی دژە فڕۆکە و ٦١١ فڕۆکەی شەڕکەر.<ref>https://books.google.com/books/about/The_Foreign_Policies_of_Arab_States.html?hl=ar&id=ZmpjEAAAQBAJ</ref> == مافی مرۆڤ == مافەکانی مرۆڤ لە سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە کردەوە نەبوون و پێشینەی مافی مرۆڤی حکوومەت لە خراپترینەکانی جیھان دادەنرێت. لە ئەنجامدا سووریای بەعسی بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن ڕێکخراوە نێونەتەوەیییە دیارەکانی وەک نەتەوە یەکگرتووەکان، ھیومان ڕایتس وۆچ، ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی و یەکێتیی ئەورووپا ئیدانە کرا. ئازادییە مەدەنییەکان و مافە سیاسییەکان و ئازادیی ڕادەربڕین و گردبوونەوە لەژێر دەسەڵاتی بەعسی بەشار ئەسەددا کە بە «یەکێک لە سەرکوتکەرترین ڕژێمەکانی جیھان» دادەنرا. ڕاپۆرتی «ئازادی لە جیھان»ی ساڵی ١٩٧٣ی فریدۆم ھاوس، سووریای لە «خراپترین لە خراپترین»ی وڵاتانی «نا ئازاد» ڕیزبەند کردووە، کەمترین نمرەی (١/١٠٠)ی بەدەستھێناوە.<ref>https://web.archive.org/web/20171122204734/https://www.hrw.org/world-report-2010</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230512100813/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2011/08/human-rights-council-debates-situation-human-rights-syrian-arab-republic</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230501155117/https://www.government.nl/latest/news/2023/04/24/eu-sanctions-syrian-regime-netherlands</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230309145759/https://freedomhouse.org/country/syria/freedom-world/2023</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230318081024/https://www.usip.org/publications/2023/03/syrias-stalemate-has-only-benefitted-assad-and-his-backers</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250110080025/https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|سۆشیالیزم|سووریا}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:بەشار ئەسەد]] [[پۆل:دەوڵەتە دیکتاتۆرەکان]] [[پۆل:مێژووی سووریا]] [[پۆل:کۆمارە سۆسیالیستییەکانی پێشوو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٣]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٦٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٧٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠١٠]] l2d43mppz5ko43yeodhzaaiy0xeb07a 1598739 1598738 2026-07-05T20:04:35Z Aram rebwar 77505 /* */ 1598739 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | country = سووریا | conventional_long_name = Syrian Arab Republic | native_name = {{native name|ar|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة}}<br>''al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah'' | common_name = سووریای بەعس | era = [[شەڕی سارد]] / [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]] | status =دەوڵەتی سەروەر | government_type = دیکتاتۆری یەک حیزبی [[تەواوخوازی]] | year_start = ١٩٦٣ | year_end = ٢٠٢٤ | date_start = ٨ی ئازار | event_start = [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] | date_end = ٨ی کانوونی یەکەم | event_end = [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد]] | p1 = Syrian Republic (1961–1963) | flag_p1 = Flag of Syria (1961–1963).svg | s1 = Syrian Transitional Government | flag_s1 = Flag of the Syrian Opposition.svg | image_flag = Flag of the United Arab Republic (1958–1971), Flag of Syria (1980–2024).svg | flag_caption = Flag used from 1980 to 2024 | image_coat = Emblem of Syria (1980–2024).svg | symbol_type = هێما | image_map = Syria (orthographic projection).svg | image_map_caption = Location of the Syrian Arab Republic | capital = [[دیمەشق]] | national_motto = {{native phrase|ar|وَحْدَةٌ، حُرِّيَّةٌ، اِشْتِرَاكِيَّةٌ|italic=no}}<br>''Waḥdah, Ḥurrīyah, Ishtirākīyah''<br>"[[Unity, Freedom, Socialism]]" | national_anthem = "[[Humat ad-Diyar]]"<br>''Guardians of the Homeland'' | common_languages = [[عەرەبی]] | currency = [[لیرەی سووری]] (SYP) <!-- Timeline of Key Leaders --> | title_leader = [[President of Syria|President]] | leader1 = [[Lu'ay al-Atassi]] {{small|(یەکەم)}} | year_leader1 = ١٩٦٣ | leader2 = [[حافز ئەسەد]] | year_leader2 = ١٩٧١–٢٠٠٠ | leader3 = [[بەشار ئەسەد]] {{small|(کۆتا)}} | year_leader3 = ٢٠٠٠–٢٠٢٤ | title_deputy = [[Prime Minister of Syria|Prime Minister]] | deputy1 = [[Salah al-Din al-Bitar]] {{small|(یەکەم)}} | year_deputy1 = ١٩٦٣ | deputy2 = [[Mohammad Ghazi al-Jalali]] {{small|(کۆتا)}} | year_deputy2 = ٢٠٢٤ <!-- Statistics --> | stat_year1 = ٢٠٢٤ | stat_pop1 = 25000753 | stat_area1 = 185180 }} '''سووریای بەعس'''، بە فەرمی '''کۆماری عەرەبیی سووریا''' ({{بە عەرەبی|الجمهورية العربية السورية}}) لە نێوان ساڵەکانی ١٩٦٣ ھەتا ٢٠٢٤، حکوومەتی [[سووریا]] بوو کە لەژێر دەسەڵاتی [[حیزبی بەعس (سووریا)|لقی سووریا]]ی [[حیزبی بەعس]]دا بوو. شانبەشانی [[ڕژێمی بەعس|عێراق]] لە ساڵانی ١٩٦٨ ھەتا ٢٠٠٣، یەکێک لەو دوو حکوومەتە [[بەعسیزم|بەعسییانە]] لە جیھاندا بوو. ئەو حکوومەتە لەلایەن [[خێزانی ئەسەد|بنەماڵەی ئەسەد]]ەوە لە ساڵی ١٩٧١ ھەتا [[ھێرشەکانی ٢٠٢٤ی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|ھێرشەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا]] لە ساڵی ٢٠٢٤، بەڕێوە بردرا. حکوومەتی بەعس لە دوای [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] دامەزرا و لەلایەن ئەفسەرە سەربازییە [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوییەکان]]ەوە سەرکردایەتی دەکردرا. [[سەرۆککۆماری سووریا|سەرۆک کۆمار]]ی ئەوکاتی سووریا، [[سەلاح جەدید]] لە [[بزووتنەوەی چاکسازی (سووریا)|شۆڕشی چاکسازی]] لە ساڵی ١٩٧٠دا لەلایەن [[حافز ئەسەد]]ەوە لابردرا. بەرخۆدان لە دژی دەسەڵاتی ئەسەد بووە ھۆی [[کۆمەڵکوژیی حەما]] لە ساڵی ١٩٨٢. حافز ئەسەد لە ساڵی ٢٠٠٠دا مرد و [[بەشار ئەسەد]]ی کوڕی جێگاکەی گرتەوە. ناڕەزایەتییەکان دژی دەسەڵاتی بەعس لە ساڵی ٢٠١١ لە کاتی [[بەھاری عەرەبی]]دا بووە ھۆی دەستپێبوونی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]]، کە لە ئەنجامدا دەسەڵاتی حکوومەتی بەعس بەسەر بەشێکی بەرچاو لە سووریادا لاواز بوو. لە کۆتاییی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، زنجیرە ھێرشێک لەلایەن [[ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|گرووپەکانی ئۆپۆزیسیۆن]]ەوە لە سەرانسەریی سووریا سەریھەڵدا و لە ٨ی کانوونی دووەمی ھەمان ساڵدا بەھۆی [[کەوتنی دیمەشق]]، ڕژێمی ئەسەد [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد|ڕووخا]]. دواتر میدیاکان بڵاویان کردەوە کە بەشار ئەسەد لەگەڵ بنەماڵەکەی بەرەو [[مۆسکۆ]] ڕایان کردووە و مافی پەنابەریی سیاسییان وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئەسەد لە ڕووسیا |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/russia-says-syrias-assad-has-left-country-given-orders-peaceful-power-handover-2024-12-08/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Quillen |یەکەم=Maziar Motamedi,Umut Uras,Stephen |سەردێڕ=SYRIA’S AL-ASSAD OVERTHROWN |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/12/7/syria-war-live-news-govt-says-president-al-assad-has-not-fled-damascus |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian President Bashar Assad flees, war monitor says, as his government collapses and insurgents enter Damascus - CBS News |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/syrian-insurgents-enter-damascus-bashar-assad-flees-country/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.cbsnews.com |زمان=en-US}}</ref> == مێژوو == === کوودەتای ساڵی ١٩٦٣ و دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵاتی حیزبی بەعس === {{سەرەکی|کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا}} لە ساڵی ١٩٦١ [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی بەعس]] بە ھاوکاری چەند لایەنێک لە [[سووریا]]، بەڵگەنامەی جیابوونەوەیان واژوو کرد. دوابەدوای ئەمەش [[حافز ئەسەد]] و ژمارەیەک لە ھاوکارەکانی لە لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس بۆ ماوەی ٤٤ ڕۆژ لە میسر دەستبەسەر کران. دوای ئازادکردنیان، لە چوارچێوەی ئاڵوگۆڕی دیل بۆ ئەو ئەفسەرە میسریانەی لە سووریا دەستبەسەرکراون، گەڕێنرانەوە بۆ سووریا. لەگەڵ گەڕانەوەی بەھۆی دژایەتی لەگەڵ جیابوونەوەی لە سوپای سووریا دوورخرایەوە لە وەزارەتەکەیدا گواسترایەوە بۆ خزمەتگوزاری شارستانی. دوابەدوای کودەتاکەی ساڵی ١٩٦١ کە کۆتایی بە یەکێتیی سیاسی میسر و سووریا ھێنا، وڵاتەکە قۆناغێکی گێژاوی بەخۆیەوە بینی، کە بە کودەتاکەی بەعس لە ٨ی ئازاری ١٩٦٣ کۆتایی ھات، ئەندامانی حیزبی بەعس بە سەرۆکایەتی [[میشیل عەفلەق]] و سەلاحەددین ئەلبیتار دەستیان بەسەر دەسەڵاتدا گرت. بەعسییەکانیش لە بەرامبەردا حکوومەتی نوێی سووریایان کۆنترۆڵ کرد. ئەفسەری بەعسی حافز ئەسەد لەلایەن ھاوڕێ و ھەڤاڵەکەی لە لیژنەی سەربازی، بەڕێوەبەری کاروباری ئەفسەرانی ئەوکات، موقەدەم سەلاح جەدید، گەڕێنرایەوە بۆ خزمەت. دواتر لە ساڵی ١٩٦٤ لە پلەی ڕائیدەوە بەرزکرایەوە بۆ لیوا و وەک فەرماندەی ھێزی ئاسمانی و بەرگریی ئاسمانی دەستنیشانکرا. لیژنەی سەربازیی حیزبی بەعس دەستی کرد بە چەسپاندنی دەسەڵاتی خۆی، ئەرکی ئەویش فراوانکردنی تۆڕی لایەنگران و لایەنگرانی حیزبی بەعس بوو لەناو ھێزە چەکدارەکاندا. لە ٢٣ی شوباتی ١٩٦٦ لیژنەی سەربازی بە سەرۆکایەتی سەلاح جەدید و بە بەشداریی ئەو، کودەتایەکیان لەسەر فەرماندەیی نیشتمانیی حیزبی بەعس ئەنجامدا، کە میشێل عەفلەق دامەزرێنەری حیزبەکە و ئەمین ئەلحافز سەرۆککۆماری بەعس لەخۆگرتبوو. دواتر سەلاح جەدید دەستبەرداری پلەی سەربازی خۆی بوو بۆ ئەوەی بەتەواوەتی کۆنترۆڵکردنی ئەو حیزبە و حوکمڕانی سووریا بکات، ھاوکات حافز ئەسەد کۆنتڕۆڵی لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس و وەزارەتی بەرگریی سووریای گرتە دەست. حیزبی بەعس دوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن لیژنەی سەربازی لە ساڵی ١٩٦٣ لە سووریا، وەک دەوڵەتێکی تۆتالیتاری حوکمڕانی سووریای کرد، بەعسییەکان زاڵ بوون بەسەر ھەموو لایەنەکانی سیاسەت و پەروەردە و کولتوور و ئایینی وڵاتەکەدا، ھەروەھا چاودێری ھەموو لایەنەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە ڕێگەی [[موخەبەرات]] (پۆلیسی نھێنی) بەھێزەوە دەکرد. سوپای سووریا و پۆلیسی نھێنی دوای پاکتاوکردنی نوخبە تەقلیدییە مەدەنی و سەربازییەکانی ڕژێمی نوێ، لە ناو ئامێری حیزبدا یەکخران. کودەتاکەی بەعس لە ساڵی ١٩٦٣دا «پچڕانێکی بنەڕەتی» لە مێژووی ھاوچەرخی سووریادا بەدیکرد، بەو پێیەی ئەو حیزبە دەسەڵاتی قۆرخ کرد و دەوڵەتێکی تاک حیزبی دامەزراند و لە ڕێگەی جێبەجێکردنی ئایدۆلۆژیاکەیەوە سیستمێکی نوێی کۆمەڵایەتی-سیاسیی سەپاند. دوابەدوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن حیزبی بەعسەوە، ئەفسەرە سەربازییەکانی سەر بە حیزبەکە لە چوارچێوەی بەرنامەی ئایدیۆلۆژیی خۆیان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی پاکتاوکردن لە سەرانسەری سووریادا. ئەو سیاسەتمەدارانەی کۆماری دووەمی سووریا کە پاڵپشتی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی کرد، لەگەڵ سوپای سووریا کە ملکەچی حیزبی بەعس بوو، پاککرانەوە و تەسفییە کران. سیاسەتمەداران و کارمەندانی سەربازی و مەدەنییەکان کە پشتیوانی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی دەکرد، لەلایەن ئەنجومەنی نیشتمانیی فەرماندەیی شۆڕشگێڕی کە لەژێر دەسەڵاتی بەعسدایە، مافە کۆمەڵایەتی و یاسایییەکانیان لێسەندرایەوە. ئەمەش وای کرد ڕژێمی بەعس بتوانێت تەواوی چینی سیاسی لە کۆماری دووەمی سووریادا ھەڵبوەشێنێتەوە و دامودەزگاکانی لەناوببات. == سوپا == سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە ڕژێمێکی سەربازی [[دیکتاتۆر]] و دەوڵەتی پۆلیسی تایبەتمەند بوو. ھێزە چەکدارەکانی سووریا ھاوکاری گەیاندنی حیزبی بەعسیان کرد بۆ دەسەڵات. ڕژیم لە سایەی دڵسۆزی حیزب بۆ سوپا و پشتبەستنی زۆر بە ئامێری ئەمنی و سەربازی بوو. لە ساڵی ١٩٦٣ەوە سەرکردایەتی سوپای سووریا زیاتر دەچێتە سەر فەرماندەکانی بەعس و ئەفسەرانی بەعسیش پێشکەوتنخوازتر بوون. دوای ئەوەی حافز ئەسەد ھاتە سەر دەسەڵات، ئەفسەرانی [[سوننە]]ی لە چینی ناوەڕاست و سەرەوە پاککردەوە و لە شوێنی ئەوان ئەفسەری کەمینە گوندنشینەکانی دانا. ھەروەھا دەسەڵاتی خۆی چەسپاند بە دروستکردنی «پاسەوانێکی تایبەتی»ی [[عەلەوی|عەلەوییەکان]] کە یارمەتیدەر بوو بۆ دووپاتکردنەوەی کۆنترۆڵی ڕژێم بەسەر سوپادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/41857625 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240213145817/https://www.jstor.org/stable/41857625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/447038 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230531093621/https://www.jstor.org/stable/447038 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوابەدوای شکستی سووریا لە [[شەڕی شەش ڕۆژە|جەنگی شەش ڕۆژە]] لەگەڵ [[ئیسرائیل]]، حافز ئەسەد دەستیکرد بە بەھێزکردنی سوپا بەشێوەیەکی بەرچاو بۆ ئەوەی ھاوسەنگی سەربازی لەگەڵ ئیسرائیل بەدەستبھێنێت. ھێزە چەکدارەکانی سووریا کە تاڕادەیەکی زۆر ھێزێکی سەرباز بوو، قەبارەی لە ٥٠ ھەزار کەسەوە لە ساڵی ١٩٦٧ بۆ ٢٢٥ ھەزار کەس لە ساڵی ١٩٧٣دا زیادی کرد، دواتر لە ساڵانی نەوەدەکاندا ٣٥٠ ھەزار کەسی تێپەڕاند. دوابەدوای داڕمانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٩١، سووریا سەرچاوەی سەرەکی کەرەستە سەربازییەکانی لەدەستدا، ئەمەش بەشداری کرد لە گۆشەگیرکردنی سوپای سووریا. ساڵی ٢٠٠٥ ٥٠٪ی بوودجەی نیشتیمانی سووریا بۆ خەرجی سەربازی و ھەواڵگری تەرخان کراوە. سوپای سووریا ٢١٥ ھەزار کارمەندی ھەمیشەیی و زیاتر لە ٤٠٠ ھەزار کارمەندی کۆکراوەی ھەبوو، لەگەڵ ٤٧٠٠ تانک، ٤٥٠٠ زرێپۆشی ھەڵگری سەرباز، ٨٥٠ مووشەکی سەرزەوی بۆ ئاسمانی، ٤٠٠٠ چەکی دژە فڕۆکە و ٦١١ فڕۆکەی شەڕکەر.<ref>https://books.google.com/books/about/The_Foreign_Policies_of_Arab_States.html?hl=ar&id=ZmpjEAAAQBAJ</ref> == مافی مرۆڤ == مافەکانی مرۆڤ لە سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە کردەوە نەبوون و پێشینەی مافی مرۆڤی حکوومەت لە خراپترینەکانی جیھان دادەنرێت. لە ئەنجامدا سووریای بەعسی بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن ڕێکخراوە نێونەتەوەیییە دیارەکانی وەک نەتەوە یەکگرتووەکان، ھیومان ڕایتس وۆچ، ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی و یەکێتیی ئەورووپا ئیدانە کرا. ئازادییە مەدەنییەکان و مافە سیاسییەکان و ئازادیی ڕادەربڕین و گردبوونەوە لەژێر دەسەڵاتی بەعسی بەشار ئەسەددا کە بە «یەکێک لە سەرکوتکەرترین ڕژێمەکانی جیھان» دادەنرا. ڕاپۆرتی «ئازادی لە جیھان»ی ساڵی ١٩٧٣ی فریدۆم ھاوس، سووریای لە «خراپترین لە خراپترین»ی وڵاتانی «نا ئازاد» ڕیزبەند کردووە، کەمترین نمرەی (١/١٠٠)ی بەدەستھێناوە.<ref>https://web.archive.org/web/20171122204734/https://www.hrw.org/world-report-2010</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230512100813/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2011/08/human-rights-council-debates-situation-human-rights-syrian-arab-republic</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230501155117/https://www.government.nl/latest/news/2023/04/24/eu-sanctions-syrian-regime-netherlands</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230309145759/https://freedomhouse.org/country/syria/freedom-world/2023</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230318081024/https://www.usip.org/publications/2023/03/syrias-stalemate-has-only-benefitted-assad-and-his-backers</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250110080025/https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|سۆشیالیزم|سووریا}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:بەشار ئەسەد]] [[پۆل:دەوڵەتە دیکتاتۆرەکان]] [[پۆل:مێژووی سووریا]] [[پۆل:کۆمارە سۆسیالیستییەکانی پێشوو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٣]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٦٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٧٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠١٠]] ax8ya22aqff4ioy22w7oicbb85otasq 1598740 1598739 2026-07-05T20:05:43Z Aram rebwar 77505 /* */ 1598740 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | country = سووریا | conventional_long_name = Syrian Arab Republic | native_name = {{native name|ar|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة}}<br>''al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah'' | common_name = سووریای بەعس | era = [[شەڕی سارد]] / [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]] | status = | government_type = دیکتاتۆری یەک حیزبی [[تەواوخوازی]] | year_start = ١٩٦٣ | year_end = ٢٠٢٤ | date_start = ٨ی ئازار | event_start = [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] | date_end = ٨ی کانوونی یەکەم | event_end = [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد]] | p1 = Syrian Republic (1961–1963) | flag_p1 = Flag of Syria (1961–1963).svg | s1 = Syrian Transitional Government | flag_s1 = Flag of the Syrian Opposition.svg | image_flag = Flag of the United Arab Republic (1958–1971), Flag of Syria (1980–2024).svg | flag_caption = Flag used from 1980 to 2024 | image_coat = Emblem of Syria (1980–2024).svg | symbol_type = هێما | image_map = Syria (orthographic projection).svg | image_map_caption = Location of the Syrian Arab Republic | capital = [[دیمەشق]] | national_motto = {{native phrase|ar|وَحْدَةٌ، حُرِّيَّةٌ، اِشْتِرَاكِيَّةٌ|italic=no}}<br>''Waḥdah, Ḥurrīyah, Ishtirākīyah''<br>"[[Unity, Freedom, Socialism]]" | national_anthem = "[[Humat ad-Diyar]]"<br>''Guardians of the Homeland'' | common_languages = [[عەرەبی]] | currency = [[لیرەی سووری]] (SYP) <!-- Timeline of Key Leaders --> | title_leader = [[President of Syria|President]] | leader1 = [[Lu'ay al-Atassi]] {{small|(یەکەم)}} | year_leader1 = ١٩٦٣ | leader2 = [[حافز ئەسەد]] | year_leader2 = ١٩٧١–٢٠٠٠ | leader3 = [[بەشار ئەسەد]] {{small|(کۆتا)}} | year_leader3 = ٢٠٠٠–٢٠٢٤ | title_deputy = [[Prime Minister of Syria|Prime Minister]] | deputy1 = [[Salah al-Din al-Bitar]] {{small|(یەکەم)}} | year_deputy1 = ١٩٦٣ | deputy2 = [[Mohammad Ghazi al-Jalali]] {{small|(کۆتا)}} | year_deputy2 = ٢٠٢٤ <!-- Statistics --> | stat_year1 = ٢٠٢٤ | stat_pop1 = 25000753 | stat_area1 = 185180 }} '''سووریای بەعس'''، بە فەرمی '''کۆماری عەرەبیی سووریا''' ({{بە عەرەبی|الجمهورية العربية السورية}}) لە نێوان ساڵەکانی ١٩٦٣ ھەتا ٢٠٢٤، حکوومەتی [[سووریا]] بوو کە لەژێر دەسەڵاتی [[حیزبی بەعس (سووریا)|لقی سووریا]]ی [[حیزبی بەعس]]دا بوو. شانبەشانی [[ڕژێمی بەعس|عێراق]] لە ساڵانی ١٩٦٨ ھەتا ٢٠٠٣، یەکێک لەو دوو حکوومەتە [[بەعسیزم|بەعسییانە]] لە جیھاندا بوو. ئەو حکوومەتە لەلایەن [[خێزانی ئەسەد|بنەماڵەی ئەسەد]]ەوە لە ساڵی ١٩٧١ ھەتا [[ھێرشەکانی ٢٠٢٤ی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|ھێرشەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا]] لە ساڵی ٢٠٢٤، بەڕێوە بردرا. حکوومەتی بەعس لە دوای [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] دامەزرا و لەلایەن ئەفسەرە سەربازییە [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوییەکان]]ەوە سەرکردایەتی دەکردرا. [[سەرۆککۆماری سووریا|سەرۆک کۆمار]]ی ئەوکاتی سووریا، [[سەلاح جەدید]] لە [[بزووتنەوەی چاکسازی (سووریا)|شۆڕشی چاکسازی]] لە ساڵی ١٩٧٠دا لەلایەن [[حافز ئەسەد]]ەوە لابردرا. بەرخۆدان لە دژی دەسەڵاتی ئەسەد بووە ھۆی [[کۆمەڵکوژیی حەما]] لە ساڵی ١٩٨٢. حافز ئەسەد لە ساڵی ٢٠٠٠دا مرد و [[بەشار ئەسەد]]ی کوڕی جێگاکەی گرتەوە. ناڕەزایەتییەکان دژی دەسەڵاتی بەعس لە ساڵی ٢٠١١ لە کاتی [[بەھاری عەرەبی]]دا بووە ھۆی دەستپێبوونی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]]، کە لە ئەنجامدا دەسەڵاتی حکوومەتی بەعس بەسەر بەشێکی بەرچاو لە سووریادا لاواز بوو. لە کۆتاییی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، زنجیرە ھێرشێک لەلایەن [[ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|گرووپەکانی ئۆپۆزیسیۆن]]ەوە لە سەرانسەریی سووریا سەریھەڵدا و لە ٨ی کانوونی دووەمی ھەمان ساڵدا بەھۆی [[کەوتنی دیمەشق]]، ڕژێمی ئەسەد [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد|ڕووخا]]. دواتر میدیاکان بڵاویان کردەوە کە بەشار ئەسەد لەگەڵ بنەماڵەکەی بەرەو [[مۆسکۆ]] ڕایان کردووە و مافی پەنابەریی سیاسییان وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئەسەد لە ڕووسیا |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/russia-says-syrias-assad-has-left-country-given-orders-peaceful-power-handover-2024-12-08/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Quillen |یەکەم=Maziar Motamedi,Umut Uras,Stephen |سەردێڕ=SYRIA’S AL-ASSAD OVERTHROWN |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/12/7/syria-war-live-news-govt-says-president-al-assad-has-not-fled-damascus |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian President Bashar Assad flees, war monitor says, as his government collapses and insurgents enter Damascus - CBS News |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/syrian-insurgents-enter-damascus-bashar-assad-flees-country/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.cbsnews.com |زمان=en-US}}</ref> == مێژوو == === کوودەتای ساڵی ١٩٦٣ و دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵاتی حیزبی بەعس === {{سەرەکی|کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا}} لە ساڵی ١٩٦١ [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی بەعس]] بە ھاوکاری چەند لایەنێک لە [[سووریا]]، بەڵگەنامەی جیابوونەوەیان واژوو کرد. دوابەدوای ئەمەش [[حافز ئەسەد]] و ژمارەیەک لە ھاوکارەکانی لە لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس بۆ ماوەی ٤٤ ڕۆژ لە میسر دەستبەسەر کران. دوای ئازادکردنیان، لە چوارچێوەی ئاڵوگۆڕی دیل بۆ ئەو ئەفسەرە میسریانەی لە سووریا دەستبەسەرکراون، گەڕێنرانەوە بۆ سووریا. لەگەڵ گەڕانەوەی بەھۆی دژایەتی لەگەڵ جیابوونەوەی لە سوپای سووریا دوورخرایەوە لە وەزارەتەکەیدا گواسترایەوە بۆ خزمەتگوزاری شارستانی. دوابەدوای کودەتاکەی ساڵی ١٩٦١ کە کۆتایی بە یەکێتیی سیاسی میسر و سووریا ھێنا، وڵاتەکە قۆناغێکی گێژاوی بەخۆیەوە بینی، کە بە کودەتاکەی بەعس لە ٨ی ئازاری ١٩٦٣ کۆتایی ھات، ئەندامانی حیزبی بەعس بە سەرۆکایەتی [[میشیل عەفلەق]] و سەلاحەددین ئەلبیتار دەستیان بەسەر دەسەڵاتدا گرت. بەعسییەکانیش لە بەرامبەردا حکوومەتی نوێی سووریایان کۆنترۆڵ کرد. ئەفسەری بەعسی حافز ئەسەد لەلایەن ھاوڕێ و ھەڤاڵەکەی لە لیژنەی سەربازی، بەڕێوەبەری کاروباری ئەفسەرانی ئەوکات، موقەدەم سەلاح جەدید، گەڕێنرایەوە بۆ خزمەت. دواتر لە ساڵی ١٩٦٤ لە پلەی ڕائیدەوە بەرزکرایەوە بۆ لیوا و وەک فەرماندەی ھێزی ئاسمانی و بەرگریی ئاسمانی دەستنیشانکرا. لیژنەی سەربازیی حیزبی بەعس دەستی کرد بە چەسپاندنی دەسەڵاتی خۆی، ئەرکی ئەویش فراوانکردنی تۆڕی لایەنگران و لایەنگرانی حیزبی بەعس بوو لەناو ھێزە چەکدارەکاندا. لە ٢٣ی شوباتی ١٩٦٦ لیژنەی سەربازی بە سەرۆکایەتی سەلاح جەدید و بە بەشداریی ئەو، کودەتایەکیان لەسەر فەرماندەیی نیشتمانیی حیزبی بەعس ئەنجامدا، کە میشێل عەفلەق دامەزرێنەری حیزبەکە و ئەمین ئەلحافز سەرۆککۆماری بەعس لەخۆگرتبوو. دواتر سەلاح جەدید دەستبەرداری پلەی سەربازی خۆی بوو بۆ ئەوەی بەتەواوەتی کۆنترۆڵکردنی ئەو حیزبە و حوکمڕانی سووریا بکات، ھاوکات حافز ئەسەد کۆنتڕۆڵی لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس و وەزارەتی بەرگریی سووریای گرتە دەست. حیزبی بەعس دوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن لیژنەی سەربازی لە ساڵی ١٩٦٣ لە سووریا، وەک دەوڵەتێکی تۆتالیتاری حوکمڕانی سووریای کرد، بەعسییەکان زاڵ بوون بەسەر ھەموو لایەنەکانی سیاسەت و پەروەردە و کولتوور و ئایینی وڵاتەکەدا، ھەروەھا چاودێری ھەموو لایەنەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە ڕێگەی [[موخەبەرات]] (پۆلیسی نھێنی) بەھێزەوە دەکرد. سوپای سووریا و پۆلیسی نھێنی دوای پاکتاوکردنی نوخبە تەقلیدییە مەدەنی و سەربازییەکانی ڕژێمی نوێ، لە ناو ئامێری حیزبدا یەکخران. کودەتاکەی بەعس لە ساڵی ١٩٦٣دا «پچڕانێکی بنەڕەتی» لە مێژووی ھاوچەرخی سووریادا بەدیکرد، بەو پێیەی ئەو حیزبە دەسەڵاتی قۆرخ کرد و دەوڵەتێکی تاک حیزبی دامەزراند و لە ڕێگەی جێبەجێکردنی ئایدۆلۆژیاکەیەوە سیستمێکی نوێی کۆمەڵایەتی-سیاسیی سەپاند. دوابەدوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن حیزبی بەعسەوە، ئەفسەرە سەربازییەکانی سەر بە حیزبەکە لە چوارچێوەی بەرنامەی ئایدیۆلۆژیی خۆیان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی پاکتاوکردن لە سەرانسەری سووریادا. ئەو سیاسەتمەدارانەی کۆماری دووەمی سووریا کە پاڵپشتی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی کرد، لەگەڵ سوپای سووریا کە ملکەچی حیزبی بەعس بوو، پاککرانەوە و تەسفییە کران. سیاسەتمەداران و کارمەندانی سەربازی و مەدەنییەکان کە پشتیوانی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی دەکرد، لەلایەن ئەنجومەنی نیشتمانیی فەرماندەیی شۆڕشگێڕی کە لەژێر دەسەڵاتی بەعسدایە، مافە کۆمەڵایەتی و یاسایییەکانیان لێسەندرایەوە. ئەمەش وای کرد ڕژێمی بەعس بتوانێت تەواوی چینی سیاسی لە کۆماری دووەمی سووریادا ھەڵبوەشێنێتەوە و دامودەزگاکانی لەناوببات. == سوپا == سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە ڕژێمێکی سەربازی [[دیکتاتۆر]] و دەوڵەتی پۆلیسی تایبەتمەند بوو. ھێزە چەکدارەکانی سووریا ھاوکاری گەیاندنی حیزبی بەعسیان کرد بۆ دەسەڵات. ڕژیم لە سایەی دڵسۆزی حیزب بۆ سوپا و پشتبەستنی زۆر بە ئامێری ئەمنی و سەربازی بوو. لە ساڵی ١٩٦٣ەوە سەرکردایەتی سوپای سووریا زیاتر دەچێتە سەر فەرماندەکانی بەعس و ئەفسەرانی بەعسیش پێشکەوتنخوازتر بوون. دوای ئەوەی حافز ئەسەد ھاتە سەر دەسەڵات، ئەفسەرانی [[سوننە]]ی لە چینی ناوەڕاست و سەرەوە پاککردەوە و لە شوێنی ئەوان ئەفسەری کەمینە گوندنشینەکانی دانا. ھەروەھا دەسەڵاتی خۆی چەسپاند بە دروستکردنی «پاسەوانێکی تایبەتی»ی [[عەلەوی|عەلەوییەکان]] کە یارمەتیدەر بوو بۆ دووپاتکردنەوەی کۆنترۆڵی ڕژێم بەسەر سوپادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/41857625 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240213145817/https://www.jstor.org/stable/41857625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/447038 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230531093621/https://www.jstor.org/stable/447038 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوابەدوای شکستی سووریا لە [[شەڕی شەش ڕۆژە|جەنگی شەش ڕۆژە]] لەگەڵ [[ئیسرائیل]]، حافز ئەسەد دەستیکرد بە بەھێزکردنی سوپا بەشێوەیەکی بەرچاو بۆ ئەوەی ھاوسەنگی سەربازی لەگەڵ ئیسرائیل بەدەستبھێنێت. ھێزە چەکدارەکانی سووریا کە تاڕادەیەکی زۆر ھێزێکی سەرباز بوو، قەبارەی لە ٥٠ ھەزار کەسەوە لە ساڵی ١٩٦٧ بۆ ٢٢٥ ھەزار کەس لە ساڵی ١٩٧٣دا زیادی کرد، دواتر لە ساڵانی نەوەدەکاندا ٣٥٠ ھەزار کەسی تێپەڕاند. دوابەدوای داڕمانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٩١، سووریا سەرچاوەی سەرەکی کەرەستە سەربازییەکانی لەدەستدا، ئەمەش بەشداری کرد لە گۆشەگیرکردنی سوپای سووریا. ساڵی ٢٠٠٥ ٥٠٪ی بوودجەی نیشتیمانی سووریا بۆ خەرجی سەربازی و ھەواڵگری تەرخان کراوە. سوپای سووریا ٢١٥ ھەزار کارمەندی ھەمیشەیی و زیاتر لە ٤٠٠ ھەزار کارمەندی کۆکراوەی ھەبوو، لەگەڵ ٤٧٠٠ تانک، ٤٥٠٠ زرێپۆشی ھەڵگری سەرباز، ٨٥٠ مووشەکی سەرزەوی بۆ ئاسمانی، ٤٠٠٠ چەکی دژە فڕۆکە و ٦١١ فڕۆکەی شەڕکەر.<ref>https://books.google.com/books/about/The_Foreign_Policies_of_Arab_States.html?hl=ar&id=ZmpjEAAAQBAJ</ref> == مافی مرۆڤ == مافەکانی مرۆڤ لە سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە کردەوە نەبوون و پێشینەی مافی مرۆڤی حکوومەت لە خراپترینەکانی جیھان دادەنرێت. لە ئەنجامدا سووریای بەعسی بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن ڕێکخراوە نێونەتەوەیییە دیارەکانی وەک نەتەوە یەکگرتووەکان، ھیومان ڕایتس وۆچ، ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی و یەکێتیی ئەورووپا ئیدانە کرا. ئازادییە مەدەنییەکان و مافە سیاسییەکان و ئازادیی ڕادەربڕین و گردبوونەوە لەژێر دەسەڵاتی بەعسی بەشار ئەسەددا کە بە «یەکێک لە سەرکوتکەرترین ڕژێمەکانی جیھان» دادەنرا. ڕاپۆرتی «ئازادی لە جیھان»ی ساڵی ١٩٧٣ی فریدۆم ھاوس، سووریای لە «خراپترین لە خراپترین»ی وڵاتانی «نا ئازاد» ڕیزبەند کردووە، کەمترین نمرەی (١/١٠٠)ی بەدەستھێناوە.<ref>https://web.archive.org/web/20171122204734/https://www.hrw.org/world-report-2010</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230512100813/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2011/08/human-rights-council-debates-situation-human-rights-syrian-arab-republic</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230501155117/https://www.government.nl/latest/news/2023/04/24/eu-sanctions-syrian-regime-netherlands</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230309145759/https://freedomhouse.org/country/syria/freedom-world/2023</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230318081024/https://www.usip.org/publications/2023/03/syrias-stalemate-has-only-benefitted-assad-and-his-backers</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250110080025/https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|سۆشیالیزم|سووریا}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:بەشار ئەسەد]] [[پۆل:دەوڵەتە دیکتاتۆرەکان]] [[پۆل:مێژووی سووریا]] [[پۆل:کۆمارە سۆسیالیستییەکانی پێشوو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٣]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٦٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٧٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠١٠]] 762vmgr8uv668f9bmi595sfhmd6v9nn 1598741 1598740 2026-07-05T20:10:20Z Aram rebwar 77505 /* */ 1598741 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | country = سووریا | conventional_long_name = Syrian Arab Republic | native_name = {{native name|ar|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة}}<br>''al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah'' | common_name = سووریای بەعس | era = [[شەڕی سارد]] / [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]] | status = | government_type = دیکتاتۆری یەک حیزبی [[تەواوخوازی]] | year_start = ١٩٦٣ | year_end = ٢٠٢٤ | date_start = ٨ی ئازار | event_start = [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] | date_end = ٨ی کانوونی یەکەم | event_end = [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد]] | p1 = Syrian Republic (1961–1963) | flag_p1 = Flag of Syria (1961–1963).svg | s1 = Syrian Transitional Government | flag_s1 = Flag of Syria (2025-).svg | image_flag = Flag of the United Arab Republic (1958–1971), Flag of Syria (1980–2024).svg | flag_caption = Flag used from 1980 to 2024 | image_coat = Emblem of Syria (1980–2024).svg | symbol_type = هێما | image_map = Syria (orthographic projection).svg | image_map_caption = Location of the Syrian Arab Republic | capital = [[دیمەشق]] | national_motto = {{native phrase|ar|وَحْدَةٌ، حُرِّيَّةٌ، اِشْتِرَاكِيَّةٌ|italic=no}}<br>''Waḥdah, Ḥurrīyah, Ishtirākīyah''<br>"[[Unity, Freedom, Socialism]]" | national_anthem = "[[Humat ad-Diyar]]"<br>''Guardians of the Homeland'' | common_languages = [[عەرەبی]] | currency = [[لیرەی سووری]] (SYP) <!-- Timeline of Key Leaders --> | title_leader = [[President of Syria|President]] | leader1 = [[Lu'ay al-Atassi]] {{small|(یەکەم)}} | year_leader1 = ١٩٦٣ | leader2 = [[حافز ئەسەد]] | year_leader2 = ١٩٧١–٢٠٠٠ | leader3 = [[بەشار ئەسەد]] {{small|(کۆتا)}} | year_leader3 = ٢٠٠٠–٢٠٢٤ | title_deputy = [[Prime Minister of Syria|Prime Minister]] | deputy1 = [[Salah al-Din al-Bitar]] {{small|(یەکەم)}} | year_deputy1 = ١٩٦٣ | deputy2 = [[Mohammad Ghazi al-Jalali]] {{small|(کۆتا)}} | year_deputy2 = ٢٠٢٤ <!-- Statistics --> | stat_year1 = ٢٠٢٤ | stat_pop1 = 25000753 | stat_area1 = 185180 |Succeeded by={{ئاڵا|سووریا}} [[سووریا]]}} '''سووریای بەعس'''، بە فەرمی '''کۆماری عەرەبیی سووریا''' ({{بە عەرەبی|الجمهورية العربية السورية}}) لە نێوان ساڵەکانی ١٩٦٣ ھەتا ٢٠٢٤، حکوومەتی [[سووریا]] بوو کە لەژێر دەسەڵاتی [[حیزبی بەعس (سووریا)|لقی سووریا]]ی [[حیزبی بەعس]]دا بوو. شانبەشانی [[ڕژێمی بەعس|عێراق]] لە ساڵانی ١٩٦٨ ھەتا ٢٠٠٣، یەکێک لەو دوو حکوومەتە [[بەعسیزم|بەعسییانە]] لە جیھاندا بوو. ئەو حکوومەتە لەلایەن [[خێزانی ئەسەد|بنەماڵەی ئەسەد]]ەوە لە ساڵی ١٩٧١ ھەتا [[ھێرشەکانی ٢٠٢٤ی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|ھێرشەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا]] لە ساڵی ٢٠٢٤، بەڕێوە بردرا. حکوومەتی بەعس لە دوای [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] دامەزرا و لەلایەن ئەفسەرە سەربازییە [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوییەکان]]ەوە سەرکردایەتی دەکردرا. [[سەرۆککۆماری سووریا|سەرۆک کۆمار]]ی ئەوکاتی سووریا، [[سەلاح جەدید]] لە [[بزووتنەوەی چاکسازی (سووریا)|شۆڕشی چاکسازی]] لە ساڵی ١٩٧٠دا لەلایەن [[حافز ئەسەد]]ەوە لابردرا. بەرخۆدان لە دژی دەسەڵاتی ئەسەد بووە ھۆی [[کۆمەڵکوژیی حەما]] لە ساڵی ١٩٨٢. حافز ئەسەد لە ساڵی ٢٠٠٠دا مرد و [[بەشار ئەسەد]]ی کوڕی جێگاکەی گرتەوە. ناڕەزایەتییەکان دژی دەسەڵاتی بەعس لە ساڵی ٢٠١١ لە کاتی [[بەھاری عەرەبی]]دا بووە ھۆی دەستپێبوونی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]]، کە لە ئەنجامدا دەسەڵاتی حکوومەتی بەعس بەسەر بەشێکی بەرچاو لە سووریادا لاواز بوو. لە کۆتاییی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، زنجیرە ھێرشێک لەلایەن [[ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|گرووپەکانی ئۆپۆزیسیۆن]]ەوە لە سەرانسەریی سووریا سەریھەڵدا و لە ٨ی کانوونی دووەمی ھەمان ساڵدا بەھۆی [[کەوتنی دیمەشق]]، ڕژێمی ئەسەد [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد|ڕووخا]]. دواتر میدیاکان بڵاویان کردەوە کە بەشار ئەسەد لەگەڵ بنەماڵەکەی بەرەو [[مۆسکۆ]] ڕایان کردووە و مافی پەنابەریی سیاسییان وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئەسەد لە ڕووسیا |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/russia-says-syrias-assad-has-left-country-given-orders-peaceful-power-handover-2024-12-08/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Quillen |یەکەم=Maziar Motamedi,Umut Uras,Stephen |سەردێڕ=SYRIA’S AL-ASSAD OVERTHROWN |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/12/7/syria-war-live-news-govt-says-president-al-assad-has-not-fled-damascus |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian President Bashar Assad flees, war monitor says, as his government collapses and insurgents enter Damascus - CBS News |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/syrian-insurgents-enter-damascus-bashar-assad-flees-country/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.cbsnews.com |زمان=en-US}}</ref> == مێژوو == === کوودەتای ساڵی ١٩٦٣ و دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵاتی حیزبی بەعس === {{سەرەکی|کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا}} لە ساڵی ١٩٦١ [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی بەعس]] بە ھاوکاری چەند لایەنێک لە [[سووریا]]، بەڵگەنامەی جیابوونەوەیان واژوو کرد. دوابەدوای ئەمەش [[حافز ئەسەد]] و ژمارەیەک لە ھاوکارەکانی لە لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس بۆ ماوەی ٤٤ ڕۆژ لە میسر دەستبەسەر کران. دوای ئازادکردنیان، لە چوارچێوەی ئاڵوگۆڕی دیل بۆ ئەو ئەفسەرە میسریانەی لە سووریا دەستبەسەرکراون، گەڕێنرانەوە بۆ سووریا. لەگەڵ گەڕانەوەی بەھۆی دژایەتی لەگەڵ جیابوونەوەی لە سوپای سووریا دوورخرایەوە لە وەزارەتەکەیدا گواسترایەوە بۆ خزمەتگوزاری شارستانی. دوابەدوای کودەتاکەی ساڵی ١٩٦١ کە کۆتایی بە یەکێتیی سیاسی میسر و سووریا ھێنا، وڵاتەکە قۆناغێکی گێژاوی بەخۆیەوە بینی، کە بە کودەتاکەی بەعس لە ٨ی ئازاری ١٩٦٣ کۆتایی ھات، ئەندامانی حیزبی بەعس بە سەرۆکایەتی [[میشیل عەفلەق]] و سەلاحەددین ئەلبیتار دەستیان بەسەر دەسەڵاتدا گرت. بەعسییەکانیش لە بەرامبەردا حکوومەتی نوێی سووریایان کۆنترۆڵ کرد. ئەفسەری بەعسی حافز ئەسەد لەلایەن ھاوڕێ و ھەڤاڵەکەی لە لیژنەی سەربازی، بەڕێوەبەری کاروباری ئەفسەرانی ئەوکات، موقەدەم سەلاح جەدید، گەڕێنرایەوە بۆ خزمەت. دواتر لە ساڵی ١٩٦٤ لە پلەی ڕائیدەوە بەرزکرایەوە بۆ لیوا و وەک فەرماندەی ھێزی ئاسمانی و بەرگریی ئاسمانی دەستنیشانکرا. لیژنەی سەربازیی حیزبی بەعس دەستی کرد بە چەسپاندنی دەسەڵاتی خۆی، ئەرکی ئەویش فراوانکردنی تۆڕی لایەنگران و لایەنگرانی حیزبی بەعس بوو لەناو ھێزە چەکدارەکاندا. لە ٢٣ی شوباتی ١٩٦٦ لیژنەی سەربازی بە سەرۆکایەتی سەلاح جەدید و بە بەشداریی ئەو، کودەتایەکیان لەسەر فەرماندەیی نیشتمانیی حیزبی بەعس ئەنجامدا، کە میشێل عەفلەق دامەزرێنەری حیزبەکە و ئەمین ئەلحافز سەرۆککۆماری بەعس لەخۆگرتبوو. دواتر سەلاح جەدید دەستبەرداری پلەی سەربازی خۆی بوو بۆ ئەوەی بەتەواوەتی کۆنترۆڵکردنی ئەو حیزبە و حوکمڕانی سووریا بکات، ھاوکات حافز ئەسەد کۆنتڕۆڵی لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس و وەزارەتی بەرگریی سووریای گرتە دەست. حیزبی بەعس دوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن لیژنەی سەربازی لە ساڵی ١٩٦٣ لە سووریا، وەک دەوڵەتێکی تۆتالیتاری حوکمڕانی سووریای کرد، بەعسییەکان زاڵ بوون بەسەر ھەموو لایەنەکانی سیاسەت و پەروەردە و کولتوور و ئایینی وڵاتەکەدا، ھەروەھا چاودێری ھەموو لایەنەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە ڕێگەی [[موخەبەرات]] (پۆلیسی نھێنی) بەھێزەوە دەکرد. سوپای سووریا و پۆلیسی نھێنی دوای پاکتاوکردنی نوخبە تەقلیدییە مەدەنی و سەربازییەکانی ڕژێمی نوێ، لە ناو ئامێری حیزبدا یەکخران. کودەتاکەی بەعس لە ساڵی ١٩٦٣دا «پچڕانێکی بنەڕەتی» لە مێژووی ھاوچەرخی سووریادا بەدیکرد، بەو پێیەی ئەو حیزبە دەسەڵاتی قۆرخ کرد و دەوڵەتێکی تاک حیزبی دامەزراند و لە ڕێگەی جێبەجێکردنی ئایدۆلۆژیاکەیەوە سیستمێکی نوێی کۆمەڵایەتی-سیاسیی سەپاند. دوابەدوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن حیزبی بەعسەوە، ئەفسەرە سەربازییەکانی سەر بە حیزبەکە لە چوارچێوەی بەرنامەی ئایدیۆلۆژیی خۆیان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی پاکتاوکردن لە سەرانسەری سووریادا. ئەو سیاسەتمەدارانەی کۆماری دووەمی سووریا کە پاڵپشتی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی کرد، لەگەڵ سوپای سووریا کە ملکەچی حیزبی بەعس بوو، پاککرانەوە و تەسفییە کران. سیاسەتمەداران و کارمەندانی سەربازی و مەدەنییەکان کە پشتیوانی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی دەکرد، لەلایەن ئەنجومەنی نیشتمانیی فەرماندەیی شۆڕشگێڕی کە لەژێر دەسەڵاتی بەعسدایە، مافە کۆمەڵایەتی و یاسایییەکانیان لێسەندرایەوە. ئەمەش وای کرد ڕژێمی بەعس بتوانێت تەواوی چینی سیاسی لە کۆماری دووەمی سووریادا ھەڵبوەشێنێتەوە و دامودەزگاکانی لەناوببات. == سوپا == سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە ڕژێمێکی سەربازی [[دیکتاتۆر]] و دەوڵەتی پۆلیسی تایبەتمەند بوو. ھێزە چەکدارەکانی سووریا ھاوکاری گەیاندنی حیزبی بەعسیان کرد بۆ دەسەڵات. ڕژیم لە سایەی دڵسۆزی حیزب بۆ سوپا و پشتبەستنی زۆر بە ئامێری ئەمنی و سەربازی بوو. لە ساڵی ١٩٦٣ەوە سەرکردایەتی سوپای سووریا زیاتر دەچێتە سەر فەرماندەکانی بەعس و ئەفسەرانی بەعسیش پێشکەوتنخوازتر بوون. دوای ئەوەی حافز ئەسەد ھاتە سەر دەسەڵات، ئەفسەرانی [[سوننە]]ی لە چینی ناوەڕاست و سەرەوە پاککردەوە و لە شوێنی ئەوان ئەفسەری کەمینە گوندنشینەکانی دانا. ھەروەھا دەسەڵاتی خۆی چەسپاند بە دروستکردنی «پاسەوانێکی تایبەتی»ی [[عەلەوی|عەلەوییەکان]] کە یارمەتیدەر بوو بۆ دووپاتکردنەوەی کۆنترۆڵی ڕژێم بەسەر سوپادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/41857625 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240213145817/https://www.jstor.org/stable/41857625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/447038 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230531093621/https://www.jstor.org/stable/447038 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوابەدوای شکستی سووریا لە [[شەڕی شەش ڕۆژە|جەنگی شەش ڕۆژە]] لەگەڵ [[ئیسرائیل]]، حافز ئەسەد دەستیکرد بە بەھێزکردنی سوپا بەشێوەیەکی بەرچاو بۆ ئەوەی ھاوسەنگی سەربازی لەگەڵ ئیسرائیل بەدەستبھێنێت. ھێزە چەکدارەکانی سووریا کە تاڕادەیەکی زۆر ھێزێکی سەرباز بوو، قەبارەی لە ٥٠ ھەزار کەسەوە لە ساڵی ١٩٦٧ بۆ ٢٢٥ ھەزار کەس لە ساڵی ١٩٧٣دا زیادی کرد، دواتر لە ساڵانی نەوەدەکاندا ٣٥٠ ھەزار کەسی تێپەڕاند. دوابەدوای داڕمانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٩١، سووریا سەرچاوەی سەرەکی کەرەستە سەربازییەکانی لەدەستدا، ئەمەش بەشداری کرد لە گۆشەگیرکردنی سوپای سووریا. ساڵی ٢٠٠٥ ٥٠٪ی بوودجەی نیشتیمانی سووریا بۆ خەرجی سەربازی و ھەواڵگری تەرخان کراوە. سوپای سووریا ٢١٥ ھەزار کارمەندی ھەمیشەیی و زیاتر لە ٤٠٠ ھەزار کارمەندی کۆکراوەی ھەبوو، لەگەڵ ٤٧٠٠ تانک، ٤٥٠٠ زرێپۆشی ھەڵگری سەرباز، ٨٥٠ مووشەکی سەرزەوی بۆ ئاسمانی، ٤٠٠٠ چەکی دژە فڕۆکە و ٦١١ فڕۆکەی شەڕکەر.<ref>https://books.google.com/books/about/The_Foreign_Policies_of_Arab_States.html?hl=ar&id=ZmpjEAAAQBAJ</ref> == مافی مرۆڤ == مافەکانی مرۆڤ لە سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە کردەوە نەبوون و پێشینەی مافی مرۆڤی حکوومەت لە خراپترینەکانی جیھان دادەنرێت. لە ئەنجامدا سووریای بەعسی بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن ڕێکخراوە نێونەتەوەیییە دیارەکانی وەک نەتەوە یەکگرتووەکان، ھیومان ڕایتس وۆچ، ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی و یەکێتیی ئەورووپا ئیدانە کرا. ئازادییە مەدەنییەکان و مافە سیاسییەکان و ئازادیی ڕادەربڕین و گردبوونەوە لەژێر دەسەڵاتی بەعسی بەشار ئەسەددا کە بە «یەکێک لە سەرکوتکەرترین ڕژێمەکانی جیھان» دادەنرا. ڕاپۆرتی «ئازادی لە جیھان»ی ساڵی ١٩٧٣ی فریدۆم ھاوس، سووریای لە «خراپترین لە خراپترین»ی وڵاتانی «نا ئازاد» ڕیزبەند کردووە، کەمترین نمرەی (١/١٠٠)ی بەدەستھێناوە.<ref>https://web.archive.org/web/20171122204734/https://www.hrw.org/world-report-2010</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230512100813/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2011/08/human-rights-council-debates-situation-human-rights-syrian-arab-republic</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230501155117/https://www.government.nl/latest/news/2023/04/24/eu-sanctions-syrian-regime-netherlands</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230309145759/https://freedomhouse.org/country/syria/freedom-world/2023</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230318081024/https://www.usip.org/publications/2023/03/syrias-stalemate-has-only-benefitted-assad-and-his-backers</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250110080025/https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|سۆشیالیزم|سووریا}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:بەشار ئەسەد]] [[پۆل:دەوڵەتە دیکتاتۆرەکان]] [[پۆل:مێژووی سووریا]] [[پۆل:کۆمارە سۆسیالیستییەکانی پێشوو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٣]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٦٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٧٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠١٠]] hymlf72r5m42ood7owdcx2liqhwbzmc 1598743 1598741 2026-07-05T20:11:17Z Aram rebwar 77505 /* */ 1598743 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | country = سووریا | conventional_long_name = Syrian Arab Republic | native_name = {{native name|ar|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة}}<br>''al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah'' | common_name = سووریای بەعس | era = [[شەڕی سارد]] / [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]] | status = | government_type = دیکتاتۆری یەک حیزبی [[تەواوخوازی]] | year_start = ١٩٦٣ | year_end = ٢٠٢٤ | date_start = ٨ی ئازار | event_start = [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] | date_end = ٨ی کانوونی یەکەم | event_end = [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد]] | p1 = Syrian Republic (1961–1963) | flag_p1 = Flag of Syria (1961–1963).svg | s1 = [[سووریا]] | flag_s1 = Flag of Syria (2025-).svg | image_flag = Flag of the United Arab Republic (1958–1971), Flag of Syria (1980–2024).svg | flag_caption = Flag used from 1980 to 2024 | image_coat = Emblem of Syria (1980–2024).svg | symbol_type = هێما | image_map = Syria (orthographic projection).svg | image_map_caption = Location of the Syrian Arab Republic | capital = [[دیمەشق]] | national_motto = {{native phrase|ar|وَحْدَةٌ، حُرِّيَّةٌ، اِشْتِرَاكِيَّةٌ|italic=no}}<br>''Waḥdah, Ḥurrīyah, Ishtirākīyah''<br>"[[Unity, Freedom, Socialism]]" | national_anthem = "[[Humat ad-Diyar]]"<br>''Guardians of the Homeland'' | common_languages = [[عەرەبی]] | currency = [[لیرەی سووری]] (SYP) <!-- Timeline of Key Leaders --> | title_leader = [[President of Syria|President]] | leader1 = [[Lu'ay al-Atassi]] {{small|(یەکەم)}} | year_leader1 = ١٩٦٣ | leader2 = [[حافز ئەسەد]] | year_leader2 = ١٩٧١–٢٠٠٠ | leader3 = [[بەشار ئەسەد]] {{small|(کۆتا)}} | year_leader3 = ٢٠٠٠–٢٠٢٤ | title_deputy = [[Prime Minister of Syria|Prime Minister]] | deputy1 = [[Salah al-Din al-Bitar]] {{small|(یەکەم)}} | year_deputy1 = ١٩٦٣ | deputy2 = [[Mohammad Ghazi al-Jalali]] {{small|(کۆتا)}} | year_deputy2 = ٢٠٢٤ <!-- Statistics --> | stat_year1 = ٢٠٢٤ | stat_pop1 = 25000753 | stat_area1 = 185180 |Succeeded by={{ئاڵا|سووریا}} [[سووریا]]}} '''سووریای بەعس'''، بە فەرمی '''کۆماری عەرەبیی سووریا''' ({{بە عەرەبی|الجمهورية العربية السورية}}) لە نێوان ساڵەکانی ١٩٦٣ ھەتا ٢٠٢٤، حکوومەتی [[سووریا]] بوو کە لەژێر دەسەڵاتی [[حیزبی بەعس (سووریا)|لقی سووریا]]ی [[حیزبی بەعس]]دا بوو. شانبەشانی [[ڕژێمی بەعس|عێراق]] لە ساڵانی ١٩٦٨ ھەتا ٢٠٠٣، یەکێک لەو دوو حکوومەتە [[بەعسیزم|بەعسییانە]] لە جیھاندا بوو. ئەو حکوومەتە لەلایەن [[خێزانی ئەسەد|بنەماڵەی ئەسەد]]ەوە لە ساڵی ١٩٧١ ھەتا [[ھێرشەکانی ٢٠٢٤ی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|ھێرشەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا]] لە ساڵی ٢٠٢٤، بەڕێوە بردرا. حکوومەتی بەعس لە دوای [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] دامەزرا و لەلایەن ئەفسەرە سەربازییە [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوییەکان]]ەوە سەرکردایەتی دەکردرا. [[سەرۆککۆماری سووریا|سەرۆک کۆمار]]ی ئەوکاتی سووریا، [[سەلاح جەدید]] لە [[بزووتنەوەی چاکسازی (سووریا)|شۆڕشی چاکسازی]] لە ساڵی ١٩٧٠دا لەلایەن [[حافز ئەسەد]]ەوە لابردرا. بەرخۆدان لە دژی دەسەڵاتی ئەسەد بووە ھۆی [[کۆمەڵکوژیی حەما]] لە ساڵی ١٩٨٢. حافز ئەسەد لە ساڵی ٢٠٠٠دا مرد و [[بەشار ئەسەد]]ی کوڕی جێگاکەی گرتەوە. ناڕەزایەتییەکان دژی دەسەڵاتی بەعس لە ساڵی ٢٠١١ لە کاتی [[بەھاری عەرەبی]]دا بووە ھۆی دەستپێبوونی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]]، کە لە ئەنجامدا دەسەڵاتی حکوومەتی بەعس بەسەر بەشێکی بەرچاو لە سووریادا لاواز بوو. لە کۆتاییی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، زنجیرە ھێرشێک لەلایەن [[ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|گرووپەکانی ئۆپۆزیسیۆن]]ەوە لە سەرانسەریی سووریا سەریھەڵدا و لە ٨ی کانوونی دووەمی ھەمان ساڵدا بەھۆی [[کەوتنی دیمەشق]]، ڕژێمی ئەسەد [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد|ڕووخا]]. دواتر میدیاکان بڵاویان کردەوە کە بەشار ئەسەد لەگەڵ بنەماڵەکەی بەرەو [[مۆسکۆ]] ڕایان کردووە و مافی پەنابەریی سیاسییان وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئەسەد لە ڕووسیا |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/russia-says-syrias-assad-has-left-country-given-orders-peaceful-power-handover-2024-12-08/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Quillen |یەکەم=Maziar Motamedi,Umut Uras,Stephen |سەردێڕ=SYRIA’S AL-ASSAD OVERTHROWN |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/12/7/syria-war-live-news-govt-says-president-al-assad-has-not-fled-damascus |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian President Bashar Assad flees, war monitor says, as his government collapses and insurgents enter Damascus - CBS News |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/syrian-insurgents-enter-damascus-bashar-assad-flees-country/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.cbsnews.com |زمان=en-US}}</ref> == مێژوو == === کوودەتای ساڵی ١٩٦٣ و دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵاتی حیزبی بەعس === {{سەرەکی|کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا}} لە ساڵی ١٩٦١ [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی بەعس]] بە ھاوکاری چەند لایەنێک لە [[سووریا]]، بەڵگەنامەی جیابوونەوەیان واژوو کرد. دوابەدوای ئەمەش [[حافز ئەسەد]] و ژمارەیەک لە ھاوکارەکانی لە لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس بۆ ماوەی ٤٤ ڕۆژ لە میسر دەستبەسەر کران. دوای ئازادکردنیان، لە چوارچێوەی ئاڵوگۆڕی دیل بۆ ئەو ئەفسەرە میسریانەی لە سووریا دەستبەسەرکراون، گەڕێنرانەوە بۆ سووریا. لەگەڵ گەڕانەوەی بەھۆی دژایەتی لەگەڵ جیابوونەوەی لە سوپای سووریا دوورخرایەوە لە وەزارەتەکەیدا گواسترایەوە بۆ خزمەتگوزاری شارستانی. دوابەدوای کودەتاکەی ساڵی ١٩٦١ کە کۆتایی بە یەکێتیی سیاسی میسر و سووریا ھێنا، وڵاتەکە قۆناغێکی گێژاوی بەخۆیەوە بینی، کە بە کودەتاکەی بەعس لە ٨ی ئازاری ١٩٦٣ کۆتایی ھات، ئەندامانی حیزبی بەعس بە سەرۆکایەتی [[میشیل عەفلەق]] و سەلاحەددین ئەلبیتار دەستیان بەسەر دەسەڵاتدا گرت. بەعسییەکانیش لە بەرامبەردا حکوومەتی نوێی سووریایان کۆنترۆڵ کرد. ئەفسەری بەعسی حافز ئەسەد لەلایەن ھاوڕێ و ھەڤاڵەکەی لە لیژنەی سەربازی، بەڕێوەبەری کاروباری ئەفسەرانی ئەوکات، موقەدەم سەلاح جەدید، گەڕێنرایەوە بۆ خزمەت. دواتر لە ساڵی ١٩٦٤ لە پلەی ڕائیدەوە بەرزکرایەوە بۆ لیوا و وەک فەرماندەی ھێزی ئاسمانی و بەرگریی ئاسمانی دەستنیشانکرا. لیژنەی سەربازیی حیزبی بەعس دەستی کرد بە چەسپاندنی دەسەڵاتی خۆی، ئەرکی ئەویش فراوانکردنی تۆڕی لایەنگران و لایەنگرانی حیزبی بەعس بوو لەناو ھێزە چەکدارەکاندا. لە ٢٣ی شوباتی ١٩٦٦ لیژنەی سەربازی بە سەرۆکایەتی سەلاح جەدید و بە بەشداریی ئەو، کودەتایەکیان لەسەر فەرماندەیی نیشتمانیی حیزبی بەعس ئەنجامدا، کە میشێل عەفلەق دامەزرێنەری حیزبەکە و ئەمین ئەلحافز سەرۆککۆماری بەعس لەخۆگرتبوو. دواتر سەلاح جەدید دەستبەرداری پلەی سەربازی خۆی بوو بۆ ئەوەی بەتەواوەتی کۆنترۆڵکردنی ئەو حیزبە و حوکمڕانی سووریا بکات، ھاوکات حافز ئەسەد کۆنتڕۆڵی لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس و وەزارەتی بەرگریی سووریای گرتە دەست. حیزبی بەعس دوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن لیژنەی سەربازی لە ساڵی ١٩٦٣ لە سووریا، وەک دەوڵەتێکی تۆتالیتاری حوکمڕانی سووریای کرد، بەعسییەکان زاڵ بوون بەسەر ھەموو لایەنەکانی سیاسەت و پەروەردە و کولتوور و ئایینی وڵاتەکەدا، ھەروەھا چاودێری ھەموو لایەنەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە ڕێگەی [[موخەبەرات]] (پۆلیسی نھێنی) بەھێزەوە دەکرد. سوپای سووریا و پۆلیسی نھێنی دوای پاکتاوکردنی نوخبە تەقلیدییە مەدەنی و سەربازییەکانی ڕژێمی نوێ، لە ناو ئامێری حیزبدا یەکخران. کودەتاکەی بەعس لە ساڵی ١٩٦٣دا «پچڕانێکی بنەڕەتی» لە مێژووی ھاوچەرخی سووریادا بەدیکرد، بەو پێیەی ئەو حیزبە دەسەڵاتی قۆرخ کرد و دەوڵەتێکی تاک حیزبی دامەزراند و لە ڕێگەی جێبەجێکردنی ئایدۆلۆژیاکەیەوە سیستمێکی نوێی کۆمەڵایەتی-سیاسیی سەپاند. دوابەدوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن حیزبی بەعسەوە، ئەفسەرە سەربازییەکانی سەر بە حیزبەکە لە چوارچێوەی بەرنامەی ئایدیۆلۆژیی خۆیان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی پاکتاوکردن لە سەرانسەری سووریادا. ئەو سیاسەتمەدارانەی کۆماری دووەمی سووریا کە پاڵپشتی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی کرد، لەگەڵ سوپای سووریا کە ملکەچی حیزبی بەعس بوو، پاککرانەوە و تەسفییە کران. سیاسەتمەداران و کارمەندانی سەربازی و مەدەنییەکان کە پشتیوانی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی دەکرد، لەلایەن ئەنجومەنی نیشتمانیی فەرماندەیی شۆڕشگێڕی کە لەژێر دەسەڵاتی بەعسدایە، مافە کۆمەڵایەتی و یاسایییەکانیان لێسەندرایەوە. ئەمەش وای کرد ڕژێمی بەعس بتوانێت تەواوی چینی سیاسی لە کۆماری دووەمی سووریادا ھەڵبوەشێنێتەوە و دامودەزگاکانی لەناوببات. == سوپا == سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە ڕژێمێکی سەربازی [[دیکتاتۆر]] و دەوڵەتی پۆلیسی تایبەتمەند بوو. ھێزە چەکدارەکانی سووریا ھاوکاری گەیاندنی حیزبی بەعسیان کرد بۆ دەسەڵات. ڕژیم لە سایەی دڵسۆزی حیزب بۆ سوپا و پشتبەستنی زۆر بە ئامێری ئەمنی و سەربازی بوو. لە ساڵی ١٩٦٣ەوە سەرکردایەتی سوپای سووریا زیاتر دەچێتە سەر فەرماندەکانی بەعس و ئەفسەرانی بەعسیش پێشکەوتنخوازتر بوون. دوای ئەوەی حافز ئەسەد ھاتە سەر دەسەڵات، ئەفسەرانی [[سوننە]]ی لە چینی ناوەڕاست و سەرەوە پاککردەوە و لە شوێنی ئەوان ئەفسەری کەمینە گوندنشینەکانی دانا. ھەروەھا دەسەڵاتی خۆی چەسپاند بە دروستکردنی «پاسەوانێکی تایبەتی»ی [[عەلەوی|عەلەوییەکان]] کە یارمەتیدەر بوو بۆ دووپاتکردنەوەی کۆنترۆڵی ڕژێم بەسەر سوپادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/41857625 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240213145817/https://www.jstor.org/stable/41857625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/447038 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230531093621/https://www.jstor.org/stable/447038 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوابەدوای شکستی سووریا لە [[شەڕی شەش ڕۆژە|جەنگی شەش ڕۆژە]] لەگەڵ [[ئیسرائیل]]، حافز ئەسەد دەستیکرد بە بەھێزکردنی سوپا بەشێوەیەکی بەرچاو بۆ ئەوەی ھاوسەنگی سەربازی لەگەڵ ئیسرائیل بەدەستبھێنێت. ھێزە چەکدارەکانی سووریا کە تاڕادەیەکی زۆر ھێزێکی سەرباز بوو، قەبارەی لە ٥٠ ھەزار کەسەوە لە ساڵی ١٩٦٧ بۆ ٢٢٥ ھەزار کەس لە ساڵی ١٩٧٣دا زیادی کرد، دواتر لە ساڵانی نەوەدەکاندا ٣٥٠ ھەزار کەسی تێپەڕاند. دوابەدوای داڕمانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٩١، سووریا سەرچاوەی سەرەکی کەرەستە سەربازییەکانی لەدەستدا، ئەمەش بەشداری کرد لە گۆشەگیرکردنی سوپای سووریا. ساڵی ٢٠٠٥ ٥٠٪ی بوودجەی نیشتیمانی سووریا بۆ خەرجی سەربازی و ھەواڵگری تەرخان کراوە. سوپای سووریا ٢١٥ ھەزار کارمەندی ھەمیشەیی و زیاتر لە ٤٠٠ ھەزار کارمەندی کۆکراوەی ھەبوو، لەگەڵ ٤٧٠٠ تانک، ٤٥٠٠ زرێپۆشی ھەڵگری سەرباز، ٨٥٠ مووشەکی سەرزەوی بۆ ئاسمانی، ٤٠٠٠ چەکی دژە فڕۆکە و ٦١١ فڕۆکەی شەڕکەر.<ref>https://books.google.com/books/about/The_Foreign_Policies_of_Arab_States.html?hl=ar&id=ZmpjEAAAQBAJ</ref> == مافی مرۆڤ == مافەکانی مرۆڤ لە سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە کردەوە نەبوون و پێشینەی مافی مرۆڤی حکوومەت لە خراپترینەکانی جیھان دادەنرێت. لە ئەنجامدا سووریای بەعسی بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن ڕێکخراوە نێونەتەوەیییە دیارەکانی وەک نەتەوە یەکگرتووەکان، ھیومان ڕایتس وۆچ، ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی و یەکێتیی ئەورووپا ئیدانە کرا. ئازادییە مەدەنییەکان و مافە سیاسییەکان و ئازادیی ڕادەربڕین و گردبوونەوە لەژێر دەسەڵاتی بەعسی بەشار ئەسەددا کە بە «یەکێک لە سەرکوتکەرترین ڕژێمەکانی جیھان» دادەنرا. ڕاپۆرتی «ئازادی لە جیھان»ی ساڵی ١٩٧٣ی فریدۆم ھاوس، سووریای لە «خراپترین لە خراپترین»ی وڵاتانی «نا ئازاد» ڕیزبەند کردووە، کەمترین نمرەی (١/١٠٠)ی بەدەستھێناوە.<ref>https://web.archive.org/web/20171122204734/https://www.hrw.org/world-report-2010</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230512100813/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2011/08/human-rights-council-debates-situation-human-rights-syrian-arab-republic</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230501155117/https://www.government.nl/latest/news/2023/04/24/eu-sanctions-syrian-regime-netherlands</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230309145759/https://freedomhouse.org/country/syria/freedom-world/2023</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230318081024/https://www.usip.org/publications/2023/03/syrias-stalemate-has-only-benefitted-assad-and-his-backers</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250110080025/https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|سۆشیالیزم|سووریا}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:بەشار ئەسەد]] [[پۆل:دەوڵەتە دیکتاتۆرەکان]] [[پۆل:مێژووی سووریا]] [[پۆل:کۆمارە سۆسیالیستییەکانی پێشوو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٣]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٦٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٧٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠١٠]] 954bscav2ox5fhejslp6lr5t5pxdils 1598745 1598743 2026-07-05T20:14:27Z Aram rebwar 77505 /* */ 1598745 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | country = سووریا | conventional_long_name = Syrian Arab Republic | native_name = {{native name|ar|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة}}<br>''al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah'' | common_name = سووریای بەعس | era = [[شەڕی سارد]] / [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]] | status = | government_type = دیکتاتۆری یەک حیزبی [[تەواوخوازی]] | year_start = ١٩٦٣ | year_end = ٢٠٢٤ | date_start = ٨ی ئازار | event_start = [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] | date_end = ٨ی کانوونی یەکەم | event_end = [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد]] | p1 = کۆماری سووریا (١٩٦١–١٩٦٣) | flag_p1 = Flag of Syria (1930–1958, 1961–1963).svg | s1 = [[سووریا]] | flag_s1 = Flag of Syria (2025-).svg | image_flag = Flag of the United Arab Republic (1958–1971), Flag of Syria (1980–2024).svg | flag_caption = Flag used from 1980 to 2024 | image_coat = Emblem of Syria (1980–2024).svg | symbol_type = هێما | image_map = Syria (orthographic projection).svg | image_map_caption = Location of the Syrian Arab Republic | capital = [[دیمەشق]] | national_motto = {{native phrase|ar|وَحْدَةٌ، حُرِّيَّةٌ، اِشْتِرَاكِيَّةٌ|italic=no}}<br>''Waḥdah, Ḥurrīyah, Ishtirākīyah''<br>"[[Unity, Freedom, Socialism]]" | national_anthem = "[[Humat ad-Diyar]]"<br>''Guardians of the Homeland'' | common_languages = [[عەرەبی]] | currency = [[لیرەی سووری]] (SYP) <!-- Timeline of Key Leaders --> | title_leader = [[President of Syria|President]] | leader1 = [[Lu'ay al-Atassi]] {{small|(یەکەم)}} | year_leader1 = ١٩٦٣ | leader2 = [[حافز ئەسەد]] | year_leader2 = ١٩٧١–٢٠٠٠ | leader3 = [[بەشار ئەسەد]] {{small|(کۆتا)}} | year_leader3 = ٢٠٠٠–٢٠٢٤ | title_deputy = [[Prime Minister of Syria|Prime Minister]] | deputy1 = [[Salah al-Din al-Bitar]] {{small|(یەکەم)}} | year_deputy1 = ١٩٦٣ | deputy2 = [[Mohammad Ghazi al-Jalali]] {{small|(کۆتا)}} | year_deputy2 = ٢٠٢٤ <!-- Statistics --> | stat_year1 = ٢٠٢٤ | stat_pop1 = 25000753 | stat_area1 = 185180 |Succeeded by={{ئاڵا|سووریا}} [[سووریا]]}} '''سووریای بەعس'''، بە فەرمی '''کۆماری عەرەبیی سووریا''' ({{بە عەرەبی|الجمهورية العربية السورية}}) لە نێوان ساڵەکانی ١٩٦٣ ھەتا ٢٠٢٤، حکوومەتی [[سووریا]] بوو کە لەژێر دەسەڵاتی [[حیزبی بەعس (سووریا)|لقی سووریا]]ی [[حیزبی بەعس]]دا بوو. شانبەشانی [[ڕژێمی بەعس|عێراق]] لە ساڵانی ١٩٦٨ ھەتا ٢٠٠٣، یەکێک لەو دوو حکوومەتە [[بەعسیزم|بەعسییانە]] لە جیھاندا بوو. ئەو حکوومەتە لەلایەن [[خێزانی ئەسەد|بنەماڵەی ئەسەد]]ەوە لە ساڵی ١٩٧١ ھەتا [[ھێرشەکانی ٢٠٢٤ی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|ھێرشەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا]] لە ساڵی ٢٠٢٤، بەڕێوە بردرا. حکوومەتی بەعس لە دوای [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا]] دامەزرا و لەلایەن ئەفسەرە سەربازییە [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوییەکان]]ەوە سەرکردایەتی دەکردرا. [[سەرۆککۆماری سووریا|سەرۆک کۆمار]]ی ئەوکاتی سووریا، [[سەلاح جەدید]] لە [[بزووتنەوەی چاکسازی (سووریا)|شۆڕشی چاکسازی]] لە ساڵی ١٩٧٠دا لەلایەن [[حافز ئەسەد]]ەوە لابردرا. بەرخۆدان لە دژی دەسەڵاتی ئەسەد بووە ھۆی [[کۆمەڵکوژیی حەما]] لە ساڵی ١٩٨٢. حافز ئەسەد لە ساڵی ٢٠٠٠دا مرد و [[بەشار ئەسەد]]ی کوڕی جێگاکەی گرتەوە. ناڕەزایەتییەکان دژی دەسەڵاتی بەعس لە ساڵی ٢٠١١ لە کاتی [[بەھاری عەرەبی]]دا بووە ھۆی دەستپێبوونی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]]، کە لە ئەنجامدا دەسەڵاتی حکوومەتی بەعس بەسەر بەشێکی بەرچاو لە سووریادا لاواز بوو. لە کۆتاییی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، زنجیرە ھێرشێک لەلایەن [[ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|گرووپەکانی ئۆپۆزیسیۆن]]ەوە لە سەرانسەریی سووریا سەریھەڵدا و لە ٨ی کانوونی دووەمی ھەمان ساڵدا بەھۆی [[کەوتنی دیمەشق]]، ڕژێمی ئەسەد [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد|ڕووخا]]. دواتر میدیاکان بڵاویان کردەوە کە بەشار ئەسەد لەگەڵ بنەماڵەکەی بەرەو [[مۆسکۆ]] ڕایان کردووە و مافی پەنابەریی سیاسییان وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئەسەد لە ڕووسیا |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/russia-says-syrias-assad-has-left-country-given-orders-peaceful-power-handover-2024-12-08/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Quillen |یەکەم=Maziar Motamedi,Umut Uras,Stephen |سەردێڕ=SYRIA’S AL-ASSAD OVERTHROWN |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/12/7/syria-war-live-news-govt-says-president-al-assad-has-not-fled-damascus |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian government falls in stunning end to 50-year rule of Assad family |ناونیشان=https://apnews.com/article/syria-assad-sweida-daraa-homs-hts-qatar-7f65823bbf0a7bd331109e8dff419430 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Syrian President Bashar Assad flees, war monitor says, as his government collapses and insurgents enter Damascus - CBS News |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/syrian-insurgents-enter-damascus-bashar-assad-flees-country/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.cbsnews.com |زمان=en-US}}</ref> == مێژوو == === کوودەتای ساڵی ١٩٦٣ و دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵاتی حیزبی بەعس === {{سەرەکی|کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا}} لە ساڵی ١٩٦١ [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی بەعس]] بە ھاوکاری چەند لایەنێک لە [[سووریا]]، بەڵگەنامەی جیابوونەوەیان واژوو کرد. دوابەدوای ئەمەش [[حافز ئەسەد]] و ژمارەیەک لە ھاوکارەکانی لە لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس بۆ ماوەی ٤٤ ڕۆژ لە میسر دەستبەسەر کران. دوای ئازادکردنیان، لە چوارچێوەی ئاڵوگۆڕی دیل بۆ ئەو ئەفسەرە میسریانەی لە سووریا دەستبەسەرکراون، گەڕێنرانەوە بۆ سووریا. لەگەڵ گەڕانەوەی بەھۆی دژایەتی لەگەڵ جیابوونەوەی لە سوپای سووریا دوورخرایەوە لە وەزارەتەکەیدا گواسترایەوە بۆ خزمەتگوزاری شارستانی. دوابەدوای کودەتاکەی ساڵی ١٩٦١ کە کۆتایی بە یەکێتیی سیاسی میسر و سووریا ھێنا، وڵاتەکە قۆناغێکی گێژاوی بەخۆیەوە بینی، کە بە کودەتاکەی بەعس لە ٨ی ئازاری ١٩٦٣ کۆتایی ھات، ئەندامانی حیزبی بەعس بە سەرۆکایەتی [[میشیل عەفلەق]] و سەلاحەددین ئەلبیتار دەستیان بەسەر دەسەڵاتدا گرت. بەعسییەکانیش لە بەرامبەردا حکوومەتی نوێی سووریایان کۆنترۆڵ کرد. ئەفسەری بەعسی حافز ئەسەد لەلایەن ھاوڕێ و ھەڤاڵەکەی لە لیژنەی سەربازی، بەڕێوەبەری کاروباری ئەفسەرانی ئەوکات، موقەدەم سەلاح جەدید، گەڕێنرایەوە بۆ خزمەت. دواتر لە ساڵی ١٩٦٤ لە پلەی ڕائیدەوە بەرزکرایەوە بۆ لیوا و وەک فەرماندەی ھێزی ئاسمانی و بەرگریی ئاسمانی دەستنیشانکرا. لیژنەی سەربازیی حیزبی بەعس دەستی کرد بە چەسپاندنی دەسەڵاتی خۆی، ئەرکی ئەویش فراوانکردنی تۆڕی لایەنگران و لایەنگرانی حیزبی بەعس بوو لەناو ھێزە چەکدارەکاندا. لە ٢٣ی شوباتی ١٩٦٦ لیژنەی سەربازی بە سەرۆکایەتی سەلاح جەدید و بە بەشداریی ئەو، کودەتایەکیان لەسەر فەرماندەیی نیشتمانیی حیزبی بەعس ئەنجامدا، کە میشێل عەفلەق دامەزرێنەری حیزبەکە و ئەمین ئەلحافز سەرۆککۆماری بەعس لەخۆگرتبوو. دواتر سەلاح جەدید دەستبەرداری پلەی سەربازی خۆی بوو بۆ ئەوەی بەتەواوەتی کۆنترۆڵکردنی ئەو حیزبە و حوکمڕانی سووریا بکات، ھاوکات حافز ئەسەد کۆنتڕۆڵی لیژنەی سەربازی حیزبی بەعس و وەزارەتی بەرگریی سووریای گرتە دەست. حیزبی بەعس دوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن لیژنەی سەربازی لە ساڵی ١٩٦٣ لە سووریا، وەک دەوڵەتێکی تۆتالیتاری حوکمڕانی سووریای کرد، بەعسییەکان زاڵ بوون بەسەر ھەموو لایەنەکانی سیاسەت و پەروەردە و کولتوور و ئایینی وڵاتەکەدا، ھەروەھا چاودێری ھەموو لایەنەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە ڕێگەی [[موخەبەرات]] (پۆلیسی نھێنی) بەھێزەوە دەکرد. سوپای سووریا و پۆلیسی نھێنی دوای پاکتاوکردنی نوخبە تەقلیدییە مەدەنی و سەربازییەکانی ڕژێمی نوێ، لە ناو ئامێری حیزبدا یەکخران. کودەتاکەی بەعس لە ساڵی ١٩٦٣دا «پچڕانێکی بنەڕەتی» لە مێژووی ھاوچەرخی سووریادا بەدیکرد، بەو پێیەی ئەو حیزبە دەسەڵاتی قۆرخ کرد و دەوڵەتێکی تاک حیزبی دامەزراند و لە ڕێگەی جێبەجێکردنی ئایدۆلۆژیاکەیەوە سیستمێکی نوێی کۆمەڵایەتی-سیاسیی سەپاند. دوابەدوای دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لەلایەن حیزبی بەعسەوە، ئەفسەرە سەربازییەکانی سەر بە حیزبەکە لە چوارچێوەی بەرنامەی ئایدیۆلۆژیی خۆیان دەستیان کرد بە ئەنجامدانی پاکتاوکردن لە سەرانسەری سووریادا. ئەو سیاسەتمەدارانەی کۆماری دووەمی سووریا کە پاڵپشتی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی کرد، لەگەڵ سوپای سووریا کە ملکەچی حیزبی بەعس بوو، پاککرانەوە و تەسفییە کران. سیاسەتمەداران و کارمەندانی سەربازی و مەدەنییەکان کە پشتیوانی جیابوونەوەی سووریایان لە کۆماری یەکگرتووی عەرەبی دەکرد، لەلایەن ئەنجومەنی نیشتمانیی فەرماندەیی شۆڕشگێڕی کە لەژێر دەسەڵاتی بەعسدایە، مافە کۆمەڵایەتی و یاسایییەکانیان لێسەندرایەوە. ئەمەش وای کرد ڕژێمی بەعس بتوانێت تەواوی چینی سیاسی لە کۆماری دووەمی سووریادا ھەڵبوەشێنێتەوە و دامودەزگاکانی لەناوببات. == سوپا == سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە ڕژێمێکی سەربازی [[دیکتاتۆر]] و دەوڵەتی پۆلیسی تایبەتمەند بوو. ھێزە چەکدارەکانی سووریا ھاوکاری گەیاندنی حیزبی بەعسیان کرد بۆ دەسەڵات. ڕژیم لە سایەی دڵسۆزی حیزب بۆ سوپا و پشتبەستنی زۆر بە ئامێری ئەمنی و سەربازی بوو. لە ساڵی ١٩٦٣ەوە سەرکردایەتی سوپای سووریا زیاتر دەچێتە سەر فەرماندەکانی بەعس و ئەفسەرانی بەعسیش پێشکەوتنخوازتر بوون. دوای ئەوەی حافز ئەسەد ھاتە سەر دەسەڵات، ئەفسەرانی [[سوننە]]ی لە چینی ناوەڕاست و سەرەوە پاککردەوە و لە شوێنی ئەوان ئەفسەری کەمینە گوندنشینەکانی دانا. ھەروەھا دەسەڵاتی خۆی چەسپاند بە دروستکردنی «پاسەوانێکی تایبەتی»ی [[عەلەوی|عەلەوییەکان]] کە یارمەتیدەر بوو بۆ دووپاتکردنەوەی کۆنترۆڵی ڕژێم بەسەر سوپادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/41857625 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240213145817/https://www.jstor.org/stable/41857625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/447038 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230531093621/https://www.jstor.org/stable/447038 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوابەدوای شکستی سووریا لە [[شەڕی شەش ڕۆژە|جەنگی شەش ڕۆژە]] لەگەڵ [[ئیسرائیل]]، حافز ئەسەد دەستیکرد بە بەھێزکردنی سوپا بەشێوەیەکی بەرچاو بۆ ئەوەی ھاوسەنگی سەربازی لەگەڵ ئیسرائیل بەدەستبھێنێت. ھێزە چەکدارەکانی سووریا کە تاڕادەیەکی زۆر ھێزێکی سەرباز بوو، قەبارەی لە ٥٠ ھەزار کەسەوە لە ساڵی ١٩٦٧ بۆ ٢٢٥ ھەزار کەس لە ساڵی ١٩٧٣دا زیادی کرد، دواتر لە ساڵانی نەوەدەکاندا ٣٥٠ ھەزار کەسی تێپەڕاند. دوابەدوای داڕمانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە ساڵی ١٩٩١، سووریا سەرچاوەی سەرەکی کەرەستە سەربازییەکانی لەدەستدا، ئەمەش بەشداری کرد لە گۆشەگیرکردنی سوپای سووریا. ساڵی ٢٠٠٥ ٥٠٪ی بوودجەی نیشتیمانی سووریا بۆ خەرجی سەربازی و ھەواڵگری تەرخان کراوە. سوپای سووریا ٢١٥ ھەزار کارمەندی ھەمیشەیی و زیاتر لە ٤٠٠ ھەزار کارمەندی کۆکراوەی ھەبوو، لەگەڵ ٤٧٠٠ تانک، ٤٥٠٠ زرێپۆشی ھەڵگری سەرباز، ٨٥٠ مووشەکی سەرزەوی بۆ ئاسمانی، ٤٠٠٠ چەکی دژە فڕۆکە و ٦١١ فڕۆکەی شەڕکەر.<ref>https://books.google.com/books/about/The_Foreign_Policies_of_Arab_States.html?hl=ar&id=ZmpjEAAAQBAJ</ref> == مافی مرۆڤ == مافەکانی مرۆڤ لە سووریا لەژێر دەسەڵاتی بەعسدا بە کردەوە نەبوون و پێشینەی مافی مرۆڤی حکوومەت لە خراپترینەکانی جیھان دادەنرێت. لە ئەنجامدا سووریای بەعسی بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن ڕێکخراوە نێونەتەوەیییە دیارەکانی وەک نەتەوە یەکگرتووەکان، ھیومان ڕایتس وۆچ، ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی و یەکێتیی ئەورووپا ئیدانە کرا. ئازادییە مەدەنییەکان و مافە سیاسییەکان و ئازادیی ڕادەربڕین و گردبوونەوە لەژێر دەسەڵاتی بەعسی بەشار ئەسەددا کە بە «یەکێک لە سەرکوتکەرترین ڕژێمەکانی جیھان» دادەنرا. ڕاپۆرتی «ئازادی لە جیھان»ی ساڵی ١٩٧٣ی فریدۆم ھاوس، سووریای لە «خراپترین لە خراپترین»ی وڵاتانی «نا ئازاد» ڕیزبەند کردووە، کەمترین نمرەی (١/١٠٠)ی بەدەستھێناوە.<ref>https://web.archive.org/web/20171122204734/https://www.hrw.org/world-report-2010</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230512100813/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2011/08/human-rights-council-debates-situation-human-rights-syrian-arab-republic</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230501155117/https://www.government.nl/latest/news/2023/04/24/eu-sanctions-syrian-regime-netherlands</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230309145759/https://freedomhouse.org/country/syria/freedom-world/2023</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230318081024/https://www.usip.org/publications/2023/03/syrias-stalemate-has-only-benefitted-assad-and-his-backers</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250110080025/https://freedomhouse.org/sites/default/files/2023-03/FIW_World_2023_DigtalPDF.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|سۆشیالیزم|سووریا}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:بەشار ئەسەد]] [[پۆل:دەوڵەتە دیکتاتۆرەکان]] [[پۆل:مێژووی سووریا]] [[پۆل:کۆمارە سۆسیالیستییەکانی پێشوو]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٣]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٦٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٧٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:سووریا لە دەیەی ٢٠١٠]] 85lgkgbs8j0djjpvqp2vk24uc480nto 0 279028 1598962 1501725 2026-07-06T09:45:18Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٣ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598962 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}  '''دانی ڕۆدریک''' (لەدایکبووی ١٤ی ئابی ١٩٥٧) [[ئابوورناس|ئابوورناسێکی]] تورک و مامۆستای [[ئابووری سیاسیی نێونەتەوەیی]] لە [[قوتابخانەی کێنیدیی ھارڤارد|قوتابخانەی کێنیدی]] لە [[زانکۆی ھارڤارد|زانکۆی هارڤارد]]ە. ئەو ھەروەھا سەرنووسەری ھاوبەشی گۆڤاری ئەکادیمیی ''گلۆباڵ پۆلیسی''یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین= Staff writer |سەردێڕ= Editorial Board | journal = Global Policy | doi = <!-- not for this page --> |ناونیشان= https://onlinelibrary.wiley.com/page/journal/17585899/homepage/editorialboard.html}}</ref> == ژیاننامە == ڕەچەڵەکی بنەماڵەی ڕۆدریک بۆ [[سەفاردییەکان|جووە سەفاردییەکان]] دەگەڕێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Economist Wants Business and Social Aims to Be in Sync (Published 2007)|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/01/30/business/worldbusiness/30trade.html?ex=1327813200&en=b09c1256f811eb09&ei=5088|دوایین=Uchitelle|یەکەم=Louis}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://drodrik.scholar.harvard.edu/ ھەژماری سەرەکیی دانی ڕۆدریک] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241110095049/https://drodrik.scholar.harvard.edu/research-papers |date=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }} * [https://drodrik.scholar.harvard.edu/research-papers نوێترین لێکۆڵینەوەی دانی ڕۆدریک] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241110095049/https://drodrik.scholar.harvard.edu/research-papers |date=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }} * [http://rodrik.typepad.com/ وێبلۆگی دانی ڕۆدریک] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219012516/https://rodrik.typepad.com/ |date=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ }} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئابووری|تورکیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Dani Rodrik}} [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن]] [[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی باڵای نۆرماڵ]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧]] ft1qamggnjyapd3aenjsurz20s5t6ph 0 283078 1598969 1576399 2026-07-06T10:14:48Z ~2026-38252-11 77514 /* ناو */ توێژینەوەى مەیدانى، چاوپێکەوتن لەگەڵ گەروە و بەتەمەنەکانى گوندى دەربەندى گۆمى سیانان 1598969 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەربەندی گۆمی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.78843| 43.95457}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەربەندی گۆمی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.78843| 43.95457 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سەرگەڕان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٤٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەربەندی گۆمی''' (''{{lang-ar| دربند کومي}})، ({{lang-en| Darband Gomi }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی سەرگەڕان]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[سەرگەڕان]] بە دووری (١٤)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> ئەم گوندە دووجار بەر شاڵاوى تەعریبکردن کەوتووە. بەپێى سەرژمێرى گوندەکانى ناوچەکە لە سەردەمى هاتنى ئینگلیزەکان، لە ڕووى ژمارەى دانیشتوانەوە گەورەترین گوندى کەندێناوە بووە. بنەماڵەى (عەلى خضر قادر ئاغا) کە بە بنەماڵەى (حەماغایی) ناسراون و حەماغا باپیرە گەورەی ئەم بنەماڵەیە بووە، ئەم بنەماڵەیە لە کۆندا، گەورە و ئاغاى ئەم گوندە و عەشیرەتى سیان بوونە، بەڵام دواى مردنى (عەلى ئاغا) لە تەمەنێکى زوو، تەنها دوو کوڕى بچوکى بە ناوەکانى (عەزیز ئاغا و عثمان ئاغا) لە دواى خۆى بەجێهێشت، سەربارى بچوکی تەمەنیان، بەڵام بە هۆى خاکی بوون و خزم دۆستییان بە خۆشەویستى خزمانى عەشیرەتەکە و گوندەکەیان مانەوە، بەڵام دواى مردنى (عەلى ئاغا) بە هۆى بچوکى تەمەنی کوڕەکانی و خراپپبوونى بارودۆخى سیاسى و ئابورى ناوچەکە، بە هۆى جەنگ و ئاڵۆزییەکانى ناوچەکە و نەچوونە پاڵ هیچ ڕژێمێکى سیاسى بێگانە، ئەم بنەماڵەیە، بێ پاڵپشت مانەوە و دەسەڵاتى بنەماڵەکە بەسەر عەشیرەتەکە کەمبووەوە. (عەزیز ئاغا) کە برا گەورە بووە، پێنج کوڕى هەبووە بە ناوەکانى (حسین ئاغا، حمدامین ئاغا، حەماغا "ناوى (محەمەدە) و بەناوى حەماغاى باپیرە گەورەیان کراوەتەوە"، داراغا، شێرزاد ئاغا). هەروەها چوار کچى هەبووە بە ناوەکانى (حەمدیە، کتان "دایکى شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادریە"، پەرى، خانێ). بەڵام عثمان ئاغا کە کوڕە بچوکى (عەلى ئاغا) بووە، ئەویش لە تەمەنێکى گەنجى کۆچی دوایی دەکات، دوو کوڕ بە ناوەکانى (حەماغا،" ناوى (محەمەدە) و بە کاکە حەمە ناسراوە و بەناوى حەماغاى باپیرە گەورەیان کراوەتەوە"، شەمسەدین ئاغا)، هەروەها چوار کچى بە ناوەکانى (گولیخان، گوڵى سۆر، خوچۆل، ئەیشان). هەبووە. ئەم گوندە جگە لە عەشیرەتى سیان، چەند بنەماڵەیەکىترى تێدایە کە لە عەشیرەتەکانیترن، وەک (قزلباشى، بلباس "بنەماڵەى شەهید ڕێباز"،لەک، شێخەکاى بەرزنجى) بەڵام بە هۆى کورد بوون و دەوڵەمەندى ناوچەکەیان بە نەوت و بوونى چەندین بیرى نەوت لە گوندەکەدا، ئەم گوندە چەندینجار ڕووبەڕووى شاڵاوەکانى تەعریب و دەرکردن و ڕاگواستنى خەڵکەکەى بۆتەوە. بۆیە ڕۆڵەکانى ئەم گوندە هەر لە سەرەتاى شێستەکانەوە، لە ڕیزى پارتە کوردییەکان خەباتیان کردووە و دواتر بەشداریدەکەن لە ڕیزى شۆڕشەکانى کورد، وەک شۆڕشى ئەیلو شۆڕشى نوێى گەلەکەمان، لەم ڕێگایەشدا چەندین ڕۆڵەى ئەم گوندە زیندانى کراوە و چەندین شەهیدیان داوە.<ref name=":0">توێژینەوەى مەیدانى، چاوپێکەوتن لەگەڵ گەروە و بەتەمەنەکانى گوندى دەربەندى گۆمى سیانان</ref> لە دیارترین پێشمەرگە و خەباتگێرانى ئەم گوندە پێکهاتووە لە (کاکە حەمە "کوڕى عوسمانى عەلی ئاغاى"، ڕەفعەت عەبدوڵا "شەهید ڕێباز"، تەڵعەت خضر سەیفەدین، سلێمان عارەب "شەهید مەلا سلێمان"،شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادر (نەوەى عەلی اغاى)،نەهرۆ سەعید سۆفى، بوڕهان سەعد سۆفى، سەردار سەعید سۆفى، ناصر دەروێش خدر، کانەبى عوسمان، حسن خضر احمد، احمد خضر احمد). <ref name=":0" /> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''دەربەندی گۆمی''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[سۆربەش خدر]]. * لە باشوورەوە گوندی [[شێخ فسقە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[شەمزیناوە]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[چەڵتووک، کەندێناوە|چەڵتووک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = دەربەندی گۆمی | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2488229307 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٥١٧) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٩٥) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی سەرگەڕان]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 7v7p0ks2tont8gvpquvl262ejtll5v9 1598971 1598969 2026-07-06T11:35:55Z ~2026-38252-11 77514 /* ناو */ 1598971 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەربەندی گۆمی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.78843| 43.95457}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەربەندی گۆمی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.78843| 43.95457 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سەرگەڕان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٤٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەربەندی گۆم (دەربەندى گۆمى سیانان)''' '''دەربەندى گۆم'''، (''{{lang-ar| دربند کوم}})، ({{lang-en| Darbandi Gom: Darbandi Gomi Siyanan}}'')، ''({{lang-en|Derbendî Gom: Derbendî Gomî Siyanan}}'')، یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی سەرگەڕان]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[سەرگەڕان]] بە دووری (١٤)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> بەپێى ئینسایکلۆپیدیاى هەولێر و بەڵگەنامە کۆنەکاى پەیوەست بە سەرژمێرى گوندەکانى ناوچەکە لە سەردەمى هاتنى ئینگلیزەکاندا، دەربەندى گۆم، لە ڕووى ژمارەى دانیشتوانەوە گەورەترین گوندى کەندێناوە بووە. === <small>مێژووى گوندەکە</small> === بنەماڵەى (عەلى خضر قادر ئاغا) کە بە بنەماڵەى (حەماغایی) ناسراون و حەماغا باپیرە گەورەی ئەم بنەماڵەیە بووە، ئەم بنەماڵەیە لە کۆندا، دامەزرێنەر و گەورە و ئاغاى ئەم گوندە و عەشیرەتى سیان بوونە، بەڵام دواى مردنى (عەلى ئاغا) لە تەمەنێکى زوو، تەنها دوو کوڕى بچوکى بە ناوەکانى (عەزیز ئاغا و عثمان ئاغا) لە دواى خۆى بەجێهێشت، سەربارى بچوکی تەمەنیان، بەڵام بە هۆى خاکی بوون و خزم دۆستییان بە خۆشەویستى خزمانى عەشیرەتەکە و گوندەکەیان مانەوە، بەڵام دواى مردنى (عەلى ئاغا) بە هۆى بچوکى تەمەنی کوڕەکانی و خراپپبوونى بارودۆخى سیاسى و ئابورى ناوچەکە، بە هۆى جەنگ و ئاڵۆزییەکانى ناوچەکە و نەچوونە پاڵ هیچ ڕژێمێکى سیاسى بێگانە، ئەم بنەماڵەیە، بێ پاڵپشت مانەوە و دەسەڵاتى بنەماڵەکە بەسەر عەشیرەتەکە کەمبووەوە. (عەزیز ئاغا) کە برا گەورە بووە، پێنج کوڕى هەبووە بە ناوەکانى (حسین ئاغا، حمدامین ئاغا، حەماغا "ناوى (محەمەدە) و بەناوى حەماغاى باپیرە گەورەیان کراوەتەوە"، داراغا، شێرزاد ئاغا). هەروەها چوار کچى هەبووە بە ناوەکانى (حەمدیە، کتان "دایکى شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادریە"، پەرى، خانێ). بەڵام عثمان ئاغا کە کوڕە بچوکى (عەلى ئاغا) بووە، ئەویش لە تەمەنێکى گەنجى کۆچی دوایی دەکات، دوو کوڕ بە ناوەکانى (محمد ئاغا،" بە (کاکە حەمە) ناسراوە و بەناوى حەماغاى باپیرە گەورەیان کراوەتەوە"، شەمسەدین ئاغا)، و چوار کچىشى بە ناوەکانى (گولیخان، گوڵى سۆر، خچۆل، ئەیشان) هەبووە.<ref name=":0" /> ==== '''تەعریبکردنى گوندەکە''' ==== ئەم گوندە دووجار بەر شاڵاوى تەعریبکردن کەوتووە خەڵکەکەى دەرکراون و گوندەکە سوتێندراوە. سوتانى یەکەمى گوندەکە بۆ هاتنى (حەرەس قەومىیەکان) و ساڵى ١٩٦٣ دەگەڕێتەوە، کە سێ هاوڵاتى گوندەکە بە ناوەکانى (حامد حەمەد عەبدوڵڵا " هاوسەرى حەمدییەى کچى عەزیز ئاغاى"، قادر عمر عەیشێ، خەلیفە کاخدر) شەهید دەکەن، هەرچى گەنج و پیاوى گوندەکەش هەیە دەستگیر دەکرێت، دواتر بە مەرجى ئەوەى کە ناوچەکە چۆڵ بکەن و نەگەڕێنەوە ئازاد کراون. بەڵام دواى گۆڕانى بارودۆخى سیاسى عێراق، خەڵکەکە دوبارە دەگەڕێنەوە گوندەکە و ئاوەدانى دەکەنەوە، بەڵام بۆ جارى دووەم دواى شکستى شۆڕشى ئەیلول خەڵکى گوندەکە دوبارە دەردەکرێن و گوندەکە دەسوتێنرێت، دواتر خەڵکى عەرەبى ناوچەکانى ناوەڕاستى عێراق دەهێنن و لە شوێنى دانیشتوانە ڕەسەنى گوندەکە نیشتەجێى دەکەن. ===== عەشیرەتەکانى گوندەکە ===== بەهۆى جوامێرى و خانەدانى و گەورەیی و سینگفراوانى بنەماڵەى (عەلی ئاغا)، چەندین بنەماڵەى تر هاتونەتە گوندەکە و شوێنیان بۆ دابینکراوە و وەک خەڵکێکى گوندەکە مامەڵەیان لەگەڵ کراوە و ئەوبنەماڵانەش خۆیان بە بەشێک لە گوندەکە زانیوە. بێجگە لەوە کە عەشیرەتى سیان زۆرینەى بنەماڵەکانى ئەم گوندە پێکدەهێنن، چەند بنەماڵەیەکىترى هەن کە سەر بە عەشیرەتەکانیترى ناوچەکەن، وەک (لەک، قزلباشى، بلباس "بنەماڵەى شەهید ڕێباز"، شێخەکانى بەرزنجى). ====== پێشمەرگە و خەباتگێڕانى گوندەکە ====== کورد بوونى خەڵکەکە و دەوڵەمەندى ناوچەکە بە نەوت و بوونى چەندین بیرى نەوت لە گوندەکەدا، بووەتە هۆکارى ئەوەى کە ئەم گوندە چەندینجار ڕووبەڕووى شاڵاوەکانى تەعریب و دەرکردن و ڕاگواستنى خەڵکەکەى ببێتەوە. بۆیە ڕۆڵەکانى ئەم گوندە هەر لە سەرەتاى شێستەکانەوە، لە ڕیزى پارتە کوردییەکان خەباتیان کردووە و بەشداریانکردووە لە ڕیزى شۆڕشەکانى کورد لە باشوردا، وەک شۆڕشى ئەیلو شۆڕشى نوێى گەلەکەمان، لەم ڕێگایەشدا چەندین ڕۆڵەى ئەم گوندە زیندانى کراوە و شەهید کراوە.<ref name=":0">توێژینەوەى مەیدانى، چاوپێکەوتن لەگەڵ گەروە و بەتەمەنەکانى گوندى دەربەندى گۆمى سیانان</ref> لە دیارترین پێشمەرگە و خەباتگێرانى ئەم گوندە پێکهاتووە لە (کاکە حەمە "کوڕى عوسمانى عەلی ئاغاى"، ڕەفعەت عەبدوڵا "شەهید ڕێباز"، تەڵعەت خضر سەیفەدین، سلێمان عارەب "شەهید مەلا سلێمان"،شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادر (نەوەى عەلی اغاى)،نەهرۆ سەعید سۆفى، بوڕهان سەعد سۆفى، سەردار سەعید سۆفى، ناصر دەروێش خدر، شاسوار ڕەسول، کانەبى عوسمان، حسن خضر احمد، احمد خضر احمد). <ref name=":0" /> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''دەربەندی گۆمی''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[سۆربەش خدر]]. * لە باشوورەوە گوندی [[شێخ فسقە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[شەمزیناوە]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[چەڵتووک، کەندێناوە|چەڵتووک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = دەربەندی گۆمی | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2488229307 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٥١٧) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٩٥) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئایاری ٢٠٢٤| نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی سەرگەڕان]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] m4xnodn5c5wlhls95acgsjzwh0edfdc 0 284656 1598897 1575048 2026-07-05T23:43:02Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598897 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Granizo.jpg|وێنۆک| تەرزەیەکی گەورە، نزیکەی {{Cvt|6|cm}} لە تیرەدا]] '''تەرزە یان تەزرە''' جۆرێکە لە [[بارین|بارانبارینی]] ڕەق.<ref name="hail">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/hail/#:~:text=Hail%20is%20a%20type%20of,can%20be%20round%20or%20jagged.|سەردێڕ=hail |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210222225114/https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/hail/#:~:text=Hail%20is%20a%20type%20of,can%20be%20round%20or%20jagged. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=nationalgeographic.org |زمان=en}}</ref> جیاوازە لە گوللەی سەھۆڵ ("sleet"ی ئینگلیزی ئەمریکی)، ھەرچەندە زۆرجار ئەم دووانە بە یەک شت دادەندرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئابی ١٩٩٩|ناونیشان=http://www.straightdope.com/columns/read/1668/whats-the-difference-between-hail-sleet-and-freezing-rain|سەردێڕ=What’s the difference between hail, sleet, and freezing rain? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140202162403/http://www.straightdope.com/columns/read/1668/whats-the-difference-between-hail-sleet-and-freezing-rain |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|وێبگە=[[The Straight Dope]]}}</ref> پێکدێت لە تۆپ یان گرێی ناڕێک لە سەھۆڵ کە ھەریەکەیان پێی دەوترێت '''دەنکە تەرزە'''. بە پێچەوانەی جۆرەکانی تری بارینی [[سەھۆڵ|سەھۆڵی ئاو]]، وەکو گراوپێل (کە لە سەھۆڵی ڕیم دروست کراوە)، گوللەی سەھۆڵ (کە بچووکتر و نیمچە ڕووناکترن)، و [[بەفر]] (کە پێکھاتووە لە پەڕۆی بچووک و ناسک و بلوری یان دەرزی)، دەنکی تەرزە بەزۆری لە نێوان {{Cvt|5|mm|in|1}} دەپێورێت و {{Cvt|15|cm|in|0}} لە تیرەدا.<ref name="hail"/> کۆدی ڕاپۆرتکردنی METAR بۆ تەرزە {{Cvt|5|mm|in}} یان زیاتر '''GR''' ە، لەکاتێکدا دەنکە تەرزەی بچووکتر و گراوپێل کۆدی '''GS''' یان ھەیە. تەرزە لە زۆربەی [[ڕەشەبای برووسکاوی|ڕەشەباکاندا]] ئەگەری ھەیە (وەک چۆن لەلایەن cumulonimbus بەرھەم دەھێنرێت)،<ref name="gloss">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٩|ناونیشان=http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=hail1|سەردێڕ=Allenpress.com |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100725142407/http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=hail1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٠٩|وێبگە=Glossary of Meteorology}}</ref> ھەروەھا لە ماوەی {{Cvt|2|nmi|km}} لە زریانی دایک و باوک. دروستبوونی تەرزە پێویستی بە ژینگەکانی جووڵەی بەھێز و بەرەو سەرەوەی ھەوا ھەیە لە ناو ڕەشەبای دایک و باوکدا (ھاوشێوەی [[تۆرنادۆ|گەردەلوولەکان]]) و بەرزییەکانی دابەزینی ئاستی بەستن. لە ناوەڕاستی پانییەکاندا، تەرزە لە نزیک ناوەوەی کیشوەرەکان دروست دەبێت، لەکاتێکدا، لە ناوچە گەرمەکاندا، زیاتر لە [[بەرزی لە ئاستی دەریا|بەرزایییە]] بەرزەکاندا قەتیس دەبێت. ڕێگا ھەیە بۆ دیاریکردنی ڕەشەبا بەرھەمھێنەرەکانی تەرزە بە بەکارھێنانی مانگی دەستکردی کەشوھەوا و وێنەی ڕاداری کەشوھەوا. دەنکەکانی تەرزە بەگشتی بە خێرایی زیاتر دادەبەزن لەگەڵ گەشەکردنی قەبارەیان، ھەرچەندە ھۆکارە ئاڵۆزەکانی وەک توانەوە، خۆلێدان لەگەڵ ھەوا، با و کارلێککردن لەگەڵ باران و تەرزە دەتوانن دابەزینیان لە [[تەوشک|بەرگەھەوای زەویدا]] خاو بکەنەوە. ھۆشداریی توندی کەشوھەوا بۆ تەرزە دەدرێت کاتێک دەنکەکان دەگەنە قەبارەیەکی زیانبەخش، چونکە دەتوانێت زیانێکی زۆر بە پێکھاتە دروستکراوەکانی مرۆڤ بگەیەنێت، و، زۆرترین جار بەروبوومی جووتیاران. لە بەھاری ٢٠٢٥ەوە زانایان لە ئەمریکا دەست بە کارەکانیان دەکەن لە بوارێکی نوێی لێکۆڵینەوەدا: ICECHIP کە کورتکراوەی «تاقیکردنەوەی ھاوبەشی لە شوێنی خۆیدا بۆ کۆکردنەوەی تەرزە لە دەشتەکاندا».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rice |یەکەم=Doyle |ناونیشان=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2025/02/22/hail-research-to-study-the-perplexing-ice-that-falls-from-the-sky/78968111007/|سەردێڕ=Perplexing chunks of ice sometimes fall from the sky. Scientists want to learn more. |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=USA TODAY |زمان=en-US}}</ref> ئەم پڕۆژەیە کە لێکۆڵینەوە لە پرۆسەکانی تەرزە دەکات لە ڕەشەبادا لە دوو ناوچەی ناسراو بە "کۆڵانەکانی تەرزە"- دەشتە گەورەکان و بەدرێژایی زنجیرە پێشەوەی شاخەکانی ڕۆکی لە کۆلۆرادۆ و وایۆمینگ- گەورەترین ھەڵمەتی مەیدانییە لە جیھاندا کە تا ئێستا تەرخانکراوە بۆ لێکۆڵینەوە لە تەرزە، کە ١٠٠ زانا لە چوار وڵات و ١١ ویلایەت بەشدارن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.science.org/content/article/more-damaging-tornadoes-hail-may-finally-get-scientific-attention-it-deserves|سەردێڕ=More damaging than tornadoes, hail may finally get the scientific attention it deserves |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=www.science.org |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == ئەمانەش ببینە == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rogers and Yau|سەردێڕ=A Short Course in Cloud Physics|بڵاوکەرەوە=Butterworth-Heinemann|ساڵ=١٩٨٩|ژپنک=٠-٧٥٠٦-٣٢١٥-١|شوێن=Massachusetts}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jim Mezzanotte|سەردێڕ=Hailstorms|بڵاوکەرەوە=Gareth Stevens Publishing|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٣٦٨-٧٩١٢-٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Snowden Dwight Flora|سەردێڕ=Hailstorms of the United States|بڵاوکەرەوە=Textbook Publishers|ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٥٨١-١٦٩٨-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Narayan R. Gokhale|سەردێڕ=Hailstorms and Hailstone Growth|بڵاوکەرەوە=State University of New York Press|ساڵ=١٩٧٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٣٩٥-٣١٣-٩}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Duncan Scheff|سەردێڕ=Ice and Hailstorms|بڵاوکەرەوە=Raintree Publishers|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٩٨-٤٧٠٣-٩}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.hailtrends.com/ ئامرازەکانی توێژینەوەی زریانی تەرزە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220202164800/http://www.hailtrends.com/ |date= ٢ی شوباتی ٢٠٢٢ }} Archived لە hailtrends.com * [https://web.archive.org/web/20091015141754/http://www.ucar.edu/communications/factsheets/Hail.html سڵاو لە فاکتشیت] (ئەرشیڤ کراوە) لە ucar.edu * [http://www.ncdc.noaa.gov/billions کارەساتەکانی کەشوھەوا و کەشوھەوای ملیار دۆلاری ئەمریکی] Archived لە NOAA.gov {{پۆلی کۆمنز|Hail}} {{تووڵی دەروازە|کەشوھەوا}} [[پۆل:مەترسییەکانی کەشوھەوا]] [[پۆل:زریان]] [[پۆل:بارین]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:تەرزە]] [[پۆل:شەختە]] 73c44lnmjcs997zy7yv5kmkyes8oql0 0 285334 1598649 1451213 2026-07-05T14:46:24Z 1silent scientist 51740 1598649 wikitext text/x-wiki '''ناڕەزایەتییەکانی عێراق ٢٠١٩–٢٠٢١''' یان بە '''شۆڕشی تشرین''' ناسراوە، ئەو خۆپیشاندانانە بوون کە لە [[١ی تشرینی یەکەم|١ی تشرینی یەکەمی]] [[٢٠١٩]] لە [[بەغدا]] و پارێزگاکانی دیکەی باشووری [[عێراق]] لە ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە تێکچوونی بارودۆخی ئابووری وڵات و بەربڵاوی [[گەندەڵی]] دارایی و کارگێڕی و [[بێکاری]] سەریھەڵدا. داواکاری خۆپیشاندەران بریتی بوون لە ڕووخانی ڕژێمی دەسەڵاتدار، دەستلەکارکێشانەوەی [[حکوومەتی عادل عەبدولمەھدی|حکوومەتەکەی عادل عەبدولمەھدی]]، پێکھێنانی حکوومەتی کاتی، و ئەنجامدانی ھتبژاردنی پێشوەختە. ھەروەھا خۆپیشاندەران دەستوەردانی ئێرانیان لە عێراق شەرمەزار کرد و بەشێکی زۆریان [[ئاڵای ئێران|ئاڵای ئێرانیان]] سووتاند و دروشمی «نا [[ئەمریکا]]، نا [[ئیسرائیل]]، نا [[سعوودیە]]، نا [[ئێران]]»یان بەرزکردەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=جريدة تكتك، جريدة أصدرها مجموعة من الصحفيين من ساحة التحرير. |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=جريدة تكتك |ناونیشان=https://www.docdroid.net/e0GXmbZ/t6-pdf#page=8 |journal=جريدة تكتك العدد ٦، صفحة الغلاف |issue=6 |پەڕەکان=٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240610191503/https://www.docdroid.net/e0GXmbZ/t6-pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> ھێزە ئەمنییەکان بە توندوتیژییەکی ئەوتۆ ڕووبەڕووی ئەو خۆپیشاندانانە بوونەتەوە، بە بەکارھێنانی قەناس بەدەست و بە گوللەی زیندوو خۆپیشاندەرانیان کردە ئامانج. ژمارەی ئەو خۆپیشاندەران کە لە سەرەتای خۆپیشاندانەکانەوە کوژراون، نزیکەی ٧٤٠ کەس بووە <ref name="مولد تلقائيا14">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.skynewsarabia.com/middle-east/1314669-%D9%85%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%8A%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%82%D8%B3-%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%95%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B7%D8%B1%D9%82-%D9%88%D8%AC%D8%B3%D9%88%D8%B1|سەردێڕ=Radware Captcha Page |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200131212529/https://www.skynewsarabia.com/middle-east/1314669-متظاهرو-العراق-يتحدون-الطقس-واستمرار-إغلاق-طرق-وجسور |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> <ref name="مولد تلقائيا10">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=KULLAB |یەکەم=SAMYA |ناونیشان=https://apnews.com/3925083b3b12b9c08d7d7c909fbd5fc4|سەردێڕ=Iraqi officials raise toll to 25 killed in Baghdad bloodshed |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191223201832/https://apnews.com/3925083b3b12b9c08d7d7c909fbd5fc4 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=إنجليزية}}</ref> و زیاتر لە ١٧ ھەزار کەس لەکاتی خۆپیشاندانەکاندا بریندار بوون، لەنێویاندا ٣٠٠٠ کەس تووشی «کەمئەندامی» جەستەیی بوون جگە لە دەستگیرکردنی زۆرێک لە خۆپیشاندەران و بڕینی [[ئینتەرنێت]]. ئەم نائارامیانە بە کوشندەترین نائارامی لە عێراق دادەنرێت لە دوای کۆتایی ھاتنی [[شەڕ لە عێراق (٢٠١٤–٢٠١٧)|شەڕی ناوخۆی]] [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]] لە مانگی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧. خۆپیشاندانەکان بۆ ماوەیەک دواخران بەھۆی [[ئەربەعین|سەفەری ئەربەعین]] [[حوسێن کوڕی عەلی|بۆ ئیمام حسێن]]، پاشان لە [[ڕۆژ|ڕۆژی ھەینی]] [[ھەینی|٢٥]]ی تشرینی یەکەم نوێکرایەوە و دوای سووتاندنی کونسوڵخانەی ئێران لە نەجەف لە [[٢٧ی تشرینی دووەم|٢٧ی تشرینی دووەمی]] ٢٠١٩، دەیان کەس کوژران و بریندار بوون، و [[خوێن|خوێناویترین]] ڕۆژی ناڕەزایەتییەکان بوو، بە تایبەت لە [[پارێزگای زیقار]]، کە کۆمەڵکوژیی ناسریە تێیدا ڕوویدا، کە بووە ھۆی ئەوەی سەرۆک وەزیرانی عێراق نیازی خۆی بۆ پێشکەشکردنی دەستلەکارکێشانەوەی خۆی ڕاگەیاند. لە [[٣٠ی تشرینی دووەم|٣٠ی تشرینی دووەمدا]] [[عادل عەبدولمەھدی|عادل عەبدولمەھدی]] دەستلەکارکێشانەوەی خۆی لە پۆستی سەرۆکوەزیران پێشکەش کرد لە وەڵامی داواکارییەکی گەورەی ئایەتوڵڵا [[عەلی سیستانی]]، ئەمەش ڕێگەی خۆشکرد بۆ ھەڵبژاردنی نوێ بۆ کەمکردنەوەی دۆخی وڵات. کۆمسیۆنی باڵای مافەکانی مرۆڤی عێراق ڕای گەیاند، ژمارەی کوژراوانی ناڕەزایەتی لە ماوەی [[مانگەکان|دوو مانگی]] ڕابردوودا بۆ ٤٩٥ کوژراو و زیاتر لە ٢١ ھەزار بریندار بەرزبووەتەوە. ھەروەھا کۆمسیۆن ڕفاندنی ١٧٠ خۆپیشاندەر و خۆپیشاندەرانی ڕاگەیاند، بەڵام تا ئێستا شوێنیان نادیارە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.alarabiya.net/ar/arab-and-world/iraq/2019/12/28/العراق-490-قتيلا-في-بغداد-ومدن-الجنوب-بالاحتجاجات-.html|سەردێڕ=مفوضية حقوق الإنسان: مقتل 490 شخصاً بتظاهرات العراق |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191228155736/https://www.alarabiya.net/ar/arab-and-world/iraq/2019/12/28/العراق-490-قتيلا-في-بغداد-ومدن-الجنوب-بالاحتجاجات-.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> [[پەڕگە:متظاهر_عراقي_يحمل_علم_في_ثورة_تشرين.jpg|وێنۆک|خۆپیشاندەرێک [[ئاڵای عێراق]] ھەڵدەدات، لەکاتێکدا بینای [[چێشتخانەی تورکی (بەغدا)|چێشتخانەی تورکی]] لە پشتەوە دەردەکەوێت.]] [[پەڕگە:اصابة_قاتلة_في_الرأس_استهدفت_طفلا_ذو_15_عاما_بقنبلة_مسيل_دموع_اطلقها_الامن_العراقي.jpg|وێنۆک|خۆپیشاندەران تەرمی شەھیدێکیان ھەڵگرتووە، دوای ئەوەی لە نزیک پردی ئەلجومھورییە [[گازی فرمێسکڕێژ]] بەر سەری کەوت.]] [[پەڕگە:ادلة_على_الذخيرة_الحية_المستمخدمة_ضد_المتظاهرين.jpg|وێنۆک|وێنەیەک کە تەقەمەنی زیندوو نیشان دەدات کە بۆ بڵاوەپێکردنی ناڕەزایەتییەکان بەکارھاتووە لە دووەم ڕۆژی ناڕەزایەتییەکان.]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|2019 Iraqi protests}} {{شریتی دەروازە|سیاسەت|عێراق|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠|زانستی سیاسەت}} [[پۆل:دەیەی ٢٠١٠ لە بەغداد]] [[پۆل:٢٠١٩ لە عێراق]] [[پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:دەیەی ٢٠٢٠ لە بەغداد]] [[پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١]] [[پۆل:ململانێی عێراق]] [[پۆل:خۆپیشاندانەکان لە عێراق]] [[پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠١٨–١٩ی عەرەب]] a9hd6e9k7hkh7k9d2y7n7tr8qig788i 0 286215 1598943 1501862 2026-07-06T07:16:13Z Ari Qasm 57423 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */ 1598943 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox military conflict|conflict=داگیرکاریی مەغۆلەکان بۆ سەر چین|width=|partof=دارگیرکاری و فتوحاتەکانی مەغۆلەکان|image=Mongol Invasion of China.png|caption=نەخشەی داگیرکاریی ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل بۆ سەر ناوچەکانی چین|date=١٢٠٥-١٢٧٩ (٧٤ ساڵ)|place=[[ئاسیای ڕۆژھەڵات]] ([[چین]]، [[مەنگۆلیا]])|coordinates=|map_type=|map_relief=|latitude=|longitude=|map_size=|map_marksize=|map_caption=|map_label=|territory=دامەزرانی [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]، یەکگرتنەوەی چین|result=مەغۆلەکان سەرکەوتنیان بەدەستھێنا|status=|combatants_header=|combatant1='''پێش-١٢٣٤ ھەڵمەتەکانی باکوور'''{{ھن}} {{flagicon image|Flag of The Mongol Empire 3.png}} [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل]]{{ھن}}{{flagicon image|Banner Of Western Xia.png}} [[ڕۆژاوای سیا]] (١٢١٠-١٢١٩){{ھن}}{{flagicon image|Song Dynasty Flag.png}} [[ئیمپراتۆریەتیی سۆنگ]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of the Liao Dynasty (Khitan).png}} [[ڕۆژھەڵاتی لیاو]]{{ھن}}{{flagicon image|Royal flag of Goryeo (Bong-gi).svg}} [[گۆریۆ]]{{ھن}} ---- '''پاش-١٢٣٤ ھەڵمەتەکانی باشوور'''{{ھن}} {{flagicon image|Flag of The Mongol Empire 3.png}} [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل]] (تاوەکوو ١٢٧١){{ھن}}{{flagicon image|Purpoted Military Flag of the Yuan Dynasty (2).png}} [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]{{ھن}}{{flagicon image|White flag of surrender.svg}} [[شانشینی دالی]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of the Liao Dynasty (Khitan).png}} [[ڕۆژھەڵاتی لیاو]]|combatant2='''پێش-١٢٣٤ ھەڵمەتەکانی باکوور'''{{ھن}} {{flagicon image|Banner Of Western Xia.png}} [[ڕۆژاوای سیا]]{{ھن}}{{flagicon image|Banner of the Jin (Jurchen) dynasty.png}} [[ئیمپراتۆریەتیی جین (١١١٥–١٢٣٤)]]{{ھن}}{{flagicon image|White flag of surrender.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی سیا]]{{ھن}}{{flagicon image|Royal Malay Banner (Yellow).svg}} [[لیاوی دواتر]]{{ھن}} ---- '''پاش-١٢٣٤ ھەڵمەتەکانی باشوور'''{{ھن}} {{flagicon image|Song Dynasty Flag.png}} [[ئیمپراتۆریەتیی سۆنگ]]{{ھن}}{{flagicon image|White flag of surrender.svg}} [[شانشینی دالی]]|combatant3=|commander1={{flagicon image|Flag of The Mongol Empire 3.png}} [[جەنگیز خان]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of The Mongol Empire 3.png}} [[ئۆگدای خان]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of The Mongol Empire 3.png}} [[مۆنگکۆخان]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of The Mongol Empire 3.png}} [[کوبلای خان]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of The Mongol Empire 3.png}} [[تۆلی خان]]|commander2=|commander3=|units1=|units2=|units3=|strength1=|strength2=|strength3=|casualties1=|casualties2=|casualties3=|notes=|campaignbox= }} '''داگیرکاریی مەغۆلەکان بۆ سەر چین''' زنجیرەیەک ھەوڵی سەربازیی گەورە بوو لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل|ئیمپراتۆریەتیی مەغۆلەکانەوە]] بۆ داگیرکردنی ئیمپراتۆریەتی جۆراوجۆر کە فەرمانڕەواییی چینیان دەکرد، بۆ ماوەی ٧٤ ساڵ (١٢٠٥-١٢٧٩). زیاتر لە حەوت دەیە درێژەی کێشا لە سەدەی ١٣ و شکستی [[ئیمپراتۆریەتیی جین (١١١٥–١٢٣٤)|شانشینی جین]] و لیاوی ڕۆژئاوا و [[ڕۆژاوای سیا|سیای ڕۆژئاوا]] و [[تبت]] و شانشینی دالی و [[ئیمپراتۆریەتیی سۆنگ|سۆنگی باشوور]] و سیای ڕۆژھەڵاتی لەخۆگرتبوو. کە [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل]] لە سەردەمی [[چەنگیزخان|جەنگیزخاندا]] لە ساڵانی ١٢٠٥ و ١٢٠٧دا بە ھێرشێکی بچووک، بۆ سەر سیای ڕۆژئاوا دەستی بە داگیرکارییەکە کرد. لە ساڵی ١٢٧٩دا، فەرمانڕەوای مەغۆلەکان [[کوبلای خان]] بە فەرمی [[ئیمپراتۆریەتی یوان|شانشینی یوانی]] بە نەریتی چینی دامەزراند، دوای ئەوەی دوا بەرخۆدانی [[ئیمپراتۆریەتیی سۆنگ|سۆنگی]] تێکشکاند، ئەمەش یەکگرتنەوەی چین بوو لە ژێر دەسەڵاتی مەغۆلەکاندا، ئەمە یەکەمجار بوو کە خەڵکانی جگە لە ھان فەرمانڕەواییی تەواوی وڵاتەکەیان کرد. یەکەمجاریش بوو کە تبت لەگەڵ باقیی چین یەکگرتوو بێت.<ref>Hugh D. Walker "Traditional Sino-Korean Diplomatic Relations : A Realistic Historical Appraisal", ''Monumenta Serica'', Vol. 24 (1965), pp. 155–16, (p.159)</ref> == تاکتیک و سیاسەتەکان == [[پەڕگە:Mongol conquest of south and southeast colormap.png|ڕاست|وێنۆک|داگیرکارییەکانی مەغۆل بۆ سەر باشوور و باشووری ڕۆژھەڵات]] لە کاتی ھەڵمەتەکانیاندا، ئیمپراتۆریەتیی مەغۆلەکان چەندین نەتەوەیان لە شەڕەکانیاندا وەرگرت، وەک نەتەوەکانی ناوەڕاست و ڕۆژھەڵاتی ئاسیا.<ref>Reuven Amitai-Preiss ''Mongols and Mamluks: The Mamluk-Ilkhanid War, 1260–1281'' p. 189</ref><ref>Angus Donal Stewart ''The Armenian kingdom and the Mamluks'', p. 54</ref><ref>Michael Biran ''The empire of the Qara Khitai in Eurasian history: between China and the Islam'', p.143</ref><ref>Stepehen Turnball ''The Mongol Invasions of Japan 1274 and 1281'', p.72</ref><ref>Peter Jackson ''The Mongols and the West'', p.86</ref> مەغۆلەکان سەربازانی چینییان دامەزراند،<ref name="Rossabi2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Morris Rossabi|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=GXejBQAAQBAJ&pg=PA443|سەردێڕ=From Yuan to Modern China and Mongolia: The Writings of Morris Rossabi|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٢٨٥٢٩-٣|پەڕەکان=٤٤٣–}}</ref> بە تایبەت ئەوانەی کە کاریان لەسەر مەنجەنیق و [[باڕووت|بارووت]] دەکرد بۆ ئەوەی یارمەتییان بدەن لە فەتحەکانی تردا. جگە لە سەربازانی چین، زۆرێک لە زانا و [[پزیشک|پزیشکەکانی]] چین یاوەریی فەرماندەکانی مەغۆلیان کرد بۆ ڕۆژئاوا. مەغۆلەکان بەھایان بەو کەسانە دەدا کە کارامەیی تایبەتیان ھەبوو. توانای درووستکردنی ئاسنی جۆشدراو، کە باش تووند بوون بۆ تەقەکردن لە شتەکان بە باروت، لەلایەن شانشینی سۆنگدا لەبەردەستی چینییەکان بوو و لەلایەن شانشینی لیاو و جین و یوانەوە وەرگیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=HAW |یەکەم=STEPHEN G. |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=The Mongol Empire – the first 'gunpowder empire'? |ناونیشان=https://www.academia.edu/4590334 |journal=Journal of the Royal Asiatic Society |بەرگ=٢٣|issue=3 |پەڕەکان=٤٤٤–٤٥١|doi=10.1017/S1356186313000369 |s2cid=162200994}}</ref> لە کاتی داگیرکردنی ترانسۆکسیانا لە ساڵی ١٢١٩، لەگەڵ ھێزی سەرەکیی مەغۆل، جەنگیز خان یەکەیەکی مەنجەنیقزانی پسپۆڕی چینیی لە شەڕدا بەکارھێنا. لە ساڵی ١٢٢٠ جارێکی تر لە ترانسۆکسانیا بەکارھێنرانەوە. ڕەنگە چینییەکان ئەو مەنجەنیقانەیان بەکارھێنابێت بۆ فڕێدانی بۆمبی بارووت، بەو پێیەی تا ئەم کاتە پێشتر ئەوانیان ھەبووە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kenneth Warren Chase|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=esnWJkYRCJ4C&pg=PA58|سەردێڕ=Firearms: a global history to 1700|ڕێکەوت=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٠-٥٢١-٨٢٢٧٤-٢|edition=illustrated|پەڕە=٥٨|وتەگێڕانەوە=Chinggis Khan organized a unit of Chinese catapult specialists in 1214, and these men formed part of the first Mongol army to invade Transoania in 1219. This was not too early for true firearms, and it was nearly two centuries after catapult-thrown gunpowder bombs had been added to the Chinese arsenal. Chinese siege equipment saw action in Transoxania in 1220 and in the north Caucasus in 1239–40.|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref> (ھەرچەندە ئەندازیاریی گەمارۆدانی دیکە و تەکنەلۆژیای دیکەش ھەبوون کە لە ھەڵمەتەکاندا بەکارھێنراون.<ref>''The Devil's Horsemen: The Mongol Invasion of Europe'' by James Chambers, p.71</ref>) لە کاتێکدا جەنگیز خان خەریکی داگیرکردنی ترانسۆکسانیا و [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] بوو، چەند چینییەک کە ئاشنای بارووت بوون لە سوپای جەنگیزدا خزمەتیان دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=David Nicolle|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=OgQXAQAAIAAJ&q=trebuchet+mangonels|سەردێڕ=The Mongol Warlords: Genghis Khan, Kublai Khan, Hulegu, Tamerlane|دوایین٢=Richard Hook|ڕێکەوت=١٩٩٨|بڵاوکەرەوە=Brockhampton Press|ژپنک=١-٨٦٠١٩-٤٠٧-٩|edition=illustrated|پەڕە=٨٦|وتەگێڕانەوە=Though he was himself a Chinese, he learned his trade from his father, who had accompanied Genghis Khan on his invasion of Muslim Transoxania and Iran. Perhaps the use of gunpowder as a propellant, in other words the invention of true guns, appeared first in the Muslim Middle East, whereas the invention of gunpowder itself was a Chinese achievement|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref> "فەوجە تەواوەکان" کە بە تەواوی لە چینییەکان دروستکرابوون، لەلایەن مەغۆلەکانەوە بۆ فەرماندەییکردنی تۆپھاوێژەکان لە کاتی داگیرکردنی ئێراندا بەکاردەھێنران.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arnold Pacey|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=X7e8rHL1lf4C&pg=PA46|سەردێڕ=Technology in world civilization: a thousand-year history|ڕێکەوت=١٩٩١|بڵاوکەرەوە=MIT Press|ژپنک=٠-٢٦٢-٦٦٠٧٢-٥|edition=reprint, illustrated|پەڕە=٤٦|وتەگێڕانەوە=During the 1250s, the Mongols invaded Iran with 'whole regiments' of Chinese engineers operating trebuchets (catapults) throwing gunpowder bombs. Their progress was rapid and devastating until, after the sack of Baghdad in 1258, they entered Syria. There they met an Islamic army similarly equipped and experienced their first defeat. In 1291, the same sort of weapon was used during the siege of Acre, when the European Crusaders were expelled form Palestine.|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref> مێژوونووسان پێشنیاریان کردووە کە لەشکرکێشیی مەغۆلەکان چەکی باروتیی چینییان ھێناوەتە ئاسیای ناوەڕاست. یەکێک لەوانە ھوۆچۆنگ بوو، کە ھاوەنێکی چینی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chahryar Adle|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=AzG5llo3YCMC&pg=PA474|سەردێڕ=History of Civilizations of Central Asia: Development in contrast : from the sixteenth to the mid-nineteenth century|دوایین٢=Irfan Habib|ڕێکەوت=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=UNESCO|ژپنک=٩٢-٣-١٠٣٨٧٦-١|editor-last=Ahmad Hasan Dani|edition=illustrated|بەرگ=٥|پەڕە=٤٧٤|وتەگێڕانەوە=Indeed, it is possible that gunpowder devices, including Chinese mortar (huochong), had reached Central Asia through the Mongols as early as the thirteenth century.71 Yet the potential remained unexploited; even Sultan Husayn's use of cannon may have had Ottoman inspiration.|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|editor-last2=Chahryar Adle|editor-last3=Irfan Habib}}</ref> دواتر ئەو کتێبانەی لە دەورووبەری ناوچەکەدا نووسراون، بەکارھێنانەکانی چەکی بارووتییان نیشانداوە کە لە چەکی چینی دەچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arnold Pacey|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=X7e8rHL1lf4C&pg=PA46|سەردێڕ=Technology in world civilization: a thousand-year history|ڕێکەوت=١٩٩١|بڵاوکەرەوە=MIT Press|ژپنک=٠-٢٦٢-٦٦٠٧٢-٥|edition=reprint, illustrated|پەڕە=٤٦|وتەگێڕانەوە=The presence of these individuals in China in the 1270s, and the deployment of Chinese engineers in Iran, mean that there were several routes by which information about gunpowder weapons could pass from the Islamic world to China, or vice versa. Thus when two authors from the eastern Mediterranean region wrote books about gunpowder weapons around the year 1280, it is not surprising that they described bombs, rockets and fire-lances very similar to some types of Chinese weaponry.|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref> ھەزار فەوجی ئەندازیاریی باکووری چین یاوەری [[ھۆلاکۆ خان|ھۆلاکۆخانی]] مەغۆل بوون لە کاتی داگیرکردنی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Josef W. Meri|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=H-k9oc9xsuAC&pg=PA510|سەردێڕ=Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia|ڕێکەوت=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Psychology Press|ژپنک=٠-٤١٥-٩٦٦٩٠-٦|editor-last=Josef W. Meri|پەڕە=٥١٠|وتەگێڕانەوە=This called for the employment of engineers to engaged in mining operations, to build siege engines and artillery, and to concoct and use incendiary and explosive devices. For instance, Hulagu, who led Mongol forces into the Middle East during the second wave of the invasions in 1250, had with him a thousand squads of engineers, evidently of north Han Chinese (or perhaps Khitan) provenance.|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Josef W. Meri|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=LaV-IGZ8VKIC&pg=PA510|سەردێڕ=Medieval Islamic Civilization: L-Z, index|دوایین٢=Jere L. Bacharach|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٠-٤١٥-٩٦٦٩٢-٢|editor-last=Josef W. Meri|edition=illustrated|بەرگ=٢|پەڕە=٥١٠|وتەگێڕانەوە=This called for the employment of engineers to engaged in mining operations, to build siege engines and artillery, and to concoct and use incendiary and explosive devices. For instance, Hulagu, who led Mongol forces into the Middle East during the second wave of the invasions in 1250, had with him a thousand squads of engineers, evidently of north Chinese (or perhaps Khitan) provenance.|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|editor-last2=Jere L. Bacharach}}</ref> وە ھ ەزار چینی بەشدارییان لە [[گەمارۆدانی بەغدا (١٢٥٨)|گەمارۆدانی بەغدا کردووە (١٢٥٨)]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lillian Craig Harris|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=fmptAAAAMAAJ&q=crossbow+baghdad|سەردێڕ=China considers the Middle East|بڵاوکەرەوە=Tauris|ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=١-٨٥٠٤٣-٥٩٨-٧|edition=illustrated|پەڕە=٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gloria Skurzynski|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-hMtbFlKW5AC&pg=PT11|سەردێڕ=This Is Rocket Science: True Stories of the Risk-Taking Scientists Who Figure Out Ways to Explore Beyond Earth|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=National Geographic Books|ژپنک=٩٧٨-١-٤٢٦٣-٠٥٩٧-٩|edition=illustrated|پەڕە=١٩٥٨|وتەگێڕانەوە=In A.D. 1232 an army of 30,000 Mongol warriors invaded the Chinese city of Kai-fung-fu, where the Chinese fought back with fire arrows&nbsp;... Mongol leaders learned from their enemies and found ways to make fire arrows even more deadly as their invasion spread toward Europe. On Christmas Day 1241 Mongol troops used fire arrows to capture the city of Budapest in Hungary, and in 1258 to capture the city of Baghdad in what's now Iraq.|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref> ژەنەراڵی چینی گوۆ کان یەکێک بوو لە فەرماندەکانی سەردەمی گەمارۆدانی بەغدا و دوای گرتنی شارەکە، بە پارێزگاری بەغدا دەستنیشانکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Colin A. Ronan|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dwZzTvNwA84C&pg=PA250|سەردێڕ=The Shorter Science and Civilisation in China|ڕێکەوت=١٩٩٥|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٠-٥٢١-٤٦٧٧٣-X|edition=illustrated|بەرگ=٥|پەڕە=٢٥٠|وتەگێڕانەوە=Moreover, many Chinese were in the first wave of the Mongolian conquest of Iran and Iraq – a [[Han people|Han]] general, Guo Kan, was first governor of Baghdad after its capture in ad 1258. As the Mongols had a habit of destroying irrigation and|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref><ref>Original from the University of Michigan {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Thomas Francis Carter|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NZRFAAAAMAAJ&q=Kuo+K%27an+Baghdad|سەردێڕ=The invention of printing in China and its spread westward|ڕێکەوت=١٩٥٥|بڵاوکەرەوە=Ronald Press Co.|ژپنک=٩٧٨٠٦٠٨١١٣١٣٥|edition=2|پەڕە=١٧٤|وتەگێڕانەوە=The name of this Chinese general was Kuo K'an (Mongol, Kuka Ilka). He commanded the right flank of the Mongol army in its advance on Baghdad and remained in charge of the city after its surrender. His life in Chinese has been preserved|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Thomas Francis Carter|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NZRFAAAAMAAJ&q=Hulagu%27s+Baghdad%2C5+irrigation|سەردێڕ=The invention of printing in China and its spread westward|بڵاوکەرەوە=Ronald Press Co.|ساڵ=١٩٥٥|ژپنک=٩٧٨٠٦٠٨١١٣١٣٥|edition=2|پەڕە=١٧١|وتەگێڕانەوە=Chinese influences soon made themselves strongly felt in Hulagu's dominions. A Han general was made the first governor of Baghdad,5 and Chinese engineers were employed to improve the irrigation of the Tigris-Euphrates basin|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jacques Gernet|ناونیشان=https://archive.org/details/historyofchinese00gern|سەردێڕ=A history of Chinese civilization|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٠-٥٢١-٤٩٧٨١-٧|پەڕە=[https://archive.org/details/historyofchinese٠٠gern/page/٣٧٧ ٣٧٧]|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lillian Craig Harris|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=fmptAAAAMAAJ&q=guo+kan+Baghdad|سەردێڕ=China considers the Middle East|بڵاوکەرەوە=Tauris|ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=١-٨٥٠٤٣-٥٩٨-٧|edition=illustrated|پەڕە=٢٦|وتەگێڕانەوە=The first governor of Baghdad under the new regime was Guo Kan, a Han general who had commanded the Mongols' right flank in the siege of Baghdad. Irrigation works in the Tigris-Euphrates basin were improved by Chinese engineers|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}(Original from the University of Michigan)</ref> لە کاتی خزمەتکردن لە سوپای مەغۆلەکاندا، ژەنەڕاڵەکانی چین توانیان چاودێری لەشکرکێشی بۆ سەر ڕۆژئاوای ئاسیا بکەن.<ref name="Park2012">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hyunhee Park|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=1-8gAwAAQBAJ&pg=PA126|سەردێڕ=Mapping the Chinese and Islamic Worlds: Cross-Cultural Exchange in Pre-Modern Asia|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٩-٥٣٦٦٢-٢|پەڕەکان=١٢٦–}}</ref> بەپێی وتەی عەتا-مەلیک جوەینی، لە کاتی ھێرشکردنە سەر [[قەڵای ئەلەموت|قەڵای ئەلەموتی]] [[حەشاشین|حەشاشینەکان]]، "خیتایان"ەکان چەکی گەمارۆدانیان درووستکردووە کە لە کەوانەخاچ دەچێت و بەکارھێنراوە.<ref name="Joveynī1958">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ʻAlā al-Dīn ʻAṭā Malek Joveynī|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=aChtAAAAMAAJ&q=Khitayan+devil+like+heretics|سەردێڕ=The history of the World-Conqueror|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press|ساڵ=١٩٥٨|پەڕە=٦٣١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4IltAAAAMAAJ&q=Khitayan+devil+like+heretics|سەردێڕ=Journal of Asian History|بڵاوکەرەوە=O. Harrassowitz.|ساڵ=١٩٩٨|پەڕە=٢٠}}</ref><ref name="HaidarHistory2004">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mansura Haidar|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=UuptAAAAMAAJ&q=Khitayan+devil+like+heretics|سەردێڕ=Medieval Central Asia: polity, economy and military organization, fourteenth to sixteenth centuries|دوایین٢=Aligarh Muslim University. Centre of Advanced Study in History|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Manohar Publishers Distributors|ژپنک=٩٧٨-٨١-٧٣٠٤-٥٥٤-٧|پەڕە=٣٢٥}}</ref> "خیتایان" کە یەکێک لە نەتەوە چینییەکان بوون و بە واتای "چینییەکان" دێ، بەکاردەھاتن بۆ پەرەپێدانی جۆرێک لە کەوانی ھاوێژەر (ئارکوبالیستا)، کە لە ساڵی ١٢٥٦ لە ژێر فەرماندەییی ھۆلاکۆ جێگیرکران.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Wright |یەکەم=David Curtis |ڕێکەوت=٢٠٠٨|editor-last=Ferris |editor-first=John |سەردێڕ=NOMADIC POWER, SEDENTARY SECURITY, AND THE CROSSBOW |ناونیشان=https://archive.org/details/militarystudiesh0000unse/page/86 |journal=Calgary Papers in Military and Strategic Studies |زنجیرە=Military Studies and History |بڵاوکەرەوە=Centre for Military and Strategic Studies |بەرگ=٢|پەڕەکان=[https://archive.org/details/militarystudiesh٠٠٠٠unse/page/٨٦ ٨٦]|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٨٩٥٣-٣٢٤-٠}}</ref> تیرە ئاگرینەکان دەکەوتنە ناو قەڵاکان و تیرە ئاگرینەکان ژمارەیەکی زۆریان لە حەشاشینەکان کوشت. دەیانتوانی لە مەودای نزیکەی ٢٥٠٠ پەیس (١٨٧٥ مەتر) تەقە بکەن و تیر بھاوێژن.<ref name="Juvaini1958">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین='Ala-ad-Din 'Ata-Malik Juvaini|ناونیشان=https://archive.org/stream/historyoftheworl011648mbp/historyoftheworl011648mbp_djvu.txt|سەردێڕ=The history of the world-conqueror|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press|ساڵ=١٩٥٨|بەرگ=II|پەڕەکان=٦٣٠–٦٣١}}</ref> ئامێرەکە وەکوو ''کەوانی گا'' وەسف کرابوو.<ref>Wright, David C. "The Sung-Kitan War of A.D. 1004–1005 and the Treaty of Shan-Yüan." Journal of Asian History, vol. 32, no. 1, 1998, p. 20. {{Jstor|41933065}}.</ref> تیرەکان کە بە ئاگر داگیرسابوون پێش تەقەکردن دەخرایە سەر بوڵتەکانی چەکەکە.<ref name="Willey2001">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Peter Willey|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=OCxWAAAAYAAJ&q=Juvayni+devil+like+heretics|سەردێڕ=The Castles of the Assassins|بڵاوکەرەوە=Linden Pub.|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٤١٩٣٦-٦٤-٤|پەڕە=١٦٦}}</ref> مێژوونووسێکی دیکە پێی وایە لەبڕی ئەوە ڕەنگە بارووت بە بوڵتەکانەوە بەسترابێ کە بووەتە ھۆی سووتانەکان لە کاتی ئەو شەڕەی کە عەتا مەلیک جوەینی تۆماری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Haw |یەکەم=Stephen G. |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=The Mongol Empire – the first 'gunpowder empire'? |ناونیشان=https://www.academia.edu/4590334 |journal=Journal of the Royal Asiatic Society |بەرگ=٢٣|issue=3 |پەڕە=٤٥٨|doi=10.1017/S1356186313000369 |s2cid=162200994}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|مێژوو|شەڕ|چین|مەنگۆلیا|کۆریا|ئاسیا}} [[پۆل:مەغۆلەکان]] [[پۆل:داگیرکاری]] [[پۆل:شەڕ]] [[پۆل:مێژووی چین]] [[پۆل:مێژووی مەنگۆلیا]] [[پۆل:مێژووی ئاسیا]] [[پۆل:مێژووی ئاسیای ناوەندی]] b21kkfa07vq1dd2nlx8oxzufdul4vym 0 288091 1598843 1578261 2026-07-05T22:48:44Z MFTG 21816 MFTG پەڕەی [[دەربەندۆک، هەریر]]ی گواستەوە بۆ [[دەربەندۆک، ھەریر]] 1566308 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەربەندۆک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دربندوک}}<br>{{lang-en| Darbandok}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58343| 44.31153}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەربەندۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.58343| 44.31153 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٠٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەربەندۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.ssrcaw.org/ar/print.art.asp?aid=462694&ac=2|سەردێڕ=افتخروا لأنكم أشوريين وحافظوا على لغتكم و ثقافتكم و تاريخكم، البطريرك مار دنخا الذي رحل عن عمر ناهز الثمانين، مخاطبا أمته|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230531065827/https://www.ssrcaw.org/ar/print.art.asp?aid=462694&ac=2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|زمان=ar|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە گوندەکەدا [[کڵێسا (باڵەخانە)|کڵێسایەک]] ھەیە کە تایبەتە بە قەشە مار قەریاقۆس.{{Sfnp|Donabed|2015}} ==مێژوو== دەربەندۆک لە ساڵی ١٩٢٨ لەلایەن [[ئاشوورییەکان]]ەوە دامەزرا لە کەمپی پەنابەرانی [[بەعقووبە]] لە پاش [[کۆمەڵکوژیی سەیفۆ|کۆمەڵکوژیی ئاشوورییەکان]] لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا، کە زۆربەیان سەر بە ھۆزی نۆچیا بوون لە شەمسەددین لە چیاکانی [[حەکاری (ناوچەی مێژوویی)|ھەکاری]].‏{{sfnp|Donabed|2015|p=273}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.shlama.org/population?fbclid=IwAR0rMdQbvDzjzV0_CIWBCjOGCU4OSVLrbsltgKijiY1fqYC2H6VAoQ8hJ8M|سەردێڕ=Population Project|وێبگە=Shlama Foundation|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> تا ساڵی ١٩٣٨، گوندەکە ١٠٨ ئاشووری لە ١٥ خێزاندا تێیدا دەژیان.{{sfnp|Donabed|2015|p=273}} لە ساڵی ١٩٦٣، لە نێوەندی یەکەمین [[شۆڕشی ئەیلوول|شەڕی عێراق و کورد]]، دەربەندۆک ھێرشی کرایە سەر و دانیشتووانە ئاشوورییەکەی یان کوژران یان دەرکران لەلایەن کوردە لایەنگرەکانی حکوومەتەوە، کە دواتر گوندەکەیان ئاوەدان کردەوە؛ کڵێسای مار قوریاقۆسیش وێران کرابوو.‏{{sfnp|Donabed|2015|p=276}} ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|جوگرافیا}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 98pv5zp2qzw2eomthmnihrodbdr6xby 1598861 1598843 2026-07-05T22:54:35Z MFTG 21816 /* top */ 1598861 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەربەندۆک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دربندوک}}<br>{{lang-en| Darbandok}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58343| 44.31153}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەربەندۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.58343| 44.31153 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٠٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەربەندۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.ssrcaw.org/ar/print.art.asp?aid=462694&ac=2|سەردێڕ=افتخروا لأنكم أشوريين وحافظوا على لغتكم و ثقافتكم و تاريخكم، البطريرك مار دنخا الذي رحل عن عمر ناهز الثمانين، مخاطبا أمته|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230531065827/https://www.ssrcaw.org/ar/print.art.asp?aid=462694&ac=2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|زمان=ar|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە گوندەکەدا [[کڵێسا (باڵەخانە)|کڵێسایەک]] ھەیە کە تایبەتە بە قەشە مار قەریاقۆس.{{Sfnp|Donabed|2015}} ==مێژوو== دەربەندۆک لە ساڵی ١٩٢٨ لەلایەن [[ئاشوورییەکان]]ەوە دامەزرا لە کەمپی پەنابەرانی [[بەعقووبە]] لە پاش [[کۆمەڵکوژیی سەیفۆ|کۆمەڵکوژیی ئاشوورییەکان]] لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا، کە زۆربەیان سەر بە ھۆزی نۆچیا بوون لە شەمسەددین لە چیاکانی [[حەکاری (ناوچەی مێژوویی)|ھەکاری]].‏{{sfnp|Donabed|2015|p=273}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.shlama.org/population?fbclid=IwAR0rMdQbvDzjzV0_CIWBCjOGCU4OSVLrbsltgKijiY1fqYC2H6VAoQ8hJ8M|سەردێڕ=Population Project|وێبگە=Shlama Foundation|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> تا ساڵی ١٩٣٨، گوندەکە ١٠٨ ئاشووری لە ١٥ خێزاندا تێیدا دەژیان.{{sfnp|Donabed|2015|p=273}} لە ساڵی ١٩٦٣، لە نێوەندی یەکەمین [[شۆڕشی ئەیلوول|شەڕی عێراق و کورد]]، دەربەندۆک ھێرشی کرایە سەر و دانیشتووانە ئاشوورییەکەی یان کوژران یان دەرکران لەلایەن کوردە لایەنگرەکانی حکوومەتەوە، کە دواتر گوندەکەیان ئاوەدان کردەوە؛ کڵێسای مار قوریاقۆسیش وێران کرابوو.‏{{sfnp|Donabed|2015|p=276}} ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|جوگرافیا}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] j2td9way2bmjlz5rg5iynwpi13db56l 0 291759 1598886 1557619 2026-07-05T23:04:14Z MFTG 21816 /* top */ 1598886 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = باتاس | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باطاس }}<br>{{lang-en| Batas }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord= {{Coord|36.55857| 44.33434}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی باتاس''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.55857| 44.33434 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٥٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٠٠ کەس<ref> https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''باتاس''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. گوندی باتاس لەگەڵ شارەدێی [[ھەریر]] ئەوەندە لە یەکتر نزیک بووەتەوە ھەردووکیان پێکەوە لە یەک پارچە و یەک [[شارەدێ]] ئەچن، باتاس گوندێکە نزیکەی ١٠٠٠ [[خێزان]] لە خۆ ئەگرێت، باتاس پێگەیەکی زۆر گرنگی ھەیە لە ڕووی بایەخی جوگرافی و کشتوکاڵی و ئاژەڵدارییەوە، دەشتی ھەریر و باتاسیش ناوبانگی تایبەتی خۆی ھەیە لە ڕووی فراوانییەوە خاکێکی بە پیت و پڕ بەرەکەتە، چەندەھا بەرووبوومی کشتوکاڵی لێ دێتە بەرھەم، وە لە ڕووی بەخێوکردنی سامانی ئاژەڵیشەوە ئە و دەشتە لە چەندەھا شوێنی جیا جیا بووەتە لەوەڕگا. == ناو == * ھەندێک سەرچاوە پێیان وایە ناوی باتاس بە زمانی میدی ([[ماد]]) بەواتای (فەرمانرەوا و سەرکردە) دێت. * ئاماژە بەوە ئەکەن کەوا (باتاس) ووشەیەکی لێکدراوە، کە لە دوو ووشەی ([[با]]) + (تاس) پێک ھاتووە کە ھەر لە سەرەتای مێژووی ئاوەدانیەوە ئەو ناوەیان وەک سەرچاوە لەوەوە وەرگرتووە کەوا ئەوکاتی ڕەشە (با)ی تووند ھەڵیکردووە کە خەڵکەکەش لەو سەردەمەدا (تاس)یان لە سەر بووە، ئیتر لەگەڵ توندی ڕەشە (با) یەکە (تاس) لەسەری خەڵکەکە فڕیوون، ئیتر ئەوکات وا دیارە خەڵکەکە وایان پێ باش بووە ھەر لەبەر ئەمە ئەو دوو ووشەیە لێک بدەنەوە و بیکەن بە (باتاس) کەلەو کاتی تا ئێستاش ئەو ناوە ھەر بەو شێوازە پشتاو پشت بەو گوندە لکێنراوە.<ref>https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20220208020418404268&lng=11</ref> == مێژوو == * گوندی باتاس لە سەرەتای دروست بوونی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی ھەریر]]، ناوەندی ناحیەکە بوو، تاوەکوو ساڵی ١٩٥٣دا گواسترایەوە بۆ شارۆچکەی [[ھەریر]]. * لە سەرەتاوە لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە [[قەزای ڕەواندز]] بووە، دواترخراوەتە سەر [[قەزای شەقڵاوە]] و دواتر [[قەزای ھەریر]] لە سنووری [[پارێزگای ھەولێر]]. == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای ھەریر]] * [[ھەریر]] * [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] mjezzhq244cz9fwy139l2nforei3zx0 1598888 1598886 2026-07-05T23:06:20Z MFTG 21816 /* سەرچاوەکان */ 1598888 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = باتاس | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باطاس }}<br>{{lang-en| Batas }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord= {{Coord|36.55857| 44.33434}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی باتاس''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.55857| 44.33434 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٥٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٠٠ کەس<ref> https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''باتاس''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. گوندی باتاس لەگەڵ شارەدێی [[ھەریر]] ئەوەندە لە یەکتر نزیک بووەتەوە ھەردووکیان پێکەوە لە یەک پارچە و یەک [[شارەدێ]] ئەچن، باتاس گوندێکە نزیکەی ١٠٠٠ [[خێزان]] لە خۆ ئەگرێت، باتاس پێگەیەکی زۆر گرنگی ھەیە لە ڕووی بایەخی جوگرافی و کشتوکاڵی و ئاژەڵدارییەوە، دەشتی ھەریر و باتاسیش ناوبانگی تایبەتی خۆی ھەیە لە ڕووی فراوانییەوە خاکێکی بە پیت و پڕ بەرەکەتە، چەندەھا بەرووبوومی کشتوکاڵی لێ دێتە بەرھەم، وە لە ڕووی بەخێوکردنی سامانی ئاژەڵیشەوە ئە و دەشتە لە چەندەھا شوێنی جیا جیا بووەتە لەوەڕگا. == ناو == * ھەندێک سەرچاوە پێیان وایە ناوی باتاس بە زمانی میدی ([[ماد]]) بەواتای (فەرمانرەوا و سەرکردە) دێت. * ئاماژە بەوە ئەکەن کەوا (باتاس) ووشەیەکی لێکدراوە، کە لە دوو ووشەی ([[با]]) + (تاس) پێک ھاتووە کە ھەر لە سەرەتای مێژووی ئاوەدانیەوە ئەو ناوەیان وەک سەرچاوە لەوەوە وەرگرتووە کەوا ئەوکاتی ڕەشە (با)ی تووند ھەڵیکردووە کە خەڵکەکەش لەو سەردەمەدا (تاس)یان لە سەر بووە، ئیتر لەگەڵ توندی ڕەشە (با) یەکە (تاس) لەسەری خەڵکەکە فڕیوون، ئیتر ئەوکات وا دیارە خەڵکەکە وایان پێ باش بووە ھەر لەبەر ئەمە ئەو دوو ووشەیە لێک بدەنەوە و بیکەن بە (باتاس) کەلەو کاتی تا ئێستاش ئەو ناوە ھەر بەو شێوازە پشتاو پشت بەو گوندە لکێنراوە.<ref>https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20220208020418404268&lng=11</ref> == مێژوو == * گوندی باتاس لە سەرەتای دروست بوونی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی ھەریر]]، ناوەندی ناحیەکە بوو، تاوەکوو ساڵی ١٩٥٣دا گواسترایەوە بۆ شارۆچکەی [[ھەریر]]. * لە سەرەتاوە لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە [[قەزای ڕەواندز]] بووە، دواترخراوەتە سەر [[قەزای شەقڵاوە]] و دواتر [[قەزای ھەریر]] لە سنووری [[پارێزگای ھەولێر]]. == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای ھەریر]] * [[ھەریر]] * [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] mtyu4f2e4r8u7n09l6ugvtzpg4smdin 10 291892 1598842 1568907 2026-07-05T22:47:01Z MFTG 21816 چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1598842 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = قەزای ھەریر | title = {{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[قەزای ھەریر]] | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = [[پێڕستی شارەکانی کوردستان|ناوەند]] | list1 = * '''[[ھەریر]]''' | group2 = [[ناحیە]]کان | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] | list1 = '''[[ھەریر]]''' * [[ئافریان]] * [[ئامۆکان، ھەریر|ئامۆکان]] * [[ئەشکەفتە، ھەریر|ئەشکەفتە]] * [[باسکە کاریتە]] * [[برک]] * [[بەربیانی کۆن]] * [[بەربیانی نوێ]] * [[بەردین]] * [[پیرزان]] * [[پیروەرمان]] * [[تاڵەجاڕ]] * [[چەمەکەی خواروو]] * [[چەمەکەی سەروو]] * [[خڕە]] * [[خڕواتان]] * [[دڕەمیر]] * [[دەربەندۆک، ھەریر|دەربەندۆک]] * [[زەرگوز]] * [[سەرکەند کەلوی خواروو]] * [[سەرکەند کەلوی سەروو]] * [[سەرکەور]] * [[سۆکە]] * [[شیوەدڕی]] * [[فلۆن]] * [[فەقێیان، ھەریر|فەقێیان]] * [[قەڵاتەجن بەشیر]] * [[قەڵاتەجن زراری]] * [[قەندیل، ھەریر|قەندیل]] * [[قوڕەبەگ]] * [[کانی چرگان]] * [[کەلەکین کروو]] * [[گولەک]] * [[گۆسکە، ھەریر|گۆسکە]] * [[مەکردان]] * [[ناوشیوانی خواروو]] * [[ناوشیوانی سەروو]] * [[ھەڕەش]] * [[ھەنارە، ھەریر|ھەنارە]] * [[یەکدەرەی خواروو]] * [[یەکدەرەی سەروو]] | group2 = [[ناحیەی باسرمە]] | list2 = '''[[باسرمە]]''' * [[ئارمەندان]] * [[ئاری سیرەک]] * [[بابە جیسک]] * [[باسرمەی کۆن]] * [[باشووری خواروو]] * [[باشووری سەروو]] * [[باویان]] * [[بەرازان، باسرمە|بەرازان]] * [[بەردە گەور]] * [[پرینگە]] * [[تەنگەبیر]] * [[جەمەسۆر]] * [[حەسەناوە]] * [[خەتیبیان]] * [[ڕکاوە]] * [[ڕەزگە خۆشناو]] * [[ڕەزگە دوین]] * [[ڕەشان، باسرمە|ڕەشان]] * [[زەنگور]] * [[سەرکەند خەیلانی]] * [[سۆرەسوڕە]] * [[سیساوە]] * [[شاوێسیان]] * [[شەکرۆک]] * [[شیناوە، باسرمە|شیناوە]] * [[شێخ مەمودیان]] * [[شێراوە، باسرمە|شێراوە]] * [[فاتاوە]] * [[قادیانە]] * [[قاسمیە]] * [[قەسرۆک، باسرمە|قەسرۆک]] * [[قوبە]] * [[کانی تاوک]] * [[کانی غەزال]] * [[کبۆر]] * [[کەلەکین خەیلانی]] * [[کەورگۆسک، باسرمە|کەورگۆسک]] * [[کونەقیر]] * [[کۆیکان]] * [[گڕاو، باسرمە|گڕاو]] * [[گەرەوانی خواروو]] * [[گەرەوانی سەروو]] * [[مامە جەلکە]] * [[ماوەرانی خواروو]] * [[ماوەرانی سەروو]] * [[مەرزان]] * [[مەمدی]] * [[مۆتراوە]] * [[میر ڕۆستەمە]] * [[میراوە، باسرمە|میراوە]] * [[ناویان]] |below = ناوەند: [[ھەریر]]، شارۆچکەکان: [[باسرمە]] }}}}<includeonly>[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]</includeonly> <noinclude> [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:ھەولێر]] </noinclude> h5osxgifs8t1698jdhj1degse19t0az 1598887 1598842 2026-07-05T23:05:45Z MFTG 21816 1598887 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = قەزای ھەریر | title = {{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[قەزای ھەریر]] | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = [[پێڕستی شارەکانی کوردستان|ناوەند]] | list1 = * '''[[ھەریر]]''' | group2 = [[ناحیە]]کان | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] | list1 = '''[[ھەریر]]''' * [[ئافریان]] * [[ئامۆکان، ھەریر|ئامۆکان]] * [[ئەشکەفتە، ھەریر|ئەشکەفتە]] * [[باتاس]] * [[باسکە کاریتە]] * [[برک]] * [[بەربیانی کۆن]] * [[بەربیانی نوێ]] * [[بەردین]] * [[پیرزان]] * [[پیروەرمان]] * [[تاڵەجاڕ]] * [[چەمەکەی خواروو]] * [[چەمەکەی سەروو]] * [[خڕە]] * [[خڕواتان]] * [[دڕەمیر]] * [[دەربەندۆک، ھەریر|دەربەندۆک]] * [[زەرگوز]] * [[سەرکەند کەلوی خواروو]] * [[سەرکەند کەلوی سەروو]] * [[سەرکەور]] * [[سۆکە]] * [[شیوەدڕی]] * [[فلۆن]] * [[فەقێیان، ھەریر|فەقێیان]] * [[قەڵاتەجن بەشیر]] * [[قەڵاتەجن زراری]] * [[قەندیل، ھەریر|قەندیل]] * [[قوڕەبەگ]] * [[کانی چرگان]] * [[کەلەکین کروو]] * [[گولەک]] * [[گۆسکە، ھەریر|گۆسکە]] * [[مەکردان]] * [[ناوشیوانی خواروو]] * [[ناوشیوانی سەروو]] * [[ھەڕەش]] * [[ھەنارە، ھەریر|ھەنارە]] * [[یەکدەرەی خواروو]] * [[یەکدەرەی سەروو]] | group2 = [[ناحیەی باسرمە]] | list2 = '''[[باسرمە]]''' * [[ئارمەندان]] * [[ئاری سیرەک]] * [[بابە جیسک]] * [[باسرمەی کۆن]] * [[باشووری خواروو]] * [[باشووری سەروو]] * [[باویان]] * [[بەرازان، باسرمە|بەرازان]] * [[بەردە گەور]] * [[پرینگە]] * [[تەنگەبیر]] * [[جەمەسۆر]] * [[حەسەناوە]] * [[خەتیبیان]] * [[ڕکاوە]] * [[ڕەزگە خۆشناو]] * [[ڕەزگە دوین]] * [[ڕەشان، باسرمە|ڕەشان]] * [[زەنگور]] * [[سەرکەند خەیلانی]] * [[سۆرەسوڕە]] * [[سیساوە]] * [[شاوێسیان]] * [[شەکرۆک]] * [[شیناوە، باسرمە|شیناوە]] * [[شێخ مەمودیان]] * [[شێراوە، باسرمە|شێراوە]] * [[فاتاوە]] * [[قادیانە]] * [[قاسمیە]] * [[قەسرۆک، باسرمە|قەسرۆک]] * [[قوبە]] * [[کانی تاوک]] * [[کانی غەزال]] * [[کبۆر]] * [[کەلەکین خەیلانی]] * [[کەورگۆسک، باسرمە|کەورگۆسک]] * [[کونەقیر]] * [[کۆیکان]] * [[گڕاو، باسرمە|گڕاو]] * [[گەرەوانی خواروو]] * [[گەرەوانی سەروو]] * [[مامە جەلکە]] * [[ماوەرانی خواروو]] * [[ماوەرانی سەروو]] * [[مەرزان]] * [[مەمدی]] * [[مۆتراوە]] * [[میر ڕۆستەمە]] * [[میراوە، باسرمە|میراوە]] * [[ناویان]] |below = ناوەند: [[ھەریر]]، شارۆچکەکان: [[باسرمە]] }}}}<includeonly>[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]</includeonly> <noinclude> [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:ھەولێر]] </noinclude> 5rxl85qpecs0hxqqjqh8x86zkdki2b4 4 292559 1598587 1598265 2026-07-05T12:04:57Z Rahel khdhr 75558 /* ژینناسی */ 1598587 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} '''سەبارەت بە پرۆژە''' ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە. ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی ‌‌تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت. '''خەڵاتەکان''' خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە: * خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی '''تیمی ڕێکخەر''' * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] '''لێژنەی دادوەری''' * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] '''بەشداربووان''' بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە: * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]] * [[بەکارهێنەر:Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]] * [[بەکارھێنەر:Min.neel]] * [[بەکارھێنەر:Tessla]] * [[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall]] '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === کیمیا === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:spectroscopy|spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:crystallography|crystallography]] || [[بلوورناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 3 || [[:en:geochemistry|geochemistry]] || [[کیمیای زەوی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 4 || [[:en:toxicology|toxicology]] || [[ژەهرناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 5 || [[:en:pharmacist|pharmacist]] || [[دەرمانساز]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:quantum chemistry|quantum chemistry]] || [[کیمیای کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 7 || [[:en:photochemistry|photochemistry]] || [[کیمیای ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 8 || [[:en:theoretical chemistry|theoretical chemistry]] || [[کیمیای تیۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 9 || [[:en:environmental chemistry|environmental chemistry]] || [[کیمیای ژینگە]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:polymer chemistry|polymer chemistry]] || [[کیمیای پۆلیمەر]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 11 || [[:en:pharmacokinetics|pharmacokinetics]] || [[فارماکۆکینێتیکس]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 12 || [[:en:computational chemistry|computational chemistry]] || [[کیمیای هەژماری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:astrochemistry|astrochemistry]] || [[کیمیای ئەستێرەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 14 || [[:en:calorimetry|calorimetry]] || [[کالۆریمێتری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 15 || [[:en:emergency medicine|emergency medicine]] || [[پزیشکیی فریاکەوتن]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 16 || [[:en:organometallic chemistry|organometallic chemistry]] ||[[کیمیای ئۆرگانۆمەتاڵی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 17 || [[:en:green chemistry|green chemistry]] || [[کیمیای سەوز]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 18 || [[:en:infrared spectroscopy|infrared spectroscopy]] || [[سپێکتڕۆسکۆپیای ژێرسوور]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 19 || [[:en:radiochemistry|radiochemistry]] || [[ڕادیۆکیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | 20 || [[:en:petrochemistry|petrochemistry]] || [[پێترۆکیمیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:atmospheric chemistry|atmospheric chemistry]] || [[کیمیای ئاتمۆسفێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:organic synthesis|organic synthesis]] || [[پێکهێنانی ئۆرگانیک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 23 || [[:en:supramolecular chemistry|supramolecular chemistry]] ||[[کیمیای سوپرامۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:atomic absorption spectroscopy|atomic absorption spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی هەڵمژینی ئەتۆمی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 25 || [[:en:biogeochemistry|biogeochemistry]] || [[کیمیای زیندووزەوی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 26 || [[:en:NMR spectroscopy|NMR spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی دەنگدانەوەی مەگناتیسی ناوک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 27 || [[:en:pharmaceutics|pharmaceutics]] || [[زانستی دەرمانسازی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 28 || [[:en:Raman spectroscopy|Raman spectroscopy]] ||[[شەبەنگناسی ڕامان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 29 || [[:en:astronomical spectroscopy|astronomical spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی ئاسمانی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 30 || [[:en:solid-state chemistry|solid-state chemistry]] || [[کیمیای دۆخی ڕەق]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:enzyme kinetics|enzyme kinetics]] || [[جووڵانەوەناسی ئەنزایم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 32 || [[:en:Molecular dynamics]] || [[جووڵەی مۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:food chemistry|food chemistry]] || [[کیمیای خۆراک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:bioinorganic chemistry|bioinorganic chemistry]] || [[کیمیای نائەندامیی زیندەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:cheminformatics|cheminformatics]] || [[ئینفۆرماتیکی کیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Isotopes|Isotopes]] || [[ئایزۆتۆپ]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ژینناسی === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:ornithology|ornithology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:ethology|ethology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:arachnology|arachnology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:dendrology|dendrology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:malacology|malacology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:primatology|primatology]] || [[گوانداری ڕەسەنناسی]] | | | | |- | 7 || [[:en:occupational therapy|occupational therapy]] || [[کاردەرمانی]] | | | | |- | 8 || [[:en:bryology|bryology]] || [[حەزازیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:paleobotany|paleobotany]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:phytogeography|phytogeography]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Cronquist system|Cronquist system]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:agroecology|agroecology]] || [[ژینگەوەرزێڕیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:myrmecology|myrmecology]] || [[مێروولەناسی]] | | | | |- | 14 || [[:en:paleozoology|paleozoology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 15 || [[:en:landscape ecology|landscape ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:APG II system|APG II system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:zero waste|zero waste]] || [[سفر-پاشماوە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Honghe Hani Rice Terraces|Honghe Hani Rice Terraces]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:APG III system|APG III system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:human ecology|human ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:paleoecology|paleoecology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:tabby cat|tabby cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:helminthology|helminthology]] || [[کرمی مشەخۆرناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:conchology|conchology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:zooarchaeology|zooarchaeology]] || [[گیانلەبەرشوێنەوارناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:cetology|cetology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:population ecology|population ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:phytosociology|phytosociology]] || [[ڕووەککۆماڵناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:plant ecology|plant ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 30 || [[:en:castration anxiety|castration anxiety]] || [[ترسی خەساندن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 31 || [[:en:acarology|acarology]] || [[گەنەناسی]] | | | | |- | 32 || [[:en:zootomy|zootomy]] || [[توێکاری]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 33 || [[:en:urban ecology|urban ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:electrotherapy|electrotherapy]] || [[چارەسەری كارەبایی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:tricolour cat|tricolour cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Banaue Rice Terraces|Banaue Rice Terraces]] || [[تەراسەکانی برنجکاری بانائۆ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:carcinology|carcinology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 38 || [[:en:Microbiologist|Microbiologist]] || [[مایکرۆبایۆلۆجیست]] |١٣ کیلۆبایت (٨٥٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Biotechnology|Biotechnology]] || [[بایۆتەکنۆلۆژیا]] |١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٤٧٥ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Exon|Exon]] || [[ئێکسۆن]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٨٩٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |41 || [[:en:Intron|Intron]] || [[ئینترۆن]] |٧٢ کیلۆبایت (٦٬٥١١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |42 || [[:en:Central dogma of molecular biology|Central dogma of molecular biology]] || [[دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی]] |٣٩ کیلۆبایت (٢٬٧٢١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 43 || [[:en:Operon|Operon]] || [[ئۆپێرۆن]] |٣٦ کیلۆبایت (٢٬٧٨٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 44 || [[:en:Repressor|Repressor]] || [[سەرکوتکەر]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٥٦٧ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Activator (genetics)|Activator (genetics)]] || [[چالاککەر (بۆماوە)]] |٤٢ کیلۆبایت (٢٬٠٥٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Hox gene|Hox gene]] || [[جینی هۆکس]] |٧٩ کیلۆبایت (٦٬٨٨٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |پێداچوونەوە |تەواو بووە |- |47 || [[:en:Sequence homology|Sequence homology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |48 || [[:en:Enhancer (genetics)|Enhancer (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |49 || [[:en:Metaplasia|Metaplasia]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |50 || [[:en:Esophageal cancer|Esophageal cancer]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |52 || [[:en:Post-translational modification|Post-translational modification]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Effector (biology)|Effector (biology)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Histone|Histone]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |54 || [[:en:Nucleosome|Nucleosome]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |55 || [[:en:Chromatin|Chromatin]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |56 || [[:en:Coactivator (genetics)|Coactivator (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |57 || [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |} === فیزیک === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:United_States_Physics_Olympiad|United_States_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نیشتمانی فیزیای ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 2 || [[:en:His_Dark_Materials|His_Dark_Materials]] || [[کەرەستە تاریکەکانی]] | | | | |- | 3 || [[:en:International_Physics_Olympiad|International_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 4 || [[:en:Annalen_der_Physik|Annalen_der_Physik]] || [[ئانالین دێر فیزیک]] | | | | |- | 5 || [[:en:Wolf_Prize_in_Physics|Wolf_Prize_in_Physics]] || [[خەڵاتی وۆڵف لە فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر: Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 6 || [[:en:The_Feynman_Lectures_on_Physics|The_Feynman_Lectures_on_Physics]] || [[وانەکانی فیزیک لەلایەن فاینمان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 7 || [[:en:Physical_Review|Physical_Review]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Physical_Review_Letters|Physical_Review_Letters]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو لێتەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:On_the_Heavens|On_the_Heavens]] || [[لەسەر ئاسمانەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 10 || [[:en:Museo_Galileo|Museo_Galileo]] || [[مۆزەخانەی گالیلۆ]] | ٢.٧٤ کیلۆبایت(٢١٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Nature_Physics|Nature_Physics]] || [[فیزیای سروشت]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:A_Universe_from_Nothing|A_Universe_from_Nothing]] || [[گەردوونێک لە هیچەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:Physics_Today|Physics_Today]] || [[فیزیا ئەمڕۆ]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | | تەواو بووە |- | 14 || [[:en:On_Generation_and_Corruption|On_Generation_and_Corruption]] || [[لەسەر نەوە و گەندەڵی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 15 || [[:en:International_Young_Physicists'_Tournament|International_Young_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازانی گەنجان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:American_Journal_of_Physics|American_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری ئەمریکی بۆ فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:Reviews_of_Modern_Physics|Reviews_of_Modern_Physics]] || [[پێداچوونەوە بە فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 18 || [[:en:New_York_Hall_of_Science|New_York_Hall_of_Science]] || [[هۆڵی زانستی نیویۆرک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Physikalische_Zeitschrift|Physikalische_Zeitschrift]] || [[فیزیکالیش زایتشریفت]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:The_Tao_of_Physics|The_Tao_of_Physics]] || [[تاوی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 21 || [[:en:European_Physical_Journal|European_Physical_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی]] | | | | |- | 22 || [[:en:Journal_of_Applied_Physics|Journal_of_Applied_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کارپێکراو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Course_of_Theoretical_Physics|Course_of_Theoretical_Physics]] || [[خولی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Asian_Physics_Olympiad|Asian_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی فیزیای ئاسیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 25 || [[:en:Zeitschrift_für_Physik|Zeitschrift_für_Physik]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:Physics_Reports|Physics_Reports]] || [[ڕاپۆرتەکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:Acta_Physica_Polonica|Acta_Physica_Polonica]] || [[ئاکتا فیزیکا پۆلۆنیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:Langevin_dynamics|Langevin_dynamics]] || [[داینامیکی لانگڤین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:The_Book_of_Dust|The_Book_of_Dust]] || [[کتێبی تۆز و خۆڵ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 30 || [[:en:Mathematisch-Physikalischer_Salon|Mathematisch-Physikalischer_Salon]] || [[ساڵۆنی ماتماتیک-فیزیکالیشێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:Physics-Uspekhi|Physics-Uspekhi]] || [[پێشکەوتن لە زانستە فیزیاییەکاندا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 32 || [[:en:MinutePhysics|MinutePhysics]] || [[فیزیای خولەک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:Tempio_Voltiano|Tempio_Voltiano]] || [[تەمپیۆ ڤۆڵتیانۆ]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:Gravitation_(book)|Gravitation_(book)]] || [[کێشکردن]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:The_Evolution_of_Physics|The_Evolution_of_Physics]] || [[پەرەسەندنی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Veritasium|Veritasium]] || [[ڤێریتاسیۆم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:Quanta_Magazine|Quanta_Magazine]] || [[گۆڤاری کوانتا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 38 || [[:en:Living_Reviews_in_Relativity|Living_Reviews_in_Relativity]] || [[پێداچوونەوە زیندووەکان لە ڕێژەییدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Annals_of_Physics|Annals_of_Physics]] || [[ساڵنامەی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Ospedale_del_Ceppo|Ospedale_del_Ceppo]] || [[ئۆسپێدال دێل سێپۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 41 || [[:en:De_motu_corporum_in_gyrum|De_motu_corporum_in_gyrum]] || [[دی مۆتۆ کۆرپۆرۆم لە ژیرومدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 42 || [[:en:The_Nature_of_Space_and_Time|The_Nature_of_Space_and_Time]] || [[سروشتی فەزا و کات]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 43 || [[:en:The_God_Particle_(book)|The_God_Particle_(book)]] || [[تەنۆلکەی خودا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 44 || [[:en:Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data|Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data]] || [[گۆڤاری داتای کیمیایی و ئەندازیاری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Journal_of_Physics_A|Journal_of_Physics_A]] || [[گۆڤاری فیزیا A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Stanford_Physics_Information_Retrieval_System|Stanford_Physics_Information_Retrieval_System]] || [[سیستەمی وەرگرتنەوەی زانیاری فیزیای ستانفۆرد]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 47 || [[:en:Physica_(journal)|Physica_(journal)]] || [[فیزیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 48 || [[:en:Foundations_of_Physics|Foundations_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 49 || [[:en:Société_Française_de_Physique|Société_Française_de_Physique]] || [[کۆمەڵگە فرانسیس دی فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 50 || [[:en:Timeline_of_thermodynamics|Timeline_of_thermodynamics]] || [[هێڵی کاتی گەرمیداینامیک]] | | | | |- | 51 || [[:en:Journal_of_Physics:_Condensed_Matter|Journal_of_Physics:_Condensed_Matter]] || [[گۆڤاری فیزیا: ماددە چڕکراوەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 52 || [[:en:Fundamentals_of_Physics|Fundamentals_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 53 || [[:en:INSPIRE-HEP|INSPIRE-HEP]] || [[INSPIRE-HEP]] | | | | |- | 54 || [[:en:Seven_Brief_Lessons_on_Physics|Seven_Brief_Lessons_on_Physics]] || [[حەوت وانەی کورت لەسەر فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 55 || [[:en:Atmospheric_Chemistry_and_Physics|Atmospheric_Chemistry_and_Physics]] || [[کیمیا و فیزیای بەرگەهەوا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 56 || [[:en:New_Journal_of_Physics|New_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری نوێی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 57 || [[:en:EPL_(journal)|EPL_(journal)]] || [[نامەکانی یۆرۆفیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 58 || [[:en:International_Journal_of_Modern_Physics|International_Journal_of_Modern_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 59 || [[:en:Metrologia|Metrologia]] || [[میترۆلۆژیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 60 || [[:en:Physical_Review_E|Physical_Review_E]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی E]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 61 || [[:en:Reports_on_Progress_in_Physics|Reports_on_Progress_in_Physics]] || [[ڕاپۆرتەکان لەسەر پێشکەوتن لە فیزیادا]] | | | | |- | 62 || [[:en:Carbon_(journal)|Carbon_(journal)]] || [[کاربۆن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 63 || [[:en:Chinese_Physics_B|Chinese_Physics_B]] || [[فیزیای چینی B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 64 || [[:en:List_of_publications_in_physics|List_of_publications_in_physics]] || [[لیستی بڵاوکراوە گرنگەکان لە بواری فیزیادا]] | | | | |- | 65 || [[:en:Parallel_Worlds_(book)|Parallel_Worlds_(book)]] || [[جیهانە هاوتەریبەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 66 || [[:en:Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences|Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences]] || [[بەڵگەنامەکانی ئەکادیمیای زانستەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 67 || [[:en:Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok|Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok]] || [[گۆڤاری بیرکاری و فیزیایی بۆ قوتابخانە ناوەندییەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 68 || [[:en:Canadian_Journal_of_Physics|Canadian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کەنەدی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 69 || [[:en:Modern_Physics_Letters_A|Modern_Physics_Letters_A]] || [[فیزیای مۆدێرن پیتەکان A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 70 || [[:en:Chinese_Physics_Letters|Chinese_Physics_Letters]] || [[نامەکانی فیزیای چینی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 71 || [[:en:International_Journal_of_Theoretical_Physics|International_Journal_of_Theoretical_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 72 || [[:en:Applied_Physics_A|Applied_Physics_A]] || [[فیزیای کارپێکراو A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 73 || [[:en:Pramana_(journal)|Pramana_(journal)]] || [[پرامانا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 74 || [[:en:Berkeley_Physics_Course|Berkeley_Physics_Course]] || [[خولی فیزیای بێرکلی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 75 || [[:en:Blue_Obelisk|Blue_Obelisk]] || [[ئۆبێلیسکی شین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 76 || [[:en:Zeitschrift_für_Naturforschung_A|Zeitschrift_für_Naturforschung_A]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r ناتورفۆرشونگ ئەی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 77 || [[:en:Visions_(book)|Visions_(book)]] || [[دیدگاکان (کتێب)]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 78 || [[:en:Time_Reborn|Time_Reborn]] || [[کات لەدایک بووەتەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 79 || [[:en:Physical_Review_X|Physical_Review_X]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی X]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 80 || [[:en:International_Physicists'_Tournament|International_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 81 || [[:en:Einstein's_Cosmos|Einstein's_Cosmos]] || [[گەردوونی ئەنیشتاین]] | | | | |- | 82 || [[:en:Physics_Letters_B|Physics_Letters_B]] || [[فیزیا پیتەکان B]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 83 || [[:en:Journal_of_Statistical_Physics|Journal_of_Statistical_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئاماری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 84 || [[:en:European_Physical_Journal_B|European_Physical_Journal_B]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی B]] | | | | |- | 85 || [[:en:International_Journal_of_Thermophysics|International_Journal_of_Thermophysics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای گەرمی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 86 || [[:en:Acta_Physica_Sinica|Acta_Physica_Sinica]] || [[ئاکتا فیزیکا سینیکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 87 || [[:en:Brazilian_Journal_of_Physics|Brazilian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای بەڕازیلی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 88 || [[:en:European_Physical_Journal_A|European_Physical_Journal_A]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی A]] | | | | |- | 89 || [[:en:Open_Physics|Open_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئەوروپای ناوەڕاست]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 90 || [[:en:Chinese_Journal_of_Physics|Chinese_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای چینی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 91 || [[:en:Frontiers_of_Physics|Frontiers_of_Physics]] || [[سنوورەکانی فیزیا لە چین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 92 || [[:en:Journal_of_Physics_B|Journal_of_Physics_B]] || [[گۆڤاری فیزیا B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 93 || [[:en:Physics_(magazine)|Physics_(magazine)]] || [[فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 94 || [[:en:Atom_(Asimov_book)|Atom_(Asimov_book)]] || [[ئەتۆم: گەشتێک بەسەر گەردوونی ژێر ئەتۆمیدا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 95 || [[:en:God_and_the_New_Physics|God_and_the_New_Physics]] || [[خودا و فیزیای نوێ]] | | | | |- | 96 || [[:en:Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space|Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space]] || [[ڕێبەری ئیسحاق ئاسیمۆڤ بۆ زەوی و بۆشایی ئاسمان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 97 || [[:en:Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy|Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy]] || [[گۆڤاری وزەی نوێبووەوە و بەردەوام]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 98 || [[:en:Conceptual_physics|Conceptual_physics]] || [[فیزیای چەمکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 99 || [[:en:The_Cosmic_Landscape|The_Cosmic_Landscape]] || [[دیمەنی گەردوونی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 100 || [[:en:Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students|Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students]] || [[پاڵەوانێتی فیزیازانی ئۆکرانیا بۆ خوێندکارانی زانکۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 101 || [[:en:Npj_Quantum_Information|Npj_Quantum_Information]] || [[زانیاری کوانتەمی Npj]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese horse From Kaso Mall]] | | |- | 102 || [[:en:The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far|The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far]] || [[گەورەترین چیرۆک کە تا ئێستا گێڕدرابێتەوە- تا ئێستا]] | | | | |- | 103 || [[:en:The_Order_of_Time_(book)|The_Order_of_Time_(book)]] || [[ڕێکوپێکی کات]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 104 || [[:en:Communications_Physics|Communications_Physics]] || [[فیزیای پەیوەندییەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 105 || [[:en:Physik_Journal|Physik_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 106 || [[:en:Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute|Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute]] || [[بولیتینی پەیمانگای فیزیای لێبێدێڤ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 107 || [[:en:Physics_of_the_Solid_State|Physics_of_the_Solid_State]] || [[فیزیای دۆخی ڕەق]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 108 || [[:en:Journal_of_Low_Temperature_Physics|Journal_of_Low_Temperature_Physics]] || [[پ3127749]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 109 || [[:en:The_Physics_of_Superheroes|The_Physics_of_Superheroes]] || [[فیزیای پاڵەوانە سەرەکییەکان]] | | | | |- | 110 || [[:en:AIP_Advances|AIP_Advances]] || [[پێشکەوتنەکانی AIP]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 111 || [[:en:AIP_Conference_Proceedings|AIP_Conference_Proceedings]] || [[بەڵگەنامەکانی کۆنفرانسی AIP]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 112 || [[:en:A_Different_Universe|A_Different_Universe]] || [[گەردوونێکی جیاواز]] | | | | |- | 113 || [[:en:Anales_de_Física|Anales_de_Física]] || [[ئانالێس دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 114 || [[:en:European_Physical_Journal_D|European_Physical_Journal_D]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی D]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 115 || [[:en:Infrared_Physics_and_Technology|Infrared_Physics_and_Technology]] || [[فیزیا و تەکنەلۆژیای ژێر سوور]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 116 || [[:en:International_Journal_of_Quantum_Information|International_Journal_of_Quantum_Information]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی زانیاری کوانتەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 117 || [[:en:Journal_of_the_Korean_Physical_Society|Journal_of_the_Korean_Physical_Society]] || [[گۆڤاری کۆمەڵەی فیزیایی کۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 118 || [[:en:Quantum_Aspects_of_Life|Quantum_Aspects_of_Life]] || [[لایەنە کوانتەمییەکانی ژیان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 119 || [[:en:Journal_of_Physics:_Conference_Series|Journal_of_Physics:_Conference_Series]] || [[گۆڤاری فیزیا: زنجیرەی کۆنفڕانس]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 120 || [[:en:Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena|Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena]] || [[گواستنەوەی قۆناغەکان و دیاردە گرینگەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 121 || [[:en:Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)|Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)]] || [[میکانیکی کلاسیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 122 || [[:en:Revista_Cubana_de_Física|Revista_Cubana_de_Física]] || [[ڕێڤیستا کوبانا دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 123 || [[:en:Romanian_Journal_of_Physics|Romanian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ڕۆمانی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 124 || [[:en:Atom_(Krauss_book)|Atom_(Krauss_book)]] || [[ئەتۆم: ئۆدیسێیەک لە تەقینەوە گەورەوە بۆ ژیان لەسەر زەوی...و لەودیوەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 125 || [[:en:The_Fifth_Essence|The_Fifth_Essence]] || [[جەوهەری پێنجەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 126 || [[:en:Fear_of_Physics|Fear_of_Physics]] || [[ترس لە فیزیا: ڕێنماییەک بۆ سەرلێشێواوەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 127 || [[:en:Wonders_of_the_Universe_(book)|Wonders_of_the_Universe_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی گەردوون]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 128 || [[:en:Wonders_of_the_Solar_System_(book)|Wonders_of_the_Solar_System_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی کۆمەڵەی خۆر]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 129 || [[:en:Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines|Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines]] || [[کونە ڕەش و کرم و ئامێری کات]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 130 || [[:en:Indian_Journal_of_Physics|Indian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای هیندی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 131 || [[:en:Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics|Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics]] || [[بولیتینی ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا: فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 132 || [[:en:Quantum_(journal)|Quantum_(journal)]] || [[کوانتەم - گۆڤاری کراوە بۆ زانستی کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 133 || [[:en:Advances_in_High_Energy_Physics|Advances_in_High_Energy_Physics]] || [[پێشکەوتن لە فیزیای وزەی بەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 134 || [[:en:BCS:_50_Years|BCS:_50_Years]] || [[BCS: 50 ساڵ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 135 || [[:en:Categories:_On_the_Beauty_of_Physics|Categories:_On_the_Beauty_of_Physics]] || [[پۆلەکان—لەبارەی جوانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 136 || [[:en:Cosmic_Jackpot|Cosmic_Jackpot]] || [[جاکپۆتی گەردوونی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 137 || [[:en:Journal_of_Luminescence|Journal_of_Luminescence]] || [[گۆڤاری ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 138 || [[:en:Journal_of_Rheology|Journal_of_Rheology]] || [[گۆڤاری ڕیۆلۆژی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 139 || [[:en:Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology|Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای سۆل-جێل]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 140 || [[:en:Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology|Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای بۆشایی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 141 || [[:en:Lecture_Notes_in_Physics|Lecture_Notes_in_Physics]] || [[تێبینی وانە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 142 || [[:en:Physical_Review_Focus|Physical_Review_Focus]] || [[فۆکۆسی پێداچوونەوەی فیزیکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 143 || [[:en:Physics_Research_International|Physics_Research_International]] || [[نامەی توێژینەوە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 144 || [[:en:Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences|Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences]] || [[ماستەری ڕۆمانی لە بیرکاری و زانستەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 145 || [[:en:Stochastic_Resonance_(book)|Stochastic_Resonance_(book)]] || [[دەنگدانەوە ستۆکاستیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 146 || [[:en:The_Physics_of_Basketball|The_Physics_of_Basketball]] || [[فیزیای تۆپی باسکە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 147 || [[:en:United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament|United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی بانگھێشتنامەی فیزیازانی گەنجانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 148 || [[:en:Modern_Physics_Letters_B|Modern_Physics_Letters_B]] || [[مۆدێرن فیزیک لێتەرز بی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 149 || [[:en:Boiling point|Boiling point]] || [[خاڵی کوڵان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 150 || [[:en:Melting point|Melting point]] || [[خاڵی توانەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ئەندازیاری === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:Rudolf Steiner|Rudolf Steiner]] || | | | | |- | 2 || [[:en:hydroelectricity|hydroelectricity]] || [[وزەی کارەباییی ئاوی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:Hero of Alexandria|Hero of Alexandria]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:peer-to-peer|peer-to-peer]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:William John Macquorn Rankine|William John Macquorn Rankine]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:Galileo|Galileo]] || [[گالیلێو گالیلەی]] | | | |ھەیە |- | 7 || [[:en:Advanced Encryption Standard|Advanced Encryption Standard]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Scientific American|Scientific American]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:teletext|teletext]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:power engineering|Power engineering]] || [[ئەندازیاریی هێز]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 11 || [[:en:Hertha Ayrton|Hertha Ayrton]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:RWTH Aachen University|RWTH Aachen University]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:African Great Green Wall|African Great Green Wall]] || | | | | |- | 14 || [[:en:Chrome|Chrome]] || | | | | |- | 15 || [[:en:Alfred Korzybski|Alfred Korzybski]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:Amazon Alexa|Amazon Alexa]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:HomePod|HomePod]] || [[ھۆم پۆد]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Gustaf de Laval|Gustaf de Laval]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Kurt Tank|Kurt Tank]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:Walter A. Shewhart|Walter A. Shewhart]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:Green Wall of China|Green Wall of China]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:utility cycling|utility cycling]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Douglas McIlroy|Douglas McIlroy]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Hubert Cecil Booth|Hubert Cecil Booth]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:Google Nest|Google Nest]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |} === پزیشکی === ==== بەشی یەکەم ==== {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[دۆزینەوە (پزیشکی)]] | [[:en:Medical diagnosis|Medical diagnosis]] | ٦٬١٢ کیلۆبایت (١٣٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئاڵۆزییەکان (پزیشکی)]] | [[:en:Complication (medicine)|Complication (medicine)]] | ١١.١ کیلۆبایت (٢٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نیشانە و نیشانەکانی نەخۆشی]] | [[:en:Signs and symptoms|Signs and symptoms]] | ٩.١ کیلۆبایت (١٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | ٨٣ کیلۆبایت (١٦٠١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | ١١٠ کیلۆبایت (٦٬٦٦٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[تایفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٣١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ڕووبێلا]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | ١٠٣ کیلۆبایت (٥٬٣٤٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشی لیشمانیا]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | ١٠٢ کیلۆبایت (٨٬١٨٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | بەکارھێنەری دەرەوەی پرۆژەکە | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | ١٣٨ کیلۆبایت (١٢٬٢٣٤ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چیکۆنگونیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | ١٧.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | ٥٢.٤ کیلۆبایت (٢،٢٣٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | ١٢.٢ کیلۆبایت (٥٦٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەسکاریازیس]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | ٦٣ کیلۆبایت (٤٬٦٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سرینچکی تاڵ]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تەشەنای ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سەرمابردوویی]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشی ئەدیسۆن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[زەیتوونی تاڵ]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | ٩.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | تەواو بووە |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | ١٥٧ کیلۆبایت (١٧٬٠٩٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی گای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} pybjzhday3n1y8gppzahqjfgufyzpkj 1598608 1598587 2026-07-05T13:37:29Z Kushared 5048 /* بەشی یەکەم */ 1598608 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} '''سەبارەت بە پرۆژە''' ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لەم خشتەیەی خوارەوەدا ھاتووە. ئیدیتاسۆن لە ''١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦'' تا ''١٥ی ‌‌تەموز ٢٠٢٦'' بەردەوام دەبێت. '''خەڵاتەکان''' خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە: * خەڵاتی یەکەم: ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی دووەم: ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * خەڵاتی سێیەم: ٥٠ دۆلاری ئەمریکی '''تیمی ڕێکخەر''' * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] '''لێژنەی دادوەری''' * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] '''بەشداربووان''' بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە: * [[بەکارھێنەر:Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr]] * [[بەکارهێنەر:Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]] * [[بەکارھێنەر:Min.neel]] * [[بەکارھێنەر:Tessla]] * [[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall]] '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === کیمیا === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:spectroscopy|spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:crystallography|crystallography]] || [[بلوورناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 3 || [[:en:geochemistry|geochemistry]] || [[کیمیای زەوی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 4 || [[:en:toxicology|toxicology]] || [[ژەهرناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 5 || [[:en:pharmacist|pharmacist]] || [[دەرمانساز]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:quantum chemistry|quantum chemistry]] || [[کیمیای کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 7 || [[:en:photochemistry|photochemistry]] || [[کیمیای ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 8 || [[:en:theoretical chemistry|theoretical chemistry]] || [[کیمیای تیۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 9 || [[:en:environmental chemistry|environmental chemistry]] || [[کیمیای ژینگە]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:polymer chemistry|polymer chemistry]] || [[کیمیای پۆلیمەر]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 11 || [[:en:pharmacokinetics|pharmacokinetics]] || [[فارماکۆکینێتیکس]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 12 || [[:en:computational chemistry|computational chemistry]] || [[کیمیای هەژماری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:astrochemistry|astrochemistry]] || [[کیمیای ئەستێرەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 14 || [[:en:calorimetry|calorimetry]] || [[کالۆریمێتری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 15 || [[:en:emergency medicine|emergency medicine]] || [[پزیشکیی فریاکەوتن]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 16 || [[:en:organometallic chemistry|organometallic chemistry]] ||[[کیمیای ئۆرگانۆمەتاڵی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 17 || [[:en:green chemistry|green chemistry]] || [[کیمیای سەوز]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 18 || [[:en:infrared spectroscopy|infrared spectroscopy]] || [[سپێکتڕۆسکۆپیای ژێرسوور]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 19 || [[:en:radiochemistry|radiochemistry]] || [[ڕادیۆکیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | 20 || [[:en:petrochemistry|petrochemistry]] || [[پێترۆکیمیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:atmospheric chemistry|atmospheric chemistry]] || [[کیمیای ئاتمۆسفێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:organic synthesis|organic synthesis]] || [[پێکهێنانی ئۆرگانیک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 23 || [[:en:supramolecular chemistry|supramolecular chemistry]] ||[[کیمیای سوپرامۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:atomic absorption spectroscopy|atomic absorption spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی هەڵمژینی ئەتۆمی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 25 || [[:en:biogeochemistry|biogeochemistry]] || [[کیمیای زیندووزەوی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 26 || [[:en:NMR spectroscopy|NMR spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی دەنگدانەوەی مەگناتیسی ناوک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 27 || [[:en:pharmaceutics|pharmaceutics]] || [[زانستی دەرمانسازی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 28 || [[:en:Raman spectroscopy|Raman spectroscopy]] ||[[شەبەنگناسی ڕامان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 29 || [[:en:astronomical spectroscopy|astronomical spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی ئاسمانی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 30 || [[:en:solid-state chemistry|solid-state chemistry]] || [[کیمیای دۆخی ڕەق]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:enzyme kinetics|enzyme kinetics]] || [[جووڵانەوەناسی ئەنزایم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 32 || [[:en:Molecular dynamics]] || [[جووڵەی مۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:food chemistry|food chemistry]] || [[کیمیای خۆراک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:bioinorganic chemistry|bioinorganic chemistry]] || [[کیمیای نائەندامیی زیندەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:cheminformatics|cheminformatics]] || [[ئینفۆرماتیکی کیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Isotopes|Isotopes]] || [[ئایزۆتۆپ]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ژینناسی === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:ornithology|ornithology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:ethology|ethology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:arachnology|arachnology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:dendrology|dendrology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:malacology|malacology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:primatology|primatology]] || [[گوانداری ڕەسەنناسی]] | | | | |- | 7 || [[:en:occupational therapy|occupational therapy]] || [[کاردەرمانی]] | | | | |- | 8 || [[:en:bryology|bryology]] || [[حەزازیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:paleobotany|paleobotany]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:phytogeography|phytogeography]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Cronquist system|Cronquist system]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:agroecology|agroecology]] || [[ژینگەوەرزێڕیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:myrmecology|myrmecology]] || [[مێروولەناسی]] | | | | |- | 14 || [[:en:paleozoology|paleozoology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 15 || [[:en:landscape ecology|landscape ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:APG II system|APG II system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:zero waste|zero waste]] || [[سفر-پاشماوە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Honghe Hani Rice Terraces|Honghe Hani Rice Terraces]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:APG III system|APG III system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:human ecology|human ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:paleoecology|paleoecology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:tabby cat|tabby cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:helminthology|helminthology]] || [[کرمی مشەخۆرناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:conchology|conchology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:zooarchaeology|zooarchaeology]] || [[گیانلەبەرشوێنەوارناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:cetology|cetology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:population ecology|population ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:phytosociology|phytosociology]] || [[ڕووەککۆماڵناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:plant ecology|plant ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 30 || [[:en:castration anxiety|castration anxiety]] || [[ترسی خەساندن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 31 || [[:en:acarology|acarology]] || [[گەنەناسی]] | | | | |- | 32 || [[:en:zootomy|zootomy]] || [[توێکاری]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 33 || [[:en:urban ecology|urban ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:electrotherapy|electrotherapy]] || [[چارەسەری كارەبایی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:tricolour cat|tricolour cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Banaue Rice Terraces|Banaue Rice Terraces]] || [[تەراسەکانی برنجکاری بانائۆ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:carcinology|carcinology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 38 || [[:en:Microbiologist|Microbiologist]] || [[مایکرۆبایۆلۆجیست]] |١٣ کیلۆبایت (٨٥٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Biotechnology|Biotechnology]] || [[بایۆتەکنۆلۆژیا]] |١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٤٧٥ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Exon|Exon]] || [[ئێکسۆن]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٨٩٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |41 || [[:en:Intron|Intron]] || [[ئینترۆن]] |٧٢ کیلۆبایت (٦٬٥١١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |42 || [[:en:Central dogma of molecular biology|Central dogma of molecular biology]] || [[دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی]] |٣٩ کیلۆبایت (٢٬٧٢١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 43 || [[:en:Operon|Operon]] || [[ئۆپێرۆن]] |٣٦ کیلۆبایت (٢٬٧٨٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 44 || [[:en:Repressor|Repressor]] || [[سەرکوتکەر]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٥٦٧ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Activator (genetics)|Activator (genetics)]] || [[چالاککەر (بۆماوە)]] |٤٢ کیلۆبایت (٢٬٠٥٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Hox gene|Hox gene]] || [[جینی هۆکس]] |٧٩ کیلۆبایت (٦٬٨٨٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |پێداچوونەوە |تەواو بووە |- |47 || [[:en:Sequence homology|Sequence homology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |48 || [[:en:Enhancer (genetics)|Enhancer (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |49 || [[:en:Metaplasia|Metaplasia]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |50 || [[:en:Esophageal cancer|Esophageal cancer]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |52 || [[:en:Post-translational modification|Post-translational modification]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Effector (biology)|Effector (biology)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Histone|Histone]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |54 || [[:en:Nucleosome|Nucleosome]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |55 || [[:en:Chromatin|Chromatin]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |56 || [[:en:Coactivator (genetics)|Coactivator (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |57 || [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |} === فیزیک === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:United_States_Physics_Olympiad|United_States_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نیشتمانی فیزیای ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 2 || [[:en:His_Dark_Materials|His_Dark_Materials]] || [[کەرەستە تاریکەکانی]] | | | | |- | 3 || [[:en:International_Physics_Olympiad|International_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 4 || [[:en:Annalen_der_Physik|Annalen_der_Physik]] || [[ئانالین دێر فیزیک]] | | | | |- | 5 || [[:en:Wolf_Prize_in_Physics|Wolf_Prize_in_Physics]] || [[خەڵاتی وۆڵف لە فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر: Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 6 || [[:en:The_Feynman_Lectures_on_Physics|The_Feynman_Lectures_on_Physics]] || [[وانەکانی فیزیک لەلایەن فاینمان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 7 || [[:en:Physical_Review|Physical_Review]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Physical_Review_Letters|Physical_Review_Letters]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو لێتەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:On_the_Heavens|On_the_Heavens]] || [[لەسەر ئاسمانەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 10 || [[:en:Museo_Galileo|Museo_Galileo]] || [[مۆزەخانەی گالیلۆ]] | ٢.٧٤ کیلۆبایت(٢١٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Nature_Physics|Nature_Physics]] || [[فیزیای سروشت]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:A_Universe_from_Nothing|A_Universe_from_Nothing]] || [[گەردوونێک لە هیچەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:Physics_Today|Physics_Today]] || [[فیزیا ئەمڕۆ]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | | تەواو بووە |- | 14 || [[:en:On_Generation_and_Corruption|On_Generation_and_Corruption]] || [[لەسەر نەوە و گەندەڵی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 15 || [[:en:International_Young_Physicists'_Tournament|International_Young_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازانی گەنجان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:American_Journal_of_Physics|American_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری ئەمریکی بۆ فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:Reviews_of_Modern_Physics|Reviews_of_Modern_Physics]] || [[پێداچوونەوە بە فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 18 || [[:en:New_York_Hall_of_Science|New_York_Hall_of_Science]] || [[هۆڵی زانستی نیویۆرک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Physikalische_Zeitschrift|Physikalische_Zeitschrift]] || [[فیزیکالیش زایتشریفت]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:The_Tao_of_Physics|The_Tao_of_Physics]] || [[تاوی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 21 || [[:en:European_Physical_Journal|European_Physical_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی]] | | | | |- | 22 || [[:en:Journal_of_Applied_Physics|Journal_of_Applied_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کارپێکراو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Course_of_Theoretical_Physics|Course_of_Theoretical_Physics]] || [[خولی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Asian_Physics_Olympiad|Asian_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی فیزیای ئاسیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 25 || [[:en:Zeitschrift_für_Physik|Zeitschrift_für_Physik]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:Physics_Reports|Physics_Reports]] || [[ڕاپۆرتەکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:Acta_Physica_Polonica|Acta_Physica_Polonica]] || [[ئاکتا فیزیکا پۆلۆنیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:Langevin_dynamics|Langevin_dynamics]] || [[داینامیکی لانگڤین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:The_Book_of_Dust|The_Book_of_Dust]] || [[کتێبی تۆز و خۆڵ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 30 || [[:en:Mathematisch-Physikalischer_Salon|Mathematisch-Physikalischer_Salon]] || [[ساڵۆنی ماتماتیک-فیزیکالیشێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:Physics-Uspekhi|Physics-Uspekhi]] || [[پێشکەوتن لە زانستە فیزیاییەکاندا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 32 || [[:en:MinutePhysics|MinutePhysics]] || [[فیزیای خولەک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:Tempio_Voltiano|Tempio_Voltiano]] || [[تەمپیۆ ڤۆڵتیانۆ]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:Gravitation_(book)|Gravitation_(book)]] || [[کێشکردن]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:The_Evolution_of_Physics|The_Evolution_of_Physics]] || [[پەرەسەندنی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Veritasium|Veritasium]] || [[ڤێریتاسیۆم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:Quanta_Magazine|Quanta_Magazine]] || [[گۆڤاری کوانتا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 38 || [[:en:Living_Reviews_in_Relativity|Living_Reviews_in_Relativity]] || [[پێداچوونەوە زیندووەکان لە ڕێژەییدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Annals_of_Physics|Annals_of_Physics]] || [[ساڵنامەی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Ospedale_del_Ceppo|Ospedale_del_Ceppo]] || [[ئۆسپێدال دێل سێپۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 41 || [[:en:De_motu_corporum_in_gyrum|De_motu_corporum_in_gyrum]] || [[دی مۆتۆ کۆرپۆرۆم لە ژیرومدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 42 || [[:en:The_Nature_of_Space_and_Time|The_Nature_of_Space_and_Time]] || [[سروشتی فەزا و کات]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 43 || [[:en:The_God_Particle_(book)|The_God_Particle_(book)]] || [[تەنۆلکەی خودا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 44 || [[:en:Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data|Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data]] || [[گۆڤاری داتای کیمیایی و ئەندازیاری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Journal_of_Physics_A|Journal_of_Physics_A]] || [[گۆڤاری فیزیا A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Stanford_Physics_Information_Retrieval_System|Stanford_Physics_Information_Retrieval_System]] || [[سیستەمی وەرگرتنەوەی زانیاری فیزیای ستانفۆرد]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 47 || [[:en:Physica_(journal)|Physica_(journal)]] || [[فیزیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 48 || [[:en:Foundations_of_Physics|Foundations_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 49 || [[:en:Société_Française_de_Physique|Société_Française_de_Physique]] || [[کۆمەڵگە فرانسیس دی فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 50 || [[:en:Timeline_of_thermodynamics|Timeline_of_thermodynamics]] || [[هێڵی کاتی گەرمیداینامیک]] | | | | |- | 51 || [[:en:Journal_of_Physics:_Condensed_Matter|Journal_of_Physics:_Condensed_Matter]] || [[گۆڤاری فیزیا: ماددە چڕکراوەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 52 || [[:en:Fundamentals_of_Physics|Fundamentals_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 53 || [[:en:INSPIRE-HEP|INSPIRE-HEP]] || [[INSPIRE-HEP]] | | | | |- | 54 || [[:en:Seven_Brief_Lessons_on_Physics|Seven_Brief_Lessons_on_Physics]] || [[حەوت وانەی کورت لەسەر فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 55 || [[:en:Atmospheric_Chemistry_and_Physics|Atmospheric_Chemistry_and_Physics]] || [[کیمیا و فیزیای بەرگەهەوا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 56 || [[:en:New_Journal_of_Physics|New_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری نوێی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 57 || [[:en:EPL_(journal)|EPL_(journal)]] || [[نامەکانی یۆرۆفیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 58 || [[:en:International_Journal_of_Modern_Physics|International_Journal_of_Modern_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 59 || [[:en:Metrologia|Metrologia]] || [[میترۆلۆژیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 60 || [[:en:Physical_Review_E|Physical_Review_E]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی E]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 61 || [[:en:Reports_on_Progress_in_Physics|Reports_on_Progress_in_Physics]] || [[ڕاپۆرتەکان لەسەر پێشکەوتن لە فیزیادا]] | | | | |- | 62 || [[:en:Carbon_(journal)|Carbon_(journal)]] || [[کاربۆن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 63 || [[:en:Chinese_Physics_B|Chinese_Physics_B]] || [[فیزیای چینی B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 64 || [[:en:List_of_publications_in_physics|List_of_publications_in_physics]] || [[لیستی بڵاوکراوە گرنگەکان لە بواری فیزیادا]] | | | | |- | 65 || [[:en:Parallel_Worlds_(book)|Parallel_Worlds_(book)]] || [[جیهانە هاوتەریبەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 66 || [[:en:Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences|Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences]] || [[بەڵگەنامەکانی ئەکادیمیای زانستەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 67 || [[:en:Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok|Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok]] || [[گۆڤاری بیرکاری و فیزیایی بۆ قوتابخانە ناوەندییەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 68 || [[:en:Canadian_Journal_of_Physics|Canadian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کەنەدی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 69 || [[:en:Modern_Physics_Letters_A|Modern_Physics_Letters_A]] || [[فیزیای مۆدێرن پیتەکان A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 70 || [[:en:Chinese_Physics_Letters|Chinese_Physics_Letters]] || [[نامەکانی فیزیای چینی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 71 || [[:en:International_Journal_of_Theoretical_Physics|International_Journal_of_Theoretical_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 72 || [[:en:Applied_Physics_A|Applied_Physics_A]] || [[فیزیای کارپێکراو A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 73 || [[:en:Pramana_(journal)|Pramana_(journal)]] || [[پرامانا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 74 || [[:en:Berkeley_Physics_Course|Berkeley_Physics_Course]] || [[خولی فیزیای بێرکلی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 75 || [[:en:Blue_Obelisk|Blue_Obelisk]] || [[ئۆبێلیسکی شین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 76 || [[:en:Zeitschrift_für_Naturforschung_A|Zeitschrift_für_Naturforschung_A]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r ناتورفۆرشونگ ئەی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 77 || [[:en:Visions_(book)|Visions_(book)]] || [[دیدگاکان (کتێب)]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 78 || [[:en:Time_Reborn|Time_Reborn]] || [[کات لەدایک بووەتەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 79 || [[:en:Physical_Review_X|Physical_Review_X]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی X]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 80 || [[:en:International_Physicists'_Tournament|International_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 81 || [[:en:Einstein's_Cosmos|Einstein's_Cosmos]] || [[گەردوونی ئەنیشتاین]] | | | | |- | 82 || [[:en:Physics_Letters_B|Physics_Letters_B]] || [[فیزیا پیتەکان B]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 83 || [[:en:Journal_of_Statistical_Physics|Journal_of_Statistical_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئاماری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 84 || [[:en:European_Physical_Journal_B|European_Physical_Journal_B]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی B]] | | | | |- | 85 || [[:en:International_Journal_of_Thermophysics|International_Journal_of_Thermophysics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای گەرمی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 86 || [[:en:Acta_Physica_Sinica|Acta_Physica_Sinica]] || [[ئاکتا فیزیکا سینیکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 87 || [[:en:Brazilian_Journal_of_Physics|Brazilian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای بەڕازیلی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 88 || [[:en:European_Physical_Journal_A|European_Physical_Journal_A]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی A]] | | | | |- | 89 || [[:en:Open_Physics|Open_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئەوروپای ناوەڕاست]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 90 || [[:en:Chinese_Journal_of_Physics|Chinese_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای چینی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 91 || [[:en:Frontiers_of_Physics|Frontiers_of_Physics]] || [[سنوورەکانی فیزیا لە چین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 92 || [[:en:Journal_of_Physics_B|Journal_of_Physics_B]] || [[گۆڤاری فیزیا B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 93 || [[:en:Physics_(magazine)|Physics_(magazine)]] || [[فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 94 || [[:en:Atom_(Asimov_book)|Atom_(Asimov_book)]] || [[ئەتۆم: گەشتێک بەسەر گەردوونی ژێر ئەتۆمیدا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 95 || [[:en:God_and_the_New_Physics|God_and_the_New_Physics]] || [[خودا و فیزیای نوێ]] | | | | |- | 96 || [[:en:Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space|Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space]] || [[ڕێبەری ئیسحاق ئاسیمۆڤ بۆ زەوی و بۆشایی ئاسمان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 97 || [[:en:Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy|Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy]] || [[گۆڤاری وزەی نوێبووەوە و بەردەوام]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 98 || [[:en:Conceptual_physics|Conceptual_physics]] || [[فیزیای چەمکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 99 || [[:en:The_Cosmic_Landscape|The_Cosmic_Landscape]] || [[دیمەنی گەردوونی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 100 || [[:en:Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students|Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students]] || [[پاڵەوانێتی فیزیازانی ئۆکرانیا بۆ خوێندکارانی زانکۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 101 || [[:en:Npj_Quantum_Information|Npj_Quantum_Information]] || [[زانیاری کوانتەمی Npj]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese horse From Kaso Mall]] | | |- | 102 || [[:en:The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far|The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far]] || [[گەورەترین چیرۆک کە تا ئێستا گێڕدرابێتەوە- تا ئێستا]] | | | | |- | 103 || [[:en:The_Order_of_Time_(book)|The_Order_of_Time_(book)]] || [[ڕێکوپێکی کات]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 104 || [[:en:Communications_Physics|Communications_Physics]] || [[فیزیای پەیوەندییەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 105 || [[:en:Physik_Journal|Physik_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 106 || [[:en:Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute|Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute]] || [[بولیتینی پەیمانگای فیزیای لێبێدێڤ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 107 || [[:en:Physics_of_the_Solid_State|Physics_of_the_Solid_State]] || [[فیزیای دۆخی ڕەق]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 108 || [[:en:Journal_of_Low_Temperature_Physics|Journal_of_Low_Temperature_Physics]] || [[پ3127749]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 109 || [[:en:The_Physics_of_Superheroes|The_Physics_of_Superheroes]] || [[فیزیای پاڵەوانە سەرەکییەکان]] | | | | |- | 110 || [[:en:AIP_Advances|AIP_Advances]] || [[پێشکەوتنەکانی AIP]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 111 || [[:en:AIP_Conference_Proceedings|AIP_Conference_Proceedings]] || [[بەڵگەنامەکانی کۆنفرانسی AIP]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 112 || [[:en:A_Different_Universe|A_Different_Universe]] || [[گەردوونێکی جیاواز]] | | | | |- | 113 || [[:en:Anales_de_Física|Anales_de_Física]] || [[ئانالێس دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 114 || [[:en:European_Physical_Journal_D|European_Physical_Journal_D]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی D]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 115 || [[:en:Infrared_Physics_and_Technology|Infrared_Physics_and_Technology]] || [[فیزیا و تەکنەلۆژیای ژێر سوور]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 116 || [[:en:International_Journal_of_Quantum_Information|International_Journal_of_Quantum_Information]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی زانیاری کوانتەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 117 || [[:en:Journal_of_the_Korean_Physical_Society|Journal_of_the_Korean_Physical_Society]] || [[گۆڤاری کۆمەڵەی فیزیایی کۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 118 || [[:en:Quantum_Aspects_of_Life|Quantum_Aspects_of_Life]] || [[لایەنە کوانتەمییەکانی ژیان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 119 || [[:en:Journal_of_Physics:_Conference_Series|Journal_of_Physics:_Conference_Series]] || [[گۆڤاری فیزیا: زنجیرەی کۆنفڕانس]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 120 || [[:en:Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena|Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena]] || [[گواستنەوەی قۆناغەکان و دیاردە گرینگەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 121 || [[:en:Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)|Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)]] || [[میکانیکی کلاسیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 122 || [[:en:Revista_Cubana_de_Física|Revista_Cubana_de_Física]] || [[ڕێڤیستا کوبانا دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 123 || [[:en:Romanian_Journal_of_Physics|Romanian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ڕۆمانی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 124 || [[:en:Atom_(Krauss_book)|Atom_(Krauss_book)]] || [[ئەتۆم: ئۆدیسێیەک لە تەقینەوە گەورەوە بۆ ژیان لەسەر زەوی...و لەودیوەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 125 || [[:en:The_Fifth_Essence|The_Fifth_Essence]] || [[جەوهەری پێنجەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 126 || [[:en:Fear_of_Physics|Fear_of_Physics]] || [[ترس لە فیزیا: ڕێنماییەک بۆ سەرلێشێواوەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 127 || [[:en:Wonders_of_the_Universe_(book)|Wonders_of_the_Universe_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی گەردوون]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 128 || [[:en:Wonders_of_the_Solar_System_(book)|Wonders_of_the_Solar_System_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی کۆمەڵەی خۆر]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 129 || [[:en:Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines|Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines]] || [[کونە ڕەش و کرم و ئامێری کات]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 130 || [[:en:Indian_Journal_of_Physics|Indian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای هیندی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 131 || [[:en:Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics|Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics]] || [[بولیتینی ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا: فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 132 || [[:en:Quantum_(journal)|Quantum_(journal)]] || [[کوانتەم - گۆڤاری کراوە بۆ زانستی کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 133 || [[:en:Advances_in_High_Energy_Physics|Advances_in_High_Energy_Physics]] || [[پێشکەوتن لە فیزیای وزەی بەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 134 || [[:en:BCS:_50_Years|BCS:_50_Years]] || [[BCS: 50 ساڵ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 135 || [[:en:Categories:_On_the_Beauty_of_Physics|Categories:_On_the_Beauty_of_Physics]] || [[پۆلەکان—لەبارەی جوانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 136 || [[:en:Cosmic_Jackpot|Cosmic_Jackpot]] || [[جاکپۆتی گەردوونی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 137 || [[:en:Journal_of_Luminescence|Journal_of_Luminescence]] || [[گۆڤاری ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 138 || [[:en:Journal_of_Rheology|Journal_of_Rheology]] || [[گۆڤاری ڕیۆلۆژی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 139 || [[:en:Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology|Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای سۆل-جێل]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 140 || [[:en:Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology|Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای بۆشایی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 141 || [[:en:Lecture_Notes_in_Physics|Lecture_Notes_in_Physics]] || [[تێبینی وانە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 142 || [[:en:Physical_Review_Focus|Physical_Review_Focus]] || [[فۆکۆسی پێداچوونەوەی فیزیکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 143 || [[:en:Physics_Research_International|Physics_Research_International]] || [[نامەی توێژینەوە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 144 || [[:en:Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences|Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences]] || [[ماستەری ڕۆمانی لە بیرکاری و زانستەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 145 || [[:en:Stochastic_Resonance_(book)|Stochastic_Resonance_(book)]] || [[دەنگدانەوە ستۆکاستیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 146 || [[:en:The_Physics_of_Basketball|The_Physics_of_Basketball]] || [[فیزیای تۆپی باسکە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 147 || [[:en:United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament|United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی بانگھێشتنامەی فیزیازانی گەنجانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 148 || [[:en:Modern_Physics_Letters_B|Modern_Physics_Letters_B]] || [[مۆدێرن فیزیک لێتەرز بی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 149 || [[:en:Boiling point|Boiling point]] || [[خاڵی کوڵان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 150 || [[:en:Melting point|Melting point]] || [[خاڵی توانەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ئەندازیاری === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:Rudolf Steiner|Rudolf Steiner]] || | | | | |- | 2 || [[:en:hydroelectricity|hydroelectricity]] || [[وزەی کارەباییی ئاوی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:Hero of Alexandria|Hero of Alexandria]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:peer-to-peer|peer-to-peer]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:William John Macquorn Rankine|William John Macquorn Rankine]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:Galileo|Galileo]] || [[گالیلێو گالیلەی]] | | | |ھەیە |- | 7 || [[:en:Advanced Encryption Standard|Advanced Encryption Standard]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Scientific American|Scientific American]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:teletext|teletext]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:power engineering|Power engineering]] || [[ئەندازیاریی هێز]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 11 || [[:en:Hertha Ayrton|Hertha Ayrton]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:RWTH Aachen University|RWTH Aachen University]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:African Great Green Wall|African Great Green Wall]] || | | | | |- | 14 || [[:en:Chrome|Chrome]] || | | | | |- | 15 || [[:en:Alfred Korzybski|Alfred Korzybski]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:Amazon Alexa|Amazon Alexa]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:HomePod|HomePod]] || [[ھۆم پۆد]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Gustaf de Laval|Gustaf de Laval]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Kurt Tank|Kurt Tank]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:Walter A. Shewhart|Walter A. Shewhart]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:Green Wall of China|Green Wall of China]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:utility cycling|utility cycling]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Douglas McIlroy|Douglas McIlroy]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Hubert Cecil Booth|Hubert Cecil Booth]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:Google Nest|Google Nest]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |} === پزیشکی === ==== بەشی یەکەم ==== {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[دۆزینەوە (پزیشکی)]] | [[:en:Medical diagnosis|Medical diagnosis]] | ٦٬١٢ کیلۆبایت (١٣٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئاڵۆزییەکان (پزیشکی)]] | [[:en:Complication (medicine)|Complication (medicine)]] | ١١.١ کیلۆبایت (٢٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نیشانە و نیشانەکانی نەخۆشی]] | [[:en:Signs and symptoms|Signs and symptoms]] | ٩.١ کیلۆبایت (١٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | ٨٣ کیلۆبایت (١٦٠١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | ١١٠ کیلۆبایت (٦٬٦٦٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[تایفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٣١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ڕووبێلا]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | ١٠٣ کیلۆبایت (٥٬٣٤٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشی لیشمانیا]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | ١٠٢ کیلۆبایت (٨٬١٨٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | بەکارھێنەری دەرەوەی پرۆژەکە | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | ١٣٨ کیلۆبایت (١٢٬٢٣٤ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چیکۆنگونیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | ١٧.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | ٥٢.٤ کیلۆبایت (٢،٢٣٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | ١٢.٢ کیلۆبایت (٥٦٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەسکاریازیس]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | ٦٣ کیلۆبایت (٤٬٦٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سرینچکی تاڵ]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تەشەنای ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سەرمابردوویی]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشی ئەدیسۆن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[زەیتوونی تاڵ]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | ٩.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | تەواو بووە |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | ١٥٧ کیلۆبایت (١٧٬٠٩٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی گای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} mp12pjyrakqjvi618m8qwdoujjzbdgd 1598640 1598608 2026-07-05T14:33:18Z Sakura emad 42467 چاکسازی 1598640 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} <!-- بەشی سەبارەت بە پڕۆژە --> <div style="background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; border-right: 6px solid #2a4b7c; padding: 20px; border-radius: 6px; margin-bottom: 25px; direction: rtl; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);"> == 📝 سەبارەت بە پرۆژە == ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی '''[[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]'''یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لە خشتەکەی خوارەوەدا ھاتوون. </div> <!-- دابەشکردنی خەڵاتەکان و ستاف بە شێوازی کارت و تەنیشت یەک --> {| style="width:100%; border-spacing: 20px 0px; margin: 0 -20px; direction: rtl;" | style="width: 50%; vertical-align: top; background: #fffdf9; border: 1px solid #f0e4d4; border-right: 6px solid #e67e22; padding: 20px; border-radius: 6px; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);" | == 🏆 خەڵاتەکان == خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیە: * 🥇 '''خەڵاتی یەکەم:''' ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * 🥈 '''خەڵاتی دووەم:''' ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * 🥉 '''خەڵاتی سێیەم:''' ٥٠ دۆلاری ئەمریکی | style="width: 50%; vertical-align: top; background: #f8f9fa; border: 1px solid #e2e8f0; border-right: 6px solid #718096; padding: 20px; border-radius: 6px; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);" | == 👥 ستافی بەڕێوەبردنی پڕۆژە == ; 🛠️ تیمی ڕێکخەر * [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ; ⚖️ لێژنەی دادوەری * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] <small>([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]])</small> * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |} <!-- بەشی بەشداربووان بە ستوونی مۆدێرن --> <div style="background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; border-right: 6px solid #10b981; padding: 20px; border-radius: 6px; margin-top: 25px; direction: rtl; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);"> == 👥 بەشداربووان == ''بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە:'' <div class="div-col" style="column-width: 18em; padding-top: 10px;"> * [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] * [[بەکارھێنەر:Birmend121|Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] * [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] * [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] * [[بەکارھێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] </div> </div> '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === کیمیا === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:spectroscopy|spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:crystallography|crystallography]] || [[بلوورناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 3 || [[:en:geochemistry|geochemistry]] || [[کیمیای زەوی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 4 || [[:en:toxicology|toxicology]] || [[ژەهرناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 5 || [[:en:pharmacist|pharmacist]] || [[دەرمانساز]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:quantum chemistry|quantum chemistry]] || [[کیمیای کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 7 || [[:en:photochemistry|photochemistry]] || [[کیمیای ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 8 || [[:en:theoretical chemistry|theoretical chemistry]] || [[کیمیای تیۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 9 || [[:en:environmental chemistry|environmental chemistry]] || [[کیمیای ژینگە]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:polymer chemistry|polymer chemistry]] || [[کیمیای پۆلیمەر]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 11 || [[:en:pharmacokinetics|pharmacokinetics]] || [[فارماکۆکینێتیکس]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 12 || [[:en:computational chemistry|computational chemistry]] || [[کیمیای هەژماری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:astrochemistry|astrochemistry]] || [[کیمیای ئەستێرەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 14 || [[:en:calorimetry|calorimetry]] || [[کالۆریمێتری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 15 || [[:en:emergency medicine|emergency medicine]] || [[پزیشکیی فریاکەوتن]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 16 || [[:en:organometallic chemistry|organometallic chemistry]] ||[[کیمیای ئۆرگانۆمەتاڵی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 17 || [[:en:green chemistry|green chemistry]] || [[کیمیای سەوز]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 18 || [[:en:infrared spectroscopy|infrared spectroscopy]] || [[سپێکتڕۆسکۆپیای ژێرسوور]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 19 || [[:en:radiochemistry|radiochemistry]] || [[ڕادیۆکیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | 20 || [[:en:petrochemistry|petrochemistry]] || [[پێترۆکیمیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:atmospheric chemistry|atmospheric chemistry]] || [[کیمیای ئاتمۆسفێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:organic synthesis|organic synthesis]] || [[پێکهێنانی ئۆرگانیک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 23 || [[:en:supramolecular chemistry|supramolecular chemistry]] ||[[کیمیای سوپرامۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:atomic absorption spectroscopy|atomic absorption spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی هەڵمژینی ئەتۆمی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 25 || [[:en:biogeochemistry|biogeochemistry]] || [[کیمیای زیندووزەوی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 26 || [[:en:NMR spectroscopy|NMR spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی دەنگدانەوەی مەگناتیسی ناوک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 27 || [[:en:pharmaceutics|pharmaceutics]] || [[زانستی دەرمانسازی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 28 || [[:en:Raman spectroscopy|Raman spectroscopy]] ||[[شەبەنگناسی ڕامان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 29 || [[:en:astronomical spectroscopy|astronomical spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی ئاسمانی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 30 || [[:en:solid-state chemistry|solid-state chemistry]] || [[کیمیای دۆخی ڕەق]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:enzyme kinetics|enzyme kinetics]] || [[جووڵانەوەناسی ئەنزایم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 32 || [[:en:Molecular dynamics]] || [[جووڵەی مۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:food chemistry|food chemistry]] || [[کیمیای خۆراک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:bioinorganic chemistry|bioinorganic chemistry]] || [[کیمیای نائەندامیی زیندەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:cheminformatics|cheminformatics]] || [[ئینفۆرماتیکی کیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Isotopes|Isotopes]] || [[ئایزۆتۆپ]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ژینناسی === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:ornithology|ornithology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:ethology|ethology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:arachnology|arachnology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:dendrology|dendrology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:malacology|malacology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:primatology|primatology]] || [[گوانداری ڕەسەنناسی]] | | | | |- | 7 || [[:en:occupational therapy|occupational therapy]] || [[کاردەرمانی]] | | | | |- | 8 || [[:en:bryology|bryology]] || [[حەزازیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:paleobotany|paleobotany]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:phytogeography|phytogeography]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Cronquist system|Cronquist system]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:agroecology|agroecology]] || [[ژینگەوەرزێڕیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:myrmecology|myrmecology]] || [[مێروولەناسی]] | | | | |- | 14 || [[:en:paleozoology|paleozoology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 15 || [[:en:landscape ecology|landscape ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:APG II system|APG II system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:zero waste|zero waste]] || [[سفر-پاشماوە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Honghe Hani Rice Terraces|Honghe Hani Rice Terraces]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:APG III system|APG III system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:human ecology|human ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:paleoecology|paleoecology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:tabby cat|tabby cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:helminthology|helminthology]] || [[کرمی مشەخۆرناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:conchology|conchology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:zooarchaeology|zooarchaeology]] || [[گیانلەبەرشوێنەوارناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:cetology|cetology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:population ecology|population ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:phytosociology|phytosociology]] || [[ڕووەککۆماڵناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:plant ecology|plant ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 30 || [[:en:castration anxiety|castration anxiety]] || [[ترسی خەساندن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 31 || [[:en:acarology|acarology]] || [[گەنەناسی]] | | | | |- | 32 || [[:en:zootomy|zootomy]] || [[توێکاری]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 33 || [[:en:urban ecology|urban ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:electrotherapy|electrotherapy]] || [[چارەسەری كارەبایی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:tricolour cat|tricolour cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Banaue Rice Terraces|Banaue Rice Terraces]] || [[تەراسەکانی برنجکاری بانائۆ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:carcinology|carcinology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 38 || [[:en:Microbiologist|Microbiologist]] || [[مایکرۆبایۆلۆجیست]] |١٣ کیلۆبایت (٨٥٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Biotechnology|Biotechnology]] || [[بایۆتەکنۆلۆژیا]] |١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٤٧٥ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Exon|Exon]] || [[ئێکسۆن]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٨٩٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |41 || [[:en:Intron|Intron]] || [[ئینترۆن]] |٧٢ کیلۆبایت (٦٬٥١١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |42 || [[:en:Central dogma of molecular biology|Central dogma of molecular biology]] || [[دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی]] |٣٩ کیلۆبایت (٢٬٧٢١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 43 || [[:en:Operon|Operon]] || [[ئۆپێرۆن]] |٣٦ کیلۆبایت (٢٬٧٨٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 44 || [[:en:Repressor|Repressor]] || [[سەرکوتکەر]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٥٦٧ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Activator (genetics)|Activator (genetics)]] || [[چالاککەر (بۆماوە)]] |٤٢ کیلۆبایت (٢٬٠٥٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Hox gene|Hox gene]] || [[جینی هۆکس]] |٧٩ کیلۆبایت (٦٬٨٨٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |پێداچوونەوە |تەواو بووە |- |47 || [[:en:Sequence homology|Sequence homology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |48 || [[:en:Enhancer (genetics)|Enhancer (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |49 || [[:en:Metaplasia|Metaplasia]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |50 || [[:en:Esophageal cancer|Esophageal cancer]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |52 || [[:en:Post-translational modification|Post-translational modification]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Effector (biology)|Effector (biology)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Histone|Histone]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |54 || [[:en:Nucleosome|Nucleosome]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |55 || [[:en:Chromatin|Chromatin]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |56 || [[:en:Coactivator (genetics)|Coactivator (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |57 || [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |} === فیزیک === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:United_States_Physics_Olympiad|United_States_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نیشتمانی فیزیای ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 2 || [[:en:His_Dark_Materials|His_Dark_Materials]] || [[کەرەستە تاریکەکانی]] | | | | |- | 3 || [[:en:International_Physics_Olympiad|International_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 4 || [[:en:Annalen_der_Physik|Annalen_der_Physik]] || [[ئانالین دێر فیزیک]] | | | | |- | 5 || [[:en:Wolf_Prize_in_Physics|Wolf_Prize_in_Physics]] || [[خەڵاتی وۆڵف لە فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر: Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 6 || [[:en:The_Feynman_Lectures_on_Physics|The_Feynman_Lectures_on_Physics]] || [[وانەکانی فیزیک لەلایەن فاینمان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 7 || [[:en:Physical_Review|Physical_Review]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Physical_Review_Letters|Physical_Review_Letters]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو لێتەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:On_the_Heavens|On_the_Heavens]] || [[لەسەر ئاسمانەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 10 || [[:en:Museo_Galileo|Museo_Galileo]] || [[مۆزەخانەی گالیلۆ]] | ٢.٧٤ کیلۆبایت(٢١٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Nature_Physics|Nature_Physics]] || [[فیزیای سروشت]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:A_Universe_from_Nothing|A_Universe_from_Nothing]] || [[گەردوونێک لە هیچەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:Physics_Today|Physics_Today]] || [[فیزیا ئەمڕۆ]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | | تەواو بووە |- | 14 || [[:en:On_Generation_and_Corruption|On_Generation_and_Corruption]] || [[لەسەر نەوە و گەندەڵی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 15 || [[:en:International_Young_Physicists'_Tournament|International_Young_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازانی گەنجان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:American_Journal_of_Physics|American_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری ئەمریکی بۆ فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:Reviews_of_Modern_Physics|Reviews_of_Modern_Physics]] || [[پێداچوونەوە بە فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 18 || [[:en:New_York_Hall_of_Science|New_York_Hall_of_Science]] || [[هۆڵی زانستی نیویۆرک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Physikalische_Zeitschrift|Physikalische_Zeitschrift]] || [[فیزیکالیش زایتشریفت]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:The_Tao_of_Physics|The_Tao_of_Physics]] || [[تاوی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 21 || [[:en:European_Physical_Journal|European_Physical_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی]] | | | | |- | 22 || [[:en:Journal_of_Applied_Physics|Journal_of_Applied_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کارپێکراو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Course_of_Theoretical_Physics|Course_of_Theoretical_Physics]] || [[خولی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Asian_Physics_Olympiad|Asian_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی فیزیای ئاسیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 25 || [[:en:Zeitschrift_für_Physik|Zeitschrift_für_Physik]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:Physics_Reports|Physics_Reports]] || [[ڕاپۆرتەکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:Acta_Physica_Polonica|Acta_Physica_Polonica]] || [[ئاکتا فیزیکا پۆلۆنیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:Langevin_dynamics|Langevin_dynamics]] || [[داینامیکی لانگڤین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:The_Book_of_Dust|The_Book_of_Dust]] || [[کتێبی تۆز و خۆڵ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 30 || [[:en:Mathematisch-Physikalischer_Salon|Mathematisch-Physikalischer_Salon]] || [[ساڵۆنی ماتماتیک-فیزیکالیشێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:Physics-Uspekhi|Physics-Uspekhi]] || [[پێشکەوتن لە زانستە فیزیاییەکاندا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 32 || [[:en:MinutePhysics|MinutePhysics]] || [[فیزیای خولەک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:Tempio_Voltiano|Tempio_Voltiano]] || [[تەمپیۆ ڤۆڵتیانۆ]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:Gravitation_(book)|Gravitation_(book)]] || [[کێشکردن]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:The_Evolution_of_Physics|The_Evolution_of_Physics]] || [[پەرەسەندنی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Veritasium|Veritasium]] || [[ڤێریتاسیۆم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:Quanta_Magazine|Quanta_Magazine]] || [[گۆڤاری کوانتا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 38 || [[:en:Living_Reviews_in_Relativity|Living_Reviews_in_Relativity]] || [[پێداچوونەوە زیندووەکان لە ڕێژەییدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Annals_of_Physics|Annals_of_Physics]] || [[ساڵنامەی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Ospedale_del_Ceppo|Ospedale_del_Ceppo]] || [[ئۆسپێدال دێل سێپۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 41 || [[:en:De_motu_corporum_in_gyrum|De_motu_corporum_in_gyrum]] || [[دی مۆتۆ کۆرپۆرۆم لە ژیرومدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 42 || [[:en:The_Nature_of_Space_and_Time|The_Nature_of_Space_and_Time]] || [[سروشتی فەزا و کات]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 43 || [[:en:The_God_Particle_(book)|The_God_Particle_(book)]] || [[تەنۆلکەی خودا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 44 || [[:en:Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data|Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data]] || [[گۆڤاری داتای کیمیایی و ئەندازیاری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Journal_of_Physics_A|Journal_of_Physics_A]] || [[گۆڤاری فیزیا A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Stanford_Physics_Information_Retrieval_System|Stanford_Physics_Information_Retrieval_System]] || [[سیستەمی وەرگرتنەوەی زانیاری فیزیای ستانفۆرد]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 47 || [[:en:Physica_(journal)|Physica_(journal)]] || [[فیزیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 48 || [[:en:Foundations_of_Physics|Foundations_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 49 || [[:en:Société_Française_de_Physique|Société_Française_de_Physique]] || [[کۆمەڵگە فرانسیس دی فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 50 || [[:en:Timeline_of_thermodynamics|Timeline_of_thermodynamics]] || [[هێڵی کاتی گەرمیداینامیک]] | | | | |- | 51 || [[:en:Journal_of_Physics:_Condensed_Matter|Journal_of_Physics:_Condensed_Matter]] || [[گۆڤاری فیزیا: ماددە چڕکراوەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 52 || [[:en:Fundamentals_of_Physics|Fundamentals_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 53 || [[:en:INSPIRE-HEP|INSPIRE-HEP]] || [[INSPIRE-HEP]] | | | | |- | 54 || [[:en:Seven_Brief_Lessons_on_Physics|Seven_Brief_Lessons_on_Physics]] || [[حەوت وانەی کورت لەسەر فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 55 || [[:en:Atmospheric_Chemistry_and_Physics|Atmospheric_Chemistry_and_Physics]] || [[کیمیا و فیزیای بەرگەهەوا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 56 || [[:en:New_Journal_of_Physics|New_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری نوێی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 57 || [[:en:EPL_(journal)|EPL_(journal)]] || [[نامەکانی یۆرۆفیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 58 || [[:en:International_Journal_of_Modern_Physics|International_Journal_of_Modern_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 59 || [[:en:Metrologia|Metrologia]] || [[میترۆلۆژیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 60 || [[:en:Physical_Review_E|Physical_Review_E]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی E]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 61 || [[:en:Reports_on_Progress_in_Physics|Reports_on_Progress_in_Physics]] || [[ڕاپۆرتەکان لەسەر پێشکەوتن لە فیزیادا]] | | | | |- | 62 || [[:en:Carbon_(journal)|Carbon_(journal)]] || [[کاربۆن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 63 || [[:en:Chinese_Physics_B|Chinese_Physics_B]] || [[فیزیای چینی B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 64 || [[:en:List_of_publications_in_physics|List_of_publications_in_physics]] || [[لیستی بڵاوکراوە گرنگەکان لە بواری فیزیادا]] | | | | |- | 65 || [[:en:Parallel_Worlds_(book)|Parallel_Worlds_(book)]] || [[جیهانە هاوتەریبەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 66 || [[:en:Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences|Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences]] || [[بەڵگەنامەکانی ئەکادیمیای زانستەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 67 || [[:en:Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok|Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok]] || [[گۆڤاری بیرکاری و فیزیایی بۆ قوتابخانە ناوەندییەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 68 || [[:en:Canadian_Journal_of_Physics|Canadian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کەنەدی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 69 || [[:en:Modern_Physics_Letters_A|Modern_Physics_Letters_A]] || [[فیزیای مۆدێرن پیتەکان A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 70 || [[:en:Chinese_Physics_Letters|Chinese_Physics_Letters]] || [[نامەکانی فیزیای چینی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 71 || [[:en:International_Journal_of_Theoretical_Physics|International_Journal_of_Theoretical_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 72 || [[:en:Applied_Physics_A|Applied_Physics_A]] || [[فیزیای کارپێکراو A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 73 || [[:en:Pramana_(journal)|Pramana_(journal)]] || [[پرامانا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 74 || [[:en:Berkeley_Physics_Course|Berkeley_Physics_Course]] || [[خولی فیزیای بێرکلی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 75 || [[:en:Blue_Obelisk|Blue_Obelisk]] || [[ئۆبێلیسکی شین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 76 || [[:en:Zeitschrift_für_Naturforschung_A|Zeitschrift_für_Naturforschung_A]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r ناتورفۆرشونگ ئەی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 77 || [[:en:Visions_(book)|Visions_(book)]] || [[دیدگاکان (کتێب)]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 78 || [[:en:Time_Reborn|Time_Reborn]] || [[کات لەدایک بووەتەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 79 || [[:en:Physical_Review_X|Physical_Review_X]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی X]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 80 || [[:en:International_Physicists'_Tournament|International_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 81 || [[:en:Einstein's_Cosmos|Einstein's_Cosmos]] || [[گەردوونی ئەنیشتاین]] | | | | |- | 82 || [[:en:Physics_Letters_B|Physics_Letters_B]] || [[فیزیا پیتەکان B]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 83 || [[:en:Journal_of_Statistical_Physics|Journal_of_Statistical_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئاماری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 84 || [[:en:European_Physical_Journal_B|European_Physical_Journal_B]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی B]] | | | | |- | 85 || [[:en:International_Journal_of_Thermophysics|International_Journal_of_Thermophysics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای گەرمی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 86 || [[:en:Acta_Physica_Sinica|Acta_Physica_Sinica]] || [[ئاکتا فیزیکا سینیکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 87 || [[:en:Brazilian_Journal_of_Physics|Brazilian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای بەڕازیلی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 88 || [[:en:European_Physical_Journal_A|European_Physical_Journal_A]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی A]] | | | | |- | 89 || [[:en:Open_Physics|Open_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئەوروپای ناوەڕاست]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 90 || [[:en:Chinese_Journal_of_Physics|Chinese_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای چینی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 91 || [[:en:Frontiers_of_Physics|Frontiers_of_Physics]] || [[سنوورەکانی فیزیا لە چین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 92 || [[:en:Journal_of_Physics_B|Journal_of_Physics_B]] || [[گۆڤاری فیزیا B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 93 || [[:en:Physics_(magazine)|Physics_(magazine)]] || [[فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 94 || [[:en:Atom_(Asimov_book)|Atom_(Asimov_book)]] || [[ئەتۆم: گەشتێک بەسەر گەردوونی ژێر ئەتۆمیدا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 95 || [[:en:God_and_the_New_Physics|God_and_the_New_Physics]] || [[خودا و فیزیای نوێ]] | | | | |- | 96 || [[:en:Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space|Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space]] || [[ڕێبەری ئیسحاق ئاسیمۆڤ بۆ زەوی و بۆشایی ئاسمان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 97 || [[:en:Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy|Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy]] || [[گۆڤاری وزەی نوێبووەوە و بەردەوام]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 98 || [[:en:Conceptual_physics|Conceptual_physics]] || [[فیزیای چەمکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 99 || [[:en:The_Cosmic_Landscape|The_Cosmic_Landscape]] || [[دیمەنی گەردوونی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 100 || [[:en:Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students|Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students]] || [[پاڵەوانێتی فیزیازانی ئۆکرانیا بۆ خوێندکارانی زانکۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 101 || [[:en:Npj_Quantum_Information|Npj_Quantum_Information]] || [[زانیاری کوانتەمی Npj]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese horse From Kaso Mall]] | | |- | 102 || [[:en:The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far|The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far]] || [[گەورەترین چیرۆک کە تا ئێستا گێڕدرابێتەوە- تا ئێستا]] | | | | |- | 103 || [[:en:The_Order_of_Time_(book)|The_Order_of_Time_(book)]] || [[ڕێکوپێکی کات]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 104 || [[:en:Communications_Physics|Communications_Physics]] || [[فیزیای پەیوەندییەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 105 || [[:en:Physik_Journal|Physik_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 106 || [[:en:Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute|Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute]] || [[بولیتینی پەیمانگای فیزیای لێبێدێڤ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 107 || [[:en:Physics_of_the_Solid_State|Physics_of_the_Solid_State]] || [[فیزیای دۆخی ڕەق]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 108 || [[:en:Journal_of_Low_Temperature_Physics|Journal_of_Low_Temperature_Physics]] || [[پ3127749]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 109 || [[:en:The_Physics_of_Superheroes|The_Physics_of_Superheroes]] || [[فیزیای پاڵەوانە سەرەکییەکان]] | | | | |- | 110 || [[:en:AIP_Advances|AIP_Advances]] || [[پێشکەوتنەکانی AIP]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 111 || [[:en:AIP_Conference_Proceedings|AIP_Conference_Proceedings]] || [[بەڵگەنامەکانی کۆنفرانسی AIP]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 112 || [[:en:A_Different_Universe|A_Different_Universe]] || [[گەردوونێکی جیاواز]] | | | | |- | 113 || [[:en:Anales_de_Física|Anales_de_Física]] || [[ئانالێس دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 114 || [[:en:European_Physical_Journal_D|European_Physical_Journal_D]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی D]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 115 || [[:en:Infrared_Physics_and_Technology|Infrared_Physics_and_Technology]] || [[فیزیا و تەکنەلۆژیای ژێر سوور]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 116 || [[:en:International_Journal_of_Quantum_Information|International_Journal_of_Quantum_Information]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی زانیاری کوانتەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 117 || [[:en:Journal_of_the_Korean_Physical_Society|Journal_of_the_Korean_Physical_Society]] || [[گۆڤاری کۆمەڵەی فیزیایی کۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 118 || [[:en:Quantum_Aspects_of_Life|Quantum_Aspects_of_Life]] || [[لایەنە کوانتەمییەکانی ژیان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 119 || [[:en:Journal_of_Physics:_Conference_Series|Journal_of_Physics:_Conference_Series]] || [[گۆڤاری فیزیا: زنجیرەی کۆنفڕانس]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 120 || [[:en:Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena|Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena]] || [[گواستنەوەی قۆناغەکان و دیاردە گرینگەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 121 || [[:en:Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)|Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)]] || [[میکانیکی کلاسیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 122 || [[:en:Revista_Cubana_de_Física|Revista_Cubana_de_Física]] || [[ڕێڤیستا کوبانا دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 123 || [[:en:Romanian_Journal_of_Physics|Romanian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ڕۆمانی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 124 || [[:en:Atom_(Krauss_book)|Atom_(Krauss_book)]] || [[ئەتۆم: ئۆدیسێیەک لە تەقینەوە گەورەوە بۆ ژیان لەسەر زەوی...و لەودیوەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 125 || [[:en:The_Fifth_Essence|The_Fifth_Essence]] || [[جەوهەری پێنجەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 126 || [[:en:Fear_of_Physics|Fear_of_Physics]] || [[ترس لە فیزیا: ڕێنماییەک بۆ سەرلێشێواوەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 127 || [[:en:Wonders_of_the_Universe_(book)|Wonders_of_the_Universe_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی گەردوون]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 128 || [[:en:Wonders_of_the_Solar_System_(book)|Wonders_of_the_Solar_System_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی کۆمەڵەی خۆر]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 129 || [[:en:Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines|Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines]] || [[کونە ڕەش و کرم و ئامێری کات]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 130 || [[:en:Indian_Journal_of_Physics|Indian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای هیندی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 131 || [[:en:Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics|Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics]] || [[بولیتینی ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا: فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 132 || [[:en:Quantum_(journal)|Quantum_(journal)]] || [[کوانتەم - گۆڤاری کراوە بۆ زانستی کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 133 || [[:en:Advances_in_High_Energy_Physics|Advances_in_High_Energy_Physics]] || [[پێشکەوتن لە فیزیای وزەی بەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 134 || [[:en:BCS:_50_Years|BCS:_50_Years]] || [[BCS: 50 ساڵ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 135 || [[:en:Categories:_On_the_Beauty_of_Physics|Categories:_On_the_Beauty_of_Physics]] || [[پۆلەکان—لەبارەی جوانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 136 || [[:en:Cosmic_Jackpot|Cosmic_Jackpot]] || [[جاکپۆتی گەردوونی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 137 || [[:en:Journal_of_Luminescence|Journal_of_Luminescence]] || [[گۆڤاری ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 138 || [[:en:Journal_of_Rheology|Journal_of_Rheology]] || [[گۆڤاری ڕیۆلۆژی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 139 || [[:en:Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology|Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای سۆل-جێل]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 140 || [[:en:Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology|Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای بۆشایی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 141 || [[:en:Lecture_Notes_in_Physics|Lecture_Notes_in_Physics]] || [[تێبینی وانە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 142 || [[:en:Physical_Review_Focus|Physical_Review_Focus]] || [[فۆکۆسی پێداچوونەوەی فیزیکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 143 || [[:en:Physics_Research_International|Physics_Research_International]] || [[نامەی توێژینەوە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 144 || [[:en:Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences|Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences]] || [[ماستەری ڕۆمانی لە بیرکاری و زانستەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 145 || [[:en:Stochastic_Resonance_(book)|Stochastic_Resonance_(book)]] || [[دەنگدانەوە ستۆکاستیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 146 || [[:en:The_Physics_of_Basketball|The_Physics_of_Basketball]] || [[فیزیای تۆپی باسکە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 147 || [[:en:United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament|United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی بانگھێشتنامەی فیزیازانی گەنجانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 148 || [[:en:Modern_Physics_Letters_B|Modern_Physics_Letters_B]] || [[مۆدێرن فیزیک لێتەرز بی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 149 || [[:en:Boiling point|Boiling point]] || [[خاڵی کوڵان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 150 || [[:en:Melting point|Melting point]] || [[خاڵی توانەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ئەندازیاری === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:Rudolf Steiner|Rudolf Steiner]] || | | | | |- | 2 || [[:en:hydroelectricity|hydroelectricity]] || [[وزەی کارەباییی ئاوی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:Hero of Alexandria|Hero of Alexandria]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:peer-to-peer|peer-to-peer]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:William John Macquorn Rankine|William John Macquorn Rankine]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:Galileo|Galileo]] || [[گالیلێو گالیلەی]] | | | |ھەیە |- | 7 || [[:en:Advanced Encryption Standard|Advanced Encryption Standard]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Scientific American|Scientific American]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:teletext|teletext]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:power engineering|Power engineering]] || [[ئەندازیاریی هێز]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 11 || [[:en:Hertha Ayrton|Hertha Ayrton]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:RWTH Aachen University|RWTH Aachen University]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:African Great Green Wall|African Great Green Wall]] || | | | | |- | 14 || [[:en:Chrome|Chrome]] || | | | | |- | 15 || [[:en:Alfred Korzybski|Alfred Korzybski]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:Amazon Alexa|Amazon Alexa]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:HomePod|HomePod]] || [[ھۆم پۆد]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Gustaf de Laval|Gustaf de Laval]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Kurt Tank|Kurt Tank]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:Walter A. Shewhart|Walter A. Shewhart]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:Green Wall of China|Green Wall of China]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:utility cycling|utility cycling]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Douglas McIlroy|Douglas McIlroy]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Hubert Cecil Booth|Hubert Cecil Booth]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:Google Nest|Google Nest]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |} === پزیشکی === ==== بەشی یەکەم ==== {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[دۆزینەوە (پزیشکی)]] | [[:en:Medical diagnosis|Medical diagnosis]] | ٦٬١٢ کیلۆبایت (١٣٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئاڵۆزییەکان (پزیشکی)]] | [[:en:Complication (medicine)|Complication (medicine)]] | ١١.١ کیلۆبایت (٢٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نیشانە و نیشانەکانی نەخۆشی]] | [[:en:Signs and symptoms|Signs and symptoms]] | ٩.١ کیلۆبایت (١٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | ٨٣ کیلۆبایت (١٦٠١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | ١١٠ کیلۆبایت (٦٬٦٦٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[تایفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٣١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ڕووبێلا]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | ١٠٣ کیلۆبایت (٥٬٣٤٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشی لیشمانیا]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | ١٠٢ کیلۆبایت (٨٬١٨٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | بەکارھێنەری دەرەوەی پرۆژەکە | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | ١٣٨ کیلۆبایت (١٢٬٢٣٤ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چیکۆنگونیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | ١٧.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | ٥٢.٤ کیلۆبایت (٢،٢٣٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | ١٢.٢ کیلۆبایت (٥٦٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەسکاریازیس]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | ٦٣ کیلۆبایت (٤٬٦٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سرینچکی تاڵ]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تەشەنای ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سەرمابردوویی]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشی ئەدیسۆن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[زەیتوونی تاڵ]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | ٩.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | تەواو بووە |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | ١٥٧ کیلۆبایت (١٧٬٠٩٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی گای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} 8gipu7qvyp418lpso9o7rdq9q87cfiu 1598646 1598640 2026-07-05T14:41:54Z Sakura emad 42467 /* 👥 بەشداربووان */ پێشنیار 1598646 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} <!-- بەشی سەبارەت بە پڕۆژە --> <div style="background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; border-right: 6px solid #2a4b7c; padding: 20px; border-radius: 6px; margin-bottom: 25px; direction: rtl; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);"> == 📝 سەبارەت بە پرۆژە == ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی '''[[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]'''یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لە خشتەکەی خوارەوەدا ھاتوون. </div> <!-- دابەشکردنی خەڵاتەکان و ستاف بە شێوازی کارت و تەنیشت یەک --> {| style="width:100%; border-spacing: 20px 0px; margin: 0 -20px; direction: rtl;" | style="width: 50%; vertical-align: top; background: #fffdf9; border: 1px solid #f0e4d4; border-right: 6px solid #e67e22; padding: 20px; border-radius: 6px; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);" | == 🏆 خەڵاتەکان == خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیە: * 🥇 '''خەڵاتی یەکەم:''' ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * 🥈 '''خەڵاتی دووەم:''' ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * 🥉 '''خەڵاتی سێیەم:''' ٥٠ دۆلاری ئەمریکی | style="width: 50%; vertical-align: top; background: #f8f9fa; border: 1px solid #e2e8f0; border-right: 6px solid #718096; padding: 20px; border-radius: 6px; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);" | == 👥 ستافی بەڕێوەبردنی پڕۆژە == ; 🛠️ تیمی ڕێکخەر * [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ; ⚖️ لێژنەی دادوەری * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] <small>([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]])</small> * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |} <!-- بەشی بەشداربووان بە ستوونی مۆدێرن --> <div style="background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; border-right: 6px solid #10b981; padding: 20px; border-radius: 6px; margin-top: 25px; direction: rtl; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);"> == 👥 بەشداربووان == ''بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە:'' <div class="div-col" style="column-width: 18em; padding-top: 10px;"> <!-- لێرە لە خوارەوە ناوەکەت زیاد بکە پێش ئەوەی بگەیت بە div --> * [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] * [[بەکارھێنەر:Birmend121|Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] * [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] * [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] * [[بەکارھێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] </div> </div> '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === کیمیا === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:spectroscopy|spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:crystallography|crystallography]] || [[بلوورناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 3 || [[:en:geochemistry|geochemistry]] || [[کیمیای زەوی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 4 || [[:en:toxicology|toxicology]] || [[ژەهرناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 5 || [[:en:pharmacist|pharmacist]] || [[دەرمانساز]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:quantum chemistry|quantum chemistry]] || [[کیمیای کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 7 || [[:en:photochemistry|photochemistry]] || [[کیمیای ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 8 || [[:en:theoretical chemistry|theoretical chemistry]] || [[کیمیای تیۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 9 || [[:en:environmental chemistry|environmental chemistry]] || [[کیمیای ژینگە]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:polymer chemistry|polymer chemistry]] || [[کیمیای پۆلیمەر]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 11 || [[:en:pharmacokinetics|pharmacokinetics]] || [[فارماکۆکینێتیکس]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 12 || [[:en:computational chemistry|computational chemistry]] || [[کیمیای هەژماری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:astrochemistry|astrochemistry]] || [[کیمیای ئەستێرەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 14 || [[:en:calorimetry|calorimetry]] || [[کالۆریمێتری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 15 || [[:en:emergency medicine|emergency medicine]] || [[پزیشکیی فریاکەوتن]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 16 || [[:en:organometallic chemistry|organometallic chemistry]] ||[[کیمیای ئۆرگانۆمەتاڵی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 17 || [[:en:green chemistry|green chemistry]] || [[کیمیای سەوز]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 18 || [[:en:infrared spectroscopy|infrared spectroscopy]] || [[سپێکتڕۆسکۆپیای ژێرسوور]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 19 || [[:en:radiochemistry|radiochemistry]] || [[ڕادیۆکیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | 20 || [[:en:petrochemistry|petrochemistry]] || [[پێترۆکیمیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:atmospheric chemistry|atmospheric chemistry]] || [[کیمیای ئاتمۆسفێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:organic synthesis|organic synthesis]] || [[پێکهێنانی ئۆرگانیک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 23 || [[:en:supramolecular chemistry|supramolecular chemistry]] ||[[کیمیای سوپرامۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:atomic absorption spectroscopy|atomic absorption spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی هەڵمژینی ئەتۆمی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 25 || [[:en:biogeochemistry|biogeochemistry]] || [[کیمیای زیندووزەوی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 26 || [[:en:NMR spectroscopy|NMR spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی دەنگدانەوەی مەگناتیسی ناوک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 27 || [[:en:pharmaceutics|pharmaceutics]] || [[زانستی دەرمانسازی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 28 || [[:en:Raman spectroscopy|Raman spectroscopy]] ||[[شەبەنگناسی ڕامان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 29 || [[:en:astronomical spectroscopy|astronomical spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی ئاسمانی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 30 || [[:en:solid-state chemistry|solid-state chemistry]] || [[کیمیای دۆخی ڕەق]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:enzyme kinetics|enzyme kinetics]] || [[جووڵانەوەناسی ئەنزایم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 32 || [[:en:Molecular dynamics]] || [[جووڵەی مۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:food chemistry|food chemistry]] || [[کیمیای خۆراک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:bioinorganic chemistry|bioinorganic chemistry]] || [[کیمیای نائەندامیی زیندەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:cheminformatics|cheminformatics]] || [[ئینفۆرماتیکی کیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Isotopes|Isotopes]] || [[ئایزۆتۆپ]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ژینناسی === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:ornithology|ornithology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:ethology|ethology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:arachnology|arachnology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:dendrology|dendrology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:malacology|malacology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:primatology|primatology]] || [[گوانداری ڕەسەنناسی]] | | | | |- | 7 || [[:en:occupational therapy|occupational therapy]] || [[کاردەرمانی]] | | | | |- | 8 || [[:en:bryology|bryology]] || [[حەزازیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:paleobotany|paleobotany]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:phytogeography|phytogeography]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Cronquist system|Cronquist system]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:agroecology|agroecology]] || [[ژینگەوەرزێڕیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:myrmecology|myrmecology]] || [[مێروولەناسی]] | | | | |- | 14 || [[:en:paleozoology|paleozoology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 15 || [[:en:landscape ecology|landscape ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:APG II system|APG II system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:zero waste|zero waste]] || [[سفر-پاشماوە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Honghe Hani Rice Terraces|Honghe Hani Rice Terraces]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:APG III system|APG III system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:human ecology|human ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:paleoecology|paleoecology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:tabby cat|tabby cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:helminthology|helminthology]] || [[کرمی مشەخۆرناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:conchology|conchology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:zooarchaeology|zooarchaeology]] || [[گیانلەبەرشوێنەوارناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:cetology|cetology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:population ecology|population ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:phytosociology|phytosociology]] || [[ڕووەککۆماڵناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:plant ecology|plant ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 30 || [[:en:castration anxiety|castration anxiety]] || [[ترسی خەساندن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 31 || [[:en:acarology|acarology]] || [[گەنەناسی]] | | | | |- | 32 || [[:en:zootomy|zootomy]] || [[توێکاری]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 33 || [[:en:urban ecology|urban ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:electrotherapy|electrotherapy]] || [[چارەسەری كارەبایی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:tricolour cat|tricolour cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Banaue Rice Terraces|Banaue Rice Terraces]] || [[تەراسەکانی برنجکاری بانائۆ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:carcinology|carcinology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 38 || [[:en:Microbiologist|Microbiologist]] || [[مایکرۆبایۆلۆجیست]] |١٣ کیلۆبایت (٨٥٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Biotechnology|Biotechnology]] || [[بایۆتەکنۆلۆژیا]] |١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٤٧٥ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Exon|Exon]] || [[ئێکسۆن]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٨٩٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |41 || [[:en:Intron|Intron]] || [[ئینترۆن]] |٧٢ کیلۆبایت (٦٬٥١١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |42 || [[:en:Central dogma of molecular biology|Central dogma of molecular biology]] || [[دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی]] |٣٩ کیلۆبایت (٢٬٧٢١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 43 || [[:en:Operon|Operon]] || [[ئۆپێرۆن]] |٣٦ کیلۆبایت (٢٬٧٨٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 44 || [[:en:Repressor|Repressor]] || [[سەرکوتکەر]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٥٦٧ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Activator (genetics)|Activator (genetics)]] || [[چالاککەر (بۆماوە)]] |٤٢ کیلۆبایت (٢٬٠٥٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Hox gene|Hox gene]] || [[جینی هۆکس]] |٧٩ کیلۆبایت (٦٬٨٨٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |پێداچوونەوە |تەواو بووە |- |47 || [[:en:Sequence homology|Sequence homology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |48 || [[:en:Enhancer (genetics)|Enhancer (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |49 || [[:en:Metaplasia|Metaplasia]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |50 || [[:en:Esophageal cancer|Esophageal cancer]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |52 || [[:en:Post-translational modification|Post-translational modification]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Effector (biology)|Effector (biology)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Histone|Histone]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |54 || [[:en:Nucleosome|Nucleosome]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |55 || [[:en:Chromatin|Chromatin]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |56 || [[:en:Coactivator (genetics)|Coactivator (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |57 || [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |} === فیزیک === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:United_States_Physics_Olympiad|United_States_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نیشتمانی فیزیای ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 2 || [[:en:His_Dark_Materials|His_Dark_Materials]] || [[کەرەستە تاریکەکانی]] | | | | |- | 3 || [[:en:International_Physics_Olympiad|International_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 4 || [[:en:Annalen_der_Physik|Annalen_der_Physik]] || [[ئانالین دێر فیزیک]] | | | | |- | 5 || [[:en:Wolf_Prize_in_Physics|Wolf_Prize_in_Physics]] || [[خەڵاتی وۆڵف لە فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر: Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 6 || [[:en:The_Feynman_Lectures_on_Physics|The_Feynman_Lectures_on_Physics]] || [[وانەکانی فیزیک لەلایەن فاینمان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 7 || [[:en:Physical_Review|Physical_Review]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Physical_Review_Letters|Physical_Review_Letters]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو لێتەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:On_the_Heavens|On_the_Heavens]] || [[لەسەر ئاسمانەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 10 || [[:en:Museo_Galileo|Museo_Galileo]] || [[مۆزەخانەی گالیلۆ]] | ٢.٧٤ کیلۆبایت(٢١٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Nature_Physics|Nature_Physics]] || [[فیزیای سروشت]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:A_Universe_from_Nothing|A_Universe_from_Nothing]] || [[گەردوونێک لە هیچەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:Physics_Today|Physics_Today]] || [[فیزیا ئەمڕۆ]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | | تەواو بووە |- | 14 || [[:en:On_Generation_and_Corruption|On_Generation_and_Corruption]] || [[لەسەر نەوە و گەندەڵی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 15 || [[:en:International_Young_Physicists'_Tournament|International_Young_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازانی گەنجان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:American_Journal_of_Physics|American_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری ئەمریکی بۆ فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:Reviews_of_Modern_Physics|Reviews_of_Modern_Physics]] || [[پێداچوونەوە بە فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 18 || [[:en:New_York_Hall_of_Science|New_York_Hall_of_Science]] || [[هۆڵی زانستی نیویۆرک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Physikalische_Zeitschrift|Physikalische_Zeitschrift]] || [[فیزیکالیش زایتشریفت]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:The_Tao_of_Physics|The_Tao_of_Physics]] || [[تاوی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 21 || [[:en:European_Physical_Journal|European_Physical_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی]] | | | | |- | 22 || [[:en:Journal_of_Applied_Physics|Journal_of_Applied_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کارپێکراو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Course_of_Theoretical_Physics|Course_of_Theoretical_Physics]] || [[خولی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Asian_Physics_Olympiad|Asian_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی فیزیای ئاسیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 25 || [[:en:Zeitschrift_für_Physik|Zeitschrift_für_Physik]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:Physics_Reports|Physics_Reports]] || [[ڕاپۆرتەکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:Acta_Physica_Polonica|Acta_Physica_Polonica]] || [[ئاکتا فیزیکا پۆلۆنیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:Langevin_dynamics|Langevin_dynamics]] || [[داینامیکی لانگڤین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:The_Book_of_Dust|The_Book_of_Dust]] || [[کتێبی تۆز و خۆڵ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 30 || [[:en:Mathematisch-Physikalischer_Salon|Mathematisch-Physikalischer_Salon]] || [[ساڵۆنی ماتماتیک-فیزیکالیشێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:Physics-Uspekhi|Physics-Uspekhi]] || [[پێشکەوتن لە زانستە فیزیاییەکاندا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 32 || [[:en:MinutePhysics|MinutePhysics]] || [[فیزیای خولەک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:Tempio_Voltiano|Tempio_Voltiano]] || [[تەمپیۆ ڤۆڵتیانۆ]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:Gravitation_(book)|Gravitation_(book)]] || [[کێشکردن]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:The_Evolution_of_Physics|The_Evolution_of_Physics]] || [[پەرەسەندنی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Veritasium|Veritasium]] || [[ڤێریتاسیۆم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:Quanta_Magazine|Quanta_Magazine]] || [[گۆڤاری کوانتا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 38 || [[:en:Living_Reviews_in_Relativity|Living_Reviews_in_Relativity]] || [[پێداچوونەوە زیندووەکان لە ڕێژەییدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Annals_of_Physics|Annals_of_Physics]] || [[ساڵنامەی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Ospedale_del_Ceppo|Ospedale_del_Ceppo]] || [[ئۆسپێدال دێل سێپۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 41 || [[:en:De_motu_corporum_in_gyrum|De_motu_corporum_in_gyrum]] || [[دی مۆتۆ کۆرپۆرۆم لە ژیرومدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 42 || [[:en:The_Nature_of_Space_and_Time|The_Nature_of_Space_and_Time]] || [[سروشتی فەزا و کات]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 43 || [[:en:The_God_Particle_(book)|The_God_Particle_(book)]] || [[تەنۆلکەی خودا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 44 || [[:en:Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data|Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data]] || [[گۆڤاری داتای کیمیایی و ئەندازیاری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Journal_of_Physics_A|Journal_of_Physics_A]] || [[گۆڤاری فیزیا A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Stanford_Physics_Information_Retrieval_System|Stanford_Physics_Information_Retrieval_System]] || [[سیستەمی وەرگرتنەوەی زانیاری فیزیای ستانفۆرد]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 47 || [[:en:Physica_(journal)|Physica_(journal)]] || [[فیزیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 48 || [[:en:Foundations_of_Physics|Foundations_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 49 || [[:en:Société_Française_de_Physique|Société_Française_de_Physique]] || [[کۆمەڵگە فرانسیس دی فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 50 || [[:en:Timeline_of_thermodynamics|Timeline_of_thermodynamics]] || [[هێڵی کاتی گەرمیداینامیک]] | | | | |- | 51 || [[:en:Journal_of_Physics:_Condensed_Matter|Journal_of_Physics:_Condensed_Matter]] || [[گۆڤاری فیزیا: ماددە چڕکراوەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 52 || [[:en:Fundamentals_of_Physics|Fundamentals_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 53 || [[:en:INSPIRE-HEP|INSPIRE-HEP]] || [[INSPIRE-HEP]] | | | | |- | 54 || [[:en:Seven_Brief_Lessons_on_Physics|Seven_Brief_Lessons_on_Physics]] || [[حەوت وانەی کورت لەسەر فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 55 || [[:en:Atmospheric_Chemistry_and_Physics|Atmospheric_Chemistry_and_Physics]] || [[کیمیا و فیزیای بەرگەهەوا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 56 || [[:en:New_Journal_of_Physics|New_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری نوێی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 57 || [[:en:EPL_(journal)|EPL_(journal)]] || [[نامەکانی یۆرۆفیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 58 || [[:en:International_Journal_of_Modern_Physics|International_Journal_of_Modern_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 59 || [[:en:Metrologia|Metrologia]] || [[میترۆلۆژیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 60 || [[:en:Physical_Review_E|Physical_Review_E]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی E]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 61 || [[:en:Reports_on_Progress_in_Physics|Reports_on_Progress_in_Physics]] || [[ڕاپۆرتەکان لەسەر پێشکەوتن لە فیزیادا]] | | | | |- | 62 || [[:en:Carbon_(journal)|Carbon_(journal)]] || [[کاربۆن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 63 || [[:en:Chinese_Physics_B|Chinese_Physics_B]] || [[فیزیای چینی B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 64 || [[:en:List_of_publications_in_physics|List_of_publications_in_physics]] || [[لیستی بڵاوکراوە گرنگەکان لە بواری فیزیادا]] | | | | |- | 65 || [[:en:Parallel_Worlds_(book)|Parallel_Worlds_(book)]] || [[جیهانە هاوتەریبەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 66 || [[:en:Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences|Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences]] || [[بەڵگەنامەکانی ئەکادیمیای زانستەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 67 || [[:en:Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok|Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok]] || [[گۆڤاری بیرکاری و فیزیایی بۆ قوتابخانە ناوەندییەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 68 || [[:en:Canadian_Journal_of_Physics|Canadian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کەنەدی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 69 || [[:en:Modern_Physics_Letters_A|Modern_Physics_Letters_A]] || [[فیزیای مۆدێرن پیتەکان A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 70 || [[:en:Chinese_Physics_Letters|Chinese_Physics_Letters]] || [[نامەکانی فیزیای چینی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 71 || [[:en:International_Journal_of_Theoretical_Physics|International_Journal_of_Theoretical_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 72 || [[:en:Applied_Physics_A|Applied_Physics_A]] || [[فیزیای کارپێکراو A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 73 || [[:en:Pramana_(journal)|Pramana_(journal)]] || [[پرامانا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 74 || [[:en:Berkeley_Physics_Course|Berkeley_Physics_Course]] || [[خولی فیزیای بێرکلی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 75 || [[:en:Blue_Obelisk|Blue_Obelisk]] || [[ئۆبێلیسکی شین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 76 || [[:en:Zeitschrift_für_Naturforschung_A|Zeitschrift_für_Naturforschung_A]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r ناتورفۆرشونگ ئەی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 77 || [[:en:Visions_(book)|Visions_(book)]] || [[دیدگاکان (کتێب)]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 78 || [[:en:Time_Reborn|Time_Reborn]] || [[کات لەدایک بووەتەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 79 || [[:en:Physical_Review_X|Physical_Review_X]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی X]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 80 || [[:en:International_Physicists'_Tournament|International_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 81 || [[:en:Einstein's_Cosmos|Einstein's_Cosmos]] || [[گەردوونی ئەنیشتاین]] | | | | |- | 82 || [[:en:Physics_Letters_B|Physics_Letters_B]] || [[فیزیا پیتەکان B]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 83 || [[:en:Journal_of_Statistical_Physics|Journal_of_Statistical_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئاماری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 84 || [[:en:European_Physical_Journal_B|European_Physical_Journal_B]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی B]] | | | | |- | 85 || [[:en:International_Journal_of_Thermophysics|International_Journal_of_Thermophysics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای گەرمی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 86 || [[:en:Acta_Physica_Sinica|Acta_Physica_Sinica]] || [[ئاکتا فیزیکا سینیکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 87 || [[:en:Brazilian_Journal_of_Physics|Brazilian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای بەڕازیلی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 88 || [[:en:European_Physical_Journal_A|European_Physical_Journal_A]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی A]] | | | | |- | 89 || [[:en:Open_Physics|Open_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئەوروپای ناوەڕاست]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 90 || [[:en:Chinese_Journal_of_Physics|Chinese_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای چینی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 91 || [[:en:Frontiers_of_Physics|Frontiers_of_Physics]] || [[سنوورەکانی فیزیا لە چین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 92 || [[:en:Journal_of_Physics_B|Journal_of_Physics_B]] || [[گۆڤاری فیزیا B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 93 || [[:en:Physics_(magazine)|Physics_(magazine)]] || [[فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 94 || [[:en:Atom_(Asimov_book)|Atom_(Asimov_book)]] || [[ئەتۆم: گەشتێک بەسەر گەردوونی ژێر ئەتۆمیدا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 95 || [[:en:God_and_the_New_Physics|God_and_the_New_Physics]] || [[خودا و فیزیای نوێ]] | | | | |- | 96 || [[:en:Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space|Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space]] || [[ڕێبەری ئیسحاق ئاسیمۆڤ بۆ زەوی و بۆشایی ئاسمان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 97 || [[:en:Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy|Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy]] || [[گۆڤاری وزەی نوێبووەوە و بەردەوام]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 98 || [[:en:Conceptual_physics|Conceptual_physics]] || [[فیزیای چەمکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 99 || [[:en:The_Cosmic_Landscape|The_Cosmic_Landscape]] || [[دیمەنی گەردوونی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 100 || [[:en:Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students|Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students]] || [[پاڵەوانێتی فیزیازانی ئۆکرانیا بۆ خوێندکارانی زانکۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 101 || [[:en:Npj_Quantum_Information|Npj_Quantum_Information]] || [[زانیاری کوانتەمی Npj]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese horse From Kaso Mall]] | | |- | 102 || [[:en:The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far|The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far]] || [[گەورەترین چیرۆک کە تا ئێستا گێڕدرابێتەوە- تا ئێستا]] | | | | |- | 103 || [[:en:The_Order_of_Time_(book)|The_Order_of_Time_(book)]] || [[ڕێکوپێکی کات]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 104 || [[:en:Communications_Physics|Communications_Physics]] || [[فیزیای پەیوەندییەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 105 || [[:en:Physik_Journal|Physik_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 106 || [[:en:Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute|Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute]] || [[بولیتینی پەیمانگای فیزیای لێبێدێڤ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 107 || [[:en:Physics_of_the_Solid_State|Physics_of_the_Solid_State]] || [[فیزیای دۆخی ڕەق]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 108 || [[:en:Journal_of_Low_Temperature_Physics|Journal_of_Low_Temperature_Physics]] || [[پ3127749]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 109 || [[:en:The_Physics_of_Superheroes|The_Physics_of_Superheroes]] || [[فیزیای پاڵەوانە سەرەکییەکان]] | | | | |- | 110 || [[:en:AIP_Advances|AIP_Advances]] || [[پێشکەوتنەکانی AIP]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 111 || [[:en:AIP_Conference_Proceedings|AIP_Conference_Proceedings]] || [[بەڵگەنامەکانی کۆنفرانسی AIP]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 112 || [[:en:A_Different_Universe|A_Different_Universe]] || [[گەردوونێکی جیاواز]] | | | | |- | 113 || [[:en:Anales_de_Física|Anales_de_Física]] || [[ئانالێس دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 114 || [[:en:European_Physical_Journal_D|European_Physical_Journal_D]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی D]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 115 || [[:en:Infrared_Physics_and_Technology|Infrared_Physics_and_Technology]] || [[فیزیا و تەکنەلۆژیای ژێر سوور]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 116 || [[:en:International_Journal_of_Quantum_Information|International_Journal_of_Quantum_Information]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی زانیاری کوانتەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 117 || [[:en:Journal_of_the_Korean_Physical_Society|Journal_of_the_Korean_Physical_Society]] || [[گۆڤاری کۆمەڵەی فیزیایی کۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 118 || [[:en:Quantum_Aspects_of_Life|Quantum_Aspects_of_Life]] || [[لایەنە کوانتەمییەکانی ژیان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 119 || [[:en:Journal_of_Physics:_Conference_Series|Journal_of_Physics:_Conference_Series]] || [[گۆڤاری فیزیا: زنجیرەی کۆنفڕانس]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 120 || [[:en:Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena|Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena]] || [[گواستنەوەی قۆناغەکان و دیاردە گرینگەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 121 || [[:en:Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)|Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)]] || [[میکانیکی کلاسیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 122 || [[:en:Revista_Cubana_de_Física|Revista_Cubana_de_Física]] || [[ڕێڤیستا کوبانا دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 123 || [[:en:Romanian_Journal_of_Physics|Romanian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ڕۆمانی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 124 || [[:en:Atom_(Krauss_book)|Atom_(Krauss_book)]] || [[ئەتۆم: ئۆدیسێیەک لە تەقینەوە گەورەوە بۆ ژیان لەسەر زەوی...و لەودیوەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 125 || [[:en:The_Fifth_Essence|The_Fifth_Essence]] || [[جەوهەری پێنجەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 126 || [[:en:Fear_of_Physics|Fear_of_Physics]] || [[ترس لە فیزیا: ڕێنماییەک بۆ سەرلێشێواوەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 127 || [[:en:Wonders_of_the_Universe_(book)|Wonders_of_the_Universe_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی گەردوون]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 128 || [[:en:Wonders_of_the_Solar_System_(book)|Wonders_of_the_Solar_System_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی کۆمەڵەی خۆر]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 129 || [[:en:Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines|Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines]] || [[کونە ڕەش و کرم و ئامێری کات]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 130 || [[:en:Indian_Journal_of_Physics|Indian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای هیندی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 131 || [[:en:Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics|Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics]] || [[بولیتینی ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا: فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 132 || [[:en:Quantum_(journal)|Quantum_(journal)]] || [[کوانتەم - گۆڤاری کراوە بۆ زانستی کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 133 || [[:en:Advances_in_High_Energy_Physics|Advances_in_High_Energy_Physics]] || [[پێشکەوتن لە فیزیای وزەی بەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 134 || [[:en:BCS:_50_Years|BCS:_50_Years]] || [[BCS: 50 ساڵ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 135 || [[:en:Categories:_On_the_Beauty_of_Physics|Categories:_On_the_Beauty_of_Physics]] || [[پۆلەکان—لەبارەی جوانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 136 || [[:en:Cosmic_Jackpot|Cosmic_Jackpot]] || [[جاکپۆتی گەردوونی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 137 || [[:en:Journal_of_Luminescence|Journal_of_Luminescence]] || [[گۆڤاری ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 138 || [[:en:Journal_of_Rheology|Journal_of_Rheology]] || [[گۆڤاری ڕیۆلۆژی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 139 || [[:en:Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology|Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای سۆل-جێل]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 140 || [[:en:Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology|Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای بۆشایی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 141 || [[:en:Lecture_Notes_in_Physics|Lecture_Notes_in_Physics]] || [[تێبینی وانە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 142 || [[:en:Physical_Review_Focus|Physical_Review_Focus]] || [[فۆکۆسی پێداچوونەوەی فیزیکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 143 || [[:en:Physics_Research_International|Physics_Research_International]] || [[نامەی توێژینەوە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 144 || [[:en:Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences|Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences]] || [[ماستەری ڕۆمانی لە بیرکاری و زانستەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 145 || [[:en:Stochastic_Resonance_(book)|Stochastic_Resonance_(book)]] || [[دەنگدانەوە ستۆکاستیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 146 || [[:en:The_Physics_of_Basketball|The_Physics_of_Basketball]] || [[فیزیای تۆپی باسکە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 147 || [[:en:United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament|United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی بانگھێشتنامەی فیزیازانی گەنجانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 148 || [[:en:Modern_Physics_Letters_B|Modern_Physics_Letters_B]] || [[مۆدێرن فیزیک لێتەرز بی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 149 || [[:en:Boiling point|Boiling point]] || [[خاڵی کوڵان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 150 || [[:en:Melting point|Melting point]] || [[خاڵی توانەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ئەندازیاری === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:Rudolf Steiner|Rudolf Steiner]] || | | | | |- | 2 || [[:en:hydroelectricity|hydroelectricity]] || [[وزەی کارەباییی ئاوی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:Hero of Alexandria|Hero of Alexandria]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:peer-to-peer|peer-to-peer]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:William John Macquorn Rankine|William John Macquorn Rankine]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:Galileo|Galileo]] || [[گالیلێو گالیلەی]] | | | |ھەیە |- | 7 || [[:en:Advanced Encryption Standard|Advanced Encryption Standard]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Scientific American|Scientific American]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:teletext|teletext]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:power engineering|Power engineering]] || [[ئەندازیاریی هێز]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 11 || [[:en:Hertha Ayrton|Hertha Ayrton]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:RWTH Aachen University|RWTH Aachen University]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:African Great Green Wall|African Great Green Wall]] || | | | | |- | 14 || [[:en:Chrome|Chrome]] || | | | | |- | 15 || [[:en:Alfred Korzybski|Alfred Korzybski]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:Amazon Alexa|Amazon Alexa]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:HomePod|HomePod]] || [[ھۆم پۆد]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Gustaf de Laval|Gustaf de Laval]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Kurt Tank|Kurt Tank]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:Walter A. Shewhart|Walter A. Shewhart]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:Green Wall of China|Green Wall of China]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:utility cycling|utility cycling]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Douglas McIlroy|Douglas McIlroy]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Hubert Cecil Booth|Hubert Cecil Booth]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:Google Nest|Google Nest]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |} === پزیشکی === ==== بەشی یەکەم ==== {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[دۆزینەوە (پزیشکی)]] | [[:en:Medical diagnosis|Medical diagnosis]] | ٦٬١٢ کیلۆبایت (١٣٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئاڵۆزییەکان (پزیشکی)]] | [[:en:Complication (medicine)|Complication (medicine)]] | ١١.١ کیلۆبایت (٢٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نیشانە و نیشانەکانی نەخۆشی]] | [[:en:Signs and symptoms|Signs and symptoms]] | ٩.١ کیلۆبایت (١٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | ٨٣ کیلۆبایت (١٦٠١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | ١١٠ کیلۆبایت (٦٬٦٦٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[تایفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٣١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ڕووبێلا]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | ١٠٣ کیلۆبایت (٥٬٣٤٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشی لیشمانیا]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | ١٠٢ کیلۆبایت (٨٬١٨٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | بەکارھێنەری دەرەوەی پرۆژەکە | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | ١٣٨ کیلۆبایت (١٢٬٢٣٤ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چیکۆنگونیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | ١٧.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | ٥٢.٤ کیلۆبایت (٢،٢٣٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | ١٢.٢ کیلۆبایت (٥٦٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەسکاریازیس]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | ٦٣ کیلۆبایت (٤٬٦٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سرینچکی تاڵ]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تەشەنای ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سەرمابردوویی]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشی ئەدیسۆن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[زەیتوونی تاڵ]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | ٩.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | تەواو بووە |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | ١٥٧ کیلۆبایت (١٧٬٠٩٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی گای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} q4nb9ahtxzra0gafvw8nt9y5okeqer5 1598651 1598646 2026-07-05T14:49:08Z Sakura emad 42467 چاکسازی 1598651 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} <div style="background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; border-right: 6px solid #2a4b7c; padding: 20px; border-radius: 6px; margin-bottom: 25px; direction: rtl; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);"> == 📝 سەبارەت بە پرۆژە == ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی '''[[meta:Kurdish Wikimedians User Group|<span style="color: #2a4b7c; font-weight: bold;">گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی</span>]]'''یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لە خشتەکەی خوارەوەدا ھاتوون. </div> {{ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026/یاساکان}} {| style="width:100%; border-spacing: 20px 0px; margin: 0 -20px; direction: rtl;" | style="width: 50%; vertical-align: top; background: #fffdf9; border: 1px solid #f0e4d4; border-right: 6px solid #e67e22; padding: 20px; border-radius: 6px; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);" | == 🏆 خەڵاتەکان == خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیە: * 🥇 '''خەڵاتی یەکەم:''' ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * 🥈 '''خەڵاتی دووەم:''' ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * 🥉 '''خەڵاتی سێیەم:''' ٥٠ دۆلاری ئەمریکی | style="width: 50%; vertical-align: top; background: #f8f9fa; border: 1px solid #e2e8f0; border-right: 6px solid #718096; padding: 20px; border-radius: 6px; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);" | == 👥 ستافی بەڕێوەبردنی پڕۆژە == ; 🛠️ تیمی ڕێکخەر * [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ; ⚖️ لێژنەی دادوەری * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] <small>([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]])</small> * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |} <div style="background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; border-right: 6px solid #10b981; padding: 20px; border-radius: 6px; margin-top: 25px; direction: rtl; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);"> == 👥 بەشداربووان == ''بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە:'' <div class="div-col" style="column-width: 18em; padding-top: 10px;"> <!-- لێرە لە خوارەوە ناوەکەت زیاد بکە پێش ئەوەی بگەیت بە div --> * [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] * [[بەکارھێنەر:Birmend121|Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] * [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] * [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] * [[بەکارھێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] </div> </div> '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === کیمیا === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:spectroscopy|spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:crystallography|crystallography]] || [[بلوورناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 3 || [[:en:geochemistry|geochemistry]] || [[کیمیای زەوی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 4 || [[:en:toxicology|toxicology]] || [[ژەهرناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 5 || [[:en:pharmacist|pharmacist]] || [[دەرمانساز]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:quantum chemistry|quantum chemistry]] || [[کیمیای کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 7 || [[:en:photochemistry|photochemistry]] || [[کیمیای ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 8 || [[:en:theoretical chemistry|theoretical chemistry]] || [[کیمیای تیۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 9 || [[:en:environmental chemistry|environmental chemistry]] || [[کیمیای ژینگە]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:polymer chemistry|polymer chemistry]] || [[کیمیای پۆلیمەر]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 11 || [[:en:pharmacokinetics|pharmacokinetics]] || [[فارماکۆکینێتیکس]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 12 || [[:en:computational chemistry|computational chemistry]] || [[کیمیای هەژماری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:astrochemistry|astrochemistry]] || [[کیمیای ئەستێرەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 14 || [[:en:calorimetry|calorimetry]] || [[کالۆریمێتری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 15 || [[:en:emergency medicine|emergency medicine]] || [[پزیشکیی فریاکەوتن]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 16 || [[:en:organometallic chemistry|organometallic chemistry]] ||[[کیمیای ئۆرگانۆمەتاڵی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 17 || [[:en:green chemistry|green chemistry]] || [[کیمیای سەوز]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 18 || [[:en:infrared spectroscopy|infrared spectroscopy]] || [[سپێکتڕۆسکۆپیای ژێرسوور]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 19 || [[:en:radiochemistry|radiochemistry]] || [[ڕادیۆکیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | 20 || [[:en:petrochemistry|petrochemistry]] || [[پێترۆکیمیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:atmospheric chemistry|atmospheric chemistry]] || [[کیمیای ئاتمۆسفێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:organic synthesis|organic synthesis]] || [[پێکهێنانی ئۆرگانیک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 23 || [[:en:supramolecular chemistry|supramolecular chemistry]] ||[[کیمیای سوپرامۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:atomic absorption spectroscopy|atomic absorption spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی هەڵمژینی ئەتۆمی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 25 || [[:en:biogeochemistry|biogeochemistry]] || [[کیمیای زیندووزەوی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 26 || [[:en:NMR spectroscopy|NMR spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی دەنگدانەوەی مەگناتیسی ناوک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 27 || [[:en:pharmaceutics|pharmaceutics]] || [[زانستی دەرمانسازی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 28 || [[:en:Raman spectroscopy|Raman spectroscopy]] ||[[شەبەنگناسی ڕامان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 29 || [[:en:astronomical spectroscopy|astronomical spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی ئاسمانی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 30 || [[:en:solid-state chemistry|solid-state chemistry]] || [[کیمیای دۆخی ڕەق]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:enzyme kinetics|enzyme kinetics]] || [[جووڵانەوەناسی ئەنزایم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 32 || [[:en:Molecular dynamics]] || [[جووڵەی مۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:food chemistry|food chemistry]] || [[کیمیای خۆراک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:bioinorganic chemistry|bioinorganic chemistry]] || [[کیمیای نائەندامیی زیندەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:cheminformatics|cheminformatics]] || [[ئینفۆرماتیکی کیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Isotopes|Isotopes]] || [[ئایزۆتۆپ]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ژینناسی === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:ornithology|ornithology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:ethology|ethology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:arachnology|arachnology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:dendrology|dendrology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:malacology|malacology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:primatology|primatology]] || [[گوانداری ڕەسەنناسی]] | | | | |- | 7 || [[:en:occupational therapy|occupational therapy]] || [[کاردەرمانی]] | | | | |- | 8 || [[:en:bryology|bryology]] || [[حەزازیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:paleobotany|paleobotany]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:phytogeography|phytogeography]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Cronquist system|Cronquist system]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:agroecology|agroecology]] || [[ژینگەوەرزێڕیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:myrmecology|myrmecology]] || [[مێروولەناسی]] | | | | |- | 14 || [[:en:paleozoology|paleozoology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 15 || [[:en:landscape ecology|landscape ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:APG II system|APG II system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:zero waste|zero waste]] || [[سفر-پاشماوە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Honghe Hani Rice Terraces|Honghe Hani Rice Terraces]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:APG III system|APG III system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:human ecology|human ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:paleoecology|paleoecology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:tabby cat|tabby cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:helminthology|helminthology]] || [[کرمی مشەخۆرناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:conchology|conchology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:zooarchaeology|zooarchaeology]] || [[گیانلەبەرشوێنەوارناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:cetology|cetology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:population ecology|population ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:phytosociology|phytosociology]] || [[ڕووەککۆماڵناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:plant ecology|plant ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 30 || [[:en:castration anxiety|castration anxiety]] || [[ترسی خەساندن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 31 || [[:en:acarology|acarology]] || [[گەنەناسی]] | | | | |- | 32 || [[:en:zootomy|zootomy]] || [[توێکاری]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 33 || [[:en:urban ecology|urban ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:electrotherapy|electrotherapy]] || [[چارەسەری كارەبایی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:tricolour cat|tricolour cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Banaue Rice Terraces|Banaue Rice Terraces]] || [[تەراسەکانی برنجکاری بانائۆ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:carcinology|carcinology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 38 || [[:en:Microbiologist|Microbiologist]] || [[مایکرۆبایۆلۆجیست]] |١٣ کیلۆبایت (٨٥٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Biotechnology|Biotechnology]] || [[بایۆتەکنۆلۆژیا]] |١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٤٧٥ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Exon|Exon]] || [[ئێکسۆن]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٨٩٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |41 || [[:en:Intron|Intron]] || [[ئینترۆن]] |٧٢ کیلۆبایت (٦٬٥١١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |42 || [[:en:Central dogma of molecular biology|Central dogma of molecular biology]] || [[دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی]] |٣٩ کیلۆبایت (٢٬٧٢١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 43 || [[:en:Operon|Operon]] || [[ئۆپێرۆن]] |٣٦ کیلۆبایت (٢٬٧٨٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 44 || [[:en:Repressor|Repressor]] || [[سەرکوتکەر]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٥٦٧ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Activator (genetics)|Activator (genetics)]] || [[چالاککەر (بۆماوە)]] |٤٢ کیلۆبایت (٢٬٠٥٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Hox gene|Hox gene]] || [[جینی هۆکس]] |٧٩ کیلۆبایت (٦٬٨٨٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |پێداچوونەوە |تەواو بووە |- |47 || [[:en:Sequence homology|Sequence homology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |48 || [[:en:Enhancer (genetics)|Enhancer (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |49 || [[:en:Metaplasia|Metaplasia]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |50 || [[:en:Esophageal cancer|Esophageal cancer]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |52 || [[:en:Post-translational modification|Post-translational modification]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Effector (biology)|Effector (biology)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Histone|Histone]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |54 || [[:en:Nucleosome|Nucleosome]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |55 || [[:en:Chromatin|Chromatin]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |56 || [[:en:Coactivator (genetics)|Coactivator (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |57 || [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |} === فیزیک === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:United_States_Physics_Olympiad|United_States_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نیشتمانی فیزیای ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 2 || [[:en:His_Dark_Materials|His_Dark_Materials]] || [[کەرەستە تاریکەکانی]] | | | | |- | 3 || [[:en:International_Physics_Olympiad|International_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 4 || [[:en:Annalen_der_Physik|Annalen_der_Physik]] || [[ئانالین دێر فیزیک]] | | | | |- | 5 || [[:en:Wolf_Prize_in_Physics|Wolf_Prize_in_Physics]] || [[خەڵاتی وۆڵف لە فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر: Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 6 || [[:en:The_Feynman_Lectures_on_Physics|The_Feynman_Lectures_on_Physics]] || [[وانەکانی فیزیک لەلایەن فاینمان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 7 || [[:en:Physical_Review|Physical_Review]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Physical_Review_Letters|Physical_Review_Letters]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو لێتەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:On_the_Heavens|On_the_Heavens]] || [[لەسەر ئاسمانەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 10 || [[:en:Museo_Galileo|Museo_Galileo]] || [[مۆزەخانەی گالیلۆ]] | ٢.٧٤ کیلۆبایت(٢١٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Nature_Physics|Nature_Physics]] || [[فیزیای سروشت]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:A_Universe_from_Nothing|A_Universe_from_Nothing]] || [[گەردوونێک لە هیچەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:Physics_Today|Physics_Today]] || [[فیزیا ئەمڕۆ]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | | تەواو بووە |- | 14 || [[:en:On_Generation_and_Corruption|On_Generation_and_Corruption]] || [[لەسەر نەوە و گەندەڵی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 15 || [[:en:International_Young_Physicists'_Tournament|International_Young_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازانی گەنجان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:American_Journal_of_Physics|American_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری ئەمریکی بۆ فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:Reviews_of_Modern_Physics|Reviews_of_Modern_Physics]] || [[پێداچوونەوە بە فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 18 || [[:en:New_York_Hall_of_Science|New_York_Hall_of_Science]] || [[هۆڵی زانستی نیویۆرک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Physikalische_Zeitschrift|Physikalische_Zeitschrift]] || [[فیزیکالیش زایتشریفت]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:The_Tao_of_Physics|The_Tao_of_Physics]] || [[تاوی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 21 || [[:en:European_Physical_Journal|European_Physical_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی]] | | | | |- | 22 || [[:en:Journal_of_Applied_Physics|Journal_of_Applied_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کارپێکراو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Course_of_Theoretical_Physics|Course_of_Theoretical_Physics]] || [[خولی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Asian_Physics_Olympiad|Asian_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی فیزیای ئاسیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 25 || [[:en:Zeitschrift_für_Physik|Zeitschrift_für_Physik]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:Physics_Reports|Physics_Reports]] || [[ڕاپۆرتەکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:Acta_Physica_Polonica|Acta_Physica_Polonica]] || [[ئاکتا فیزیکا پۆلۆنیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:Langevin_dynamics|Langevin_dynamics]] || [[داینامیکی لانگڤین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:The_Book_of_Dust|The_Book_of_Dust]] || [[کتێبی تۆز و خۆڵ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 30 || [[:en:Mathematisch-Physikalischer_Salon|Mathematisch-Physikalischer_Salon]] || [[ساڵۆنی ماتماتیک-فیزیکالیشێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:Physics-Uspekhi|Physics-Uspekhi]] || [[پێشکەوتن لە زانستە فیزیاییەکاندا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 32 || [[:en:MinutePhysics|MinutePhysics]] || [[فیزیای خولەک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:Tempio_Voltiano|Tempio_Voltiano]] || [[تەمپیۆ ڤۆڵتیانۆ]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:Gravitation_(book)|Gravitation_(book)]] || [[کێشکردن]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:The_Evolution_of_Physics|The_Evolution_of_Physics]] || [[پەرەسەندنی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Veritasium|Veritasium]] || [[ڤێریتاسیۆم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:Quanta_Magazine|Quanta_Magazine]] || [[گۆڤاری کوانتا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 38 || [[:en:Living_Reviews_in_Relativity|Living_Reviews_in_Relativity]] || [[پێداچوونەوە زیندووەکان لە ڕێژەییدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Annals_of_Physics|Annals_of_Physics]] || [[ساڵنامەی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Ospedale_del_Ceppo|Ospedale_del_Ceppo]] || [[ئۆسپێدال دێل سێپۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 41 || [[:en:De_motu_corporum_in_gyrum|De_motu_corporum_in_gyrum]] || [[دی مۆتۆ کۆرپۆرۆم لە ژیرومدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 42 || [[:en:The_Nature_of_Space_and_Time|The_Nature_of_Space_and_Time]] || [[سروشتی فەزا و کات]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 43 || [[:en:The_God_Particle_(book)|The_God_Particle_(book)]] || [[تەنۆلکەی خودا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 44 || [[:en:Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data|Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data]] || [[گۆڤاری داتای کیمیایی و ئەندازیاری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Journal_of_Physics_A|Journal_of_Physics_A]] || [[گۆڤاری فیزیا A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Stanford_Physics_Information_Retrieval_System|Stanford_Physics_Information_Retrieval_System]] || [[سیستەمی وەرگرتنەوەی زانیاری فیزیای ستانفۆرد]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 47 || [[:en:Physica_(journal)|Physica_(journal)]] || [[فیزیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 48 || [[:en:Foundations_of_Physics|Foundations_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 49 || [[:en:Société_Française_de_Physique|Société_Française_de_Physique]] || [[کۆمەڵگە فرانسیس دی فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 50 || [[:en:Timeline_of_thermodynamics|Timeline_of_thermodynamics]] || [[هێڵی کاتی گەرمیداینامیک]] | | | | |- | 51 || [[:en:Journal_of_Physics:_Condensed_Matter|Journal_of_Physics:_Condensed_Matter]] || [[گۆڤاری فیزیا: ماددە چڕکراوەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 52 || [[:en:Fundamentals_of_Physics|Fundamentals_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 53 || [[:en:INSPIRE-HEP|INSPIRE-HEP]] || [[INSPIRE-HEP]] | | | | |- | 54 || [[:en:Seven_Brief_Lessons_on_Physics|Seven_Brief_Lessons_on_Physics]] || [[حەوت وانەی کورت لەسەر فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 55 || [[:en:Atmospheric_Chemistry_and_Physics|Atmospheric_Chemistry_and_Physics]] || [[کیمیا و فیزیای بەرگەهەوا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 56 || [[:en:New_Journal_of_Physics|New_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری نوێی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 57 || [[:en:EPL_(journal)|EPL_(journal)]] || [[نامەکانی یۆرۆفیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 58 || [[:en:International_Journal_of_Modern_Physics|International_Journal_of_Modern_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 59 || [[:en:Metrologia|Metrologia]] || [[میترۆلۆژیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 60 || [[:en:Physical_Review_E|Physical_Review_E]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی E]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 61 || [[:en:Reports_on_Progress_in_Physics|Reports_on_Progress_in_Physics]] || [[ڕاپۆرتەکان لەسەر پێشکەوتن لە فیزیادا]] | | | | |- | 62 || [[:en:Carbon_(journal)|Carbon_(journal)]] || [[کاربۆن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 63 || [[:en:Chinese_Physics_B|Chinese_Physics_B]] || [[فیزیای چینی B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 64 || [[:en:List_of_publications_in_physics|List_of_publications_in_physics]] || [[لیستی بڵاوکراوە گرنگەکان لە بواری فیزیادا]] | | | | |- | 65 || [[:en:Parallel_Worlds_(book)|Parallel_Worlds_(book)]] || [[جیهانە هاوتەریبەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 66 || [[:en:Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences|Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences]] || [[بەڵگەنامەکانی ئەکادیمیای زانستەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 67 || [[:en:Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok|Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok]] || [[گۆڤاری بیرکاری و فیزیایی بۆ قوتابخانە ناوەندییەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 68 || [[:en:Canadian_Journal_of_Physics|Canadian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کەنەدی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 69 || [[:en:Modern_Physics_Letters_A|Modern_Physics_Letters_A]] || [[فیزیای مۆدێرن پیتەکان A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 70 || [[:en:Chinese_Physics_Letters|Chinese_Physics_Letters]] || [[نامەکانی فیزیای چینی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 71 || [[:en:International_Journal_of_Theoretical_Physics|International_Journal_of_Theoretical_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 72 || [[:en:Applied_Physics_A|Applied_Physics_A]] || [[فیزیای کارپێکراو A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 73 || [[:en:Pramana_(journal)|Pramana_(journal)]] || [[پرامانا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 74 || [[:en:Berkeley_Physics_Course|Berkeley_Physics_Course]] || [[خولی فیزیای بێرکلی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 75 || [[:en:Blue_Obelisk|Blue_Obelisk]] || [[ئۆبێلیسکی شین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 76 || [[:en:Zeitschrift_für_Naturforschung_A|Zeitschrift_für_Naturforschung_A]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r ناتورفۆرشونگ ئەی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 77 || [[:en:Visions_(book)|Visions_(book)]] || [[دیدگاکان (کتێب)]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 78 || [[:en:Time_Reborn|Time_Reborn]] || [[کات لەدایک بووەتەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 79 || [[:en:Physical_Review_X|Physical_Review_X]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی X]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 80 || [[:en:International_Physicists'_Tournament|International_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 81 || [[:en:Einstein's_Cosmos|Einstein's_Cosmos]] || [[گەردوونی ئەنیشتاین]] | | | | |- | 82 || [[:en:Physics_Letters_B|Physics_Letters_B]] || [[فیزیا پیتەکان B]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 83 || [[:en:Journal_of_Statistical_Physics|Journal_of_Statistical_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئاماری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 84 || [[:en:European_Physical_Journal_B|European_Physical_Journal_B]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی B]] | | | | |- | 85 || [[:en:International_Journal_of_Thermophysics|International_Journal_of_Thermophysics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای گەرمی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 86 || [[:en:Acta_Physica_Sinica|Acta_Physica_Sinica]] || [[ئاکتا فیزیکا سینیکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 87 || [[:en:Brazilian_Journal_of_Physics|Brazilian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای بەڕازیلی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 88 || [[:en:European_Physical_Journal_A|European_Physical_Journal_A]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی A]] | | | | |- | 89 || [[:en:Open_Physics|Open_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئەوروپای ناوەڕاست]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 90 || [[:en:Chinese_Journal_of_Physics|Chinese_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای چینی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 91 || [[:en:Frontiers_of_Physics|Frontiers_of_Physics]] || [[سنوورەکانی فیزیا لە چین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 92 || [[:en:Journal_of_Physics_B|Journal_of_Physics_B]] || [[گۆڤاری فیزیا B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 93 || [[:en:Physics_(magazine)|Physics_(magazine)]] || [[فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 94 || [[:en:Atom_(Asimov_book)|Atom_(Asimov_book)]] || [[ئەتۆم: گەشتێک بەسەر گەردوونی ژێر ئەتۆمیدا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 95 || [[:en:God_and_the_New_Physics|God_and_the_New_Physics]] || [[خودا و فیزیای نوێ]] | | | | |- | 96 || [[:en:Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space|Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space]] || [[ڕێبەری ئیسحاق ئاسیمۆڤ بۆ زەوی و بۆشایی ئاسمان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 97 || [[:en:Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy|Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy]] || [[گۆڤاری وزەی نوێبووەوە و بەردەوام]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 98 || [[:en:Conceptual_physics|Conceptual_physics]] || [[فیزیای چەمکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 99 || [[:en:The_Cosmic_Landscape|The_Cosmic_Landscape]] || [[دیمەنی گەردوونی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 100 || [[:en:Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students|Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students]] || [[پاڵەوانێتی فیزیازانی ئۆکرانیا بۆ خوێندکارانی زانکۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 101 || [[:en:Npj_Quantum_Information|Npj_Quantum_Information]] || [[زانیاری کوانتەمی Npj]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese horse From Kaso Mall]] | | |- | 102 || [[:en:The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far|The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far]] || [[گەورەترین چیرۆک کە تا ئێستا گێڕدرابێتەوە- تا ئێستا]] | | | | |- | 103 || [[:en:The_Order_of_Time_(book)|The_Order_of_Time_(book)]] || [[ڕێکوپێکی کات]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 104 || [[:en:Communications_Physics|Communications_Physics]] || [[فیزیای پەیوەندییەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 105 || [[:en:Physik_Journal|Physik_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 106 || [[:en:Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute|Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute]] || [[بولیتینی پەیمانگای فیزیای لێبێدێڤ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 107 || [[:en:Physics_of_the_Solid_State|Physics_of_the_Solid_State]] || [[فیزیای دۆخی ڕەق]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 108 || [[:en:Journal_of_Low_Temperature_Physics|Journal_of_Low_Temperature_Physics]] || [[پ3127749]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 109 || [[:en:The_Physics_of_Superheroes|The_Physics_of_Superheroes]] || [[فیزیای پاڵەوانە سەرەکییەکان]] | | | | |- | 110 || [[:en:AIP_Advances|AIP_Advances]] || [[پێشکەوتنەکانی AIP]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 111 || [[:en:AIP_Conference_Proceedings|AIP_Conference_Proceedings]] || [[بەڵگەنامەکانی کۆنفرانسی AIP]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 112 || [[:en:A_Different_Universe|A_Different_Universe]] || [[گەردوونێکی جیاواز]] | | | | |- | 113 || [[:en:Anales_de_Física|Anales_de_Física]] || [[ئانالێس دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 114 || [[:en:European_Physical_Journal_D|European_Physical_Journal_D]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی D]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 115 || [[:en:Infrared_Physics_and_Technology|Infrared_Physics_and_Technology]] || [[فیزیا و تەکنەلۆژیای ژێر سوور]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 116 || [[:en:International_Journal_of_Quantum_Information|International_Journal_of_Quantum_Information]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی زانیاری کوانتەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 117 || [[:en:Journal_of_the_Korean_Physical_Society|Journal_of_the_Korean_Physical_Society]] || [[گۆڤاری کۆمەڵەی فیزیایی کۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 118 || [[:en:Quantum_Aspects_of_Life|Quantum_Aspects_of_Life]] || [[لایەنە کوانتەمییەکانی ژیان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 119 || [[:en:Journal_of_Physics:_Conference_Series|Journal_of_Physics:_Conference_Series]] || [[گۆڤاری فیزیا: زنجیرەی کۆنفڕانس]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 120 || [[:en:Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena|Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena]] || [[گواستنەوەی قۆناغەکان و دیاردە گرینگەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 121 || [[:en:Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)|Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)]] || [[میکانیکی کلاسیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 122 || [[:en:Revista_Cubana_de_Física|Revista_Cubana_de_Física]] || [[ڕێڤیستا کوبانا دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 123 || [[:en:Romanian_Journal_of_Physics|Romanian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ڕۆمانی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 124 || [[:en:Atom_(Krauss_book)|Atom_(Krauss_book)]] || [[ئەتۆم: ئۆدیسێیەک لە تەقینەوە گەورەوە بۆ ژیان لەسەر زەوی...و لەودیوەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 125 || [[:en:The_Fifth_Essence|The_Fifth_Essence]] || [[جەوهەری پێنجەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 126 || [[:en:Fear_of_Physics|Fear_of_Physics]] || [[ترس لە فیزیا: ڕێنماییەک بۆ سەرلێشێواوەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 127 || [[:en:Wonders_of_the_Universe_(book)|Wonders_of_the_Universe_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی گەردوون]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 128 || [[:en:Wonders_of_the_Solar_System_(book)|Wonders_of_the_Solar_System_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی کۆمەڵەی خۆر]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 129 || [[:en:Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines|Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines]] || [[کونە ڕەش و کرم و ئامێری کات]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 130 || [[:en:Indian_Journal_of_Physics|Indian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای هیندی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 131 || [[:en:Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics|Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics]] || [[بولیتینی ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا: فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 132 || [[:en:Quantum_(journal)|Quantum_(journal)]] || [[کوانتەم - گۆڤاری کراوە بۆ زانستی کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 133 || [[:en:Advances_in_High_Energy_Physics|Advances_in_High_Energy_Physics]] || [[پێشکەوتن لە فیزیای وزەی بەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 134 || [[:en:BCS:_50_Years|BCS:_50_Years]] || [[BCS: 50 ساڵ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 135 || [[:en:Categories:_On_the_Beauty_of_Physics|Categories:_On_the_Beauty_of_Physics]] || [[پۆلەکان—لەبارەی جوانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 136 || [[:en:Cosmic_Jackpot|Cosmic_Jackpot]] || [[جاکپۆتی گەردوونی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 137 || [[:en:Journal_of_Luminescence|Journal_of_Luminescence]] || [[گۆڤاری ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 138 || [[:en:Journal_of_Rheology|Journal_of_Rheology]] || [[گۆڤاری ڕیۆلۆژی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 139 || [[:en:Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology|Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای سۆل-جێل]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 140 || [[:en:Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology|Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای بۆشایی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 141 || [[:en:Lecture_Notes_in_Physics|Lecture_Notes_in_Physics]] || [[تێبینی وانە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 142 || [[:en:Physical_Review_Focus|Physical_Review_Focus]] || [[فۆکۆسی پێداچوونەوەی فیزیکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 143 || [[:en:Physics_Research_International|Physics_Research_International]] || [[نامەی توێژینەوە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 144 || [[:en:Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences|Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences]] || [[ماستەری ڕۆمانی لە بیرکاری و زانستەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 145 || [[:en:Stochastic_Resonance_(book)|Stochastic_Resonance_(book)]] || [[دەنگدانەوە ستۆکاستیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 146 || [[:en:The_Physics_of_Basketball|The_Physics_of_Basketball]] || [[فیزیای تۆپی باسکە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 147 || [[:en:United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament|United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی بانگھێشتنامەی فیزیازانی گەنجانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 148 || [[:en:Modern_Physics_Letters_B|Modern_Physics_Letters_B]] || [[مۆدێرن فیزیک لێتەرز بی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 149 || [[:en:Boiling point|Boiling point]] || [[خاڵی کوڵان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 150 || [[:en:Melting point|Melting point]] || [[خاڵی توانەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ئەندازیاری === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:Rudolf Steiner|Rudolf Steiner]] || | | | | |- | 2 || [[:en:hydroelectricity|hydroelectricity]] || [[وزەی کارەباییی ئاوی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:Hero of Alexandria|Hero of Alexandria]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:peer-to-peer|peer-to-peer]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:William John Macquorn Rankine|William John Macquorn Rankine]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:Galileo|Galileo]] || [[گالیلێو گالیلەی]] | | | |ھەیە |- | 7 || [[:en:Advanced Encryption Standard|Advanced Encryption Standard]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Scientific American|Scientific American]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:teletext|teletext]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:power engineering|Power engineering]] || [[ئەندازیاریی هێز]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 11 || [[:en:Hertha Ayrton|Hertha Ayrton]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:RWTH Aachen University|RWTH Aachen University]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:African Great Green Wall|African Great Green Wall]] || | | | | |- | 14 || [[:en:Chrome|Chrome]] || | | | | |- | 15 || [[:en:Alfred Korzybski|Alfred Korzybski]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:Amazon Alexa|Amazon Alexa]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:HomePod|HomePod]] || [[ھۆم پۆد]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Gustaf de Laval|Gustaf de Laval]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Kurt Tank|Kurt Tank]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:Walter A. Shewhart|Walter A. Shewhart]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:Green Wall of China|Green Wall of China]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:utility cycling|utility cycling]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Douglas McIlroy|Douglas McIlroy]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Hubert Cecil Booth|Hubert Cecil Booth]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:Google Nest|Google Nest]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |} === پزیشکی === ==== بەشی یەکەم ==== {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[دۆزینەوە (پزیشکی)]] | [[:en:Medical diagnosis|Medical diagnosis]] | ٦٬١٢ کیلۆبایت (١٣٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئاڵۆزییەکان (پزیشکی)]] | [[:en:Complication (medicine)|Complication (medicine)]] | ١١.١ کیلۆبایت (٢٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نیشانە و نیشانەکانی نەخۆشی]] | [[:en:Signs and symptoms|Signs and symptoms]] | ٩.١ کیلۆبایت (١٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | ٨٣ کیلۆبایت (١٦٠١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | ١١٠ کیلۆبایت (٦٬٦٦٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[تایفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٣١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ڕووبێلا]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | ١٠٣ کیلۆبایت (٥٬٣٤٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشی لیشمانیا]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | ١٠٢ کیلۆبایت (٨٬١٨٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | بەکارھێنەری دەرەوەی پرۆژەکە | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | ١٣٨ کیلۆبایت (١٢٬٢٣٤ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چیکۆنگونیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | ١٧.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | ٥٢.٤ کیلۆبایت (٢،٢٣٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | ١٢.٢ کیلۆبایت (٥٦٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەسکاریازیس]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | ٦٣ کیلۆبایت (٤٬٦٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سرینچکی تاڵ]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تەشەنای ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سەرمابردوویی]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشی ئەدیسۆن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[زەیتوونی تاڵ]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | ٩.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | تەواو بووە |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | ١٥٧ کیلۆبایت (١٧٬٠٩٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی گای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |} hi7dzcgl5ep6huk545dsusvni77gsoo 1598911 1598651 2026-07-06T01:56:23Z Min.neel 4435 /* بەشی یەکەم */ 1598911 wikitext text/x-wiki {{ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی/سەر}} <div style="background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; border-right: 6px solid #2a4b7c; padding: 20px; border-radius: 6px; margin-bottom: 25px; direction: rtl; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);"> == 📝 سەبارەت بە پرۆژە == ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی چالاکییەکی ھاوبەشی '''[[meta:Kurdish Wikimedians User Group|<span style="color: #2a4b7c; font-weight: bold;">گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی</span>]]'''یە. ئامانجی نووسینی وتار لەسەر بابەتگەلی زانستیی جۆراوجۆرە لە سەرانسەری جیھان، بەمەش بابەتەکانی ویکیپیدیای کوردی دەوڵەمەندتر دەکات. ئامانجی ئیدیتاتۆن، وەرگێڕانی زۆرترین بابەتی زانستیی کوالیتی بەرزە بۆ سەر زمانی کوردی. بابەتەکانی نوێ و پێشنیارکراوی لە خشتەکەی خوارەوەدا ھاتوون. </div> {{ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026/یاساکان}} {| style="width:100%; border-spacing: 20px 0px; margin: 0 -20px; direction: rtl;" | style="width: 50%; vertical-align: top; background: #fffdf9; border: 1px solid #f0e4d4; border-right: 6px solid #e67e22; padding: 20px; border-radius: 6px; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);" | == 🏆 خەڵاتەکان == خەڵات دەبەخشرێتە ئەو بەکارھێنەرانەی زۆرترین ژمارەی بابەتی تەواو و کوالیتی بەرزیان ھەیە بەم شێوەیە: * 🥇 '''خەڵاتی یەکەم:''' ١٥٠ دۆلاری ئەمریکی * 🥈 '''خەڵاتی دووەم:''' ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی * 🥉 '''خەڵاتی سێیەم:''' ٥٠ دۆلاری ئەمریکی | style="width: 50%; vertical-align: top; background: #f8f9fa; border: 1px solid #e2e8f0; border-right: 6px solid #718096; padding: 20px; border-radius: 6px; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);" | == 👥 ستافی بەڕێوەبردنی پڕۆژە == ; 🛠️ تیمی ڕێکخەر * [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ; ⚖️ لێژنەی دادوەری * [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] <small>([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]])</small> * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |} <div style="background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; border-right: 6px solid #10b981; padding: 20px; border-radius: 6px; margin-top: 25px; direction: rtl; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);"> == 👥 بەشداربووان == ''بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە:'' <div class="div-col" style="column-width: 18em; padding-top: 10px;"> <!-- لێرە لە خوارەوە ناوەکەت زیاد بکە پێش ئەوەی بگەیت بە div --> * [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] * [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] * [[بەکارھێنەر:Birmend121|Birmend121]] * [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] * [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] * [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] * [[بەکارھێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] </div> </div> '''پێڕستی وتارەکان''' == خشتەی وتارەکان == === کیمیا === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:spectroscopy|spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:crystallography|crystallography]] || [[بلوورناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 3 || [[:en:geochemistry|geochemistry]] || [[کیمیای زەوی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 4 || [[:en:toxicology|toxicology]] || [[ژەهرناسی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 5 || [[:en:pharmacist|pharmacist]] || [[دەرمانساز]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:quantum chemistry|quantum chemistry]] || [[کیمیای کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 7 || [[:en:photochemistry|photochemistry]] || [[کیمیای ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 8 || [[:en:theoretical chemistry|theoretical chemistry]] || [[کیمیای تیۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 9 || [[:en:environmental chemistry|environmental chemistry]] || [[کیمیای ژینگە]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:polymer chemistry|polymer chemistry]] || [[کیمیای پۆلیمەر]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 11 || [[:en:pharmacokinetics|pharmacokinetics]] || [[فارماکۆکینێتیکس]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 12 || [[:en:computational chemistry|computational chemistry]] || [[کیمیای هەژماری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:astrochemistry|astrochemistry]] || [[کیمیای ئەستێرەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 14 || [[:en:calorimetry|calorimetry]] || [[کالۆریمێتری]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 15 || [[:en:emergency medicine|emergency medicine]] || [[پزیشکیی فریاکەوتن]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 16 || [[:en:organometallic chemistry|organometallic chemistry]] ||[[کیمیای ئۆرگانۆمەتاڵی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 17 || [[:en:green chemistry|green chemistry]] || [[کیمیای سەوز]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 18 || [[:en:infrared spectroscopy|infrared spectroscopy]] || [[سپێکتڕۆسکۆپیای ژێرسوور]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 19 || [[:en:radiochemistry|radiochemistry]] || [[ڕادیۆکیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | 20 || [[:en:petrochemistry|petrochemistry]] || [[پێترۆکیمیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:atmospheric chemistry|atmospheric chemistry]] || [[کیمیای ئاتمۆسفێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:organic synthesis|organic synthesis]] || [[پێکهێنانی ئۆرگانیک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 23 || [[:en:supramolecular chemistry|supramolecular chemistry]] ||[[کیمیای سوپرامۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:atomic absorption spectroscopy|atomic absorption spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی هەڵمژینی ئەتۆمی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 25 || [[:en:biogeochemistry|biogeochemistry]] || [[کیمیای زیندووزەوی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 26 || [[:en:NMR spectroscopy|NMR spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی دەنگدانەوەی مەگناتیسی ناوک]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 27 || [[:en:pharmaceutics|pharmaceutics]] || [[زانستی دەرمانسازی]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 28 || [[:en:Raman spectroscopy|Raman spectroscopy]] ||[[شەبەنگناسی ڕامان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 29 || [[:en:astronomical spectroscopy|astronomical spectroscopy]] || [[شەبەنگناسی ئاسمانی]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 30 || [[:en:solid-state chemistry|solid-state chemistry]] || [[کیمیای دۆخی ڕەق]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:enzyme kinetics|enzyme kinetics]] || [[جووڵانەوەناسی ئەنزایم]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 32 || [[:en:Molecular dynamics]] || [[جووڵەی مۆلیکولی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:food chemistry|food chemistry]] || [[کیمیای خۆراک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:bioinorganic chemistry|bioinorganic chemistry]] || [[کیمیای نائەندامیی زیندەیی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:cheminformatics|cheminformatics]] || [[ئینفۆرماتیکی کیمیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Isotopes|Isotopes]] || [[ئایزۆتۆپ]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ژینناسی === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:ornithology|ornithology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 2 || [[:en:ethology|ethology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:arachnology|arachnology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:dendrology|dendrology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:malacology|malacology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:primatology|primatology]] || [[گوانداری ڕەسەنناسی]] | | | | |- | 7 || [[:en:occupational therapy|occupational therapy]] || [[کاردەرمانی]] | | | | |- | 8 || [[:en:bryology|bryology]] || [[حەزازیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:paleobotany|paleobotany]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:phytogeography|phytogeography]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Cronquist system|Cronquist system]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:agroecology|agroecology]] || [[ژینگەوەرزێڕیناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:myrmecology|myrmecology]] || [[مێروولەناسی]] | | | | |- | 14 || [[:en:paleozoology|paleozoology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 15 || [[:en:landscape ecology|landscape ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:APG II system|APG II system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:zero waste|zero waste]] || [[سفر-پاشماوە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Honghe Hani Rice Terraces|Honghe Hani Rice Terraces]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:APG III system|APG III system]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:human ecology|human ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:paleoecology|paleoecology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:tabby cat|tabby cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:helminthology|helminthology]] || [[کرمی مشەخۆرناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:conchology|conchology]] || | |Tessla | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:zooarchaeology|zooarchaeology]] || [[گیانلەبەرشوێنەوارناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:cetology|cetology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:population ecology|population ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:phytosociology|phytosociology]] || [[ڕووەککۆماڵناسی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:plant ecology|plant ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 30 || [[:en:castration anxiety|castration anxiety]] || [[ترسی خەساندن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 31 || [[:en:acarology|acarology]] || [[گەنەناسی]] | | | | |- | 32 || [[:en:zootomy|zootomy]] || [[توێکاری]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 33 || [[:en:urban ecology|urban ecology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:electrotherapy|electrotherapy]] || [[چارەسەری كارەبایی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:tricolour cat|tricolour cat]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Banaue Rice Terraces|Banaue Rice Terraces]] || [[تەراسەکانی برنجکاری بانائۆ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:carcinology|carcinology]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 38 || [[:en:Microbiologist|Microbiologist]] || [[مایکرۆبایۆلۆجیست]] |١٣ کیلۆبایت (٨٥٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Biotechnology|Biotechnology]] || [[بایۆتەکنۆلۆژیا]] |١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٤٧٥ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Exon|Exon]] || [[ئێکسۆن]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٨٩٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |41 || [[:en:Intron|Intron]] || [[ئینترۆن]] |٧٢ کیلۆبایت (٦٬٥١١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- |42 || [[:en:Central dogma of molecular biology|Central dogma of molecular biology]] || [[دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی]] |٣٩ کیلۆبایت (٢٬٧٢١ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 43 || [[:en:Operon|Operon]] || [[ئۆپێرۆن]] |٣٦ کیلۆبایت (٢٬٧٨٦ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 44 || [[:en:Repressor|Repressor]] || [[سەرکوتکەر]] |٢٠ کیلۆبایت (١٬٥٦٧ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Activator (genetics)|Activator (genetics)]] || [[چالاککەر (بۆماوە)]] |٤٢ کیلۆبایت (٢٬٠٥٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Hox gene|Hox gene]] || [[جینی هۆکس]] |٧٩ کیلۆبایت (٦٬٨٨٤ وشە) |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |پێداچوونەوە |تەواو بووە |- |47 || [[:en:Sequence homology|Sequence homology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |48 || [[:en:Enhancer (genetics)|Enhancer (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |49 || [[:en:Metaplasia|Metaplasia]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |50 || [[:en:Esophageal cancer|Esophageal cancer]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |52 || [[:en:Post-translational modification|Post-translational modification]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Effector (biology)|Effector (biology)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |53 || [[:en:Histone|Histone]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |54 || [[:en:Nucleosome|Nucleosome]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |55 || [[:en:Chromatin|Chromatin]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |56 || [[:en:Coactivator (genetics)|Coactivator (genetics)]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |- |57 || [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] || [[ ]] | |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] |چالاک | |} === فیزیک === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:United_States_Physics_Olympiad|United_States_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نیشتمانی فیزیای ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 2 || [[:en:His_Dark_Materials|His_Dark_Materials]] || [[کەرەستە تاریکەکانی]] | | | | |- | 3 || [[:en:International_Physics_Olympiad|International_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 4 || [[:en:Annalen_der_Physik|Annalen_der_Physik]] || [[ئانالین دێر فیزیک]] | | | | |- | 5 || [[:en:Wolf_Prize_in_Physics|Wolf_Prize_in_Physics]] || [[خەڵاتی وۆڵف لە فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر: Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 6 || [[:en:The_Feynman_Lectures_on_Physics|The_Feynman_Lectures_on_Physics]] || [[وانەکانی فیزیک لەلایەن فاینمان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 7 || [[:en:Physical_Review|Physical_Review]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Physical_Review_Letters|Physical_Review_Letters]] || [[فیزیکاڵ ڕیڤیو لێتەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:On_the_Heavens|On_the_Heavens]] || [[لەسەر ئاسمانەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 10 || [[:en:Museo_Galileo|Museo_Galileo]] || [[مۆزەخانەی گالیلۆ]] | ٢.٧٤ کیلۆبایت(٢١٩ وشە) |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو بووە |- | 11 || [[:en:Nature_Physics|Nature_Physics]] || [[فیزیای سروشت]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:A_Universe_from_Nothing|A_Universe_from_Nothing]] || [[گەردوونێک لە هیچەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 13 || [[:en:Physics_Today|Physics_Today]] || [[فیزیا ئەمڕۆ]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | | تەواو بووە |- | 14 || [[:en:On_Generation_and_Corruption|On_Generation_and_Corruption]] || [[لەسەر نەوە و گەندەڵی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 15 || [[:en:International_Young_Physicists'_Tournament|International_Young_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازانی گەنجان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:American_Journal_of_Physics|American_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری ئەمریکی بۆ فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:Reviews_of_Modern_Physics|Reviews_of_Modern_Physics]] || [[پێداچوونەوە بە فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 18 || [[:en:New_York_Hall_of_Science|New_York_Hall_of_Science]] || [[هۆڵی زانستی نیویۆرک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Physikalische_Zeitschrift|Physikalische_Zeitschrift]] || [[فیزیکالیش زایتشریفت]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:The_Tao_of_Physics|The_Tao_of_Physics]] || [[تاوی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 21 || [[:en:European_Physical_Journal|European_Physical_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی]] | | | | |- | 22 || [[:en:Journal_of_Applied_Physics|Journal_of_Applied_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کارپێکراو]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Course_of_Theoretical_Physics|Course_of_Theoretical_Physics]] || [[خولی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Asian_Physics_Olympiad|Asian_Physics_Olympiad]] || [[ئۆڵۆمپیادی فیزیای ئاسیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 25 || [[:en:Zeitschrift_für_Physik|Zeitschrift_für_Physik]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 26 || [[:en:Physics_Reports|Physics_Reports]] || [[ڕاپۆرتەکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 27 || [[:en:Acta_Physica_Polonica|Acta_Physica_Polonica]] || [[ئاکتا فیزیکا پۆلۆنیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 28 || [[:en:Langevin_dynamics|Langevin_dynamics]] || [[داینامیکی لانگڤین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 29 || [[:en:The_Book_of_Dust|The_Book_of_Dust]] || [[کتێبی تۆز و خۆڵ]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 30 || [[:en:Mathematisch-Physikalischer_Salon|Mathematisch-Physikalischer_Salon]] || [[ساڵۆنی ماتماتیک-فیزیکالیشێر]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 31 || [[:en:Physics-Uspekhi|Physics-Uspekhi]] || [[پێشکەوتن لە زانستە فیزیاییەکاندا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 32 || [[:en:MinutePhysics|MinutePhysics]] || [[فیزیای خولەک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 33 || [[:en:Tempio_Voltiano|Tempio_Voltiano]] || [[تەمپیۆ ڤۆڵتیانۆ]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 34 || [[:en:Gravitation_(book)|Gravitation_(book)]] || [[کێشکردن]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 35 || [[:en:The_Evolution_of_Physics|The_Evolution_of_Physics]] || [[پەرەسەندنی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 36 || [[:en:Veritasium|Veritasium]] || [[ڤێریتاسیۆم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 37 || [[:en:Quanta_Magazine|Quanta_Magazine]] || [[گۆڤاری کوانتا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 38 || [[:en:Living_Reviews_in_Relativity|Living_Reviews_in_Relativity]] || [[پێداچوونەوە زیندووەکان لە ڕێژەییدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 39 || [[:en:Annals_of_Physics|Annals_of_Physics]] || [[ساڵنامەی فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 40 || [[:en:Ospedale_del_Ceppo|Ospedale_del_Ceppo]] || [[ئۆسپێدال دێل سێپۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 41 || [[:en:De_motu_corporum_in_gyrum|De_motu_corporum_in_gyrum]] || [[دی مۆتۆ کۆرپۆرۆم لە ژیرومدا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 42 || [[:en:The_Nature_of_Space_and_Time|The_Nature_of_Space_and_Time]] || [[سروشتی فەزا و کات]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 43 || [[:en:The_God_Particle_(book)|The_God_Particle_(book)]] || [[تەنۆلکەی خودا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 44 || [[:en:Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data|Journal_of_Chemical_&_Engineering_Data]] || [[گۆڤاری داتای کیمیایی و ئەندازیاری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 45 || [[:en:Journal_of_Physics_A|Journal_of_Physics_A]] || [[گۆڤاری فیزیا A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 46 || [[:en:Stanford_Physics_Information_Retrieval_System|Stanford_Physics_Information_Retrieval_System]] || [[سیستەمی وەرگرتنەوەی زانیاری فیزیای ستانفۆرد]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 47 || [[:en:Physica_(journal)|Physica_(journal)]] || [[فیزیکا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 48 || [[:en:Foundations_of_Physics|Foundations_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 49 || [[:en:Société_Française_de_Physique|Société_Française_de_Physique]] || [[کۆمەڵگە فرانسیس دی فیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 50 || [[:en:Timeline_of_thermodynamics|Timeline_of_thermodynamics]] || [[هێڵی کاتی گەرمیداینامیک]] | | | | |- | 51 || [[:en:Journal_of_Physics:_Condensed_Matter|Journal_of_Physics:_Condensed_Matter]] || [[گۆڤاری فیزیا: ماددە چڕکراوەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 52 || [[:en:Fundamentals_of_Physics|Fundamentals_of_Physics]] || [[بنەماکانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 53 || [[:en:INSPIRE-HEP|INSPIRE-HEP]] || [[INSPIRE-HEP]] | | | | |- | 54 || [[:en:Seven_Brief_Lessons_on_Physics|Seven_Brief_Lessons_on_Physics]] || [[حەوت وانەی کورت لەسەر فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 55 || [[:en:Atmospheric_Chemistry_and_Physics|Atmospheric_Chemistry_and_Physics]] || [[کیمیا و فیزیای بەرگەهەوا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 56 || [[:en:New_Journal_of_Physics|New_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری نوێی فیزیا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 57 || [[:en:EPL_(journal)|EPL_(journal)]] || [[نامەکانی یۆرۆفیزیک]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 58 || [[:en:International_Journal_of_Modern_Physics|International_Journal_of_Modern_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای مۆدێرن]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 59 || [[:en:Metrologia|Metrologia]] || [[میترۆلۆژیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 60 || [[:en:Physical_Review_E|Physical_Review_E]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی E]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 61 || [[:en:Reports_on_Progress_in_Physics|Reports_on_Progress_in_Physics]] || [[ڕاپۆرتەکان لەسەر پێشکەوتن لە فیزیادا]] | | | | |- | 62 || [[:en:Carbon_(journal)|Carbon_(journal)]] || [[کاربۆن]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 63 || [[:en:Chinese_Physics_B|Chinese_Physics_B]] || [[فیزیای چینی B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 64 || [[:en:List_of_publications_in_physics|List_of_publications_in_physics]] || [[لیستی بڵاوکراوە گرنگەکان لە بواری فیزیادا]] | | | | |- | 65 || [[:en:Parallel_Worlds_(book)|Parallel_Worlds_(book)]] || [[جیهانە هاوتەریبەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 66 || [[:en:Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences|Proceedings_of_the_Russian_Academy_of_Sciences]] || [[بەڵگەنامەکانی ئەکادیمیای زانستەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 67 || [[:en:Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok|Középiskolai_Matematikai_és_Fizikai_Lapok]] || [[گۆڤاری بیرکاری و فیزیایی بۆ قوتابخانە ناوەندییەکان]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 68 || [[:en:Canadian_Journal_of_Physics|Canadian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای کەنەدی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 69 || [[:en:Modern_Physics_Letters_A|Modern_Physics_Letters_A]] || [[فیزیای مۆدێرن پیتەکان A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 70 || [[:en:Chinese_Physics_Letters|Chinese_Physics_Letters]] || [[نامەکانی فیزیای چینی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 71 || [[:en:International_Journal_of_Theoretical_Physics|International_Journal_of_Theoretical_Physics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای تیۆری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 72 || [[:en:Applied_Physics_A|Applied_Physics_A]] || [[فیزیای کارپێکراو A]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 73 || [[:en:Pramana_(journal)|Pramana_(journal)]] || [[پرامانا]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 74 || [[:en:Berkeley_Physics_Course|Berkeley_Physics_Course]] || [[خولی فیزیای بێرکلی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 75 || [[:en:Blue_Obelisk|Blue_Obelisk]] || [[ئۆبێلیسکی شین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 76 || [[:en:Zeitschrift_für_Naturforschung_A|Zeitschrift_für_Naturforschung_A]] || [[Zeitschrift fÃ1⁄4r ناتورفۆرشونگ ئەی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 77 || [[:en:Visions_(book)|Visions_(book)]] || [[دیدگاکان (کتێب)]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 78 || [[:en:Time_Reborn|Time_Reborn]] || [[کات لەدایک بووەتەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 79 || [[:en:Physical_Review_X|Physical_Review_X]] || [[پێداچوونەوەی فیزیکی X]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 80 || [[:en:International_Physicists'_Tournament|International_Physicists'_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی نێودەوڵەتی فیزیازان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 81 || [[:en:Einstein's_Cosmos|Einstein's_Cosmos]] || [[گەردوونی ئەنیشتاین]] | | | | |- | 82 || [[:en:Physics_Letters_B|Physics_Letters_B]] || [[فیزیا پیتەکان B]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 83 || [[:en:Journal_of_Statistical_Physics|Journal_of_Statistical_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئاماری]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 84 || [[:en:European_Physical_Journal_B|European_Physical_Journal_B]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی B]] | | | | |- | 85 || [[:en:International_Journal_of_Thermophysics|International_Journal_of_Thermophysics]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی فیزیای گەرمی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 86 || [[:en:Acta_Physica_Sinica|Acta_Physica_Sinica]] || [[ئاکتا فیزیکا سینیکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 87 || [[:en:Brazilian_Journal_of_Physics|Brazilian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای بەڕازیلی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 88 || [[:en:European_Physical_Journal_A|European_Physical_Journal_A]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی A]] | | | | |- | 89 || [[:en:Open_Physics|Open_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ئەوروپای ناوەڕاست]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 90 || [[:en:Chinese_Journal_of_Physics|Chinese_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای چینی]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 91 || [[:en:Frontiers_of_Physics|Frontiers_of_Physics]] || [[سنوورەکانی فیزیا لە چین]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 92 || [[:en:Journal_of_Physics_B|Journal_of_Physics_B]] || [[گۆڤاری فیزیا B]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 93 || [[:en:Physics_(magazine)|Physics_(magazine)]] || [[فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 94 || [[:en:Atom_(Asimov_book)|Atom_(Asimov_book)]] || [[ئەتۆم: گەشتێک بەسەر گەردوونی ژێر ئەتۆمیدا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 95 || [[:en:God_and_the_New_Physics|God_and_the_New_Physics]] || [[خودا و فیزیای نوێ]] | | | | |- | 96 || [[:en:Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space|Isaac_Asimov's_Guide_to_Earth_and_Space]] || [[ڕێبەری ئیسحاق ئاسیمۆڤ بۆ زەوی و بۆشایی ئاسمان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 97 || [[:en:Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy|Journal_of_Renewable_and_Sustainable_Energy]] || [[گۆڤاری وزەی نوێبووەوە و بەردەوام]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 98 || [[:en:Conceptual_physics|Conceptual_physics]] || [[فیزیای چەمکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 99 || [[:en:The_Cosmic_Landscape|The_Cosmic_Landscape]] || [[دیمەنی گەردوونی]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 100 || [[:en:Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students|Ukrainian_Physicists'_Tournament_for_University_Students]] || [[پاڵەوانێتی فیزیازانی ئۆکرانیا بۆ خوێندکارانی زانکۆ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 101 || [[:en:Npj_Quantum_Information|Npj_Quantum_Information]] || [[زانیاری کوانتەمی Npj]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese horse From Kaso Mall]] | | |- | 102 || [[:en:The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far|The_Greatest_Story_Ever_Told—So_Far]] || [[گەورەترین چیرۆک کە تا ئێستا گێڕدرابێتەوە- تا ئێستا]] | | | | |- | 103 || [[:en:The_Order_of_Time_(book)|The_Order_of_Time_(book)]] || [[ڕێکوپێکی کات]] | | [[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 104 || [[:en:Communications_Physics|Communications_Physics]] || [[فیزیای پەیوەندییەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 105 || [[:en:Physik_Journal|Physik_Journal]] || [[گۆڤاری فیزیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 106 || [[:en:Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute|Bulletin_of_the_Lebedev_Physics_Institute]] || [[بولیتینی پەیمانگای فیزیای لێبێدێڤ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 107 || [[:en:Physics_of_the_Solid_State|Physics_of_the_Solid_State]] || [[فیزیای دۆخی ڕەق]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو کراوە |- | 108 || [[:en:Journal_of_Low_Temperature_Physics|Journal_of_Low_Temperature_Physics]] || [[پ3127749]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 109 || [[:en:The_Physics_of_Superheroes|The_Physics_of_Superheroes]] || [[فیزیای پاڵەوانە سەرەکییەکان]] | | | | |- | 110 || [[:en:AIP_Advances|AIP_Advances]] || [[پێشکەوتنەکانی AIP]] | |Tessla | |تەواو کراوە |- | 111 || [[:en:AIP_Conference_Proceedings|AIP_Conference_Proceedings]] || [[بەڵگەنامەکانی کۆنفرانسی AIP]] | |Tessla | |تەواو بووە |- | 112 || [[:en:A_Different_Universe|A_Different_Universe]] || [[گەردوونێکی جیاواز]] | | | | |- | 113 || [[:en:Anales_de_Física|Anales_de_Física]] || [[ئانالێس دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 114 || [[:en:European_Physical_Journal_D|European_Physical_Journal_D]] || [[گۆڤاری فیزیایی ئەوروپی D]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 115 || [[:en:Infrared_Physics_and_Technology|Infrared_Physics_and_Technology]] || [[فیزیا و تەکنەلۆژیای ژێر سوور]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 116 || [[:en:International_Journal_of_Quantum_Information|International_Journal_of_Quantum_Information]] || [[گۆڤاری نێودەوڵەتی زانیاری کوانتەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 117 || [[:en:Journal_of_the_Korean_Physical_Society|Journal_of_the_Korean_Physical_Society]] || [[گۆڤاری کۆمەڵەی فیزیایی کۆری]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 118 || [[:en:Quantum_Aspects_of_Life|Quantum_Aspects_of_Life]] || [[لایەنە کوانتەمییەکانی ژیان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 119 || [[:en:Journal_of_Physics:_Conference_Series|Journal_of_Physics:_Conference_Series]] || [[گۆڤاری فیزیا: زنجیرەی کۆنفڕانس]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 120 || [[:en:Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena|Phase_Transitions_and_Critical_Phenomena]] || [[گواستنەوەی قۆناغەکان و دیاردە گرینگەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 121 || [[:en:Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)|Classical_Mechanics_(Kibble_and_Berkshire)]] || [[میکانیکی کلاسیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 122 || [[:en:Revista_Cubana_de_Física|Revista_Cubana_de_Física]] || [[ڕێڤیستا کوبانا دی فیسکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 123 || [[:en:Romanian_Journal_of_Physics|Romanian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای ڕۆمانی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 124 || [[:en:Atom_(Krauss_book)|Atom_(Krauss_book)]] || [[ئەتۆم: ئۆدیسێیەک لە تەقینەوە گەورەوە بۆ ژیان لەسەر زەوی...و لەودیوەوە]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 125 || [[:en:The_Fifth_Essence|The_Fifth_Essence]] || [[جەوهەری پێنجەم]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 126 || [[:en:Fear_of_Physics|Fear_of_Physics]] || [[ترس لە فیزیا: ڕێنماییەک بۆ سەرلێشێواوەکان]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 127 || [[:en:Wonders_of_the_Universe_(book)|Wonders_of_the_Universe_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی گەردوون]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 128 || [[:en:Wonders_of_the_Solar_System_(book)|Wonders_of_the_Solar_System_(book)]] || [[سەرسوڕھێنەرەکانی کۆمەڵەی خۆر]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 129 || [[:en:Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines|Black_Holes,_Wormholes_and_Time_Machines]] || [[کونە ڕەش و کرم و ئامێری کات]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 130 || [[:en:Indian_Journal_of_Physics|Indian_Journal_of_Physics]] || [[گۆڤاری فیزیای هیندی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 131 || [[:en:Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics|Bulletin_of_the_Russian_Academy_of_Sciences:_Physics]] || [[بولیتینی ئەکادیمیای زانستی ڕووسیا: فیزیا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 132 || [[:en:Quantum_(journal)|Quantum_(journal)]] || [[کوانتەم - گۆڤاری کراوە بۆ زانستی کوانتەم]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 133 || [[:en:Advances_in_High_Energy_Physics|Advances_in_High_Energy_Physics]] || [[پێشکەوتن لە فیزیای وزەی بەرز]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 134 || [[:en:BCS:_50_Years|BCS:_50_Years]] || [[BCS: 50 ساڵ]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 135 || [[:en:Categories:_On_the_Beauty_of_Physics|Categories:_On_the_Beauty_of_Physics]] || [[پۆلەکان—لەبارەی جوانی فیزیا]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 136 || [[:en:Cosmic_Jackpot|Cosmic_Jackpot]] || [[جاکپۆتی گەردوونی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 137 || [[:en:Journal_of_Luminescence|Journal_of_Luminescence]] || [[گۆڤاری ڕووناکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 138 || [[:en:Journal_of_Rheology|Journal_of_Rheology]] || [[گۆڤاری ڕیۆلۆژی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 139 || [[:en:Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology|Journal_of_Sol-Gel_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای سۆل-جێل]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 140 || [[:en:Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology|Journal_of_Vacuum_Science_and_Technology]] || [[گۆڤاری زانست و تەکنەلۆژیای بۆشایی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 141 || [[:en:Lecture_Notes_in_Physics|Lecture_Notes_in_Physics]] || [[تێبینی وانە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 142 || [[:en:Physical_Review_Focus|Physical_Review_Focus]] || [[فۆکۆسی پێداچوونەوەی فیزیکی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 143 || [[:en:Physics_Research_International|Physics_Research_International]] || [[نامەی توێژینەوە لە فیزیادا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 144 || [[:en:Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences|Romanian_Master_of_Mathematics_and_Sciences]] || [[ماستەری ڕۆمانی لە بیرکاری و زانستەکان]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 145 || [[:en:Stochastic_Resonance_(book)|Stochastic_Resonance_(book)]] || [[دەنگدانەوە ستۆکاستیک]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 146 || [[:en:The_Physics_of_Basketball|The_Physics_of_Basketball]] || [[فیزیای تۆپی باسکە]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 147 || [[:en:United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament|United_States_Invitational_Young_Physicists_Tournament]] || [[پاڵەوانێتی بانگھێشتنامەی فیزیازانی گەنجانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 148 || [[:en:Modern_Physics_Letters_B|Modern_Physics_Letters_B]] || [[مۆدێرن فیزیک لێتەرز بی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 149 || [[:en:Boiling point|Boiling point]] || [[خاڵی کوڵان]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |- | 150 || [[:en:Melting point|Melting point]] || [[خاڵی توانەوە]] | |[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | |تەواو |} === ئەندازیاری === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ئاستی پەرەپێدان !ڕەوش |- | 1 || [[:en:Rudolf Steiner|Rudolf Steiner]] || | | | | |- | 2 || [[:en:hydroelectricity|hydroelectricity]] || [[وزەی کارەباییی ئاوی]] | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 3 || [[:en:Hero of Alexandria|Hero of Alexandria]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 4 || [[:en:peer-to-peer|peer-to-peer]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 5 || [[:en:William John Macquorn Rankine|William John Macquorn Rankine]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 6 || [[:en:Galileo|Galileo]] || [[گالیلێو گالیلەی]] | | | |ھەیە |- | 7 || [[:en:Advanced Encryption Standard|Advanced Encryption Standard]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 8 || [[:en:Scientific American|Scientific American]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 9 || [[:en:teletext|teletext]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 10 || [[:en:power engineering|Power engineering]] || [[ئەندازیاریی هێز]] | |[[بەکارهێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] | | |- | 11 || [[:en:Hertha Ayrton|Hertha Ayrton]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 12 || [[:en:RWTH Aachen University|RWTH Aachen University]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 13 || [[:en:African Great Green Wall|African Great Green Wall]] || | | | | |- | 14 || [[:en:Chrome|Chrome]] || | | | | |- | 15 || [[:en:Alfred Korzybski|Alfred Korzybski]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 16 || [[:en:Amazon Alexa|Amazon Alexa]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 17 || [[:en:HomePod|HomePod]] || [[ھۆم پۆد]] | |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | |تەواو بووە |- | 18 || [[:en:Gustaf de Laval|Gustaf de Laval]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 19 || [[:en:Kurt Tank|Kurt Tank]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 20 || [[:en:Walter A. Shewhart|Walter A. Shewhart]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 21 || [[:en:Green Wall of China|Green Wall of China]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 22 || [[:en:utility cycling|utility cycling]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 23 || [[:en:Douglas McIlroy|Douglas McIlroy]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 24 || [[:en:Hubert Cecil Booth|Hubert Cecil Booth]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |- | 25 || [[:en:Google Nest|Google Nest]] || | |[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] | |تەواو بووە |} === پزیشکی === ==== بەشی یەکەم ==== {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش |- | [[دۆزینەوە (پزیشکی)]] | [[:en:Medical diagnosis|Medical diagnosis]] | ٦٬١٢ کیلۆبایت (١٣٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئاڵۆزییەکان (پزیشکی)]] | [[:en:Complication (medicine)|Complication (medicine)]] | ١١.١ کیلۆبایت (٢٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نیشانە و نیشانەکانی نەخۆشی]] | [[:en:Signs and symptoms|Signs and symptoms]] | ٩.١ کیلۆبایت (١٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | ٨٣ کیلۆبایت (١٦٠١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | ١١٠ کیلۆبایت (٦٬٦٦٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[تایفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٣١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ڕووبێلا]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | ١٠٣ کیلۆبایت (٥٬٣٤٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشی لیشمانیا]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | ١٠٢ کیلۆبایت (٨٬١٨٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | بەکارھێنەری دەرەوەی پرۆژەکە | چالاک | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | ١٣٨ کیلۆبایت (١٢٬٢٣٤ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چیکۆنگونیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | ١٧.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | ٥٢.٤ کیلۆبایت (٢،٢٣٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | ١٢.٢ کیلۆبایت (٥٦٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[ئەسکاریازیس]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | ٦٣ کیلۆبایت (٤٬٦٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مایەستینیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سرینچکی تاڵ]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Basurakre|Basurakre]] | چالاک | |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[تەشەنای ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سەرمابردوویی]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[نەخۆشی ئەدیسۆن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[زەیتوونی تاڵ]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | ٩.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | تەواو بووە |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | ١٥٧ کیلۆبایت (١٧٬٠٩٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نەخۆشیی گای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |- | [[کیستی بەیکەر]] | [[:en:Baker's cyst|Baker's cyst]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | تەواو |} kl8w8b5moskxhxsblkysokmbrltzmcl 10 292562 1598639 1589540 2026-07-05T14:27:27Z Sakura emad 42467 چاکسازی 1598639 wikitext text/x-wiki <includeonly> <!-- داڕێژەی سەرەوەی پڕۆژە کە لۆگۆ و بانەرەکە بە یەکگرتوویی لەخۆ دەگرێت --> <div style="background: #ffffff; border: 1px solid #c8ccd1; border-radius: 10px; overflow: hidden; margin-bottom: 25px; box-shadow: 0 4px 15px rgba(0,0,0,0.05); direction: rtl;"> <!-- بەشی لۆگۆی سپی --> <div style="padding: 20px 10px 10px 10px; text-align: center; background: #ffffff;"> [[پەڕگە:Logo for e-Science Photo Competition v2 without text.svg|850px|link=]] </div> <!-- بەشی بانەری شین --> <div style="background: linear-gradient(135deg, #2a4b7c 0%, #3b629b 100%); color: white; padding: 25px 20px; text-align: center; border-top: 4px solid #1e3658;"> <span style="font-size: 2.2em; font-weight: bold; display: block; margin-bottom: 10px; text-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3);">🧬 ئێدیتاسۆنی زانستیی ویکیپیدیا</span> <span style="font-size: 1.2em; opacity: 0.95; display: block; margin-bottom: 15px;">چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]]</span> <div style="border-top: 1px solid rgba(255,255,255,0.3); margin: 15px auto; width: 30%;"></div> <span style="font-size: 1.05em; background: rgba(255,255,255,0.2); padding: 6px 18px; border-radius: 20px; font-weight: bold;">📅 ماوەی پڕۆژە: ١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦ 📅 ١٥ی تەموز ٢٠٢٦</span> </div> </div> </includeonly> l70rvjpzt9e7gzch4fh4oh1qqlbz07v 1598641 1598639 2026-07-05T14:33:44Z Sakura emad 42467 چاکسازی 1598641 wikitext text/x-wiki <includeonly> <!-- بانەری سەرەکی پڕۆژە --> <div style="background: linear-gradient(135deg, #2a4b7c 0%, #3b629b 100%); color: white; padding: 30px 20px; border-radius: 8px; text-align: center; margin-bottom: 25px; box-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.08); direction: rtl;"> <span style="font-size: 2.2em; font-weight: bold; display: block; margin-bottom: 10px; text-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3);">🧬 ئێدیتاسۆنی زانستیی ویکیپیدیا</span> <span style="font-size: 1.2em; opacity: 0.95; display: block; margin-bottom: 15px;">چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|<span style="color: #ffffff; font-weight: bold; text-decoration: underline;">گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی</span>]]</span> <div style="border-top: 1px solid rgba(255,255,255,0.3); margin: 15px auto; width: 30%;"></div> <span style="font-size: 1.05em; background: rgba(255,255,255,0.2); padding: 6px 18px; border-radius: 20px; font-weight: bold;">📅 ماوەی پڕۆژە: ١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦ 📅 ١٥ی تەموز ٢٠٢٦</span> </div> </includeonly> 16oiwtzu9lkol7zc8kdb40sjc5f74d7 1598643 1598641 2026-07-05T14:38:46Z Sakura emad 42467 چاکسازی 1598643 wikitext text/x-wiki <includeonly> <!-- بانەری سەرەکی پڕۆژە --> <div style="background: linear-gradient(135deg, #2a4b7c 0%, #3b629b 100%); color: white; padding: 30px 20px; border-radius: 8px; text-align: center; margin-bottom: 25px; box-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.08); direction: rtl;"> <span style="font-size: 2.2em; font-weight: bold; display: block; margin-bottom: 10px; text-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3);">🧬 ئێدیتاسۆنی زانستیی ویکیپیدیا</span> <span style="font-size: 1.2em; opacity: 0.95; display: block; margin-bottom: 15px;">چالاکییەکی ھاوبەشی [[meta:Kurdish Wikimedians User Group|<span style="color: #ffffff; font-weight: bold; text-decoration: underline;">گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی</span>]]</span> <div style="border-top: 1px solid rgba(255,255,255,0.3); margin: 15px auto; width: 30%;"></div> <span style="font-size: 1.05em; background: rgba(255,255,255,0.2); padding: 6px 18px; border-radius: 20px; font-weight: bold;">📅 ماوەی پڕۆژە: ١٥ی حوزەیران ٢٠٢٦ تـا ───⮜ 📅 ١٥ی تەموز ٢٠٢٦</span> </div> </includeonly> npace58ggo0oshj3c3437fbv0krw21g 0 292666 1598779 1562408 2026-07-05T22:21:29Z MFTG 21816 /* top */ 1598779 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خەتێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ختي}}<br>{{lang-en| Khate}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.44197| 44.5143}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خەتێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.44197| 44.5143 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١١٦٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٩٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''خەتێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 0njosf624shifkfpw2qosz3ea285a3p 0 292667 1598778 1562409 2026-07-05T22:21:08Z MFTG 21816 /* top */ 1598778 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = توتمە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| توتمة}}<br>{{lang-en| Tutma}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.41063| 44.51731}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی توتمە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.41063| 44.51731 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٣١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٤٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''توتمە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] nvb02z9ndsay6fjj78r4n6f3kgab3x5 0 292668 1598773 1562410 2026-07-05T22:00:06Z MFTG 21816 /* top */ 1598773 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بالوکاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بالوکاوة}}<br>{{lang-en| Balukawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.41469| 44.52551}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بالوکاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.41469| 44.52551 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٩٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٣٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بالوکاوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] pvdclnab8knabsvssl5td62jp0w8iaw 0 292669 1598777 1562413 2026-07-05T22:20:48Z MFTG 21816 /* top */ 1598777 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بێرۆ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بیرو}}<br>{{lang-en| Bero}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.43394| 44.51064}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بێرۆ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.43394| 44.51064 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٠٧٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٢٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بێرۆ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ok1kg9vnxmaxxon88zbxce9h7oy3627 0 292670 1598782 1562412 2026-07-05T22:22:24Z MFTG 21816 /* top */ 1598782 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سپیلکە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سبیلکة}}<br>{{lang-en| Spilka}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.43004| 44.51427}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سپیلکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.43004| 44.51427 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٠٨٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٦٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سپیلکە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] i3gidvosuo72c21nmbxx9qb3j4oi6m5 0 292671 1598781 1562417 2026-07-05T22:22:07Z MFTG 21816 /* top */ 1598781 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەراش | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دراش}}<br>{{lang-en| Darash}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.38517| 44.54668}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەراش''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.38517| 44.54668 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٢٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەراش''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] jiofw4d642qyaxm17b114q0r8slvtn2 0 292672 1598776 1562421 2026-07-05T22:20:26Z MFTG 21816 /* top */ 1598776 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بێراوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بیراوة}}<br>{{lang-en| Berawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.411796| 44.582614}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بێراوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.411796| 44.582614 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٩٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٤١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بێراوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 18ntl1usykthhnhrou0pttv7q67mstn 0 292673 1598780 1562423 2026-07-05T22:21:48Z MFTG 21816 /* top */ 1598780 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خۆران | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| خوران}}<br>{{lang-en| Khoran}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.38323| 44.57861}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خۆران''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.38323| 44.57861 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٤٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''خۆران''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] koec3au76mt1le2uay23lg0ndf83ou8 0 292698 1598783 1562666 2026-07-05T22:22:43Z MFTG 21816 /* top */ 1598783 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شیرێی خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیری السلفی}}<br>{{lang-en| Lower Shire}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.40472|44.5995}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شیرێی خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.40472|44.5995 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٠٠١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شیرێی خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] gcw7ksslua39y2jifp8p5abt78h1s1r 0 292699 1598784 1562667 2026-07-05T22:23:03Z MFTG 21816 /* top */ 1598784 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شیرێی سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیری العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Shire}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.41448|44.60295}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شیرێی سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.41448|44.60295 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٠٩٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ۳۹٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شیرێی سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ls4bmuy8lhjajced2cs7ook9uh8164d 0 292708 1598765 1562710 2026-07-05T21:57:37Z MFTG 21816 /* top */ 1598765 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ترگاڵە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ترکالة}}<br>{{lang-en| Trgala}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.41007| 44.3638}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ترگاڵە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.41007| 44.3638 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٩٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ترگاڵە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 894h7tityefnk0p7lgo4lfxxabjaa2x 0 292709 1598763 1562711 2026-07-05T21:56:59Z MFTG 21816 /* top */ 1598763 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بەرەکە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| برکة}}<br>{{lang-en| Baraka}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.38656| 44.42235}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەرەکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.38656| 44.42235 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٤٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٩١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بەرەکە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 2rby5t0opeqf2u4584zq3ava6tt5g7b 0 292710 1598766 1562712 2026-07-05T21:57:55Z MFTG 21816 /* top */ 1598766 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سپیگرە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سبیکرة}}<br>{{lang-en| Spigra}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.38364| 44.37455}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سپیگرە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.38364| 44.37455 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٠٠٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سپیگرە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] t4e8ioc7idjo3e7helslt0abaw6zul4 0 292711 1598759 1562713 2026-07-05T21:55:41Z MFTG 21816 /* top */ 1598759 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = چنێران | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| جنیران}}<br>{{lang-en| Chneran}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.36749| 44.39082}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چنێران''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.36749| 44.39082 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٤٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٨٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''چنێران''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ryrnrg693ae6ua0ho8vh9oeyr1wbteo 0 292712 1598760 1562714 2026-07-05T21:56:03Z MFTG 21816 /* top */ 1598760 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئاقوبانی خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| اقوبان السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Aqwban}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.35264| 44.42321}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئاقوبانی خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.35264| 44.42321 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٦٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢١٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئاقوبانی خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] aaltwschb7yp4m1hzfuwa6n1rc4mj4w 0 292713 1598761 1562715 2026-07-05T21:56:22Z MFTG 21816 /* top */ 1598761 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئاقوبانی سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| اقوبان العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Aqwban}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.34408| 44.40943}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئاقوبانی سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.34408| 44.40943 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩١٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٧٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئاقوبانی سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 8kvq8allg16qvok7vunkkkuyregslyt 0 292714 1598768 1562716 2026-07-05T21:58:32Z MFTG 21816 /* top */ 1598768 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کەوەرتیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کورتیان}}<br>{{lang-en| Kawartian}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.37162| 44.44102}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەوەرتیان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.37162| 44.44102 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٣٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کەوەرتیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] icev7oddh0uro878l68sib7ohd7ysvi 0 292715 1598770 1562717 2026-07-05T21:59:11Z MFTG 21816 /* top */ 1598770 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گۆم ئەشکەفتە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کوم اشکفتة}}<br>{{lang-en| Gom Ashkafta}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.36722| 44.45128}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گۆم ئەشکەفتە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.36722| 44.45128 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٣٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گۆم ئەشکەفتە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 9k8jzcz7o06n3tivd8mele7rn2ku6qj 0 292716 1598764 1562718 2026-07-05T21:57:18Z MFTG 21816 /* top */ 1598764 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پونگینە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بونکینة}}<br>{{lang-en| Pungina}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.32811| 44.42536}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پونگینە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.32811| 44.42536 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٠٠٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٩٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پونگینە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] e3dceo9njzhm0iyzlr1l30j94a77nz6 0 292717 1598762 1562719 2026-07-05T21:56:41Z MFTG 21816 /* top */ 1598762 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئەسپیندارە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| اسبیندارة}}<br>{{lang-en| Aspindara}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.34556| 44.47174}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئەسپیندارە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.34556| 44.47174 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٠١٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئەسپیندارە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] tqbjjlfhwt9wt62ylexiya23ojcfj63 0 292718 1598767 1562720 2026-07-05T21:58:14Z MFTG 21816 /* top */ 1598767 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = فریز | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| فریز}}<br>{{lang-en| Friz}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.31718| 44.50112}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی فریز''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.31718| 44.50112 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٦٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٩٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''فریز''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] pa6wiec0fmaf4viy7r75ppvc8uwzjfr 0 292719 1598769 1562721 2026-07-05T21:58:53Z MFTG 21816 /* top */ 1598769 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەرۆتە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کروتة}}<br>{{lang-en| Garota}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.31227| 44.45116}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گەرۆتە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.31227| 44.45116 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٨٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٤٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گەرۆتە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ikelgrm2otbybghmafl8ph9azuou4ed 0 292720 1598772 1562722 2026-07-05T21:59:48Z MFTG 21816 /* top */ 1598772 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مەندێر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| مندیر}}<br>{{lang-en| Mander}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.31517| 44.53036}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مەندێر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.31517| 44.53036 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٢٤٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مەندێر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 8p51ykzwsuvmzi06lmt4pkxlvmris2z 0 292723 1598771 1562727 2026-07-05T21:59:28Z MFTG 21816 /* top */ 1598771 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = لاسە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| لاسة}}<br>{{lang-en| Lasa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.40058| 44.38155}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی لاسە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.40058| 44.38155 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ھیران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٦٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''لاسە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ھیران]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 39f9ydkwabur4nwcr3p6le2lwu4f004 0 293200 1598845 1566074 2026-07-05T22:49:17Z MFTG 21816 /* top */ 1598845 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئافریان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| آفریان}}<br>{{lang-en| Afrian}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.59864| 44.29071}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئافریان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.59864| 44.29071 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئافریان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] a9l291skiw43cbz9dc3x8lydnbnbbb7 0 293201 1598846 1566076 2026-07-05T22:49:36Z MFTG 21816 /* top */ 1598846 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئامۆکان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| آموکان}}<br>{{lang-en| Amokan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62367| 44.2784}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئامۆکان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.62367| 44.2784 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٨٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٢٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئامۆکان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] hjk32tih92jkm9uziyi3wnec8j0is5f 0 293202 1598868 1566077 2026-07-05T22:58:17Z MFTG 21816 /* top */ 1598868 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = فلۆن | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| فلون}}<br>{{lang-en| Flon}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60931| 44.28301}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی فلۆن''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.60931| 44.28301 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''فلۆن''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] jaboklr37alq5yh1tuobldwfukchefo 0 293203 1598859 1566081 2026-07-05T22:53:56Z MFTG 21816 /* top */ 1598859 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خڕواتان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| خرواتان}}<br>{{lang-en| Khrwatan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52992| 44.36163}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خڕواتان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.52992| 44.36163 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٧٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦١٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''خڕواتان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] nbhp5m79h6f5g6nodctkoppri97ix0i 0 293204 1598883 1566082 2026-07-05T23:03:00Z MFTG 21816 /* top */ 1598883 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ھەنارە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| هنارة}}<br>{{lang-en| Hanara}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.57493| 44.33246}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ھەنارە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.57493| 44.33246 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٩٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٩٢٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ھەنارە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 3lnhack6s6zl79n0v5j10z40dqdwy2u 0 293205 1598876 1566083 2026-07-05T23:01:03Z MFTG 21816 /* top */ 1598876 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گولەک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کولک}}<br>{{lang-en| Gulak}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60327| 44.315}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گولەک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.60327| 44.315 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦١٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٢٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گولەک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] eqvuy2kpp8r4j9gqfydg2uf5d53z6sj 0 293206 1598847 1566084 2026-07-05T22:49:54Z MFTG 21816 /* top */ 1598847 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئەشکەفتە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| اشکفتة}}<br>{{lang-en| Ashkafta}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.64356| 44.26561}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئەشکەفتە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.64356| 44.26561 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٩٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئەشکەفتە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] co1p3m12kv3lk80egepjeur4eywft7m 0 293207 1598874 1566085 2026-07-05T23:00:18Z MFTG 21816 /* top */ 1598874 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی چرگان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني جرکان}}<br>{{lang-en| Kani Chrgan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.63484| 44.24557}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی چرگان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.63484| 44.24557 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٦٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٠٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی چرگان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 0vlb7m27gp0y3wcljsgaanrqs5i0rcj 0 293208 1598852 1566086 2026-07-05T22:51:35Z MFTG 21816 /* top */ 1598852 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بەردین | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بردین}}<br>{{lang-en| Bardin}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.6444| 44.22843}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەردین''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.6444| 44.22843 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٥٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٩٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بەردین''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 12jrkz6ij4kowt6t0pudf34hhjoqg1x 0 293209 1598879 1566087 2026-07-05T23:02:04Z MFTG 21816 /* top */ 1598879 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ناوشیوانی خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ناوشیوان السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Nawshiwan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.614| 44.23278}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ناوشیوانی خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.614| 44.23278 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٤٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ناوشیوانی خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 3cg8m4um1sdtkgp9ier640y2tkmb2yg 0 293210 1598881 1566088 2026-07-05T23:02:22Z MFTG 21816 /* top */ 1598881 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ناوشیوانی سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ناوشیوان العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Nawshiwan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61115| 44.23935}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ناوشیوانی سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.61115| 44.23935 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٢٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ناوشیوانی سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] k6fg1h8b3z22bmzuld6e0ldvccq9xsp 0 293211 1598850 1566089 2026-07-05T22:50:54Z MFTG 21816 /* top */ 1598850 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بەربیانی کۆن | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بربیان القدیمة}}<br>{{lang-en| Old Barbian}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61277| 44.2127}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەربیانی کۆن''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.61277| 44.2127 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٥٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بەربیانی کۆن''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] o99g8hv7ge2p9adhewaelf6redwcmmt 0 293212 1598851 1566090 2026-07-05T22:51:15Z MFTG 21816 /* top */ 1598851 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بەربیانی نوێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بربیان الجدیدة}}<br>{{lang-en| New Barbian}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62585| 44.21159}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەربیانی نوێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.62585| 44.21159 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٧٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بەربیانی نوێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 4dp1ywdvku72ju5qzvnp6fh6jnmr3yu 0 293213 1598872 1566091 2026-07-05T22:59:36Z MFTG 21816 /* top */ 1598872 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەندیل | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قندیل}}<br>{{lang-en| Qandil}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62809| 44.18445}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قەندیل''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.62809| 44.18445 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٨٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٩٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەندیل''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] dbhlzp8bnzy461xde7iurrd3sykl9gp 0 293214 1598873 1566092 2026-07-05T22:59:58Z MFTG 21816 /* top */ 1598873 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوڕەبەگ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوربک}}<br>{{lang-en| Qurabag}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60378| 44.14052}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوڕەبەگ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.60378| 44.14052 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٧١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوڕەبەگ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 54j2o583p3a7wchqt4g7xuekzhyoift 0 293215 1598849 1566093 2026-07-05T22:50:36Z MFTG 21816 /* top */ 1598849 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = برک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| برک}}<br>{{lang-en| Brk}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60189| 44.17853}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی برک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.60189| 44.17853 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٥٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''برک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 3sust3om9awk4od5wurx87ntp2q0sx6 0 293216 1598853 1566094 2026-07-05T22:51:56Z MFTG 21816 /* top */ 1598853 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پیرزان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بیرزان}}<br>{{lang-en| Pirzan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60988| 44.19697}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پیرزان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.60988| 44.19697 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٥٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پیرزان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] imu6yxmgoscyc8bbh90jtefkyvxmgjt 0 293217 1598865 1566095 2026-07-05T22:55:58Z MFTG 21816 /* top */ 1598865 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سەرکەور | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سرکور}}<br>{{lang-en| Sarkawr}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61894| 44.17571}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرکەور''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.61894| 44.17571 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤١١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سەرکەور''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 2iyf1coomwt07yjkij25lk0hubaks5w 0 293218 1598858 1566096 2026-07-05T22:53:37Z MFTG 21816 /* top */ 1598858 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خڕە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| خرة}}<br>{{lang-en| Khra}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.61009| 44.181821}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خڕە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.61009| 44.18182 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٢٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٧٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''خڕە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] i0iqx65hw5iijx7virctieqpycnoiir 0 293219 1598882 1566097 2026-07-05T23:02:40Z MFTG 21816 /* top */ 1598882 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ھەڕەش | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| هرش}}<br>{{lang-en| Harash}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.59072| 44.18099}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ھەڕەش''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.59072| 44.18099 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٢٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢١٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ھەڕەش''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 10oy69h16qaj4unnp2imaexcqg6c1e7 0 293220 1598854 1566098 2026-07-05T22:52:15Z MFTG 21816 /* top */ 1598854 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پیروەرمان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بیرورمان}}<br>{{lang-en| Pirwarman}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.53435| 44.128}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پیروەرمان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.53435| 44.128 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٤٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پیروەرمان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 4x0omw1edcfstkupcgqqdhdkrm5hus4 0 293221 1598869 1566099 2026-07-05T22:58:37Z MFTG 21816 /* top */ 1598869 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = فەقێیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| فقییان}}<br>{{lang-en| Faqeyan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58099| 44.14733}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی فەقێیان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.58099| 44.14733 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٩٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''فەقێیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 57du65dvnqqoopvfxwm7xojmvrxsr8p 0 293222 1598855 1566101 2026-07-05T22:52:35Z MFTG 21816 /* top */ 1598855 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = تاڵەجاڕ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| تالةجار}}<br>{{lang-en| Talajar}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.54841| 44.11286}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی تاڵەجاڕ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.54841| 44.11286 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٣١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''تاڵەجاڕ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 7ktiv0yyg43g8jwc9wvmii3av60oa2s 0 293223 1598875 1566102 2026-07-05T23:00:42Z MFTG 21816 /* top */ 1598875 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کەلەکین کروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کلکین کرو}}<br>{{lang-en| Kalakin Kru}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.57429| 44.11268}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەلەکین کروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.57429| 44.11268 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٩٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٦٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کەلەکین کروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] kawoyf8llhqs9cnanupp35me0k9vels 0 293224 1598878 1566103 2026-07-05T23:01:41Z MFTG 21816 /* top */ 1598878 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مەکردان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| مکردان}}<br>{{lang-en| Makrdan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60529| 44.09557}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مەکردان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.60529| 44.09557 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٧٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٧٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مەکردان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 4fpbl0mzut76vwcfqirzq6enwbbjkzg 0 293225 1598862 1566104 2026-07-05T22:55:01Z MFTG 21816 /* top */ 1598862 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = زەرگوز | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| زرکوز}}<br>{{lang-en| Zarguz}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.57592| 44.04453}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی زەرگوز''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.57592| 44.04453 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٦٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٥١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''زەرگوز''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] hdjja2r3u2inntdgn75vv3oigcekm6w 0 293226 1598885 1566105 2026-07-05T23:03:38Z MFTG 21816 /* top */ 1598885 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = یەکدەرەی سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| یکدرة العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Yakdara}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60574| 44.05217}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی یەکدەرەی سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.60574| 44.05217 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''یەکدەرەی سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 35tlfsw6bmt7uqxrmtkne9ivb23gchh 0 293227 1598884 1566106 2026-07-05T23:03:19Z MFTG 21816 /* top */ 1598884 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = یەکدەرەی خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| یکدرة السلفی}}<br>{{lang-en| Lower Yakdara}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.6095| 44.05224}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی یەکدەرەی خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.6095| 44.05224 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٤٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٦٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''یەکدەرەی خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] lr00far6nh0ozkapajc29cul1fay7zq 0 293228 1598877 1566107 2026-07-05T23:01:22Z MFTG 21816 /* top */ 1598877 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گۆسکە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کوسکة}}<br>{{lang-en| Goska}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.59955| 44.00693}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گۆسکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.59955| 44.00693 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٦٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٤٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گۆسکە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] lwpvn8ai299dq7tug95ji7wdtafjrfm 0 293229 1598857 1566108 2026-07-05T22:53:16Z MFTG 21816 /* top */ 1598857 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = چەمەکەی سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| جمکة العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Chamaka}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58526| 43.98845}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چەمەکەی سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.58526| 43.98845 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٣٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''چەمەکەی سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 3n54veyhqoakldpvhul0xh9vtfquhm8 0 293230 1598856 1566109 2026-07-05T22:52:54Z MFTG 21816 /* top */ 1598856 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = چەمەکەی خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| جمکة السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Chamaka}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.57226| 43.97385}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی چەمەکەی خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.57226| 43.97385 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٤٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٥٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''چەمەکەی خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 1yjjhmg6p16vo1ab904dcncf05p940u 0 293231 1598866 1566110 2026-07-05T22:57:39Z MFTG 21816 /* top */ 1598866 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سۆکە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سوکة}}<br>{{lang-en| Soka}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.57298| 44.02528}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سۆکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.57298| 44.02528 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٥٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٣٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سۆکە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] pq65d1ikrskqmg69wjbw2td9a5zw7hn 0 293232 1598867 1566116 2026-07-05T22:57:58Z MFTG 21816 /* top */ 1598867 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شیوەدڕی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیوةدري}}<br>{{lang-en| Shiwadri}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.55988| 44.06522}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شیوەدڕی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.55988| 44.06522 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٦٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شیوەدڕی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 3cb67qcply8kqd3vyi2eyeaq8e83rwp 0 293233 1598864 1566118 2026-07-05T22:55:40Z MFTG 21816 /* top */ 1598864 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سەرکەند کەلوی سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سرکندکلو العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Sarkandkalu}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.56085| 44.04922}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرکەند کەلوی سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.56085| 44.04922 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٧٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سەرکەند کەلوی سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] qz2k1mjnxqtq1wdgmzf28a4l8bhdwzq 0 293234 1598863 1566120 2026-07-05T22:55:20Z MFTG 21816 /* top */ 1598863 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سەرکەند کەلوی خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سرکندکلو السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Sarkandkalu}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.56867| 44.05385}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرکەند کەلوی خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.56867| 44.05385 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٦٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سەرکەند کەلوی خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 01blxp9jqa3ofdvihtlfibjnvv9bk4w 0 293235 1598860 1566121 2026-07-05T22:54:17Z MFTG 21816 /* top */ 1598860 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دڕەمیر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| درةمیر}}<br>{{lang-en| Dramir}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.54315| 44.08627}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دڕەمیر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.54315| 44.08627 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دڕەمیر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] hurxknqdi5a8m71k3xjj4apnh4ioa84 0 293236 1598871 1566122 2026-07-05T22:59:16Z MFTG 21816 /* top */ 1598871 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەڵاتەجن زراری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قلاتةجن زراري}}<br>{{lang-en| Qalatajn Zrari}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52719| 44.10013}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قەڵاتەجن زراری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.52719| 44.10013 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦١٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەڵاتەجن زراری''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] frjaamb3h3jrdbtz03iz4kzhss4z9xr 0 293237 1598870 1566123 2026-07-05T22:58:57Z MFTG 21816 /* top */ 1598870 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەڵاتەجن بەشیر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قلاتةجن بشیر}}<br>{{lang-en| Qalatajn Bashir}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.536782| 44.118478}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قەڵاتەجن بەشیر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.536782| 44.118478 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٧٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەڵاتەجن بەشیر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] nrc9cistsywi1utaxlt8s5uca9vz4i0 0 293238 1598848 1566124 2026-07-05T22:50:16Z MFTG 21816 /* top */ 1598848 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = باسکە کاریتە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باسکة کاریتة}}<br>{{lang-en| Baska Karita}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.57717| 44.09699}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی باسکە کاریتە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.57717| 44.09699 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٣٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''باسکە کاریتە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 9hzsa6mkki9sjemc70yt884awsl5mrx 0 293239 1598794 1566125 2026-07-05T22:26:44Z MFTG 21816 /* top */ 1598794 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = باویان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باویان}}<br>{{lang-en| Bawian}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.51634| 44.38491}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی باویان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.51634| 44.38491 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٦٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٥٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''باویان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 27hfc6twgmtioki90rkl44dbu67aztu 0 293567 1598803 1568849 2026-07-05T22:33:32Z MFTG 21816 /* top */ 1598803 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ڕەزگە خۆشناو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| رزکةخوشناو}}<br>{{lang-en| Razga Khoshnaw}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.50109| 44.32852}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ڕەزگە خۆشناو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.50109| 44.32852 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٠٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ڕەزگە خۆشناو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] j8im54wcz8dwls6xhvpiadhq6s9509a 0 293568 1598808 1568851 2026-07-05T22:35:07Z MFTG 21816 /* top */ 1598808 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سۆرەسوڕە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سورةسورة}}<br>{{lang-en| Sorasura}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.50944| 44.35269}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سۆرەسوڕە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.50944| 44.35269 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦١٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٦٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سۆرەسوڕە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] motv1lky38ot0gibqhzugor6rf5xsyv 0 293569 1598838 1568853 2026-07-05T22:44:54Z MFTG 21816 /* top */ 1598838 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مۆتراوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| موتراوة}}<br>{{lang-en| Motrawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.50712| 44.37136}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مۆتراوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.50712| 44.37136 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٥٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مۆتراوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] cncamr2rv58ubnwr9e1gn7qf3ntx20p 0 293570 1598789 1568854 2026-07-05T22:25:03Z MFTG 21816 /* top */ 1598789 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئاری سیرەک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| آري سیرک}}<br>{{lang-en| Ari Sirak}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.49778| 44.3824}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئاری سیرەک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.49778| 44.3824 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٨٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٤٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئاری سیرەک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] tt99pktv5ninc2rzz5jvwenggmc27hl 0 293571 1598787 1568857 2026-07-05T22:24:22Z MFTG 21816 /* top */ 1598787 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سیساوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سیساوة}}<br>{{lang-en| Sisawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.48802| 44.39572}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سیساوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.48802| 44.39572 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧١٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥١٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سیساوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[حەسەن سیساوەیی]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] a0kbkwfx27bkvl0wsqfdc0lwwi65kbf 0 293572 1598814 1568858 2026-07-05T22:37:02Z MFTG 21816 /* top */ 1598814 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = فاتاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| فاتاوة}}<br>{{lang-en| Fatawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.48734| 44.38584}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی فاتاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.48734| 44.38584 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧١٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٩٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''فاتاوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] l0eyt1bq6yklouad8gk2xdfp9baga9i 0 293573 1598806 1568859 2026-07-05T22:34:31Z MFTG 21816 /* top */ 1598806 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = زەنگور | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| زنگور}}<br>{{lang-en| Zangur}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.483048| 44.414046}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی زەنگور''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.483048| 44.414046 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٢٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''زەنگور''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] loaa8p35opd2zzaawz1sxfu86xhl2bh 0 293574 1598793 1568860 2026-07-05T22:26:24Z MFTG 21816 /* top */ 1598793 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = باشووری سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باشور العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Bashur}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.51156| 44.33365}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی باشووری سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.51156| 44.33365 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٠٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''باشووری سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ofn1lc9ocb2bvc8hm5mnmct9mzu4z07 0 293575 1598792 1568861 2026-07-05T22:25:59Z MFTG 21816 /* top */ 1598792 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = باشووری خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باشور السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Bashur}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52975| 44.30102}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی باشووری خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.52975| 44.30102 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٦٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٨٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''باشووری خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] s1wsc3r1jciim2mu24d01ho81d89tka 0 293576 1598811 1568862 2026-07-05T22:36:04Z MFTG 21816 /* top */ 1598811 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شیناوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیناوة}}<br>{{lang-en| Shinawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.47896| 44.39358}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شیناوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.47896| 44.39358 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٣٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٢٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شیناوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 11xu7ragg3xosxrs0nylnvoqndaokeh 0 293577 1598810 1568864 2026-07-05T22:35:45Z MFTG 21816 /* top */ 1598810 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شەکرۆک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شکروک}}<br>{{lang-en| Shakrok}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.463745| 44.396339}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شەکرۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.463745| 44.396339 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٨١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شەکرۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ho6ws4b4881i37a3hep1utfs61badc1 0 293578 1598800 1568865 2026-07-05T22:32:21Z MFTG 21816 /* top */ 1598800 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = حەسەناوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| حسناوة}}<br>{{lang-en| Hassanawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.474569| 44.421658}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی حەسەناوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.474569| 44.421658 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٨١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''حەسەناوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 8do4rb08z3k2yes757k7xt1e2yiviz4 0 293579 1598809 1568867 2026-07-05T22:35:27Z MFTG 21816 /* top */ 1598809 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شاوێسیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شاویسیان}}<br>{{lang-en| Shawesian}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.48235| 44.37996}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شاوێسیان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.48235| 44.37996 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٣٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شاوێسیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 4pq3bm8jhymdn8umxjfs56ssjkyfxmf 0 293580 1598791 1568868 2026-07-05T22:25:41Z MFTG 21816 /* top */ 1598791 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = باسرمەی کۆن | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| باسرمة القدیمة}}<br>{{lang-en| Old Basrma}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.49186| 44.37057}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی باسرمەی کۆن''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.49186| 44.37057 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٠٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٨٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''باسرمەی کۆن''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ntmy8btnzaf2ys3crwhetwp0o86j971 0 293581 1598817 1568869 2026-07-05T22:38:00Z MFTG 21816 /* top */ 1598817 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەسرۆک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قسروک}}<br>{{lang-en| Qasrok}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.46535| 44.37055}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قەسرۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.46535| 44.37055 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٩٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەسرۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 9xtsvl8hz9nkal10ak2hum58ha98lip 0 293582 1598815 1568870 2026-07-05T22:37:20Z MFTG 21816 /* top */ 1598815 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قادیانە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قادیانة}}<br>{{lang-en| Qadyana}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.47396| 44.36292}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قادیانە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.47396| 44.36292 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٠٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٦٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قادیانە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 1b77rpvpikwwgdacjl7t2926x0cfp63 0 293583 1598823 1568871 2026-07-05T22:40:05Z MFTG 21816 /* top */ 1598823 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کەورگۆسک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کورکوسک}}<br>{{lang-en| Kawrgosk}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.45103| 44.33871}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەورگۆسک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.45103| 44.33871 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨١٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کەورگۆسک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] dsbkb11gggs8ueehdp5d6n7c7caiyr5 0 293584 1598840 1568872 2026-07-05T22:45:30Z MFTG 21816 /* top */ 1598840 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میراوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میراوة}}<br>{{lang-en| Mirawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.43252| 44.36057}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میراوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.43252| 44.36057 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٥٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میراوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] g89k03o5pa6qzj2uy3n3eatarh88scz 0 293585 1598833 1568873 2026-07-05T22:43:09Z MFTG 21816 /* top */ 1598833 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مامە جەلکە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| مامةجلکة}}<br>{{lang-en| Mama Jalka}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.44923| 44.38226}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مامە جەلکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.44923| 44.38226 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٧٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٩٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مامە جەلکە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] jy5t62coub8zqk7qaulaxsmdngbskdl 0 293586 1598812 1568874 2026-07-05T22:36:23Z MFTG 21816 /* top */ 1598812 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شێخ مەمودیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیخ ممودیان}}<br>{{lang-en| Shekh Mamudyan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.46015| 44.41391 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شێخ مەمودیان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.46015| 44.41391 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٨٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شێخ مەمودیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] hpik5t5jrcu13l8es5bzstql6wi2f07 0 293587 1598839 1568875 2026-07-05T22:45:13Z MFTG 21816 /* top */ 1598839 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = میر ڕۆستەمە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| میر روستمة}}<br>{{lang-en| Mir Rostama}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.45895| 44.37696 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی میر ڕۆستەمە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.45895| 44.37696 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٢٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٠١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''میر ڕۆستەمە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] b3ql8nbfij1gwb5ehvdpgfl0b2wuo5b 0 293588 1598830 1568876 2026-07-05T22:42:25Z MFTG 21816 /* top */ 1598830 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گەرەوانی خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کروان السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Garawan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.41876| 44.40607 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گەرەوانی خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.41876| 44.40607 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٩٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٤٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گەرەوانی خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 7p7ab4tbttnb8gsxkrnre2xw7mvdoew 0 293589 1598818 1568878 2026-07-05T22:38:20Z MFTG 21816 /* top */ 1598818 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوبە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوبة}}<br>{{lang-en| Quba}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.56532| 44.20266 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوبە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.56532| 44.20266 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٨٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٦٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوبە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 1r7vk771nb4tbfs282xfjzyp1tm98om 0 293590 1598820 1568879 2026-07-05T22:39:03Z MFTG 21816 /* top */ 1598820 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی غەزال | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني غزال}}<br>{{lang-en| Kani Ghazal}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58518| 44.20859 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی غەزال''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.58518| 44.20859 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی غەزال''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] mocjcu0t0fac69ezm0znnqoovvlpq3b 0 293591 1598821 1568880 2026-07-05T22:39:25Z MFTG 21816 /* top */ 1598821 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کبۆر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کبور}}<br>{{lang-en| Kbor}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.56075| 44.22465 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کبۆر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.56075| 44.22465 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٠٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کبۆر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 8hwkg88pdw4i655ao5tc52jy48eijdl 0 293592 1598827 1568881 2026-07-05T22:41:14Z MFTG 21816 /* top */ 1598827 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کۆیکان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کویکان}}<br>{{lang-en| Koikan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.48717| 44.37984 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کۆیکان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.48717| 44.37984 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٤٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کۆیکان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] pi294fdte69hvh6hfbek3lg306xy2in 0 293593 1598816 1568882 2026-07-05T22:37:38Z MFTG 21816 /* top */ 1598816 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاسمیە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قاسمیة}}<br>{{lang-en| Qasmia}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52975| 44.30102 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قاسمیە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.52975| 44.30102 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٦٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٩٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاسمیە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] mhsw3kymli38611u1h7ablqc75l9eay 0 293594 1598802 1568883 2026-07-05T22:33:13Z MFTG 21816 /* top */ 1598802 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ڕکاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| رکاوة}}<br>{{lang-en| Rkawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58379| 44.27912 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ڕکاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.58379| 44.27912 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٢٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ڕکاوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 895rums3x8q8ha1d6313evvyo9f6v1c 0 293595 1598819 1568884 2026-07-05T22:38:41Z MFTG 21816 /* top */ 1598819 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی تاوک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني تاوک}}<br>{{lang-en| Kani Tawk}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60007| 44.22987 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی تاوک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.60007| 44.22987 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٦١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی تاوک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] mgcrosx1z261e7vx1ezsc9stgyccpdn 0 293596 1598788 1568885 2026-07-05T22:24:45Z MFTG 21816 /* top */ 1598788 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئارمەندان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| آرمندان}}<br>{{lang-en| Armandan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58258| 44.24728 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ئارمەندان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.58258| 44.24728 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٦٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئارمەندان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 821qi5m3ea65thbcbnzvuz1vr4lmzuy 0 293597 1598795 1568886 2026-07-05T22:27:03Z MFTG 21816 /* top */ 1598795 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بەرازان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| برازان}}<br>{{lang-en| Barazan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.56239| 44.28098 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەرازان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.56239| 44.28098 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥١٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بەرازان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] pogfrky26jomhlbg11fhabell6w7p97 0 293598 1598799 1568887 2026-07-05T22:32:01Z MFTG 21816 /* top */ 1598799 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = جەمەسۆر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| جمةسور}}<br>{{lang-en| Jamasor}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.54589| 44.23969 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی جەمەسۆر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.54589| 44.23969 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٧٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٧٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''جەمەسۆر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] qk2o18alejcq8q2qvtlhd1ucgb2u1g5 0 293599 1598822 1568888 2026-07-05T22:39:45Z MFTG 21816 /* top */ 1598822 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کەلەکین خەیلانی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کلکین خیلاني}}<br>{{lang-en| Kalakin Khailani}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.54837| 44.21114 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کەلەکین خەیلانی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.54837| 44.21114 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٧١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کەلەکین خەیلانی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ef715z2lpvvna0bow6yq68lwbiyg3an 0 293600 1598805 1568889 2026-07-05T22:34:12Z MFTG 21816 /* top */ 1598805 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ڕەشان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| رشان}}<br>{{lang-en| Rashan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52628| 44.2151 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ڕەشان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.52628| 44.2151 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧١٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ڕەشان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 8xmg1qllf30ax1pf3v4u54epkubjp54 0 293601 1598790 1568890 2026-07-05T22:25:21Z MFTG 21816 /* top */ 1598790 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بابە جیسک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بابة جیسک}}<br>{{lang-en| Baba Jisk}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.5515| 44.16761 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بابە جیسک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.5515| 44.16761 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٤٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بابە جیسک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] lmye0tybkzxzlxxjbxf0dasgpbd6nnz 0 293602 1598829 1568891 2026-07-05T22:42:03Z MFTG 21816 /* top */ 1598829 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = گڕاو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کراو}}<br>{{lang-en| Graw}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.53471| 44.17698 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی گڕاو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.53471| 44.17698 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٣٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٨٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''گڕاو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] e8qmdz32cem79ru4kfegvzvmxatsm03 0 293603 1598841 1568892 2026-07-05T22:45:49Z MFTG 21816 /* top */ 1598841 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ناویان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ناویان}}<br>{{lang-en| Nawian}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.528055| 44.175318 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ناویان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.528055| 44.175318 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٣٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ناویان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 2uvq4pq2zpjhou7cq8a4bln80mpk9c7 0 293604 1598804 1568894 2026-07-05T22:33:51Z MFTG 21816 /* top */ 1598804 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ڕەزگە دوین | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| رزکة دوین}}<br>{{lang-en| Razga Dwin}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.49306| 44.20318 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ڕەزگە دوین''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.49306| 44.20318 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٠٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ڕەزگە دوین''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] g13g0j553hukcycr64j36rxukvgxrsw 0 293605 1598807 1568895 2026-07-05T22:34:48Z MFTG 21816 /* top */ 1598807 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = سەرکەند خەیلانی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| سرکند خیلاني}}<br>{{lang-en| Sarkand Khailani}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.4928| 44.23285 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی سەرکەند خەیلانی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.4928| 44.23285 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧١٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٥٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''سەرکەند خەیلانی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] rmb4yqvpz4yn6lsdx1f18mpzjtawbeq 0 293606 1598801 1568896 2026-07-05T22:32:43Z MFTG 21816 /* top */ 1598801 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خەتیبیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ختیبیان}}<br>{{lang-en| Khatibian}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.4855| 44.32878 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خەتیبیان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.4855| 44.32878 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٣١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٧٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''خەتیبیان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] pkilt8rcut7zwli6fi3im986ntz9wnc 0 293607 1598813 1568897 2026-07-05T22:36:43Z MFTG 21816 /* top */ 1598813 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = شێراوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| شیراوة}}<br>{{lang-en| Sherawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.481676| 44.303120 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی شێراوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.481676| 44.303120 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٤١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٨٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''شێراوە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 2u303usk6v6qgnvtfpcyvx095tg6rix 0 293608 1598825 1568898 2026-07-05T22:40:24Z MFTG 21816 /* top */ 1598825 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کونەقیر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کونةقیر}}<br>{{lang-en| Kunaqir}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.489215| 44.292327 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کونەقیر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.489215| 44.292327 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٤٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کونەقیر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] sdr89xhjdjftk7dmyyci66fetzn2mdv 0 293609 1598797 1568899 2026-07-05T22:27:45Z MFTG 21816 /* top */ 1598797 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پرینگە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| برینکة}}<br>{{lang-en| Pringa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.4707| 44.25865 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی پرینگە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.4707| 44.25865 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''پرینگە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] bvw3r8ixhfo58fai0ety2meq73i41oa 0 293610 1598835 1568900 2026-07-05T22:43:53Z MFTG 21816 /* top */ 1598835 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ماوەرانی سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ماوران العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Mawaran}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.43706| 44.31089 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ماوەرانی سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.43706| 44.31089 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٣٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤١٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ماوەرانی سەروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] k5j9xj09nfugq77nz66uyn6ojri3j20 0 293611 1598834 1568901 2026-07-05T22:43:30Z MFTG 21816 /* top */ 1598834 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ماوەرانی خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ماوران السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Mawaran}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.45667| 44.27756 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی ماوەرانی خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.45667| 44.27756 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٠٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ماوەرانی خواروو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] nldkj5l3pbdxzwcdwddz63vgnnpmc9l 0 293612 1598836 1568902 2026-07-05T22:44:14Z MFTG 21816 /* top */ 1598836 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مەرزان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| مرزان}}<br>{{lang-en| Marzan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52128| 44.26123 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مەرزان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.52128| 44.26123 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٠٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مەرزان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] gtz1b33pcrpoqlr8qlrqe2xxre2r1gx 0 293613 1598798 1568903 2026-07-05T22:31:40Z MFTG 21816 /* top */ 1598798 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = تەنگەبیر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| تنکبیر}}<br>{{lang-en| Tangabir}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52123| 44.27251 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی تەنگەبیر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.52123| 44.27251 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٥٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''تەنگەبیر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 8ejztsogk2pcp9tq4glwz96rhplec43 0 293614 1598796 1568905 2026-07-05T22:27:25Z MFTG 21816 /* top */ 1598796 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بەردە گەور | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بردةکور}}<br>{{lang-en| Bardagawr}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.54014| 44.29478 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بەردە گەور''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.54014| 44.29478 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٥٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بەردە گەور''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] fj7wgyav086doknudqh0k5xd5d7htf3 0 293615 1598837 1568906 2026-07-05T22:44:36Z MFTG 21816 /* top */ 1598837 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = مەمدی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| ممدي}}<br>{{lang-en| Mamdi}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.54837| 44.2855 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی مەمدی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.54837| 44.2855 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥١٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''مەمدی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 6tie96c7hrdmh2164itpqd2kj679ba7 0 294059 1598592 1598249 2026-07-05T12:05:43Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598592 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{Databox}}ھەڵبژاردنی پەرلەمانی لە [[کۆریای باکوور]] لە ١٠ی ئازاری ٢٠١٩ بەڕێوەچوو بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی ١٤ەمین ئەنجومەنی باڵای گەل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kcnawatch.co/newstream/1546985581-127329589/election-of-deputies-to-spa-to-be-called-in-dprk/|سەردێڕ=Newstream|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[Korean Central News Agency]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190109062841/https://kcnawatch.co/newstream/1546985581-127329589/election-of-deputies-to-spa-to-be-called-in-dprk/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەڵبژاردنەکان لە ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ ڕاگەیەندرا. بەھۆی ئەوەی تەنھا یەک کاندید لەسەر سندووقی دەنگدان لە ھەر بازنەیەکدا بوو، چاودێرانی دەرەوە بە ھەڵبژاردنێکی نمایشی وەسفیان کرد. ٦٨٧ کاندید بۆ جێگرەکانی پارتی دیموکراتی کۆریا بۆ کۆمەڵەی گشتیی پەرلەمان ھەڵبژێردران. [[کیم جۆنگ ئون]] بۆ ھەڵبژاردنەکان کاندید نەبوو، ئەمەش یەکەمجار بوو کە سەرکردەیەکی کۆریای باکوور وەک کاندید بەشداری نەکات. == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} 76iynboh9l4jbkq2bxww8b6jgd0mmwx 0 294199 1598961 1574429 2026-07-06T09:43:03Z Tessla 41338 /* top */ 1598961 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Acropolis_Of_Athens_Greece_04.jpg|وێنۆک|ئاکرۆپۆلیسی دەتینا لە شەودا ڕووناککراوەتەوە]] [[پەڕگە:Cherry_blossoms_with_Isuzu-Chaya_and_Akafuku_store_at_Night.jpg|وێنۆک|شکۆفەی گێلاسی ڕووناککراوە، ڕووناکی لە پەنجەرەی دوکانەکانەوە، و فانۆسی ژاپۆنی لە شەودا لە [[ئیسێ|ئیسێ، میێ]]، ژاپۆن]] '''ڕووناککردنەوە''' یان ڕۆشنکردنەوە بەکارھێنانی بەدەستی ئەنقەستی [[ڕووناکی|ڕووناکییە]] بۆ بەدەستھێنانی کاریگەرییە کرداری یان جوانکارییەکان. ڕووناککردنەوە ھەم بەکارھێنانی سەرچاوە دەستکردەکانی ڕووناکی وەک چرا و فیکسچەرەکانی ڕووناکی دەگرێتەوە، ھەم ڕووناککردنەوەی سروشتی لە ڕێگەی گرتنی ڕووناکیی ڕۆژەوە. ڕووناککردنەوە بە ڕووناکیی ڕۆژ (بەکارھێنانی پەنجەرەکان، پەنجەرەی سەمی، یان ڕەفەی ڕووناکی) ھەندێک جار وەک سەرچاوەی سەرەکیی ڕووناکی لە کاتی ڕۆژدا لە ناو باڵەخانەکاندا بەکاردێت. ئەمە دەتوانێت [[وزە]] پاشەکەوت بکات لە جیاتی بەکارھێنانی ڕووناککردنەوەی دەستکرد، کە پێکھاتەیەکی سەرەکیی بەکاربردنی وزە لە باڵەخانەکاندا پێکدەھێنێت. ڕووناککردنەوەی گونجاو دەتوانێت دەدای ئەرکەکان باشتر بکات، دیمەنی ناوچەیەک جوانتر بکات، یان کاریگەریی دەروونیی ئەرێنی لەسەر دانیشتووان ھەبێت. ڕووناککردنەوەی ناوماڵ بەزۆری بە بەکارھێنانی [[چرا|فیکسچەرەکانی ڕووناکی]] ئەنجام دەدرێت، و بەشێکی سەرەکیی دیزاینی ناوخۆیییە. ڕووناککردنەوە دەتوانێت پێکھاتەیەکی بنەڕەتیی پڕۆژەکانی دیمەنی سروشتیش بێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٥ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Lighting}} {{شریتی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|وزە|نژیاروانی}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} 8y4dzhhswcx494t9gu495hs8r1y0wqs 5 295923 1598652 1598050 2026-07-05T14:50:46Z Sakura emad 42467 /* ئاگادارکردنەوە! */ وەڵامدانەوە 1598652 wikitext text/x-wiki == سڕینەوە == @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاوت لێ بێت، زۆرم پێ خۆش بوو سەرەتا کە ھاتییە ناو ئەو پرۆژەیە و دەبوو ھۆی گەرمبوونی پێشبڕکێکان، ئێستاش بە تەواوی ڕێز لە ھەر بڕیارێکی بیدەی دەگرم، بەڵام تکایە ئەو وتارانەی سازت کردوون بیانگەڕێنەوە، داوات لێ دەکەم وتارەکان بگەڕێنەوە و ئەگەر ھەر ویستت ھێڵێکی ڕەش لە ناوەکەت بدە لە بەشی ئەنداماندا بەڵام با وتارەکان بمێننەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٢٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو لەتۆش، هیڤچا، شتێک لەمندا هەیە ناتوانم ڕێگری لێبکەم بەئاسانی؛ ئەویش ئەوەیە: وتارێک نەزانم باسی چی دەکات ئەوا دروستی ناکەم، دەبوایە هەر لە سەرەتاوە بەشداریم نەکردایە. ئاخر یەکێک پێم بڵێت وتار بڕان بوو؟ ئەم وتارانە من نزیک ١٠ وتارم نووسی کاتێک دەمخەێندنەوە هەر نەمدەزانی باسی چی دەکات هێندە وتاری وشک و ناخۆش بوون (جگە لە وتارە ژیاننامەییەکان). ئەوان دەیانتوانی وتاری تر بھێنن کە بەکارهێنەران حەزی پێ بکەن و پارەکە لە شتێکی چێژیەخشتر سەرف بکەن نەک لە وتاری وشک و ناپێویست. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٤٠، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] وەڵا بەتەواوی ھاوڕام، بەداخەوە کەس بەشداریی ناکات و ھیچ ھەستێکی پێشبڕکێی تێدا نییە! ئێستا نووسینی وتارێکی ٣٠ کیلۆبایتی بۆ من خۆشترە لە نووسینی ئەو جۆرە کۆلکە وتارانە. بەڵام ئەگەر بە قسەی ئەو برا بچووکەت دەکەیت بگەڕێوە بۆ پرۆژەکە و ھەر چەند کەم بەشداریی تێدا بکە و یانیش بەشداریی مەکە بەڵام با ئەو وتارانەت بمێننەوە. ئەگەریش ھەر سووری لەسەر ڕۆیشتن ئەوە با وتارەکانت ھەر بمێننەوە، دواتر دەتوانین چاکسازییان تێدا بکەین. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:١٤، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: هیڤجا گیان، من ئەو وتارانەی لەو پێشبڕکێیە دروستم کردن؛ کاتێک دەیانخوێنمەوە هیچی لێ تێناگەم، من کە خۆم هیچی لێ تێنەگەم ئەوا چاوەڕێ ناکەم خوێنەر لێی تێ بگات. ئێستا دەتوانم دووهێندە وتار دروست بکەمەوە و قەرەبووی ئەو وتارانە بکەمەوە کە سڕیمەوە. هیڤجا؛ گەر پێشبڕکێ دابنرێت، ئەوا با شتێک بێت کە چێژببەخشێت نەک ئەم وتارە وشک و قورسانە، خۆ ئێمە ٥٠٠ هەزار وتارمان نییە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٥، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] وەڵا ڕاستە، قسەکەت جوانە، بەتەواوی ١٠٠٪ لەگەڵت هاوڕام، ئینشاڵڵا بۆ جاری داهاتوو ئێمەش لەگەڵ دانەری پڕۆژە و کێبڕکێکان بەشدار دەبین و ڕاوبۆچوونی خۆمان دەڵێین. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٠٣، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == تەواوبوونی کات == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] سپاس بۆ پێکھێنانی ئەو کێبڕکێیە، ئەوە پێنج ڕۆژی تر ماوەی تەواو دەبێ؛ بەڵام بینیم ئێوە وتاری نوێتان زیاد کردووە لە کاتێکدا ھەر من لە پێشدادا بەشداریم تێدا کردووە. داوا دەکەم کاتی کێبڕکێیەکە درێژ بکەنەوە تاوەکوو بتوانین کەسانی زیاتر بێتین بۆ ئەوەی بەشداریی ئەو پرۆژەیە بکەن و لانیکەم پڕۆژەکە بگاتە ئەنجامی خۆی. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٣:٠٨، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :ئێستا بینیم کە ماوەکەی ھەتا ١٥ی تەممووز درێژ کراوەتەوە، زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥٧، ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سڵاو، پرسیارێکم هەبوو لە بەڕێزت کە شارەزای پرۆژەکانی ویکیمیدیای کوردی. چۆن دەکرێت سەرەتا مانگ و نیوێک بۆ کۆمەڵێک وتار دانێن بۆ سازکردنی، دوای ئەوەی کە هەر من بەشداریم کرد و ماوەکەی بەرەو تەواوبوون چوو هەموو کۆمەڵە وتارەکانی پێشتر بسڕنەوە و وەک ئەوەی ئەوەی پێشوو هەر بوونی نەبێت و کۆمەڵێک وتاری نوێ پێشکەش بکەن. من خۆم کێشەم لەگەڵ زیادکرنی کۆمەڵە وتاری نوێ نییە بەڵام چۆن دەکرێ حاشا لە وتارەکانی پێشوو بکرێت؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:١٨، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، ببورە لەو بەهەڵە تێگەیشتە. ئەم پێشبڕکێیە دەستی پێ نەکردبوو تەنیا وەک پەڕەی تاقیکاریی دانرابوو. تکایە لەگەڵ دەستپێکردنی بانگەشەکان ئەمجارە بەشدار ببن. ماف بە تۆیە، ڕێکخەرانی چالاکییەکە بەهۆکاری تایبەتی خۆیانەوە نەیانتوانی لەو کاتە پێشبڕکێیەکەیەکە ڕێکبخەن بە تەواوی. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٢١:٢١، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەت، هیوادارم کەسانی زیاتر بێنە ناو پڕۆژەکە و کێبڕکێیەکە خێری زیاتری بۆ ویکیپیدیای کوردی هەبێت. ئەگەریش دەتوانن لە هەژمارەکانی تری ویکیپیدیا بانگەشەی زیاتری بۆ بکەن تاوەکوو لانیکەم وەک ئەوی ٢٠٢٣ پێشوازیی لێ بکرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٢٧، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ئەوە من ئێستا و یەکەمجارە ببینم ئەم پڕۆژەیە کراوەتەوە باشتر نەبوو ئاگااری سەرانسەری لێبدەین لە پڕۆژەکە تاخەڵکی تریش بزانن ؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٤٩، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::بێگوومان باشتر دەبێت، لە بەشی سەرەوە ئاگاداریم دانا. ئەمڕۆش لە سۆشیال میدیاکانی ویکیپیدیا ئاگاداریی بڵاودەکەینەوە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٢٧، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ڕاستە هاوڕام لەگەڵت، من چەند هەفتەیە وەک ئەدمین لە کەناڵی تێلێگرام بانگەشەم بۆ کردووە، بەڵام دەبا کاری زیاترمان کرد پێش دەستپێکردنی پرۆژەکە، ئێوەش وەک خۆتان ئەگەر دەتوانن زیاتر بانگەشەی بۆ بکەن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٢٠، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] کاک محەممەد پرسیارێک، بۆ ئەو کێبڕکێیە قەبارەی گشتی گرینگترە یان ژمارەی وتار؟ بۆ نموونە کەسێک لە پێشترە کە ١٠ وتار بە قەبارەی ھەر کام ١٠ کیلۆبایت بڵاو دەکاتەوە (سەرجەم ١٠٠ کیلۆ بایت) یان کەسێک کە ٢ وتار بڵاو دەکاتەوە ھەر کام ١٠٠ کیلۆبایت (سەرجەم ٢٠٠ کیلۆ بایت)؟؟؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٣:١٧، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == ناوی وتارەکان == «سندرۆم» یان «کۆنیشانە»؟ ئەوەندەی بزانم سندرۆم (Syndrome) لە کوردیدا پێی دەگوترێت «کۆنیشانە»، وەکوو «کۆنیشانەی داون» [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :بەڵێ کۆنیشان بەکاردێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٦:٤٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == لیژنەی دادوەری == سڵاو بەڕێزان @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] من لەو پرۆژەیە کشامەوە و هۆکاری کشانەوەکەشم نووسی لە کورتەی دەستکارییەکەمدا، کورتەی ئەوەیە نەمدەویست بەشداری بکەم هەر لە سەرەتاوە بەڵام بە هەڵە تێگەیشتم لە پرۆژەکە، ئێستا ئەگەر ئیزن بدەن پێم خۆشە ببمە لیژنەی دادوەری و وەک یەکێک لە دادوەرانی ئەو پرۆژەیە چالاکی بکەم. پێتان باشە منیش ببمە دادوەرێک؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٩، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :بۆ ئەمەیان تا ڕادەیەک درەنگ کەوتووە، بزانین بۆ چالاکییەکی دیکە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٨:٤٦، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] زۆر باشە گرنگ نییە، بەڵام هەر شتێکی تر بوو بەتایبەتی بۆ پڕۆژەکانی داهاتوو تکایە لێرە یان تێلێگرام ئاگادارم بکەنەوە چونکە حەزم لێیە یارمەتیدەر بم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:٥٠، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سوپاست دەکەین بۆ هەوڵ و ماندووبوونت لەم ئیدیتاثۆنەدا، و زۆر بە زوویی چەند ئیدیتاثۆنی ترمان دەبێت کە سەرنجڕاکێشن، و حەز و ئارەزووی تۆش لەبەرچاو دەگرین. [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] زۆر سپاس بۆ ئێوەش و ھەموو ڕێکخەران و بەشداربووانی پرۆژەکە؛ ھەر شتێک بوو لە خزمەتدام. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٥٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == ناو == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]: ناوی ئەم وتارانە درووستن بە کوردییەکەی؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:٠٨، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]، تا ئاستێک هەوڵمان داوە ناوەکان بە شێوەی زانستی بن، بەڵام ئەگەر هەر ناوێکت بینی کە وەها نییە، تکایە ئاگادارمان بکەوە. لەوانەیە پێویستمان بە یارمەتی بەرێزت هەبێت وەک بەڕێوەبەر بۆ چاککردنەوەی. [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ٠٩:٠٩، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]: ناوەکان بە وەرگێڕی گووگڵ کراون بە کوردی، بەهەرحاڵ هەر ناوێک زانیم هەڵەن چاکیان دەکەم. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::هەرخۆی کوردییەکە دانەنێن باشترە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == سەرچاوە == بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]]، تکایە لە بەشی سەرچاوەی وتارەکان ئەم دەقە (''ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦'') '''بە کار مەهێنە'''، چونکە ئەمە سەرچاوە نییە. دەتوانیت سەرچاوەی ڕەسەن لە وتارە ئینگلیزییەکە بەکاربهێنیت. [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ١٠:١٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو شەوین، باشە بەسەرچاو [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ١٢:٠١، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار == سڵاو بەرێزان [[بەکارھێنەر:Tessla]] , [[بەکارھێنەر:Min.neel]] تێبینیم کردووە کۆمەڵێ بابەتی زۆرتان داناوە و بەتەواوی وەرگێڕانی بۆ نەکراوە و بە (تەواو بووە) نیشانە کراوە، هۆکارەکەی چییە؟ [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٨:٠٠، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: هۆکارێک بوونی نییە، ئازادانە هەر کەسێک بیەوێت چەندێک وتارەکە لەتوانای دایە بنووسێت. هەربۆیە تکایە من دەستکارییەکەت دەگەڕێنمەوە و نابێت وتاری نووسەری تر ببەزێنیت. سپاس بۆ تێگەیشتن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٨:٠٢، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::سوپاس بۆ ڕوونکردنەوەکەت، ئەو ووتارەی کە دووبارە وەرگێڕانم بۆی کرد، ئاگادار نەبووم کە پێشتر درووستکراوە [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٨:٠٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: کێشە نییە، گەڕاندمەوە. پێش دروستکردنی وتارێک، دەتوانیت بنووسیت لەژێرکاردایە و ناوی خۆتی لێ بدەیت. سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٨:٠٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == تێبینی == @[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]]: ناو خۆت بنووسە لەنێو خشتەکە و پاشان وتارەکان دروست بکە، با هەڵە نەکرێت لەلایەن بەکارهێنەرانی ترەوە، سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٠٣، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == تێبینی٢ == کاک @[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: ئەو وتارانەی دروستی دەکەیت پێشبینی دەکەم بێ پێداچوونەوە بن، تکایە پێداچوونەوە بکە بۆیان و با کوالێتیان باش بێت. بۆنموونە وشەی ئینگلیزی زۆر تێدایە و داڕێژەی تێدایە کە هێشتا لەلامان نییە و بە ئینگلیزی نووسراون. کوالێتی وتارەکانیش گرینگن، سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:١٢، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :بەشێک لە ووتارەکان ووشەی ئاڵۆزی ئینگلیزی تێدایە و وا بە پێویستی دەزانم کە نووسینە ئینگلیزیەکە لەگەڵی هەبێت، بۆ بابەتی پێداچوونەوە لە بەشێکی زۆریا. ئاماژەم پێداوە لە پێداچوونەدایە [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٢:١٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئەگەر سیاسەتی نووسنی و وەرگێڕانی بابەت لە کویپیدیای کوردی ئەوەیە کە نووسینی ئینگلیزی لە ووتارەکاندا نەبێ ئەتوان لایان بەرم [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٢:١٩، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: کوالێتی وتارەکان گرینگترە لە درێژبوونیان. هەروەها وا باشترە وشەی ئینگلیزی بەپیتی کوردی بنووسن جوانترە (مەگەر هەندێک وشە پێویست بێت بە ئینگلیزی بنووسرێن)، و کوالێتی وتار بەرز دەکەنەوە، نەک وتارەکانی ئەم پێشبڕکێیە، بەڵکو هەر وتارێکی تریش کوالێتییەکەی گرینگترە لە درێژبوونی. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:٢٢، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::ڕاست دەفەرمووی پێداچوونەوە بۆ هەمووی دەکەم [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٢:٢٤، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == ئاگادارکردنەوە! == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]: بەکارهێنەر 1silent scientist دەستکاری چەند وتارێکمی کردووە (وتارەکانی پێشبڕکێکە) و درێژری کردوونەتەوە، من لێرەوە ئێوەم ئاگادار کردەوە و چی بکەین باشە؟ دەستکارییەکانی بگەڕێنمەوە یان خۆتان دواتر دەیزانن؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٢٨، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] خۆی وتار درێژکردنەوە خۆی لە خۆیدا شتێکی خراپ نییە و بە قازانجی ویکیپیدیایە، بەڵام بەشدارییەکانی چۆنن کامە وتارانەن؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٢٩، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: منیش دەزانم شتێکی باشە و قازانجە، بەڵام وەک دەزانیت ئەمەیان شتێکی جیاوازە. نموونە: [[فیزیکا (گۆڤار)]]، [[ئۆسپێدالێ دێل چێپۆ]]، هەرخۆی ئەوەندەم بینی لە دوایین گۆڕانکارییەکان و هەڵە نەبم هەر ئەو دووانەن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٣٢، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::ھەر خۆی چاکت کرد ئەم جۆرە بەشداریەت ھێنایە بەرچاومان، چونکە شتی وا ڕوودەدەن و ئێمەش Exception درووست دەکەین، و بەشداری ھەردووکتان بە جیا حساب دەکەین لەسەر وتارەکە و ھەرکەس پۆینتی خۆی بەجیا وەردەگرێت، دەست خۆش! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٣٧، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{چاوەڕوانی}} @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] خەریکی پێداچوونەوەی ئەو بڕیارەین... [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٤٠، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::بە تەواوی دژی بڕیاری گەڕاندنەوەی ئەو دەستکارییانەم کە تێیدا بە دروستی وتارەکان پەرەیان پێ دراوە؛ ھۆکاریشی ئەوەیە ئامانجی سەرەکی ئەو کێبڕکێیە و ھەر کارێکی تر کە لە ویکیپیدیادا دەکرێ ئەوەیە کە ببێتە ھۆی سەرکەوتن و بەھێزتریوونی ویکییەکە؛ @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] تکایە ئەو خاڵانە لەبەر چاو بگرن؛ ھەر وتارێک کە بڵاو کرایەوە دەبێتە موڵکی ویکیپیدیا و چیتر موڵکی بەکارھێنەر نامێنێت! زۆر سپاس بۆ ھەمووتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:١٩، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::ئێمەش ئەو خاڵە لەبەرچاو دەگرین ھێڤجا گیان تەنھا مەبەستمان ئەوەیە لێرە وەک خاڵ بۆ کێبڕکێکە حیسابی بکەین یاخوود نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] زۆر باشە، ببوورن ئەگەر ھەڵە تێگەیشتم. سپاس بۆ ئێوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٣٨، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] پڕۆژەکە ئەپدەیت کرایەوە و یاساکانیش زیادکران! بەم یاسایانە بڕیار لە وتارەکان دەدرێت [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٥٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) q1475fkvg2yl83p80lers7vu8wtl39o 1598653 1598652 2026-07-05T14:52:25Z Tessla 41338 /* ئاگادارکردنەوە! */ وەڵامدانەوە 1598653 wikitext text/x-wiki == سڕینەوە == @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاوت لێ بێت، زۆرم پێ خۆش بوو سەرەتا کە ھاتییە ناو ئەو پرۆژەیە و دەبوو ھۆی گەرمبوونی پێشبڕکێکان، ئێستاش بە تەواوی ڕێز لە ھەر بڕیارێکی بیدەی دەگرم، بەڵام تکایە ئەو وتارانەی سازت کردوون بیانگەڕێنەوە، داوات لێ دەکەم وتارەکان بگەڕێنەوە و ئەگەر ھەر ویستت ھێڵێکی ڕەش لە ناوەکەت بدە لە بەشی ئەنداماندا بەڵام با وتارەکان بمێننەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٢٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو لەتۆش، هیڤچا، شتێک لەمندا هەیە ناتوانم ڕێگری لێبکەم بەئاسانی؛ ئەویش ئەوەیە: وتارێک نەزانم باسی چی دەکات ئەوا دروستی ناکەم، دەبوایە هەر لە سەرەتاوە بەشداریم نەکردایە. ئاخر یەکێک پێم بڵێت وتار بڕان بوو؟ ئەم وتارانە من نزیک ١٠ وتارم نووسی کاتێک دەمخەێندنەوە هەر نەمدەزانی باسی چی دەکات هێندە وتاری وشک و ناخۆش بوون (جگە لە وتارە ژیاننامەییەکان). ئەوان دەیانتوانی وتاری تر بھێنن کە بەکارهێنەران حەزی پێ بکەن و پارەکە لە شتێکی چێژیەخشتر سەرف بکەن نەک لە وتاری وشک و ناپێویست. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٤٠، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] وەڵا بەتەواوی ھاوڕام، بەداخەوە کەس بەشداریی ناکات و ھیچ ھەستێکی پێشبڕکێی تێدا نییە! ئێستا نووسینی وتارێکی ٣٠ کیلۆبایتی بۆ من خۆشترە لە نووسینی ئەو جۆرە کۆلکە وتارانە. بەڵام ئەگەر بە قسەی ئەو برا بچووکەت دەکەیت بگەڕێوە بۆ پرۆژەکە و ھەر چەند کەم بەشداریی تێدا بکە و یانیش بەشداریی مەکە بەڵام با ئەو وتارانەت بمێننەوە. ئەگەریش ھەر سووری لەسەر ڕۆیشتن ئەوە با وتارەکانت ھەر بمێننەوە، دواتر دەتوانین چاکسازییان تێدا بکەین. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:١٤، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: هیڤجا گیان، من ئەو وتارانەی لەو پێشبڕکێیە دروستم کردن؛ کاتێک دەیانخوێنمەوە هیچی لێ تێناگەم، من کە خۆم هیچی لێ تێنەگەم ئەوا چاوەڕێ ناکەم خوێنەر لێی تێ بگات. ئێستا دەتوانم دووهێندە وتار دروست بکەمەوە و قەرەبووی ئەو وتارانە بکەمەوە کە سڕیمەوە. هیڤجا؛ گەر پێشبڕکێ دابنرێت، ئەوا با شتێک بێت کە چێژببەخشێت نەک ئەم وتارە وشک و قورسانە، خۆ ئێمە ٥٠٠ هەزار وتارمان نییە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٥، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] وەڵا ڕاستە، قسەکەت جوانە، بەتەواوی ١٠٠٪ لەگەڵت هاوڕام، ئینشاڵڵا بۆ جاری داهاتوو ئێمەش لەگەڵ دانەری پڕۆژە و کێبڕکێکان بەشدار دەبین و ڕاوبۆچوونی خۆمان دەڵێین. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٠٣، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == تەواوبوونی کات == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] سپاس بۆ پێکھێنانی ئەو کێبڕکێیە، ئەوە پێنج ڕۆژی تر ماوەی تەواو دەبێ؛ بەڵام بینیم ئێوە وتاری نوێتان زیاد کردووە لە کاتێکدا ھەر من لە پێشدادا بەشداریم تێدا کردووە. داوا دەکەم کاتی کێبڕکێیەکە درێژ بکەنەوە تاوەکوو بتوانین کەسانی زیاتر بێتین بۆ ئەوەی بەشداریی ئەو پرۆژەیە بکەن و لانیکەم پڕۆژەکە بگاتە ئەنجامی خۆی. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٣:٠٨، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :ئێستا بینیم کە ماوەکەی ھەتا ١٥ی تەممووز درێژ کراوەتەوە، زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥٧، ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سڵاو، پرسیارێکم هەبوو لە بەڕێزت کە شارەزای پرۆژەکانی ویکیمیدیای کوردی. چۆن دەکرێت سەرەتا مانگ و نیوێک بۆ کۆمەڵێک وتار دانێن بۆ سازکردنی، دوای ئەوەی کە هەر من بەشداریم کرد و ماوەکەی بەرەو تەواوبوون چوو هەموو کۆمەڵە وتارەکانی پێشتر بسڕنەوە و وەک ئەوەی ئەوەی پێشوو هەر بوونی نەبێت و کۆمەڵێک وتاری نوێ پێشکەش بکەن. من خۆم کێشەم لەگەڵ زیادکرنی کۆمەڵە وتاری نوێ نییە بەڵام چۆن دەکرێ حاشا لە وتارەکانی پێشوو بکرێت؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:١٨، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، ببورە لەو بەهەڵە تێگەیشتە. ئەم پێشبڕکێیە دەستی پێ نەکردبوو تەنیا وەک پەڕەی تاقیکاریی دانرابوو. تکایە لەگەڵ دەستپێکردنی بانگەشەکان ئەمجارە بەشدار ببن. ماف بە تۆیە، ڕێکخەرانی چالاکییەکە بەهۆکاری تایبەتی خۆیانەوە نەیانتوانی لەو کاتە پێشبڕکێیەکەیەکە ڕێکبخەن بە تەواوی. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٢١:٢١، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەت، هیوادارم کەسانی زیاتر بێنە ناو پڕۆژەکە و کێبڕکێیەکە خێری زیاتری بۆ ویکیپیدیای کوردی هەبێت. ئەگەریش دەتوانن لە هەژمارەکانی تری ویکیپیدیا بانگەشەی زیاتری بۆ بکەن تاوەکوو لانیکەم وەک ئەوی ٢٠٢٣ پێشوازیی لێ بکرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٢٧، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ئەوە من ئێستا و یەکەمجارە ببینم ئەم پڕۆژەیە کراوەتەوە باشتر نەبوو ئاگااری سەرانسەری لێبدەین لە پڕۆژەکە تاخەڵکی تریش بزانن ؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٤٩، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::بێگوومان باشتر دەبێت، لە بەشی سەرەوە ئاگاداریم دانا. ئەمڕۆش لە سۆشیال میدیاکانی ویکیپیدیا ئاگاداریی بڵاودەکەینەوە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٢٧، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ڕاستە هاوڕام لەگەڵت، من چەند هەفتەیە وەک ئەدمین لە کەناڵی تێلێگرام بانگەشەم بۆ کردووە، بەڵام دەبا کاری زیاترمان کرد پێش دەستپێکردنی پرۆژەکە، ئێوەش وەک خۆتان ئەگەر دەتوانن زیاتر بانگەشەی بۆ بکەن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٢٠، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] کاک محەممەد پرسیارێک، بۆ ئەو کێبڕکێیە قەبارەی گشتی گرینگترە یان ژمارەی وتار؟ بۆ نموونە کەسێک لە پێشترە کە ١٠ وتار بە قەبارەی ھەر کام ١٠ کیلۆبایت بڵاو دەکاتەوە (سەرجەم ١٠٠ کیلۆ بایت) یان کەسێک کە ٢ وتار بڵاو دەکاتەوە ھەر کام ١٠٠ کیلۆبایت (سەرجەم ٢٠٠ کیلۆ بایت)؟؟؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٣:١٧، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == ناوی وتارەکان == «سندرۆم» یان «کۆنیشانە»؟ ئەوەندەی بزانم سندرۆم (Syndrome) لە کوردیدا پێی دەگوترێت «کۆنیشانە»، وەکوو «کۆنیشانەی داون» [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :بەڵێ کۆنیشان بەکاردێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٦:٤٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == لیژنەی دادوەری == سڵاو بەڕێزان @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] من لەو پرۆژەیە کشامەوە و هۆکاری کشانەوەکەشم نووسی لە کورتەی دەستکارییەکەمدا، کورتەی ئەوەیە نەمدەویست بەشداری بکەم هەر لە سەرەتاوە بەڵام بە هەڵە تێگەیشتم لە پرۆژەکە، ئێستا ئەگەر ئیزن بدەن پێم خۆشە ببمە لیژنەی دادوەری و وەک یەکێک لە دادوەرانی ئەو پرۆژەیە چالاکی بکەم. پێتان باشە منیش ببمە دادوەرێک؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٩، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :بۆ ئەمەیان تا ڕادەیەک درەنگ کەوتووە، بزانین بۆ چالاکییەکی دیکە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٨:٤٦، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] زۆر باشە گرنگ نییە، بەڵام هەر شتێکی تر بوو بەتایبەتی بۆ پڕۆژەکانی داهاتوو تکایە لێرە یان تێلێگرام ئاگادارم بکەنەوە چونکە حەزم لێیە یارمەتیدەر بم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:٥٠، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سوپاست دەکەین بۆ هەوڵ و ماندووبوونت لەم ئیدیتاثۆنەدا، و زۆر بە زوویی چەند ئیدیتاثۆنی ترمان دەبێت کە سەرنجڕاکێشن، و حەز و ئارەزووی تۆش لەبەرچاو دەگرین. [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] زۆر سپاس بۆ ئێوەش و ھەموو ڕێکخەران و بەشداربووانی پرۆژەکە؛ ھەر شتێک بوو لە خزمەتدام. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٥٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == ناو == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]: ناوی ئەم وتارانە درووستن بە کوردییەکەی؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:٠٨، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]، تا ئاستێک هەوڵمان داوە ناوەکان بە شێوەی زانستی بن، بەڵام ئەگەر هەر ناوێکت بینی کە وەها نییە، تکایە ئاگادارمان بکەوە. لەوانەیە پێویستمان بە یارمەتی بەرێزت هەبێت وەک بەڕێوەبەر بۆ چاککردنەوەی. [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ٠٩:٠٩، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]: ناوەکان بە وەرگێڕی گووگڵ کراون بە کوردی، بەهەرحاڵ هەر ناوێک زانیم هەڵەن چاکیان دەکەم. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::هەرخۆی کوردییەکە دانەنێن باشترە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == سەرچاوە == بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]]، تکایە لە بەشی سەرچاوەی وتارەکان ئەم دەقە (''ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦'') '''بە کار مەهێنە'''، چونکە ئەمە سەرچاوە نییە. دەتوانیت سەرچاوەی ڕەسەن لە وتارە ئینگلیزییەکە بەکاربهێنیت. [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ١٠:١٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو شەوین، باشە بەسەرچاو [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ١٢:٠١، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار == سڵاو بەرێزان [[بەکارھێنەر:Tessla]] , [[بەکارھێنەر:Min.neel]] تێبینیم کردووە کۆمەڵێ بابەتی زۆرتان داناوە و بەتەواوی وەرگێڕانی بۆ نەکراوە و بە (تەواو بووە) نیشانە کراوە، هۆکارەکەی چییە؟ [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٨:٠٠، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: هۆکارێک بوونی نییە، ئازادانە هەر کەسێک بیەوێت چەندێک وتارەکە لەتوانای دایە بنووسێت. هەربۆیە تکایە من دەستکارییەکەت دەگەڕێنمەوە و نابێت وتاری نووسەری تر ببەزێنیت. سپاس بۆ تێگەیشتن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٨:٠٢، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::سوپاس بۆ ڕوونکردنەوەکەت، ئەو ووتارەی کە دووبارە وەرگێڕانم بۆی کرد، ئاگادار نەبووم کە پێشتر درووستکراوە [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٨:٠٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: کێشە نییە، گەڕاندمەوە. پێش دروستکردنی وتارێک، دەتوانیت بنووسیت لەژێرکاردایە و ناوی خۆتی لێ بدەیت. سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٨:٠٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == تێبینی == @[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]]: ناو خۆت بنووسە لەنێو خشتەکە و پاشان وتارەکان دروست بکە، با هەڵە نەکرێت لەلایەن بەکارهێنەرانی ترەوە، سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٠٣، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == تێبینی٢ == کاک @[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: ئەو وتارانەی دروستی دەکەیت پێشبینی دەکەم بێ پێداچوونەوە بن، تکایە پێداچوونەوە بکە بۆیان و با کوالێتیان باش بێت. بۆنموونە وشەی ئینگلیزی زۆر تێدایە و داڕێژەی تێدایە کە هێشتا لەلامان نییە و بە ئینگلیزی نووسراون. کوالێتی وتارەکانیش گرینگن، سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:١٢، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :بەشێک لە ووتارەکان ووشەی ئاڵۆزی ئینگلیزی تێدایە و وا بە پێویستی دەزانم کە نووسینە ئینگلیزیەکە لەگەڵی هەبێت، بۆ بابەتی پێداچوونەوە لە بەشێکی زۆریا. ئاماژەم پێداوە لە پێداچوونەدایە [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٢:١٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئەگەر سیاسەتی نووسنی و وەرگێڕانی بابەت لە کویپیدیای کوردی ئەوەیە کە نووسینی ئینگلیزی لە ووتارەکاندا نەبێ ئەتوان لایان بەرم [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٢:١٩، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: کوالێتی وتارەکان گرینگترە لە درێژبوونیان. هەروەها وا باشترە وشەی ئینگلیزی بەپیتی کوردی بنووسن جوانترە (مەگەر هەندێک وشە پێویست بێت بە ئینگلیزی بنووسرێن)، و کوالێتی وتار بەرز دەکەنەوە، نەک وتارەکانی ئەم پێشبڕکێیە، بەڵکو هەر وتارێکی تریش کوالێتییەکەی گرینگترە لە درێژبوونی. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:٢٢، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::ڕاست دەفەرمووی پێداچوونەوە بۆ هەمووی دەکەم [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٢:٢٤، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == ئاگادارکردنەوە! == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]: بەکارهێنەر 1silent scientist دەستکاری چەند وتارێکمی کردووە (وتارەکانی پێشبڕکێکە) و درێژری کردوونەتەوە، من لێرەوە ئێوەم ئاگادار کردەوە و چی بکەین باشە؟ دەستکارییەکانی بگەڕێنمەوە یان خۆتان دواتر دەیزانن؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٢٨، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] خۆی وتار درێژکردنەوە خۆی لە خۆیدا شتێکی خراپ نییە و بە قازانجی ویکیپیدیایە، بەڵام بەشدارییەکانی چۆنن کامە وتارانەن؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٢٩، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: منیش دەزانم شتێکی باشە و قازانجە، بەڵام وەک دەزانیت ئەمەیان شتێکی جیاوازە. نموونە: [[فیزیکا (گۆڤار)]]، [[ئۆسپێدالێ دێل چێپۆ]]، هەرخۆی ئەوەندەم بینی لە دوایین گۆڕانکارییەکان و هەڵە نەبم هەر ئەو دووانەن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٣٢، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::ھەر خۆی چاکت کرد ئەم جۆرە بەشداریەت ھێنایە بەرچاومان، چونکە شتی وا ڕوودەدەن و ئێمەش Exception درووست دەکەین، و بەشداری ھەردووکتان بە جیا حساب دەکەین لەسەر وتارەکە و ھەرکەس پۆینتی خۆی بەجیا وەردەگرێت، دەست خۆش! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٣٧، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{چاوەڕوانی}} @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] خەریکی پێداچوونەوەی ئەو بڕیارەین... [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٤٠، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::بە تەواوی دژی بڕیاری گەڕاندنەوەی ئەو دەستکارییانەم کە تێیدا بە دروستی وتارەکان پەرەیان پێ دراوە؛ ھۆکاریشی ئەوەیە ئامانجی سەرەکی ئەو کێبڕکێیە و ھەر کارێکی تر کە لە ویکیپیدیادا دەکرێ ئەوەیە کە ببێتە ھۆی سەرکەوتن و بەھێزتریوونی ویکییەکە؛ @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] تکایە ئەو خاڵانە لەبەر چاو بگرن؛ ھەر وتارێک کە بڵاو کرایەوە دەبێتە موڵکی ویکیپیدیا و چیتر موڵکی بەکارھێنەر نامێنێت! زۆر سپاس بۆ ھەمووتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:١٩، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::ئێمەش ئەو خاڵە لەبەرچاو دەگرین ھێڤجا گیان تەنھا مەبەستمان ئەوەیە لێرە وەک خاڵ بۆ کێبڕکێکە حیسابی بکەین یاخوود نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] زۆر باشە، ببوورن ئەگەر ھەڵە تێگەیشتم. سپاس بۆ ئێوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٣٨، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] پڕۆژەکە ئەپدەیت کرایەوە و یاساکانیش زیادکران! بەم یاسایانە بڕیار لە وتارەکان دەدرێت [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٥٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: هەرچەندە دەبوایە لەسەرەتای پڕۆژەکە یاساکان دابنرایە، بەڵام بەهەرحاڵ ماندوونەبن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٤:٥٢، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 6ri2n8y9y2dfykn7nunormi9avu32tk 1598657 1598653 2026-07-05T15:15:17Z Hivja 64112 /* ئاگادارکردنەوە! */ وەڵامدانەوە 1598657 wikitext text/x-wiki == سڕینەوە == @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاوت لێ بێت، زۆرم پێ خۆش بوو سەرەتا کە ھاتییە ناو ئەو پرۆژەیە و دەبوو ھۆی گەرمبوونی پێشبڕکێکان، ئێستاش بە تەواوی ڕێز لە ھەر بڕیارێکی بیدەی دەگرم، بەڵام تکایە ئەو وتارانەی سازت کردوون بیانگەڕێنەوە، داوات لێ دەکەم وتارەکان بگەڕێنەوە و ئەگەر ھەر ویستت ھێڵێکی ڕەش لە ناوەکەت بدە لە بەشی ئەنداماندا بەڵام با وتارەکان بمێننەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٢٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو لەتۆش، هیڤچا، شتێک لەمندا هەیە ناتوانم ڕێگری لێبکەم بەئاسانی؛ ئەویش ئەوەیە: وتارێک نەزانم باسی چی دەکات ئەوا دروستی ناکەم، دەبوایە هەر لە سەرەتاوە بەشداریم نەکردایە. ئاخر یەکێک پێم بڵێت وتار بڕان بوو؟ ئەم وتارانە من نزیک ١٠ وتارم نووسی کاتێک دەمخەێندنەوە هەر نەمدەزانی باسی چی دەکات هێندە وتاری وشک و ناخۆش بوون (جگە لە وتارە ژیاننامەییەکان). ئەوان دەیانتوانی وتاری تر بھێنن کە بەکارهێنەران حەزی پێ بکەن و پارەکە لە شتێکی چێژیەخشتر سەرف بکەن نەک لە وتاری وشک و ناپێویست. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٤٠، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] وەڵا بەتەواوی ھاوڕام، بەداخەوە کەس بەشداریی ناکات و ھیچ ھەستێکی پێشبڕکێی تێدا نییە! ئێستا نووسینی وتارێکی ٣٠ کیلۆبایتی بۆ من خۆشترە لە نووسینی ئەو جۆرە کۆلکە وتارانە. بەڵام ئەگەر بە قسەی ئەو برا بچووکەت دەکەیت بگەڕێوە بۆ پرۆژەکە و ھەر چەند کەم بەشداریی تێدا بکە و یانیش بەشداریی مەکە بەڵام با ئەو وتارانەت بمێننەوە. ئەگەریش ھەر سووری لەسەر ڕۆیشتن ئەوە با وتارەکانت ھەر بمێننەوە، دواتر دەتوانین چاکسازییان تێدا بکەین. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:١٤، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: هیڤجا گیان، من ئەو وتارانەی لەو پێشبڕکێیە دروستم کردن؛ کاتێک دەیانخوێنمەوە هیچی لێ تێناگەم، من کە خۆم هیچی لێ تێنەگەم ئەوا چاوەڕێ ناکەم خوێنەر لێی تێ بگات. ئێستا دەتوانم دووهێندە وتار دروست بکەمەوە و قەرەبووی ئەو وتارانە بکەمەوە کە سڕیمەوە. هیڤجا؛ گەر پێشبڕکێ دابنرێت، ئەوا با شتێک بێت کە چێژببەخشێت نەک ئەم وتارە وشک و قورسانە، خۆ ئێمە ٥٠٠ هەزار وتارمان نییە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٤٥، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] وەڵا ڕاستە، قسەکەت جوانە، بەتەواوی ١٠٠٪ لەگەڵت هاوڕام، ئینشاڵڵا بۆ جاری داهاتوو ئێمەش لەگەڵ دانەری پڕۆژە و کێبڕکێکان بەشدار دەبین و ڕاوبۆچوونی خۆمان دەڵێین. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٠٣، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == تەواوبوونی کات == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] سپاس بۆ پێکھێنانی ئەو کێبڕکێیە، ئەوە پێنج ڕۆژی تر ماوەی تەواو دەبێ؛ بەڵام بینیم ئێوە وتاری نوێتان زیاد کردووە لە کاتێکدا ھەر من لە پێشدادا بەشداریم تێدا کردووە. داوا دەکەم کاتی کێبڕکێیەکە درێژ بکەنەوە تاوەکوو بتوانین کەسانی زیاتر بێتین بۆ ئەوەی بەشداریی ئەو پرۆژەیە بکەن و لانیکەم پڕۆژەکە بگاتە ئەنجامی خۆی. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٣:٠٨، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :ئێستا بینیم کە ماوەکەی ھەتا ١٥ی تەممووز درێژ کراوەتەوە، زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥٧، ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سڵاو، پرسیارێکم هەبوو لە بەڕێزت کە شارەزای پرۆژەکانی ویکیمیدیای کوردی. چۆن دەکرێت سەرەتا مانگ و نیوێک بۆ کۆمەڵێک وتار دانێن بۆ سازکردنی، دوای ئەوەی کە هەر من بەشداریم کرد و ماوەکەی بەرەو تەواوبوون چوو هەموو کۆمەڵە وتارەکانی پێشتر بسڕنەوە و وەک ئەوەی ئەوەی پێشوو هەر بوونی نەبێت و کۆمەڵێک وتاری نوێ پێشکەش بکەن. من خۆم کێشەم لەگەڵ زیادکرنی کۆمەڵە وتاری نوێ نییە بەڵام چۆن دەکرێ حاشا لە وتارەکانی پێشوو بکرێت؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:١٨، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، ببورە لەو بەهەڵە تێگەیشتە. ئەم پێشبڕکێیە دەستی پێ نەکردبوو تەنیا وەک پەڕەی تاقیکاریی دانرابوو. تکایە لەگەڵ دەستپێکردنی بانگەشەکان ئەمجارە بەشدار ببن. ماف بە تۆیە، ڕێکخەرانی چالاکییەکە بەهۆکاری تایبەتی خۆیانەوە نەیانتوانی لەو کاتە پێشبڕکێیەکەیەکە ڕێکبخەن بە تەواوی. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٢١:٢١، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەت، هیوادارم کەسانی زیاتر بێنە ناو پڕۆژەکە و کێبڕکێیەکە خێری زیاتری بۆ ویکیپیدیای کوردی هەبێت. ئەگەریش دەتوانن لە هەژمارەکانی تری ویکیپیدیا بانگەشەی زیاتری بۆ بکەن تاوەکوو لانیکەم وەک ئەوی ٢٠٢٣ پێشوازیی لێ بکرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٢٧، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ئەوە من ئێستا و یەکەمجارە ببینم ئەم پڕۆژەیە کراوەتەوە باشتر نەبوو ئاگااری سەرانسەری لێبدەین لە پڕۆژەکە تاخەڵکی تریش بزانن ؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٤٩، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::بێگوومان باشتر دەبێت، لە بەشی سەرەوە ئاگاداریم دانا. ئەمڕۆش لە سۆشیال میدیاکانی ویکیپیدیا ئاگاداریی بڵاودەکەینەوە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٢٧، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ڕاستە هاوڕام لەگەڵت، من چەند هەفتەیە وەک ئەدمین لە کەناڵی تێلێگرام بانگەشەم بۆ کردووە، بەڵام دەبا کاری زیاترمان کرد پێش دەستپێکردنی پرۆژەکە، ئێوەش وەک خۆتان ئەگەر دەتوانن زیاتر بانگەشەی بۆ بکەن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٢٠، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] کاک محەممەد پرسیارێک، بۆ ئەو کێبڕکێیە قەبارەی گشتی گرینگترە یان ژمارەی وتار؟ بۆ نموونە کەسێک لە پێشترە کە ١٠ وتار بە قەبارەی ھەر کام ١٠ کیلۆبایت بڵاو دەکاتەوە (سەرجەم ١٠٠ کیلۆ بایت) یان کەسێک کە ٢ وتار بڵاو دەکاتەوە ھەر کام ١٠٠ کیلۆبایت (سەرجەم ٢٠٠ کیلۆ بایت)؟؟؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٣:١٧، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == ناوی وتارەکان == «سندرۆم» یان «کۆنیشانە»؟ ئەوەندەی بزانم سندرۆم (Syndrome) لە کوردیدا پێی دەگوترێت «کۆنیشانە»، وەکوو «کۆنیشانەی داون» [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :بەڵێ کۆنیشان بەکاردێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٦:٤٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == لیژنەی دادوەری == سڵاو بەڕێزان @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] من لەو پرۆژەیە کشامەوە و هۆکاری کشانەوەکەشم نووسی لە کورتەی دەستکارییەکەمدا، کورتەی ئەوەیە نەمدەویست بەشداری بکەم هەر لە سەرەتاوە بەڵام بە هەڵە تێگەیشتم لە پرۆژەکە، ئێستا ئەگەر ئیزن بدەن پێم خۆشە ببمە لیژنەی دادوەری و وەک یەکێک لە دادوەرانی ئەو پرۆژەیە چالاکی بکەم. پێتان باشە منیش ببمە دادوەرێک؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٩، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :بۆ ئەمەیان تا ڕادەیەک درەنگ کەوتووە، بزانین بۆ چالاکییەکی دیکە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٨:٤٦، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] زۆر باشە گرنگ نییە، بەڵام هەر شتێکی تر بوو بەتایبەتی بۆ پڕۆژەکانی داهاتوو تکایە لێرە یان تێلێگرام ئاگادارم بکەنەوە چونکە حەزم لێیە یارمەتیدەر بم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:٥٠، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سوپاست دەکەین بۆ هەوڵ و ماندووبوونت لەم ئیدیتاثۆنەدا، و زۆر بە زوویی چەند ئیدیتاثۆنی ترمان دەبێت کە سەرنجڕاکێشن، و حەز و ئارەزووی تۆش لەبەرچاو دەگرین. [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] زۆر سپاس بۆ ئێوەش و ھەموو ڕێکخەران و بەشداربووانی پرۆژەکە؛ ھەر شتێک بوو لە خزمەتدام. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٥٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == ناو == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]: ناوی ئەم وتارانە درووستن بە کوردییەکەی؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:٠٨، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]، تا ئاستێک هەوڵمان داوە ناوەکان بە شێوەی زانستی بن، بەڵام ئەگەر هەر ناوێکت بینی کە وەها نییە، تکایە ئاگادارمان بکەوە. لەوانەیە پێویستمان بە یارمەتی بەرێزت هەبێت وەک بەڕێوەبەر بۆ چاککردنەوەی. [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ٠٩:٠٩، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]]: ناوەکان بە وەرگێڕی گووگڵ کراون بە کوردی، بەهەرحاڵ هەر ناوێک زانیم هەڵەن چاکیان دەکەم. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::هەرخۆی کوردییەکە دانەنێن باشترە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == سەرچاوە == بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]]، تکایە لە بەشی سەرچاوەی وتارەکان ئەم دەقە (''ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦'') '''بە کار مەهێنە'''، چونکە ئەمە سەرچاوە نییە. دەتوانیت سەرچاوەی ڕەسەن لە وتارە ئینگلیزییەکە بەکاربهێنیت. [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shaween|لێدوان]]) ١٠:١٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو شەوین، باشە بەسەرچاو [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel|لێدوان]]) ١٢:٠١، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار == سڵاو بەرێزان [[بەکارھێنەر:Tessla]] , [[بەکارھێنەر:Min.neel]] تێبینیم کردووە کۆمەڵێ بابەتی زۆرتان داناوە و بەتەواوی وەرگێڕانی بۆ نەکراوە و بە (تەواو بووە) نیشانە کراوە، هۆکارەکەی چییە؟ [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٨:٠٠، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: هۆکارێک بوونی نییە، ئازادانە هەر کەسێک بیەوێت چەندێک وتارەکە لەتوانای دایە بنووسێت. هەربۆیە تکایە من دەستکارییەکەت دەگەڕێنمەوە و نابێت وتاری نووسەری تر ببەزێنیت. سپاس بۆ تێگەیشتن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٨:٠٢، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::سوپاس بۆ ڕوونکردنەوەکەت، ئەو ووتارەی کە دووبارە وەرگێڕانم بۆی کرد، ئاگادار نەبووم کە پێشتر درووستکراوە [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٨:٠٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: کێشە نییە، گەڕاندمەوە. پێش دروستکردنی وتارێک، دەتوانیت بنووسیت لەژێرکاردایە و ناوی خۆتی لێ بدەیت. سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٨:٠٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == تێبینی == @[[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]]: ناو خۆت بنووسە لەنێو خشتەکە و پاشان وتارەکان دروست بکە، با هەڵە نەکرێت لەلایەن بەکارهێنەرانی ترەوە، سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٠٣، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == تێبینی٢ == کاک @[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: ئەو وتارانەی دروستی دەکەیت پێشبینی دەکەم بێ پێداچوونەوە بن، تکایە پێداچوونەوە بکە بۆیان و با کوالێتیان باش بێت. بۆنموونە وشەی ئینگلیزی زۆر تێدایە و داڕێژەی تێدایە کە هێشتا لەلامان نییە و بە ئینگلیزی نووسراون. کوالێتی وتارەکانیش گرینگن، سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:١٢، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :بەشێک لە ووتارەکان ووشەی ئاڵۆزی ئینگلیزی تێدایە و وا بە پێویستی دەزانم کە نووسینە ئینگلیزیەکە لەگەڵی هەبێت، بۆ بابەتی پێداچوونەوە لە بەشێکی زۆریا. ئاماژەم پێداوە لە پێداچوونەدایە [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٢:١٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئەگەر سیاسەتی نووسنی و وەرگێڕانی بابەت لە کویپیدیای کوردی ئەوەیە کە نووسینی ئینگلیزی لە ووتارەکاندا نەبێ ئەتوان لایان بەرم [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٢:١٩، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]]: کوالێتی وتارەکان گرینگترە لە درێژبوونیان. هەروەها وا باشترە وشەی ئینگلیزی بەپیتی کوردی بنووسن جوانترە (مەگەر هەندێک وشە پێویست بێت بە ئینگلیزی بنووسرێن)، و کوالێتی وتار بەرز دەکەنەوە، نەک وتارەکانی ئەم پێشبڕکێیە، بەڵکو هەر وتارێکی تریش کوالێتییەکەی گرینگترە لە درێژبوونی. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:٢٢، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::ڕاست دەفەرمووی پێداچوونەوە بۆ هەمووی دەکەم [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel khdhr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahel khdhr|لێدوان]]) ١٢:٢٤، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == ئاگادارکردنەوە! == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]: بەکارهێنەر 1silent scientist دەستکاری چەند وتارێکمی کردووە (وتارەکانی پێشبڕکێکە) و درێژری کردوونەتەوە، من لێرەوە ئێوەم ئاگادار کردەوە و چی بکەین باشە؟ دەستکارییەکانی بگەڕێنمەوە یان خۆتان دواتر دەیزانن؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٢٨، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] خۆی وتار درێژکردنەوە خۆی لە خۆیدا شتێکی خراپ نییە و بە قازانجی ویکیپیدیایە، بەڵام بەشدارییەکانی چۆنن کامە وتارانەن؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٢٩، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: منیش دەزانم شتێکی باشە و قازانجە، بەڵام وەک دەزانیت ئەمەیان شتێکی جیاوازە. نموونە: [[فیزیکا (گۆڤار)]]، [[ئۆسپێدالێ دێل چێپۆ]]، هەرخۆی ئەوەندەم بینی لە دوایین گۆڕانکارییەکان و هەڵە نەبم هەر ئەو دووانەن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٣٢، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::ھەر خۆی چاکت کرد ئەم جۆرە بەشداریەت ھێنایە بەرچاومان، چونکە شتی وا ڕوودەدەن و ئێمەش Exception درووست دەکەین، و بەشداری ھەردووکتان بە جیا حساب دەکەین لەسەر وتارەکە و ھەرکەس پۆینتی خۆی بەجیا وەردەگرێت، دەست خۆش! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٣٧، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{چاوەڕوانی}} @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] خەریکی پێداچوونەوەی ئەو بڕیارەین... [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٤٠، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::بە تەواوی دژی بڕیاری گەڕاندنەوەی ئەو دەستکارییانەم کە تێیدا بە دروستی وتارەکان پەرەیان پێ دراوە؛ ھۆکاریشی ئەوەیە ئامانجی سەرەکی ئەو کێبڕکێیە و ھەر کارێکی تر کە لە ویکیپیدیادا دەکرێ ئەوەیە کە ببێتە ھۆی سەرکەوتن و بەھێزتریوونی ویکییەکە؛ @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] تکایە ئەو خاڵانە لەبەر چاو بگرن؛ ھەر وتارێک کە بڵاو کرایەوە دەبێتە موڵکی ویکیپیدیا و چیتر موڵکی بەکارھێنەر نامێنێت! زۆر سپاس بۆ ھەمووتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:١٩، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::ئێمەش ئەو خاڵە لەبەرچاو دەگرین ھێڤجا گیان تەنھا مەبەستمان ئەوەیە لێرە وەک خاڵ بۆ کێبڕکێکە حیسابی بکەین یاخوود نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] زۆر باشە، ببوورن ئەگەر ھەڵە تێگەیشتم. سپاس بۆ ئێوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٣٨، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] پڕۆژەکە ئەپدەیت کرایەوە و یاساکانیش زیادکران! بەم یاسایانە بڕیار لە وتارەکان دەدرێت [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٥٠، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: هەرچەندە دەبوایە لەسەرەتای پڕۆژەکە یاساکان دابنرایە، بەڵام بەهەرحاڵ ماندوونەبن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٤:٥٢، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:١٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ghlm64j053ma0b7qb9ocv5rjnvwiss8 2 296179 1598605 1596296 2026-07-05T13:22:39Z Hivja 64112 پووچەڵکردنەوەی پێداچوونەوەی [[Special:Diff/1596296|1596296]] لە لایەن [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] ([[User talk:Sakura emad|لێدوان]]) جێبەجێیە سپاس 1598605 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{17}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = United Arab Emirates#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{coord|{{{13}}}|N|{{{14}}}|E|region:AE|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4}}}|{{{4}}}|}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = {{{5}}} | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = [[{{{6}}}]] <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{15}}}}} {{#if:{{{11}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[en:{{{16}}}]] esdker5t1633uijsvfb710v0seym3d1 1598610 1598605 2026-07-05T13:37:53Z Hivja 64112 پووچەڵکردنەوەی پێداچوونەوەی [[Special:Diff/1598605|1598605]] لە لایەن [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] ([[User talk:Hivja|لێدوان]]) 1598610 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{17}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = United Arab Emirates#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{coord|{{{13}}}|N|{{{14}}}|E|region:AE|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}|{{{4}}}|}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = {{{5}}} | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = [[{{{6}}}]] <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{15}}}}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[en:{{{16}}}]] 9llu5khjslzdkhkpqllz5s5kni4up7c 0 296360 1598742 1594121 2026-07-05T20:10:25Z Hawkarjahmed 76640 /* سەرچاوەکان */ 1598742 wikitext text/x-wiki {{سخ-و٧}} '''دڵشاد تۆفیق بەنگینە''' [[پەڕگە:Dilshad2.jpg|alt=سەردەمی پێشمەرگایەتی]] '''دڵشاد تۆفیق حاجی باقی بەنگینە''' ناسراو بە '''فەرماندە دڵشاد [[بەنگینە]]''' (نازناوی پێشمەرگایەتی: '''ئاوارە'''؛ لەدایکبووی ١٩٥٥ لە سلێمانی – کۆچی دوایی ١٥ی ئەیلوولی ١٩٨١) کادیرێکی پێشکەوتووی سیاسی، زمانزان، و فەرماندەیەکی سەربازیی دیاری هێزی پێشمەرگەی کوردستان بوو لە ڕیزەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. ئەو بەهۆی هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس و نووسەری ناوداری جیۆپۆلەتیکی ئەمریکی، ڕۆبێرت دی کاپلان، لە ناوەندە ڕۆشنبیری و جیهانییەکاندا وەک سیمبولی پێشمەرگەیەکی ڕۆشنبیر و زمانزان ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ}}</ref> '''ژیاننامە''' دڵشاد تۆفیق لە ساڵی ١٩٥٥ لە گەڕەکێکی ڕەسەنی شاری سلێمانی چاوی بەدنیا هەڵهێناوە. ئەو کوڕەزای شاعیری نیشتمانپەروەری گەلی کورد، حاجی باقی بەنگینەیە. خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە سلێمانی تەواو کردووە و پاشان لە کۆلێژی ئیدارە و ئیقتیساد لە بەغدا وەرگیراوە. لە تەمەنی گەنجێتیدا زمانەکانی ئینگلیزی و عەرەبی بە تەواوی و بە ڕەوانی فێربووە. '''خەباتی سیاسی و پێشمەرگایەتی''' لە ساڵانی حەفتاکاندا، لە ڕێگەی ئەڵقە ڕۆشنبیرییەکانی "کۆمەڵەی مارکسی-لینینیی کوردستان" (کە دواتر ناوەکەی گۆڕا بۆ کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان) تێکەڵ بە خەباتی نهێنیی سیاسی دەبێت لە ناو شاردا. دوای ئەوەی کارە ڕێکخستنەکانی لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانی ڕژێمی بەعسەوە ئاشکرا دەبن، لە ساڵی ١٩٧٩ خوێندنی زانکۆ لە بەغدا جێدەهێڵێت و ڕوو لە شاخ دەکات و دەبێتە پێشمەرگە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شه‌هید دڵشاد به‌نگینه، كانییه‌ك له‌ بیری جوان‌.. كوردستان له‌مدا تینووێتی ده‌شكاند |ناونیشان=http://www.hoshyary.com/detail/6273 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.hoshyary.com}}</ref> بەهۆی ئاستی بەرزی ڕۆشنبیری، هۆشیاریی سیاسی و توانای سەرکردایەتیکردنی، لەلایەن سەرکردایەتیی شۆڕشەوە دەکرێتە بەرپرسی ڕێکخستنەکانی هەرێمی چوار (ناوچەی تیپی ٤٧ی پیرەمەگروون) کە ناوچەیەکی بەرفراوانی لە سنووری پارێزگای سلێمانی دەگرتەوە. ئەو هاوکات لەگەڵ کاری سەربازی، کادیرێکی هۆشیار بوو؛ بۆ یەکەمجار لە مێژووی شۆڕشدا هەڵمەتی ژینگەیی و پاکوخاوێنی لە گوندەکانی شارباژێڕ ئەنجامدا.<ref name=":0" /> [[پەڕگە:Dilshad Bard.jpg]] '''هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس ڕۆبێرت کاپلان''' لە هاوینی ساڵی ١٩٨٠، پێش دەستپێکردنی جەنگی ئێران و عێراق، ڕۆژنامەنووسی گەنجی ئەمریکی [http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ ڕۆبێرت دی کاپلان] بە مەبەستی ڕووماڵکردنی شۆڕشی نوێ بۆ ڕۆژنامەی *کۆریەر (Kurier)*ی نەمساوی سەردانی کوردستان دەکات. لەسەر ڕاسپاردەی نەوشیروان مستەفا، بەهۆی لێهاتوویی لە زمانی ئینگلیزیدا، ئەرکی پاراستن، وەرگێڕان و هاوەڵیکردنی ئەم ڕۆژنامەنووسە دەسپێردرێتە شەهید دڵشاد بەنگینە.<ref name=":0" /> کاپلان (کە لەو کاتەدا لە شاخ نازناوی "باران"ی لێنرابوو) بە یاوەریی [https://www.hoshyary.com/detail/6273 دڵشاد بەنگینە] بۆ ماوەی زیاتر لە دوو هەفتە بە نهێنی بەنێو دەیان گوند و دۆڵی سەختی ناوچەکانی شارباژێڕ، دوکان و پیرەمەگرووندا دەگەڕێت. دڵشاد ئەوەندە ئازا بوو، کە تەنانەت کاپلانی بە جلی مەدەنییەوە هێنایە ناو جەرگەی شاری سلێمانی (بەردەرکی سەرا) بۆ وێنەگرتن و دۆکیۆمێنتکردنی ڕاستییەکان.<ref name=":0" /> کاپلان دواتر لە وتارە مێژووییەکەیدا لەژێر ناونیشانی ''"Kurdistan: Sons of Devils"'' لە '''گۆڤاری فەرمیی ئەمریکی (The Atlantic)''' لە نۆڤەمبەری ١٩٨٧ و کتێبەکەیدا ''"[https://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 The Ends of the Earth]"'' بە درێژی وەسفی دڵشاد دەکات و دەنووسێت:<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Eastward to Tartary: Travels in the Balkans, the Middle East, and the Caucasus: Robert D. Kaplan: 9780375705762: Books - Amazon.ca |ناونیشان=http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151215234603/http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=www.amazon.ca |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> «لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو... ئەو ڕووناکبیرێکی لێهاتوو بوو کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتبوو چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتبووەوە.»<ref name=":1" /> '''ڕۆبێرت کاپلان لەکتێبەکەیدا بەناوی [The Ends of the Earth (کۆتاییەکانی زەوی) کە باسی گەشتەکەی عێراق و کوردستانی تێدا دەکات بەم جۆرە باس لەناسینی شەهید دڵشاد دەکات:''' <ref name=":1" /> '''بەشی یەکەم: یەکەم چاوپێکەوتن لەسەر سنوور''' "لە نێو چیا سارد و تەمومژاوییەکانی سەر سنووردا بوو کە بۆ یەکەمجار ڕێبەرەکەم، دڵشاد تۆفیق بەنگینەم بینی. ئەو لە نێو چەکدارانی پێشمەرگەدا وەستابوو، بەڵام ئامادەیی و سیمای تەواو جیاواز بوو. لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو. ئەو بە زمانێکی ئینگلیزیی ڕەوان بەخێرهاتنی کردم؛ زمانێک کە بە وردەکارییەکی سەرسوڕهێنەرەوە لێی شارەزا ببوو، سەرەڕای ئەوەی لە جیهانی ڕۆژاوا دابڕاو بوو."<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan – Author, Foreign Correspondent, Geopolitics |ناونیشان=http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|زمان=en-US}}</ref> '''📄 بەشی دووەم: گەشتەکە بەناو دۆڵەکانی سلێمانیدا''' "کاتێک بەناو ڕێڕەوە بەردەڵانەکان و دۆڵە شاراوەکانی ناوچەی پیرەمەگرووندا دەڕۆیشتین، دڵشاد سەلماندی کە ئەو زۆر لە وەرگێڕێک زیاترە. ئەو مرۆڤێکی یەکجار ڕۆشنبیر بوو. دەستی بۆ ڕێڕوێکی دیاریکراوی شاخەکە ڕادەکێشا و نەک تەنها ستراتیژی سەربازیی دژی سوپای عێراق، بەڵکو مێژووی سەد ساڵەی بەرگریی خێڵە کوردییەکانی بۆ ڕوون دەکردمەوە. ئەو باوەڕێکی نەهەژانی بەوە هەبوو کە خوێندەواری و جیۆگرافیا لە کۆتاییدا گەلەکەی ڕزگار دەکەن."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی سێیەم: گفتوگۆکانیان لەسەر داهاتووی کوردستان'''<ref name=":2" /> "شەوێکیان، لەناو پەناگەیەکی بەردیندا لە دەوری ئاگرێکی بچووک کۆببووینەوە بۆ ئەوەی لە چاوی سیخوڕیی فڕۆکەکانی بەعس بەدوور بین، دڵشاد باسی خەونەکانی خۆی بۆ کوردستان بۆ کردم. پێی گوتم: 'ئێمە خەڵکی چیاکانین، جیهان ئێمەی لەبیر دەچێت چونکە جیۆگرافیا گۆشەگیرمان دەکات، بەڵام کەلتورمان قووڵە.' لێرەدا تێگەیشتم کە من ڕووبەڕووی شەڕکەرێکی گەریلای سادە نەبوومەتەوە، بەڵکو لەبەردەم ڕووناکبیرێکی خاوەن بەهرەدام کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتووە چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتووەتەوە."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی چوارەم: کۆتا ماڵاوایی''' "کاتێک کاتی ئەوە هات کەمەرزەکە ببڕمەوە و عێراق جێبهێڵم، دڵشاد لەوێ بوو بۆ ئەوەی تا دواین مەیل دڵنیا بێت لە سەلامەتیم. تەوقەی لەگەڵ کردم، لەژێر جەمەدانییە کوردییە ڕەسەنەکەیدا زەردەخەنەیەکی گەرمی کرد و پێی گوتم ڕاستی لەسەر ئەو شتانە بنووسم کە بە چاوی خۆم بینومن. ئەوە دواین جار بوو کە ڕوخساری ئەوم بینی، کە لە پشتەوەی سێبەری تیژ و جوانی چیاکانی زاگرۆسدا نەخشابوو."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی پێنجەم: هەواڵی شەهیدبوونەکەی''' "دوای چەند مانگێک، لە کاتێکدا لە دەرەوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە سەلامەتی خەریکی کارکردن بووم لەسەر یاداشتەکانم، نامەیەکم پێگەیشت کە هەواڵێکی جەرگبڕی لە بەرەکانی جەنگەوە پێبوو: دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکدا شەهید بوو. ئەو لە بەهاری ساڵی ١٩٨١دا گیانی بەخت کرد. بیستنی ئەم هەواڵە خەمێکی قورس و خنکێنەری هێنایە ڕێم. دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە."<ref name=":2" /> [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269 لەکوردپیدیاوە]: شەهیدان عەبەى مەلا و شەهید دڵشاد بەنگینە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= شەهیدان عەبەی مەلا و دڵشاد تۆفیق بەنگینە|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269}}</ref> https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269<ref>https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269</ref> بەڤیدیۆ ژیانی شەهید دڵشاد تۆفیق بەنگینە [https://www.youtube.com/watch?v=i08wpMMjK5U لەیوتیوبەوە]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=i08wpMMjK5U</ref> [https://www.hoshyary.com/detail/16002 مەکتەبى راگەیاندن و هوشیارى]: شەهید دڵشاد بەنگینە کانییەک لەبیری جوان <ref>https://www.hoshyary.com/detail/16002</ref> https://www.hoshyary.com/detail/16002 '''شەهیدبوون''' فەرماندە دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە ڕۆژی '''١٥ی ئەیلوولی ساڵی ١٩٨١'''، لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکێکی گرنگدا لە شەڕێکی ناوخۆییدا شەهید بوو و چووە ڕیزی کاروانی نەمرانەوە. کاپلان کاتێک لە دەرەوەی عێراق هەواڵی شەهیدبوونی هاوڕێ و ڕێبەرەکەی دەبیستێت، بە قووڵی خەمبار دەبێت و دەنووسێت:<ref name=":0" /> «دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە.»<ref name=":0" /> '''سەرچاوەکان''' # مێژوو و ئەرشیفی یاد فەرماندەکان، مەکتەبی ڕاگەیاندن و هۆشیاریی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، ٢٠٢٤. # ڕۆبێرت دی کاپلان، وتاری ''"Kurdistan: Sons of Devils"''، گۆڤاری The Atlantic، نۆڤەمبەری ١٩٨٧. # ڕۆبێرت دی کاپلان، کتێبی ''"The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century"''، چاپی ١٩٩٦، بەشی چوارەم (لاپەڕەکانی ٢٤٠-٢٦٥). # زانیارى لەبارەى کتێب و گەشتەکەى کاپلان بۆ عێراق لەگەڵ هەموو کارەکانی کاپلان تا ئێستا <nowiki>http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/</nowiki> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوە-کتێب|نووسەر=ڕۆبێرت دی کاپلان|ساڵ=١٩٩٦|ناونیشان=The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century|بڵاوکار=Random House|لاپەڕە=٢٤٠–٢٦٥}} {{سەرچاوە-وێب|ناونیشان=ئەرشیفی دیجیتاڵی دڵشاد تۆفیق بەنگینە|وێبگە=Internet Archive|لینک=https://archive.org/details/1_20260619_20260619_1024/Dilshad%20Tofiq%20Bangena/|بەرواری سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢٦}} {{سەرچاوە-وێب|ناونیشان=شه‌هید دڵشاد به‌نگینه، كانییه‌ك له‌ بیری جوان‌|وێبگە=هوشیاری (hoshyary.com)|لینک=https://www.hoshyary.com/detail/16002|بەرواری سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢٦}} {{سەرچاوە-وێب|ناونیشان=شەهیدان عەبەی مەلا و دڵشاد تۆفیق بەنگینە|وێبگە=کوردیپێدیا|لینک=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269|بەرواری سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢٦}} {{سەرچاوە-وێب|ناونیشان=Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan|وێبگە=robertdkaplan.com|لینک=http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/|بەرواری سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢٦}} {{سەرچاوەکان}}{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} axq2f5p1hihpcqs0g879y3k2h8adsn4 1598744 1598742 2026-07-05T20:13:29Z Hawkarjahmed 76640 /* سەرچاوەکان */ 1598744 wikitext text/x-wiki {{سخ-و٧}} '''دڵشاد تۆفیق بەنگینە''' [[پەڕگە:Dilshad2.jpg|alt=سەردەمی پێشمەرگایەتی]] '''دڵشاد تۆفیق حاجی باقی بەنگینە''' ناسراو بە '''فەرماندە دڵشاد [[بەنگینە]]''' (نازناوی پێشمەرگایەتی: '''ئاوارە'''؛ لەدایکبووی ١٩٥٥ لە سلێمانی – کۆچی دوایی ١٥ی ئەیلوولی ١٩٨١) کادیرێکی پێشکەوتووی سیاسی، زمانزان، و فەرماندەیەکی سەربازیی دیاری هێزی پێشمەرگەی کوردستان بوو لە ڕیزەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. ئەو بەهۆی هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس و نووسەری ناوداری جیۆپۆلەتیکی ئەمریکی، ڕۆبێرت دی کاپلان، لە ناوەندە ڕۆشنبیری و جیهانییەکاندا وەک سیمبولی پێشمەرگەیەکی ڕۆشنبیر و زمانزان ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ}}</ref> '''ژیاننامە''' دڵشاد تۆفیق لە ساڵی ١٩٥٥ لە گەڕەکێکی ڕەسەنی شاری سلێمانی چاوی بەدنیا هەڵهێناوە. ئەو کوڕەزای شاعیری نیشتمانپەروەری گەلی کورد، حاجی باقی بەنگینەیە. خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە سلێمانی تەواو کردووە و پاشان لە کۆلێژی ئیدارە و ئیقتیساد لە بەغدا وەرگیراوە. لە تەمەنی گەنجێتیدا زمانەکانی ئینگلیزی و عەرەبی بە تەواوی و بە ڕەوانی فێربووە. '''خەباتی سیاسی و پێشمەرگایەتی''' لە ساڵانی حەفتاکاندا، لە ڕێگەی ئەڵقە ڕۆشنبیرییەکانی "کۆمەڵەی مارکسی-لینینیی کوردستان" (کە دواتر ناوەکەی گۆڕا بۆ کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان) تێکەڵ بە خەباتی نهێنیی سیاسی دەبێت لە ناو شاردا. دوای ئەوەی کارە ڕێکخستنەکانی لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانی ڕژێمی بەعسەوە ئاشکرا دەبن، لە ساڵی ١٩٧٩ خوێندنی زانکۆ لە بەغدا جێدەهێڵێت و ڕوو لە شاخ دەکات و دەبێتە پێشمەرگە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شه‌هید دڵشاد به‌نگینه، كانییه‌ك له‌ بیری جوان‌.. كوردستان له‌مدا تینووێتی ده‌شكاند |ناونیشان=http://www.hoshyary.com/detail/6273 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.hoshyary.com}}</ref> بەهۆی ئاستی بەرزی ڕۆشنبیری، هۆشیاریی سیاسی و توانای سەرکردایەتیکردنی، لەلایەن سەرکردایەتیی شۆڕشەوە دەکرێتە بەرپرسی ڕێکخستنەکانی هەرێمی چوار (ناوچەی تیپی ٤٧ی پیرەمەگروون) کە ناوچەیەکی بەرفراوانی لە سنووری پارێزگای سلێمانی دەگرتەوە. ئەو هاوکات لەگەڵ کاری سەربازی، کادیرێکی هۆشیار بوو؛ بۆ یەکەمجار لە مێژووی شۆڕشدا هەڵمەتی ژینگەیی و پاکوخاوێنی لە گوندەکانی شارباژێڕ ئەنجامدا.<ref name=":0" /> [[پەڕگە:Dilshad Bard.jpg]] '''هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس ڕۆبێرت کاپلان''' لە هاوینی ساڵی ١٩٨٠، پێش دەستپێکردنی جەنگی ئێران و عێراق، ڕۆژنامەنووسی گەنجی ئەمریکی [http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ ڕۆبێرت دی کاپلان] بە مەبەستی ڕووماڵکردنی شۆڕشی نوێ بۆ ڕۆژنامەی *کۆریەر (Kurier)*ی نەمساوی سەردانی کوردستان دەکات. لەسەر ڕاسپاردەی نەوشیروان مستەفا، بەهۆی لێهاتوویی لە زمانی ئینگلیزیدا، ئەرکی پاراستن، وەرگێڕان و هاوەڵیکردنی ئەم ڕۆژنامەنووسە دەسپێردرێتە شەهید دڵشاد بەنگینە.<ref name=":0" /> کاپلان (کە لەو کاتەدا لە شاخ نازناوی "باران"ی لێنرابوو) بە یاوەریی [https://www.hoshyary.com/detail/6273 دڵشاد بەنگینە] بۆ ماوەی زیاتر لە دوو هەفتە بە نهێنی بەنێو دەیان گوند و دۆڵی سەختی ناوچەکانی شارباژێڕ، دوکان و پیرەمەگرووندا دەگەڕێت. دڵشاد ئەوەندە ئازا بوو، کە تەنانەت کاپلانی بە جلی مەدەنییەوە هێنایە ناو جەرگەی شاری سلێمانی (بەردەرکی سەرا) بۆ وێنەگرتن و دۆکیۆمێنتکردنی ڕاستییەکان.<ref name=":0" /> کاپلان دواتر لە وتارە مێژووییەکەیدا لەژێر ناونیشانی ''"Kurdistan: Sons of Devils"'' لە '''گۆڤاری فەرمیی ئەمریکی (The Atlantic)''' لە نۆڤەمبەری ١٩٨٧ و کتێبەکەیدا ''"[https://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 The Ends of the Earth]"'' بە درێژی وەسفی دڵشاد دەکات و دەنووسێت:<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Eastward to Tartary: Travels in the Balkans, the Middle East, and the Caucasus: Robert D. Kaplan: 9780375705762: Books - Amazon.ca |ناونیشان=http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151215234603/http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=www.amazon.ca |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> «لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو... ئەو ڕووناکبیرێکی لێهاتوو بوو کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتبوو چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتبووەوە.»<ref name=":1" /> '''ڕۆبێرت کاپلان لەکتێبەکەیدا بەناوی [The Ends of the Earth (کۆتاییەکانی زەوی) کە باسی گەشتەکەی عێراق و کوردستانی تێدا دەکات بەم جۆرە باس لەناسینی شەهید دڵشاد دەکات:''' <ref name=":1" /> '''بەشی یەکەم: یەکەم چاوپێکەوتن لەسەر سنوور''' "لە نێو چیا سارد و تەمومژاوییەکانی سەر سنووردا بوو کە بۆ یەکەمجار ڕێبەرەکەم، دڵشاد تۆفیق بەنگینەم بینی. ئەو لە نێو چەکدارانی پێشمەرگەدا وەستابوو، بەڵام ئامادەیی و سیمای تەواو جیاواز بوو. لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو. ئەو بە زمانێکی ئینگلیزیی ڕەوان بەخێرهاتنی کردم؛ زمانێک کە بە وردەکارییەکی سەرسوڕهێنەرەوە لێی شارەزا ببوو، سەرەڕای ئەوەی لە جیهانی ڕۆژاوا دابڕاو بوو."<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan – Author, Foreign Correspondent, Geopolitics |ناونیشان=http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|زمان=en-US}}</ref> '''📄 بەشی دووەم: گەشتەکە بەناو دۆڵەکانی سلێمانیدا''' "کاتێک بەناو ڕێڕەوە بەردەڵانەکان و دۆڵە شاراوەکانی ناوچەی پیرەمەگرووندا دەڕۆیشتین، دڵشاد سەلماندی کە ئەو زۆر لە وەرگێڕێک زیاترە. ئەو مرۆڤێکی یەکجار ڕۆشنبیر بوو. دەستی بۆ ڕێڕوێکی دیاریکراوی شاخەکە ڕادەکێشا و نەک تەنها ستراتیژی سەربازیی دژی سوپای عێراق، بەڵکو مێژووی سەد ساڵەی بەرگریی خێڵە کوردییەکانی بۆ ڕوون دەکردمەوە. ئەو باوەڕێکی نەهەژانی بەوە هەبوو کە خوێندەواری و جیۆگرافیا لە کۆتاییدا گەلەکەی ڕزگار دەکەن."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی سێیەم: گفتوگۆکانیان لەسەر داهاتووی کوردستان'''<ref name=":2" /> "شەوێکیان، لەناو پەناگەیەکی بەردیندا لە دەوری ئاگرێکی بچووک کۆببووینەوە بۆ ئەوەی لە چاوی سیخوڕیی فڕۆکەکانی بەعس بەدوور بین، دڵشاد باسی خەونەکانی خۆی بۆ کوردستان بۆ کردم. پێی گوتم: 'ئێمە خەڵکی چیاکانین، جیهان ئێمەی لەبیر دەچێت چونکە جیۆگرافیا گۆشەگیرمان دەکات، بەڵام کەلتورمان قووڵە.' لێرەدا تێگەیشتم کە من ڕووبەڕووی شەڕکەرێکی گەریلای سادە نەبوومەتەوە، بەڵکو لەبەردەم ڕووناکبیرێکی خاوەن بەهرەدام کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتووە چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتووەتەوە."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی چوارەم: کۆتا ماڵاوایی''' "کاتێک کاتی ئەوە هات کەمەرزەکە ببڕمەوە و عێراق جێبهێڵم، دڵشاد لەوێ بوو بۆ ئەوەی تا دواین مەیل دڵنیا بێت لە سەلامەتیم. تەوقەی لەگەڵ کردم، لەژێر جەمەدانییە کوردییە ڕەسەنەکەیدا زەردەخەنەیەکی گەرمی کرد و پێی گوتم ڕاستی لەسەر ئەو شتانە بنووسم کە بە چاوی خۆم بینومن. ئەوە دواین جار بوو کە ڕوخساری ئەوم بینی، کە لە پشتەوەی سێبەری تیژ و جوانی چیاکانی زاگرۆسدا نەخشابوو."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی پێنجەم: هەواڵی شەهیدبوونەکەی''' "دوای چەند مانگێک، لە کاتێکدا لە دەرەوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە سەلامەتی خەریکی کارکردن بووم لەسەر یاداشتەکانم، نامەیەکم پێگەیشت کە هەواڵێکی جەرگبڕی لە بەرەکانی جەنگەوە پێبوو: دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکدا شەهید بوو. ئەو لە بەهاری ساڵی ١٩٨١دا گیانی بەخت کرد. بیستنی ئەم هەواڵە خەمێکی قورس و خنکێنەری هێنایە ڕێم. دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە."<ref name=":2" /> [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269 لەکوردپیدیاوە]: شەهیدان عەبەى مەلا و شەهید دڵشاد بەنگینە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= شەهیدان عەبەی مەلا و دڵشاد تۆفیق بەنگینە|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269}}</ref> https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269<ref>https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269</ref> بەڤیدیۆ ژیانی شەهید دڵشاد تۆفیق بەنگینە [https://www.youtube.com/watch?v=i08wpMMjK5U لەیوتیوبەوە]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=i08wpMMjK5U</ref> [https://www.hoshyary.com/detail/16002 مەکتەبى راگەیاندن و هوشیارى]: شەهید دڵشاد بەنگینە کانییەک لەبیری جوان <ref>https://www.hoshyary.com/detail/16002</ref> https://www.hoshyary.com/detail/16002 '''شەهیدبوون''' فەرماندە دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە ڕۆژی '''١٥ی ئەیلوولی ساڵی ١٩٨١'''، لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکێکی گرنگدا لە شەڕێکی ناوخۆییدا شەهید بوو و چووە ڕیزی کاروانی نەمرانەوە. کاپلان کاتێک لە دەرەوەی عێراق هەواڵی شەهیدبوونی هاوڕێ و ڕێبەرەکەی دەبیستێت، بە قووڵی خەمبار دەبێت و دەنووسێت:<ref name=":0" /> «دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە.»<ref name=":0" /> '''سەرچاوەکان''' # مێژوو و ئەرشیفی یاد فەرماندەکان، مەکتەبی ڕاگەیاندن و هۆشیاریی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، ٢٠٢٤. # ڕۆبێرت دی کاپلان، وتاری ''"Kurdistan: Sons of Devils"''، گۆڤاری The Atlantic، نۆڤەمبەری ١٩٨٧. # ڕۆبێرت دی کاپلان، کتێبی ''"The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century"''، چاپی ١٩٩٦، بەشی چوارەم (لاپەڕەکانی ٢٤٠-٢٦٥). # زانیارى لەبارەى کتێب و گەشتەکەى کاپلان بۆ عێراق لەگەڵ هەموو کارەکانی کاپلان تا ئێستا <nowiki>http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/</nowiki> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == سەرچاوەکان == {{cite book|last=کاپلان|first=ڕۆبێرت دی|title=The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century|publisher=Random House|year=١٩٩٦|pages=٢٤٠–٢٦٥}} {{cite web |url=https://archive.org/details/1_20260619_20260619_1024/Dilshad%20Tofiq%20Bangena/ |access-date=٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |website=Internet Archive |title=ئەرشیفی دیجیتاڵی دڵشاد تۆفیق بەنگینە}} {{cite web |url=https://www.hoshyary.com/detail/16002 |access-date=٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |website=هوشیاری (hoshyary.com) |title=شه‌هید دڵشاد به‌نگینه، كانییه‌ك له‌ بیری جوان‌}} {{cite web |url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269 |access-date=٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |website=کوردیپێدیا |title=شەهیدان عەبەی مەلا و دڵشاد تۆفیق بەنگینە}} {{cite web |url=http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ |access-date=٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |website=robertdkaplan.com |title=Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan}} {{reflist}} {{سەرچاوە-کتێب|نووسەر=ڕۆبێرت دی کاپلان|ساڵ=١٩٩٦|ناونیشان=The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century|بڵاوکار=Random House|لاپەڕە=٢٤٠–٢٦٥}}{{سەرچاوەکان}}{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} 6dmtgpmku2qem6iih6prm9zu565jfir 1598746 1598744 2026-07-05T20:25:22Z Hawkarjahmed 76640 /* سەرچاوەکان */ 1598746 wikitext text/x-wiki {{سخ-و٧}} '''دڵشاد تۆفیق بەنگینە''' [[پەڕگە:Dilshad2.jpg|alt=سەردەمی پێشمەرگایەتی]] '''دڵشاد تۆفیق حاجی باقی بەنگینە''' ناسراو بە '''فەرماندە دڵشاد [[بەنگینە]]''' (نازناوی پێشمەرگایەتی: '''ئاوارە'''؛ لەدایکبووی ١٩٥٥ لە سلێمانی – کۆچی دوایی ١٥ی ئەیلوولی ١٩٨١) کادیرێکی پێشکەوتووی سیاسی، زمانزان، و فەرماندەیەکی سەربازیی دیاری هێزی پێشمەرگەی کوردستان بوو لە ڕیزەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. ئەو بەهۆی هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس و نووسەری ناوداری جیۆپۆلەتیکی ئەمریکی، ڕۆبێرت دی کاپلان، لە ناوەندە ڕۆشنبیری و جیهانییەکاندا وەک سیمبولی پێشمەرگەیەکی ڕۆشنبیر و زمانزان ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ}}</ref> '''ژیاننامە''' دڵشاد تۆفیق لە ساڵی ١٩٥٥ لە گەڕەکێکی ڕەسەنی شاری سلێمانی چاوی بەدنیا هەڵهێناوە. ئەو کوڕەزای شاعیری نیشتمانپەروەری گەلی کورد، حاجی باقی بەنگینەیە. خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە سلێمانی تەواو کردووە و پاشان لە کۆلێژی ئیدارە و ئیقتیساد لە بەغدا وەرگیراوە. لە تەمەنی گەنجێتیدا زمانەکانی ئینگلیزی و عەرەبی بە تەواوی و بە ڕەوانی فێربووە. '''خەباتی سیاسی و پێشمەرگایەتی''' لە ساڵانی حەفتاکاندا، لە ڕێگەی ئەڵقە ڕۆشنبیرییەکانی "کۆمەڵەی مارکسی-لینینیی کوردستان" (کە دواتر ناوەکەی گۆڕا بۆ کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان) تێکەڵ بە خەباتی نهێنیی سیاسی دەبێت لە ناو شاردا. دوای ئەوەی کارە ڕێکخستنەکانی لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانی ڕژێمی بەعسەوە ئاشکرا دەبن، لە ساڵی ١٩٧٩ خوێندنی زانکۆ لە بەغدا جێدەهێڵێت و ڕوو لە شاخ دەکات و دەبێتە پێشمەرگە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شه‌هید دڵشاد به‌نگینه، كانییه‌ك له‌ بیری جوان‌.. كوردستان له‌مدا تینووێتی ده‌شكاند |ناونیشان=http://www.hoshyary.com/detail/6273 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.hoshyary.com}}</ref> بەهۆی ئاستی بەرزی ڕۆشنبیری، هۆشیاریی سیاسی و توانای سەرکردایەتیکردنی، لەلایەن سەرکردایەتیی شۆڕشەوە دەکرێتە بەرپرسی ڕێکخستنەکانی هەرێمی چوار (ناوچەی تیپی ٤٧ی پیرەمەگروون) کە ناوچەیەکی بەرفراوانی لە سنووری پارێزگای سلێمانی دەگرتەوە. ئەو هاوکات لەگەڵ کاری سەربازی، کادیرێکی هۆشیار بوو؛ بۆ یەکەمجار لە مێژووی شۆڕشدا هەڵمەتی ژینگەیی و پاکوخاوێنی لە گوندەکانی شارباژێڕ ئەنجامدا.<ref name=":0" /> [[پەڕگە:Dilshad Bard.jpg]] '''هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس ڕۆبێرت کاپلان''' لە هاوینی ساڵی ١٩٨٠، پێش دەستپێکردنی جەنگی ئێران و عێراق، ڕۆژنامەنووسی گەنجی ئەمریکی [http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ ڕۆبێرت دی کاپلان] بە مەبەستی ڕووماڵکردنی شۆڕشی نوێ بۆ ڕۆژنامەی *کۆریەر (Kurier)*ی نەمساوی سەردانی کوردستان دەکات. لەسەر ڕاسپاردەی نەوشیروان مستەفا، بەهۆی لێهاتوویی لە زمانی ئینگلیزیدا، ئەرکی پاراستن، وەرگێڕان و هاوەڵیکردنی ئەم ڕۆژنامەنووسە دەسپێردرێتە شەهید دڵشاد بەنگینە.<ref name=":0" /> کاپلان (کە لەو کاتەدا لە شاخ نازناوی "باران"ی لێنرابوو) بە یاوەریی [https://www.hoshyary.com/detail/6273 دڵشاد بەنگینە] بۆ ماوەی زیاتر لە دوو هەفتە بە نهێنی بەنێو دەیان گوند و دۆڵی سەختی ناوچەکانی شارباژێڕ، دوکان و پیرەمەگرووندا دەگەڕێت. دڵشاد ئەوەندە ئازا بوو، کە تەنانەت کاپلانی بە جلی مەدەنییەوە هێنایە ناو جەرگەی شاری سلێمانی (بەردەرکی سەرا) بۆ وێنەگرتن و دۆکیۆمێنتکردنی ڕاستییەکان.<ref name=":0" /> کاپلان دواتر لە وتارە مێژووییەکەیدا لەژێر ناونیشانی ''"Kurdistan: Sons of Devils"'' لە '''گۆڤاری فەرمیی ئەمریکی (The Atlantic)''' لە نۆڤەمبەری ١٩٨٧ و کتێبەکەیدا ''"[https://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 The Ends of the Earth]"'' بە درێژی وەسفی دڵشاد دەکات و دەنووسێت:<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Eastward to Tartary: Travels in the Balkans, the Middle East, and the Caucasus: Robert D. Kaplan: 9780375705762: Books - Amazon.ca |ناونیشان=http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151215234603/http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=www.amazon.ca |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> «لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو... ئەو ڕووناکبیرێکی لێهاتوو بوو کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتبوو چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتبووەوە.»<ref name=":1" /> '''ڕۆبێرت کاپلان لەکتێبەکەیدا بەناوی [The Ends of the Earth (کۆتاییەکانی زەوی) کە باسی گەشتەکەی عێراق و کوردستانی تێدا دەکات بەم جۆرە باس لەناسینی شەهید دڵشاد دەکات:''' <ref name=":1" /> '''بەشی یەکەم: یەکەم چاوپێکەوتن لەسەر سنوور''' "لە نێو چیا سارد و تەمومژاوییەکانی سەر سنووردا بوو کە بۆ یەکەمجار ڕێبەرەکەم، دڵشاد تۆفیق بەنگینەم بینی. ئەو لە نێو چەکدارانی پێشمەرگەدا وەستابوو، بەڵام ئامادەیی و سیمای تەواو جیاواز بوو. لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو. ئەو بە زمانێکی ئینگلیزیی ڕەوان بەخێرهاتنی کردم؛ زمانێک کە بە وردەکارییەکی سەرسوڕهێنەرەوە لێی شارەزا ببوو، سەرەڕای ئەوەی لە جیهانی ڕۆژاوا دابڕاو بوو."<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan – Author, Foreign Correspondent, Geopolitics |ناونیشان=http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|زمان=en-US}}</ref> '''📄 بەشی دووەم: گەشتەکە بەناو دۆڵەکانی سلێمانیدا''' "کاتێک بەناو ڕێڕەوە بەردەڵانەکان و دۆڵە شاراوەکانی ناوچەی پیرەمەگرووندا دەڕۆیشتین، دڵشاد سەلماندی کە ئەو زۆر لە وەرگێڕێک زیاترە. ئەو مرۆڤێکی یەکجار ڕۆشنبیر بوو. دەستی بۆ ڕێڕوێکی دیاریکراوی شاخەکە ڕادەکێشا و نەک تەنها ستراتیژی سەربازیی دژی سوپای عێراق، بەڵکو مێژووی سەد ساڵەی بەرگریی خێڵە کوردییەکانی بۆ ڕوون دەکردمەوە. ئەو باوەڕێکی نەهەژانی بەوە هەبوو کە خوێندەواری و جیۆگرافیا لە کۆتاییدا گەلەکەی ڕزگار دەکەن."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی سێیەم: گفتوگۆکانیان لەسەر داهاتووی کوردستان'''<ref name=":2" /> "شەوێکیان، لەناو پەناگەیەکی بەردیندا لە دەوری ئاگرێکی بچووک کۆببووینەوە بۆ ئەوەی لە چاوی سیخوڕیی فڕۆکەکانی بەعس بەدوور بین، دڵشاد باسی خەونەکانی خۆی بۆ کوردستان بۆ کردم. پێی گوتم: 'ئێمە خەڵکی چیاکانین، جیهان ئێمەی لەبیر دەچێت چونکە جیۆگرافیا گۆشەگیرمان دەکات، بەڵام کەلتورمان قووڵە.' لێرەدا تێگەیشتم کە من ڕووبەڕووی شەڕکەرێکی گەریلای سادە نەبوومەتەوە، بەڵکو لەبەردەم ڕووناکبیرێکی خاوەن بەهرەدام کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتووە چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتووەتەوە."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی چوارەم: کۆتا ماڵاوایی''' "کاتێک کاتی ئەوە هات کەمەرزەکە ببڕمەوە و عێراق جێبهێڵم، دڵشاد لەوێ بوو بۆ ئەوەی تا دواین مەیل دڵنیا بێت لە سەلامەتیم. تەوقەی لەگەڵ کردم، لەژێر جەمەدانییە کوردییە ڕەسەنەکەیدا زەردەخەنەیەکی گەرمی کرد و پێی گوتم ڕاستی لەسەر ئەو شتانە بنووسم کە بە چاوی خۆم بینومن. ئەوە دواین جار بوو کە ڕوخساری ئەوم بینی، کە لە پشتەوەی سێبەری تیژ و جوانی چیاکانی زاگرۆسدا نەخشابوو."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی پێنجەم: هەواڵی شەهیدبوونەکەی''' "دوای چەند مانگێک، لە کاتێکدا لە دەرەوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە سەلامەتی خەریکی کارکردن بووم لەسەر یاداشتەکانم، نامەیەکم پێگەیشت کە هەواڵێکی جەرگبڕی لە بەرەکانی جەنگەوە پێبوو: دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکدا شەهید بوو. ئەو لە بەهاری ساڵی ١٩٨١دا گیانی بەخت کرد. بیستنی ئەم هەواڵە خەمێکی قورس و خنکێنەری هێنایە ڕێم. دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە."<ref name=":2" /> [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269 لەکوردپیدیاوە]: شەهیدان عەبەى مەلا و شەهید دڵشاد بەنگینە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= شەهیدان عەبەی مەلا و دڵشاد تۆفیق بەنگینە|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269}}</ref> https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269<ref>https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269</ref> بەڤیدیۆ ژیانی شەهید دڵشاد تۆفیق بەنگینە [https://www.youtube.com/watch?v=i08wpMMjK5U لەیوتیوبەوە]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=i08wpMMjK5U</ref> [https://www.hoshyary.com/detail/16002 مەکتەبى راگەیاندن و هوشیارى]: شەهید دڵشاد بەنگینە کانییەک لەبیری جوان <ref>https://www.hoshyary.com/detail/16002</ref> https://www.hoshyary.com/detail/16002 '''شەهیدبوون''' فەرماندە دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە ڕۆژی '''١٥ی ئەیلوولی ساڵی ١٩٨١'''، لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکێکی گرنگدا لە شەڕێکی ناوخۆییدا شەهید بوو و چووە ڕیزی کاروانی نەمرانەوە. کاپلان کاتێک لە دەرەوەی عێراق هەواڵی شەهیدبوونی هاوڕێ و ڕێبەرەکەی دەبیستێت، بە قووڵی خەمبار دەبێت و دەنووسێت:<ref name=":0" /> «دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە.»<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == پۆلێنی نوێ سەرچاوەکان: == * کاپلان، ڕۆبێرت دی (١٩٩٦). ''The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century''. Random House. pp. 240–265. * [[iarchive:1_20260619_20260619_1024/Dilshad Tofiq Bangena/|«ئەرشیفی دیجیتاڵی دڵشاد تۆفیق بەنگینە»]]. Internet Archive. لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە. * [https://www.hoshyary.com/detail/16002 «شه‌هید دڵشاد به‌نگینه، كانییه‌ك له‌ بیری جوان‌»]. هوشیاری (hoshyary.com). لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە. * [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269 «شەهیدان عەبەی مەلا و دڵشاد تۆفیق بەنگینە»]. کوردیپێدیا. لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە. * [http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ «Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan»]. robertdkaplan.com. لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە. {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} nhi0vv8umh4ivoxo7lxntykzy5qcp04 1598754 1598746 2026-07-05T20:52:36Z Hawkarjahmed 76640 سەرچاوەکان بەتێکست و بە Reflist 1598754 wikitext text/x-wiki {{سخ-و٧}} '''دڵشاد تۆفیق بەنگینە''' [[پەڕگە:Dilshad2.jpg|alt=سەردەمی پێشمەرگایەتی]] '''دڵشاد تۆفیق حاجی باقی بەنگینە''' ناسراو بە '''فەرماندە دڵشاد [[بەنگینە]]''' (نازناوی پێشمەرگایەتی: '''ئاوارە'''؛ لەدایکبووی ١٩٥٥ لە سلێمانی – کۆچی دوایی ١٥ی ئەیلوولی ١٩٨١) کادیرێکی پێشکەوتووی سیاسی، زمانزان، و فەرماندەیەکی سەربازیی دیاری هێزی پێشمەرگەی کوردستان بوو لە ڕیزەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. ئەو بەهۆی هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس و نووسەری ناوداری جیۆپۆلەتیکی ئەمریکی، ڕۆبێرت دی کاپلان، لە ناوەندە ڕۆشنبیری و جیهانییەکاندا وەک سیمبولی پێشمەرگەیەکی ڕۆشنبیر و زمانزان ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ}}</ref> '''ژیاننامە''' دڵشاد تۆفیق لە ساڵی ١٩٥٥ لە گەڕەکێکی ڕەسەنی شاری سلێمانی چاوی بەدنیا هەڵهێناوە. ئەو کوڕەزای شاعیری نیشتمانپەروەری گەلی کورد، حاجی باقی بەنگینەیە. خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە سلێمانی تەواو کردووە و پاشان لە کۆلێژی ئیدارە و ئیقتیساد لە بەغدا وەرگیراوە. لە تەمەنی گەنجێتیدا زمانەکانی ئینگلیزی و عەرەبی بە تەواوی و بە ڕەوانی فێربووە. '''خەباتی سیاسی و پێشمەرگایەتی''' لە ساڵانی حەفتاکاندا، لە ڕێگەی ئەڵقە ڕۆشنبیرییەکانی "کۆمەڵەی مارکسی-لینینیی کوردستان" (کە دواتر ناوەکەی گۆڕا بۆ کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان) تێکەڵ بە خەباتی نهێنیی سیاسی دەبێت لە ناو شاردا. دوای ئەوەی کارە ڕێکخستنەکانی لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانی ڕژێمی بەعسەوە ئاشکرا دەبن، لە ساڵی ١٩٧٩ خوێندنی زانکۆ لە بەغدا جێدەهێڵێت و ڕوو لە شاخ دەکات و دەبێتە پێشمەرگە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شه‌هید دڵشاد به‌نگینه، كانییه‌ك له‌ بیری جوان‌.. كوردستان له‌مدا تینووێتی ده‌شكاند |ناونیشان=http://www.hoshyary.com/detail/6273 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.hoshyary.com}}</ref> بەهۆی ئاستی بەرزی ڕۆشنبیری، هۆشیاریی سیاسی و توانای سەرکردایەتیکردنی، لەلایەن سەرکردایەتیی شۆڕشەوە دەکرێتە بەرپرسی ڕێکخستنەکانی هەرێمی چوار (ناوچەی تیپی ٤٧ی پیرەمەگروون) کە ناوچەیەکی بەرفراوانی لە سنووری پارێزگای سلێمانی دەگرتەوە. ئەو هاوکات لەگەڵ کاری سەربازی، کادیرێکی هۆشیار بوو؛ بۆ یەکەمجار لە مێژووی شۆڕشدا هەڵمەتی ژینگەیی و پاکوخاوێنی لە گوندەکانی شارباژێڕ ئەنجامدا.<ref name=":0" /> [[پەڕگە:Dilshad Bard.jpg]] '''هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس ڕۆبێرت کاپلان''' لە هاوینی ساڵی ١٩٨٠، پێش دەستپێکردنی جەنگی ئێران و عێراق، ڕۆژنامەنووسی گەنجی ئەمریکی [http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ ڕۆبێرت دی کاپلان] بە مەبەستی ڕووماڵکردنی شۆڕشی نوێ بۆ ڕۆژنامەی *کۆریەر (Kurier)*ی نەمساوی سەردانی کوردستان دەکات. لەسەر ڕاسپاردەی نەوشیروان مستەفا، بەهۆی لێهاتوویی لە زمانی ئینگلیزیدا، ئەرکی پاراستن، وەرگێڕان و هاوەڵیکردنی ئەم ڕۆژنامەنووسە دەسپێردرێتە شەهید دڵشاد بەنگینە.<ref name=":0" /> کاپلان (کە لەو کاتەدا لە شاخ نازناوی "باران"ی لێنرابوو) بە یاوەریی [https://www.hoshyary.com/detail/6273 دڵشاد بەنگینە] بۆ ماوەی زیاتر لە دوو هەفتە بە نهێنی بەنێو دەیان گوند و دۆڵی سەختی ناوچەکانی شارباژێڕ، دوکان و پیرەمەگرووندا دەگەڕێت. دڵشاد ئەوەندە ئازا بوو، کە تەنانەت کاپلانی بە جلی مەدەنییەوە هێنایە ناو جەرگەی شاری سلێمانی (بەردەرکی سەرا) بۆ وێنەگرتن و دۆکیۆمێنتکردنی ڕاستییەکان.<ref name=":0" /> کاپلان دواتر لە وتارە مێژووییەکەیدا لەژێر ناونیشانی ''"Kurdistan: Sons of Devils"'' لە '''گۆڤاری فەرمیی ئەمریکی (The Atlantic)''' لە نۆڤەمبەری ١٩٨٧ و کتێبەکەیدا ''"[https://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 The Ends of the Earth]"'' بە درێژی وەسفی دڵشاد دەکات و دەنووسێت:<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Eastward to Tartary: Travels in the Balkans, the Middle East, and the Caucasus: Robert D. Kaplan: 9780375705762: Books - Amazon.ca |ناونیشان=http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151215234603/http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=www.amazon.ca |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> «لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو... ئەو ڕووناکبیرێکی لێهاتوو بوو کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتبوو چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتبووەوە.»<ref name=":1" /> '''ڕۆبێرت کاپلان لەکتێبەکەیدا بەناوی [The Ends of the Earth (کۆتاییەکانی زەوی) کە باسی گەشتەکەی عێراق و کوردستانی تێدا دەکات بەم جۆرە باس لەناسینی شەهید دڵشاد دەکات:''' <ref name=":1" /> '''بەشی یەکەم: یەکەم چاوپێکەوتن لەسەر سنوور''' "لە نێو چیا سارد و تەمومژاوییەکانی سەر سنووردا بوو کە بۆ یەکەمجار ڕێبەرەکەم، دڵشاد تۆفیق بەنگینەم بینی. ئەو لە نێو چەکدارانی پێشمەرگەدا وەستابوو، بەڵام ئامادەیی و سیمای تەواو جیاواز بوو. لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو. ئەو بە زمانێکی ئینگلیزیی ڕەوان بەخێرهاتنی کردم؛ زمانێک کە بە وردەکارییەکی سەرسوڕهێنەرەوە لێی شارەزا ببوو، سەرەڕای ئەوەی لە جیهانی ڕۆژاوا دابڕاو بوو."<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan – Author, Foreign Correspondent, Geopolitics |ناونیشان=http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|زمان=en-US}}</ref> '''📄 بەشی دووەم: گەشتەکە بەناو دۆڵەکانی سلێمانیدا''' "کاتێک بەناو ڕێڕەوە بەردەڵانەکان و دۆڵە شاراوەکانی ناوچەی پیرەمەگرووندا دەڕۆیشتین، دڵشاد سەلماندی کە ئەو زۆر لە وەرگێڕێک زیاترە. ئەو مرۆڤێکی یەکجار ڕۆشنبیر بوو. دەستی بۆ ڕێڕوێکی دیاریکراوی شاخەکە ڕادەکێشا و نەک تەنها ستراتیژی سەربازیی دژی سوپای عێراق، بەڵکو مێژووی سەد ساڵەی بەرگریی خێڵە کوردییەکانی بۆ ڕوون دەکردمەوە. ئەو باوەڕێکی نەهەژانی بەوە هەبوو کە خوێندەواری و جیۆگرافیا لە کۆتاییدا گەلەکەی ڕزگار دەکەن."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی سێیەم: گفتوگۆکانیان لەسەر داهاتووی کوردستان'''<ref name=":2" /> "شەوێکیان، لەناو پەناگەیەکی بەردیندا لە دەوری ئاگرێکی بچووک کۆببووینەوە بۆ ئەوەی لە چاوی سیخوڕیی فڕۆکەکانی بەعس بەدوور بین، دڵشاد باسی خەونەکانی خۆی بۆ کوردستان بۆ کردم. پێی گوتم: 'ئێمە خەڵکی چیاکانین، جیهان ئێمەی لەبیر دەچێت چونکە جیۆگرافیا گۆشەگیرمان دەکات، بەڵام کەلتورمان قووڵە.' لێرەدا تێگەیشتم کە من ڕووبەڕووی شەڕکەرێکی گەریلای سادە نەبوومەتەوە، بەڵکو لەبەردەم ڕووناکبیرێکی خاوەن بەهرەدام کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتووە چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتووەتەوە."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی چوارەم: کۆتا ماڵاوایی''' "کاتێک کاتی ئەوە هات کەمەرزەکە ببڕمەوە و عێراق جێبهێڵم، دڵشاد لەوێ بوو بۆ ئەوەی تا دواین مەیل دڵنیا بێت لە سەلامەتیم. تەوقەی لەگەڵ کردم، لەژێر جەمەدانییە کوردییە ڕەسەنەکەیدا زەردەخەنەیەکی گەرمی کرد و پێی گوتم ڕاستی لەسەر ئەو شتانە بنووسم کە بە چاوی خۆم بینومن. ئەوە دواین جار بوو کە ڕوخساری ئەوم بینی، کە لە پشتەوەی سێبەری تیژ و جوانی چیاکانی زاگرۆسدا نەخشابوو."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی پێنجەم: هەواڵی شەهیدبوونەکەی''' "دوای چەند مانگێک، لە کاتێکدا لە دەرەوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە سەلامەتی خەریکی کارکردن بووم لەسەر یاداشتەکانم، نامەیەکم پێگەیشت کە هەواڵێکی جەرگبڕی لە بەرەکانی جەنگەوە پێبوو: دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکدا شەهید بوو. ئەو لە بەهاری ساڵی ١٩٨١دا گیانی بەخت کرد. بیستنی ئەم هەواڵە خەمێکی قورس و خنکێنەری هێنایە ڕێم. دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە."<ref name=":2" /> [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269 لەکوردپیدیاوە]: شەهیدان عەبەى مەلا و شەهید دڵشاد بەنگینە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= شەهیدان عەبەی مەلا و دڵشاد تۆفیق بەنگینە|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269}}</ref> https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269<ref>https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269</ref> بەڤیدیۆ ژیانی شەهید دڵشاد تۆفیق بەنگینە [https://www.youtube.com/watch?v=i08wpMMjK5U لەیوتیوبەوە]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=i08wpMMjK5U</ref> [https://www.hoshyary.com/detail/16002 مەکتەبى راگەیاندن و هوشیارى]: شەهید دڵشاد بەنگینە کانییەک لەبیری جوان <ref>https://www.hoshyary.com/detail/16002</ref> https://www.hoshyary.com/detail/16002 '''شەهیدبوون''' فەرماندە دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە ڕۆژی '''١٥ی ئەیلوولی ساڵی ١٩٨١'''، لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکێکی گرنگدا لە شەڕێکی ناوخۆییدا شەهید بوو و چووە ڕیزی کاروانی نەمرانەوە. کاپلان کاتێک لە دەرەوەی عێراق هەواڵی شەهیدبوونی هاوڕێ و ڕێبەرەکەی دەبیستێت، بە قووڵی خەمبار دەبێت و دەنووسێت:<ref name=":0" /> «دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە.»<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == * کاپلان، ڕۆبێرت دی (١٩٩٦). ''The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century''. Random House. * [[iarchive:1_20260619_20260619_1024/Dilshad Tofiq Bangena/|«ئەرشیفی دیجیتاڵی دڵشاد تۆفیق بەنگینە»]]. Internet Archive. * [https://www.hoshyary.com/detail/16002 «شه‌هید دڵشاد به‌نگینه»]. هوشیاری (hoshyary.com). * [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269 «شەهیدان عەبەی مەلا و دڵشاد تۆفیق بەنگینە»]. کوردیپێدیا. * [http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ «Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan»]. r {{reflist}} <ref>کاپلان، ڕۆبێرت دی (١٩٩٦). The Ends of the Earth. Random House. pp. 240–265.</ref> <ref>[[iarchive:1_20260619_20260619_1024/Dilshad Tofiq Bangena/|«ئەرشیفی دیجیتاڵی دڵشاد تۆفیق بەنگینە»]]. Internet Archive. لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.</ref> <ref>[https://www.hoshyary.com/detail/16002 «شه‌هید دڵشاد به‌نگینه»]. هوشیاری. لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.</ref> <ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269 «شەهیدان عەبەی مەلا و دڵشاد تۆفیق بەنگینە»]. کوردیپێدیا. لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.</ref> <ref>[http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ «Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan»]. robertdkaplan.com. لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.</ref>{{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} a78d57z8pt8729wt2r2ogq30laiy4fd 0 296456 1598594 1598192 2026-07-05T12:06:03Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598594 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{Infobox military conflict|conflict=|width=|partof=[[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|شەڕی ٢٠٢٦ی ئێران]]، [[قەیرانی ٢٠٢٦ی کورد و ئێران]]|image={{multiple image | border = infobox | perrow = 2 | total_width = 350 | image1 = Blast from an Iranian attack on the Kurdistan Region.png | image2 = Burnt out vehicle Kurdistan Region March 2026 after Iranian attacks.png | image3 = Destroyed glass civilians areas Kurdistan Region after Iranian attacks.png | image4 =Workers remove rubble after Iranian attacks Kurdistan Region.png |footer = چەند وێنەیەکی ھێرشەکان }}|caption=|date=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦ – ئێستا (٣ مانگ و ١ ھەفتە و ٦ ڕۆژ)|place=[[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]]، بە تایبەتی [[ھەولێر]] و دەوروبەری|coordinates=|map_type=|map_relief=|latitude=|longitude=|map_size=|map_marksize=|map_caption=|map_label=|territory=|result=|status=بەردەوامە|combatants_header=|combatant1={{Tree list}} *{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} [[ئێران]] *{{flagicon image|Axis of Resistance flag.png}} [[تەوەری بەرگری]] **{{flagicon image|Popular Mobilization Forces.jpg}} [[حەشدی شەعبی]] ***{{flagicon image|Flag of Iraqi Turkmans.svg}} [[حەشدی تورکمانی]] ***{{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[خۆڕاگریی ئیسلامی لە عێراق (٢٠٢٠-ئێستا)|مقاوەمەی ئیسلامی]] ****{{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[سەرایا ئەولیا ئەددەم|سەرایا ئەولیا]] ****{{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[ئەسحابول کەھف]] ****{{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[جەیشول غەزەب]] ****{{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[ڕیجال بەئس شەدید|ڕیجال بەئس]] {{Tree list/end}}|combatant2={{Tree list}} *{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[ھەرێمی کوردستان]] *{{flagicon image|Flag of the United States.svg}} [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] * {{flag|United Kingdom}} * {{flag|France}} * {{flag|Italy}} * {{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Official flag of the PDKI.png}} [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|حدکا]] ** {{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} [[پارتی ئازادیی کوردستان|پآک]] ** {{flagicon image|The official Logo of khabat organisation of iranian kurdistan.png}} [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[حیزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران]] * {{flagicon image|Komala's_flag.png}} [[کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران]] {{Tree list/end}}|combatant3=|commander1=|commander2=|commander3=|units1=|units2=|units3=|strength1=|strength2=|strength3=|casualties1={{flagicon image|Popular Mobilization Forces.jpg}} بە لایەنی کەمەوە ٦٠ چەکدار کوژرا و ١٠٠ی تریش بریندار بوون|casualties2={{Tree list}} *{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} ٦ [[پێشمەرگە]] کوژران، ٤٤ی تریش برینداربوون<ref name="Kurdish Casualties 25 March" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/rocket-attack-kills-six-kurdish-peshmerga-fighters-iraqs-kurdistan-sources-say-2026-03-24/|سەردێڕ=Rocket attack kills six Kurdish Peshmerga fighters in Iraq's Kurdistan, sources say}}</ref> *{{flagicon image|Flag Kurdistan Security Protection Agency.png}} ١ [[ئاسایشی ھەرێمی کوردستان|ئاسایش]] کوژرا و ١ی تریش برینداربوو<ref name="Casualties7March" /> *{{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} ١٠ ئەندام کوژران و ھەندێکی تریش برینداربوون *{{flag|France}} ١ سەرباز کوژرا، ٦ی تریش برینداربوون<ref name="France03122026" /> {{Tree list/end}}|casualties3=٤ مەدەنیی کورد کوژران و ٧ی تریش برینداربوون<ref name="Kurdish Casualties 13 March">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/250320264|سەردێڕ=Kurdistan hit by over 450 drones, missiles since start of regional conflict, 14 killed|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Rudaw|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref><ref name="2CivKilled7April" />|notes=|campaignbox= }} لە ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦، لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|شەڕی ئێران لە ساڵی ٢٠٢٦]]، [[ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] و میلیشیا شیعەکانی سەر بە ئێران لە عێراق کە بە پلەی یەکەم لە ژێر چەتری [[حەشدی شەعبی|حەشدی شەعبیدا]] کاریان دەکرد، زنجیرەیەک ھێرشی مووشەکیی بالیستی و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانیان دژی [[ھەرێمی کوردستان]] دەستپێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesperson/2026/03/joint-statement-on-irans-missile-and-drone-attacks-in-the-region/|سەردێڕ=Joint Statement on Iran’s Missile and Drone Attacks in the Region |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=United States Department of State |زمان=en-US}}</ref> لە زۆرینەی ھێرشەکانی سەر عێراق، نزیکەی ٢٠٠ ھێرشیان بۆ سەر ھەرێمی کوردستان بوونە تا ١١ی ئازاری ٢٠٢٦. ھەرێمی کوردستان بووە شوێنی سەرەکیی زۆرینەی ھێزەکانی ئەمریکا دوای کشانەوەی ھێزەکان لە چەند دامەزراوەیەک کە کەوتبوونە ناوەڕاست و ڕۆژاوای عێراق.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Frantzman |یەکەم=Seth J. |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.fdd.org/analysis/2026/03/11/us-condemns-iranian-and-militia-attacks-in-iraq-amid-unclaimed-airstrikes-on-tehran-backed-militias/|سەردێڕ=US condemns Iranian and militia attacks in Iraq amid unclaimed airstrikes on Tehran-backed militias |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Foundation for Defense of Democracies]] |زمان=en}}</ref> گرووپ و کۆمەڵە میلیشیا شیعەکانی سەر بە ئێران؛ [[سەرایا ئەولیا ئەددەم]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/02032026 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=rudaw.net |زمان=en}}</ref> [[خۆڕاگریی ئیسلامی لە عێراق (٢٠٢٠-ئێستا)|بەرخۆدانی ئیسلامی لە عێراق]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://shafaq.com/en/Security/Islamic-Resistance-in-Iraq-67-Operations-in-48h-against-the-US|سەردێڕ=Islamic Resistance in Iraq: 67 Operations in 48h against the US |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> [[جەیشول غەزەب]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.rudawarabia.net/arabic/kurdistan/07042026|سەردێڕ="جيش الغضب" يقول إنه هاجم أربيل ثأراً لمقتل خامنئي ونصر الله |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> [[ڕیجال بەئس شەدید|ڕیجال بەئسش شەدید]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.rudawarabia.net/arabic/kurdistan/070320261|سەردێڕ=مسيرات تائهة وأهداف مدنية.. 8 أيام من هجمات الفصائل المسلحة على إقليم كوردستان |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> و [[ئەسحابول کەھف]]،<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/4774|سەردێڕ=Drone strike hits upscale hotel in Erbil; no casualties |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260307040615/https://thenewregion.com/posts/4774 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The New Region |زمان=en}}</ref> بەرپرسیارێتیی بەشێک لە ھێرشەکانیان لەئەستۆگرت. == پێشینە == ھەرێمی کوردستان لە دوای [[داگیرکردنی عێراق ٢٠٠٣|لەشکرکێشی و داگیرکردنی عێراق لە ٢٠٠٣]]<nowiki/>وە میوانداریی چەندین بنکە و دامەزراوەی سەربازیی ئەمریکای کردووە. لە نێوان [[کشانەوەی ھێزەکانی ئەمریکا لە عێراق (٢٠٢٠–٢٠٢١)|ساڵانی ٢٠٢٠]]—٢٠٢١ و دیسانەوە لە ساڵی ٢٠٢٥—٢٠٢٦، ئەمریکا پڕۆسەی کشانەوەی ھێزەکانی لە عێراق دەستپێکرد. لەم قۆناغانەدا ھێزەکانی ئەمریکا لە ھەرێمی کوردستان نەکێشرانەوە بەڵکوو لەبری ئەوانی تریش لەوێ جێگیرکران،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888439|سەردێڕ=Iraqi militias attack US forces: New Iran war frontline? {{!}} The Jerusalem Post |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Jerusalem Post |زمان=en}}</ref> لەنێویاندا سەربازەکانی [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا|ئیدارەی خۆسەری باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریاش]] گواسترانەوە ھەرێمی کوردستان، ئەمەش بووە ھۆی چڕبوونەوەی بەرچاوی کارمەندان و کەرەستەی ئەمریکی لە ھەرێمی کوردستان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Aldroubi |یەکەم=Mina |دوایین٢=Mahmoud |یەکەم٢=Sinan |ناونیشان=https://www.thenationalnews.com/news/mena/2026/03/01/us-troops-attacked-in-erbil-as-iraqi-militants-consider-options/|سەردێڕ=US troops attacked in Erbil as Iraqi militants consider options |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The National |زمان=en}}</ref> ئێران پێشتر بە بیانووی بەئامانجگرتنی «بارەگاکانی [[مۆساد]]» ھێرشی کردووەتە سەر ھەرێمی کوردستان، لەنێویاندا لە کاتی [[ھێرشی مووشەکی بۆ سەر ھەولێر (٢٠٢٢)|ھێرشە مووشەکییەکانی ھەولێر لە ٢٠٢٢]] و [[ھێرشە مووشەکییەکانی ھەرێمی کوردستان و سووریا (٢٠٢٤)|ھێرشەکانی ساڵی ٢٠٢٤]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=After nuclear talks break down, Iran claims ballistic missile attack in Iraq|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/12/irbil-attack-iraq/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Washington Post|زمان=en-US|issn=0190-8286|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220402170549/https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/12/irbil-attack-iraq/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەلایەکی دیکەوە میلیشیا شیعە ھاوپەیمانەکانی ئێران کە لە ناوچەکانی نێوان عێراقی فیدراڵی و ھەرێمی کوردستان چالاکی دەکەن، لە ماوەی ڕابردوودا چەندین جار ھێرشیان کردووەتە سەر بنکەکانی ئەمریکا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/armed-drone-targets-harir-military-base-northern-iraq-sources-2023-11-08/|سەردێڕ=Armed drone targets Harir military base in northern Iraq -sources |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231115182844/https://www.reuters.com/world/middle-east/armed-drone-targets-harir-military-base-northern-iraq-sources-2023-11-08/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Reuters}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Iddon |یەکەم=Paul |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/pauliddon/2026/03/02/militia-drones-and-rockets-bombard-iraqi-kurdistan-amidst-iran-war/|سەردێڕ=Militia Drones And Rockets Bombard Iraqi Kurdistan As Iran War Spreads |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302233511/https://www.forbes.com/sites/pauliddon/2026/03/02/militia-drones-and-rockets-bombard-iraqi-kurdistan-amidst-iran-war/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Forbes}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٥دا [[ھێرشی میلیشیاکانی سەر بە ئێران لە عێراق ٢٠٢٥|فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی میلیشیا شیعەکان ھێرشی کردە سەر کێڵگەی گازی کۆڕمۆر]] و ئاگرێکی بەرفراوانی لێکەوتەوە و زۆریش تیشکی خستە سەر بابەتی پێویستیی ھەرێمی کوردستانی ئۆتۆنۆم بۆ باشترکردن و بەھێزترکردنی سیستەمی بەرگرییە ئاسمانییەکەی.<ref name=":2" /> ھەروەھا ھەرێمی کوردستان شوێنی گیرسانەوەی چەندین پارتی ئۆپۆزسیۆنی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|کوردیی ڕۆژھەڵاتە]] کە لە دەربەدەریدان. ئەم گرووپانە پێشتر [[پێکدادانەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ھێرشی سنووربەزێنیان بۆ سەر ئێران]] دەستپێکردووە و خۆشیان بە ھێرشی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و مووشەکی ئێران کراونەتە ئامانج، لەوانە لە [[ھێرشی ١٧ی خەرمانان|ساڵانی ٢٠١٨]] و [[ھێرشەکانی ٢٠٢٢ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|٢٠٢٢]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/article-884039|سەردێڕ=Kurdish group claims Iran missile, drone attack {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260209144217/https://www.jpost.com/middle-east/article-884039 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Jerusalem Post |زمان=en}}</ref> کە یەکگرتوون لە ژێر دەستی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]]، ئەوان لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|ناڕەزایەتییەکانی ئێران لە ساڵانی ٢٠٢٥-٢٠٢٦]] ڕایانگەیاند کە لە ئەگەری کردەوەی سەربازیی ئەمریکادا ھەوڵی [[قەیرانی ٢٠٢٦ی کورد و ئێران|یارمەتیدان لە ڕووخاندنی ڕژێمی ئێران]] و دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260227170839/https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=rudaw.net |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-february-25-2026/|سەردێڕ=Iran Update, February 25, 2026 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Institute for the Study of War |زمان=en-US}}</ref> == ڕووداوەکان == === تێڕوانینێکی گشتی بۆ ھێرشە سەرەتایییەکان (٢٨ی شوبات-ناوەڕاستی ئازار) === ھەر لەو ڕۆژەی کە شەڕی ئێران لە ساڵی ٢٠٢٦ دەستی پێکرد، ھەرێمی کوردستان بە تایبەتی [[ھەولێر|ھەولێری]] پایتەخت بە خێرایی بوو بە ئامانجێکی سەرەکیی ھێرشەکانی ئێران. دووبارەبوونەوەی تەقینەوە و ئاگادارکەرەوەی ھێرشی ئاسمانی و ڕێگریکردن لە ھەندێک کاتدا بۆ زیاتر لە دوو کاتژمێر لەسەریەک دەبیسترا و بە شێوەیەکی بەرچاو لە چڕیدا زیاتر لە ھێرشەکانی پێشوو بۆ سەر ھەرێمی کوردستان بەردەوام بوو.<ref name=":2"/> لە سێ ڕۆژی یەکەمدا، ھەولێر بەتەنھا لەلایەن زیاتر لە ٧٠ مووشەک و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەوە کرایە ئامانج، لەگەڵ ئەوەشدا سیستەمی بەرگریی ئاسمانیی ئەمریکا و بەڕیتانیا<ref name="US-British air defense">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Iddon |یەکەم=Paul |ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/pauliddon/2026/04/08/the-air-defense-array-that-shielded-iraqi-kurdistan-during-iran-war/|سەردێڕ=The Air Defense Array That Shielded Iraqi Kurdistan During Iran War |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Forbes |زمان=en}}</ref> لە ناوچەکەدا ڕێگرییان لە زۆرینەیان کرد، لە ئەنجامدا زیانێکی کەم یان ھیچ زیانێکی لێنەکەوتەوە.<ref name=":2" /><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Hussein |یەکەم=Dalshad |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://alhurra.com/en/14573|سەردێڕ=Missiles, Sirens, and Darkness: Erbil’s Long Night |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Alhurra |زمان=en-US}}</ref> ئەو شوێنە دیارانەی کە کرانە ئامانج بریتی بوون لە [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھەولێر]]، کە ھێزەکانی ئەمریکای [[شەڕی دژ بە داعش|ھاوپەیمانی نێونەتەوەییی دژی داعش]] بنکەیان لێی ھەیە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-evening-special-report-march-1-2026/|سەردێڕ=Iran Update Evening Special Report, March 1, 2026 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302144041/https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-evening-special-report-march-1-2026/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Institute for the Study of War |زمان=en-US}}</ref> لەگەڵ [[کونسوڵخانەی گشتیی ئەمریکا لە ھەولێر]] کە لە کۆتاییی ساڵی ٢٠٢٥ کرایەوە و گەورەترین کونسوڵخانەی ئەمریکایە لە جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/896852/slug|سەردێڕ=Drones Shot Down Over Erbil Near U.S. Consulate as Iran-Israel Conflict Expands to Iraqi Kurdistan |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260301193638/https://www.kurdistan24.net/en/story/896852/slug |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdistan24 |زمان=en}}</ref> لە دەرەوەی ھەولێریش ھێزەکانی ئەمریکا لە [[بنکەی ئاسمانیی ھەریر]] کرانە ئامانج.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/01032026 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=rudaw.net |زمان=en}}</ref> ھەروەھا ھێرشەکان بارەگای لیوای ١١ی [[پێشمەرگە]]، کە دەکەوێتە نزیک قەزای دێگەڵە لە [[پارێزگای ھەولێر]] و<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/897273/slug|سەردێڕ=Drone Attack Targets Peshmerga Headquarters Near Erbil, Ministry Urges Baghdad to Act |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdistan24 |زمان=en}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Drone-attack-targets-Peshmerga-headquarters-in-Erbil|سەردێڕ=Drone attack targets Peshmerga headquarters in Erbil |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/010320262 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302182246/https://www.rudaw.net/english/kurdistan/010320262 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=rudaw.net |زمان=en}}</ref> و بارەگای فەرماندەییی یەکەی ٧٠ی پێشمەرگەی سەر بە [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] (ی.ن.ک)شی گرتەوە. ئەو ھێرشانە بوونە ھۆی کوژرانی ئەندامێکی [[ئاسایشی ھەرێمی کوردستان|ئاسایش]] و برینداربوونی ئەندامێکی دیکە.<ref name="Casualties7March">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/4784|سەردێڕ=Two killed as drones rain down in Kurdistan Region |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The New Region |زمان=en}}</ref> گرووپە ئۆپۆزیسیۆنە (کۆمەڵە بەرھەڵستکارە) کوردییەکانی ئێران لە [[پارێزگای سلێمانی]] ([[سلێمانی|شاری سلێمانی]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|trans-title=Kurdistan Regional Government (KRG) Security Agency: We don't know whether the attack on Sulaimani was carried out by drones or missiles |ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0303202625 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Rudaw |زمان=en}}</ref> ناوچەی زڕگوێز،<ref name=":4" /> و [[قەزای دووکان]]<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/060320261 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Rudaw |زمان=en}}</ref>)، و لە [[پارێزگای ھەولێر]] ([[پردێ]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/020320263 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Rudaw |زمان=en}}</ref> [[قەزای کۆیە]]،<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/03032026 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Rudaw |زمان=en}}</ref> [[بەنداوی گۆمەسپان|گۆمەسپان]]،<ref name=":3" /> [[خەبات (قەزا)|قەزای خەبات]]<ref name=":5" />) لەوانەش [[پارتی ئازادیی کوردستان (ئێران)|پارتی ئازادیی کوردستان]] (PAK)، [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] (PDKI)، [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]] و [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] و [[کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران|کۆمەڵە ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێرانیش]] کرانە ئامانج.<ref name=":5" /><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Frantzman |یەکەم=Seth J. |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.fdd.org/analysis/2026/03/02/kurdish-iranian-opposition-groups-say-iran-targeted-them-in-northern-iraq-claim-operations-in-iran/|سەردێڕ=Kurdish Iranian opposition groups say Iran targeted them in northern Iraq, claim operations in Iran |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303012209/https://www.fdd.org/analysis/2026/03/02/kurdish-iranian-opposition-groups-say-iran-targeted-them-in-northern-iraq-claim-operations-in-iran/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=FDD |زمان=en}}</ref> لە ٣ی ئازاردا ھێرشەکان بۆ سەر بنکەکانی PDKI (حدکا) چڕتر بوونەوە و لە ئەنجامدا ئەندامێک بەسووکی برینداربوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Drone-attack-targets-Iranian-Kurdish-Party-headquarters-in-Erbil-Province|سەردێڕ=Drone attack targets Iranian Kurdish Party headquarters in Erbil Province |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Three-explosions-rock-Erbil-in-fresh-strike-on-Iranian-Kurdish-opposition-site|سەردێڕ=Three explosions rock Erbil in fresh strike on Iranian Kurdish opposition site |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://caliber.az/en/post/iran-s-irgc-strikes-drones-at-kurdish-opposition-groups-in-northern-iraq|سەردێڕ=Iran's IRGC strikes drones at Kurdish opposition groups in northern Iraq - VIDEO |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=caliber.az |زمان=en}}</ref> ئامانجەکانی دیکە بریتی بوون لە ناوچە مەدەنییەکان لە [[قەزای سۆران]] و [[قەزای شەقڵاوە]]،<ref name=":5"/> و ژێرخانی مەدەنی، وەک ھۆتێل (میوانخانە)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Harir-Base-defenses-neutralize-drone-over-Erbil|سەردێڕ=Harir Base defenses neutralize drone over Erbil |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en |وتەگێڕانەوە="Earlier today, Saraya Awliya al-Dam, an Iraqi armed faction within the Islamic Resistance in Iraq, also claimed responsibility for a drone attack on a hotel in Erbil, alleging it was hosting US soldiers."}}</ref><ref name=":6"/> ژێرخانی وزە،<ref name=":2"/> دامەزراوە گشتییەکان،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Kurdistan-Region-records-470-attacks-107-casualties|سەردێڕ=Kurdistan Region records 470+ attacks, 107 casualties since Feb 28 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> و دامەزراوەکانی [[دوورپەیوەندی]] و [[ڕوانگەی ئاسمانی|ڕوانگەی ئاسمانیی]] کەشوھەوا لەسەر [[کۆڕەک|چیای کۆڕەک]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Double-drone-strike-hits-Mount-Korek-in-Erbil|سەردێڕ=Double drone strike hits Mount Korek in Erbil |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/030320263 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Rudaw |زمان=en}}</ref> و چیای زمناکۆ. لە [[پارێزگای دھۆک]] کێڵگە نەوتییەکانی چەمنکێ لەلایەن دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەوە کرانە ئامانج.<ref name=":5" /> === ناوەڕاستی مانگی ئازار–٧ی نیسان === [[پەڕگە:2026_Iranian_drone_attacks_Kurdistan_Region_video.webm|وێنۆک|ئەو گرتە ڤیدیۆیییانەی دەست [[دەنگی ئەمریکا|دەنگی ئەمەریکای]] کوردی کەوتووە، کە تیایدا ھێرشی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لەلایەن میلیشیاکانی سەر بە ئێرانەوە دەردەکەوێت کە باڵەخانەکانی نیشتەجێبوون لە ھەرێمی کوردستان دەکەنە ئامانج.]] ڕۆژی ١٢ی ئازار، مووشەکێک لە بنکەیەکی سەربازیی ئیتاڵیا لە ھەولێر کەوتەخوارەوە. ھیچ بریندارێکی لێنەکەوتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202603120049|سەردێڕ=Missile hits Italian base in Erbil, no injuries reported |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Iran International]] |زمان=en}}</ref> لە ھەمان ڕۆژدا ھێرشێکی تر بۆ سەر کەمپی مەشق و ڕاھێنان ڕوویدا کە لەلایەن سەربازە فەڕەنسییەکانەوە لە ھەولێر جێگیرکرابوون، سەربازێک کوژرا و شەشی تریش برینداربوون.<ref name="France03122026">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.france24.com/en/middle-east/20260312-middle-east-war-live-israel-lebanon-iran-gulf|سەردێڕ=French soldier killed in drone attack in Iraq’s Kurdish region, Macron says |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260313082831/https://www.france24.com/en/middle-east/20260312-middle-east-war-live-israel-lebanon-iran-gulf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[France 24]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/six-french-soldiers-wounded-iraq-after-drone-attack-army-says-2026-03-12/ |وێبگە=[[Reuters]]}}</ref> ڕۆژی ١٥ی ئازار سێ مووشەکی سوپای پاسداران لە ئۆردووگای گرووپی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانیی کوردیی کۆمەڵە لە ھەرێمی کوردستان کەوتەخوارەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202603156665|سەردێڕ=IRGC missiles hit Iranian Kurdish opposition camp in Iraqi Kurdistan |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Iran International]]}}</ref> لە ٢٤ی ئازاردا، ھێرشێکی موشەکی لە ھەولێر کە بنکەیەکی سەربازیی [[پێشمەرگە|پێشمەرگەی]] کردە ئامانج، بووە ھۆی کوژرانی شەش چەکدار و لانیکەم ٣٠ چەکداریش بە ھۆیەوە برینداربوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/rocket-attack-kills-six-kurdish-peshmerga-fighters-iraqs-kurdistan-sources-say-2026-03-24/|سەردێڕ=Rocket attack kills six Kurdish Peshmerga fighters in Iraq's Kurdistan, sources say|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Reuters]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ڕۆژی ٢٨ی ئازار، شوێنی نیشتەجێبوونی [[نێچیرڤان بارزانی]]، [[سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان|سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]]، بە ھێرشێکی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لە [[دھۆک]] کرایە ئامانج. ڕۆژی دواتر ''[[ڕۆیتەرز|ئاژانسی ڕۆیتەرز]]'' بڵاوی کردەوە، بەرگریی ئاسمانی لەنزیک شوێنی نیشتەجێبوونی [[مەسعوود بارزانی]]، سەرۆکی پێشووی ھەرێمی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان لە ھەولێر، ڕێگریی لە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان کردووە. ڕووداوەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک ھەڵکشانێکی بەرچاو تەماشا کران، بەزاندنی «ھێڵی سوور» وەک پەیامێکی سیاسی دەبینرا بە ئامانجی تێکدانی بێلایەنیی ھەرێمی کوردستان و ڕۆڵە نێوەندگیرییەکەی لە ململانێکاندا، و ھەروەھا ئیدانەکردنێکی بەربڵاوی نێونەتەوەییی لێکەوتەوە.<ref name=":11">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Frantzman |یەکەم=Seth |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/03/home-of-kurdistan-region-president-targeted-american-universities-threatened-as-attacks-escalate-in-iraq.php|سەردێڕ=Home of Kurdistan Region president targeted, American universities threatened as attacks escalate in Iraq |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=FDD's Long War Journal |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Aydogan |یەکەم=Sohan |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/opinion/01042026 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Rudaw |زمان=en}}</ref> لە ئاگادارییەکی ئەمنیی [[کونسوڵخانەی ئەمریکا لە بەغدا|باڵیۆزخانەی ئەمەریکا]] لە ٢٩ی ئازاردا ھۆشداریدرا لەوەی کە ئێران و میلیشیا ھاوپەیمانەکانی ڕەنگە زانکۆ ئەمریکییەکانی سلێمانی و دھۆک و ھەروەھا دامەزراوەکانی دیکەی پەیوەست بە ئەمریکا لە ھەرێمی کوردستان بکەنە ئامانج.<ref name=":11"/> تا کۆتاییی مانگی ئازاری ٢٠٢٦، ھەرێمی کوردستان بە «زیاتر لە ٤٥٠ فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و مووشەک» بەئامانجگیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/250320264 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Rudaw]] |زمان=en}}</ref> [[پەڕگە:Burning_industrial_building_Kurdistan_Region_April_2026_after_Iranian_attacks.png|وێنۆک|سووتانی دامەزراوەیەکی پیشەسازی لە ھەرێمی کوردستان دوای ھێرشی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و مووشەک.]] ڕۆژی ١ی نیسان، سێ فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێران بە ناوەکانی شەھید لە نزیک شاری ھەولێر دامەزراوەکانی پەیوەست بە کۆمپانیای نەوتی بەڕیتانیی [[کاسترۆل|کاسترۆڵیان]] کردە ئامانج و زیانیان بە ژێرخانی وزە گەیاندووە بەڵام ھیچ زیانێکی گیانیی نەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Donaldson|یەکەم=Marcus|ناونیشان=https://www.gbnews.com/news/iran-war-british-oil-firm-strike-iraq-erbil-castrol|سەردێڕ=Massive explosion as drone strikes British oil firm in Iraq after chilling Iran warning|ئیش=GB News|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> لە ھەمان ڕۆژدا ھێرشێکی دیکەی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کێڵگەی نەوتی سەرسنگی لە ناوچەی چەمنکێی [[پارێزگای دھۆک]] کردە ئامانج کە بەڕێوەدەبردرێت لەلایەن کۆمپانیای HKN Energy کە بنکەکەی لە ئەمریکادایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.iraqinews.com/iraq/breaking-drone-attack-targets-sarsang-oilfield-in-northern-iraq/|سەردێڕ=Breaking: Drone attack targets Sarsang oilfield in northern Iraq |وێبگە=Iraqi News}}</ref> لە ٢ی نیساندا دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کارگەیەکی خەڵووزیان لە ھەولێر تێکشکاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/010420261 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=rudaw.net |زمان=en}}</ref> لە ٥ی نیسان دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لە گەڕەکی بەختیاریی [[سلێمانی|شاری سلێمانی]] ناوچەی نیشتەجێبوونی چڕدانیشتوویان بەئامانجگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.dengeamerika.com/a/drone-attacks-suli-kurdistan/8134608.html|سەردێڕ=Taxeke Bajarê Silêmanîyê Rastî Du Êrîşên Dronan Tê |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Voice of America |زمان=ku}}</ref> ڕۆژی ٧ی نیسان، فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان لە گوندی دارەشەکران لە باکووری ھەولێر ماڵی خێزانێکی کردە ئامانج و بە ھۆیەوە ژن و مێردێک کوژران و منداڵەکانیان دوای خۆیان جێھێشت. [[دژە تیرۆری ھەرێمی کوردستان|بەرەنگاربوونەوەى تیرۆری ھەرێمی کوردستان]] ڕایگەیاند کە فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکە «لە ئێرانەوە ھەڵدراوە» و ھێرشەکەش ئیدانەیەکی بەرفراوانى سەرکردە کوردەکانى لێکەوتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/070420261 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Rudaw}}</ref><ref name="2CivKilled7April">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5053|سەردێڕ=Family torn apart: Drone strike kills couple near Erbil |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The New Region |زمان=en}}</ref> === لە کاتی ئاگربەستی شەڕی ئێران (٨ی نیسان-٢١ی نیسان) === سەرەڕای [[ئاگربەستی ٢٠٢٦ی شەڕی ئێران]]، ھێرشەکانی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان بەردەوامبوون. ڕۆژی ١٤ی نیسان، کەمپێکی سەر بە حدکا لە نزیک [[کۆیە]]، ھەروەھا دوو کەمپی سەر بە کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان لە سنووری پارێزگای سلێمانی و ھەولێر، لەلایەن فڕۆکە بێفڕۆکەوانە ھێرشبەرییە تاکلایەنەکانی ئێرانەوە کرانە ئامانج و بە ھۆیەوە دوو ئەندام برینداربوون. فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی دیکەش لەلایەن فڕۆکە جەنگییەکانەوە ڕێگرییان لێکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5109|سەردێڕ=Iranian drones towards Kurdistan Region intercepted: Kurdistan CT |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The New Region |زمان=en}}</ref> ==== کوژرانی غەزال مەولان ==== {{سەرەکی|کوژرانی غەزال مەولان}} [[پەڕگە:غەزال_مەولان.png|وێنۆک|247x247پیکسڵ|وێنەیەکی غەزال مەولان لە کاتی پێشمەرگایەتیدا]] غەزال مەولان، ژنێکی تەمەن ١٨ ساڵان، ئەندامی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان، لە ١٤ی نیسان لە ھێرشێکی ئێراندا بە ھۆی برینەکانییەوە گیانی لەدەستدا.<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5119|سەردێڕ=Iranian Kurdish opposition groups face attacks despite ceasefire |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The New Region |زمان=en}}</ref> مردنەکەی مشتومڕ و کاردانەوەی گشتیی بە دوای خۆیدا ھێنا، دوای ئەوەی ھەواڵەکان باسیان لەوە کرد کە لە چەندین نەخۆشخانەی [[سلێمانی]] دوورخراوەتەوە، گوایە بە ھۆی ترسی کاردانەوەی ئێرانەوە بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://hengaw.net/en/news/2026/04/article-45|سەردێڕ=Hengaw statement on denial of medical care and violation of the right to life following IRGC drone attacks |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Hengaw |زمان=en}}</ref> کە ڕەنگە ئەمەش ھۆکاری مردنەکەی بووبێت. سەرەتا لە نەخۆشخانەی شۆڕش، سەر بە [[وەزارەتی پێشمەرگە|وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە]] چارەسەری وەرگرتووە، بەڵام بە ھۆی سەختیی برینەکانییەوە پێویستیی بە گواستنەوەی بۆ چاودێریی تایبەت ھەبووە. ناوبراو لە نەخۆشخانەی شۆڕشەوە بە ئۆتۆمبێلی فریاگوزارییەوە گواسترایەوە، بە یاوەریی ئەندامێکی کۆمەڵە و پزیشکێکی نەخۆشخانەی شۆڕش. بەپێی زانیارییەکان، لەکاتی گەیشتنیان بە نەخۆشخانەی ئاسیا، کارمەندان وەرگرتنی غەزالیان ڕەتکردووەتەوە و ڕایانگەیاندووە کە ناتوانن «کەیسەکە بگرنەدەست». ھەروەھا لە نەخۆشخانەی بەخشین کە لە نزیکەوەی بوو، بەھۆی نەبوونی «مۆڵەتی پۆلیس»ەوە، چارەسەری بۆ نەکرا. بەڕێوەبەرەکەی وتی کە لە پەیوەندیدایە لەگەڵ بەرپرسانی ئەمنی و داوای ڕەزامەندی دەکات. دوای ٢٠ خولەک دواکەوتن، غەزال و ھاوەڵەکانی بەڕێکەوتن بۆ ئەوەی بەدوای نەخۆشخانەیەکی تردا بگەڕێن. دەوترێت دامەزراوەیەکی دیکەی ناحکوومی دوای ئەوەی زانیویەتی پێشمەرگەی کۆمەڵەیە، کۆتاییی بە چارەسەر ھێناوە، ھاوکات نەخۆشخانەی فارووق نزیکەی پێنج خولەک دوای پەیوەندییە سەرەتایییەکە ڕەزامەندیی دەربڕیوە لەسەر وەرگرتنی. بەڵام پێشتر لەگەڵ گەیشتنیان مردبوو. ھەروەھا باس لەوە کرا کە مزگەوتە ناوخۆیییەکان ڕێگەیان نەداوە [[پرسە لە ئیسلامدا|ڕێوڕەسمی پرسە]] جێبەجێ بکرێت و گۆڕستانە گشتییەکان سەرەتا ڕەتیانکردووەتەوە بە خاک بسپێردرێت. نزیکەی ١٥٠ بیرمەند و ھونەرمەند و چاڵاکانی مەدەنیی کورد لە بەیاننامەیەکی ھاوبەشدا کردەوەی نەخۆشخانەکانیان شەرمەزارکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://en.964media.com/46937/|سەردێڕ=The night Ghazal Mawlan died |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=964media |زمان=en-US}}</ref> ''دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ'' لە ھەرێمی کوردستان ڕەتکردنەوەی چاودێریی پزیشکیی بە پێشێلکردنی [[مافی ژین|مافی ژیان]] وەسفکرد. ھەروەھا ئەم ڕووداوە بووە ھۆی ناڕەزایەتییەک کە لەلایەن پێکھاتەکانی [[دانیشتووانی کورد|ڕەوەندی کوردییەوە]] ڕێکخرابوو، لە کاتێکدا دەوترێت ھەندێک لە دانیشتووانی ناوچەکە ھەڕەشەی دانانی [[خێوەتی ناڕەزایەتی|خێوەتی ناڕەزایەتییان]] کردووە. [[عەبدوڵڵا موھتەدی]] داوای کەمکردنەوەی توندوتیژیی کرد و داوای لە دەسەڵاتداران کرد کە چارەسەری ناڕەزایەتیی گشتی بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/908596/slug|سەردێڕ=Mawlan Case: Care Denial, Funeral Dispute After Drone Strike |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdistan24 |زمان=en}}</ref> میدیاکانی لایەنگری [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] (پ.د.ک) بەرپرسیارێتییان بۆ دەسەڵاتدارانی ھەرێم گەڕاندەوە و ئاماژەیان بە [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] (ی.ن.ک) و پارتە ئیسلامییەکان و نەخۆشخانەکانی سەر بە یەکێتی کرد و ڕەخنەیان لێگرتن. ڕایانگەیاند کە: ''خۆ ئەگەر ئەم بریندارە «سەربازێکی دوژمن» بووایە، ئەوا نەخۆشخانە ئیسلامییەکە چارەسەری بۆ دەکرد و «[[ئەمیر]]» سەردانی دەکرد و «[[جاش]]<nowiki/>‌پەرلەمانتارەکان»یش چاودێرییان دەکرد، لە کاتێکدا کە ئەمە چەکدارێکی کورد بووە و ئەو مامەڵەیان لەگەڵدا نەکردووە''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٦|trans-title=Lawyer Karzan Hanarayi: The party authorities in Sulaimani are primarily responsible for what happened to martyr Ghazal |ناونیشان=https://www.basnews.com/so/babat/910943 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=BasNews}}</ref> لە ١٥ تا ١٦ی نیسان پێنج ھێرشی جیاواز لە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان ھەرێمی کوردستانیان کردە ئامانج. یەکێک لەو جۆرە ھێرشانە پارتی PAKی کردە ئامانج، کە ڕایگەیاندبوو ھیچ زیانێکی گیانیی نەبووە.<ref name=":12"/> لە ١٧ی نیسان ھێرشەکانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێران بۆ سەر کەمپی حدکا لە بالیسان لە ڕۆژھەڵاتی [[شەقڵاوە]] و لە ناوچەی جەژنیکان سێ ئەندام کە دوو ژنیان تێدابوو کوژران و ژمارەیەکی دیکەش بریندار بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://hanahr.org/en/news/three-peshmergas-killed-and-several-others-injured-following-islamic-republic-drone-attacks-on-pdki-headquarters/|سەردێڕ=Three Peshmergas Killed and Several Others Injured Following Islamic Republic Drone Attacks on PDKI Headquarters {{!}} Hana Human Rights Organization |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Hana Human Rights Organization |زمان=en-CA}}</ref> === درێژکردنەوەی ئاگربەستی شەڕی ئێران (٢١ی نیسان–ئێستا) === لە ٢٢ی نیساندا، PAK ئیدیعای کرد کە ھێرشی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێران بۆ سەر یەکێک لە بنکەکانی بووە ھۆی برینداربوونی سێ کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|trans-title="PAK: Our base was attacked with drones and 3 Peshmerga were injured" |ناونیشان=https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/220420262 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Rûdaw}}</ref> لە مانگی ئایاردا، ھەواڵەکان لە بارەی ھێرشی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و مووشەکی ئێران لە ناوچەکە بەردەوام بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/130520261 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Rudaw}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/KRSC-Missiles-drones-target-Iranian-Kurdish-camp-in-Al-Sulaymaniyah|سەردێڕ=KRSC: Missiles, drones target Iranian Kurdish camp in Al-Sulaymaniyah |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> لە ڕێککەوتی ٨ی حوزەیران، [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] دەستیان کرد بە ھێرش بۆ سەر بارەگاکانی ئۆپۆزسیۆنی کورد لە ناوچەکە.<ref>https://www.aa.com.tr/en/middle-east/iran-strikes-headquarters-of-kurdish-opposition-groups-in-northern-iraq-amid-tensions-with-israel/3959671</ref> == وەڵامدانەوە == === ھەرێمی کوردستان === لە ھەنگاوێکی خۆپارێزیدا، کێڵگەی گازی کۆڕمۆر، پێدانی گازی بۆ وێستگەکانی کارەبا لە ھەرێمی کوردستان ڕاگرت بە ھۆی ترسی ئەوەی کە بکرێتە ئامانج لەلایەن ھێرشەکانەوە، ئەمەش بووە ھۆی پچڕانی کارەبا.<ref name=":0"/> لە بەرامبەر بەئامانجگرتنی یەکێک لە بنکە سەربازییەکان، پێشمەرگە ھۆشداریی دا لەوەی «بەردەوامیی ئەو کردەوە تیرۆریستییانە بێ وەڵام نابێت».<ref name=":1"/> دوای مانگێک بەیاننامەیەکی ھاوشێوە بڵاوکرایەوە و دووپاتی لەوە کردەوە کە ئەگەر حکوومەتی عێراق نەتوانێت لە دژی «گرووپە تیرۆریستییەکان» کاربکات کە بە ھێرشی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و مووشەک ھەرێمی کوردستان دەکەنە ئامانج، [[وەزارەتی پێشمەرگە|وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە]] «ناچار دەبێت ھەڵوێستێکی جیاواز بگرێتەبەر».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5047|سەردێڕ=Peshmerga ministry blames Baghdad for failing to act on drone attacks |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The New Region |زمان=en}}</ref> دواتر [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] دەوامی فەرمیی لە سەرجەم قوتابخانە و زانکۆ و پەیمانگاکانی سەرتاسەری ھەرێم لە ١ تا ٤ی ئازار ڕاگرت. ھەروەھا [[دژە تیرۆری ھەرێمی کوردستان|بەرەنگاربوونەوەی تیرۆری ھەرێمی کوردستان]] داوای لە دانیشتووان کرد کاتێک دەنگی ئاگادارکەرەوەی ھێرشی ئاسمانی بیسترا، بەدوای پەناگەدا بگەڕێن.<ref name=":0"/> ھێرشەکان قوتابخانە و [[پێڕستی زانکۆکانی ھەرێمی کوردستان|زانکۆکانی]] سەرتاسەری ھەرێمی کوردستانیان ناچارکرد وانە بە شێوەی کەسی بۆ ماوەیەکی درێژ ڕابگرن، ئەمەش بووە ھۆی گۆڕینی خوێندن بۆ خوێندنی سەرھێڵ (ئۆنڵاین).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/31032026 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=rudaw.net |زمان=en}}</ref> دوابەدوای چەند ڕۆژێک لە ھێرش بۆ سەر ھەرێمی کوردستان، سەرکردە کوردەکان لەوانە [[مەسعوود بارزانی]] و [[بافڵ تاڵەبانی]] ھۆشدارییان دا بە حکوومەتی عێراقی فیدراڵ کە ھەنگاوی «جددی» بنێت بۆ ڕاگرتنی ھێرشەکانی میلیشیا شیعەکان کە لە سنوورەکانی عێراقدا چالاکی دەکەن، ڕایانگەیاند «خۆڕاگرتنیش سنووری خۆی ھەیە».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/080320262 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260309203053/https://www.rudaw.net/english/kurdistan/080320262 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Rudaw |زمان=en}}</ref> === حکوومەتی عێراق === لە کۆتاییی مانگی نیساندا حکوومەتی عێراق نیازی خۆی دەربڕی بۆ بەدەستھێنانی سیستەمی دژە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان، بەڵام ڕایگەیاند کە ھیچیان بۆ ھەرێمی کوردستان دابین ناکرێن. شرۆڤەکاران بڕیارەکەیان بە «زیاد[کردن]ی سووکایەتی» وەسفکرد، ئاماژەیان بەوە دا کە ھەرێمی کوردستان لە نێو ئەو ناوچانەدا بووە کە زۆرترین زیانی بەرکەوتووە بە ھۆی ھێرشەکانەوە، ھاوکات توانای بەرگریی ئاسمانی خۆی نەبووە و ڕێگەی پێنەدراوە بەشێوەیەکی سەربەخۆ ئەو جۆرە سیستەمە دەستەبەر بکات.<ref name="Forbes3May">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Iddon |یەکەم=Paul |ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/pauliddon/2026/05/03/iran-war-created-surge-in-demand-for-cost-effective-anti-drone-rockets/|سەردێڕ=Iran War Sparks Surge In Demand For Cost-Effective Anti-Drone Rockets |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Forbes |زمان=en}}</ref> === وەڵامدانەوەی سەربازیی ئەمریکا === ئەمریکا وەڵامی ھێرشەکانی دایەوە و گرووپەکانی ھاوپەیمانی ئێرانی کردە ئامانج کە چەند کوتلەیەکی بەشێکن لە حەشدی شەعبی.<ref name=":7"/><ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/4824|سەردێڕ=Strikes on PMF bases in Iraq kill at least 30: Sources |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260313232046/https://thenewregion.com/posts/4824 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The New Region |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899944/slug|سەردێڕ=Airstrikes Hit PMF Positions in Anbar and Kirkuk, Causing Dozens of Casualties |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdistan24 |زمان=en}}</ref> ئەو شوێنانەی کە کرانە ئامانج بریتی بوون لە پێگەکانی حەشدی شەعبی لە [[مووسڵ]] و [[دەشتی نەینەوا|دەشتەکانی نەینەوا]] و<ref name=":9">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/article-889728|سەردێڕ=Iran backed militia bases in Iraq targeted in airstrikes {{!}} The Jerusalem Post |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The Jerusalem Post |زمان=en}}</ref> [[کەرکووک]] و [[پارێزگای ئەنبار]]. بەشێک لە ھێرشەکان بە «تووند» وەسف کران و لە ئەنجامدا لانیکەم ٣٠ چەکداری حەشدی شەعبی کوژران و چەند چەکدارێکی دیکەش برینداربوون.<ref name=":8"/> دەوترێت بەشێک لەو کەسانەی لە کەرکووک کوژراون، ئەندامی [[حەشدی تورکمانی|لیواکانی تورکمان]] (حەشدی تورکمانی) بوون لە ناو حەشدی شەعبی.<ref name=":9" /> لە ١٨ی ئازاردا، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی بەدر]] کە ھاوپەیمانی ئێرانە، [[ھادی عامری]]، ڕایگەیاند کە ھێرشە ئاسمانییەکانی ئەم دوایییە بۆ سەر ھێزی ئاسمانیی بەڕیتانیا زیاتر لە ٦٠ چەکداری کوشتووە و زیاتر لە ١٠٠ چەکداریش برینداربوون، ھێرشەکانی بە پەرەسەندنێکی بەرچاو وەسفکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.newarab.com/news/dozens-killed-strikes-iran-allied-pmf-militia-iraq|سەردێڕ=Dozens killed in strikes on Iran-allied PMF militia in Iraq |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The New Arab}}</ref> === کاردانەوە دیپلۆماسییەکان === ==== وڵاتەکان ==== {{Flag|United Arab Emirates}} (ئیمارات): ئیمارات ھێرشەکەی سەر بنکەیەکی پێشمەرگە لە ٢٤ی ئازار ئیدانەکرد و بە «[[تیرۆریزم|ھێرشی تیرۆریستی]] دژی کوردەکان» وەسفکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Frantzman |یەکەم=Seth |ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/03/6-kurdistan-regional-government-soldiers-killed-in-iranian-attack-on-northern-iraq.php |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=FDD's Long War Journal |زمان=en-US |سەردێڕ=6 Kurdistan Regional Government soldiers killed in Iranian attack on northern Iraq}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://gulfnews.com/world/mena/uae-condemns-irans-unprovoked-terrorist-attacks-targeting-kurdistan-region-of-iraq-1.500486285|سەردێڕ=UAE condemns Iran’s unprovoked terrorist attacks targeting Kurdistan Region of Iraq |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Gulf News |زمان=en}}</ref> {{Flag|United Kingdom}} (بەڕیتانیا): وەزیری دەرەوەی بەڕیتانیا ییڤێت کۆپەر ئیدانەی ھێرشە بێفڕۆکەوانەکانی کرد، وە ھاوسۆزیشی بۆ قوربانییەکان دەربڕی، و پشتیوانیی بەڕیتانیاشی بۆ ئاشتی، سەقامگیری و بەردەوامبوونی ھاوکاری لەگەڵ ھەرێمی کوردستان دووپاتکردەوە.<ref name=":10">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/en/story/357822|سەردێڕ=International Leaders Condemn Drone Attack on Kurdistan Region President’s Residence |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Gulan Media |زمان=en}}</ref> {{Flag|United States}} (ئەمریکا): بەگوێرەی ''ئاکسیۆس'' سەرۆک [[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد تڕامپ]] لەگەڵ سەرکردەکانی دوو حیزبی سەرەکیی ھەرێمی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] و [[بافڵ تاڵەبانی|بافڵ تاڵەبانیدا]] قسەی کرد، ڕۆژێک دوای ئەوەی ھێرش و بۆردوومانەکان دەستیان پێکرد، گفتوگۆیان لەسەر ئەوە کرد کە بە بابەتە «ھەستیارەکان» وەسفکرابوون. لە ١ی نیسانی ٢٠٢٦، سەرۆکی ھەرێمی کوردستان [[نێچیرڤان بارزانی]] پەیامێکی لە سەرۆکی ئەمریکاوە، دۆناڵد تڕامپ، وەرگرت، کە لەلایەن نێردراوی ئەمریکا [[تۆم بێرێک|تۆم باڕاک]] بڵاوکرایەوە. تڕامپ ھێرشەکانی سەر ھەرێمی کوردستانی ئیدانەکرد، لەنێویاندا ھێرشێکی فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان بۆ سەر شوێنی نیشتەجێبوونی نێچیرڤان بارزانی لە دھۆک، و ھاوسۆزیی بۆ ھێزی پێشمەرگە دەربڕی کە لە ھێرشێکی مووشەکیی ئێرانی لە ٢٤ی ئازاردا، چەند پێشمەرگەیەک کوژران، کە ھیوایان خواست کە بریندارەکان بەخێرایی چاکببنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=van Wilgenburg|یەکەم=Wladimir|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/4552|سەردێڕ=President Trump Condemns Attacks on Kurdistan|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260420214814/https://kurdistanchronicle.com/babat/4552|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{Flag|France}}: لە ٢٨ی ئازار، سەرۆکی فەڕەنساش [[ئێمانوێل ماکرۆن|ئیمانوێل ماکڕۆن]] ھاوسۆزیی خۆی دەربڕی بۆ سەرۆکی ھەرێمی کوردستان، نێچیرڤان بارزانی، و خێزانەکانی شەش پێشمەرگەکە کە لە ھێرشێکی مووشەکیی ئێرانی لە سۆران، لە ٢٤ی ئازار کوژران، و ئاواتی چاکبوونەوەی خێرای بۆ بریندارەکان خواست.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=van Wilgenburg|یەکەم=Wladimir|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/4542|سەردێڕ=Iraq, France Condemn Drone Attack on Kurdistan Region President Residence|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260420174312/https://kurdistanchronicle.com/babat/4542|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{Flag|Germany}}: لە ٢ی نیسان، نێچیرڤان بارزانی پەیوەندیی تەلەفۆنی لەگەڵ گیزا ئاندریاس ڤۆن گەیەر کرد، وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیای فیدڕاڵی، سەبارەت بە ھێرشەکانی ئەم دوایییە بۆ سەر ھەرێمی کوردستان، کە ڤۆن گەیەر پشتیوانیی ئەڵمانیای دووپاتکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/020420261 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=rudaw.net |زمان=en}}</ref> {{Flag|Jordan}}: شا [[عەبدوڵڵای دووەم|عەبدوڵڵای دووەمی ئوردن]] نامەیەکی نارد کە ھاوسۆزیی بۆ سەرۆکی ھەرێمی کوردستان و خێزانەکانی قوربانییانی ھێرشی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان لە ٢٤ی ئازار لە بنکەیەکی پێشمەرگە لە سۆران دەربڕی.<ref name=":10"/> {{Flag|Qatar}}: سەرۆکوەزیرانی قەتەڕ و وەزیری دەرەوەی قەتەڕ محەممەد بنو عەبدولڕەحمان ئەلتانی ھێرشەکانی سەر ھەرێمی کوردستانیان ئیدانەکرد، کە لە ٢٨ی شوباتەوە ئەنجامدراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=van Wilgenburg |یەکەم=Wladimir |ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢٦ |ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/4553|سەردێڕ=KRG, Qatar PM Condemn Attacks on Kurdistan and Qatar |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦ |وێبگە=Kurdistan Chronicle}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanchronicle.com/babat/4553 |date=تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> {{Flag|Saudi Arabia}}: وەزارەتی دەرەوەی سعوودییە بە تووندی ئیدانەی ئەو ھێرشانەی کرد بۆ سەر شوێنی نیشتەجێبوونی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان، نێچیرڤان بارزانی، و سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان مەسعوود بارزانی، ھەروەھا ھەموو ھێرشەکانی تری دژی ھەرێمی کوردستان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://saudigazette.com.sa/article/660218/saudi-arabia/cma-approves-regulatory-framework-to-offer-special-purpose-acquisition-companies-in-nomu-parallel-market|سەردێڕ=CMA approves regulatory framework to offer Special Purpose Acquisition Companies in Nomu parallel market |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Saudi Gazette |زمان=en}}</ref> ==== قەوارە نا-وڵاتەکان ==== [[پەڕگە:Protests_qamishlo_March_2026_against_Iranian_attacks_on_the_Kurdistan_Region.png|وێنۆک|لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢٦ لە [[قامیشلۆ|شاری قامیشلۆ]]، لە [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا|ڕۆژاڤا]]، [[سووریا]] خۆپیشاندان دژی ھێرشەکانی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان بەڕێوەچوو.]] {{Flagicon image|Flag of the Arab League.svg}} [[کۆمکاری عەرەبی]]: سکرتێری گشتیی کۆمکاری عەرەبی ئەحمەد ئەبول غەیس لە پەیوەندییێکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ سەرۆکی ھەرێمی کوردستان نێچیرڤان بارزانی ھێرشی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی ئیدانەکرد.<ref name=":10"/> {{Flagicon image|Star Green.svg|border=no}} [[ھاوپەیمانیی عەزم|هاوپەیمانیی عەزم]]: عەزم، کە گرووپێکی سیاسیی سوننەیە، بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە کە ھێرشەکەی سەر شوێنی نیشتەجێبوونی نێچیرڤان بارزانیی ئیدانەکرد.<ref name=":11"/> {{Flagicon image|Flag of Koma Civakên Kurdistanê.svg}} [[کۆما جڤاکێن کوردستان]] (کەجەکە): ڕێکخراوەکە بە تووندی ھێرشەکانی ئیدانەکرد لە بەیاننامەیەکی نووسراودا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://english.anf-news.com/kurdistan/kck-condemns-the-attack-on-nechirvan-barzani-s-residence-84659|سەردێڕ=KCK condemns the attack on Nechirvan Barzani’s residence |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=ANF News |زمان=en}}</ref> {{Flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[ئەنجومەنی نیشتمانیی کورد (سووریا)|ئەنجوومەنی نیشتمانیی کورد]] (ئەنەکەسە): سکرتێری گشتیی ئەنەکەسە ھێرشەکانی بە «ھێرشێکی ئاشکرا و دڕندانە» ناوبرد و ئدانەی کردن کە بەشێکە لە ھەوڵە فراوانەکان بۆ «دروستکردنی ناسەقامگیری لە ھەرێمی کوردستان» و لاوازکردنی سەروەرییەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.welattv.net/node/25189|سەردێڕ=Kurdish National Council: Attack on Kurdistan Region Aims to Undermine Security and Constitutional Experience |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.welattv.net |زمان=en}}</ref> {{Flagicon image|Ahekma tayar.png}} [[بزووتنەوەی حیکمەتی نیشتمانی]]: سەرکردەی سیاسیی شیعەی عێراقی [[عەمار حەکیم|عەمماڕ حەکیم]] ھێرشەکانی ئیدانەکرد و داوای «ھەنگاوێکی بەھێزتری بۆ پاراستنی سەقامگیری» کرد.<ref name=":11"/> {{Flag|Rojava}}: خۆپیشاندانی ناڕەزاییدەربڕین لە سەرانسەری ڕۆژاڤادا سەری ھەڵدا، بەتایبەتی لە [[کۆبانی|کۆبانێ]]<ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|ناونیشان=https://www.dengeamerika.com/a/8133307.html|سەردێڕ=Rûniştvanên Kobanîyê bo Piştgirîya Herêma Kurdistanê Dadikevin Kolanan|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٦|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|via=www.dengeamerika.com}}</ref> [[قامیشلۆ]]<ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|ناونیشان=https://www.dengeamerika.com/a/8132968.html|سەردێڕ=Rûniştvanên Qamişlo Êrîşên Ser Herêma Kurdistanê Şermezar Dikin|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|via=www.dengeamerika.com}}</ref> و گیرکە لەکێ،<ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|ناونیشان=https://www.dengeamerika.com/a/8132963.html|سەردێڕ=Li Girkê Legê Xwepêşandan bo Piştgirîya Herêma Kurdistanê|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٦|via=www.dengeamerika.com}}</ref> بۆ پشتیوانیکردن لە ھەرێمی کوردستان دوای ھێرشەکانی ئێران. == تێبینییەکان == == سەرچاوەکان == <references responsive="" /> {{تووڵی دەروازە|ئێران|عێراق|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} [[پۆل:لێدانی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان لە عێراق]] [[پۆل:ململانێی بریکاریی ئێران و ئیسرائیل]] [[پۆل:ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان بە بەشداریی ئێران]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:ھێرشە ئاسمانیییەکان لەلایەن ئێران]] [[پۆل:ھێرشە ئاسمانییەکان لە عێراق]] [[پۆل:شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران]] [[پۆل:ھێرشە ئاسمانییەکان بۆ سەر عێراق]] [[پۆل:٢٠٢٦]] iuaxc8omq6xihg9dl0qlo9onqr5y148 0 296597 1598572 1598502 2026-07-05T12:02:33Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598572 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=ئێم پۆکس|image=Monkeypox.jpg|caption=پەڵەی ئێم پۆکس لەسەر قۆڵ و قاچی کچێکی تەمەن چوار ساڵان لە ساڵی ١٩٧١|alt=سووربوونەوە یان برین هۆکارەکەی (ئێم پۆکس)ـە|pronounce={{IPAc-en|ˈ|ɛ|m|p|ɒ|k|s}}, {{respell|EM|poks}}|field=[[نەخۆشی گواستراوە (medical specialty)|نەخۆشێ گواستراوە]]<ref name=WHOfact2023/>|symptoms=لیرک و پەڵەی پێست، تا، شەکەتی و بێهێزی، ئاوسانی گرێ لیمفاوییەکان، ئازاری ماسولکەکان، قوڕگ ئێشە<ref name=CDC_Sym/>|complications=هەوکردنە لاوەکییەکان، هەوکردنی سییەکان (زاتوریە)، ژەهراویبوونی خوێن (سێپسس)، هەوکردنی مێشک، لەدەستدانی بینایی بەهۆی هەوکردنی توندی چاوەوە<ref name=WHOfact2023/>|onset=٣ بۆ ١٧ ڕۆژ پاش بەرکەوتن بە ڤایرۆسەکە<ref name=CDC_Sym/>|duration=٢ بۆ ٤ هەفتە<ref name="r267">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Rajendram |یەکەم١=R. |دوایین٢=Patel |یەکەم٢=V. |دوایین٣=Preedy |یەکەم٣=V.R. |سەردێڕ=The Scientific Basis of Mpox (Monkeypox): Features, Prevention, and Treatments |بڵاوکەرەوە=Academic Press |ساڵ=٢٠٢٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٤٣-٢٢١٢٢-٤|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-q8KEQAAQBAJ&pg=PA8 |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|پەڕە=٨}}</ref>|types=جۆری یەکەم (Clade I) و جۆری دووەم (Clade II)؛ لەگەڵ ژێرجۆرەکانی Ia، Ib، IIa و IIb<ref name="UKHSA" />|causes=[[ڤایرۆسی ئاوڵەی مەیموون]]|risks=|diagnosis=پشکنین بۆ دی ئێن ئەی (DNA)ی ڤایرۆسەکە<ref name=WHOfact2023/>|differential=[[دڕکەومێکوتە]], [[ئاوڵە]]<ref name=Mc2014/>|prevention=[[ڤاکسینی ئاوڵە و ئێم‌پۆکس|پێکوتەی (ڤاکسینی) ئاوڵە و ئێم‌پۆکس]]، [[تەندروستی (پزیشکی)|دەست شۆردن]]، داپۆشینی پەڵە و برینەکان، [[کەرەستەی خۆپاراستنی کەسی]] (PPE)، [[دوورەپەرێزیی کۆمەڵایەتی]]<ref name=WHOfact2023/>|treatment=چارەسەری پاڵپشتیکەر<ref name=WHOfact2023/>|medication=[[Tecovirimat]], [[دژە ڤایرۆس]]<ref name=WHOfact2023/>|prognosis=زۆربەی تووشبووان چاک دەبنەوە<ref name=Gov.UK2022/>}}'''ئێم‌ پۆکس''' (Mpox - کە پێشتر بە ئاوڵەی مەیموون یان Monkeypox دەناسرا) <ref name="w315">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Damaso |یەکەم=Clarissa R. |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Phasing out monkeypox: mpox is the new name for an old disease |journal=The Lancet Regional Health – Americas |بڵاوکەرەوە=Elsevier |بەرگ=١٧|doi=10.1016/j.lana.2022.100424 |issn=2667-193X |pmc=٩٧٩٥٣٢٦|pmid=٣٦٥٨٨٩٨٥|doi-access=free |article-number=100424}}</ref> نەخۆشییەکی [[ڤایرۆسیی]] گوازراوەیە کە دەشێت لە مرۆڤ و ئاژەڵەکانی دیکەدا دەربکەوێت. نیشانەکانی پێکدێن لە لیرک و پەڵەی پێست کە بڵق دروست دەکەن و دواتر قەتماغە دەبەستن (توێژاڵ هەڵدەدەن)، هەروەها [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] و ئاوسانی گرێ لیمفاوییەکان. ئەم نەخۆشییە زۆرجار سووکە و زۆربەی ئەو کەسانەی تووش دەبن لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا بەبێ وەرگرتنی هیچ چارەسەرێک چاک دەبنەوە. ماوەی نێوان بەرکەوتن بە ڤایرۆسەکە و سەرهەڵدانی نیشانەکان لە نێوان ٣ بۆ ١٧ ڕۆژدایە، و نیشانەکانیش بە شێوەیەکی ئاسایی لە نێوان ٢ بۆ ٤ هەفتە دەخایەنن. سەرەڕای ئەوەش، لە هەندێک حاڵەتدا دەکرێت نەخۆشییەکە توند و مەترسیدار بێت، بەتایبەتی لە منداڵان، ژنانی دووگیان، یان ئەو کەسانەی کە سیستەمی بەرگریی جەستەیان لاوازە یان سەرکوتکراوە (بەزۆری دوای نەشتەرگەری چاندنی شانە و ئەندامەکان دەرمانی سەرکوتکەر بەکاردێت بۆ ئەوەی جەستەی نەخۆش شانە یان ئەندامەکە ڕەتنەکاتەوە). <ref name="WHO_Q&A"/> <ref name="WHOfact2023"/> <ref name="CDC_Sym"/> نەخۆشییەکە بەهۆی (ڤایرۆسی ئاوڵەی مەیموون - Monkeypox virus)ەوە دروست دەبێت، کە ڤایرۆسێکی ئاژەڵییە (Zoonotic - لە ئاژەڵەوە دەگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ) و سەر بە ڕەگەزی ڤایرۆسەکانی (ئۆرسۆپۆکس - Orthopoxvirus)ە. ڤایرۆسی (ڤاریۆلا - Variola virus)یش کە هۆکاری نەخۆشیی ئاوڵەی مرۆڤە (Smallpox)، سەر بە هەمان ڕەگەزە. <ref name="WHOfact2023"/> گواستنەوەی ڤایرۆسەکە لە مرۆڤێکەوە بۆ مرۆڤێکی تر دەتوانێت لە ڕێگەی بەرکەوتنی ڕاستەوخۆ بە پێست یان شلەکانی جەستەی کەسێکی تووشبووەوە ڕووبدات، لە نێویاندا بەرکەوتنی سێکسیش. <ref name="WHOfact2023" /> تووشبووان لە کاتی دەرکەوتنی نیشانەکانەوە تا ئەو کاتەی تەواوی برینەکان قەتماغە دەبەستن و بەتەواوی چاک دەبنەوە، دەتوانن ڤایرۆسەکە بۆ کەسانی تر بگوێزنەوە. <ref name="WHO_Q&A"/> هەروەها ڤایرۆسەکە دەتوانێت لە ئاژەڵی تووشبووەوە بگوێزرێتەوە لە ڕێگەی مامەڵەکردن لەگەڵ گۆشتی تووشبوو یان لە ڕێگەی گازگرتن و ڕووشاندنەوە. <ref name="WHO_Q&A" /> دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە لە ڕێگەی پشکنینی کارلێکی زنجیرەییی پۆلیمەرەیز (PCR) بۆ [[دی ئێن ئەی]] (DNA)ی ڤایرۆسەکە لەناو برینەکاندا پشتڕاست دەکرێتەوە. <ref name="WHOfact2023" /> [[ڤاکسین|پێکوتە (ڤاکسین)]] بۆ ئەو کەسانە پێشنیار دەکرێت کە لە مەترسییەکی بەرزی تووشبووندان. <ref name="WHOfact2023"/> تا ئێستا هیچ پێکوتەیەک بەتایبەتی دژی ئێم‌ پۆکس پەرەی پێنەدراوە، بەڵام دەرکەوتووە کە پێکوتەکانی ئاوڵە (Smallpox) کاریگەریی باشیان هەیە و سەرکەوتوون. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Christodoulidou MM, Mabbott NA |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Efficacy of smallpox vaccines against Mpox infections in humans |journal=Immunotherapy Advances |بەرگ=٣|issue=1 |doi=10.1093/immadv/ltad020 |pmc=١٠٥٩٨٨٣٨|pmid=٣٧٨٨٦٦٢٠|article-number=ltad020}}</ref> هیچ چارەسەرێکی تایبەت بۆ خودی نەخۆشییەکە بوونی نییە، هەر بۆیە ئامانج لە چارەسەرکردن تەنها بریتییە لە کۆنترۆڵکردنی نیشانەکان و ڕێگریکردن لە لێکەوتەکانی. <ref name="WHOfact2023" /> <ref name="NIH_Mpox">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.niaid.nih.gov/diseases-conditions/mpox|سەردێڕ=Mpox {{!}} NIAID: National Institute of Allergy and Infectious Diseases |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230523142513/https://www.niaid.nih.gov/diseases-conditions/mpox |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=NIH: National Institute of Allergy and Infectious Diseases}}</ref> هەرچەندە دەرمانی دژەڤایرۆسیی وەکو (تێکۆڤیریمات - Tecovirimat) دەکرێت بۆ چارەسەری ئێم‌ پۆکس بەکاربهێنرێن، <ref name="WHOfact2023" /> بەڵام تا ئێستا کاریگەرییە و توانای بە تەواوی نەسەلمێنراوە. <ref name="CSC_TPOXX">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/if-sick/treatment.html|سەردێڕ=Patient’s Guide to Mpox Treatment with Tecovirimat (TPOXX) {{!}} Mpox {{!}} Poxvirus {{!}} CDC |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230524202025/https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/if-sick/treatment.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)}}</ref> نەخۆشیی ئێم‌ پۆکس پەتا و نەخۆشییەکی خۆجەییە (Endemic) لە ناوەڕاست و ڕۆژئاوای ئەفریقادا، کە تێیدا گومان دەکرێت چەندین جۆری شیردەر وەک سەرچاوەی سروشتی (Natural reservoir)ی ڤایرۆسەکە ڕۆڵ ببینن. <ref name="WHOfact2023"/> یەکەمین حاڵەتەکانی تووشبوونی مرۆڤ لە ساڵی ١٩٧٠ لە شاری باسانکوسو لە [[کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ]] دەستنیشان کران <ref name="Bunge2022">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bunge EM, Hoet B, Chen L, Lienert F, Weidenthaler H, Baer LR, Steffen R |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The changing epidemiology of human monkeypox-A potential threat? A systematic review |journal=PLOS Neglected Tropical Diseases |بەرگ=١٦|issue=2 |doi=10.1371/journal.pntd.0010141 |pmc=٨٨٧٠٥٠٢|pmid=٣٥١٤٨٣١٣|doi-access=free |article-number=e0010141}}</ref> لەو کاتەوە، ڕێژەی دووبارەبوونەوە و توندیی بڵاوبوونەوەکانی پەتاکە بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە، کە پێدەچێت هۆکارەکەی دابەزینی ئاستی بەرگریی بێت لە پاش وەستاندنی هەڵمەتە ڕۆتینییەکانی پێدانی پێکوتەی ئاوڵە. <ref name="Bunge2022" /> سەرهەڵدانی جیهانیی جۆری دووەم (Clade II)ی ئەم ڤایرۆسە لە ساڵانی ٢٠٢٢ بۆ ٢٠٢٣دا بووە یەکەمین ڕووداوی بڵاوبوونەوەی بەرفراوانی ڤایرۆسەکە لە ناو کۆمەڵگەدا لە دەرەوەی کیشوەری ئەفریقا. لە مانگی تەمموزی ساڵی ٢٠٢٢دا، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO) بڵاوبوونەوەکەی وەک باری لەناکاوی تەندروستیی گشتیی جیهانی (PHEIC) ڕاگەیاند. دواتر لە مانگی ئایاری ٢٠٢٣دا، ڕێکخراوەکە ئەو بڕیارەی هەڵوەشاندەوە، بەهۆی ئەوەی بڵاوبوونەوەکە کۆنترۆڵ کرا، و تێکەڵەیەک لە هەڵمەتەکانی کوتان و هۆشیارکردنەوەی تەندروستیی گشتی وەک ڕێکاری سەرکەوتووی کۆنترۆڵکردنەکە دەستنیشان کران. <ref name="WHO2023-05">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/europe/emergencies/situations/monkeypox|سەردێڕ=Mpox WHO/Europe |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220731232426/https://www.who.int/europe/emergencies/situations/monkeypox |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> لە ماوەی ساڵی ٢٠٢٣دا، سەرهەڵدانێکی نوێی لقێکی (گۆڕاوێکی) جۆری یەکەمی ئێم پۆکس (کە بە Clade Ib دەناسرێت) لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ دەستنیشان کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cdc.gov/mpox/outbreaks/2023/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC) |سەردێڕ=Clade I Mpox Outbreak Originating in Central Africa}}</ref> تا مانگی ئابی ٢٠٢٤، ئەم ڤایرۆسە لە چەندین وڵاتی ئەفریقی بڵاوبووەوە، کە ئەمەش نیگەرانییەکانی زیاتر کرد سەبارەت بە گۆڕانی ڤایرۆسەکە و زیادبوونی توانای گواستنەوەی باشتر لە نێوان مرۆڤەکاندا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.gavi.org/vaccineswork/how-scientists-are-racing-understand-new-mpox-strain-democratic-republic-congo |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Gavi, the Vaccine Alliance |سەردێڕ=How scientists are racing to understand the new Mpox strain in the Democratic Republic of the Congo}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cidrap.umn.edu/mpox/who-considers-public-health-emergency-mpox-cases-mount-africa |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240806202217/https://www.cidrap.umn.edu/mpox/who-considers-public-health-emergency-mpox-cases-mount-africa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=[[Center for Infectious Disease Research and Policy]] (CIDRAP) |سەردێڕ=WHO considers public health emergency as mpox cases mount in Africa |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە مانگی ئابی ٢٠٢٤دا، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO) ئەم بڵاوبوونەوەیەی وەک باری لەناکاوی تەندروستیی گشتیی جیهانی ڕاگەیاند. <ref name="MSN 20240814">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/news/health/who-declares-mpox-a-public-health-emergency-as-newer-strain-spreads-in-africa/ar-AA1oNOIk |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=MSN |سەردێڕ=WHO declares mpox a public health emergency as newer strain spreads in Africa}}</ref><ref name="WHO PR 202408142">{{cite press release|title=WHO Director-General declares mpox outbreak a public health emergency of international concern|website=[[World Health Organization]] (WHO)|date=14 August 2024|url=https://www.who.int/news/item/14-08-2024-who-director-general-declares-mpox-outbreak-a-public-health-emergency-of-international-concern|access-date=19 October 2024}}</ref> == زاراوەناسی == لە ساڵی ١٩٥٨دا، ئەو نەخۆشخەرەی (pathogen) کە دەبێتە هۆی نەخۆشیی ئێم پۆکس دۆزرایەوە، ئەمەش پاش دوو ڕووداو کە تێیدا کۆمەڵە مەیموونێک بە مەبەستی توێژینەوە تووشی نەخۆشییەکی هاوشێوەی ئاوڵە کرابوون. لە سەرەتادا ناوی "ئاوڵەی مەیموون - Monkeypox"ی لێنرا، بەڵام سەرچاوەی ڕاستەقینەی نەخۆشییەکە نەزانراوە. بڕوا وایە کە ئەگەری گواستنەوە لە قرتێنەرە ئەفریقییەکان و لە نێویاندا مەیموونەکان بوونی هەبێت. <ref name="CDC_About">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cdc.gov/mpox/about/?CDC_AAref_Val=https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/about/index.html|سەردێڕ=About Monkeypox |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Mpox}}</ref> لەسەرەتای سەرهەڵدانەکەی ساڵی ٢٠٢٢ەوە، شارەزایانی تەندروستیی گشتی و توێژەران، بەتایبەتی لە ئەفریقا، داوایان لە ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO) کرد کە ناوی نەخۆشییەکە بگۆڕێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://virological.org/t/urgent-need-for-a-non-discriminatory-and-non-stigmatizing-nomenclature-for-monkeypox-virus/853|سەردێڕ=Urgent need for a non-discriminatory and non-stigmatizing nomenclature for monkeypox virus |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230525180513/https://virological.org/t/urgent-need-for-a-non-discriminatory-and-non-stigmatizing-nomenclature-for-monkeypox-virus/853 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Virological}}</ref> لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا کۆمێنت و تێبینیی ڕەگەزپەرستانە هەبوون کە ناوی نەخۆشییەکەیان بە دانیشتووانی ئەفریقاوە دەبەستەوە. هەروەها، وتە جیاکارییەکان بەهەڵە ئێم‌ پۆکسیان وەکو "نەخۆشیی هاوڕەگەزخوازان" پێناسە دەکرد، لەبەر ئەوەی پیاوانی هاوڕەگەزخواز، دووڕەگەزخوازان، و ئەو پیاوانەی کە پەیوەندیی سێکسییان لەگەڵ پیاواندا هەیە، لە زۆرترین بەرکەوتووانی ڤایرۆسەکە بوون لەسەر ئاستی جیهان. پێدەچێت ئەم جیاکارییە کۆمەڵایەتییە (Stigma) ببێتە هۆی ساردکردنەوەی کەسەکان لە گەڕان بەدوای دەستنیشانکردن، پێکوتە و چارەسەردا، کە ئەمەش بیرخەرەوەی ڕۆژانی سەرەتای پەتای ئایدزە (HIV/AIDS) لە هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا. سەرباری ئەوەش، زانیارییە چەواشەکارەکان لە هەندێک ناوچەدا بوونە هۆی هاندانی تووندوتیژی دژی مەیموونەکان، بە بیانووی ئەوەی بەهەڵە بەرپرسیار دەکران لە گواستنەوەی نەخۆشییەکە. <ref name="w315">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Damaso |یەکەم=Clarissa R. |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Phasing out monkeypox: mpox is the new name for an old disease |journal=The Lancet Regional Health – Americas |بڵاوکەرەوە=Elsevier |بەرگ=١٧|doi=10.1016/j.lana.2022.100424 |issn=2667-193X |pmc=٩٧٩٥٣٢٦|pmid=٣٦٥٨٨٩٨٥|doi-access=free |article-number=100424}}</ref> <ref name="w318">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ulaeto D, Agafonov A, Burchfield J, Carter L, Happi C, Jakob R, Krpelanova E, Kuppalli K, Lefkowitz EJ, Mauldin MR, De Oliveira T, Onoja B, Otieno J, Rambaut A, Subissi L, Yinka-Ogunleye A, Lewis RF |ساڵ=٢٠٢٣|سەردێڕ=New nomenclature for mpox (monkeypox) and monkeypox virus clades |ناونیشان=http://www.thelancet.com/article/S1473309923000555/pdf |journal=The Lancet Infectious Diseases |بڵاوکەرەوە=Elsevier BV |بەرگ=٢٣|issue=3 |پەڕەکان=٢٧٣–٢٧٥|doi=10.1016/s1473-3099(23)00055-5 |issn=1473-3099 |pmc=٩٩٠١٩٤٠|pmid=٣٦٧٥٨٥٦٧|doi-access=free}}</ref> <ref name="Berger 2025">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Berger |یەکەم=MN |دوایین٢=Cassidy-Matthews |یەکەم٢=C |دوایین٣=Farag |یەکەم٣=MWA |دوایین٤=Davies |یەکەم٤=C |دوایین٥=Bopage |یەکەم٥=RI |دوایین٦=Sawleshwarkar |یەکەم٦=S |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Mpox-Related Stigma Among Gay, Bisexual, and Other Men Who Have Sex with Men: A Narrative Review. |journal=Healthcare (Basel, Switzerland) |بەرگ=١٣|issue=21 |پەڕە=٢٦٩٠|doi=10.3390/healthcare13212690 |pmc=١٢٦٠٧٥١٤|pmid=٤١٢٢٨٠٥٧|doi-access=free}}</ref> <ref name="Guardian 2022">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2022/aug/09/brazilians-stop-attacks-monkeys-monkeypox-world-health|سەردێڕ=WHO stresses monkeypox surge not linked to monkeys amid attack reports |ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[The Guardian]]}}</ref> ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی ڕەزامەندیی لەسەر ناوی نوێی (Mpox - ئێم پۆکس) دەربڕی، <ref name="WHO1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.who.int/news/item/28-11-2022-who-recommends-new-name-for-monkeypox-disease |وێبگە=World Health Organization (WHO) |سەردێڕ=WHO recommends new name for monkeypox disease}}</ref> کە دوای کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ بەشێوەیەکی پلە بە پلە وەک زاراوەی پەسەندکراو لە (پۆلێنکردنی نێودەوڵەتیی نەخۆشییەکان - ICD) جێگیر کرا. <ref name="w3182">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Ulaeto D, Agafonov A, Burchfield J, Carter L, Happi C, Jakob R, Krpelanova E, Kuppalli K, Lefkowitz EJ, Mauldin MR, De Oliveira T, Onoja B, Otieno J, Rambaut A, Subissi L, Yinka-Ogunleye A, Lewis RF |ساڵ=٢٠٢٣|سەردێڕ=New nomenclature for mpox (monkeypox) and monkeypox virus clades |ناونیشان=http://www.thelancet.com/article/S1473309923000555/pdf |journal=The Lancet Infectious Diseases |بڵاوکەرەوە=Elsevier BV |بەرگ=٢٣|issue=3 |پەڕەکان=٢٧٣–٢٧٥|doi=10.1016/s1473-3099(23)00055-5 |issn=1473-3099 |pmc=٩٩٠١٩٤٠|pmid=٣٦٧٥٨٥٦٧|doi-access=free}}</ref> گۆڕینی ناوەکە پەیوەندییە زانستییەکەی بە ڤایرۆسەکانی ئاوڵەوە (Poxviruses) دەپارێزێت و هاوکات نووسینی ناوەکەشی بە زمانە جیاوازەکان ئاسانتر کردووە. <ref name="w3152">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Damaso |یەکەم=Clarissa R. |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Phasing out monkeypox: mpox is the new name for an old disease |journal=The Lancet Regional Health – Americas |بڵاوکەرەوە=Elsevier |بەرگ=١٧|doi=10.1016/j.lana.2022.100424 |issn=2667-193X |pmc=٩٧٩٥٣٢٦|pmid=٣٦٥٨٨٩٨٥|doi-access=free |article-number=100424}}</ref> ژێر-جۆرەکانی ڤایرۆسی ئێم پۆکسیش ناوەکانیان گۆڕدرا؛ ئەو جۆرەی کە پێشتر بە "حەوزی کۆنگۆ (ئەفریقای ناوەڕاست)" دەناسرا گۆڕدرا بۆ جۆری یەکەم (Clade I)، و ئەو جۆرەی کە پێشتر بە "ئەفریقای ڕۆژئاوا" دەناسرا گۆڕدرا بۆ جۆری دووەم (Clade II). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.who.int/news/item/12-08-2022-monkeypox--experts-give-virus-variants-new-names |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=[[World Health Organization]] (WHO) |سەردێڕ=Monkeypox: experts give virus variants new names}}</ref> بە مەبەستی پاراستنی دەستڕاگەیشتن بە تۆمارە مێژووییەکان بۆ ئاسانکاریی توێژینەوە، زاراوەی (Monkeypox) و ناوە کۆنەکانی ژێر-جۆرەکان لە داتابەیسی ICD وەک زاراوەی گەڕان بۆکراو دەمێننەوە. <ref name="WHO12">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.who.int/news/item/28-11-2022-who-recommends-new-name-for-monkeypox-disease |وێبگە=World Health Organization (WHO) |سەردێڕ=WHO recommends new name for monkeypox disease}}</ref> لە ئەیلولی ٢٠٢٥دا، (سەنتەرەکانی کۆنترۆڵکردن و ڕێگریکردن لە نەخۆشییەکان - CDC)ی ئەمریکی گەڕایەوە بۆ بەکارهێنانی ناوی Monkeypox، بە پشت بەستن بەو هۆکارەی کە ڤایرۆسەکە هۆکاری دروستبوونی نەخۆشییەکەیە. <ref name="p437">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Romanik |یەکەم=Dr. Nikki |دوایین٢=Daskalakis |یەکەم٢=Dr. Demetre |ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |سەردێڕ=HHS Is Wrong to Bring Back the Stigmatizing Name Monkeypox |ناونیشان=https://time.com/7321965/mpox-monkeypox-virus-name-change-hhs/ |journal=TIME |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251002142145/https://time.com/7321965/mpox-monkeypox-virus-name-change-hhs/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == نیشانە و ماکەکانی == [[پەڕگە:Stages_of_monkeypox_lesion_development.jpg|وێنۆک|قۆناغەکانی گەشەکردنی برینی ئێم پۆکس]] [[پەڕگە:22-1374-F1.jpg|وێنۆک|بەرەوپێشچوونی برینی نەکرۆزی (مردنی شانەکان)ی ئێم پۆکس پاش بەرکەوتن بە دەرزییەکی پیسبوو بە کێم (Pustule) <ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Caldas JP, Valdoleiros SR, Rebelo S, Tavares M |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Monkeypox after Occupational Needlestick Injury from Pustule |journal=Emerging Infectious Diseases |بەرگ=٢٨|issue=12 |پەڕەکان=٢٥١٦–٢٥١٩|doi=10.3201/eid2812.221374 |pmc=٩٧٠٧٦٠٠|pmid=٣٦٢٥٢١٥٢|s2cid=252969061}}</ref>]] [[پەڕگە:Monkeypox_lesions.jpg|وێنۆک|پەڵەکانی ئێم پۆکس لەسەر ئەندامی نێرینە]] [[پەڕگە:Oral_monkeypox_lesion.jpg|وێنۆک|ئاوسانی لەوزەتێنی ڕاست لەگەڵ برینێکی کێمدار لە سەریەوە لە کاتی سەرهەڵدانەکەی ٢٠٢٢دا.]] نیشانە سەرەتاییەکانی تووشبوون بە ئێم پۆکس بریتین لە تا، ئازاری ماسولکە، و قوڕگ ئێشە، کە دواتر لیرک و پەڵەی پێستی خوروودار یان بەئازار، سەرئێشە، ئاوسانی گرێ لیمفاوییەکان و شەکەتییان بەدوادا دێت. مەرج نییە هەموو کەسێک تەواوی نیشانەکانی تێدا دەربکەوێت. <ref name="WHOfact2023"/> <ref name="CDC_Sym"/> ئەو کەسانەی تووشی ئێم پۆکس دەبن بەزۆری نزیکەی هەفتەیەک پاش تووشبوونەکە نیشانەکانیان لێ دەردەکەوێت. سەرەڕای ئەوەش، ماوەی متبوونی (كڕبوون) ڤایرۆسەکە (Incubation period) دەتوانێت لە نێوان یەک ڕۆژ بۆ چوار هەفتەدا بگۆڕێت. <ref name="WHOfact2023"/> <ref name="McFarland2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=McFarland SE, Marcus U, Hemmers L, Miura F, Iñigo Martínez J, Martínez FM, Montalbán EG, Chazelle E, Mailles A, Silue Y, Hammami N, Lecompte A, Ledent N, Vanden Berghe W, Liesenborghs L, Van den Bossche D, Cleary PR, Wallinga J, Robinson EP, Johansen TB, Bormane A, Melillo T, Seidl C, Coyer L, Boberg R, Jurke A, Werber D, Bartel A |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Estimated incubation period distributions of mpox using cases from two international European festivals and outbreaks in a club in Berlin, May to June 2022 |journal=Euro Surveillance |بەرگ=٢٨|issue=27 |doi=10.2807/1560-7917.ES.2023.28.27.2200806 |pmc=١٠٣٧٠٠٤٠|pmid=٣٧٤١٠٣٨٣}}</ref> لیرکەکان لە چەندین برینی بچووک پێکدێن، کە لەوانەیە لەسەر لەپی دەست، بنەپێ، دەموچاو، دەم، قوڕگ، ئەندامەکانی زاوزێ، یان کۆم دەربکەون. <ref name="WHOfact2023"/>سەرەتا وەک پەڵەی تەختی بچووک دەست پێدەکەن، پێش ئەوەی ببن بە زیپکەی بچووک، کە پاشان پڕ دەبن لە شلە، و لە کۆتاییدا دەتەقن و قەتماغە دەبەستن، کە بە شێوەیەکی ئاسایی نزیکەی دە ڕۆژ دەخایەنێت. <ref name="CDC_Sym">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/symptoms/index.html|سەردێڕ=Mpox in the U.S. |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240402174303/https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/symptoms/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> لە حاڵەتە دەگمەنەکاندا، برینەکان لەوانەیە تووشی نەکرۆز (مردنی شانەکان) ببن، کە پێویستیان بە لابردنی شانە مردووەکان (Debridement) هەیە و کاتێکی زیاتریان بۆ چاکبوونەوە دەوێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Prasad |یەکەم=Sonya |دوایین٢=Galvan Casas |یەکەم٢=Cristina |دوایین٣=Strahan |یەکەم٣=Alexis G. |دوایین٤=Fuller |یەکەم٤=L. Claire |دوایین٥=Peebles |یەکەم٥=Klint |دوایین٦=Carugno |یەکەم٦=Andrea |دوایین٧=Leslie |یەکەم٧=Kieron S. |دوایین٨=Harp |یەکەم٨=Joanna L. |دوایین٩=Pumnea |یەکەم٩=Teodora |دوایین١٠=McMahon |یەکەم١٠=Devon E. |دوایین١١=Rosenbach |یەکەم١١=Misha |دوایین١٢=Lubov |یەکەم١٢=Janet E. |دوایین١٣=Chen |یەکەم١٣=Geoffrey |دوایین١٤=Fox |یەکەم١٤=Lindy P. |دوایین١٥=McMillen |یەکەم١٥=Allen |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=A dermatologic assessment of 101 mpox (monkeypox) cases from 13 countries during the 2022 outbreak: Skin lesion morphology, clinical course, and scarring |journal=Journal of the American Academy of Dermatology |بەرگ=٨٨|issue=5 |پەڕەکان=١٠٦٦–١٠٧٣|doi=10.1016/j.jaad.2022.12.035 |issn=0190-9622 |pmc=٩٨٣٣٨١٥|pmid=٣٦٦٤١٠١٠}}</ref> <ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Caldas JP, Valdoleiros SR, Rebelo S, Tavares M |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Monkeypox after Occupational Needlestick Injury from Pustule |journal=Emerging Infectious Diseases |بەرگ=٢٨|issue=12 |پەڕەکان=٢٥١٦–٢٥١٩|doi=10.3201/eid2812.221374 |pmc=٩٧٠٧٦٠٠|pmid=٣٦٢٥٢١٥٢|s2cid=252969061}}</ref> لەوانەیە هەندێک کەس تەنها یەک برینیان لێ دەربکەوێت، لە کاتێکدا هەندێکی تر سەدان برینیان هەبێت. <ref name="WHOfact2023"/> هەروەها ئەگەری ئەوە هەیە کەسێک بە ڤایرۆسی ئێم پۆکس تووش ببێت بەبێ ئەوەی هیچ نیشانەیەک نیشان بدات (Asymptomatic). <ref name="WHOfact2023" /> بەزۆری نیشانەکان دوو بۆ چوار هەفتە دەخایەنن بەڵام لەوانەیە لەو کەسانەی کە سیستەمی بەرگرییان لاوازە زیاتر بخایەنن. <ref name="CDC_Sym"/> <ref name="WHOfact2023" /> === لێکەوتەکانی === لێکەوتە و ئاڵۆزکارییەکان بریتین لە هەوکردنە لاوەکییەکان، هەوکردنی سییەکان (زاتوریە)، ژەهراویبوونی خوێن (سێپسس)، هەوکردنی مێشک (Encephalitis)، و لەدەستدانی بینایی بەدوای هەوکردنی گلێنەی چاودا. <ref name="WHOfact2023"/> ئەو کەسانەی سیستەمی بەرگرییان لاوازە، چ بەهۆی دەرمانەوە بێت، یان حاڵەتە پزیشکییەکان، یان نەخۆشیی ئایدزەوە (HIV)، زیاتر ئەگەری ئەوەیان هەیە کە نەخۆشییەکەیان توندتر بێت. <ref name="WHOfact2023" /> ئەگەر تووشبوونەکە لە کاتی دووگیانیدا ڕووبدات، لەوانەیە ببێتە هۆی لەدایکبوونی منداڵی مردوو (Stillbirth) یان لێکەوتەی تر. <ref name="WHO_Q&A">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/mpox|سەردێڕ=Mpox |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240819162521/https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/mpox |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> === دەرەنجام === ئەگەر هیچ لێکەوتەیەک بوونی نەبێت، لێکەوتە درێژخایەنەکان (Sequelae) دەگمەنن؛ پاش چاکبوونەوە، قەتماغەکان لەوانەیە جێگەی کاڵ جێبهێڵن پێش ئەوەی ببن بە شوێنەواری (جێبرینی) تاریکتر. <ref name="Goldman20202">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=[[Goldman-Cecil Medicine]]|vauthors=Petersen BW, Damon IK|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Elsevier|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٢٣-٥٣٢٦٦-٢|veditors=Goldman L, Schafer AI|edition=26th|بەرگ=٢|شوێن=Philadelphia|پەڕەکان=٢١٨٠–٢١٨٣|chapter=348. Smallpox, monkeypox and other poxvirus infections|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢|chapter-url=https://books.google.com/books?id=7pKqDwAAQBAJ&dq=monkeypox&pg=PA2180|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230119201623/https://books.google.com/books?id=7pKqDwAAQBAJ&dq=monkeypox&pg=PA2180|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === گیانلەدەستدان === لە ڕووی مێژووییەوە، ڕێژەی مردنی تووشبووان (Case Fatality Rate - CFR) لە سەرهەڵدانەکانی ڕابردوودا بە نزیکەی ١٪ بۆ ١٠٪ خەمڵێندراوە، بە جۆرێک کە جۆری یەکەم (Clade I) بە توندتر و مەترسیدارتر لە جۆری دووەم (Clade II) دادەنرێت. <ref name="Death_Rates">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Vogel L |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Making sense of monkeypox death rates |journal=CMAJ |بەرگ=١٩٤|issue=31 |پەڕە=E١٠٩٧|doi=10.1503/cmaj.1096012 |pmc=٩٣٧٧٥٦٧|pmid=٣٥٩٧٠٥٥٠|doi-access=free}}</ref> <ref name="Gessain 2022">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Gessain A, Nakoune E, Yazdanpanah Y |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Monkeypox |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٨٧|issue=19 |پەڕەکان=١٧٨٣–١٧٩٣|doi=10.1056/NEJMra2208860 |pmid=٣٦٢٨٦٢٦٣|doi-access=free}}</ref> ڕێژەی مردنی تووشبووان لە سەرهەڵدانە جیهانییەکەی ٢٠٢٢–٢٠٢٣ کە بەهۆی جۆری (Clade IIb)ەوە بوو زۆر کەم بوو، کە بە ٠.١٦٪ خەمڵێنرا، زۆربەی گیانلەدەستدانەکانیش لەو کەسانەدا بوو کە پێشتر سیستەمی بەرگرییان سەرکوتکراو یان لاواز بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/1611/prognosis|سەردێڕ=Mpox - Prognosis {{!}} BMJ Best Practice US |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230531173630/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/1611/prognosis |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=BMJ Best Practice}}</ref> لەبەرامبەردا، تا نیسانی ٢٠٢٤، سەرهەڵدانی جۆری یەکەم (Clade I) لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ ڕێژەی مردنی (CFR) ٤.٩٪ بووە. <ref name="pmid 38753567">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=McQuiston JH, Luce R, Kazadi DM, Bwangandu CN, Mbala-Kingebeni P, Anderson M, Prasher JM, Williams IT, Phan A, Shelus V, Bratcher A, Soke GN, Fonjungo PN, Kabamba J, McCollum AM, Perry R, Rao AK, Doty J, Christensen B, Fuller JA, Baird N, Chaitram J, Brown CK, Kirby AE, Fitter D, Folster JM, Dualeh M, Hartman R, Bart SM, Hughes CM, Nakazawa Y, Sims E, Christie A, Hutson CL |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=U.S. Preparedness and Response to Increasing Clade I Mpox Cases in the Democratic Republic of the Congo – United States, 2024 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/73/wr/pdfs/mm7319a3-H.pdf |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |بەرگ=٧٣|issue=19 |پەڕەکان=٤٣٥–٤٤٠|doi=10.15585/mmwr.mm7319a3 |pmc=١١١١٥٤٣٢|pmid=٣٨٧٥٣٥٦٧}}</ref> جیاوازیی نێوان ئەم خەمڵاندنانە دەگەڕێتەوە بۆ: * جیاوازی لە توانای نەخۆشخستن (Virulence)ی جۆری یەکەم لەچاو جۆری دووەمدا. <ref name="pmid 38753567">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=McQuiston JH, Luce R, Kazadi DM, Bwangandu CN, Mbala-Kingebeni P, Anderson M, Prasher JM, Williams IT, Phan A, Shelus V, Bratcher A, Soke GN, Fonjungo PN, Kabamba J, McCollum AM, Perry R, Rao AK, Doty J, Christensen B, Fuller JA, Baird N, Chaitram J, Brown CK, Kirby AE, Fitter D, Folster JM, Dualeh M, Hartman R, Bart SM, Hughes CM, Nakazawa Y, Sims E, Christie A, Hutson CL |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=U.S. Preparedness and Response to Increasing Clade I Mpox Cases in the Democratic Republic of the Congo – United States, 2024 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/73/wr/pdfs/mm7319a3-H.pdf |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |بەرگ=٧٣|issue=19 |پەڕەکان=٤٣٥–٤٤٠|doi=10.15585/mmwr.mm7319a3 |pmc=١١١١٥٤٣٢|pmid=٣٨٧٥٣٥٦٧}}</ref> * کەمیی تۆمارکردنی حاڵەتە سووکەکان یان بێنیشانەکان لە ناوچە خۆجێییەکانی ئەفریقادا، کە بەگشتی ژێرخانی تەندروستییان لاوازە. <ref name="Death_Rates">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Vogel L |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Making sense of monkeypox death rates |journal=CMAJ |بەرگ=١٩٤|issue=31 |پەڕە=E١٠٩٧|doi=10.1503/cmaj.1096012 |pmc=٩٣٧٧٥٦٧|pmid=٣٥٩٧٠٥٥٠|doi-access=free}}</ref> * پەرەسەندنی ڤایرۆسەکە بە شێوەیەک کە ببێتە هۆی نەخۆشییەکی سووکتر لە مرۆڤدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dumonteil E, Herrera C, Sabino-Santos G |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Monkeypox Virus Evolution before 2022 Outbreak |journal=Emerging Infectious Diseases |بەرگ=٢٩|issue=2 |پەڕەکان=٤٥١–٤٥٣|doi=10.3201/eid2902.220962 |pmc=٩٨٨١٧٨٦|pmid=٣٦٦٩٢٥١١}}</ref> * باشتربوونی تەندروستیی گشتی و چاودێریی تەندروستیی باشتر لەو کۆمەڵگەیانەی کە زیاترین زیانیان بەرکەوت لە سەرهەڵدانە جیهانییەکەی ٢٠٢٢-٢٠٢٣دا. <ref name="Death_Rates" /> === لە ئاژەڵەکانی تردا === بڕوا وایە کە شیردەرە بچووکەکان وەکو سەرچاوەی سروشتی (Reservoir) بۆ ڤایرۆسەکە کاردەکەن لە ناوچە خۆجێییەکاندا. <ref name="CDC_Animals2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/veterinarian/mpox-in-animals.html|سەردێڕ=Mpox in Animals and Pets {{!}} Mpox {{!}} Poxvirus {{!}} CDC |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240815030808/https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/veterinarian/mpox-in-animals.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)}}</ref> بڵاوبوونەوە لە نێوان ئاژەڵەکاندا لە ڕێگەی ڕێڕەوی پیسایی-دەمەوە (Fecal–oral route) و لە ڕێگەی لووتەوە، و لە ڕێگەی برین و خواردنی گۆشتی تووشبووەوە ڕوودەدات. <ref name="Wingfield20092">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Veterinary Disaster Response|vauthors=Nash SL, Palmer SB, Wingfield WE|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٣٨-١٠١٤-٠|veditors=Wingfield WE, Palmer SB|شوێن=Iowa|پەڕەکان=١٦٧–١٦٨|chapter=1.11. Zoonoses and zoonotic diseases|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|chapter-url=https://books.google.com/books?id=kffqobiSuqAC&dq=monkeypo&pg=PA167|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240815030801/https://books.google.com/books?id=kffqobiSuqAC&dq=monkeypo&pg=PA167#v=onepage&q&f=false|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> هەروەها نەخۆشییەکە لە کۆمەڵێکی بەرفراوانی ئاژەڵەکانی تریشدا تۆمارکراوە، لەوانە مەیموون، مێروولەخۆر، ژیشک، سەگی مێرگ (Prairie dogs)، سمۆرە، و مشکی کەپوو درێژ (Shrews). نیشانەکانی نەخۆشییەکە لە ئاژەڵەکاندا بە باشی لێکۆڵینەوەیان لەسەر نەکراوە و توێژینەوەی زیاتریش بەردەوامن. <ref name="CDC_Animals2" /> حاڵەتی تووشبوونی ئاژەڵ لە دەرەوەی ناوچە خۆجێییەکانی ئەفریقا بوونی هەبووە؛ لە کاتی سەرهەڵدانەکەی ساڵی ٢٠٠٣ی ئەمریکادا، سەگەکانی مێرگ (Cynomys ludovicianus) تووشبوون و نیشانەکانی تا، کۆکە، هەوکردنی چاو، کەمخۆری و پەڵەی پێستیان تێدا دەرکەوت. <ref name="CDCanimals2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/veterinarian/examination.html|سەردێڕ=Mpox in the U.S. |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220519194218/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/veterinarian/examination.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)}}</ref> هەروەها حاڵەتێکی تووشبوونی سەگی ماڵی (Canis familiaris) هەبووە کە نیشانەی پەڵە و برینی پێستی تێدا دەرکەوتووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Seang S, Burrel S, Todesco E, Leducq V, Monsel G, Le Pluart D, Cordevant C, Pourcher V, Palich R |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Evidence of human-to-dog transmission of monkeypox virus |journal=Lancet |بەرگ=٤٠٠|issue=10353 |پەڕەکان=٦٥٨–٦٥٩|doi=10.1016/S0140-6736(22)01487-8 |pmc=٩٥٣٦٧٦٧|pmid=٣٥٩٦٣٢٦٧}}</ref> == هۆکار == ئێم پۆکس لە هەردوو مرۆڤ و ئاژەڵدا بەهۆی تووشبوون بە (ڤایرۆسی ئاوڵەی مەیموونی ئۆرسۆپۆکس - Orthopoxvirus monkeypox) دروست دەبێت – کە ڤایرۆسێکی خاوەن دی ئێن ئەی دوانییە (Double-stranded DNA) و سەر بە ڕەگەزی ڤایرۆسەکانی ئۆرسۆپۆکس و خێزانی ڤایرۆسەکانی ئاوڵەیە (Poxviridae)، ئەمەش وای لێدەکات زۆر نزیک بێت لە ڤایرۆسەکانی ئاوڵەی مرۆڤ (Smallpox)، ئاوڵەی مانگا (Cowpox)، و ڤایرۆسی ڤاکسینیا (Vaccinia). <ref name="WHOfact2023"/> دوو ژێر-جۆرە سەرەکییەکەی ڤایرۆسەکە بریتین لە Clade I و Clade II. لە نیسانی ٢٠٢٤دا، دوای دەستنیشانکردنی گۆڕاوێکی نوێ، جۆری یەکەم (Clade I) دابەش کرا بۆ دوو ژێر-جۆر بە ناوەکانی Ia و Ib. بە هەمان شێوە، جۆری دووەمیش دابەش دەبێت بۆ: Clade IIa و Clade IIb. <ref name="WHOfact2023"/> <ref name="UKHSA">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.gov.uk/guidance/monkeypox|سەردێڕ=Mpox: background information |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=UK Health Security Agency}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cidrap.umn.edu/mpox/new-mpox-clade-1-lineage-identified-dr-congo-outbreak|سەردێڕ=New mpox clade 1 lineage identified in DR Congo outbreak {{!}} CIDRAP |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=[[Center for Infectious Disease Research and Policy]] (CIDRAP)}}</ref> پێشبینی دەکرێت جۆری یەکەم ببێتە هۆی نەخۆشییەکی توندتر و ڕێژەی مردنی زیاتر بەراورد بە جۆری دووەم. <ref name="NIH_Mpox"/> [[پەڕگە:Monkeypox_viruses_scale.png|وێنۆک|پێکهاتە و قەبارەی ڤایرۆسی ئاوڵەی مەیموون]] ڤایرۆسەکە بە نەخۆشییەکی خۆجێیی (Endemic) دادەنرێت لە ناوچە دارستانە باراناوییە خولگەیییەکانی ناوەڕاست و ڕۆژئاوای ئەفریقا. <ref name="NIH_mpox">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Mpox (Monkeypox) |vauthors=Moore MJ, Rathish B, Zahra F |ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK574519/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230316164529/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK574519/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing |pmid=٣٤٦٦٢٠٣٣}}</ref> جگە لە مەیموونەکان، ڤایرۆسەکە دەستنیشانکراوە لە مشکە توورەکەیییەکانی گامبیا، جۆرەکانی مشکی خەواڵوو و سمۆرە ئەفریقییەکاندا. بەکارهێنانی ئەم ئاژەڵانە وەکو خۆراک لەوانەیە سەرچاوەیەکی گرنگ بێت بۆ گواستنەوەی ڤایرۆسەکە بۆ مرۆڤ. <ref name="WHOfact2023"/> == گواستنەوە == پێدەچێت سەرچاوەی سروشتی ڤایرۆسەکە شیردەرە بچووکەکانی ئەفریقای خولگەیی بن. <ref name="NIH_mpox"/> یەکەم بەڵگەی یەکلاکەرەوە لەسەر ئەمە لە شوباتی ٢٠٢٦دا ئاشکرا بوو، کاتێک پشتڕاستکرایەوە کە گۆشتی سمۆرە سەرچاوەی تووشبوونی کۆمەڵێک مەیموونی جۆری (Sooty mangabeys) بووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Riutord-Fe |یەکەم=Carme |دوایین٢=Schlotterbeck |یەکەم٢=Jasmin |دوایین٣=Lagostina |یەکەم٣=Lorenzo |دوایین٤=Kouadio |یەکەم٤=Leonce |دوایین٥=Herridge |یەکەم٥=Harriet R. |دوایین٦=Jochum |یەکەم٦=Moritz J. S. |دوایین٧=Noma |یەکەم٧=Nea Yves |دوایین٨=López-Morales |یەکەم٨=Ane |دوایین٩=Hoffmann |یەکەم٩=Donata |دوایین١٠=Calvelage |یەکەم١٠=Sten |دوایین١١=Kühl |یەکەم١١=Hjalmar |دوایین١٢=Mielke |یەکەم١٢=Alexander |دوایین١٣=Crockford |یەکەم١٣=Catherine |دوایین١٤=Samuni |یەکەم١٤=Liran |دوایین١٥=Wittig |یەکەم١٥=Roman M. |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Transmission of MPXV from fire-footed rope squirrels to sooty mangabeys |journal=Nature |بەرگ=٦٥١|issue=8104 |پەڕەکان=١٨٥–١٩٠|bibcode=2026Natur.651..185R |doi=10.1038/s41586-025-10086-y |pmc=١٢٩٦٠٢٣٢|pmid=٤١٦٧٣١٤٦|doi-access=free}}</ref> ڤایرۆسەکە دەتوانێت لە ئاژەڵەوە بۆ ئاژەڵ یان بۆ مرۆڤ بگوێزرێتەوە لە ڕێگەی گازگرتن و ڕووشاندن، لە ڕێگەی ڕاوکردن یان کەوڵکردنی ئاژەڵی تووشبوو، یان لە ڕێگەی خواردنی گۆشتی کاڵ یان کەم کوڵاوەوە. <ref name="CDC_Transmission">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/if-sick/transmission.html|سەردێڕ=How It Spreads {{!}} Mpox {{!}} Poxvirus {{!}} CDC |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230521160406/https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/if-sick/transmission.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Chaix |یەکەم=Estelle |دوایین٢=Boni |یەکەم٢=Mickaël |دوایین٣=Guillier |یەکەم٣=Laurent |دوایین٤=Bertagnoli |یەکەم٤=Stéphane |دوایین٥=Mailles |یەکەم٥=Alexandra |دوایین٦=Collignon |یەکەم٦=Catherine |دوایین٧=Kooh |یەکەم٧=Pauline |دوایین٨=Ferraris |یەکەم٨=Olivier |دوایین٩=Martin-Latil |یەکەم٩=Sandra |دوایین١٠=Manuguerra |یەکەم١٠=Jean-Claude |دوایین١١=Haddad |یەکەم١١=Nadia |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Risk of Monkeypox virus (MPXV) transmission through the handling and consumption of food |journal=Microbial Risk Analysis |بەرگ=٢٢|bibcode=2022MbRA...2200237C |doi=10.1016/j.mran.2022.100237 |issn=2352-3530 |pmc=٩٥٩٥٣٤٩|pmid=٣٦٣٢٠٩٢٩|article-number=100237}}</ref> ڤایرۆسەکە لە ڕێگەی پێستی بریندارەوە، یان لە ڕێگەی ڕووە لینجەکانەوە وەکو دەم، کۆئەندامی هەناسە، یان ئەندامەکانی زاوزێ دەچێتە ناو جەستەوە. <ref name="WHOfact2023"/> ئێم پۆکس دەتوانێت لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر بگوێزرێتەوە لە ڕێگەی بەرکەوتن بە ماددە یان شلەی برینە تووشبووەکان لەسەر پێست، لەناو دەم، یان لەسەر ئەندامەکانی زاوزێ؛ ئەمەش بەرکەوتن لە خۆدەگرێت، بەرکەوتنی نزیک، و لە کاتی جووتبوونی سێکسیدا. <ref name="WHOfact2023">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox|سەردێڕ=Mpox |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220421083742/https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> <ref name="CDC_Transmission"/> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/mpox|سەردێڕ=Mpox |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> هەروەها مەترسیی تووشبوون لە ڕێگەی کەرەستە پیسبووەکان (Fomites)ەوە بوونی هەیە، وەکو ئەو جلوبەرگە یان جێخەوانەی کە بە پاشماوەی برینەکان پیسبوون. <ref name="CDC_Transmission" /> == دەستنیشانکردن == دەستنیشانکردنی جیاکاریی کلینیکی (Clinical differential diagnosis) جیاوازی دەکات لە نێوان نەخۆشییە پەڵەیییەکانی وەک دڕکەومێکوتە، سورێژە، هەوکردنە بەکتریاییەکانی پێست، گەڕی (Scabies)، هەستیاریی ڕووەکەکان، سیفلیس (Syphilis)، و ئەو هەستیارییانەی پەیوەندییان بە دەرمانەوە هەیە. <ref name="o104">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Hussain |یەکەم=Azhar |دوایین٢=Kaler |یەکەم٢=Jasndeep |دوایین٣=Lau |یەکەم٣=George |دوایین٤=Maxwell |یەکەم٤=Tyler |ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Clinical Conundrums: Differentiating Monkeypox From Similarly Presenting Infections |ناونیشان=https://assets.cureus.com/uploads/review_article/pdf/113445/20221104-31928-ylnppj.pdf |journal=Cureus |بەرگ=١٤|issue=10 |doi=10.7759/cureus.29929 |issn=2168-8184 |pmc=٩٦٣٤١٤٠|pmid=٣٦٣٤٨٨٨٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|doi-access=free |article-number=e29929}}</ref> پشکنینی کارلێکی زنجیرەییی پۆلیمەرەیز (PCR) بۆ نموونەی برینەکانی پێست، باشترین و پەسەندترین پشکنینی دەستنیشانکردنە، هەرچەندە لایەنە نەرێنییەکەی ئەوەیە کە بەدەستهێنانی ئەنجامەکەی تا ڕادەیەک خاوە. <ref name="WHOfact2023"/> لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤دا، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO) یەکەمین پشکنینی دەستنیشانکردنی لەژێر ڕێکاری (لیستی بەکارهێنانی لەناکاو - EUL)دا پەسەند کرد. پشکنینی ئامێری (Alinity m MPXV) ڕێگە بە دەستنیشانکردنی ڤایرۆسەکە دەدات لە ڕێگەی پشکنینی تاقیگەییی نموونەی برینەکانی پێستەوە، کە ئەنجامەکە لە ماوەی کەمتر لە دوو کاتژمێردا دەردەخات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2024/10/4/who-approves-first-mpox-test-for-faster-diagnoses|سەردێڕ=WHO approves first mpox test for faster diagnoses |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Al Jazeera}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.molecular.abbott/us/en/products/infectious-disease/alinity-m-monkeypox-assay|سەردێڕ=Alinity m Monkeypox Assay |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Abbott Laboratories}}</ref> == ڕێگریکردن == === پێکوتە === لە ڕووی مێژووییەوە، دەرکەوتووە کە پێکوتەی ئاوڵەی مرۆڤ (Smallpox) مەترسیی تووشبوون بە ئێم پۆکس کەمدەکاتەوە لەو کەسانەی لە ئەفریقا پێشتر کوتراون. کەمبوونەوەی بەرگری دژی ڤایرۆسەکانی ئاوڵە لەو کۆمەڵگەیانەی بەرکەوتەیان هەیە، یەکێکە لە هۆکارەکانی زیادبوونی ڕێژەی بڵاوبوونەوەی ئێم پۆکس لە مرۆڤدا. ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ کەمبوونەوە و دابەزینی ئەو بەرگرییە بەکۆمەڵەی (Cross-protective immunity) لە ناو ئەو کەسانەی کە پێش ساڵی ١٩٨٠ کوتراون (کاتێک کە هەڵمەتە بەرفراوانەکانی کوتانی ئاوڵە وەستێنران)، هەروەها بەهۆی زیادبوونی وردەوردەی ڕێژەی کەسانی نەکوترراو لە ناو کۆمەڵگەدا. <ref name="Kantele, A. 2016">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kantele A, Chickering K, Vapalahti O, Rimoin AW |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Emerging diseases-the monkeypox epidemic in the Democratic Republic of the Congo |journal=Clinical Microbiology and Infection |بەرگ=٢٢|issue=8 |پەڕەکان=٦٥٨–٦٥٩|doi=10.1016/j.cmi.2016.07.004 |pmc=٩٥٣٣٨٨٧|pmid=٢٧٤٠٤٣٧٢|doi-access=free}}</ref> تا مانگی ئابی ٢٠٢٤، چوار پێکوتە بۆ خۆپاراستن لە ئێم پۆکس بەکاردەهێنران، کە هەموویان لە بنەڕەتدا بۆ دژی ئاوڵە پەرەیان پێدراوە. * پێکوتەی MVA-BN (بە ناوە بازرگانییەکانی Jynneos, Imvamune یان Imvanex دەناسرێت) کە لەلایەن کۆمپانیای (Bavarian Nordic)ەوە بەرهەم دەهێنرێت. مۆڵەتی بەکارهێنانی دژی ئێم پۆکسی لە ئەوروپا، ئەمریکا و کەنەدا هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.labiotech.eu/trends-news/monkeypox-smallpox-vaccine/|سەردێڕ=Bavarian Nordic gets European monkeypox approval for smallpox vaccine |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Labiotech UG}}</ref> * پێکوتەی LC16 لە کۆمپانیای KMB Biologics (ژاپۆن) – مۆڵەتی بەکارهێنانی لە ژاپۆن هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/1611/prevention|سەردێڕ=Mpox - Prevention {{!}} BMJ Best Practice US |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=British Medical Journal}}</ref> * پێکوتەی OrthopoxVac، کە مۆڵەتی بەکارهێنانی لە ڕووسیا هەیە و لەلایەن (سەنتەری توێژینەوەی دەوڵەتی بۆ ڤایرۆسناسی و بایۆتەکنۆلۆژیا - VECTOR)ەوە لە ڕووسیا بەرهەم دەهێنرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://gxpnews.net/en/2023/09/the-vector-center-will-soon-commence-the-production-of-the-smallpox-vaccine/|سەردێڕ=The Vector center will soon commence the production of the smallpox vaccine |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=GxP News}}</ref> * پێکوتەی ACAM2000، کە لەلایەن کۆمپانیای Emergent BioSolutionsەوە بەرهەم دەهێنرێت. لە مانگی ئابی ٢٠٢٤دا بۆ بەکارهێنان دژی ئێم پۆکس لە ئەمریکا پەسەند کرا. پێکوتەکانی MVA-BN و ACAM2000 هەردووکیان ڤایرۆسی (ڤاکسینیا - Vaccinia)یان تێدایە. ڤاکسینیا ڤایرۆسێکی کەمتر مەترسیدارە لە ڕەگەزی ئۆرسۆپۆکس بەراورد بە ڤایرۆسی ئێم پۆکس یان ڤایرۆسی ڤاریۆلا (هۆکاری ئاوڵە)، و بەهۆی لێکچوونێکی زۆری پرۆتینی لە نێوان ڤایرۆسەکانی ئۆرسۆپۆکسدا، ئەم دوو پێکوتەیەی ڤاکسینیا دەبنە هۆی دروستبوونی دژەتەن کە بەرگرییەکی بەکۆمەڵ دژی ڤایرۆسەکانی تری ئەم خێزانە دابین دەکەن، وەکو ڤایرۆسی ئاوڵەی مەیموون. لەبەر ئەوەی ڤایرۆسی ڤاکسینیا لە پێکوتەی MVA-BNدا توانای زۆربوونی (لەبەرگرتنەوەی) نییە، لە ئەمریکا پێشنیار دەکرێت لەبری ACAM2000 بەکاربهێنرێت بۆ ئەو کەسانەی کە مەترسییەکی بەرزی تووشبوون بە ئێم پۆکسیان هەیە یان ئەوانەی کە لەم دواییانەدا بەرکەوتەیان هەبووە. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rao |یەکەم=Agam K. |ڕێکەوت=٢٠٢٥|سەردێڕ=Use of JYNNEOS (Smallpox and Mpox Vaccine, Live, Nonreplicating) for Persons Aged ≥18 Years at Risk for Mpox During an Mpox Outbreak: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices — United States, 2023 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/74/wr/mm7422a3.htm |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |زمان=en-us |بەرگ=٧٤|issue=22 |پەڕەکان=٣٨٥–٣٩٢|doi=10.15585/mmwr.mm7422a3 |issn=0149-2195 |pmc=١٢١٧٦١٠٣|pmid=٤٠٥٣١٧٩٨}}</ref> سەنتەرەکانی کۆنترۆڵکردن و ڕێگریکردن لە نەخۆشییەکانی ئەمریکا (CDC) پێشنیار دەکات کە ئەو کەسانەی لێکۆڵینەوە لە سەرهەڵدانەکانی ئێم پۆکس دەکەن، ئەوانەی چاودێریی کەسانی تووشبوو یان ئاژەڵی تووشبوو دەکەن، و ئەوانەی بەهۆی بەرکەوتنی نزیک یان سێکسییەوە لەگەڵ کەسانی تووشبوو یان ئاژەڵی تووشبوو بەرکەوتەیان هەبووە، پێویستە پێکوتە وەربگرن. <ref name="CDC_About"/> (CDC) و (ئاژانسی دەرمانی ئەوروپی - EMA) بەکارهێنانی پێکوتەی MVA-BN بە شێوەی دوو-ژەم پێشنیار دەکەن بۆ ئەو پێگەیشتووانەی کە مەترسیی تووشبوونیان بە ئێم پۆکس لە ڕێگەی چالاکیی سێکسییەوە لەسەرە. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rao |یەکەم=Agam K. |ڕێکەوت=٢٠٢٥|سەردێڕ=Use of JYNNEOS (Smallpox and Mpox Vaccine, Live, Nonreplicating) for Persons Aged ≥18 Years at Risk for Mpox During an Mpox Outbreak: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices — United States, 2023 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/74/wr/mm7422a3.htm |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |زمان=en-us |بەرگ=٧٤|issue=22 |پەڕەکان=٣٨٥–٣٩٢|doi=10.15585/mmwr.mm7422a3 |issn=0149-2195 |pmc=١٢١٧٦١٠٣|pmid=٤٠٥٣١٧٩٨}}</ref> <ref name="Imvanex">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.ema.europa.eu/en/documents/other/considerations-posology-use-vaccine-jynneos/imvanex-mva-bn-against-monkeypox_en.pdf|سەردێڕ=European Medicines Agency (EMA) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230528112802/https://www.ema.europa.eu/en/documents/other/considerations-posology-use-vaccine-jynneos/imvanex-mva-bn-against-monkeypox_en.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=[[European Medicines Agency]] (EMA)}}</ref> === ڕێکارەکانی تر === CDC چەندین ڕێنمایی وردی داڕشتووە سەرباری ڕێکارە ستانداردەکانی کۆنترۆڵکردنی توشبوون. ئەمانە ئەوە لەخۆدەگرن کە کارمەندانی تەندروستی پێویستە جلی تایبەت (Gown)، دەمامک، چاویلکەی خۆپاراستن، و دەمامکی پاڵاوتنی هەوای یەکجاربەکارهاتوو (وەکو N95) بەکاربهێنن، و پێویستە کەسی تووشبوو لە ژوورێکی تایبەتدا گۆشەگیر (کەرەنتینە) بکرێت بۆ ڕێگریکردن لە بەرکەوتنی کەسانی تر پێی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/clinicians/infection-control-hospital.html|سەردێڕ=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/clinicians/infection-control-hospital.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220518152243/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/clinicians/infection-control-hospital.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٢}}</ref> ئەو کەسانەی لەو وڵاتانەدا دەژین کە ئێم پۆکس تێیاندا پەتایەکی خۆجێییە، پێویستە خۆیان بەدوور بگرن لە بەرکەوتن بە شیردەرە نەخۆشەکانی وەک قرتێنەرەکان، توورەکەدارەکان (Marsupials)، و مەیموونەکان (مردوو بن یان زیندوو) کە دەکرێت هەڵگری ڤایرۆسەکە بن، و پێویستە خۆیان بپارێزن لە خواردن یان مامەڵەکردن لەگەڵ گۆشتی ئاژەڵی کێویدا (Bush meat). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON388|سەردێڕ=Multi-country monkeypox outbreak in non-endemic countries: Update |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220530002122/https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON388 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> <ref name="WHO_Q&A"/> لە میانی سەرهەڵدانەکەی ساڵانی ٢٠٢٢-٢٠٢٣دا، چەندین دەزگای تەندروستیی گشتی هەڵمەتی هۆشیاریی گشتییان دەستپێکرد بە مەبەستی کەمکردنەوەی بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/resources/toolkits/organizer.html|سەردێڕ=CDC’s Mpox Toolkit for Event Organizers {{!}} Mpox {{!}} Poxvirus {{!}} CDC |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230528072604/https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/resources/toolkits/organizer.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://campaignresources.dhsc.gov.uk/campaigns/monkeypox/|سەردێڕ=Monkeypox |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230528122209/https://campaignresources.dhsc.gov.uk/campaigns/monkeypox/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Department of Health and Social Care – Campaign Resource Centre}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.health.wa.gov.au/Articles/A_E/Campaign-monkeypox-awareness|سەردێڕ=Sorry…the page you are looking for no longer exists |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230528122208/https://www.health.wa.gov.au/Articles/A_E/Campaign-monkeypox-awareness |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Western Australia Department of Health}}</ref> == چارەسەر == زۆربەی حاڵەتەکانی ئێم پۆکس بە نیشانەی سووکەوە دەردەکەون و لە ماوەی ٢ بۆ چوار هەفتەدا بەتەواوی چاک دەبنەوە. <ref name="Gov.UK2022">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.gov.uk/guidance/monkeypox |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240820191452/https://www.gov.uk/guidance/monkeypox |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mpox: background information |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=[[UK Health Security Agency]]}}</ref><ref name="WHO_Q&A2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/mpox |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240819162521/https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/mpox |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mpox |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> هیچ چارەسەرێکی تایبەت و بڕاوە بۆ نەخۆشییەکە نییە، هەرچەندە دەرمانی دژەڤایرۆسی وەکو (تێکۆڤیریمات - Tecovirimat) بۆ چارەسەرکردنی حاڵەتە توندەکانی ئێم پۆکس پەسەند کراون. <ref name="CSC_TPOXX2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/if-sick/treatment.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230524202025/https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/if-sick/treatment.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC) |سەردێڕ=Patient's Guide to Mpox Treatment with Tecovirimat (TPOXX) |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/tecovirimat-siga |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220516151355/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/tecovirimat-siga |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Tecovirimat SIGA |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=[[European Medicines Agency]] (EMA)}}</ref><ref name="NIH_Mpox2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.niaid.nih.gov/diseases-conditions/mpox |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230523142513/https://www.niaid.nih.gov/diseases-conditions/mpox |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=NIH: National Institute of Allergy and Infectious Diseases |سەردێڕ=Mpox (formerly Monkeypox) |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پێداچوونەوەیەکی (کۆکرەین - Cochrane) لە ساڵی ٢٠٢٣دا هیچ توێژینەوەیەکی کۆنترۆڵکراوی هەڕەمەکیی تەواوکراوی نەدۆزییەوە کە لێکۆڵینەوەی لەسەر دەرمانەکانی تایبەت بە چارەسەری ئێم پۆکس کردبێت. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Fox T, Gould S, Princy N, Rowland T, Lutje V, Kuehn R |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Therapeutics for treating mpox in humans |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٢٠٢٣|issue=3 |doi=10.1002/14651858.CD015769 |pmc=١٠٠١٢٤٠٥|pmid=٣٦٩١٦٧٢٧|article-number=CD015769 |collaboration=Cochrane Infectious Diseases Group}}</ref> پێداچوونەوەکە چەند توێژینەوەیەکی کۆنترۆڵکراوی ناهەڕەمەکی دەستنیشان کرد کە هەڵسەنگاندنیان بۆ سەلامەتیی دەرمانەکانی ئێم پۆکس کردووە، و دەرکەوت کە هیچ مەترسییەکی بەرچاو لە بەکارهێنانی تێکۆڤیریماتدا نییە، لەگەڵ بەڵگەیەکی کەم-متمانە کە ئاماژە بەوە دەکات لەوانەیە دەرمانی (برینسیدۆفۆڤیر - Brincidofovir) ببێتە هۆی زیانێکی سووکی جگەر. <ref name=":02">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Fox T, Gould S, Princy N, Rowland T, Lutje V, Kuehn R |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Therapeutics for treating mpox in humans |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٢٠٢٣|issue=3 |doi=10.1002/14651858.CD015769 |pmc=١٠٠١٢٤٠٥|pmid=٣٦٩١٦٧٢٧|article-number=CD015769 |collaboration=Cochrane Infectious Diseases Group}}</ref> بوونی ئازار باوە و دەشێت زۆر توند بێت؛ دەکرێت چاودێریی پاڵپشتیکەر (Supportive care) وەکو کۆنترۆڵکردنی ئازار یان تا بۆ نەخۆش بەکاربهێنرێت. <ref name="WHO_Q&A3">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/mpox |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240819162521/https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/mpox |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Mpox |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref><ref name="BMJ_Best">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/1611/treatment-algorithm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221204091145/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/1611/treatment-algorithm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=[[BMJ Best Practice]] |سەردێڕ=Mpox (monkeypox) – Treatment algorithm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەو کەسانەی نەخۆشییەکەیان سووکە پێویستە لە ماڵەوە خۆیان کەرەنتینە بکەن، شلەمەنیی زۆر بخۆنەوە، خواردنی باش بخۆن، و هەنگاو بنێن بۆ پاراستنی تەندروستیی دەروونییان. <ref name="WHOfact20232">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220421083742/https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=WHO Factsheet{{snd}}Mpox (Monkeypox) |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> ئەو کەسانەی لە مەترسییەکی بەرزی نەخۆشییەکەدان بریتین لە منداڵان، ژنانی دووگیان، کەسانی بەتەمەن و ئەو کەسانەی سیستەمی بەرگرییان لاوازە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.ecdc.europa.eu/en/all-topics-z/monkeypox/factsheet-health-professionals|سەردێڕ=Factsheet for health professionals on mpox |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220620042406/https://www.ecdc.europa.eu/en/all-topics-z/monkeypox/factsheet-health-professionals |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=European Centre for Disease Prevention and Control}}</ref> بۆ ئەم کەسانە، یان ئەوانەی کە نەخۆشییەکەیان توندە، پێشنیار دەکرێت لە نەخۆشخانە بخەوێنرێن و چاودێرییەکی وردی نیشانەکانیان بکرێت. <ref name="BMJ_Best"/> چارەسەری نیشانەیی (Symptomatic treatment) پێشنیار دەکرێت بۆ لێکەوتانەی وەکو هەوکردنی کۆم (Proctitis) و خورووی توند (Pruritis) . <ref name="BMJ_Best" /> توێژینەوەیەک لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ دەریخست کە دەرمانی دژەڤایرۆسیی تێکۆڤیریمات ماوەی مانەوەی برینەکانی ئێم پۆکسی کورت نەکردووەتەوە لەو کەسانەی تووشی جۆری یەکەمی ئێم پۆکس ببوون. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.nih.gov/news-events/news-releases/antiviral-tecovirimat-safe-did-not-improve-clade-i-mpox-resolution-democratic-republic-congo|سەردێڕ=The antiviral tecovirimat is safe but did not improve clade I mpox resolution in Democratic Republic of the Congo {{!}} National Institutes of Health (NIH) |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=National Institutes of Health (NIH)}}</ref> سەرباری ئەمەش، ڕێژەی گشتیی مردن لە توێژینەوەکەدا نزیکەی ١.٧٪ بوو، کە بە شێوەیەکی بەرچاو کەمتر بوو لە ڕێژەی مردنی ٣.٦٪ یان زیاتر کە لە حاڵەتە گشتییەکانی ئێم پۆکسدا لە کۆنگۆ بینراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mast |یەکەم=Jason |ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.statnews.com/2024/08/15/mpox-antiviral-tecovirimat-no-better-than-placebo-nih/|سەردێڕ=Antiviral used for mpox no better than placebo, NIH says |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=STAT}}</ref> ئەمەش ئەوە دەردەخات کە خەواندن لە نەخۆشخانە و دابینکردنی چاودێریی پاڵپشتیکەری کوالیتی-بەرز، بە شێوەیەکی بەرچاو ئاکامی تەندروستیی تووشبووانی ئێم پۆکس باشتر دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Priyan |یەکەم=Vishnu |ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.clinicaltrialsarena.com/news/niaid-siga-mpox-trial/|سەردێڕ=NIAID reports preliminary data from trial of SIGA’s Mpox treatment |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Clinical Trials Arena}}</ref> ئەم توێژینەوەیە لەلایەن (پەیمانگای نیشتمانیی تەندروستی - NIH)ی ئەمریکییەوە سپۆنسەر کرا و بە هاوبەشی لەگەڵ پەیمانگای نیشتمانیی توێژینەوەی بایۆمیدیکاڵی کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ سەرپەرشتی کرا. توێژینەوەیەکی تری ساڵی ٢٠٢٤ لەسەر دەرمانی دژە ڤایرۆسیی تێکۆڤیریمات سەر بە کۆمپانیای (Siga Technologies)، ئەوەی دەرخست کە ئەم دەرمانە کاریگەر نییە لە کەمکردنەوەی کاتی چاکبوونەوەی برینەکان یان کەمکردنەوەی ئازار لەو پێگەیشتووانەی کە بە جۆری دووەمی ئێم پۆکس تووشبوون. بە پشتبەستن بە ئەنجامە سەرەتاییەکان، لیژنەی سەلامەتی پێشنیاری ڕاگرتنی وەرگرتنی نەخۆشی زیاتری کرد بۆ توێژینەوەکە. ئەم توێژینەوەیە، کە لە ئەیلولی ٢٠٢٢ لەلایەن پەیمانگای نیشتمانیی ئەمریکی بۆ هەستیاری و نەخۆشییە گوازراوەکان دەستی پێکردبوو، نەخۆشانی لە چەندین وڵاتەوە لەخۆگرتبوو (لە نێویاندا ئەمریکا، ئەرجەنتین، و ژاپۆن) کە نیشانەکانی ئێم پۆکسیان بۆ کەمتر لە ١٤ ڕۆژ هەبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.contagionlive.com/view/nih-study-finds-tecovirimat-safe-but-ineffective-for-treating-mpox|سەردێڕ=NIH Study Finds Tecovirimat Safe, But Ineffective for Treating Mpox {{!}} Contagion Live |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=ContagionLive |زمان=en}}</ref> شیکارییەکی سەرەتایی هیچ جیاوازییەکی بەرچاوی دەرنەخست لە چارەسەربوونی برینەکان یان کەمبوونەوەی ئازار لە نێوان بەکارهێنانی تێکۆڤیریمات و دەرمانی خەیاڵی (پلاسیبۆ - Placebo). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.nih.gov/news-events/news-releases/nih-study-finds-tecovirimat-was-safe-did-not-improve-mpox-resolution-or-pain|سەردێڕ=NIH Study Finds Tecovirimat Was Safe but Did Not Improve Mpox Resolution or Pain {{!}} National Institutes of Health (NIH) |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=National Institutes of Health (NIH) |زمان=EN}}</ref> === دەستنیشانکردن لە ژینگە کەم-سەرچاوەکاندا === لەگەڵ سەرهەڵدانەکەی مانگی ئابی ٢٠٢٤ لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO) داوای لە کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکان کرد کە بەرهەمەکانیان بۆ پێداچوونەوەی لەناکاو پێشکەش بکەن. ئەم دەستپێشخەرییە بەشێکە لە هەوڵەکانی WHO بۆ دەستەبەرکردنی ئامرازەکانی دەستنیشانکردنی کاریگەر، بەتایبەتی بۆ دانیشتووانی ناوچە کەم-داهاتەکان. ئاژانسەکە داوای لە بەرهەمهێنەران کردووە پشکنینەکانیان پێشکەشی پرۆسەی (لیستی بەکارهێنانی لەناکاو) بکەن، کە ڕێگە بە WHO دەدات ئەم بەرهەمە پزیشکییانە بە خێراییەکی زیاتر پەسەند بکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news/item/29-08-2024-who-urges-rapid-access-to-mpox-diagnostic-tests--invites-manufacturers-to-emergency-review#:~:text=WHO%20has%20asked%20manufacturers%20of,particularly%20in%20low-income%20settings.|سەردێڕ=WHO urges rapid access to mpox diagnostic tests, invites manufacturers to emergency review |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> ئەم پرۆسەیە بە جۆرێک داڕێژراوە کە یارمەتیی وڵاتان بدات لە دابینکردنی بەرهەمە سەرەکییەکان لە ڕێگەی ئاژانسەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان و هاوبەشەکانی ترەوە. ئەم پەلەکردنە لە کاتێکدایە کە فۆرمێکی نوێی زۆر خێرا گوازراوەی سەرهەڵدانەکەی ساڵی ٢٠٢٤ نیگەرانیی جیهانیی لێ کەوتووەتەوە، کە بووە هۆی ئەوەی WHO ئێم پۆکس وەک باری لەناکاوی تەندروستیی گشتیی جیهانی ڕابگەیەنێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/publications/m/item/mpox-global-strategic-preparedness-and-response-plan|سەردێڕ=Mpox global strategic preparedness and response plan |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> == پەتاناسی == [[پەڕگە:Monkeypox_By_Country.svg|وێنۆک|نەخشەی جیهانی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی ئێم پۆکس (ئاوڵەی مەیموون){{Legend|#8888ff|ناوچەی خۆجێیی جۆری یەکەم{{nbsp}}}}<templatestyles src="Legend/styles.css" />{{Legend|#ff8888|ناوچەی خۆجێیی جۆری دووەم{{nbsp}}}}<templatestyles src="Legend/styles.css" />{{Legend|#aa44aa|بوونی هەردوو جۆرەکە}}<templatestyles src="Legend/styles.css" />{{Legend|#aa0000|{{nbsp}}سەرهەڵدانی جۆری دووەم لە ٢٠٢٢}}<templatestyles src="Legend/styles.css" />{{Legend|#FFC6C6|حاڵەتە گومانلێکراوەکان}}]] === مێژوو === ئێم پۆکس بۆ یەکەمجار وەک نەخۆشییەکی سەربەخۆ لە ساڵی ١٩٥٨ لە نێو مەیموونەکانی تاقیگەدا لە کۆپنهاگنی دانیمارک دەستنیشان کرا، هەرچەندە سەرچاوەی نەخۆشییەکە تا ئێستاش بە نەزانراوی ماوەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Parker S, Buller RM |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٣|سەردێڕ=A review of experimental and natural infections of animals with ''Orthopoxvirus monkeypox'' between 1958 and 2012 |journal=Future Virology |بەرگ=٨|issue=2 |پەڕەکان=١٢٩–١٥٧|doi=10.2217/fvl.12.130 |pmc=٣٦٣٥١١١|pmid=٢٣٦٢٦٦٥٦}}</ref> <ref name="CDC_About"/> یەکەم حاڵەتی تۆمارکراوی تووشبوونی مرۆڤ لە ساڵی ١٩٧٠ ڕوویدا، کە بریتی بوون لە شەش منداڵی نەکوترراو لە کاتی هەڵمەتەکانی بنەبڕکردنی ئاوڵەدا، و یەکەمیان کوڕێکی ٩ مانگانە بوو لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ. <ref name="Bunge2022">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bunge EM, Hoet B, Chen L, Lienert F, Weidenthaler H, Baer LR, Steffen R |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The changing epidemiology of human monkeypox-A potential threat? A systematic review |journal=PLOS Neglected Tropical Diseases |بەرگ=١٦|issue=2 |doi=10.1371/journal.pntd.0010141 |pmc=٨٨٧٠٥٠٢|pmid=٣٥١٤٨٣١٣|doi-access=free |article-number=e0010141}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBungeHoetChenLienert2022">Bunge EM, Hoet B, Chen L, Lienert F, Weidenthaler H, Baer LR, et&nbsp;al. (February 2022). [[doi:10.1371/journal.pntd.0010141|"The changing epidemiology of human monkeypox-A potential threat? A systematic review"]]. ''PLOS Neglected Tropical Diseases''. '''16''' (2) e0010141. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1371/journal.pntd.0010141|10.1371/journal.pntd.0010141]]</span>. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8870502 8870502]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35148313 35148313].</cite></ref> <ref name="Cho1973">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Cho CT, Wenner HA |ڕێکەوت=ئازاری ١٩٧٣|سەردێڕ=Monkeypox virus |journal=Bacteriological Reviews |بەرگ=٣٧|issue=1 |پەڕەکان=١–١٨|doi=10.1128/br.37.1.1-18.1973 |pmc=٤١٣٨٠١|pmid=٤٣٤٩٤٠٤}}</ref> لە نێوان ساڵانی ١٩٨١ بۆ ١٩٨٦، زیاتر لە ٣٠٠ حاڵەتی تووشبوونی مرۆڤ بە ئێم پۆکس لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ (کە ئەوکات بە زەئیر دەناسرا) تۆمارکران، کە زۆربەیان بەهۆی بەرکەوتن بە ئاژەڵەوە بوون. <ref name="Meyer2002">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Meyer H, Perrichot M, Stemmler M, Emmerich P, Schmitz H, Varaine F, Shungu R, Tshioko F, Formenty P |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٢|سەردێڕ=Outbreaks of disease suspected of being due to human ''Orthopoxvirus monkeypox'' infection in the Democratic Republic of Congo in 2001 |journal=Journal of Clinical Microbiology |بەرگ=٤٠|issue=8 |پەڕەکان=٢٩١٩–٢٩٢١|doi=10.1128/JCM.40.8.2919-2921.2002 |pmc=١٢٠٦٨٣|pmid=١٢١٤٩٣٥٢}}</ref> ڤایرۆسەکە لەناو مشکە توورەکەیییەکانی گامبیا، مشکی خەواڵوو، و سمۆرە ئەفریقییەکاندا دۆزراوەتەوە، کە زۆرجار وەک خۆراک بەکاردەهێنران. <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Falendysz EA, Lopera JG, Lorenzsonn F, Salzer JS, Hutson CL, Doty J, Gallardo-Romero N, Carroll DS, Osorio JE, Rocke TE |ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Further Assessment of Monkeypox Virus Infection in Gambian Pouched Rats (Cricetomys gambianus) Using In Vivo Bioluminescent Imaging |journal=PLOS Neglected Tropical Diseases |بەرگ=٩|issue=10 |doi=10.1371/journal.pntd.0004130 |pmc=٤٦٢٧٧٢٢|pmid=٢٦٥١٧٨٣٩|doi-access=free |article-number=e0004130}}</ref> <ref name="WHOfact2023"/> چەندین حاڵەتی زیاتری ئێم پۆکس لە ناوەڕاست و ڕۆژئاوای ئەفریقا تۆمارکراون، بەتایبەتی لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ، کە تێیدا لە نێوان ساڵانی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٤، ساڵانە ٢٠٠٠ حاڵەت تۆمار دەکران. هەرچەندە داتا کۆکراوەکان زۆرجار ناتەواو و پشتڕاستنەکراوەن، کە ئەمەش ڕێگرە لە بەدەستهێنانی خەمڵاندنێکی ورد بۆ ژمارەی حاڵەتەکانی ئێم پۆکس بەپێی کات. <ref name="Skle">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sklenovská N, Van Ranst M |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=Emergence of Monkeypox as the Most Important Orthopoxvirus Infection in Humans |journal=Frontiers in Public Health |بەرگ=٦|bibcode=2018FrPH....6..241S |doi=10.3389/fpubh.2018.00241 |pmc=٦١٣١٦٣٣|pmid=٣٠٢٣٤٠٨٧|doi-access=free |article-number=241}}</ref> هەرچەندە سەرەتا وا دەزانرا لە مرۆڤدا دەگمەنە، بەڵام لە هەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە ڕێژەی حاڵەتەکان زیادی کردووە، <ref name="Andrew2020">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|vauthors=James WD, Elston D, Treat JR, Rosenbach MA, Neuhaus I|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Elsevier|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٢٣-٥٤٧٥٣-٦|edition=13th|شوێن=Edinburgh|پەڕە=٣٨٩|chapter=19. Viral diseases|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&dq=human&pg=PA389|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230119201622/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&dq=human&pg=PA389|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="Bunge2022"/> کە پێدەچێت هۆکارەکەی دابەزین و کەمبوونەوەی بەرگریی بێت لە پاش وەستاندنی هەڵمەتی ڕۆتینی پێدانی پێکوتەی ئاوڵە. <ref name="Mc2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=McCollum AM, Damon IK |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Human monkeypox |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٥٨|issue=2 |پەڕەکان=٢٦٠–٢٦٧|doi=10.1093/cid/cit703 |pmc=٥٨٩٥١٠٥|pmid=٢٤١٥٨٤١٤}}</ref> === ''مەترسییەکانی داهاتوو'' === سەرچاوەی سروشتی ڤایرۆسی ئێم پۆکس تا ئێستا بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە دیاری نەکراوە. قرتێنەرە بچووکەکان وەک باشترین کاندید بۆ ئەمە دادەنرێن. بەبێ هەبوونی هەڵمەتێکی گەورەی کوتان، سەرهەڵدانەکانی ئێم پۆکس لە مرۆڤدا بۆ ماوەیەکی نادیار لە ناوچە خۆجێییەکاندا بەردەوام دەبن، لەگەڵ هەبوونی مەترسییەکی بەردەوام کە بڵاوبوونەوەکان بگەنە ئەو ناوچانەش کە پێشتر نەخۆشییەکەیان تێدا نەبووە. بەڵگەکانی تر — وەکو ئەوەی کە ڤایرۆسەکە پەرەدەسەنێت بۆ ئەوەی خێراتر لە نێوان مرۆڤدا بگوێزرێتەوە، توانای تووشکردنی کۆمەڵێکی بەرفراوان لە خانەخوێ (Hosts)، و هەبوونی ئەگەری گواستنەوەی لە مرۆڤەوە بۆ ئاژەڵ — بوونەتە هۆی سەرهەڵدانی ئەو مەترسییەی کە لەوانەیە ئێم پۆکس لە سەرچاوە سروشتییە نوێیەکانی دەرەوەی ئەفریقا بڵاوببێتەوە، یان ببێتە هۆی پەتا جیهانییەکانی داهاتوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Johnson PL, Bergstrom CT, Regoes RR, Longini IM, Halloran ME, Antia R |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Evolutionary consequences of delaying intervention for monkeypox |journal=Lancet |بەرگ=٤٠٠|issue=10359 |پەڕەکان=١١٩١–١١٩٣|doi=10.1016/S0140-6736(22)01789-5 |pmc=٩٥٣٤٠١٠|pmid=٣٦١٥٢٦٦٨}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gavi.org/vaccineswork/monkeypox-cases-waning-global-threat-remains|سەردێڕ=Monkeypox cases waning, but global threat remains |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230601140741/https://www.gavi.org/vaccineswork/monkeypox-cases-waning-global-threat-remains |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=Gavi, the Vaccine Alliance}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Adetifa I, Muyembe JJ, Bausch DG, Heymann DL |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Mpox neglect and the smallpox niche: a problem for Africa, a problem for the world |journal=Lancet |بەرگ=٤٠١|issue=10390 |پەڕەکان=١٨٢٢–١٨٢٤|doi=10.1016/S0140-6736(23)00588-3 |pmc=١٠١٥٤٠٠٣|pmid=٣٧١٤٦٦٢٢|s2cid=258441920}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/mpox/risks/animals.html|سەردێڕ=Not Found |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230601140740/https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/mpox/risks/animals.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=Public Health Agency of Canada}}</ref> دوای سەرهەڵدانەکەی ساڵانی ٢٠٢٢-٢٠٢٣، ئێم پۆکس (Clade IIb) لە ناو دانیشتووانی دەرەوەی ئەفریقادا بە ئاستێکی زۆر نزم هەر بوونی ماوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Mathieu E, Spooner F, Dattani S, [[Hannah Ritchie|Ritchie H]], [[Max Roser|Roser M]] |ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Mpox (monkeypox) |ناونیشان=https://ourworldindata.org/monkeypox |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Our World in Data |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220703033822/https://ourworldindata.org/monkeypox |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٣دا، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی زیادبوونی ژمارەی حاڵەتەکانی ئێم پۆکسی (جۆری یەکەم Clade I) لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ ڕاگەیاند، بە تۆمارکردنی ١٢,٥٦٩ حاڵەت لەو ساڵەدا لەگەڵ ٦٥١ حاڵەتی گیانلەدەستدان؛ هەروەها ئەمە یەکەم بەڵگەی سەلمێنراو بوو بۆ گواستنەوەی سێکسیی جۆری یەکەم. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2023-DON493|سەردێڕ=Mpox (monkeypox) - Democratic Republic of the Congo |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231124220630/https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2023-DON493 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ەوە بەرزبوونەوەیەک لە تووشبوون بە جۆری یەکەمی ڤایرۆسی ئێم پۆکس لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ (DRC) بینراوە، بە جۆرێک کە ئێستا حاڵەتی زیاتر لە وڵاتە ئەفریقییەکانی تر تۆمار دەکرێن کە پێشتر هیچ حاڵەتێکی ئێم پۆکسیان نەبووە. دوو حاڵەتی هاوردەکراویش لە سوید و تایلەند تۆمارکران. تا ٢٣ی ئابی ٢٠٢٤، زیاتر لە ٢٠,٠٠٠ حاڵەتی ئێم پۆکس لە ١٣ وڵاتی ئەندامی یەکێتیی ئەفریقا تۆمارکراون، بە هەبوونی ٣,٣١١ حاڵەتی پشتڕاستکراوە و ٥٨٢ گیانلەدەستدان. زۆربەی حاڵەتەکان لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆدان، کە ژێر-جۆرەکانی Ia و Ib ی تێدا باون. <ref name="v952">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.ecdc.europa.eu/en/news-events/epidemiological-update-mpox-due-monkeypox-virus-clade-i|سەردێڕ=Epidemiological update: Mpox due to monkeypox virus clade I |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=European Centre for Disease Prevention and Control}}</ref> لە ١٥ی ئابی ٢٠٢٤دا جۆری (Ib) بەستراوەتەوە بە تۆمارکردنی حاڵەتێکی ئێم پۆکسەوە لە سوید، کە پەیوەندی بە گەشتکردنەوە هەبوو بۆ وڵاتێکی ئەفریقی کە ڤایرۆسەکەی تێدا بڵاوبووەتەوە. سەرەڕای نزمیی ڕێژەی بڵاوبوونەوەکە، لەو کاتەوە حاڵەتەکانی پەیوەست بە جۆری دووەم لە وڵاتانی یەکێتیی ئەوروپا/ناوچەی ئابووری ئەوروپی (EU/EEA) تۆمارکراون. لە ساڵی ٢٠٢٤دا، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی ڤایرۆسی ئاوڵەی مەیموونی خستە لیستی "نەخۆشخەرە لەپێشینەکان" کە دەکرێت ببنە هۆی پەتایەکی جیهانی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Mallapaty S |ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠٢٤|سەردێڕ=The pathogens that could spark the next pandemic |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/d41586-024-02513-3 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Nature |بەرگ=٦٣٢|issue=8025 |پەڕە=٤٨٨|bibcode=2024Natur.632..488M |doi=10.1038/d41586-024-02513-3 |pmid=٣٩٠٩٥٤٥٧|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240802180033/https://www.nature.com/articles/d41586-024-02513-3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرهەڵدانەکان == ئەم بەشە لیستێکی ناتەواوە لەو سەرهەڵدانانەی نەخۆشییەکە کە تۆمارکراون، لە نێویاندا سەرهەڵدانە گەورەکان لە وڵاتە ناوچەیییە خۆجێییەکانی ئەفریقای خولگەیی (بێنین، کامیرۆن، کۆماری ئەفریقای ناوەڕاست، کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ، گابۆن، غانا، کۆتدیڤوار، لیبێریا، نێجیریا، کۆماری کۆنگۆ، سیرالیۆن، و باشووری سودان). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON385|سەردێڕ=Multi-country monkeypox outbreak in non-endemic countries |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220522002241/https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON385 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> سەرهەڵدانی ئێم پۆکس زۆر باوە لەو ناوچانەی کە نەخۆشییەکەی تێدا خۆجێییە – زۆرجار ئەم ناوچانە ژێرخانی تەندروستییان لاوازە و بڵاوبوونەوەکانی پەتاکە بە دەگمەن بەدۆکیۆمێنت (تۆمار) دەکرێن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Besombes C, Mbrenga F, Schaeffer L, Malaka C, Gonofio E, Landier J, Vickos U, Konamna X, Selekon B, Dankpea JN, Von Platen C, Houndjahoue FG, Ouaïmon DS, Hassanin A, Berthet N, Manuguerra JC, Gessain A, Fontanet A, Nakouné-Yandoko E |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=National Monkeypox Surveillance, Central African Republic, 2001–2021 |journal=Emerging Infectious Diseases |بەرگ=٢٨|issue=12 |پەڕەکان=٢٤٣٥–٢٤٤٥|doi=10.3201/eid2812.220897 |pmc=٩٧٠٧٥٦٦|pmid=٣٦٣٢٨٩٥١}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Kozlov M |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=WHO may soon end mpox emergency - but outbreaks rage in Africa |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/d41586-023-00391-9 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Nature |بەرگ=٦١٤|issue=7949 |پەڕەکان=٦٠٠–٦٠١|bibcode=2023Natur.614..600K |doi=10.1038/d41586-023-00391-9 |pmid=٣٦٧٦٥٢٥٧|s2cid=256764657 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230516144506/https://www.nature.com/articles/d41586-023-00391-9 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.nationalgeographic.co.uk/science-and-technology/2022/10/in-central-africa-a-deadly-monkeypox-variant-is-surging|سەردێڕ=National Geographic |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230530133148/https://www.nationalgeographic.co.uk/science-and-technology/2022/10/in-central-africa-a-deadly-monkeypox-variant-is-surging |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=National Geographic}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+خشتەی سەرهەڵدانەکانی نەخۆشیی ڤایرۆسی ئێم پۆکس !ساڵ !وڵات !جۆر (Clade) ! data-sort-type="number" |حاڵەتەکانی مرۆڤ ! data-sort-type="number" |گیانلەدەستدان ! data-sort-type="number" |ڕێژەی مردنی تووشبووان !تێبینی |- | align="right" |١٩٧٠ | align="right" |کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ | align="right" |جۆری یەکەم |٥ |داتا نییە |داتا نییە | |- |١٩٧١ |{{NGA}} | align="right" |جۆری دووەم |٢ |داتا نییە |داتا نییە | |- | align="left" |١٩٨١–١٩٨٦ | align="right" |کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ | align="right" |جۆری یەکەم |٣٣٨ |داتا نییە |داتا نییە | |- | align="left" |١٩٩٥–١٩٩٦ | align="right" |کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ | align="right" |جۆری یەکەم |>٥٠٠ |داتا نییە |داتا نییە | |- | align="left" |٢٠٠١–٢٠٠٤ | align="right" |کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ | align="right" |جۆری یەکەم |٢،٧٣٤ |داتا نییە |داتا نییە | |- | align="right" |٢٠٠٣ |{{USA}} | align="right" |جۆری دووەم |٧١ |٠ |٠% | |- | align="right" |٢٠١٥ |{{CAF}}<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Nakoune E, Lampaert E, Ndjapou SG, Janssens C, Zuniga I, Van Herp M, Fongbia JP, Koyazegbe TD, Selekon B, Komoyo GF, Garba-Ouangole SM, Manengu C, Manuguerra JC, Kazanji M, Gessain A, Berthet N |ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=A Nosocomial Outbreak of Human Monkeypox in the Central African Republic |journal=Open Forum Infectious Diseases |بەرگ=٤|issue=4 |doi=10.1093/ofid/ofx168 |pmc=٥٩٢٠٣٤٨|pmid=٢٩٧٣٢٣٧٦|article-number=ofx168}}</ref> | align="right" |جۆری یەکەم |١٠ |٢ |٢٠% | |- | align="left" |٢٠١٧–٢٠٢٢ |{{NGA}} | align="right" |جۆری دووەم |٥٥٨ |٨ |١.٤% | |- | align="right" |٢٠٢٠ | کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/monkeypox-democratic-republic-of-the-congo|سەردێڕ=Monkeypox – Democratic Republic of the Congo |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220605103903/https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/monkeypox-democratic-republic-of-the-congo |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٤}}</ref> | align="right" |جۆری یەکەم |٤،٦٠٠ |١٧١ |٣.٧% | |- | align="left" |٢٠٢٢–٢٠٢٣ | align="right" |سەرهەڵدانی جیهانی | align="right" |جۆری (IIb) |٩٣،٣٢٧ |٢٠٨ |٠.٢% |*بەردەوامە <ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/europe/publications/m/item/joint-ecdc-who-regional-office-for-europe-monkeypox-surveillance-bulletin--15-august-2024|سەردێڕ=Joint ECDC-WHO Regional Office for Europe Monkeypox Surveillance Bulletin: 15 August 2024 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> |- | align="left" |٢٠٢٣–٢٠٢٦ |کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ<br /><br />{{CAF}}<br /><br />{{COG}}<br /><br />{{KEN}}<br /><br />{{BDI}} | align="right" |جۆری یەکەم و (Ib) |>١٨،٢٤٥ |>٩١٩ |~٥% |*بەردەوامە |- | align="right" |٢٠٢٥ |{{GHA}} | align="right" |جۆری دووەم |٤٠٩ |داتا نییە |داتا نییە |*بەردەوامە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.modernghana.com/news/1424850/ghanas-mpox-cases-rise-to.html|سەردێڕ=Ghana’s Mpox cases rise to 409 |وێبگە=Modern Ghana}}</ref> |- |} === ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا === لە ئایاری ٢٠٠٣دا، منداڵێکی بچووک دوای ئەوەی لەلایەن سەگێکی مێرگەوە گەسترا کە لە بازاڕێکی ناوخۆیی لە نزیک میلوۆکی، ویسکۆنسن کڕدرابوو، تووشی تا و پەڵەی پێست بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Anderson MG, Frenkel LD, Homann S, Guffey J |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=A case of severe monkeypox virus disease in an American child: emerging infections and changing professional values |journal=The Pediatric Infectious Disease Journal |بەرگ=٢٢|issue=12 |پەڕەکان=١٠٩٣–١٠٩٦|doi=10.1097/01.inf.0000101821.61387.a5 |pmid=١٤٦٨٨٥٧٣}}</ref> تا ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٣ کۆی گشتی ٧١ حاڵەتی ئێم پۆکس تۆمارکران. سەرچاوەی سەرجەم حاڵەتەکان دەگەڕایەوە بۆ مشکە توورەکەیییەکانی گامبیا کە لە مانگی نیسانی ٢٠٠٣دا لە ئەکرای گاناوە هاوردەکرابوون لەلایەن دابەشکارێکی ئاژەڵی نامۆ (Exotic animal) لە تێکساسەوە. هیچ حاڵەتێکی گیانلەدەستدان ڕووینەدا. <ref name="medscape">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Bartlett |یەکەم=John |ناونیشان=https://www.medscape.com/viewarticle/458671_11|سەردێڕ=July 15, 2003 - Page 11 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240821024547/https://www.medscape.com/viewarticle/458671_11 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠١٣}}</ref> بەکارهێنانی مایکرۆسکۆپی ئەلیکترۆنی و توێژینەوەی سیرۆلۆژی پشتڕاستیان کردەوە کە نەخۆشییەکە ئێم پۆکسی مرۆڤە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/outbreak/us-outbreaks.html|سەردێڕ=Mpox in the U.S. |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220427074811/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/outbreak/us-outbreaks.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)}}</ref> هەموو تووشبووەکان ئاماژەیان بە بەرکەوتنی ڕاستەوخۆ یان نزیک لەگەڵ سەگەکانی مێرگ کردبوو، کە دواتر دەرکەوت هەڵگری ڤایرۆسەکە بوون. <ref name="pmid12855947">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Centers for Disease Control and Prevention (CDC) |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Update: multistate outbreak of monkeypox—Illinois, Indiana, Kansas, Missouri, Ohio, and Wisconsin, 2003 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/PDF/wk/mm5227.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |بەرگ=٥٢|issue=27 |پەڕەکان=٦٤٢–٦٤٦|pmid=١٢٨٥٥٩٤٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221208161135/https://www.cdc.gov/mmwr/PDF/wk/mm5227.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> لە تەممووزی ٢٠٢١ لە ئەمریکا، ئەمریکییەک کە لە گەشتێک لە نێجیریا گەڕابووەوە نەخۆشیی ئێم پۆکسی تێدا دەستنیشان کرا. پشکنینەکانی دواتر دەریانخست کە ڤایرۆسەکە سەر بە جۆری دووەمە. نەخۆشەکە لە نەخۆشخانە خەوێنرا و بە دەرمانی تێکۆڤیریمات چارەسەر کرا، و پاش ٣٢ ڕۆژ نەخۆشخانەی بەجێهێشت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.proquest.com/openview/78527319ec56ca1a4f45974d0a55d86d/1?pq-origsite=gscholar&cbl=136156|سەردێڕ=A Case of Monkeypox in a Returned Traveler - ProQuest |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220531133540/https://www.proquest.com/openview/78527319ec56ca1a4f45974d0a55d86d/1?pq-origsite=gscholar&cbl=136156 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=[[ProQuest]]}}</ref> یەکەم حاڵەتی ئێم پۆکسی جۆری یەکەم لە ئەمریکا لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ دەستنیشان کرا؛ بەشی تەندروستیی گشتیی کالیفۆرنیا ڕایگەیاند کە کەسێکی نەناسراو لە دەرەوەی سان فرانسیسکۆ ئەنجامی پشکنینەکەی ئەرێنی بووە دوای ئەوەی گەشتی بۆ ڕۆژهەڵاتی ئەفریقا کردبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Apoorva Mandavilli |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2024/11/16/health/mpox-california.html|سەردێڕ=First U.S. Case of Spreading New Mpox Type Reported in California |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=[[The New York Times]]}}</ref> ئێم پۆکسی جۆری دووەم بەردەوامە لە بڵاوبوونەوە بە ئاستێکی نزم؛ <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cdc.gov/mpox/data-research/cases/index.html|سەردێڕ=U.S. Case Data |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)}}</ref> لە ١ی کانوونی دووەمەوە تا ١ی ئەیلولی ٢٠٢٥، تێکڕای ژمارەی تۆمارکراو لە نێوان ١ بۆ ٩ حاڵەت بووە لە ڕۆژێکدا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mpox/data-research/cases/index.html|سەردێڕ=U.S. Case Data |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> === سودان === لە ماوەی ساڵی ٢٠٢٢دا، بڵاوبوونەوەی ئێم پۆکسی جۆری یەکەم لە کەمپەکانی پەنابەران لە سودان تۆمار کرا. <ref name="WHOfact2023"/> یەکەم حاڵەت لە وڵاتەکەدا لە مانگی ئابدا تۆمارکرا، و لە ئەیلولدا شەش حاڵەتی تریش لە [[خەرتووم]] دۆزرانەوە. <ref name="Dafallah2023">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Dafallah |یەکەم=Mumen A. |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=The current status of monkeypox in Sudan |journal=Annals of Medicine & Surgery |بەرگ=٨٥|issue=6 |پەڕەکان=٣٢٠٢–٣٢٠٣|doi=10.1097/MS9.0000000000000284 |pmc=١٠٢٨٩٦٨٨|pmid=٣٧٣٦٣٥١١}}</ref> لە تشرینی یەکەمدا، زیاتر لە ١٠٠ حاڵەت لە کەمپەکانی پەنابەرانی [[ئیتیۆپیا|ئەثیوپیا]] تۆمارکران. <ref name="Dafallah2023" /> === نێجیریا === دوو حاڵەتی تووشبوونی مرۆڤ بە ئێم پۆکس لە ساڵی ١٩٧١ لە نێجیریا دەستنیشان کران. لە ئەیلولی ٢٠١٧، ڤایرۆسی ئاوڵەی مەیموون لە نێجیریا تۆمارکرا. ئەو سەرهەڵدانەی کە بەدوایدا هات، تا ئەو کاتە، گەورەترین سەرهەڵدانی جۆری دووەمی ڤایرۆسەکە بوو، بە ١١٨ حاڵەتی پشتڕاستکراوەوە. بەپێچەوانەی سەرهەڵدانەکانی پێشووی ئەم جۆرەوە، تووشبوونەکە بەشێوەیەکی سەرەکی لە ناو پیاوە گەنجەکاندا بوو و پێدەچێت گواستنەوە لە مرۆڤەوە بۆ مرۆڤ بە ئاسانی ڕوویدابێت. حەوت حاڵەتی گیانلەدەستدان (٥ نێر، ٢ مێ، بە ڕێژەی مردنی ٦٪) تۆمارکران، کە منداڵێک و چوار کەسی هەڵگری ئایدزی (HIV/AIDS) تێدابوو. سەرباری ئەوەش، ژنێکی دووگیان لە سێ مانگەی دووەمی دووگیانییەکەیدا تووشی لەبارچوونی سرووشتی بوو کە هۆکارەکەی گەڕێندرایەوە بۆ تووشبوون بە ڤایرۆسەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Yinka-Ogunleye A, Aruna O, Dalhat M, Ogoina D, McCollum A, Disu Y, Mamadu I, Akinpelu A, Ahmad A, Burga J, Ndoreraho A, Nkunzimana E, Manneh L, Mohammed A, Adeoye O, Tom-Aba D, Silenou B, Ipadeola O, Saleh M, Adeyemo A, Nwadiutor I, Aworabhi N, Uke P, John D, Wakama P, Reynolds M, Mauldin MR, Doty J, Wilkins K, Musa J, Khalakdina A, Adedeji A, Mba N, Ojo O, Krause G, Ihekweazu C |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Outbreak of human monkeypox in Nigeria in 2017–18: a clinical and epidemiological report |journal=The Lancet. Infectious Diseases |بەرگ=١٩|issue=8 |پەڕەکان=٨٧٢–٨٧٩|doi=10.1016/S1473-3099(19)30294-4 |pmc=٩٦٢٨٩٤٣|pmid=٣١٢٨٥١٤٣|s2cid=195842553}}</ref> لە ئایاری ٢٠٢٢دا، حکومەتی نێجیریا ڕاپۆرتێکی بڵاوکردەوە کە تێیدا ئاماژەی بەوە کردبوو لە نێوان ساڵانی ٢٠١٧ بۆ ٢٠٢٢دا، ٥٥٨ حاڵەت لە سەرانسەری ٣٢ ویلایەت و ناوچەی پایتەختی فیدراڵیدا پشتڕاستکراونەتەوە. ٨ حاڵەتی گیانلەدەستدان تۆمارکرابوون، کە ڕێژەی مردنی ١.٤٪. لە ساڵی ٢٠٢٢دا، NCDC گرووپێکی کارکردنی تەکنیکیی نیشتمانیی بۆ تۆمارکردن و چاودێریکردنی تووشبوونەکان جێبەجێ کرد، بۆ بەهێزکردنی توانای بەرپەرچدانەوە. === شانشینی یەکگرتوو (بەریتانیا) === لە ئەیلولی ٢٠١٨دا، یەکەم حاڵەتی ئێم پۆکس لە شانشینی یەکگرتوو تۆمارکرا. پێدەچێت کەسەکە، کە هاوڵاتییەکی نێجیریا بوو، لە نێجیریا تووشی ئێم پۆکس بووبێت پێش گەشتکردنی بۆ شانشینی یەکگرتوو. دووەم حاڵەت لە شاری بلاکپووڵ پشتڕاستکرایەوە، و حاڵەتێکی تریش کارمەندێکی تەندروستی بوو کە چاودێریی کەسە تووشبووەکەی شاری بلاکپووڵی کردبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.theguardian.com/society/2018/sep/26/medic-becomes-third-person-infected-with-monkeypox-in-england|سەردێڕ=Medic becomes third person infected with monkeypox in England |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926170017/https://www.theguardian.com/society/2018/sep/26/medic-becomes-third-person-infected-with-monkeypox-in-england |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref> لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٩دا، ئێم پۆکس لە کەسێک لە باشووری ڕۆژئاوای ئینگلتەرا دەستنیشان کرا کە لە نێجیریاوە گەشتی بۆ بەریتانیا کردبوو. <ref name="PHE4Dec2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.gov.uk/government/news/monkeypox-case-confirmed-in-england|سەردێڕ=[Withdrawn] Monkeypox case confirmed in England |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191212092044/https://www.gov.uk/government/news/monkeypox-case-confirmed-in-england |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> لە ئایاری ٢٠٢١دا، دوو حاڵەتی ئێم پۆکس لە یەک خێزاندا لەلایەن تەندروستیی گشتیی وێڵزەوە لە بەریتانیا دەستنیشان کران. کەسی یەکەم لە نێجیریاوە گەشتی کردبوو. ڕێنماییەکانی کۆڤید بۆ خۆکەرەنتینەکردن دوای گەشتکردن، یارمەتیدەر بوون بۆ دەستنیشانکردنی سەرهەڵدانەکە و ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی زیاتر. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hobson G, Adamson J, Adler H, Firth R, Gould S, Houlihan C, Johnson C, Porter D, Rampling T, Ratcliffe L, Russell K, Shankar AG, Wingfield T |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Family cluster of three cases of monkeypox imported from Nigeria to the United Kingdom, May 2021 |journal=Euro Surveillance |بەرگ=٢٦|issue=32 |doi=10.2807/1560-7917.ES.2021.26.32.2100745 |pmc=٨٣٦٥١٧٧|pmid=٣٤٣٨٧١٨٤|doi-access=free}}</ref> === سەنگافورە === لە ئایاری ٢٠١٩دا، پیاوێکی تەمەن ٣٨ ساڵ کە لە نێجیریاوە گەشتی کردبوو لە ژوورێکی گۆشەگیرکراوی سەر بە سەنتەری نیشتمانیی نەخۆشییە گوازراوەکان لە سەنگافورە خەوێندرا، دوای ئەوەی وەک یەکەم حاڵەتی وڵاتەکە دەستنیشان کرا. بەم هۆیەوە ٢٢ کەس کەرەنتینە کران. <ref name="CIDRAPMay2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.cidrap.umn.edu/ebola/news-scan-may-09-2019|سەردێڕ=News Scan for May 09, 2019 {{!}} CIDRAP |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190510020038/http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2019/05/news-scan-may-09-2019 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=[[Center for Infectious Disease Research and Policy]] (CIDRAP)}}</ref> پێدەچێت حاڵەتەکە پەیوەندی بە سەرهەڵدانێکی هاوکاتی ناو نێجیریاوە هەبووبێت. <ref name="WHO_May_2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.who.int/csr/don/16-may-2019-monkeypox-singapore/en/|سەردێڕ=Monkeypox – Singapore |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190701132211/https://www.who.int/csr/don/16-may-2019-monkeypox-singapore/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> === سەرهەڵدانە جیهانییەکەی ٢٠٢٢-٢٠٢٣ === سەرهەڵدانێکی ئێم پۆکس کە هۆکارەکەی جۆری (Clade IIb)ی ڤایرۆسەکە بوو بۆ یەکەمجار لە ئایاری ٢٠٢٢ دەستنیشان کرا. <ref name="WHO13">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON385 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220522002241/https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON385 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Multi-country monkeypox outbreak in non-endemic countries |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> یەکەم حاڵەت لە ٦ی ئایار لە لەندەنی بەریتانیا دۆزرایەوە، لە نەخۆشێکدا کە پێشینەی گەشتکردنی تازەی بۆ نێجیریا هەبوو، کە نەخۆشییەکەی تێدا خۆجێییە. <ref name="gov.uk">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.gov.uk/government/news/monkeypox-cases-confirmed-in-england-latest-updates |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220516173645/https://www.gov.uk/government/news/monkeypox-cases-confirmed-in-england-latest-updates |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=GOV.UK |سەردێڕ=Monkeypox cases confirmed in England – latest updates |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="WHO122">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON381 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220517223855/https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON381 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Monkeypox – United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> حاڵەتەکانی دواتر لە ژمارەیەکی زیاتری وڵاتان و ناوچەکاندا تۆمارکران. لە تەممووزی ٢٠٢٢، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی بڵاوبوونەوەکەی وەک باری لەناکاوی تەندروستیی گشتیی جیهانی ڕاگەیاند. ئەم دۆخە لە ئایاری ٢٠٢٣ کۆتایی پێهێنرا بەهۆی پێشکەوتنی جێگیر لە کۆنترۆڵکردنی بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکە، کە هۆکارەکەی دەگەڕێتەوە بۆ هەڵمەتی کوتان و زانیارییەکانی تەندروستیی گشتی. <ref name="kimball511">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.cnbc.com/2023/05/11/mpox-who-says-outbreak-no-longer-global-health-emergency.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230511193947/https://www.cnbc.com/2023/05/11/mpox-who-says-outbreak-no-longer-global-health-emergency.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=CNBC |vauthors=Kimball S |سەردێڕ=WHO says mpox outbreak, the largest in history, no longer global health emergency |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تا مانگی ئابی ٢٠٢٤، حاڵەتەکانی ئێم پۆکسی جۆری IIb لە دەرەوەی ناوچە خۆجێییەکانی ئەفریقا بە ئاستێکی کەم بەردەوام بوون لە دەرکەوتن. <ref name=":62">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.who.int/europe/publications/m/item/joint-ecdc-who-regional-office-for-europe-monkeypox-surveillance-bulletin--15-august-2024 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=[[World Health Organization]] (WHO) |سەردێڕ=Joint ECDC-WHO Regional Office for Europe Monkeypox Surveillance Bulletin: 15 August 2024}}</ref> === سەرهەڵدانی ئێم پۆکس ٢٠٢٣-٢٠٢٦ === لە ماوەی ساڵی ٢٠٢٣دا، سەرهەڵدانی ئێم پۆکسی جۆری یەکەم لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ بووە هۆی تۆمارکردنی ١٤,٦٢٦ حاڵەتی گومانلێکراو، لەگەڵ ٦٥٤ حاڵەتی گیانلەدەستدانی پەیوەندیدار، کە ڕێژەی مردن ٤.٥٪ بوو. سەرهەڵدانەکە تا ناو ساڵی ٢٠٢٤ بەردەوام بوو، کە لە نۆ هەفتەی یەکەمی ساڵەکەدا ٣,٥٧٦ حاڵەتی گومانلێکراوی ئێم پۆکس و ٢٦٥ مردن لە کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ تۆمارکران، کە ڕێژەی خەمڵێنراوی مردنی (CFR) بە ٧.٤٪ خەمڵێندرا. گواستنەوەی ڤایرۆسەکە لەم سەرهەڵدانەدا پێدەچێت بەشێوەیەکی سەرەکی لە ڕێگەی سێکسی و بەرکەوتنی نزیکی خێزانییەوە بووبێت، بە دەرکەوتنی حاڵەتەکان لەو ناوچانەی کە پێشینەی ئێم پۆکسیان نەبووە، وەکو کیڤوی باشوور و کینشاسا. خەمڵێنراوە کە ٦٤٪ی حاڵەتەکان و ٨٥٪ی گیانلەدەستدانەکان لە ناو منداڵاندا بوون. سەرهەڵدانەکە لە دوو ژێر-گۆڕاوی جیاوازی جۆری یەکەم (Clade I) پێکهاتووە، کە یەکێک لە ژێر-گۆڕاوەکان بازدانێکی (Mutation) نوێی هەیە، ئەمەش وایکردووە دەستنیشانکردنی بە پشکنینە ستانداردەکان جێی متمانە نەبێت. سەرهەڵدانەکە بڵاوبووەوە بۆ کۆماری کۆنگۆی دراوسێ، کە لە ئازاری ٢٠٢٤دا ٤٣ حاڵەت تۆمارکران. تا مانگی ئابی ٢٠٢٤، سەرهەڵدانەکە زیاتر تەشەنەی سەند بۆ ناوەڕاست و باشووری ئەفریقا کە تێیدا حاڵەتی لقە ڤایرۆسییەکانی جۆری یەکەم و دووەم لە بوروندی، ڕواندا، ئۆگەندا، کینیا، کۆتدیڤوار، و باشووری ئەفریقا تۆمارکران. <ref name=":1"/> ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO) لە ئابی ٢٠٢٤دا باری لەناکاوی تەندروستیی جیهانی ڕاگەیاند. <ref name="MSN 202408142">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/news/health/who-declares-mpox-a-public-health-emergency-as-newer-strain-spreads-in-africa/ar-AA1oNOIk |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=MSN |سەردێڕ=WHO declares mpox a public health emergency as newer strain spreads in Africa}}</ref><ref name="WHO PR 202408143">{{cite press release|title=WHO Director-General declares mpox outbreak a public health emergency of international concern|website=[[World Health Organization]] (WHO)|date=14 August 2024|url=https://www.who.int/news/item/14-08-2024-who-director-general-declares-mpox-outbreak-a-public-health-emergency-of-international-concern|access-date=19 October 2024}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2024/08/14/health/mpox-who-emergency-africa.html|سەردێڕ=W.H.O. Declares Global Emergency over New Mpox Outbreak|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240814174239/https://www.nytimes.com/2024/08/14/health/mpox-who-emergency-africa.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|vauthors=Mandavilli A|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> سوید بوو بە یەکەم وڵاتی دەرەوەی ئەفریقا کە حاڵەتێکی جۆری یەکەمی ئیم‌پۆکس ڕابگەیەنێت. <ref name=":5">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Sweden confirms first case of mpox strain outside Africa|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/15/sweden-confirms-first-case-of-mpox-strain-outside-africa|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٤|agency=Al Jazeera|ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> هەروەها حاڵەتێکی ئیم‌پۆکسیش لە پاکستان پشتڕاست کرایەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.dw.com/en/pakistan-registers-1st-case-of-mpox/a-69957813 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=DW |سەردێڕ=Pakistan registers 1st case of mpox}}</ref> === ٢٠٢٥-٢٠٢٦ === لە سەرەتای تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ەوە، بڵاوبوونەوەی ناوخۆیی ئێم پۆکسی جۆری Ib لە ئەوروپا (ئیسپانیا، پورتوگال، هۆڵەندا، ئیتاڵیا) لەلایەن سەنتەری ئەوروپی بۆ کۆنترۆڵکردنی نەخۆشییەکان (ECDC)ەوە ڕاگەیەندرا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=European Centre for Disease Prevention and Control.|ناونیشان=https://data.europa.eu/doi/10.2900/2650354|سەردێڕ=Detection of autochthonous transmission of monkeypox virus clade Ib in the EU/EEA.|ڕێکەوت=٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Publications Office|شوێن=LU|doi=10.2900/2650354}}</ref> ددواتر ئەمە بووە هۆی چەندین سەرهەڵدان، لە نێویاندا لە هۆڵەندا <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Elsinga |یەکەم=Jelte |دوایین٢=Ven |یەکەم٢=Celine van de |دوایین٣=Vries |یەکەم٣=Anne de |دوایین٤=Coppoolse |یەکەم٤=Hester |دوایین٥=Petrignani |یەکەم٥=Mariska |دوایین٦=Cleef |یەکەم٦=Brigitte van |دوایین٧=Markus |یەکەم٧=Riemer van |دوایین٨=Carpay |یەکەم٨=Nora |دوایین٩=Ewijk |یەکەم٩=Catharina E. van |دوایین١٠=Rebers |یەکەم١٠=Sjoerd |دوایین١١=Bart |یەکەم١١=Aldert |دوایین١٢=Eije |یەکەم١٢=Karin J. von |دوایین١٣=Westerhuis |یەکەم١٣=Brenda |دوایین١٤=Bruisten |یەکەم١٤=Sylvia |دوایین١٥=Schuele |یەکەم١٥=Leonard |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=First detection and autochthonous transmission of monkeypox virus clade Ib in the Netherlands, October to November, 2025 |journal=Eurosurveillance |زمان=en |بەرگ=٣١|issue=3 |doi=10.2807/1560-7917.ES.2026.31.3.2500958 |issn=1560-7917 |pmc=١٢٨٤٨٩٨٩|pmid=٤١٥٧٢٩٠٢|article-number=2500958}}</ref> و ئەڵمانیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bartel |یەکەم=Alexander |دوایین٢=Jansen |یەکەم٢=Klaus |دوایین٣=Boberg |یەکەم٣=Ronja |دوایین٤=Bitzegeio |یەکەم٤=Julia |دوایین٥=Brinkmann |یەکەم٥=Annika |دوایین٦=Schrick |یەکەم٦=Livia |دوایین٧=Lachmann |یەکەم٧=Raskit |دوایین٨=Sagebiel |یەکەم٨=Daniel |دوایین٩=Nitsche |یەکەم٩=Andreas |دوایین١٠=Ruscher |یەکەم١٠=Claudia |دوایین١١=Michel |یەکەم١١=Janine |ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Rapid spread of MPXV clade Ib with high genetic relatedness among men who have sex with men, Berlin, Germany, week 50 2025 up to week 10 2026 |journal=Eurosurveillance |زمان=en |بەرگ=٣١|issue=12 |doi=10.2807/1560-7917.ES.2026.31.12.2600235 |issn=1560-7917 |pmc=١٣٠٧٤٤٨٧|pmid=٤٢١٤١٨٦٣|doi-access=free |article-number=2600235}}</ref> لە شوباتی ٢٠٢٦دا، نەتەوە یەکگرتووەکان ڕایگەیاند کە ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO) لقە یان گۆڕاوێکی تێکەڵکراوی نوێی (Recombinant strain) ئێمپۆکسی لە بەریتانیا و هیندستان دەستنیشان کردووە، کە بۆماوە ماددەی دوو جۆری ناسراوی ڤایرۆسی ئێم پۆکس (Ib و IIb)ی تێکەڵ کردووە، هەرچەندە لە حاڵەتە پشتڕاستکراوەکاندا هیچ نەخۆشییەکی توند یان گواستنەوەی زیاتر دەستنیشان نەکرا، و هەڵسەنگاندنی مەترسیی تەندروستیی گشتیی جیهانی وەک خۆی مایەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://news.un.org/en/story/2026/02/1166966|سەردێڕ=New recombinant mpox strain detected in UK and India, WHO urges continued monitoring {{!}} UN News |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=news.un.org |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles> * [https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/index.html Mpox] US Centers for Disease Control and Prevention (CDC) * [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox Monkeypox Fact Sheet] [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|World Health Organization]] (WHO) * [https://www.scientificamerican.com/article/could-monkeypox-take-over-where-smallpox-left-off/ "Could Monkeypox Take Over Where Smallpox Left Off?"]. ''Scientific American'', 4 March 2013. * [https://www.monkeypoxtracker.net/ MonkeypoxTracker] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240911125450/https://www.monkeypoxtracker.net/ |date=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ }} Archived 11 September 2024 at the Wayback Machine – Monkeypox statistics visualization site * [https://poxapp.stanford.edu/ PoxApp – the mpox app] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240925123541/https://poxapp.stanford.edu/ |date=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ }} – Assesses skin lesions and symptoms with [[ژیریی دەستکرد|artificial intelligence]] developed by [[زانکۆی ستانفۆرد|Stanford University]] {{Medical resources|ICD11={{ICD11|1E71}}|ICD10={{ICD10|B04}}|ICD9={{ICD9|059.01}}|SNOMED CT=359811007}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{پۆلی کۆمنز|Mpox}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] h8s30mggkyjmf71t95xcbfwsp47bie3 0 296635 1598589 1598326 2026-07-05T12:05:13Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598589 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ڕێکخراو | ناو = PEN International | وێنە = Pen international.svg | دامەزراندن = ١٩٢١ | جۆر = ڕێکخراوی ناحکوومی | مەبەست = پشتگیریی ئەدیبان و بەرگری لە ئازادیی دەربڕین | بنکە = لەندەن | ناوچەی کار = جیھانی | سەرۆک = [[بورھان سۆنمەز]] ٢٠٢١- | ماڵپەڕ = www.pen-international.org }} '''پێنی نێودەوڵەتی''' یان '''ڕێکخراوی نێودەوڵەتیی پێن''' ({{بە ئینگلیزی|PEN International}}) ناوەندێکی سەربەخۆ و ناحکوومییە، کە ئەندامەکانی نووسەرانێکن لە سەرتاسەری جیھانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pen-international.org/who-we-are |وێبگە=PEN International |سەردێڕ=Who We Are}}</ref> ئەم ناوەندە لە ساڵی ١٩٢١دا لەلایەن کاترین سکۆت- نووسەر و شانۆنامەنووسی بەریتانی، لە لەندەن دامەزراوە. پێنی نێودەوڵەتی بۆ کۆکردنەوە و پشتگیریی نووسەرانێک، کە بەھای [[ئازادی]] و پێکەوەژیان و [[ئاشتی]] کۆیان دەکاتەوە؛ تێدەکۆشێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pen-international.org/history-of-pen-international |وێبگە=PEN International |سەردێڕ=History of PEN International}}</ref> ھەروەھا [[ناوەندی پێنی کورد|ناوەندی پێنی کوردی]]، لقێکی فەرمییە لە پێنی نێودەوڵەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pen-international.org/centre-locations/kurdish-pen-center |سەردێڕ=Kurdish PEN Center}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢١ەوە، ڕۆماننووس و چالاکوانی کورد، [[بورھان سۆنمەز]]، سەرۆکی پێنی نێودەوڵەتییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pen-international.org/news/burhan-snmez-is-elected-president-of-pen-international-as-jennifer-clement-completes-her-six-year-term |سەردێڕ=Burhan Sönmez is elected President of PEN International}}</ref> لەو ناوە دیارانەی پێشتر سەرۆکی پێن بوون، دەکرێت ئاماژە بە [[ئەلبێرتۆ مۆراڤیا]]، هاینریش بۆڵ، ئارسەر میلەر و ماریۆ ڤارگاس یۆسا بدرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Non-governmental organizations}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژنامەوانی|ئابووری|وڵاتەکان|کۆمپانیا|سیاسەت|کۆمەڵگا|وێژە|مافەکانی مرۆڤ|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} [[پۆل:جۆری ڕێکخراوەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوە سوودنەخوازەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوە ناحکومییەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٢١]] [[پۆل:کۆمەڵە پیشەییەکان کە بنکەکەیان لە بەریتانیایە]] 9uyhqc7dsac5vjwjuincufzkqhygs6y 0 296664 1598932 1591756 2026-07-06T06:24:25Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598932 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{Infobox television | executive_producer = | producer = [[عەلی ئەسەددزادە]] | location = [[ئێران]] | cinematography = [[ھوومەن بێھمەنەش]] | company = | num_seasons = ١ | list_episodes = | num_episodes = ٢٣ | first_aired = {{Start date|2021|08|09|df=y}} | last_aired = {{End date|2022|04|04|df=y}} | related = | network = [[نماوا]] | country = ئێران | caption = | genre = {{plainlist| * [[دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)|دراما]] * [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] * [[فیلمی مێژوویی|مێژوویی]] }} | creator = | developer = | writer = [[تینا پاکڕەوان]] | music = | starring = {{plainlist| * [[نیگار جەواھریان]] * [[ئەشکان خەتیبی]] * [[میرسەعید مەولەویان]] }} | director = تینا پاکڕەوان | image = [[پەڕگە:Khatoon_2021.jpg|وێنۆک]] | voices = | narrator = | theme_music_composer = | open_theme = {{Theme song|«ڕۆژگارێک لە ئێران»|[[کەیھان کەڵھوڕ]]}} | end_theme = {{Theme song|«خاتوون»|[[کەیھان کەڵھوڕ]]}} | composer = [[کەیھان کەڵھوڕ]] | creative_director = | language = [[فارسی]] | image_size = 230 | editor = [[محەممەد نەجاریان]] | native_name = {{Infobox name module|fa|خاتون}} | runtime = ٥٠ خولەک | based_on = }} '''ڕۆژگارێک لە ئێران''' یان '''خاتوون''' ({{langx|fa|خاتون}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی [[درامای مێژوویی|مێژوویی]]، [[دراما (فیلم و تەلەڤیزیۆن)|دراما]] و [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسیی]] [[ئێران]]ییە کە لەلایەن [[تینا پاکڕەوان]] دروست کراوە، و [[نیگار جەواھریان]]، [[ئەشکان خەتیبی]] و [[میرسەعید مەولەویان]] ڕۆڵی تێدا دەگێڕن، لەگەڵ کۆمەڵێک [[کاستی پاڵپشت|ڕۆڵگێڕی پاڵپشت]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=درباره سریال خاتون و موج جدید سریال‌های تاریخی در شبکه نمایش خانگی {{!}} عشق در سال‌های اشغال|ناونیشان=https://www.filimo.com/shot/سریال-خاتون/|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Filimo shot|زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=معرفی و آشنایی کامل با سریال های قبله عالم، خاتون و زخم کاری + زمان پخش|ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1249944/معرفی-و-آشنایی-کامل-با-سریال-های-قبله-عالم-خاتون-و-زخم-کاری|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Mashregh News|زمان=fa}}</ref> یەکەم ئەڵقەی ئەم زنجیرەیە لە ٩ی ئابی ٢٠٢١ لە نماوا بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Khatoon series|ناونیشان=https://www.namava.ir/series/103295-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Namava}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بازیگران سریال خاتون {{!}} بیوگرافی و عکس های بازیگران سریال خاتون|ناونیشان=https://persianv.com/celebrity/actors-of-khatoon-tv-series.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Persianv|زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=عکسهای جدید سریال خاتون|ناونیشان=https://namnak.com/khatoon-series.p82166|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Namnak|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210801072206/https://namnak.com/khatoon-series.p82166|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آخرین خبر {{!}} کیهان کلهر موسیقی سریال خاتون را ساخت|ناونیشان=https://akharinkhabar.ir/music/8027403/%DA%A9%DB%8C%D9%87%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%84%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Akharin Khabar|زمان=fa}}</ref> == چیرۆک == خاتوون کە ژنێکی [[بەختیاری]]یە، لەگەڵ شێرزاد کە سەربازێکە لە سەردەمی [[ڕەزا شا]] ھاوسەرگیریی کردووە. بەڵام بەھۆی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]، سەرەڕای ڕاگەیاندنی بێلایەنیی ئێران، باکووری ئێران لەلایەن [[داگیرکردنی ئێران لە جەنگی جیھانیی دووەم|یەکێتیی سۆڤیەت]] و باشووری ئێران لەلایەن [[بەریتانیا]] داگیر دەکرێت و خاتوون بە ھۆکاری جۆراوجۆری [[ڕامیاری]] چەندین جار دەستگیر دەکرێت و شێرزاد لەژێر گوشاری کۆمیسەر ڕەجەبۆف ناچار دەبێت تەڵاقی خاتوون بدات و ئەرکی دەستگیرکردن و ڕادەستکردنی بە سوپای سۆڤیەتی پێ دەسپێردرێت. ئەو دەتوانێت لە [[گێڵان]] ڕابکات و بە یارمەتیی پیاوێک بە ناوی ڕەزا فەخار بەرەو [[تاران]] ھەڵدێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|ئێران|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] s8z4r0sixg508dhgbre4kndvppa6e89 0 296936 1598716 1593862 2026-07-05T18:45:46Z Kushared 5048 1598716 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:SARS virion.gif|مینی|چەپ|250px|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە ڤایرۆسی سارس (SARS-CoV-1)]] '''سارس''' یان '''نیشانەی توندی کۆئەندامی ھەناسە''' (بە ئینگلیزی: Severe acute respiratory syndrome یان کورتکراوەی: SARS) نەخۆشییەکی ڤایرۆسیی [[کۆئەندامی ھەناسە]]یە کە بنچینەکەی ئاژەڵییە (Zoonotic) و بەھۆی ڤایرۆسی SARS-CoV-1ەوە دروست دەبێت، کە یەکەمین جۆری ناسراوی کۆرۆناوایرۆسی سەر بە سارسە. یەکەمین حاڵەتەکانی ئەم نەخۆشییە لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٢دا دەرکەوتن و بوونە ھۆی بڵاوبوونەوەی پەتای سارس لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٢ بۆ ٢٠٠٤.<ref name="Wang-2018">The locality was referred to be "a cave in [[Kunming]]" in earlier sources because the [[Xiyang Yi Ethnic Township]] is administratively part of Kunming, though 70 km apart. Xiyang was identified on {{cite journal |display-authors=6 |vauthors=Wang N, Li SY, Yang XL, Huang HM, Zhang YJ, Guo H, Luo CM, Miller M, Zhu G, Chmura AA, Hagan E, Zhou JH, Zhang YZ, Wang LF, Daszak P, Shi ZL |date=February 2018 |title=Serological Evidence of Bat SARS-Related Coronavirus Infection in Humans, China |url=https://www.ecohealthalliance.org/wp-content/uploads/2018/03/Virologica-Sinica-SARSr.pdf |url-status=live |journal=Virologica Sinica |volume=33 |issue=1 |pages=104–107 |doi=10.1007/s12250-018-0012-7 |pmc=6178078 |pmid=29500691 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101125740/https://www.ecohealthalliance.org/wp-content/uploads/2018/03/Virologica-Sinica-SARSr.pdf |archive-date=1 November 2020 |access-date=8 January 2020}} * For an earlier interview of the researchers about the locality of the caves, see: {{cite news|title=专访"病毒猎人"：在昆明一蝙蝠洞发现SARS病毒所有基因|newspaper=澎湃新闻|date=8 December 2017|last=吴跃伟|url=https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1897724|access-date=10 April 2022|archive-date=14 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314180327/https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1897724|url-status=live}}</ref> == بڵاوبوونەوە و پەرەسەندن == سارس نەخۆشییەکی تا ڕادەیەک دەگمەن بوو؛ لە کۆتایی پەتایەکە لە حوزەیرانی ٢٠٠٣دا، ژمارەی تووشبووان گەیشتە ٨٬٤٢٢ کەس و ڕێژەی مردن بەھۆیەوە ١١٪ بوو. لە دوای ساڵی ٢٠٠٤ەوە، ھیچ حاڵەتێکی تری تووشبوون بە ڤایرۆسی SARS-CoV-1 لە جیھاندا تۆمار نەکراوە. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٩دا، [[ڤایرۆسی کۆرۆنا|جۆرێکی دووەم]] لەم ڤایرۆسە دەستنیشانکرا کە ناونرا SARS-CoV-2. ئەم جۆرە نوێیە بووە ھۆی نەخۆشیی کۆرۆنای ٢٠١٩ (COVID-19)، کە پەتایەکی جیھانیی گەورەی لە دوای ئەو ساڵەوە لێکەوتەوە.<ref>{{cite web |date=17 March 2020 |url=https://www.nih.gov/news-events/news-releases/new-coronavirus-stable-hours-surfaces |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323032520/https://www.nih.gov/news-events/news-releases/new-coronavirus-stable-hours-surfaces |archive-date=23 March 2020 |access-date=4 May 2020 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN |title=New coronavirus stable for hours on surfaces |publisher=NIH.gov |url-status=live}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[کۆئەندامی ھەناسە]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|SARS}} {{تووڵی دەروازە|چین|پەرستاری|پزیشکی|کەنەدا}} [[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]] [[پۆل:کۆرۆناوایرۆس]] 154v0x6tae05vsoewftcevaguyl4rqf 1598727 1598716 2026-07-05T20:00:30Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1598727 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:SARS virion.gif|مینی|چەپ|250px|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە ڤایرۆسی سارس (SARS-CoV-1)]] '''سارس''' یان '''نیشانەی توندی کۆئەندامی ھەناسە''' (بە ئینگلیزی: Severe acute respiratory syndrome یان کورتکراوەی: SARS) نەخۆشییەکی ڤایرۆسیی [[کۆئەندامی ھەناسە]]یە کە بنچینەکەی ئاژەڵییە (Zoonotic) و بەھۆی ڤایرۆسی SARS-CoV-1ەوە دروست دەبێت، کە یەکەمین جۆری ناسراوی کۆرۆناوایرۆسی سەر بە سارسە. یەکەمین حاڵەتەکانی ئەم نەخۆشییە لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٢دا دەرکەوتن و بوونە ھۆی بڵاوبوونەوەی پەتای سارس لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٢ بۆ ٢٠٠٤.<ref name="Wang-2018">The locality was referred to be "a cave in [[Kunming]]" in earlier sources because the [[Xiyang Yi Ethnic Township]] is administratively part of Kunming, though 70 km apart. Xiyang was identified on {{cite journal |display-authors=6 |vauthors=Wang N, Li SY, Yang XL, Huang HM, Zhang YJ, Guo H, Luo CM, Miller M, Zhu G, Chmura AA, Hagan E, Zhou JH, Zhang YZ, Wang LF, Daszak P, Shi ZL |date=February 2018 |title=Serological Evidence of Bat SARS-Related Coronavirus Infection in Humans, China |url=https://www.ecohealthalliance.org/wp-content/uploads/2018/03/Virologica-Sinica-SARSr.pdf |url-status=live |journal=Virologica Sinica |volume=33 |issue=1 |pages=104–107 |doi=10.1007/s12250-018-0012-7 |pmc=6178078 |pmid=29500691 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101125740/https://www.ecohealthalliance.org/wp-content/uploads/2018/03/Virologica-Sinica-SARSr.pdf |archive-date=1 November 2020 |access-date=8 January 2020}} * For an earlier interview of the researchers about the locality of the caves, see: {{cite news|title=专访"病毒猎人"：在昆明一蝙蝠洞发现SARS病毒所有基因|newspaper=澎湃新闻|date=8 December 2017|last=吴跃伟|url=https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1897724|access-date=10 April 2022|archive-date=14 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314180327/https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1897724|url-status=live}}</ref> == بڵاوبوونەوە و پەرەسەندن == سارس نەخۆشییەکی تا ڕادەیەک دەگمەن بوو؛ لە کۆتایی پەتایەکە لە حوزەیرانی ٢٠٠٣دا، ژمارەی تووشبووان گەیشتە ٨٬٤٢٢ کەس و ڕێژەی مردن بەھۆیەوە ١١٪ بوو. لە دوای ساڵی ٢٠٠٤ەوە، ھیچ حاڵەتێکی تری تووشبوون بە ڤایرۆسی SARS-CoV-1 لە جیھاندا تۆمار نەکراوە. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٩دا، [[ڤایرۆسی کۆرۆنا|جۆرێکی دووەم]] لەم ڤایرۆسە دەستنیشانکرا کە ناونرا SARS-CoV-2. ئەم جۆرە نوێیە بووە ھۆی نەخۆشیی کۆرۆنای ٢٠١٩ (COVID-19)، کە پەتایەکی جیھانیی گەورەی لە دوای ئەو ساڵەوە لێکەوتەوە.<ref>{{cite web |date=17 March 2020 |url=https://www.nih.gov/news-events/news-releases/new-coronavirus-stable-hours-surfaces |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323032520/https://www.nih.gov/news-events/news-releases/new-coronavirus-stable-hours-surfaces |archive-date=23 March 2020 |access-date=4 May 2020 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN |title=New coronavirus stable for hours on surfaces |publisher=NIH.gov |url-status=live}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[کۆئەندامی ھەناسە]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|SARS}} {{تووڵی دەروازە|چین|پەرستاری|پزیشکی|کەنەدا}} [[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]] [[پۆل:کۆرۆناوایرۆس]] ssx1b0b0ol5hg5y1ku5vlluik7nakn3 0 296948 1598676 1596531 2026-07-05T16:05:26Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598676 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=بۆتولیزم (Botulism)|image=Botulism1and2.JPG|caption=(وێنەی منداڵێکی تووشبوو بە بۆتولیزم)|field=نەخۆشییە گوازراوەکان، زانستی هەرس و جگەر|pronounce={{IPAc-en|ˈ|b|ɒ|tj|ʊ||l|ɪ|z|əm|}}|symptoms=لاوازی، کێشەی بینین، هەستکردن بە ماندوێتی، کێشە لە قسەکردندا|complications=لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسە|onset=١٢ بۆ ٧٢ کاتژمێر|duration=گۆڕاوە|types=گواستراوە بە خۆراک، برین، منداڵی ساوا، ژەهراویبوونی ڕیخۆڵەیی پێگەیشتووان، هەڵمژین، بەهۆی چارەسەری پزیشکییەوە (iatrogenic) <ref name="CDCtypes">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About Botulism |ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/about/index.html |وێبگە=Centers for Disease Control and Prevention |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref>|causes=بەکتریای (Clostridium botulinum)|risks=خۆراکی بە هەڵە قوتووکراو، پارێزراو یان ترشێنراو؛ بەکارهێنانی ماددەی هۆشبەر بە دەرزی (بۆ نموونە، هێرۆینی ڕەشی لینج)؛ خواردنی هەنگوین لە منداڵانی خوار تەمەن ١ ساڵ؛ برینی پیسبوو؛ دەرزی لێدانی ژەهری بۆتولینۆم بە بڕی زۆر بۆ مەبەستی جوانکاری/چارەسەری <ref name="CDCrisk">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=People at Increased Risk for Botulism |ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/risk-factors/index.html |وێبگە=Centers for Disease Control and Prevention |ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref>|diagnosis=دۆزینەوەی بەکتریاکە یان ژەهرەکەی|differential=میاسینیا گراڤیس (Myasthenia gravis)، کۆنیشانەی گیلین-بارێ (Guillain–Barré syndrome)، ڕەقبوونی لاتێرالی ئەمایۆترۆفیک (ALS)، کۆنیشانەی لامبێرت ئیاتۆن (Lambert Eaton syndrome)|prevention=ئامادەکردنی دروستی خۆراک، نەدانی هەنگوین بە منداڵانی خوار تەمەن یەک ساڵ|treatment=دژەژەهر (Antitoxin)، دژەبکتریا (antibiotics)، ئامێری هەناسەدانی دەستکرد|medication=|prognosis=نزیکەی ٧.٥٪ مەترسیی مردن|frequency=لە جیهاندا: نزیکەی ١,٠٠٠ حاڵەتی ڕاپۆرتکراو لە ساڵێکدا؛ ئەمریکا: ٢٧٣ حاڵەت لە ساڵی ٢٠٢١ <ref name="MOHLOnt">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Botulism |ناونیشان=http://www.health.gov.on.ca/en/public/publications/disease/botulism.aspx |بڵاوکەرەوە=Ontario Ministry of Health and Long-Term Care |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171017005607/http://www.health.gov.on.ca/en/public/publications/disease/botulism.aspx |ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref name="CDC2021">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=National Botulism Surveillance Summary, 2021 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/php/national-botulism-surveillance/2021.html |بڵاوکەرەوە=Centers for Disease Control and Prevention |ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref>|deaths=ڕێژەی مردنی جیهانی ٥-١٠٪ (نزیکەی ٥٠-١٠٠ مردن ساڵانە)<ref name="WHO2023">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Botulism – Key facts |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/botulism |بڵاوکەرەوە=World Health Organization |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref>}} '''بۆتولیزم''' نەخۆشییەکی دەگمەن و ئەگەری هەیە کوشندە بێت، کە بەهۆی ژەهری بۆتولینۆمەوە (کە بەگشتی بە [[بۆتۆکس]] ناسراوە) دروست دەبێت، کە لەلایەن بەکتریای (Clostridium botulinum)ەوە بەرهەم دەهێنرێت. نەخۆشییەکە بە لاوازی، لێڵبوونی بینایی، ماندوێتی، و کێشە لە قسەکردندا دەست پێدەکات. پاشان لەوانەیە لاوازیی قۆڵەکان، ماسولکەکانی سنگ، و قاچەکانی بەدوادا بێت. هەروەها ڕشانەوە، ئاوسانی سک، و سکچوون لەوانەیە ڕووبدەن. بەگشتی نەخۆشییەکە کاریگەری لەسەر هۆشیاری نییە و نابێتە هۆی تا. بۆتولیزم دەکرێت بە چەند ڕێگەیەک ڕووبدات. ئەو سپۆرانەی بەکتریاکە (Bacterial spores) کە دەبنە هۆی نەخۆشییەکە لە خاک و ئاودا زۆر باون و زۆر بەرگەگرن. ئەوان ژەهری بۆتولینۆم بەرهەم دەهێنن کاتێک بەر ئاستی کەمی ئۆکسجین و پلەی گەرمیی دیاریکراو دەکەون. بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک کاتێک ڕوودەدات کە ئەو خۆراکە بخورێت کە ژەهرەکەی تێدایە. بەڵام بۆتولیزمی منداڵی ساوا کاتێک ڕوودەدات کە بەکتریاکە لە ناو ڕیخۆڵەکاندا گەشە دەکات و ژەهرەکە دەردەدات. ئەمە بەزۆری تەنها لە منداڵانی خوار تەمەن یەک ساڵدا ڕوودەدات، چونکە میکانیزمە پارێزەرەکان دژی گەشەکردنی بەکتریاکە دوای ئەو تەمەنە گەشە دەکەن. بۆتولیزمی برین زۆرترین جار لە نێو ئەو کەسانەدا دەدۆزرێتەوە کە ماددەی هۆشبەر بە دەرزی بەکاردەهێنن. لەم دۆخەدا، سپۆرەکان دەچنە ناو برینێکەوە، و لە نەبوونی ئۆکسجیندا، ژەهرەکە دەردەدەن. نەخۆشییەکە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ لە نێوان مرۆڤەکاندا ناگوازرێتەوە. دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە پشتڕاست دەکرێتەوە بە دۆزینەوەی ژەهرەکە یان بەکتریاکە لە کەسی گومانلێکراودا. خۆپاراستن بە پلەی یەکەم لە ڕێگەی ئامادەکردنی دروستی خۆراکەوە دەبێت. ژەهرەکە، هەرچەندە سپۆرەکانیش نا، لەناو دەچێت بە گەرمکردنی بۆ زیاتر لە ٨٥ پلەی سیلیزی بۆ ماوەی زیاتر لە پێنج خولەک. سپۆرەکانی کلۆستریدیۆم دەکرێت لەناو ببرێن لە ئۆتۆکلەیڤێکدا (autoclave) بە گەرمیی شێدار (١٢٠ پلەی سیلیزی بۆ لایەنی کەم ١٥ خولەک) یان گەرمیی وشک (١٦٠ پلەی سیلیزی بۆ ٢ کاتژمێر) یان لە ڕێگەی تیشکدانەوە. سپۆرەکانی قەدە بەکتریایەکانی (strains) گرووپی یەکەم لەکار دەخرێن بە گەرمکردنیان لە ١٢١ پلەی سیلیزی بۆ ماوەی ٣ خولەک لە کاتی قوتووکردنی بازرگانیدا. سپۆرەکانی قەدە بەکتریایەکانی گرووپی دووەم کەمتر بەرگەی گەرمی دەگرن، و زۆرجار زیانیان پێدەگات بە گەرمکردنی ٩٠ پلەی سیلیزی بۆ ١٠ خولەک، ٨٥ پلەی سیلیزی بۆ ٥٢ خولەک، یان ٨٠ پلەی سیلیزی بۆ ٢٧٠ خولەک؛ بەڵام لەوانەیە ئەم چارەسەرانە بۆ هەندێک خۆراک بەس نەبن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Center for Food Security and Public Health Iowa State University |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cfsph.iastate.edu/Factsheets/pdfs/botulism.pdf}}</ref> [[ھەنگوین|هەنگوین]] دەکرێت زیندەوەرەکەی تێدا بێت، هەر لەبەر ئەم هۆکارەش نابێت هەنگوین بدرێت بە منداڵانی خوار تەمەن ١٢ مانگ. چارەسەرکردن بە دژەژەهر دەبێت. لەو کەسانەی کە توانای هەناسەدانی خۆیان لەدەست دەدەن، ئامێری هەناسەدانی دەستکرد (Mechanical ventilation) لەوانەیە بۆ چەندین مانگ پێویست بێت. دەکرێت [[دژەبکتریا]] بەکاربهێنرێت بۆ بۆتولیزمی برین. مردن لە ٥ بۆ ١٠٪ی تووشبوواندا ڕوودەدات. هەروەها بۆتولیزم کاریگەری لەسەر چەندین ئاژەڵی تریش هەیە. وشەکە لە وشەی لاتینی botulusەوە هاتووە، کە بە واتای 'سۆسج' دێت.<templatestyles src="Template:TOC limit/styles.css" /> == نیشانە و کۆنیشانەکان == لاوازیی ماسولکەی بۆتولیزم بە شێوەیەکی تایبەت لەو ماسولکانەوە دەست پێدەکات کە لەلایەن دەمارەکانی کەللەسەرەوە (cranial nerves) خۆراک دەدرێن—گرووپێک لە دوانزە دەمار کە کۆنترۆڵی جووڵەی چاوەکان، ماسولکەکانی دەموچاو و ئەو ماسولکانە دەکەن کە کۆنترۆڵی جوین و قوتدان دەکەن. بۆیە دەکرێت بینینی دووانە، شۆڕبوونەوەی هەردوو پێڵووی چاو، لەدەستدانی دەربڕینی دەموچاو و کێشەی قوتدان ڕووبدەن. جگە لە کاریگەری لەسەر ماسولکە خۆویستەکان، دەتوانێت ببێتە هۆی تێکچوون لە کۆئەندامی دەماری خۆویستیشدا (autonomic nervous system). ئەمە هەستی پێدەکرێت بە وشکبوونی دەم و قوڕگ (بەهۆی کەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی لیک)، دابەزینی پەستانی خوێن لە کاتی وەستاندا (postural hypotension)، کە دەبێتە هۆی سەرگێژخواردن و مەترسیی لەهۆشخۆچوون، و لە کۆتاییدا قەبزی (بەهۆی کەمبوونەوەی جووڵەی بەرەوپێشی پێکهاتەکانی ڕیخۆڵە). <ref name="Sobel2005" /> هەندێک لە ژەهرەکان (B و E) دەبنە هۆی [[دڵتێکەڵھاتن|دڵتێکەڵهاتن]]، [[ڕشانەوە]]، <ref name="Sobel2005" /> و کێشە لە قسەکردندا. پاشان لاوازییەکە بڵاودەبێتەوە بۆ قۆڵەکان (لە شانەکانەوە دەست پێدەکات و بەرەو پێشوو-قۆڵ دەچێت) و قاچەکان (دیسانەوە لە ڕانەکانەوە بۆ خوارەوە بەرەو پێیەکان). <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref> بۆتولیزمی سەخت دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی جووڵەی ماسولکەکانی هەناسەدان، و بەم شێوەیە کێشە دروست دەکات لە ئاڵوگۆڕی گازەکاندا. ئەمە دەکرێت هەستی پێبکرێت وەک تەنگەنەفەسی (dyspnea)، بەڵام کاتێک سەخت دەبێت دەتوانێت ببێتە هۆی لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسە، بەهۆی کۆبوونەوەی دوانۆکسیدی کاربۆنی هەناسەنەدراو و دەرەنجامی کاریگەرییە خاوکەرەوەکەی لەسەر مێشک. ئەمە دەتوانێت ببێتە هۆی تێکچوونی هەناسەدان و مردن ئەگەر چارەسەر نەکرێت. <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref> پزیشکە کلینیکییەکان زۆرجار نیشانەکانی بۆتولیزم لە چوارچێوەی سێینەیەکی کلاسیکیدا دەبینن: ئیفلیجیی بولبار (bulbar palsy) و ئیفلیجیی بەرەوخوار، نەبوونی تا، و هەست و دۆخی دەروونیی ڕوون (clear sensorium). <ref name="outreakid">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.outbreakid.com/bioterrorism.htm|سەردێڕ=OutbreakID: Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120402234631/http://www.outbreakid.com/bioterrorism.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٢|وێبگە=OutbreakID.com}}</ref> === بۆتولیزمی منداڵی ساوا === [[پەڕگە:Infant_botulism_patient.jpeg|وێنۆک|منداڵێکی ساوا کە بۆتولیزمی هەیە. هەرچەندە خەوتوو نییە یان سڕنەکراوە، بەڵام ناتوانێت چاوەکانی بکاتەوە یان بجووڵێت؛ هەروەها گریانێکی لاوازی هەیە.]] بۆتولیزمی منداڵی ساوا (کە هەروەها بە کۆنیشانەی منداڵی سست ناسراوە - floppy baby syndrome) بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٧٦ دەستنیشان کرا، و باوترین جۆری بۆتولیزمە لە ئەمریکا. منداڵانی ساوا هەستیارن بۆ بۆتولیزمی منداڵی ساوا لە ساڵی یەکەمی ژیانیاندا، کە زیاتر لە ٩٠٪ی حاڵەتەکان لە منداڵانی خوار شەش مانگیدا ڕوودەدەن. <ref name="SSAIBchap">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Textbook of Pediatric Infectious Diseases|vauthors=Arnon SS|ڕێکەوت=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=WB Saunders|veditors=Feigin RD, Cherry JD, Demmler GJ, Kaplan SL|edition=5th|شوێن=Philadelphia|پەڕەکان=١٧٥٨–٦٦|chapter=Infant Botulism|chapter-url=http://www.infantbotulism.org/readings/ibchap.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110726180149/http://www.infantbotulism.org/readings/ibchap.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بۆتولیزمی منداڵی ساوا لە ئەنجامی قوتدانی سپۆرەکانی C. botulinum و دواتر نیشتەجێبوونیان لە ڕیخۆڵە باریکەدا دروست دەبێت. ڕیخۆڵەی منداڵی ساوا لەوانەیە ببێتە نیشتەجێگەی بەکتریاکە کاتێک پێکهاتەی مایکرۆفلۆرای ڕیخۆڵە (فلۆرای ئاسایی) بەس نییە بۆ ئەوەی بە کێبڕکێ ڕێگری لە گەشەکردنی C. botulinum بکات و ئاستەکانی ترشەڵۆکی زراو (کە بە شێوەیەکی ئاسایی ڕێگری لە گەشەی کلۆستریدیۆم دەکەن) کەمترن بە بەراورد بە قۆناغەکانی دواتری ژیان. <ref name="Caya2004">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Caya |یەکەم=James G. |دوایین٢=Agni |یەکەم٢=Rashmi |دوایین٣=Miller |یەکەم٣=Joan E. |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Clostridium botulinum and the Clinical Laboratorian: A Detailed Review of Botulism, Including Biological Warfare Ramifications of Botulinum Toxin |journal=Archives of Pathology & Laboratory Medicine |بەرگ=١٢٨|issue=6 |پەڕەکان=٦٥٣–٦٦٢|doi=10.5858/2004-128-653-CBATCL |pmid=١٥١٦٣٢٣٤}}</ref> گەشەکردنی سپۆرەکان ژەهری بۆتولینۆم دەردەدات، کە پاشان هەڵدەمژرێتە ناو سووڕی خوێن و بە سەرتاسەری جەستەدا بڵاودەبێتەوە، کە دەبێتە هۆی ئیفلیجی لە ڕێگەی بلۆککردنی دەردانی ئەسیتایلکۆلین (acetylcholine) لە یەکگرتنی دەمارە-ماسولکەییدا (neuromuscular junction). نیشانە باوەکانی بۆتولیزمی منداڵی ساوا بریتین لە قەبزی، بێهێزی، لاوازی، کێشە لە شیرخواردندا، و گۆڕانی دەنگی گریان، کە زۆرجار بەرەوپێش دەچێت بۆ ئیفلیجییەکی شلی بەرەوخواری تەواوەتی. هەرچەندە قەبزی بەزۆری یەکەم نیشانەی بۆتولیزمی منداڵی ساوایە، بەڵام زۆرجار پشتگوێ دەخرێت.[11] <ref name="Infant Botulism">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kidshealth.org/en/parents/botulism.html|سەردێڕ=Infant Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161007110000/http://kidshealth.org/en/parents/botulism.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|وێبگە=kidshealth.org}}</ref> هەنگوین سەرچاوەیەکی خۆراکیی ناسراوە بۆ سپۆرەکانی C. botulinum و پەیوەست کراوە بە بۆتولیزمی منداڵی ساوایەوە. لەبەر ئەم هۆکارە، هەنگوین پێشنیار ناکرێت بۆ منداڵانی خوار تەمەن یەک ساڵ. <ref name="Caya2004">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Caya |یەکەم=James G. |دوایین٢=Agni |یەکەم٢=Rashmi |دوایین٣=Miller |یەکەم٣=Joan E. |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Clostridium botulinum and the Clinical Laboratorian: A Detailed Review of Botulism, Including Biological Warfare Ramifications of Botulinum Toxin |journal=Archives of Pathology & Laboratory Medicine |بەرگ=١٢٨|issue=6 |پەڕەکان=٦٥٣–٦٦٢|doi=10.5858/2004-128-653-CBATCL |pmid=١٥١٦٣٢٣٤}}</ref> بەڵام، بڕوا وایە زۆربەی حاڵەتەکانی بۆتولیزمی منداڵی ساوا بەهۆی وەرگرتنی سپۆرەکانەوە بێت لە ژینگەی سروشتییەوە. بەکتریای Clostridium botulinum بەکتریایەکی باوە کە لە ناو خاکدا دەژی. دەرکەوتووە کە زۆرێک لە نەخۆشەکانی بۆتولیزمی منداڵی ساوا لە نزیک شوێنی بیناسازی یان ناوچەیەک دەژین کە خاکی تێدا تێکدراوە. <ref name="Infant botulism literature review">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Domingo RM, Haller JS, Gruenthal M |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Infant botulism: two recent cases and literature review |journal=Journal of Child Neurology |بەرگ=٢٣|issue=11 |پەڕەکان=١٣٣٦–٤٦|doi=10.1177/0883073808318200 |pmid=١٨٩٨٤٨٤٨}}</ref> بۆتولیزمی منداڵی ساوا لە ٤٩ لە کۆی ٥٠ ویلایەتی ئەمریکادا (هەموویان جگە لە ڕۆد ئایلەند) ڕاپۆرت کراوە، <ref name="SSAIBchap"/> و حاڵەتەکان لە ٢٦ وڵات و پێنج کیشوەردا دەستنیشان کراون. <ref name="globalIB">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Koepke R, Sobel J, Arnon SS |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Global occurrence of infant botulism, 1976–2006 |journal=Pediatrics |بەرگ=١٢٢|issue=1 |پەڕەکان=e٧٣-٨٢|doi=10.1542/peds.2007-1827 |pmid=١٨٥٩٥٩٧٨}}</ref> === ئاڵۆزکارییەکان === کاتێک لە کاتی خۆیدا چارەسەر دەکرێت، تێگەیشتن وایە کە بۆتولیزمی منداڵی ساوا هیچ کاریگەرییەکی لاوەکیی درێژخایەنی نییە. <ref>Botulism Factsheet,California Department of Health, updated March 2022, retrieved March 9, 2026.</ref> بۆتولیزم دەتوانێت ببێتە هۆی مردن بەهۆی لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسەوە. بەڵام، لە ٥٠ ساڵی ڕابردوودا، ڕێژەی ئەو نەخۆشانەی بە بۆتولیزم دەمرن لە نزیکەی ٥٠٪ەوە دابەزیوە بۆ ٧٪ بەهۆی باشتربوونی چاودێریی پاڵپشتیکەرەوە. نەخۆشێکی تووشبوو بە بۆتولیزمی سەخت لەوانەیە پێویستی بە ئامێری هەناسەدانی دەستکرد (پاڵپشتیی هەناسەدان لە ڕێگەی ئامێری ڤێنتیلەیتەرەوە) هەروەها چاودێریی پزیشکی و پەرستاریی چڕ هەبێت، هەندێک جار بۆ چەندین مانگ. کەسەکە لەوانەیە پێویستی بە چارەسەری چاکسازی (rehabilitation) هەبێت دوای جێهێشتنی نەخۆشخانە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cdc.gov/foodsafety/diseases/clostridium-perfringens.html|سەردێڕ=Prevent Illness From C. perfringens |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160616152125/http://www.cdc.gov/foodsafety/diseases/clostridium-perfringens.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> زۆرێک لە نەخۆشەکان تەنانەت دوای چارەسەریش تووشی ماندوێتیی بەردەوام و کێشەی هەناسەدان دەبن. <ref>Botulism Factsheet, New York Departmet of Health, December 2025, Retrieved March 9 2026.</ref> == هۆکار == [[پەڕگە:Clostridium_botulinum.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپیی بەکتریای Clostridium botulinum.]] ''بەکتریای Clostridium botulinum بەکتریایەکی بێ-ئۆکسجین (anaerobic)، گرام-پۆزەتیڤ، و دروستکەری سپۆرە بە شێوەی چیلکەیی (rod). ژەهری بۆتولینۆم یەکێکە لە بەهێزترین ژەهرە ناسراوەکان: نزیکەی یەک مایکرۆگرام کوشندەیە بۆ مرۆڤ کاتێک هەڵدەمژرێت.'' <ref name="Emmeluth2010">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Emmeluth|یەکەم=Donald|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=3fzYL6virMQC&pg=PA38|سەردێڕ=Botulism|بڵاوکەرەوە=Infobase Publishing|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١-٦٠٤١٣-٢٣٥-٩|پەڕە=٣٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170101014327/https://books.google.com/books?id=3fzYL6virMQC&pg=PA38|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>[[پەی|​]]​[[سیناپس|​]]​​ کاردەکات لە ڕێگەی بلۆککردنی فرمانی دەمارەکان (neuromuscular blockade) لە ڕێگەی ڕێگریکردن لە دەردانی دەمارەگوێزەرەوەی وروژێنەر (excitatory neurotransmitter) بە ناوی ئەسیتایلکۆلین لە پەردەی پێش-سایناپسی (presynaptic) یەکگرتنە دەمارە-ماسولکەییەکان لە کۆئەندامی دەماری جەستەییدا (somatic nervous system). ئەمە دەبێتە هۆی ئیفلیجی. بۆتولیزمی پێشکەوتوو دەتوانێت ببێتە هۆی لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسە لە ڕێگەی ئیفلیجکردنی ماسولکەکانی سنگ؛ ئەمە دەتوانێت بەرەوپێش بچێت بۆ وەستانی هەناسەدان. <ref name="Arnon">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Arnon SS, Schechter R, Inglesby TV, Henderson DA, Bartlett JG, Ascher MS, Eitzen E, Fine AD, Hauer J, Layton M, Lillibridge S, Osterholm MT, O'Toole T, Parker G, Perl TM, Russell PK, Swerdlow DL, Tonat K |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠١|سەردێڕ=Botulinum toxin as a biological weapon: medical and public health management |journal=JAMA |بەرگ=٢٨٥|issue=8 |پەڕەکان=١٠٥٩–٧٠|doi=10.1001/jama.285.8.1059 |pmid=١١٢٠٩١٧٨}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، دەردانی ئەسیتایلکۆلین لە پەردە پێش-سایناپسییەکانی سایناپسە دەمارییە مۆسکارینییەکاندا (muscarinic) بلۆک دەکرێت. ئەمە دەتوانێت ببێتە هۆی کۆمەڵێک نیشانە و دەرکەوتەی کۆئەندامی دەماری خۆویست کە لە سەرەوە وەسف کراون. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> لە هەموو حاڵەتەکاندا، نەخۆشییەکە بەهۆی ژەهری بۆتولینۆمەوە دروست دەبێت، کە بەکتریای C. botulinum لە بارودۆخی بێ-ئۆکسجیندا بەرهەمی دەهێنێت، نەک بەهۆی خودی بەکتریاکەوە. شێوازی زیانگەیشتنەکە ڕوودەدات چونکە ژەهرەکە سەرەتا کاریگەری دەکاتە سەر ئەو دەمارانەی کە بە فرێکوێنسییەکی بەرزتر کاردەکەن (depolarize دەکەن). <ref>''Oxford Textbook of Medicine'', 4th Ed.</ref> میکانیزمەکانی چوونە ناو جەستەی مرۆڤ بۆ ژەهری بۆتولینۆم لە خوارەوە وەسف کراون. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === داگیرکردنی ڕیخۆڵەدا === باوترین جۆر لە وڵاتانی ڕۆژئاوادا بۆتولیزمی منداڵی ساوایە. ئەمە لەو منداڵە ساوایانەدا ڕوودەدات کە لە قۆناغە سەرەتاییەکانی ژیانیاندا بەکتریاکە لە ڕیخۆڵە باریکەیاندا نیشتەجێ دەبێت. پاشان بەکتریاکە ژەهرەکە بەرهەم دەهێنێت، کە هەڵدەمژرێتە ناو سووڕی خوێنەوە. خواردنی هەنگوین لە ماوەی ساڵی یەکەمی ژیاندا وەک هۆکارێکی مەترسی بۆ بۆتولیزمی منداڵی ساوا دەستنیشان کراوە؛ کە هۆکارە لە یەک لەسەر پێنجی هەموو حاڵەتەکاندا. <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref> فۆرمی پێگەیشتووانی بۆتولیزمی منداڵی ساوا پێی دەوترێت ژەهراویبوونی ڕیخۆڵەیی پێگەیشتووان (adult intestinal toxemia)، کە زۆر دەگمەنە. <ref name="Sobel2005" /> === خۆراک === باوترین هۆکاری بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک بریتییە لەو ژەهرەی کە لەلایەن بەکتریاکەوە بەرهەم دەهێنرێت لە ناو قوتووی ئەو خۆراکانەی کە بە شێوەیەکی نادروست پارێزراون. ماسییەک کە لە خولاو (برین - brine)دا هەڵگیرابێت بەبێ ڕێژەی خوێ یان ترشێتیی پێویست کە ترشی ئەسیتیکی تێدابێت لەگەڵ ئاستی بەرزی [[سۆدیۆم]]، هەروەها ماسیی دووکەڵدراو کە لە پلەی گەرمیی زۆر بەرزدا هەڵگیرابێت، مەترسی دروست دەکات، هەروەک چۆن خۆراکی بە هەڵە قوتووکراویش مەترسییە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Dolman |یەکەم=Claude E. |ڕێکەوت=١٩٥٧|سەردێڕ=Type E (fish-borne) botulism: a review |journal=Japanese Journal of Medical Science and Biology |بەرگ=١٠|issue=6 |پەڕە=٣٨٣–٣٩٥|doi=10.7883/yoken1952.10.383 |doi-access=free}}</ref> بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک لە ئەنجامی خۆراکی پیسبوو دروست دەبێت کە تێیدا سپۆرەکانی C. botulinum ڕێگەیان پێدراوە بڕوێن لە بارودۆخێکی کەم-ئۆکسجیندا. ئەمە بەزۆری لە ماددە خۆراکییە قوتووکراوەکانی ماڵەوە کە بە هەڵە ئامادەکراون و خواردنە ترشێنراوەکاندا ڕوودەدات کە خوێ یان ترشێتیی پێویستیان تێدا نییە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/about/index.html|سەردێڕ=About Botulism |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=CDC |زمان=en-us}}</ref> لەبەر ئەوەی زۆرجار چەندین کەس لە هەمان سەرچاوەوە خۆراک دەخۆن، باوە کە زیاتر لە کەسێک لە یەک کاتدا تووش ببن. نیشانەکان بەزۆری ١٢-٣٦ کاتژمێر دوای خواردن دەردەکەون، بەڵام دەکرێت لە نێوان ٦ کاتژمێر بۆ ١٠ ڕۆژیشدا دەربکەون. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١|ناونیشان=http://www.bt.cdc.gov/agent/botulism/factsheet.asp|سەردێڕ=CDC {{!}} Facts About Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110705125238/http://www.bt.cdc.gov/agent/botulism/factsheet.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١١|وێبگە=Emergency Preparedness and Response}}</ref> هیچ ماوەیەکی کشانەوە (withdrawal periods) دیاری نەکراوە بۆ ئەو مانگایانەی تووشی بۆتولیزم دەبن. ئەو مانگا شیردەرانەی کە بە بڕی جیاواز لە ژەهری بۆتولینۆمی C کوتراون، نەبوونەتە هۆی دەرکەوتنی نیورۆتۆکسینی بۆتولینۆم لەو شیرەی کە بەرهەمی دەهێنن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Moeller |یەکەم=Robert B. |دوایین٢=Puschner |یەکەم٢=Birgit |دوایین٣=Walker |یەکەم٣=Richard L. |دوایین٤=Rocke |یەکەم٤=Tonie |دوایین٥=Galey |یەکەم٥=Frank D. |دوایین٦=Cullor |یەکەم٦=James S. |دوایین٧=Ardans |یەکەم٧=Alex A. |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Determination of the Median Toxic Dose of Type C Botulinum Toxin in Lactating Dairy Cows |journal=Journal of Veterinary Diagnostic Investigation |بەرگ=١٥|issue=6 |پەڕەکان=٥٢٣–٥٢٦|doi=10.1177/104063870301500603 |pmid=١٤٦٦٧٠١٤|doi-access=free}}</ref> بە بەکارهێنانی پشکنینی زیندەیی مشک (mouse bioassays) و پشکنینەکانی immunostick ELISA، ژەهری بۆتولینۆم لە خوێنی تەواو و سێرومدا دۆزرایەوە بەڵام نەک لە نموونەی شیردا، کە پێشنیاری ئەوە دەکات ژەهری بۆتولینۆمی جۆری C ناچێتە ناو شیرەوە بە خەستییەکی دیاریکراو. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Moeller |یەکەم=R.B. |دوایین٢=Puschner |یەکەم٢=B. |دوایین٣=Walker |یەکەم٣=R.L. |دوایین٤=Rocke |یەکەم٤=T.E. |دوایین٥=Smith |یەکەم٥=S.R. |دوایین٦=Cullor |یەکەم٦=J.S. |دوایین٧=Ardans |یەکەم٧=A.A. |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Short communication: Attempts to identify Clostridium botulinum toxin in milk from three experimentally intoxicated Holstein cows |journal=Journal of Dairy Science |زمان=en |بەرگ=٩٢|issue=6 |پەڕەکان=٢٥٢٩–٢٥٣٣|doi=10.3168/jds.2008-1919 |pmid=١٩٤٤٧٩٨٤|doi-access=free}}</ref> چێشتلێنان و پاستۆریزەکردن ژەهری بۆتولینۆم تێکدەشکێنن بەڵام مەرج نییە سپۆرەکان لەناو ببن. سپۆرەکان یان ژەهرەکانی بۆتولینۆم دەتوانن لە ژینگەوە ڕێگەی خۆیان بدۆزنەوە بۆ ناو زنجیرەی بەرهەمهێنانی شیرەمەنی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Lindström |یەکەم=Miia |دوایین٢=Myllykoski |یەکەم٢=Jan |دوایین٣=Sivelä |یەکەم٣=Seppo |دوایین٤=Korkeala |یەکەم٤=Hannu |ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Clostridium botulinum in Cattle and Dairy Products |journal=Critical Reviews in Food Science and Nutrition |بەرگ=٥٠|issue=4 |پەڕەکان=٢٨١–٣٠٤|doi=10.1080/10408390802544405 |pmid=٢٠٣٠١٠١٦}}</ref> سەرەڕای مەترسیی کەمی پیسبوونی شیر و گۆشت، پێدەچێت پرۆتۆکۆڵی حاڵەتە کوشندەکانی بۆتولیزمی مانگا بریتی بێت لە سووتاندنی لاشەکان و ڕێگریکردن لە بەکارهێنانی هەر شیرێکی ئەگەری پیسبوو بۆ بەکاربردنی مرۆڤ. هەروەها ئامۆژگاری دەکرێت کە شیری خاوی مانگا تووشبووەکان نەخورێتەوە لەلایەن مرۆڤەوە یان نەدرێت بە گوێرەکەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Frye |یەکەم=Elisha A. |دوایین٢=Egan |یەکەم٢=Christina |دوایین٣=Perry |یەکەم٣=Michael J. |دوایین٤=Crouch |یەکەم٤=Esther E. |دوایین٥=Burbank |یەکەم٥=Kyle E. |دوایین٦=Kelly |یەکەم٦=Kathleen M. |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Outbreak of botulism type A in dairy cows detected by MALDI-TOF mass spectrometry |journal=Journal of Veterinary Diagnostic Investigation |بەرگ=٣٢|issue=5 |پەڕەکان=٧٢٢–٧٢٦|doi=10.1177/1040638720943127 |pmc=٧٤٨٨٩٦٦|pmid=٣٢٧١٥٩٣٦}}</ref> چەندین ڕاپۆرت هەبوون لەسەر بۆتولیزم بەهۆی شەرابی پرونۆوە کە لە پاشماوەی خۆراک لە زیندان دروست دەکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Adams |یەکەم=Laura E. |دوایین٢=Yasmin |یەکەم٢=Seema |دوایین٣=Briggs |یەکەم٣=Graham |دوایین٤=Redden |یەکەم٤=Kore |دوایین٥=Silvas |یەکەم٥=Suzanne |دوایین٦=Anderson |یەکەم٦=Shoana |دوایین٧=Weiss |یەکەم٧=Joli |دوایین٨=Tsang |یەکەم٨=Clarisse A. |دوایین٩=Henke |یەکەم٩=Evan |دوایین١٠=Francies |یەکەم١٠=Jessica |دوایین١١=Herrick |یەکەم١١=Kristen |دوایین١٢=Lira |یەکەم١٢=Rosa |دوایین١٣=Livar |یەکەم١٣=Eugene |دوایین١٤=Thompson |یەکەم١٤=Gerald |دوایین١٥=Sunenshine |یەکەم١٥=Rebecca |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Alcohol Production, Prevention Strategies, and Inmate Knowledge About the Risk for Botulism From Pruno Consumption in a Correctional Facility—Arizona, 2013 |journal=Journal of Correctional Health Care |بەرگ=٢١|issue=4 |پەڕەکان=٣٣٥–٣٤٢|doi=10.1177/1078345815599763 |pmc=٥٥٤٩٢٦٨|pmid=٢٦٢٨٥٥٩٤}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Williams |یەکەم=Benjamin T. |دوایین٢=Schlein |یەکەم٢=Sarah M. |دوایین٣=Caravati |یەکەم٣=E. Martin |دوایین٤=Ledyard |یەکەم٤=Holly |دوایین٥=Fix |یەکەم٥=Megan L. |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=Emergency Department Identification and Critical Care Management of a Utah Prison Botulism Outbreak |journal=Annals of Emergency Medicine |بەرگ=٦٤|issue=1 |پەڕەکان=٢٦–٣١|doi=10.1016/j.annemergmed.2013.10.027 |pmid=٢٤٣٣١٧١٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rao |یەکەم=Agam K. |دوایین٢=Walters |یەکەم٢=Maroya |دوایین٣=Hall |یەکەم٣=Julia |دوایین٤=Guymon |یەکەم٤=Colleen |دوایین٥=Garden |یەکەم٥=Richard |دوایین٦=Sturdy |یەکەم٦=Pauline |دوایین٧=Thurston |یەکەم٧=Diana |دوایین٨=Smith |یەکەم٨=Lori |دوایین٩=Dimond |یەکەم٩=Melissa |دوایین١٠=Vitek |یەکەم١٠=Dagmar |دوایین١١=Bogdanow |یەکەم١١=Linda |دوایین١٢=Hill |یەکەم١٢=Mary |دوایین١٣=Lin |یەکەم١٣=Neal H. |دوایین١٤=Luquez |یەکەم١٤=Carolina |دوایین١٥=Griffin |یەکەم١٥=Patricia M. |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Outbreak of Botulism Due to Illicit Prison-Brewed Alcohol: Public Health Response to a Serious and Recurrent Problem |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٦٦|issue=suppl_1 |پەڕەکان=S٨٥–S٩١|doi=10.1093/cid/cix936 |jstor=26524925 |pmid=٢٩٢٩٣٩٣٧|doi-access=free}}</ref> لە زیندانێکی میسیسیپی لە ساڵی ٢٠١٦دا، زیندانییەکان بە شێوەیەکی نایاسایی کحولیان دروستکرد کە بووە هۆی ٣١ حاڵەتی بۆتولیزم. ئەو لێکۆڵینەوەیە توێژینەوەییەی کە لەسەر ئەم حاڵەتانە کرا دەریخست کە نیشانەکانی بۆتولیزمی سووک هاوتا بوون لەگەڵ نیشانەکانی بۆتولیزمی سەخت، هەرچەندە ئاکامەکان و بەرەوپێشچوونی نەخۆشییەکە جیاواز بوون. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Marlow |یەکەم=Mariel |دوایین٢=Edwards |یەکەم٢=Leslie |دوایین٣=McCrickard |یەکەم٣=Lindsey |دوایین٤=Francois Watkins |یەکەم٤=Louise K. |دوایین٥=Anderson |یەکەم٥=Jannifer |دوایین٦=Hand |یەکەم٦=Sheryl |دوایین٧=Taylor |یەکەم٧=Kathryn |دوایین٨=Dykes |یەکەم٨=Janet |دوایین٩=Byers |یەکەم٩=Paul |دوایین١٠=Chatham-Stephens |یەکەم١٠=Kevin |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Mild Botulism From Illicitly Brewed Alcohol in a Large Prison Outbreak in Mississippi |journal=Frontiers in Public Health |بەرگ=٩|doi=10.3389/fpubh.2021.716615 |pmc=٨٤٢١٥٤٢|pmid=٣٤٥٠٤٨٣٠|doi-access=free}}</ref> === برین === بۆتولیزمی برین لە ئەنجامی پیسبوونی برینێکەوە بە بەکتریاکان دروست دەبێت، کە دواتر ژەهرەکە دەردەدەنە ناو سووڕی خوێنەوە. ئەمە لە ساڵانی ١٩٩٠ەکانەوە لە نێو بەکارهێنەرانی ماددە هۆشبەرە ناوخوێنبەرەکاندا باوتر بووە، بەتایبەتی ئەو کەسانەی هێرۆینی ڕەشی لینج بەکاردەهێنن و ئەوانەی هێرۆین لە ژێر پێست دەدەن لەبری ناو دەمارەکان. <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref> بۆتولیزمی برین هەروەها دەتوانێت لە برینێکی بچووکەوە بێت کە بە باشی پاک نەکراوەتەوە؛ پێست بەسەر برینەکەدا گەشە دەکات و بەمجۆرە سپۆرەکە لە ژینگەیەکی بێ-ئۆکسجیندا گیر دەخات و بۆتولیزم دروست دەکات. یەکێک لە نموونەکان کەسێک بوو کە لە کاتی بەکارهێنانی ئامێری بڕینی گژوگیادا قولەپێی بڕیبوو؛ لە کاتێکدا برینەکە چاک دەبووەوە، پارچەیەک گیای و تەنۆلکەیەکی خاکی لە ژێر پێستەکەدا گیرخست کە بووە هۆی بۆتولیزمێکی سەخت کە پێویستی بە خەواندن لە نەخۆشخانە و چاکسازیی هەبوو بۆ چەندین مانگ. بۆتولیزمی برین ٢٩٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === هەڵمژین === حاڵەتی دەگمەنی بۆتولیزم دۆزراوەتەوە دوای هەڵمژینی لەلایەن فەرمانبەرانی تاقیگەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lecturio.com/concepts/botulism/|سەردێڕ=Botulism {{!}} Concise Medical Knowledge |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210709190757/https://www.lecturio.com/concepts/botulism/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=The Lecturio Medical Concept Library}}</ref> === بە دەرزی (بۆتولیزمی ئایاترۆجینیک - iatrogenic botulism) === نیشانەکانی بۆتولیزم لەوانەیە لە دوور لە شوێنی لێدانی دەرزی ژەهری بۆتولینۆم دەربکەون. <ref name="Product2019" /> ئەمە لەوانەیە لەدەستدانی هێز، لێڵبوونی بینایی، گۆڕانی دەنگ، یان کێشەی هەناسەدان لەخۆ بگرێت کە دەتوانێت ببێتە هۆی مردن. <ref name="Product2019" /> دەستپێکردنی نیشانەکان دەکرێت چەند کاتژمێرێک بۆ چەند هەفتەیەک بێت دوای لێدانی دەرزییەکە. <ref name="Product2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://media.allergan.com/actavis/actavis/media/allergan-pdf-documents/product-prescribing/20190620-BOTOX-100-and-200-Units-v3-0USPI1145-v2-0MG1145.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191205180954/https://media.allergan.com/actavis/actavis/media/allergan-pdf-documents/product-prescribing/20190620-BOTOX-100-and-200-Units-v3-0USPI1145-v2-0MG1145.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> ئەمە بەگشتی تەنها کاتێک ڕوودەدات کە هێزێکی نەگونجاوی ژەهری بۆتولینۆم بۆ مەبەستی جوانکاری بەکاربهێنرێت یان بەهۆی ئەو ژەمە گەورانەی کە بۆ چارەسەری تێکچوونەکانی جووڵە بەکاردەهێنرێن. <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref> بەڵام، حاڵەت هەیە کە بەکارهێنانی ژەهری بۆتولینۆم لەدەرەوەی ڕێنماییە پەسەندکراوەکان (off-label use) بووەتە هۆی بۆتولیزمی سەخت و مردن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=You |یەکەم=Geoffrey |دوایین٢=Khan |یەکەم٢=Ahmed |دوایین٣=Shor |یەکەم٣=Julia |دوایین٤=Forester |یەکەم٤=Gary P. |ڕێکەوت=٢٠١٦|سەردێڕ=Rapidly Progressive Muscle Paralysis and Acute Respiratory Failure Following Endoscopic Botulinum Toxin Injection |journal=ACG Case Reports Journal |بەرگ=٣|issue=1 |پەڕەکان=e١٦٦|doi=10.14309/crj.2016.139 |pmc=٥١٢٦٥٠٢|pmid=٢٧٩٢١٠٦٥}}</ref> دوای پێداچوونەوەیەکی ساڵی ٢٠٠٨، دەزگای خۆراک و دەرمانی ئەمریکی (FDA) ئەم نیگەرانییانەی وەک هۆشدارییەکی چوارچێوەدار (boxed warning) زیاد کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174959.htm|سەردێڕ=Drug Safety Information for Heathcare Professionals - Update of Safety Review of OnabotulinumtoxinA (marketed as Botox/Botox Cosmetic), AbobotulinumtoxinA (marketed as Dysport) and RimabotulinumtoxinB (marketed as Myobloc) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171115034159/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174959.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[Food and Drug Administration]]}}</ref> هەوڵێکی نێودەوڵەتیی بنەڕەتی بە سەرۆکایەتی (NeverTox) بۆ کۆکردنەوەی ئەو کەسانەی ئەزموونی ژەهراویبوونی بۆتولیزمی ئایاترۆجینیکی (IBP)یان کردووە و پێشکەشکردنی پەروەردە و پاڵپشتی سۆزداری، خزمەتی ٣٩,٠٠٠ کەس دەکات لە ڕێگەی گرووپێکی فەیسبووکەوە کە پێیان وایە بەدەست کاریگەرییە لاوەکییەکانی دەرزییەکانی ژەهری بۆتولینۆمەوە دەناڵێنن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.toxsafety.com/resources|سەردێڕ=Resources}}</ref> === ''داوا یاساییەکان سەبارەت بە بۆتولیزم دژی کۆمپانیا دەرمانسازییەکان'' === پێش دانانی هۆشدارییە چوارچێوەدارەکان کە تێبینییەکی لەخۆدەگرت کە دەرزییەکانی ژەهری بۆتولینۆم دەتوانن ببنە هۆی بۆتولیزم، زنجیرەیەک داواکاری یاسایی دژی ئەو کۆمپانیا دەرمانسازییانە هەبوون کە ژەهری بۆتولینۆمی شیاوی دەرزی لێدانیان بەرهەم دەهێنا. ژنی بەرهەمهێنەرێکی هۆلیوود داوایەکی یاسایی تۆمارکرد دوای ئەوەی تووشی کاریگەرییە لاوەکییە پەکخەرەکان بوو لە ئەنجامی چارەسەری شەقیقە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٣|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/style/2003/05/celebrity-dermatologist-200305|سەردێڕ=The Botoxed and the Boldfaced |وێبگە=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]}}</ref> داوایەکی یاسایی بەناوی کوڕێکی تەمەن ٣ ساڵانەوە کە بە شێوەیەکی هەمیشەیی کەمئەندام ببوو بەهۆی دەرزییەکی ژەهری بۆتولینۆمەوە، لە دادگا یەکلایی کرایەوە لە کاتی دادگاییکردنەکەدا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.biospace.com/allergan-inc-settles-oklahoma-botox-case-during-trial|سەردێڕ=Allergan Inc. Settles Oklahoma Botox Case During Trial}}</ref> خێزانی کوڕێکی تەمەن ٧ ساڵان کە بە دەرزیی ژەهری بۆتولینۆم بۆ گرژبوونی قاچی چارەسەر کرابوو، داوایەکی یاساییان تۆمارکرد دوای ئەوەی کوڕەکە خەریک بوو بمرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.burlingtonfreepress.com/story/news/local/2014/11/22/couple-says-botox-almost-killed-boy/19365363/|سەردێڕ=NY couple: Son almost died from Botox treatment}}</ref> چەندین خێزانی ئەو کەسانەی مردن دوای چارەسەر بە دەرزیی ژەهری بۆتولینۆم داواکاری یاساییان تۆمارکرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mashnitski |یەکەم=Aleksandr |ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشان=https://www.findlaw.com/legalblogs/personal-injury/botox-death-suit-reaches-settlement/|سەردێڕ=Botox Death Suit Reaches Settlement - FindLaw |وێبگە=FindLaw}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-allergan-botox-trial/allergan-wins-new-trial-in-big-botox-damages%20case-idUSBRE85019Y20120601/}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.burlingtonfreepress.com/story/news/local/2015/04/14/second-vermont-botox-lawsuit/25737279/|سەردێڕ=Second Botox lawsuit filed in Vermont}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://abcnews.go.com/Health/Wellness/botox-led-daughters-death-mother-claims/story?id=9680014|سەردێڕ=Could Alleged Botox Death Scare Patients? |وێبگە=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> یەکێک لە داواکارییە یاساییەکان سەرکەوتنی بۆ سکاڵاکارەکە بەدەستهێنا کە بڕی ١٥ ملیۆن دۆلاری وەک قەرەبوو پێدرا؛ سکاڵاکارەکە پزیشکێک بوو کە لەلایەن سێزدە پزیشکی دەمار لە پەیمانگای نیشتمانیی تەندروستی (NIH) بۆتولیزمی تێدا دەستنیشان کرابوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئایاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://kfor.com/news/health/investigation-allergan-botox/|سەردێڕ=INVESTIGATION: What many don’t know about popular wrinkle drug|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠٢٥|archive-url=https://web.archive.org/web/20250415231955/https://kfor.com/news/health/investigation-allergan-botox/|url-status=dead}}</ref> ڤیدیۆی گەواهی ئەو دادگاییکردنە وتەی بەڕێوەبەرێکی باڵای دەرمانسازی دەگوازێتەوە کە دەڵێت "بۆتۆکس نابێتە هۆی بۆتولیزم." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=e8wfajAovto&t=212s|سەردێڕ=16x9 - Worry Lines: Botox investigation |وێبگە=[[YouTube]]}}</ref> == میکانیزم == ژەهرەکە بریتییە لە پرۆتینی ژەهری بۆتولینۆم کە لە بارودۆخی بێ-ئۆکسجیندا (کاتێک ئۆکسجین بوونی نییە) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/general.html|سەردێڕ=About Botulism {{!}} Botulism {{!}} CDC |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.cdc.gov |زمان=en-us}}</ref> لەلایەن بەکتریای Clostridium botulinumەوە بەرهەم دەهێنرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/botulism|سەردێڕ=Botulism |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref> بەکتریای Clostridium botulinum درێژکۆڵە (bacillus) گەورەی گرام-پۆزەتیڤ و بێ-ئۆکسجینە کە ئێندۆسپۆری (endospores) پێش-کۆتایی دروست دەکات. <ref name="ic.ucsc.edu">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://ic.ucsc.edu/~flegal/etox80e/SpecTopics/botulism.html|سەردێڕ=ETOX 80E - Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130509030327/http://ic.ucsc.edu/~flegal/etox80e/SpecTopics/botulism.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref> هەشت جۆری سیرۆلۆژی لە بەکتریاکە هەن کە بە پیتەکانی A تا H دیاری کراون. ژەهری هەموو ئەمانە بە هەمان شێوە کاردەکات و نیشانەی هاوشێوە دروست دەکات: ڕێگری لە کۆتاییە دەمارییە جووڵەیییەکان دەکرێت بۆ دەردانی ئەسیتایلکۆلین، کە دەبێتە هۆی ئیفلیجیی شل (flaccid paralysis) و نیشانەکانی لێڵبوونی بینایی، شۆڕبوونەوەی پێڵووی چاو (ptosis)، دڵتێکەڵهاتن، ڕشانەوە، سکچوون یان قەبزی، گرژبوونی ماسولکەکان، و کێشەی هەناسەدان. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> ژەهری بۆتولینۆم دابەش دەبێت بۆ هەشت نیورۆتۆکسین (دەستنیشانکراون وەک جۆرەکانی A, B, C [C1, C2], D, E, F, و G)، کە لە ڕووی ئەنتیجینی و سیرۆلۆژییەوە جیاوازن بەڵام لە ڕووی پێکهاتەوە هاوشێوەن. بۆتولیزمی مرۆڤ بە شێوەیەکی سەرەکی بەهۆی جۆرەکانی A, B, E، و (بە دەگمەن) Fەوە دروست دەبێت. جۆرەکانی C و D ژەهراویبوون تەنها لە ئاژەڵەکانی تردا دروست دەکەن. <ref>{{EMedicine|article|325451|Botulinum Toxin}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٣دا، زانایان هەواڵی دۆزینەوەی جۆری Hیان بڵاوکردەوە، کە یەکەم نیورۆتۆکسینی نوێی بۆتولیزم بوو کە لە ماوەی چل ساڵدا دۆزرابێتەوە. بەڵام، لێکۆڵینەوەکانی دواتر دەریانخست کە جۆری H ژەهرێکی کایمێریکە (chimeric) کە لە بەشەکانی جۆرەکانی F و A (FA) پێکهاتووە. <ref name="Maslanka_2016">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Maslanka SE, Lúquez C, Dykes JK, Tepp WH, Pier CL, Pellett S, Raphael BH, Kalb SR, Barr JR, Rao A, Johnson EA |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=A Novel Botulinum Neurotoxin, Previously Reported as Serotype H, Has a Hybrid-Like Structure With Regions of Similarity to the Structures of Serotypes A and F and Is Neutralized With Serotype A Antitoxin |journal=The Journal of Infectious Diseases |بەرگ=٢١٣|issue=3 |پەڕەکان=٣٧٩–٨٥|doi=10.1093/infdis/jiv327 |pmc=٤٧٠٤٦٦١|pmid=٢٦٠٦٨٧٨١}}</ref> هەندێک جۆر بۆنێکی تایبەتمەندی بۆگەنبوو دروست دەکەن و گۆشت هەرس دەکەن (جۆرەکانی A و هەندێک لە B و F)؛ بەمانە دەوترێت شیکەرەوەی پرۆتین (proteolytic)؛ جۆری E و هەندێک لە جۆرەکانی B, C, D و F ناتوانن پرۆتین شیبکەنەوە و دەکرێت هەستیان پێ نەکرێت چونکە هیچ بۆنێکی بەهێزیان لەگەڵدا نییە. <ref name="ic.ucsc.edu"/> کاتێک بەکتریاکان لە ژێر فشاردا دەبن، سپۆر دروست دەکەن، کە بێکارن (inert). ژینگەی سروشتییان لە ناو خاکدایە، لە ناو ئەو لیتەیەی کە نیشتووی بنی جۆگەلەکان، دەریاچەکان، و ئاوە کەناراوەییەکان و زەریاکان پێکدەهێنێت، لە کاتێکدا هەندێک جۆر دانیشتووی سروشتیی کۆئەندامی هەرسن لە شیردەرەکاندا (بۆ نموونە، ئەسپ، ڕەشەوڵاخ، مرۆڤ)، و لە پیساییەکانیاندا هەن. سپۆرەکان دەتوانن لە فۆرمە بێکارەکەیاندا بۆ چەندین ساڵ بمێننەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ward BQ, Carroll BJ, Garrett ES, Reese GB |ڕێکەوت=ئایاری ١٩٦٧|سەردێڕ=Survey of the U.S. Gulf Coast for the presence of Clostridium botulinum |journal=Applied Microbiology |بەرگ=١٥|issue=3 |پەڕەکان=٦٢٩–٣٦|doi=10.1128/aem.15.3.629-636.1967 |pmc=٥٤٦٩٩١|pmid=٥٣٤٠٦٥٣}}</ref> ژەهر لەلایەن بەکتریاکانەوە بەرهەم دەهێنرێت کاتێک بارودۆخی ژینگەیی لەبارە بۆ ئەوەی سپۆرەکان زۆرببن و گەشە بکەن، بەڵام ئەو جینەی کە کۆد بۆ پرۆتینی ژەهرەکە دەکات لە ڕاستیدا لەلایەن ڤایرۆسێک یان فەیجێکەوە (phage) هەڵدەگیرێت کە بەکتریاکە تووش دەکات. زانیارییەکی کەم هەیە سەبارەت بەو هۆکارە سروشتییانەی کە کۆنترۆڵی تووشبوونی فەیج و زۆربوونیان دەکەن لە ناو بەکتریاکاندا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Field Manual of Wildlife Disease|vauthors=Franson JC, Friend M|بڵاوکەرەوە=U.S. Geological Survey|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٠٧-٨٨٠٩٦-٠|chapter=38: Avian Botulism|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|chapter-url=https://www.nwhc.usgs.gov/publications/field_manual/chapter_38.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160809134547/http://www.nwhc.usgs.gov/publications/field_manual/chapter_38.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سپۆرەکان پێویستیان بە پلەی گەرمیی مامناوەند، سەرچاوەیەکی پرۆتین، ژینگەیەکی بێ-ئۆکسجین، و شێداری هەیە بۆ ئەوەی چالاک ببن و ژەهر بەرهەم بهێنن. لە سروشتدا، شیبوونەوەی ڕووەکەکان و بێ‌بڕبڕەکان (invertebrates) لەگەڵ پلەی گەرمیی مامناوەند دەتوانێت بارودۆخی نموونەیی دابین بکات بۆ ئەوەی بەکتریای بۆتولیزم چالاک ببێت و ژەهر بەرهەم بهێنێت کە لەوانەیە کاریگەری لەسەر باڵندە خۆراکخۆرەکان و ئاژەڵەکانی تر هەبێت. سپۆرەکان بە کوڵاندن لەناو ناچن، بەڵام بۆتولیزم باو نییە چونکە بارودۆخی تایبەت و دەگمەن-دەستکەوتوو پێویستن بۆ بەرهەمهێنانی ژەهری بۆتولینۆم لە سپۆرەکانی C. botulinumەوە، لە نێویاندا ژینگەیەکی بێ-ئۆکسجین، کەم-خوێ، کەم-ترشەڵۆک، کەم-شەکر لە پلەی گەرمیی ژینگەدا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=International Commission on Microbiological Specifications for Foods|سەردێڕ=Microorganisms in Foods 5: Characteristics of Microbial Pathogens|بڵاوکەرەوە=Springer|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٢-٤٧٣٥٠-٠|پەڕەکان=٦٦–١١١|chapter=Clostridium botulinum|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٥|chapter-url=https://books.google.com/books?id=lxycHnaPfCYC&pg=PA66|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151128145935/https://books.google.com/books?id=lxycHnaPfCYC&pg=PA66|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بۆتولینۆم ڕێگری دەکات لە دەردانی ئەسیتایلکۆلین لە ناو کۆئەندامی دەماردا، کە دەمارەگوێزەرەوەیەکە بەرپرسە لە پەیوەندیکردن لە نێوان دەمارەخانییە جووڵەیییەکان و خانەکانی ماسولکەدا. هەموو جۆرەکانی بۆتولیزم دەبنە هۆی ئیفلیجی کە بەزۆری لە ماسولکەکانی دەموچاوەوە دەست پێدەکات و دواتر بڵاودەبێتەوە بەرەو پەلەکان. <ref name="Sobel2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Botulism |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٤١|issue=8 |پەڕەکان=١١٦٧–٧٣|doi=10.1086/444507 |pmid=١٦١٦٣٦٣٦|doi-access=free}}</ref> لە جۆرە سەختەکاندا، بۆتولیزم دەبێتە هۆی ئیفلیجبوونی ماسولکەکانی هەناسەدان و لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسە. لەبەرچاوگرتنی ئەم ئاڵۆزکارییەی کە مەترسی بۆ سەر ژیان هەیە، هەموو حاڵەتە گومانلێکراوەکانی بۆتولیزم وەک حاڵەتی لەناکاوی پزیشکی مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت، و بەرپرسانی تەندروستی گشتی زۆرجار بەشدار دەبن بۆ دەستنیشانکردنی سەرچاوەکە و گرتنەبەری ڕێوشوێن بۆ ڕێگریکردن لە ڕوودانی حاڵەتی تر. <ref name="Sobel2005" /> ژەهری بۆتولینۆمی A و E بە تایبەتی SNAP-25 دەبڕن، لە کاتێکدا سیرۆتایپی B, D, F و G سێناپتۆبرێڤین (synaptobrevin) دەبڕن. سیرۆتایپی C هەردوو SNAP-25 و سێنتێکسین (syntaxin) دەبڕێت. ئەمە دەبێتە هۆی بلۆککردنی دەردانی دەمارەگوێزەرەوەی ئەسیتایلکۆلین، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Tighe |یەکەم=Ann P. |دوایین٢=Schiavo |یەکەم٢=Giampietro |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Botulinum neurotoxins: Mechanism of action |journal=Toxicon |بەرگ=٦٧|پەڕەکان=٨٧–٩٣|bibcode=2013Txcn...67...87T |doi=10.1016/j.toxicon.2012.11.011 |pmid=٢٣٢٠١٥٠٥}}</ref> کە لە کۆتاییدا دەبێتە هۆی ئیفلیجی. == دەستنیشانکردن == بۆ بۆتولیزم لە ساوایاندا، پێویستە دەستنیشانکردنەکە لەسەر بنەمای نیشانەکان بێت. پشتڕاستکردنەوەی دەستنیشانکردنەکە بە پشکنینی نموونەی پیسایی یان حوقنە (enema) بە پشکنینی زیندەیی مشک دەکرێت. لەو کەسانەی کە مێژووی نەخۆشییەکەیان و پشکنینی جەستەیییان ئاماژە بۆ بۆتولیزم دەکەن، ئەم سەرەداوانە زۆرجار بەس نین بۆ ڕێگەدان بە دەستنیشانکردن. نەخۆشییەکانی تری وەک کۆنیشانەی گیلین-بارێ، جەڵتەی مێشک، و میاسینیا گراڤیس دەکرێت هاوشێوەی بۆتولیزم دەربکەون، و لەوانەیە پشکنینی تایبەت پێویست بێت بۆ ڕەتکردنەوەی ئەم حاڵەتانەی تر. ئەم پشکنینانە لەوانەیە بریتین بن لە سکانی مێشک، پشکنینی شلەی دڕکەپەتک و مێشک (cerebrospinal fluid)، پشکنینی گواستنەوەی دەماری (هێڵکاریی کارەبایی ماسولکە، یان EMG)، و پشکنینی ئێدرۆفۆنیۆم کلۆراید (تێنسیلۆن) بۆ میاسینیا گراڤیس. دەکرێت دەستنیشانکردنی کۆتایی بکرێت ئەگەر ژەهری بۆتولینۆم لە خۆراک، پێکهاتەکانی گەدە یان ڕیخۆڵە، ڕشانەوە یان پیساییدا دەستنیشان بکرێت. ژەهرەکە هەندێک جار لە خوێندا دەدۆزرێتەوە لە حاڵەتە زۆر سەختەکاندا (peracute). ژەهری بۆتولینۆم دەکرێت بە چەندین تەکنیک دەستنیشان بکرێت، لە نێویاندا پشکنینی ئەنزیمی بەستراو بە بەرگرییەوە (ELISAs)، پشکنینەکانی ئەلکترۆکیمیکال لوومینێسێنت (ECL) و کوتانی مشک یان تاقیکردنەوەکانی پێدانی خۆراک بە مشک. دەتوانرێت ژەهرەکان لە ڕێگەی تاقیکردنەوەکانی بێلایەنکردنەوە (neutralization) لە مشکدا جۆریان دیاری بکرێت. لە بۆتولیزمی تووشکەری-ژەهراویدا (toxicoinfectious botulism)، زیندەوەرەکە دەکرێت لە شانەکانەوە بچێنرێت. لەسەر ناوەندی زەردێنەی هێلکە، ئەو کۆڵۆنیانەی کە ژەهر بەرهەم دەهێنن بەزۆری بریقەیەکی ڕووکاری (iridescence) پیشان دەدەن کە درێژدەبێتەوە بۆ دەرەوەی کۆڵۆنییەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Infectious Diseases|vauthors=Weber JT|ڕێکەوت=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=[[J. B. Lippincott & Co.|J. B. Lippincott Company]]|veditors=Hpeprich PD|edition=5th|پەڕەکان=١١٨٥–٩٤|chapter=Botulism}}</ref> == خۆپاراستن == هەرچەندە فۆرمی گەشەکردنی (vegetative form) بەکتریاکە بە کوڵاندن لەناو دەچێت، <ref name="whodestroy">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs270/en/|سەردێڕ=Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140216031452/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs270/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ناونیشان=http://www.fsai.ie/faqs/botulism.html|سەردێڕ=Foodborne Botulism {{!}} FAQs {{!}} Food Safety Authority of Ireland |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140521032214/http://www.fsai.ie/faqs/botulism.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref> بەڵام سپۆرەکە خۆی بەو پلە گەرمییانەی کە بە کوڵاندنی ئاسایی لە ئاستی ڕووی دەریا پێیان دەگەین ناکوژرێت، ئەمەش وا دەکات ئازاد بێت بۆ گەشەکردن و دووبارە بەرهەمهێنانی ژەهرەکە کاتێک بارودۆخەکان لەبارن. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.thestar.com/news/gta/2008/02/21/couple_suing_over_tainted_juice.html|سەردێڕ=Couple suing over tainted juice|newspaper=Toronto Star|یەکەم١=Isabel|دوایین١=Teotonio|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304062530/http://www.thestar.com/news/gta/2008/02/21/couple_suing_over_tainted_juice.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://www.fda.gov/food/guidanceregulation/guidancedocumentsregulatoryinformation/ucm072481.htm|سەردێڕ=Guidance for Industry: Refrigerated Carrot Juice and Other Refrigerated Low-Acid Juices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924165600/https://www.fda.gov/food/guidanceregulation/guidancedocumentsregulatoryinformation/ucm072481.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.byoulaserclinic.com/what-is-the-difference-and-similarity-between-botox-and-dysport/|سەردێڕ=What Is The Difference and Similarity Between Botox and Dysport? - Byou |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210820180909/https://www.byoulaserclinic.com/what-is-the-difference-and-similarity-between-botox-and-dysport/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> ڕێوشوێنێکی خۆپاراستنی پێشنیارکراو بۆ بۆتولیزمی منداڵی ساوا بریتییە لە دوورکەوتنەوە لە پێدانی هەنگوین بە منداڵانی خوار تەمەن ١٢ مانگ، چونکە سپۆرەکانی بۆتولینۆم زۆرجار بوونیان هەیە. لە منداڵانی گەورەتر و پێگەیشتوواندا، بەکتریا ئاساییەکانی ڕیخۆڵە ڕێگری لە گەشەکردنی C. botulinum دەکەن. <ref name="honey-risk">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Arnon SS, Midura TF, Damus K, Thompson B, Wood RM, Chin J |ڕێکەوت=شوباتی ١٩٧٩|سەردێڕ=Honey and other environmental risk factors for infant botulism |journal=The Journal of Pediatrics |بەرگ=٩٤|issue=2 |پەڕەکان=٣٣١–٦|doi=10.1016/S0022-3476(79)80863-X |pmid=٣٦٨٣٠١}}</ref> لە کاتێکدا کاڵا قوتووکراوە بازرگانییەکان داوایان لێدەکرێت <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ecfr.gov/current/title-21/part-113|سەردێڕ=21 CFR Part 113 -- Thermally Processed Low-Acid Foods Packaged in Hermetically Sealed Containers |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.ecfr.gov |زمان=en}}</ref> بە "کوڵاندنی بۆتولینۆم"دا تێپەڕن لە مەنجەڵی پەستاندا (بەرمادە) لە ١٢١ پلەی سیلیزی بۆ ماوەی ٣ خولەک، و بەمجۆرە بە دەگمەن دەبنە هۆی بۆتولیزم، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Anderson |یەکەم=N. M. |دوایین٢=Larkin |یەکەم٢=J. W. |دوایین٣=Cole |یەکەم٣=M. B. |دوایین٤=Skinner |یەکەم٤=G. E. |دوایین٥=Whiting |یەکەم٥=R. C. |دوایین٦=Gorris |یەکەم٦=L. G. M. |دوایین٧=Rodriguez |یەکەم٧=A. |دوایین٨=Buchanan |یەکەم٨=R. |دوایین٩=Stewart |یەکەم٩=C. M. |دوایین١٠=Hanlin |یەکەم١٠=J. H. |دوایین١١=Keener |یەکەم١١=L. |دوایین١٢=Hall |یەکەم١٢=P. A. |ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Food Safety Objective Approach for Controlling Clostridium botulinum Growth and Toxin Production in Commercially Sterile Foods |ناونیشان=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0362028X22128504 |journal=Journal of Food Protection |بەرگ=٧٤|issue=11 |پەڕەکان=١٩٥٦–١٩٨٩|doi=10.4315/0362-028X.JFP-11-082 |issn=0362-028X |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> بەڵام چەندین حاڵەتی دەگمەنی دیار هەبوون. دوانیان بریتین لە بڵاوبوونەوەی ساڵی ١٩٧٨ بەهۆی سەلەمۆنی ئەلاسکا و بڵاوبوونەوەی ساڵی ٢٠٠٧ی کۆمپانیای خۆراکی کاستڵبێری (Castleberry's Food Company). بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک دەگمەنترین جۆرە، کە تەنها نزیکەی ١٥٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت (لە ئەمریکا) <ref name="cdc.gov">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.cdc.gov/ncidod/aip/research/bot.html|سەردێڕ=Research: Botulism {{!}} CDC AIP |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101016104945/http://www.cdc.gov/ncidod/aip/research/bot.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref> و زۆرترین جار لە ئەنجامی خۆراکی قوتووکراوی ماڵەوە بووە کە ترشێتییان کەمە، وەک شەربەتی گێزەر، ئەسپەراجوس (مێخەککێوی)، پاقلەی سەوز، چەوەندەر، و گەنمەشامی. بەڵام، بڵاوبوونەوەی بۆتولیزم لە سەرچاوەی ناسروشتیتریشەوە ڕوویداوە. لە تەمموزی ٢٠٠٢دا، چواردە خەڵکی ئەلاسکا موکتوکیان (muktuk - گۆشتی نەهەنگ) خوارد کە لە نەهەنگێکی کەوتووە کەنار دەریاوە هێنرابوو، و هەشتیان نیشانەکانی بۆتولیزمیان لێ دەرکەوت، کە دوانیان پێویستیان بە ئامێری هەناسەدانی دەستکرد بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Centers for Disease Control Prevention (CDC) |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Outbreak of botulism type E associated with eating a beached whale—Western Alaska, July 2002 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5202a2.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |بەرگ=٥٢|issue=2 |پەڕەکان=٢٤–٦|pmid=١٢٦٠٨٧١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170625130732/https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5202a2.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> سەرچاوەکانی تری تووشبوون کە زۆر دەگمەنترن (نزیکەی هەموو دە‌یەیەک لە ئەمریکادا ڕوودەدەن<ref name="cdc.gov" />) بریتین لە سیر یان گیادەرمانە <ref name="cdc.gov" /> کە لە ناو زەیتدا بەبێ زیادکردنی ترشەڵۆک هەڵدەگیرێن،<ref name="Infusions">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩٩٨|ناونیشان=http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html|سەردێڕ=MAC-address registration error |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130404000129/http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٣|وێبگە=Safefood News}}</ref> بیبەری تیژ، <ref name="Infusions2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩٩٨|ناونیشان=http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html|سەردێڕ=MAC-address registration error |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130404000129/http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٣|وێبگە=Safefood News}}</ref> پەتاتەی برژاو کە بە هەڵە مامەڵەی لەگەڵ کرابێت و لە فۆیلی ئەلەمنیۆمدا پێچرابێتەوە، <ref name="Infusions3">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩٩٨|ناونیشان=http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html|سەردێڕ=MAC-address registration error |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130404000129/http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٣|وێبگە=Safefood News}}</ref> تەماتە، <ref name="Infusions4">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩٩٨|ناونیشان=http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html|سەردێڕ=MAC-address registration error |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130404000129/http://www.ext.colostate.edu/safefood/newsltr/v2n4s08.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٣|وێبگە=Safefood News}}</ref> و ماسیی قوتووکراوی ماڵەوە یان ترشێنراو. کاتێک خۆراک لە ماڵەوە قوتوو دەکرێت یان دەپارێزرێت، پێویستە گرنگی بە پاکوخاوێنی، پەستان، پلەی گەرمی، ساردکردنەوە و هەڵگرتن بدرێت. لە کاتی دروستکردنی کۆنسێرڤەی ماڵەوەدا، تەنها میوەی ترش وەک سێو، هەرمێ، میوە ناوکدارەکان (stone fruits) و تووتڕکەکان دەبێت بەکاربهێنرێن. میوە خولگەییەکان و تەماتە ترشێتییان کەمە و دەبێت پێش قوتووکردنیان کەمێک ترشێتییان بۆ زیاد بکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.public.health.wa.gov.au/2/594/2/botulism_fact_sheet.pm|سەردێڕ=Botulism fact sheet |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131230234538/http://www.public.health.wa.gov.au/2/594/2/botulism_fact_sheet.pm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref> خۆراکە کەم ترشەکان بەهای pH یان زیاترە لە 4.6. بریتین لە گۆشتی سوور و خواردنە دەریاییەکان و پەلەوەر و شیر و هەموو سەوزە تازەکان جگە لە زۆربەی تەماتەکان. هەروەها زۆربەی تێکەڵەکانی خۆراکی کەم ترش و ترش بەهای pH یان لە سەرووی 4.6 ەوە مەگەر ڕێچکەکانیان ئاوی لیمۆ، ترشی لیمۆ، یان سرکەی پێویست لەخۆ بگرێت بۆ ئەوەی ترش بن. خۆراکە ترشەکان pH یان 4.6 یان کەمترە. ئەوانیش بریتین لە میوە، ترشیات، ساوەر، مرەبا، جەلی، مارمەلە(marmalades) و کەرەی میوە. <ref name="usda-canning-guide1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://nchfp.uga.edu/publications/usda/GUIDE01_HomeCan_rev0715.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180127101352/https://nchfp.uga.edu/publications/usda/GUIDE01_HomeCan_rev0715.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> هەرچەندە بەزۆری تەماتە بە خۆراکێکی ترش دادەنرێت، بەڵام ئێستا زانراوە کە هەندێکیان بەهای pH یان کەمێک لەسەرووی ٤.٦ەوەیە. هەنجیریش بەهای pH ی کەمێک لەسەرووی ٤.٦ەوەیە. بۆیە، ئەگەر بڕیارە وەکو خۆراکی ترش قوتوو بکرێن، دەبێت ئەم بەرهەمانە ترش بکرێن بۆ pH ی ٤.٦ یان کەمتر بە ئاوی لیمۆ یان ترشی سیتریک. تەماتە و هەنجیری بە دروستی ترشکراو خۆراکی ترشن و دەتوانرێت بە سەلامەتی لە ئامێری قوتووکردنی ئاوی کوڵاودا ئامادە بکرێن. <ref name="usda-canning-guide1"/> ئەو زەیتانەی کە سیر یان گیابەندی تازەیان تێدایە دەبێت ترش بکرێن و ساردبکرێنەوە (لە ساردکەرەوەدا دابنرێن). ئەو پەتاتانەی کە برژێندراون لە کاتێکدا لە فۆیلی ئەلەمنیۆمدا پێچراونەتەوە دەبێت بە گەرمی بهێڵرێنەوە تا کاتی پێشکەشکردنیان یان لە ساردکەرەوەدا دابنرێن. لەبەر ئەوەی ژەهری بۆتولیزم بە پلەی گەرمیی بەرز لەناو دەچێت، باشتر وایە خۆراکە قوتووکراوەکانی ماڵەوە بۆ ماوەی ١٠ خولەک بکوڵێنرێن پێش خواردنیان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=U.S. Food and Drug Administration |ناونیشان=https://www.fda.gov/food/foodsafety/foodborneillness/foodborneillnessfoodbornepathogensnaturaltoxins/badbugbook/ucm070000.htm|سەردێڕ=Bad Bug Book - BBB - Clostridium botulinum |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121129060830/https://www.fda.gov/Food/FoodSafety/FoodborneIllness/FoodborneIllnessFoodbornePathogensNaturalToxins/BadBugBook/ucm070000.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|وێبگە=[[Food and Drug Administration]]}}</ref> قتووە کانزاییەکان کە خۆراکیان تێدایە و بەکتریای تێدا گەشە دەکات لەوانەیە بەرەو دەرەوە بئاوسێن بەهۆی بەرهەمهێنانی گازەوە لە گەشەی بەکتریاوە یان خۆراکی ناوەوەی لەوانەیە کەفاوی بێت یان بۆنێکی ناخۆشی هەبێت؛ ئەو قتووانەی کە هەر یەکێک لەم نیشانانەیان هەیە دەبێت فڕێ بدرێن. <ref name="IFAS">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Schneider |یەکەم=Keith R. |دوایین٢=Silverberg |یەکەم٢=Rachael |دوایین٣=Chang |یەکەم٣=Alexandra |دوایین٤=Goodrich Schneider |یەکەم٤=Renée M. |ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشان=http://edis.ifas.ufl.edu/fs104|سەردێڕ=FSHN0406/FS104: Preventing Foodborne Illness: Clostridium botulinum |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170208133143/http://edis.ifas.ufl.edu/fs104 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠١٧|وێبگە=edis.ifas.ufl.edu |زمان=en}}</ref> <ref name="HGIC">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشان=https://hgic.clemson.edu/factsheet/botulism/|سەردێڕ=Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210123173114/https://hgic.clemson.edu/factsheet/botulism/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref> هەر دەفرێکی خۆراک کە بە گەرمی چارەسەر کرابێت و پاشان وابیربکرێتەوە کە هەوا ناچێتە ناوی، بەڵام نیشانەکانی ئەوە پیشان بدات کە وانییە، بۆ نموونە قتووی کانزایی کە کونی زۆر بچووکی تێدایە بەهۆی ژەنگ یان زیانی میکانیکییەوە، دەبێت فڕێ بدرێت. پیسبوونی خۆراکێکی قوتووکراو تەنها بە C. botulinum لەوانەیە نەبێتە هۆی هیچ کەموکوڕییەکی بینراو لە دەفرەکەدا، وەک ئاوسان. تەنها دڵنیابوون لە پرۆسەی گەرمکردنی پێویست لە کاتی بەرهەمهێناندا، و نەبوونی هیچ ڕێگەیەک بۆ پیسبوونی دواتر، دەبێت وەک نیشاندەری سەلامەتیی خۆراک بەکاربهێنرێت. زیادکردنی نایتریت و نایترات بۆ گۆشتە پرۆسێسکراوەکانی وەک حام (ham)، بەیکن، و سۆسجەکان گەشەکردن و بەرهەمهێنانی ژەهری C. botulinum کەم دەکاتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Christiansen LN, Johnston RW, Kautter DA, Howard JW, Aunan WJ |ڕێکەوت=ئازاری ١٩٧٣|سەردێڕ=Effect of nitrite and nitrate on toxin production by Clostridium botulinum and on nitrosamine formation in perishable canned comminuted cured meat |journal=Applied Microbiology |بەرگ=٢٥|issue=3 |پەڕەکان=٣٥٧–٦٢|doi=10.1128/AEM.25.3.357-362.1973 |pmc=٣٨٠٨١١|pmid=٤٥٧٢٨٩١}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Lee |یەکەم=Soomin |دوایین٢=Lee |یەکەم٢=Heeyoung |دوایین٣=Kim |یەکەم٣=Sejeong |دوایین٤=Lee |یەکەم٤=Jeeyeon |دوایین٥=Ha |یەکەم٥=Jimyeong |دوایین٦=Choi |یەکەم٦=Yukyung |دوایین٧=Oh |یەکەم٧=Hyemin |دوایین٨=Choi |یەکەم٨=Kyoung-Hee |دوایین٩=Yoon |یەکەم٩=Yohan |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٨|سەردێڕ=Microbiological safety of processed meat products formulated with low nitrite concentration — A review |journal=Asian-Australasian Journal of Animal Sciences |بەرگ=٣١|issue=8 |پەڕەکان=١٠٧٣–١٠٧٧|doi=10.5713/ajas.17.0675 |pmc=٦٠٤٣٤٣٠|pmid=٢٩٥٣١١٩٢}}</ref> ماددە زیادکراوەکانی تری خۆراک (وەک لاکتەیت و سۆربەیت) پاراستنێکی هاوشێوە دژی بەکتریا دابین دەکەن، بەڵام ئەو ڕەنگە پەمەیییە دڵخوازە دابین ناکەن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Seward RA, Deibel RH, Lindsay RC |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ١٩٨٢|سەردێڕ=Effects of potassium sorbate and other antibotulinal agents on germination and outgrowth of Clostridium botulinum type E spores in microcultures |journal=Applied and Environmental Microbiology |بەرگ=٤٤|issue=5 |پەڕەکان=١٢١٢–١٢٢١|bibcode=1982ApEnM..44.1212S |doi=10.1128/AEM.44.5.1212-1221.1982 |pmc=٢٤٢١٧٠|pmid=٦٧٥٨٦٩٩}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sofos JN, Busta FF, Bhothipaksa K, Allen CE, Robach MC, Paquette MW |ڕێکەوت=ئەیلوولی ١٩٨٠|سەردێڕ=Effects of various concentrations of sodium nitrite and potassium sorbate on Clostridium botulinum toxin production in commercially prepared bacon |journal=Journal of Food Science |بەرگ=٤٥|issue=5 |پەڕەکان=١٢٨٥–١٢٩٢|doi=10.1111/j.1365-2621.1980.tb06539.x}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Linton |یەکەم=Mark |دوایین٢=Connolly |یەکەم٢=Malachy |دوایین٣=Houston |یەکەم٣=Laurette |دوایین٤=Patterson |یەکەم٤=Margaret F. |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=The control of Clostridium botulinum during extended storage of pressure-treated, cooked chicken |journal=Food Control |بەرگ=٣٧|پەڕەکان=١٠٤–١٠٨|doi=10.1016/j.foodcont.2013.09.042}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Alnoman |یەکەم=Maryam |دوایین٢=Udompijitkul |یەکەم٢=Pathima |دوایین٣=Paredes-Sabja |یەکەم٣=Daniel |دوایین٤=Sarker |یەکەم٤=Mahfuzur R. |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=The inhibitory effects of sorbate and benzoate against Clostridium perfringens type A isolates |journal=Food Microbiology |بەرگ=٤٨|پەڕەکان=٨٩–٩٨|doi=10.1016/j.fm.2014.12.007}}</ref> === پێکوتە === ڤاکسینێک بۆ بۆتولیزم بوونی هەیە، بەڵام بە دەگمەن بەکاردەهێنرێت. <ref name="WHO2018">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/botulism|سەردێڕ=Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190323162924/https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/botulism |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=World Health Organization}}</ref> سەنتەری کۆنترۆڵکردن و پێشگیریکردنی نەخۆشییەکانی ئەمریکا (CDC) بەکارهێنانی ڤاکسینەکەی لە ساڵی ٢٠١١ ڕاگرت کاتێک بەرهەمە بەردەستەکە توانای کەمیی پیشان دا و زیادبوونێک لە کاردانەوە ناوخۆییە مامناوەندەکان بۆ ژەمە بەهێزکەرەکان (booster shots) بینرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm6042a3.htm|سەردێڕ=Notice of CDC's Discontinuation of Investigational Pentavalent (ABCDE) Botulinum Toxoid Vaccine for Workers at Risk for Occupational Exposure to Botulinum Toxins |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=CDC}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٧ کار بۆ پەرەپێدانی ڤاکسینێکی باشتر دەکرێت، بەڵام دەزگای خۆراک و دەرمانی ئەمریکی (FDA) هیچ ڤاکسینێکی دژی بۆتولیزم پەسەند نەکردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Webb |یەکەم=Robert P |دوایین٢=Smith |یەکەم٢=Leonard A |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=What next for botulism vaccine development? |journal=Expert Review of Vaccines |بەرگ=١٢|issue=5 |پەڕەکان=٤٨١–٤٩٢|doi=10.1586/erv.13.37 |pmid=٢٣٦٥٩٢٩٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sundeen G, Barbieri JT |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Vaccines against Botulism |journal=Toxins |بەرگ=٩|issue=9 |پەڕە=٢٦٨|doi=10.3390/toxins9090268 |pmc=٥٦١٨٢٠١|pmid=٢٨٨٦٩٤٩٣|doi-access=free}}</ref> == چارەسەر == بۆتولیزم بەگشتی بە دژەژەهری بۆتولیزم و چاودێریی پاڵپشتیکەر چارەسەر دەکرێت. <ref name="WHO2018"/> چاودێریی پاڵپشتیکەر بۆ بۆتولیزم چاودێریکردنی ئەرکی هەناسەدان لەخۆدەگرێت. لەکارکەوتنی کۆئەندامی هەناسە بەهۆی ئیفلیجییەوە لەوانەیە پێویستی بە ئامێری هەناسەدانی دەستکرد هەبێت بۆ ماوەی ٢ بۆ ٨ هەفتە، لەگەڵ چاودێری پزیشکی و پەرستاریی چڕ. دوای ئەم ماوەیە، ئیفلیجییەکە بەگشتی باشتر دەبێت کاتێک پەیوەندییە نوێیەکانی دەمارە-ماسولکەیی دروست دەبن. <ref name="CDCClinicians">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠٠٦|ناونیشان=http://emergency.cdc.gov/agent/Botulism/clinicians/treatment.asp|سەردێڕ=About Botulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304104042/http://emergency.cdc.gov/agent/Botulism/clinicians/treatment.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> لە هەندێک حاڵەتی ناو سکدا، پزیشکان لەوانەیە هەوڵبدەن خۆراکە پیسبووەکە دەربهێنن کە هێشتا لە کۆئەندامی هەرسدایە لە ڕێگەی هاندانی ڕشانەوە یان بەکارهێنانی حوقنە (enemas). دەبێت برینەکان چارەسەر بکرێن، بەزۆری لە ڕێگەی نەشتەرگەرییەوە، بۆ لابردنی سەرچاوەی بەکتریا ژەهر-بەرهەمهێنەرەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Brook I |ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Botulism: the challenge of diagnosis and treatment |journal=Reviews in Neurological Diseases |بەرگ=٣|issue=4 |پەڕەکان=١٨٢–٩|pmid=١٧٢٢٤٩٠١}}</ref> === دژە-ژەهر === دژەژەهری بۆتولینۆم پێکدێت لەو دژەتەنانەی کە ژەهری بۆتولینۆم لە سووڕی خوێندا بێلایەن دەکەن لە ڕێگەی کوتانی ناچالاکەوە (passive immunization). <ref name="O'HoroHarper2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=O'Horo JC, Harper EP, El Rafei A, Ali R, DeSimone DC, Sakusic A, Abu Saleh OM, Marcelin JR, Tan EM, Rao AK, Sobel J, Tosh PK |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Efficacy of Antitoxin Therapy in Treating Patients With Foodborne Botulism: A Systematic Review and Meta-analysis of Cases, 1923–2016 |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٦٦|issue=suppl_1 |پەڕەکان=S٤٣–S٥٦|doi=10.1093/cid/cix815 |pmc=٥٨٥٠٥٥٥|pmid=٢٩٢٩٣٩٢٧}}</ref> ئەمە ڕێگری دەکات لەوەی ژەهری زیاتر بە یەکگرتنی دەمارە-ماسولکەییەوە ببەسترێتەوە، بەڵام هیچ ئیفلیجییەک کە پێشتر دروست بووە پێچەوانە ناکاتەوە. <ref name="O'HoroHarper2018" /> لە پێگەیشتوواندا، دژەژەهرێکی سێ-لایەنە (trivalent antitoxin) کە دژەتەنی تێدایە دژی ژەهری بۆتولینۆم لە جۆرەکانی A, B، و E دروستکراوە زۆرترین جار بەکاردەهێنرێت؛ بەڵام، دژەژەهرێکی حەوت-لایەنەی بۆتولیزمیش پەرەی پێدراوە و لەلایەن FDA ی ئەمریکییەوە لە ساڵی ٢٠١٣ پەسەند کراوە. <ref name="Arnon2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Arnon SS, Schechter R, Inglesby TV, Henderson DA, Bartlett JG, Ascher MS, Eitzen E, Fine AD, Hauer J, Layton M, Lillibridge S, Osterholm MT, O'Toole T, Parker G, Perl TM, Russell PK, Swerdlow DL, Tonat K |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠١|سەردێڕ=Botulinum toxin as a biological weapon: medical and public health management |journal=JAMA |بەرگ=٢٨٥|issue=8 |پەڕەکان=١٠٥٩–٧٠|doi=10.1001/jama.285.8.1059 |pmid=١١٢٠٩١٧٨}}</ref><ref name="FDA2013">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm345128.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160101121905/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm345128.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=FDA News Release |سەردێڕ=FDA approves first Botulism Antitoxin for use in neutralizing all seven known botulinum nerve toxin serotypes |بڵاوکەرەوە=U.S. FDA}}</ref> لە منداڵانی ساوادا، زۆرجار خۆبەدوور دەگیرێت لە بەکارهێنانی ئەو دژەژەهرانەی کە لە ئەسپەوە وەرگیراون لە ترسی ئەوەی منداڵەکە تووشی نەخۆشیی سێروم (serum sickness) یان هەستیاریی زۆری بەردەوام ببێت بۆ ئەو پرۆتینانەی کە لە ئەسپەوە وەرگیراون. <ref name="deCuetos2011">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Vanella de Cuetos EE, Fernandez RA, Bianco MI, Sartori OJ, Piovano ML, Lúquez C, de Jong LI |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Equine botulinum antitoxin for the treatment of infant botulism |journal=Clinical and Vaccine Immunology |بەرگ=١٨|issue=11 |پەڕەکان=١٨٤٥–٩|doi=10.1128/CVI.05261-11 |pmc=٣٢٠٩٠٣٥|pmid=٢١٩١٨١١٩}}</ref> بۆ خۆبەدوورگرتن لەمە، دژەژەهرێک کە لە مرۆڤەوە وەرگیراوە پەرەی پێدراوە و لەلایەن FDA ی ئەمریکییەوە لە ساڵی ٢٠٠٣ پەسەند کراوە بۆ چارەسەری بۆتولیزمی منداڵی ساوا. <ref name="Arnon2006">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Arnon SS, Schechter R, Maslanka SE, Jewell NP, Hatheway CL |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Human botulism immune globulin for the treatment of infant botulism |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٥٤|issue=5 |پەڕەکان=٤٦٢–٧١|doi=10.1056/NEJMoa051926 |pmid=١٦٤٥٢٥٥٨|doi-access=free}}</ref> ئەم دژەژەهرە مرۆییە سەلمێنراوە کە هەم سەلامەت و هەم کاریگەرە بۆ چارەسەری بۆتولیزمی منداڵی ساوا. <ref name="Arnon20062">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Arnon SS, Schechter R, Maslanka SE, Jewell NP, Hatheway CL |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Human botulism immune globulin for the treatment of infant botulism |journal=The New England Journal of Medicine |بەرگ=٣٥٤|issue=5 |پەڕەکان=٤٦٢–٧١|doi=10.1056/NEJMoa051926 |pmid=١٦٤٥٢٥٥٨|doi-access=free}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Chalk |یەکەم١=Colin H |دوایین٢=Benstead |یەکەم٢=Tim J |دوایین٣=Pound |یەکەم٣=Joshua D |دوایین٤=Keezer |یەکەم٤=Mark R |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Medical treatment for botulism |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٤|issue=4 |doi=10.1002/14651858.CD008123.pub4 |pmc=٦٤٦٨١٩٦|pmid=٣٠٩٩٣٦٦٦|article-number=CD008123}}</ref> بەڵام، مەترسیی دژەژەهرە وەرگیراوەکان لە ئەسپەوە بۆ منداڵانی ساوا بە ڕوونی جێگیر نەکراوە، و یەک لێکۆڵینەوە دەریخستووە کە دژەژەهرە وەرگیراوەکە لە ئەسپەوە هەم سەلامەتە و هەم کاریگەرە بۆ چارەسەری بۆتولیزمی منداڵی ساوا. <ref name="deCuetos20112">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Vanella de Cuetos EE, Fernandez RA, Bianco MI, Sartori OJ, Piovano ML, Lúquez C, de Jong LI |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Equine botulinum antitoxin for the treatment of infant botulism |journal=Clinical and Vaccine Immunology |بەرگ=١٨|issue=11 |پەڕەکان=١٨٤٥–٩|doi=10.1128/CVI.05261-11 |pmc=٣٢٠٩٠٣٥|pmid=٢١٩١٨١١٩}}</ref> دژەژەهری بۆتولینۆمی سێ-لایەنە (A,B,E) لە سەرچاوەی ئەسپییەوە وەرگیراوە بە بەکارهێنانی دژەتەنی تەواو (بەشەکانی Fab و Fc). لە ئەمریکا، ئەم دژەژەهرە لە بەشی تەندروستیی ناوخۆیییەوە بەردەستە لە ڕێگەی CDCەوە. دووەم دژەژەهر، دژەژەهری بۆتولینۆمی حەوت-لایەنە (A,B,C,D,E,F,G)، لە دژەتەنەکانی IgG ی ئەسپیی "بێ-تایبەتمەندکراو" (despeciated) وەرگیراوە کە بەشی Fc یان لێکراوەتەوە و تەنها بەشەکانی F(ab')2 ماونەتەوە. ئەم دژەژەهرە کە کەمتر هاندەری بەرگرییە، کاریگەرە دژی هەموو لقە ناسراوەکانی بۆتولیزم لەو شوێنانەی کە قەدەغە نەکراوە (not contraindicated). <ref name="Yu2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Yu PA, Lin NH, Mahon BE, Sobel J, Yu Y, Mody RK, Gu W, Clements J, Kim HJ, Rao AK |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Safety and Improved Clinical Outcomes in Patients Treated With New Equine-Derived Heptavalent Botulinum Antitoxin |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٦٦|issue=suppl_1 |پەڕەکان=S٥٧–S٦٤|doi=10.1093/cid/cix816 |pmc=٥٨٦٦٠٩٩|pmid=٢٩٢٩٣٩٢٨}}</ref> == پێشبینیی پزیشکی == ئەو ئیفلیجییەی کە بەهۆی بۆتولیزمەوە دروست دەبێت دەتوانێت بۆ ماوەی دوو بۆ هەشت هەفتە بەردەوام بێت، کە لەو ماوەیەدا لەوانەیە چاودێریی پاڵپشتیکەر و ئامێری هەناسەدانی دەستکرد پێویست بێت بۆ هێشتنەوەی نەخۆشەکە بە زیندوویی. <ref name="CDCClinicians"/> بۆتولیزم دەتوانێت کوشندە بێت لە سەدا پێنج بۆ دە لەو کەسانەی کە تووش دەبن. <ref name="WHO2018"/> بەڵام، ئەگەر چارەسەر نەکرێت، بۆتولیزم کوشندەیە لە ٤٠ بۆ ٥٠ لە سەدی حاڵەتەکاندا. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Chalk |یەکەم١=Colin H |دوایین٢=Benstead |یەکەم٢=Tim J |دوایین٣=Pound |یەکەم٣=Joshua D |دوایین٤=Keezer |یەکەم٤=Mark R |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Medical treatment for botulism |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٤|issue=4 |doi=10.1002/14651858.CD008123.pub4 |pmc=٦٤٦٨١٩٦|pmid=٣٠٩٩٣٦٦٦|article-number=CD008123}}</ref> بۆتولیزمی منداڵی ساوا بەگشتی هیچ کاریگەرییەکی لاوەکیی درێژخایەنی نییە بەڵام دەکرێت ئاڵۆز بێت بەهۆی ئەو ڕووداوە نەخوازراوانەی پەیوەستن بە چارەسەرەکەوە. ڕێژەی مردنی حاڵەتەکە کەمترە لە سەدا دوو بۆ ئەو منداڵانەی لە نەخۆشخانە خەوێنراون. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=https://www.news-medical.net/health/Botulism-Prognosis.aspx|سەردێڕ=Botulism Prognosis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190209123901/https://www.news-medical.net/health/Botulism-Prognosis.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=Medical Life Sciences}}</ref> == پەتاناسی == لەسەر ئاستی جیهان، بۆتولیزم تا ڕادەیەک دەگمەنە، <ref name="WHO2018"/> و ساڵانە نزیکەی ١,٠٠٠ حاڵەتی دەستنیشانکراو هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.health.gov.on.ca/en/public/publications/disease/botulism.aspx|سەردێڕ=Botulism - Diseases and Conditions - Publications - Public Information - MOHLTC |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171017005607/http://www.health.gov.on.ca/en/public/publications/disease/botulism.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=www.health.gov.on.ca |زمان=en}}</ref> === ئەمریکا === لە ساڵی ٢٠٢١دا، بەشەکانی تەندروستی ٢٧٣ حاڵەتی پشتڕاستکراوە و ئەگەرداری بۆتولیزمیان لە ئەمریکا ڕاپۆرت کرد. لەمانە، ٦٦٪ بۆتولیزمی منداڵی ساوا، ٢٤٪ بۆتولیزمی برین، ٨٪ بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک بوون، و ٢٪ هۆکاری تر یان نەزانراویان هەبوو. <ref name="CDCsurv2021">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cdc.gov/botulism/php/national-botulism-surveillance/2021.html|سەردێڕ=National Botulism Surveillance Summary, 2021 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> بۆتولیزمی منداڵی ساوا هێشتا زیاتر بە شێوەی پەرتەوازە (sporadic) دەردەکەوێت نەک وەک پەتا، بەڵام جیاوازیی جوگرافیی بەرچاو بەردەوامە؛ کالیفۆرنیا ٤٥ حاڵەت (٢٥٪) و پێنسیلڤانیا ٢١ حاڵەتی (١٢٪) لە کۆی گشتیی حاڵەتەکانی منداڵانی ساوا لە ساڵی ٢٠٢١دا پێکدەهێنا. <ref name="CDCsurv2021" /> لە نێوان ساڵانی ١٩٩٠ و ٢٠٠٠، سەنتەری کۆنترۆڵکردن و پێشگیریکردنی نەخۆشییەکان (CDC) ٢٦٣ حاڵەتی تاکەکەسیی گواستراوە بە خۆراکی تۆمارکرد لە ١٦٠ ڕووداوی بۆتولیزم لە ئەمریکا، کە ڕێژەی مردنیان ٤٪ بوو. سی و نۆ لە سەدا (١٠٣ حاڵەت و ٥٨ ڕووداو) لە ئەلاسکا ڕوویاندا، کە هەموویان دەگەڕانەوە بۆ خۆراکە نەریتییەکانی دانیشتووانە ڕەسەنەکانی ئەلاسکا. لە ٤٩ ویلایەتەکەی خوارەوەدا، خۆراکی قوتووکراوی ماڵەوە هۆکار بوو لە ٧٠ ڕووداودا (~٦٩٪)، کە قوتووی ئەسپەراجوس (مێخەککێوی) زۆرترین سەرچاوە بوو. دوو بڵاوبوونەوەی پەیوەست بە چێشتخانە کاریگەریی لەسەر ٢٥ کەس هەبوو. ناوەندی ژمارەی حاڵەتەکان لە ساڵێکدا ٢٣ بوو (مەودای ١٧-٤٣) و ناوەندی ژمارەی ڕووداوەکان لە ساڵێکدا ١٤ بوو (مەودای ٩-٢٤). بەرزترین ڕێژەی سەرهەڵدان لە ئەلاسکا، ئایداهۆ، واشنتن، و ئۆریگۆن ڕوویدا؛ هەموو ویلایەتەکانی تر ڕێژەی سەرهەڵدانیان یەکسان یان کەمتر بوو لە ١ حاڵەت لە هەر دە ملیۆن دانیشتوویەکدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sobel J, Tucker N, Sulka A, McLaughlin J, Maslanka S |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Foodborne botulism in the United States, 1990–2000 |journal=Emerging Infectious Diseases |بڵاوکەرەوە=Centers for Disease Control and Prevention |بەرگ=١٠|issue=9 |پەڕەکان=١٦٠٦–١٦١١|doi=10.3201/eid1009.030745 |pmc=٣٣٢٠٢٨٧|pmid=١٥٤٩٨١٦٣}}</ref> ژمارەی حاڵەتەکانی بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک و منداڵی ساوا لەم ساڵانەی دواییدا تا ڕادەیەک جێگیر ماوەتەوە، بەڵام بۆتولیزمی برین لە بەرزبوونەوەدایە—کە تا ڕادەیەکی زۆر پەیوەستە بە بەکارهێنانی ماددەی هۆشبەر بە دەرزی، بەتایبەتی هێرۆینی ڕەشی لینج لە کالیفۆرنیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Passaro DJ, Werner SB, McGee J, Mac Kenzie WR, Vugia DJ |ڕێکەوت=ئازاری ١٩٩٨|سەردێڕ=Wound botulism associated with black tar heroin among injecting drug users |journal=JAMA |بەرگ=٢٧٩|issue=11 |پەڕەکان=٨٥٩–٨٦٣|doi=10.1001/jama.279.11.859 |pmid=٩٥١٦٠٠١}}</ref> هەموو داتاکانی پەیوەست بە دەردانی دژەژەهری بۆتولیزم و پشتڕاستکردنەوەی تاقیگەییی حاڵەتەکان لە ئەمریکادا ساڵانە لەلایەن سەنتەری کۆنترۆڵکردن و پێشگیریکردنی نەخۆشییەکان (CDC) تۆمار دەکرێن و لەسەر ماڵپەڕەکەیان بڵاو دەکرێنەوە. <ref name="CDCsurv">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.cdc.gov/nationalsurveillance/botulism_surveillance.html|سەردێڕ=007 This Page Has Moved - National Case Surveillance: Listeria Initiative |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140130152612/http://www.cdc.gov/nationalsurveillance/botulism_surveillance.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref> * لە نێوان ٣١ی ئازار و ٦ی نیسانی ١٩٧٧دا، ٥٩ کەس تووشی بۆتولیزمی جۆری B بوون. هەموو ئەوانەی نەخۆش کەوتبوون لە هەمان چێشتخانەی مەکسیکی لە پۆنتیاک، میشیگان نانیان خواردبوو، و سۆسێکی توونیان خواردبوو کە بە بیبەری جالاپینۆی بە هەڵە قوتووکراوی ماڵەوە دروست کرابوو، جا یان بە زیادکردنی بۆ سەر خواردنەکەیان، یان بە خواردنی ناچۆز (nachos) کە بە سۆسە توونەکە ئامادە کرابوو. تەواوی مەودای کلینیکی (نیشانە سووکەکان لەگەڵ دۆزراوە دەمارییەکان تا دەگاتە ئیفلیجیی هەناسەدانی مەترسیدار بۆ سەر ژیان) بۆ بۆتولیزمی جۆری B دۆکۆمێنت کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Terranova W, Breman JG, Locey RP, Speck S |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٨|سەردێڕ=Botulism type B: epidemiologic aspects of an extensive outbreak |journal=American Journal of Epidemiology |بەرگ=١٠٨|issue=2 |پەڕەکان=١٥٠–٦|doi=10.1093/oxfordjournals.aje.a112599 |pmid=٧٠٧٤٧٦}}</ref> * لە نیسانی ١٩٩٤دا، گەورەترین بڵاوبوونەوەی بۆتولیزم لە ئەمریکا لە دوای ساڵی ١٩٧٨ەوە لە ئێل پاسۆ، تێکساس ڕوویدا. سی کەس تووش بوون؛ ٤ کەس پێویستیان بە ئامێری هەناسەدانی دەستکرد بوو. هەموویان خۆراکیان لە چێشتخانەیەکی یۆنانی خواردبوو. ڕێژەی تووشبوون لە نێو ئەو کەسانەی کە جۆرە سۆسێکی (dip) دروستکراو لە پەتاتەیان خواردبوو ٨٦٪ بوو (١٩/٢٢) بە بەراورد بە ٦٪ (١١/١٧٦) لە نێو ئەو کەسانەی کە سۆسەکەیان نەخواردبوو. ڕێژەی تووشبوون لە نێو ئەو کەسانەی کە سۆسێکی دروستکراو لە باینجانیان خواردبوو ٦٧٪ بوو (٦/٩) بە بەراورد بە ١٣٪ (٢٤/١٨٩) لە نێو ئەوانەی نەیانخواردبوو. ژەهری بۆتولیزمی جۆری A لە نەخۆشەکان و لە هەردوو سۆسەکەدا دۆزرایەوە. دروستبوونی ژەهرەکە لە ئەنجامی هێشتنەوەی پەتاتەی برژاوی پێچراوە لە فۆیلی ئەلەمنیۆم لە پلەی گەرمیی ژووردا بوو، دیارە بۆ چەند ڕۆژێک، پێش ئەوەی لە سۆسەکاندا بەکاربهێنرێن. پێویستە ئامادەکارانی خۆراک ئاگادار بکرێنەوە لەو مەترسییە شاراوەیەی کە بەهۆی هێشتنەوەی پەتاتەی پێچراوە لە فۆیلدا لە پلەی گەرمیی ژینگەدا لە دوای چێشتلێنان دروست دەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Angulo FJ, Getz J, Taylor JP, Hendricks KA, Hatheway CL, Barth SS, Solomon HM, Larson AE, Johnson EA, Nickey LN, Ries AA |ڕێکەوت=تەممووزی ١٩٩٨|سەردێڕ=A large outbreak of botulism: the hazardous baked potato |journal=The Journal of Infectious Diseases |بەرگ=١٧٨|issue=1 |پەڕەکان=١٧٢–٧|doi=10.1086/515615 |pmid=٩٦٥٢٤٣٧|doi-access=free}}</ref> * لە ساڵی ٢٠٠٢دا، چواردە خەڵکی ئەلاسکا موکتوکیان (muktuk - چەوری نەهەنگ) خوارد کە لە نەهەنگێکی کەوتووە کەنار دەریاوە هێنرابوو، کە بووە هۆی ئەوەی هەشتیان تووشی بۆتولیزم ببن، و دوانیان پێویستیان بە ئامێری هەناسەدانی دەستکرد هەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Centers for Disease Control and Prevention (CDC) |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Outbreak of botulism type E associated with eating a beached whale—Western Alaska, July 2002 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5202a2.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |بەرگ=٥٢|issue=2 |پەڕەکان=٢٤–٦|pmid=١٢٦٠٨٧١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170625130732/https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5202a2.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> * لە کۆتاییەکانی مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٧ەوە، ٨ کەس تووشی ژەهراویبوونی بۆتولیزم بوون بەهۆی خواردنی بەرهەمە خۆراکییە قوتووکراوەکانی کۆمپانیای خۆراکی کاستڵبێری (Castleberry's Food Company) لە کارگەکەیان لە ئۆگستا، جۆرجیا. دواتر دەرکەوت کە کارگەی کاستڵبێری کێشەی جددی لە بەرهەمهێناندا هەبووە لە هێڵێکی دیاریکراوی ئامێرەکانی کوڵاندا (retorts) کە بەپێی پێویست چارەسەری قتووە خۆراکەکانیان نەکردبوو. ئەم کێشانە بریتی بوون لە شکانی زەنگی ئاگادارکردنەوەی چێشتلێنان، دزەکردنی ئاو لە زمانەکان و ئامێری پلەی گەرمیی نادروست، کە هەموویان دەرەنجامی بەڕێوەبردنی خراپی کۆمپانیاکە بوون. سەرجەم قوربانییەکان لە نەخۆشخانە خەوێنران و خرانە سەر ئامێری هەناسەدانی دەستکرد. بڵاوبوونەوەی بۆتولیزمەکەی کۆمپانیای کاستڵبێری یەکەم حاڵەتی بۆتولیزم بوو لە خۆراکی قوتووکراوی بازرگانیدا لە ئەمریکا لە ماوەی زیاتر لە ٣٠ ساڵدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Centers for Disease Control and Prevention (CDC) |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Botulism associated with commercially canned chili sauce—Texas and Indiana, July 2007 |ناونیشان=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5630a4.htm |journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report |بەرگ=٥٦|issue=30 |پەڕەکان=٧٦٧–٩|pmid=١٧٦٧٣٨٩٨}}</ref> * یەک کەس مرد، ٢١ حاڵەت پشتڕاست کرانەوە، و گومان لە ١٠ حاڵەتی تریش دەکرا لە لانکاستەر، ئۆهایۆ کاتێک بڵاوبوونەوەیەکی بۆتولیزم ڕوویدا لە دوای ژەمە خواردنێکی هاوبەشی کڵێسایەک (potluck) لە نیسانی ٢٠١٥. سەرچاوەی گومانلێکراو زەڵاتەیەک بوو کە لە پەتاتەی قوتووکراوی ماڵەوە دروست کرابوو. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=1 dead in botulism outbreak linked to Ohio church potluck|ناونیشان=http://fox8.com/2015/04/28/contaminated-potato-salad-to-blame-for-deadly-botulism-at-ohio-church-potluck-dinner/|بڵاوکەرەوە=CNNWIRE|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٥|agency=CNN|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150722103827/http://fox8.com/2015/04/28/contaminated-potato-salad-to-blame-for-deadly-botulism-at-ohio-church-potluck-dinner/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> * بڵاوبوونەوەیەکی بۆتولیزم لە باکووری کالیفۆرنیا لە ئایاری ٢٠١٧ ڕوویدا دوای ئەوەی ١٠ کەس سۆسی پەنیر بۆ ناچۆزیان خوارد کە لە بەنزینخانەیەک لە ناوچەی ساکرامێنتۆ پێشکەش دەکرا. پیاوێک بەهۆی ئەم بڵاوبوونەوەیە گیانی لەدەستدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Man dies in Sacramento county botulism outbreak from nacho cheese|ناونیشان=http://www.kcra.com/article/man-dies-in-sacramento-county-botulism-outbreak-from-nacho-cheese/9909013|بڵاوکەرەوە=KCRA|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوت=٢٢ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170523000126/http://www.kcra.com/article/man-dies-in-sacramento-county-botulism-outbreak-from-nacho-cheese/9909013|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠١٧}}</ref> * لە ساڵی ٢٠٢٥دا، ١٣ حاڵەتی بۆتولیزمی منداڵی ساوا لە سەرتاسەری ١٠ ویلایەتدا ڕاپۆرت کران بەهۆی پیسبوونی شیری منداڵانی ByHeart Whole Nutrition Infant Formula، کە بووە هۆی کێشانەوەی بەرفراوانی بەرهەمەکە لە بازاڕەکاندا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://apnews.com/article/infant-botulism-formula-byheart-recall-fda-cdc-91019e385a98a2fceb26a12005ea3fbb|سەردێڕ=Infant botulism in 10 US states linked to formula being recalled |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=AP News |زمان=en}}</ref> === بەریتانیا === گەورەترین بڵاوبوونەوەی تۆمارکراوی بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک لە بەریتانیا لە مانگی حوزەیرانی ١٩٨٩ ڕوویدا. بە گشتی ٢٧ نەخۆش تووش بوون؛ یەک نەخۆش گیانی لەدەستدا. بیست و پێنج لە نەخۆشەکان لە هەفتەی پێش دەرکەوتنی نیشانەکاندا جۆرێک ماستی بندقیان خواردبوو. ڕێوشوێنەکانی کۆنترۆڵکردن بریتی بوون لە وەستاندنی تەواوی بەرهەمهێنانی ماست لەلایەن بەرهەمهێنەرە تێوەگلاوەکە، کێشانەوەی ماستەکانی کۆمپانیاکە لە فرۆشتن، کێشانەوەی قتووەکانی کەرەی بندقەکە، و ئامۆژگاری بۆ ڕای گشتی کە خۆیان بەدوور بگرن لە خواردنی هەموو ماستێکی بندق. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=O'Mahony M, Mitchell E, Gilbert RJ, Hutchinson DN, Begg NT, Rodhouse JC, Morris JE |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٠|سەردێڕ=An outbreak of foodborne botulism associated with contaminated hazelnut yoghurt |journal=Epidemiology and Infection |بەرگ=١٠٤|issue=3 |پەڕەکان=٣٨٩–٩٥|doi=10.1017/s0950268800047403 |pmc=٢٢٧١٧٧٦|pmid=٢٣٤٧٣٨٢}}</ref> === چین === لە نێوان ساڵانی ١٩٥٨ بۆ ١٩٨٣، ٩٨٦ بڵاوبوونەوەی بۆتولیزم لە چین ڕوویدا کە کاریگەری لەسەر ٤,٣٧٧ کەس هەبوو لەگەڵ ٥٤٨ حاڵەتی مردن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Ying |یەکەم=S. |دوایین٢=Shuyan |یەکەم٢=C. |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ١٩٨٦|سەردێڕ=Botulism in China |journal=Clinical Infectious Diseases |بەرگ=٨|issue=6 |پەڕەکان=٩٨٤–٩٩٠|doi=10.1093/clinids/8.6.984}}</ref> ==== نەخۆشی قەپقاڵ ==== دوای شۆڕشی کۆمۆنیستی چین لە ساڵی ١٩٤٩، پەتایەکی نادیار (کە بە نەخۆشیی قەپقاڵ ناونرا) تێبینی کرا کە کاریگەری لەسەر چەندین گوندی سیبێ لە ناوچەی ئۆتۆنۆمی قەپقاڵ شیبێ هەبوو. نەخۆشییەکی ناوخۆیی بوو کە شێوازی بڵاوبوونەوەی تایبەتی هەبوو، لەگەڵ ئەوەشدا هۆکارە بنەڕەتییەکەی بۆ ماوەیەکی درێژ بە نادیاری مایەوە. <ref name="nat_med_j_chin">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Wu CR, Lian EH, Chen WJ, Liu YZ |ڕێکەوت=١٩٥٨|سەردێڕ=Botulism: A report for Qapqal disease |journal=National Medical Journal of China |بەرگ=٤٤|issue=10 |پەڕەکان=٩٣٢–٩٤٢}}</ref> بووە هۆی ژمارەیەک مردن و ناچاری کرد هەندێک خەڵک شوێنەکە جێبهێڵن. <ref name="BMEnvS">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Fu SW, Wang CH |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=An overview of type E botulism in China |journal=Biomedical and Environmental Sciences |بەرگ=٢١|issue=4 |پەڕەکان=٣٥٣–٦|bibcode=2008BioES..21..353F |doi=10.1016/S0895-3988(08)60054-9 |pmid=١٨٨٣٧٣٠١}}</ref> لە ساڵی ١٩٥٨دا، تیمێک لە شارەزایان لەلایەن وەزارەتی تەندروستییەوە نێردران بۆ ناوچەکە بۆ لێکۆڵینەوە لە حاڵەتەکان. ڕووپێوی پەتاناسی کە ئەنجامدرا سەلماندی کە نەخۆشییەکە بە شێوەیەکی سەرەکی بۆتولیزمی جۆری A یە، <ref name="PD">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://english.people.com.cn/102759/7567650.html|سەردێڕ=The Xibe ethnic minority|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|newspaper=People's Daily|editor=Huang Beibei|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121024013056/http://english.people.com.cn/102759/7567650.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەگەڵ چەند حاڵەتێکی جۆری B. <ref name="nat_med_j_chin2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Wu CR, Lian EH, Chen WJ, Liu YZ |ڕێکەوت=١٩٥٨|سەردێڕ=Botulism: A report for Qapqal disease |journal=National Medical Journal of China |بەرگ=٤٤|issue=10 |پەڕەکان=٩٣٢–٩٤٢}}</ref> تیمەکە هەروەها بۆیان دەرکەوت کە سەرچاوەی بۆتولینۆمەکە دانەوێڵە و پاقلەمەنییە ترشێنراوە ناوخۆییەکان بوون، هەروەها جۆرە خۆراکێکی گۆشتی خاو بە ناوی mi song hu hu. <ref name="BMEnvS2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Fu SW, Wang CH |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=An overview of type E botulism in China |journal=Biomedical and Environmental Sciences |بەرگ=٢١|issue=4 |پەڕەکان=٣٥٣–٦|bibcode=2008BioES..21..353F |doi=10.1016/S0895-3988(08)60054-9 |pmid=١٨٨٣٧٣٠١}}</ref> ئەوان هانی باشترکردنی تەکنیکەکانی ترشاندنیان دا لە نێو دانیشتووانی ناوخۆدا، و بەم شێوەیە نەخۆشییەکەیان بنەبڕ کرد. === کەنەدا === لە ساڵی ١٩٨٥ بۆ ٢٠٠٥ بڵاوبوونەوە هەبوو کە بووە هۆی ٩١ حاڵەتی پشتڕاستکراوەی بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک لە کەنەدا، کە ٨٥٪یان لە نێو کۆمەڵگەکانی ئینویتی (Inuit) بوون، بەتایبەتی نوناڤیک (Nunavik)، هەروەها نەتەوە یەکەمەکانی کەناری بریتیش کۆڵۆمبیا، دوای خواردنی بەرهەمی شیردەرە دەریاییەکان و ماسییەکان کە بە شێوەی نەریتی ئامادە کرابوون. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Leclair D, Fung J, Isaac-Renton JL, Proulx JF, May-Hadford J, Ellis A, Ashton E, Bekal S, Farber JM, Blanchfield B, Austin JW |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Foodborne botulism in Canada, 1985–2005 |journal=Emerging Infectious Diseases |بەرگ=١٩|issue=6 |پەڕەکان=٩٦١–٨|doi=10.3201/eid1906.120873 |pmc=٣٧١٣٨١٦|pmid=٢٣٧٣٥٧٨٠}}</ref> === ئۆکرانیا === لە ساڵی ٢٠١٧دا، ٧٠ حاڵەتی بۆتولیزم لەگەڵ ٨ مردن لە ئۆکرانیا هەبوون. ساڵی پێشتر ١١٥ حاڵەت هەبوو لەگەڵ ١٢ مردن. زۆربەی حاڵەتەکان لە ئەنجامی ماسیی وشککراوە بوون، کە سووکەژەمێکی ناوخۆییی باوە لەگەڵ خواردنەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://en.lb.ua/news/2017/06/14/3936_eight_ukrainians_died_botulism.html|سەردێڕ=Eight Ukrainians died of botulism in 2017|ئیش=LB.ua|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171029172901/https://en.lb.ua/news/2017/06/14/3936_eight_ukrainians_died_botulism.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ڤێتنام === لە ساڵی ٢٠٢٠دا، چەندین حاڵەتی بۆتولیزم لە ڤێتنام ڕاپۆرت کران. هەموویان پەیوەندییان بە بەرهەمێکەوە هەبوو کە پاتێی سەوزەواتی پیسبووی (vegetarian pâté) تێدابوو. هەندێک لە نەخۆشەکان خرانە سەر ئامێری پاڵپشتیی ژیان (life support). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://vnexpress.net/doc-to-trong-pate-minh-chay-duoc-phat-hien-cach-nao-4156196.html|سەردێڕ=Độc tố trong pate Minh Chay được phát hiện cách nào? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200904001043/https://vnexpress.net/doc-to-trong-pate-minh-chay-duoc-phat-hien-cach-nao-4156196.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ampe.vnexpress.net/news/news/lethal-bacteria-in-vegan-pate-puts-seven-people-on-life-support-4154479.html|سەردێڕ=Lethal bacteria in vegan pate puts seven people on life support - VnExpress International |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210722080831/https://ampe.vnexpress.net/news/news/lethal-bacteria-in-vegan-pate-puts-seven-people-on-life-support-4154479.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> == ئاژەڵە تووشبووەکان تر == بۆتولیزم دەتوانێت لە زۆرێک لە بڕبڕەدارەکان و بێ‌بڕبڕەکاندا ڕووبدات. بۆتولیزم لە جۆرەکانی وەک جرج، مشک، مریشک، بۆق، بۆقی وشکانی (toad)، ماسیی زێڕین، ئاپلیسیا (aplysia)، مەرەکەبماسی، قرژاڵی ئاوی شیرین (crayfish)، مێشی میوە (drosophila) و زالوودا (leech) ڕاپۆرت کراوە. <ref name="pmid10865130">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Humeau Y, Doussau F, Grant NJ, Poulain B |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٠|سەردێڕ=How botulinum and tetanus neurotoxins block neurotransmitter release |journal=Biochimie |بەرگ=٨٢|issue=5 |پەڕەکان=٤٢٧–٤٦|doi=10.1016/S0300-9084(00)00216-9 |pmid=١٠٨٦٥١٣٠}}</ref> مردن بەهۆی بۆتولیزمەوە لە مەلە ئاوییەکاندا باوە؛ بە خەمڵاندن ساڵانە ١٠,٠٠٠ بۆ ١٠٠,٠٠٠ باڵندە بەهۆی بۆتولیزمەوە دەمرن. نەخۆشییەکە بەگشتی پێی دەوترێت "مل-شل" (limberneck). لە هەندێک بڵاوبوونەوەی گەورەدا، لەوانەیە ملیۆنێک باڵندە یان زیاتر بمرن. وا دەردەکەوێت کە قازەکان زۆرترین جار تووش دەبن. فۆرمێکی نەخۆشیی ناوچەیی بۆتولیزمی قاز لە ڕۆژئاوای ئەمریکا و کەنەدا بە "نەخۆشیی قازی ڕۆژئاوا" ناسراوە. <ref>W.B. Gross (1984), Botulism, in "Diseases of poultry", ed.</ref> بۆتولیزم هەروەها کاریگەری هەیە لەسەر پەلەوەرە بازرگانییەکان کە بەخێودەکرێن. لە مریشکی گۆشتدا، ڕێژەی مردن لە چەند باڵندەیەکەوە دەستپێدەکات بۆ ٤٠٪ی پۆلەکە. پێدەچێت بۆتولیزم تا ڕادەیەک دەگمەن بێت لە شیردەرە ماڵییەکاندا؛ بەڵام، لە هەندێک بەشی جیهاندا، پەتایەک بە ڕێژەی مردنی تا ٦٥٪ لە ڕەشەوڵاخدا دەبینرێت. پێشبینی پزیشکی (prognosis) لە ئاژەڵە گەورەکاندا خراپە کاتێک دەکەون و ناتوانن هەستنەوە. لە ڕەشەوڵاخدا، نیشانەکان لەوانەیە لیکڕژان، بێزاری، ناڕێکی لە جووڵەدا، گیرانی میز، قورسی لە قوتداندا، و کەوتن لەسەر سنگ لەخۆبگرن. ئەو ئاژەڵانەی کە بەلایەکدا دەکەون بەزۆری زۆر نزیکن لە مردنەوە. لە مەڕدا، نیشانەکان لەوانەیە لیکڕژان، دەردراوی ئاوی لە لووت، ڕەقبوون، و ناڕێکی لە جووڵەدا لەخۆبگرن. لەوانەیە هەناسەدانی سکی ببینرێت و کلکیان بەلایەکدا بسووڕێتەوە. لەگەڵ بەرەوپێشچوونی نەخۆشییەکەدا، پەلەکان لەوانەیە ئیفلیج ببن و لەوانەیە مردن ڕووبدات. ڕەشەوڵاخی کەمیی-فۆسفۆر، بەتایبەتی لە باشووری ئەفریقا، مەیلیان هەیە بۆ خواردنی ئێسک و کەلاکی مردوو کە ژەهرەکانی کلۆستریدیۆمیان تێدایە و لە ئەنجامدا تووشی نەخۆشیی شەلەل یان (lamsiekte) دەبن. نیشانە کلینیکییەکان لە ئەسپدا هاوشێوەی ڕەشەوڵاخن. ئیفلیجیی ماسولکە بەرەوپێشچووە؛ بەزۆری لە قاچەکانی دواوەوە دەست پێدەکات و وردە وردە دەگوازرێتەوە بۆ پەلەکانی پێشەوە، مل، و سەر. مردن بەگشتی ٢٤ بۆ ٧٢ کاتژمێر دوای نیشانە سەرەتاییەکان ڕوودەدات و لە ئەنجامی ئیفلیجیی هەناسەدانەوە دەبێت. هەندێک بەچکە ئەسپ (foal) بە مردوویی دەدۆزرێنەوە بەبێ هیچ نیشانەیەکی کلینیکی تر. ژەهری بەکتریای Clostridium botulinum ی جۆری C وەک هۆکاری نەخۆشیی گیا (grass sickness) تۆمەتبار کراوە، کە حاڵەتێکە لە ئەسپەکاندا ڕوودەدات لە هاوینە باراناوی و گەرمەکاندا لە باکووری ئەوروپا. نیشانە سەرەکییەکە بریتییە لە ئیفلیجبوونی قوڕگ (بەشی سەرەوەی سورێنچک). <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Veterinary Medicine|vauthors=Blood DC, Henderson JA, Radostits OM|بڵاوکەرەوە=Baillière Tindall|ساڵ=١٩٧٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٠٢٠-٠٧١٨-٧|edition=5th|شوێن=London|پەڕەکان=١٠٦٠ (Grass sickness)}}</ref> سەگی ماڵی دەکرێت تووشی ژەهراویبوونی خوێنی سیستەماتیک (systemic toxemia) ببێت دوای خواردنی ئێکسۆتۆکسینی (exotoxin) یان سپۆرەکانی C. botulinum جۆری C لە ناو لاشەی باڵندە یان گۆشتی تری تووشبوودا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.vetbook.org/wiki/dog/index.php/Botulism|سەردێڕ=Botulism - Dog |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221092822/http://www.vetbook.org/wiki/dog/index.php/Botulism |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> بەڵام بەگشتی بەرگرییان هەیە بەرامبەر کاریگەرییە سەختترەکانی C. botulinum جۆری C. نیشانەکان بریتین لە ئیفلیجیی شلی ماسولکە، کە دەتوانێت ببێتە هۆی مردن بەهۆی وەستانی دڵ و هەناسەدانەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.merckmanuals.com/vet/poultry/botulism_limberneck_western_duck_sickness/overview_of_botulism_in_poultry.html|سەردێڕ=http://www.merckmanuals.com/vet/poultry/botulism_limberneck_western_duck_sickness/overview_of_botulism_in_poultry.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140204022428/http://www.merckmanuals.com/vet/poultry/botulism_limberneck_western_duck_sickness/overview_of_botulism_in_poultry.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> بەرازەکان تا ڕادەیەک بەرگرییان هەیە بەرامبەر بە بۆتولیزم. نیشانە ڕاپۆرتکراوەکان بریتین لە لەدەستدانی ئارەزووی خواردن، ڕەتکردنەوەی ئاو خواردنەوە، ڕشانەوە، فراوانبوونی بیلبیلەی چاو، و ئیفلیجی ماسولکە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Merck Veterinary Manual|ڕێکەوت=١٩٨٨|بڵاوکەرەوە=Merck and Co.|veditors=Aiello SE, Mays A|edition=8th|شوێن=Whitehouse Station, NJ|پەڕەکان=٤٤٢–٤٤|chapter=Botulism}}</ref> لە پەلەوەر و باڵندە کێوییەکاندا، بەزۆری ئیفلیجیی شل لە قاچەکان، باڵەکان، مل و پێڵووی چاودا دەبینرێت. مریشکی گۆشتی کە تووشی جۆری تووشکەری-ژەهراوی بوون لەوانەیە سکچوونیشیان هەبێت لەگەڵ یورەیتی (urates) زیادەدا. === ڕێگریکردنی لە ئاژەڵەکان === [[پەڕگە:Waarschuwingsbord_tegen_botulisme_bij_Noordhollandskanaal,_Bestanddeelnr_928-7134.jpg|وێنۆک|لافیتەیەکی ئاگادارکردنەوە لەسەر کەناری نۆردهۆلاندس لە ساڵی ١٩٧٦، کە هۆشداری دەداتە مەلەوانان سەبارەت بە بوونی C. botulinum لە ئاوەکەدا.]] یەکێک لە ڕێگا سەرەکییەکانی بەرکەوتن بۆ بۆتولیزم لە ڕێگەی خواردنی خۆراکی پیسبووە بە C. botulinum. بۆتولیزمی گواستراوە بە خۆراک دەتوانرێت لە ئاژەڵە ماڵییەکاندا پێشگیری لێ بکرێت لە ڕێگەی پشکنینی وریایانەی ئالیک (عەلەف)، کڕینی ئالیکی کوالێتی بەرز لە سەرچاوەی جێی متمانەوە، و دڵنیابوون لە هەڵگرتنی دروست. پاشماوەی پەلەوەر و لاشەی ئاژەڵ شوێنگەلێکن کە تێیدا سپۆرەکانی C. botulinum دەتوانن بڕوێن بۆیە ئامۆژگاری دەکرێت خۆبەدووربگیرێت لە بڵاوکردنەوەی پاشماوەی پەلەوەر یان هەر ماددەیەکی کە لاشەی تێدابێت لەسەر ئەو کێڵگانەی کە ماددەی ئالیک بەرهەم دەهێنن بەهۆی ئەگەری گونجاوبوونیان بۆ گەشەکردنی C. botulinum. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rasetti-Escargueil |یەکەم=Christine |دوایین٢=Lemichez |یەکەم٢=Emmanuel |دوایین٣=Popoff |یەکەم٣=Michel R. |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Public Health Risk Associated with Botulism as Foodborne Zoonoses |journal=Toxins |بەرگ=١٢|issue=1 |پەڕە=١٧|doi=10.3390/toxins12010017 |pmc=٧٠٢٠٣٩٤|pmid=٣١٩٠٥٩٠٨|doi-access=free}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، پێویستە سەرچاوەکانی ئاو بپشکنرێن بۆ ئاژەڵی مردوو یان لەکاتی مردندا، و پێویستە کێڵگەکان بپشکنرێن بۆ پاشماوەی ئاژەڵ پێش دروێنەکردن بۆ کای وشک یان سایلاج (ئالیکی تەڕ). چارەسەرکردنی هەر کەموکوڕییەکی خۆراکی هەروەها دەتوانێت ڕێگری لە ئاژەڵەکان بکات کە ماددە پیسبووەکانی وەک ئێسک یان لاشەکان بخۆن. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.merckvetmanual.com/generalized-conditions/clostridial-diseases/botulism-in-animals|سەردێڕ=Botulism in Animals - Infectious Diseases |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Merck Veterinary Manual |زمان=en-US}}</ref> ئەو ماددە خاوانەی بۆ سایلاج بەکاردێن یان ئەو ئالیکەی کە لە شوێنی خۆیدا تێکەڵ دەکرێت پێویستە بپشکنرێت بۆ هەر نیشانەیەکی کەڕوو یان شێوەی بۆگەنبوو. ترشکردنی ئالیکی ئاژەڵ دەتوانێت مەترسی دروستبوونی ژەهر کەم بکاتەوە، بەڵام بنەبڕی ناکات، بەتایبەتی لەو لاشانەی کە بە ساغی دەمێننەوە. <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Anniballi |یەکەم=Fabrizio |دوایین٢=Fiore |یەکەم٢=Alfonsina |دوایین٣=Löfström |یەکەم٣=Charlotta |دوایین٤=Skarin |یەکەم٤=Hanna |دوایین٥=Auricchio |یەکەم٥=Bruna |دوایین٦=Woudstra |یەکەم٦=Cédric |دوایین٧=Bano |یەکەم٧=Luca |دوایین٨=Segerman |یەکەم٨=Bo |دوایین٩=Koene |یەکەم٩=Miriam |دوایین١٠=Båverud |یەکەم١٠=Viveca |دوایین١١=Hansen |یەکەم١١=Trine |دوایین١٢=Fach |یەکەم١٢=Patrick |دوایین١٣=Åberg |یەکەم١٣=Annica Tevell |دوایین١٤=Hedeland |یەکەم١٤=Mikael |دوایین١٥=Engvall |یەکەم١٥=Eva Olsson |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=Management of Animal Botulism Outbreaks: From Clinical Suspicion to Practical Countermeasures to Prevent or Minimize Outbreaks |ناونیشان=https://backend.orbit.dtu.dk/ws/files/59874124/bsp_2E2012_2E0089.pdf |journal=Biosecurity and Bioterrorism: Biodefense Strategy, Practice, and Science |بەرگ=١١|issue=S1 |پەڕەکان=S١٩١–S١٩٩|doi=10.1089/bsp.2012.0089 |pmid=٢٣٩٧١٨٠٦}}</ref> ==== ڤاکسینەکان لە ئاژەڵدا ==== ڤاکسین پەرەی پێدراوە بۆ بەکارهێنان لە ئاژەڵەکاندا بۆ ڕێگریکردن لە بۆتولیزم. بەردەستبوون و پەسەندکردنی ئەم ڤاکسینانە بەپێی شوێن دەگۆڕێت، ئەو شوێنانەی کە حاڵەتی زیاتری تێدا دەبینرێت بەگشتی ڤاکسینی زیاتریان لەبەردەستدایە و کوتانی ڕۆتینی باوترە. <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Anniballi |یەکەم=Fabrizio |دوایین٢=Fiore |یەکەم٢=Alfonsina |دوایین٣=Löfström |یەکەم٣=Charlotta |دوایین٤=Skarin |یەکەم٤=Hanna |دوایین٥=Auricchio |یەکەم٥=Bruna |دوایین٦=Woudstra |یەکەم٦=Cédric |دوایین٧=Bano |یەکەم٧=Luca |دوایین٨=Segerman |یەکەم٨=Bo |دوایین٩=Koene |یەکەم٩=Miriam |دوایین١٠=Båverud |یەکەم١٠=Viveca |دوایین١١=Hansen |یەکەم١١=Trine |دوایین١٢=Fach |یەکەم١٢=Patrick |دوایین١٣=Åberg |یەکەم١٣=Annica Tevell |دوایین١٤=Hedeland |یەکەم١٤=Mikael |دوایین١٥=Engvall |یەکەم١٥=Eva Olsson |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=Management of Animal Botulism Outbreaks: From Clinical Suspicion to Practical Countermeasures to Prevent or Minimize Outbreaks |ناونیشان=https://backend.orbit.dtu.dk/ws/files/59874124/bsp_2E2012_2E0089.pdf |journal=Biosecurity and Bioterrorism: Biodefense Strategy, Practice, and Science |بەرگ=١١|issue=S1 |پەڕەکان=S١٩١–S١٩٩|doi=10.1089/bsp.2012.0089 |pmid=٢٣٩٧١٨٠٦}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAnniballiFioreLöfströmSkarin2013">Anniballi F, Fiore A, Löfström C, Skarin H, Auricchio B, Woudstra C, et&nbsp;al. (September 2013). </cite></ref> جۆرەها ڤاکسین پەرەیان پێدراوە بۆ ڕێگریکردن لە بۆتولیزم لە ئاژەڵە ماڵییەکاندا. زۆربەی کوتانە سەرەتاییەکان پێویستیان بە چەند ژەمێک هەیە لە ماوەی جیاوازی ٢ بۆ ٦ هەفتە، بەڵام، هەندێک ڤاکسینی نوێتر تەنها یەک دەرزییان پێویستە. ئەمە بە شێوەیەکی سەرەکی پشت دەبەستێت بە جۆری ڤاکسینەکە و پێشنیارەکانی کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکان. هەموو ڤاکسینەکان پێویستیان بە دەرزی بەهێزکەری ساڵانە هەیە بۆ پاراستنی بەرگری. زۆرێک لەم ڤاکسینانە دەتوانرێت لەسەر چەندین جۆر ئاژەڵ بەکاربهێنرێن لەوانە ڕەشەوڵاخ، مەڕ، و بزن لەگەڵ هەندێکیان کە ڕێگەپێدراون بۆ بەکارهێنان لە ئەسپ و هێستر و هەروەها ڤاکسینی جیاواز بۆ مینکی (mink). سەرەڕای ئەوەش، کوتان لە کاتی بڵاوبوونەوەی پەتا هێندەی چارەسەری پزیشکی سوودبەخشە لە ڕەشەوڵاخدا، و ئەم شێوازە لە ئەسپ و قەرەقاوڵیشدا (pheasants) بەکاردەهێنرێت. <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Anniballi |یەکەم=Fabrizio |دوایین٢=Fiore |یەکەم٢=Alfonsina |دوایین٣=Löfström |یەکەم٣=Charlotta |دوایین٤=Skarin |یەکەم٤=Hanna |دوایین٥=Auricchio |یەکەم٥=Bruna |دوایین٦=Woudstra |یەکەم٦=Cédric |دوایین٧=Bano |یەکەم٧=Luca |دوایین٨=Segerman |یەکەم٨=Bo |دوایین٩=Koene |یەکەم٩=Miriam |دوایین١٠=Båverud |یەکەم١٠=Viveca |دوایین١١=Hansen |یەکەم١١=Trine |دوایین١٢=Fach |یەکەم١٢=Patrick |دوایین١٣=Åberg |یەکەم١٣=Annica Tevell |دوایین١٤=Hedeland |یەکەم١٤=Mikael |دوایین١٥=Engvall |یەکەم١٥=Eva Olsson |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=Management of Animal Botulism Outbreaks: From Clinical Suspicion to Practical Countermeasures to Prevent or Minimize Outbreaks |ناونیشان=https://backend.orbit.dtu.dk/ws/files/59874124/bsp_2E2012_2E0089.pdf |journal=Biosecurity and Bioterrorism: Biodefense Strategy, Practice, and Science |بەرگ=١١|issue=S1 |پەڕەکان=S١٩١–S١٩٩|doi=10.1089/bsp.2012.0089 |pmid=٢٣٩٧١٨٠٦}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAnniballiFioreLöfströmSkarin2013">Anniballi F, Fiore A, Löfström C, Skarin H, Auricchio B, Woudstra C, et&nbsp;al. (September 2013). </cite></ref> بەکارهێنانی تۆکسۆیدی (toxoids) تایبەت بە ناوچە دیاریکراوەکان بۆ کوتانی ئاژەڵان سەلمێنراوە کە کاریگەرە. تۆکسۆیدی جۆرەکانی C و D کە بۆ کوتانی ڕەشەوڵاخ بەکاردەهێنرێن شێوازێکی کوتانی بەسوودە لە باشووری ئەفریقا و ئوسترالیا. هەروەها تۆکسۆید سەلمێنراوە کە شێوازێکی گونجاوە بۆ کوتانی مینکی و قەرەقاوڵ. لەو ناوچانەی نەخۆشییەکە تێیاندا باوە (endemic areas)، بۆ نموونە کێنتەکی، پێدەچێت کوتان بە تۆکسۆیدی جۆری B کاریگەر بێت. <ref name=":2"/> == بەکارهێنان لە جەنگی بایۆلۆژی و تیرۆردا == === ئەمریکا === بەپێی توێژینەوەی دەزگای هەواڵگریی ناوەندی (CIA) لە فۆرت دێتریک (Fort Detrick) لەسەر جەنگی بایۆلۆژی، ئەنتراکس (anthrax) و بۆتولیزم بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک دوو کاریگەرترین بژاردە سەیر دەکران. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> لە ساڵانی ١٩٥٠ەکاندا، قەدە بەکتریایەکی زۆر کوشندە دۆزرایەوە لە کاتی بەرنامەی جەنگی بایۆلۆژیدا. <ref name=":12">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> CIA بەردەوام بوو لە هێشتنەوەی ٥ گرام لە Clostridium botulinum، تەنانەت دوای قەدەغەکردنی جەنگی بایۆلۆژیش لەلایەن نیکسۆنەوە لە ساڵی ١٩٦٩. <ref name=":13">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> لە کاتی جەنگی کەنداودا، کاتێک ئەمریکا نیگەران بوو لە هێرشێکی ئەگەرداری جەنگی بایۆلۆژی، هەوڵەکان لە دەوری بۆتولیزم گۆڕان بۆ خۆپاراستن. <ref name=":14">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> بەڵام، تاکە ڕێگا بۆ دروستکردنی دژەژەهر لە ئەمریکا تا ساڵانی ١٩٩٠ەکان لە ڕێگەی وەرگرتنی دژەتەنەکانەوە بوو لە تاکە ئەسپێک بە ناوی First Flight، کە نیگەرانییەکی زۆری دروستکرد لای بەرپرسانی تەندروستی پێنتاگۆن. <ref name=":15">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ni|یەکەم١=Samantha A.|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534807/|سەردێڕ=StatPearls|دوایین٢=Brady|یەکەم٢=Mark F.|ڕێکەوت=٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing|chapter=Botulism Antitoxin|pmid=٣٠٥٢١٢٢٨}}</ref> === عێراق === لە ڕووی مێژووییەوە عێراق خاوەنی چەندین جۆری میکرۆب بووە، لە نێویاندا بۆتولیزم. <ref name=":16">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> کۆکراوەی کولتووری جۆری ئەمریکی (American Type Culture Collection) ٥ گۆڕاوی بۆتولینۆمی فرۆشت بە زانکۆی بەغدا لە مانگی ئایاری ١٩٨٦. <ref name=":17">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> ڕاپۆرتەکانی CIA لە ساڵی ١٩٩١ هەروەها نیشانی دەدەن کە عێراقییەکان گوللە تۆپ، کڵاوەی مووشەک، و بۆمبیان پڕکردبوو لە ماددەی بایۆلۆژی وەکو بۆتولینۆم (هەرچەندە هیچ کامیان بەکارنەهێنران). <ref name=":18">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> هێزی ئاسمانی عێراق ناوی نهێنی "چا - tea"ی بەکاردەهێنا بۆ ئاماژەدان بە بۆتولینۆم، و هەروەها وەک چەکی بایۆلۆژی "A" ئاماژەی پێدەکرا. <ref name=":19">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Miller|یەکەم١=Judith|سەردێڕ=[[Germs: Biological Weapons and America's Secret War]]|دوایین٢=Engelberg|یەکەم٢=Stephen|دوایین٣=Broad|یەکەم٣=William|بڵاوکەرەوە=Simon & Schuster|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٦٨٤-٨٧١٥٨-٠|زمان=en|بەستەری نووسەر١=Judith Miller|بەستەری نووسەر٣=William Broad}}</ref> === ژاپۆن === کۆمەڵەیەکی ئایینی ژاپۆنی (cult) بە ناوی ئاوم شینریکیۆ (Aum Shinrikyo) تاقیگەیان دروستکرد کە چەکی بایۆلۆژی بەرهەم دەهێنا، بەتایبەتی بۆتولینۆم، ئەنتراکس، و تای Q. <ref name=":1"/> لە ساڵی ١٩٩٠ بۆ ١٩٩٥، کۆمەڵەکە چەندین هێرشی بایۆتیرۆریزمی سەرنەکەوتووی بۆ سەر هاوڵاتیانی مەدەنی ئەنجامدا. <ref name=":1" /> ژەهری بۆتولینۆمیان لە بارهەڵگرێکەوە لە ناوەندی تۆکیۆ و لە فڕۆکەخانەی ناریتا پرژاند، بەڵام هیچ حاڵەتێکی بۆتولیزم ڕاپۆرت نەکراوە لە ئەنجامی ئەوەوە. <ref name=":1" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == خوێندنەوەی زیاتر == * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rao AK, Sobel J, Chatham-Stephens K, Luquez C |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Clinical Guidelines for Diagnosis and Treatment of Botulism, 2021 |journal=MMWR Recomm Rep |بەرگ=٧٠|issue=2 |پەڕەکان=١–٣٠|doi=10.15585/mmwr.rr7002a1 |pmc=٨١١٢٨٣٠|pmid=٣٣٩٥٦٧٧٧|doi-access=free}} == بەستەری دەرەکی == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{کۆمنز}} * [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/botulism WHO fact sheet on botulism] * [https://www.cdc.gov/ncidod/dbmd/diseaseinfo/files/botulism.PDF Botulism in the United States, 1889–1996. Handbook for Epidemiologists, Clinicians and Laboratory Technicians. Centers for Disease Control and Prevention. National Center for Infectious Diseases, Division of Bacterial and Mycotic Diseases 1998.] * [http://www.nhs.uk/conditions/Botulism/Pages/Introduction.aspx NHS choices] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012085617/http://www.nhs.uk/conditions/Botulism/Pages/Introduction.aspx |date=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ }} Archived 12 October 2017 at the Wayback Machine * [https://emergency.cdc.gov/agent/Botulism/clinicians/control.asp CDC Botulism: Control Measures Overview for Clinicians] * [http://ic.ucsc.edu/~flegal/etox80e/SpecTopics/botulism.html University of California, Santa Cruz Environmental toxicology – Botulism] Archived 9 May 2013 at the Wayback Machine * [https://www.cdc.gov/nczved/divisions/dfbmd/diseases/botulism/ CDC Botulism FAQ] {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|خواردنەوە|خۆراک}} [[پۆل:چەکی زیندەیی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 8tba9q4243ehv51jr0spot8vfof972n 1 297030 1598751 1598403 2026-07-05T20:33:55Z Hawkarjahmed 76640 /* دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە وەڵام */ وەڵامدانەوە 1598751 wikitext text/x-wiki == دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە وەڵام == بەڕێزان تکایە بۆچی ئەم لاپەڕەیە دەسڕنەوە؟ ئەم کەسە خاڵۆزای منە، چەند ساڵ خەباتی کردوە لەپێناو ئەم ڕۆژەدا کەئازادانە گوزارشت لە خۆمان بکەین و بەکوردی بنوسین و بخوێنین، پێتان وانیە شایەنی ئەوەیە پەڕەیەکی هەبێ تا مێژوو لەیادی نەکات و لەیادەوەری خەڵکدا بمێنێتەوە، ئێوە کوردن و نوسینەکە کوردییە تکایە لێی وردبنەوە دەزانن چی کردوە و چۆن گیانی خۆی خستۆتە مەترسییەوە لەبەرامبەر رژێمی لەناوچووی بەعس، ئەزانم هەندێ سەرنجتان هەیە لەسەر وێنەکان بەڵام بەڕاستی ئەم کەسە شەهیدبوە و لەژیاندا نەماوە تا وێنەی تازەی هەبێ ئەوەی هەیەتی هی مێژووی خۆیەتی و رەنگە لای برا پێشمەرگە ئازیزەکان و هاوسەنگەرانییەوە بڵاو کرابێتەوە، بەراستی ش هێشتا فریا نەکەوتوم تەواو ئیشی تیا بکەم و پرۆفایل چاک بکەم. داواتان لێ ئەکەم هاوکاربن لەپاراستنی ئەم مێژووەدا بەتایبەت کەئەم گەنجە خوێنگەرمەی نیشتمانەکەمان لەگەڵ رۆبرت کابلان ژیانی خۆی خستۆتە مەترسیەوە تا خەباتی کورد بە جیهان بناسێنێت، ئێستا لە کتێبەکەی کابلان دۆزیومەتەوە و وابەستەی ئەم پەڕەیەم کردوە ئەسڵەن بۆ ئیمەیڵی ئەو کەسە ئەگەڕێم تا زانیاری و فۆتۆم بۆ بنێرێت کەئەم پاڵەوانە کوردە لەرۆژنامە نەمساییەکان و ئەمەریکیدا ناوی هاتوە و پارێزراوە، بهێڵن با ناو و نازناو و وێستگەکانی خەباتی بپارێزین لەفەوتان، ئەمە بەرپرسیارێتیەکی مێژووییە و بۆ من خێزانیی و نیشتیمانیشە. سوپاستان دەکەم [[تایبەت:بەشدارییەکان/&#126;2026-36660-50|&#126;2026-36660-50]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:&#126;2026-36660-50|talk]]) ١٦:٤٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو لە ئێوەش ڕێزمان بۆ خاڵۆت و ئەو خەباتەی کە کردوویەتی کەس گلەیی لەوە نییە، بەڵام کێشەی ئێمە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداریە]]، لەپاڵ خاڵۆت ھەزاران پێشمەرگەی تریش ھەیە خۆیان کردۆتە قوربانی و خەبات بۆ ئەم نیشتمانە خۆ ناتوانین تاک بە تاکیان تۆمار بکەین، پرسیارەکە ئەوەیە چی خاڵۆت لە ھەزاران پێشمەرگەی تر جیادەکاتەوە و گرنگییەکەی چییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٤٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::سوپاس بۆ وەڵامدانەوەتان، بەڵێ ئەبێ هانی کەسوکارى شەهیدان بدەین کەناو و خزمەتەکانیان و لەم ئینسایکلۆپیدیایە تۆمار بکەن تا گوم ناو نەبن، سەبارەت بەمەسەلەى بایەخداری ، ئەمانە شەهیدن پێشمەرگەبوون، پێشمەرگایەتی خۆی جێ بایەخە و پلەى شەهادەت لەزۆربەى عورفەکانی دنیادا لەسەروو هەموانەوەیە. ئەوەى سەرنجم داوە هەر بابەتێک لێرە شایەنی بڵاوکردنەوەیە لەسەر کەسێک پێویستە ئەو کەسە بەهۆی کارەکانی، خەباتەکەی، یان کاریگەرییەکەی لەسەر کۆمەڵگە، لە سەرچاوەی دەرەکی (وەک کتێب، ڕۆژنامە، یان ڕاپۆرتی هەواڵی متمانەپێکراو) ناوی هاتبێت و باسی کرابێت. شەهید دڵشاد لەلایەن رۆبەرت کاپلانەوە لە وتارە مێژووییەکەیدا لەژێر ناونیشانی ''"Kurdistan: Sons of Devils"'' لە '''گۆڤاری فەرمیی ئەمریکی (The Atlantic)''' لە نۆڤەمبەری ١٩٨٧ و کتێبەکەیدا ''"[https://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 The Ends of the Earth]"'' بە درێژی وەسفی شەهید دڵشاد دەکات ، هەموو ئەمانەم لەسەرچاوە و بەبەستەرەکانییەوە هێناووە و ئاماژەم پێکردووە، کەئەمانەن : ::# ڕۆبێرت دی کاپلان، وتاری ''"Kurdistan: Sons of Devils"''، گۆڤاری The Atlantic، نۆڤەمبەری ١٩٨٧. ::# ڕۆبێرت دی کاپلان، کتێبی ''"The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century"''، چاپی ١٩٩٦، بەشی چوارەم (لاپەڕەکانی ٢٤٠-٢٦٥). ::# زانیارى لەبارەى کتێب و گەشتەکەى کاپلان بۆ عێراق لەگەڵ هەموو کارەکانی کاپلان تا ئێستا http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/، لەسەروو ئەمانەشەوە چاوەڕوانیمانە لەم وێبسایتە پێشوازی لەهەر هەوڵێکی دەوڵەمەندکردنی بکات، بەتایبەتی کەشەهید دڵشاد کوڕەزای حاجی باقی بەنگینەى شاعیرە کەئەویش پەڕەیەکی تایبەتى هەیە و بەستراونەتەوە پێکەوە، [[بەنگینە]] . داواکارم لەبەرێزتان ئەو بابەتی سڕینەوەیە هەڵبوەشێننەوە و گرنگی بەبابەتەکە بدەن و بیخەنە پۆلێنی خەباتکاران و تێکۆشەرانی کوردایەتی و مێژووی کوردەوە. ::[[بەکارھێنەر:Hawkarjahmed|Hawkarjahmed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hawkarjahmed|لێدوان]]) ١٨:٥٤، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٥٥، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Hawkarjahmed|Hawkarjahmed]]: سڵاو، ئێمە ڕێزمان هەیە بۆ هەموو پێشمەرگەکان و ئەوە قسەی تێدا ناکرێت، بەڵام مەرجە هەبوونی وتار، مەرجەکانی سیاسەتی بایەخداریی ویکیپیدیا بپێکێت. یەک هەفتە مۆڵەتت لەبەردەستە، گەر دەتوانیت تکایە گۆڤار یان کتێبەکەی کاپلان چەند لاپەڕەیەکمان بۆ دابنێیت تا بزانین تێیدا بەشێوەیەکی سەرەکی باسی ئەوی کردووە یاخوود تەنیا بە دێڕێکی کورت و سەرپێی باسی کردووە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٠:٠٥، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hawkarjahmed|Hawkarjahmed]]: لەگەڵ ڕێزمان بۆ خاڵ و ھەموو ئەو کەسانەی ناو خانەوادەتان کە خەباتگێڕ بوون. بەڵام لێرە نووسینی وتار، سیاسەت و ڕێسای خۆی ھەیە و ئەبێ وتارەکان بەپێی ئەو سیاسەتانە بنووسرێن. سەرەتا چاوێک لێرە بکە تا بزانی [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکەکە|پێنج کۆڵەکەکەی]] (ئەساسی) ویکیپیدیا چییە. کێشەی ئەم وتارەش [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخدارییە]]، واتا ئەو بابەتەی لەناو وتارەکە ھەیە، ئەبێ ئەونە بایەخدار بێ، بەو مانای کە [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|شایانی باسکردن]] بێ. ئینجا تۆ ئەڵێی لە گۆڤار و کتێب، ئەم کەسایەتییە ئاماژەی پێ کراوە و لینکی وێبسایتی [[ئەمازۆن (کۆمپانیا)|Amazon.com]]ت داناوە، بەڵام ئەمە نابێتە سەرچاوەی باوەڕپێکراو، چونکە ئەو وێبسایتە خۆی ڕیکلام ئەکا بۆ کتێبەکە بۆ فرۆشتن. بۆ ئەوەی بزانی لێرە چی سەرچاوەیەک قبووڵ ئەکرێ، بڕوانە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان]]. لەوانەیە ئەم وتارە لە کاتی ئێستایە ئەوەنە بایەخدار نەبێت کە ببێتە وتارێک، بەڵام لە داھاتوو بکرێ. بۆیە پەلەی لێ نەکرێ باشترە، تا سەرچاوەیەکی متمانەپێکراو و باشتر ئەدۆزرێتەوە، کە بەتەواوی و [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنانە]] باسی ژیاننامەی بکا و دوور بێ لە پیاھەڵدان و وەسفکردن، بۆ ئەوەی نەسڕێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٢٩، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سڵاو بەرێزم ، دووبارە لیستی سەرچاوەکانم داڕشتەوە، ئەرک نەبێ بزانن بەم جۆرە باشتر نیە؟ :::::پۆلێنی نوێ سەرچاوەکان: :::::* کاپلان، ڕۆبێرت دی (١٩٩٦). ''The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century''. Random House. pp. 240–265. :::::* [[iarchive:1_20260619_20260619_1024/Dilshad Tofiq Bangena/|«ئەرشیفی دیجیتاڵی دڵشاد تۆفیق بەنگینە»]]. Internet Archive. لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە. :::::* [https://www.hoshyary.com/detail/16002 «شه‌هید دڵشاد به‌نگینه، كانییه‌ك له‌ بیری جوان‌»]. هوشیاری (hoshyary.com). لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە. :::::* [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200524201907384269 «شەهیدان عەبەی مەلا و دڵشاد تۆفیق بەنگینە»]. کوردیپێدیا. لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە. :::::* [http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ «Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan»]. robertdkaplan.com. لە ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە. :::::سەرچاوەى کتێبەکە بەم جۆرەیە :::::<nowiki>cite book | last = کاپلان | first = ڕۆبێرت دی | year = ١٩٩٦ | title = The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century | publisher = Random House | pages = ٢٤٠–٢٦٥ }}</nowiki> :::::چونکە بەراستی ئەو کتێبە تەنیا بۆ فرۆشتن هەیە و لەسەرچاوەى تری ئۆنلاین نیە ، بەم جۆرە ئاماژەمان بەبونی کتێبەکە کردوە ، سوپاس بۆ کاک هەریاد کە پێشنیازی تەماشاکردنی پرۆفایلی مامەڕیشەى بۆ کردم، سودم لێ بینی. هەوڵ ئەدەم لەم هەفتەیەدا وتارەکە بە شێوەیەکی ئەکادیمی و ستاندارد ڕێک بخەم، گەر بەلاتانەوە قبوڵ بێت هەستەکەم لینکە ئەرشیفەکەم وەک سەرچاوەی پشتڕاستکەرەوە لە ناو دەقەکەدا جێگیرکردبێت. [[بەکارھێنەر:Hawkarjahmed|Hawkarjahmed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hawkarjahmed|لێدوان]]) ٢٠:٣٣، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) سڵاو بەڕێزان، سوپاسی ئەو بەڕێزە ئەکەم کە بەناوی Tessla دەرفەتی ساغکردنەوەی داوە، بۆ کاکە هەریادیش ئەمەوێ ئەوە ڕوون بکەمەوە کە بەر لەوەی لێرە کلیک بکەم سێرچی تەواوم کردوە بۆ هەموو رێساکان، تەنیا لەیەک خاڵدا ئەبێ بمبوریت ئەویش ئەوەیە رۆبەرت کابلان لەو کتێبەدا ئاماژەی پێکردوە و من لەلیستی سەرچاوەکان نوسیومە ناوی دوو کتێبیشی و لە چ لاپەڕەیەکدا باسی ئەم پێشمەرگەیەی کردوە و بڕگەکانیشم کردوە بەکوردی دەنا خۆی ئینگلیزییە، هەروەک باسی ئەوەشی کردوە کە هەواڵی شەهیدبونی چۆن و کەی پێگەیشتووە، بەڵام ئەم کتێبە بەردەست نیە بۆ گشتی و پەبڵیک نیە نوسەر ئەیفرۆشێت، ناچارم لینکی ئەمازۆن دابنێم کەکتێبەکەی تیایە چونکە هەر سایتێکی تر ئەم کتێبەی تێدا دانراوە هەر بۆ فرۆشتنە، لەحاڵەتی لەم جۆرەیا من چی بکەم بۆ جەنابتان؟ کتێبەکە بکڕم وا کڕیم ئەی چۆن بۆتان بخەمەوە ئۆنلاین و پەبلیک لەکاتێکدا کابرا خۆی بەخۆڕایی پەخشی ناکات، رەنگە بپرسیت ئەی تۆ ئەم دەقانەت لەکوێ بوو، بەڵێ سودم لە ژیری دەستکرد وەرگرت تا ئەو پیاوە بدۆزمەوە چونکە لە بیرەوەری خانەوادەکەم و سیاسەتدا ئەم رۆژنامەنوسە نەمساییە لەکاتێکدا ئێستا بەگەڕان بۆم دەرکەوت ئەمریکیە و بەپارچە ئیشی کردوە بۆ رۆژنامەیەکی نەمسایی، و هەر لەژیری دەستکردەوە دەقەکانم دەستکەوت، و بەردەوامیشم و ئیمەیڵم بۆ کردوە کەنەک دەقەکان بەڵکو بزانم وێنە و یادەوەری ئەو سەردەمەی هەیە تا بابەتەکەی پێ دەوڵەمەندتر بکەم، تا ئەم کەسە تێکۆشەرانە گوم ناو نەبن، بەراستی لەم فەرهەنگەم چاوەڕووانە پشتیوانیی کۆکردنەوەی ئەم مێژوە بکات بەتایبەت کەئێوەش وەک من و شەهیدەکانمان کوردن ، گەر پێتان قبوڵیش نیە، ئاساییە لای خۆتانەوە بیسڕنەوە، ناچارم لەپێگە بیانییەکان پرۆفایل و مێژووی بپارێزم، سوپاس. [[تایبەت:بەشدارییەکان/&#126;2026-36660-50|&#126;2026-36660-50]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:&#126;2026-36660-50|talk]]) ١٧:٢٧، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hawkarjahmed|Hawkarjahmed]] من ناڵێم کتێبەکە بکڕە، زۆر کەسایەتی لە وتارەکانا سەرچاوەی لە کتێبەوە بۆ دانراوە. مەبەستی من ئەوە بوو، سەرچاوەکە ھەتا لە سەرھێڵ (online) بێ باشترە، بۆ ئەوەی خوێنەر بتوانێ پێی بگا. یان ئەو وێبسایتەی باسی ئەو گۆڤار و ڕۆژنامەیەی کردووە، کە باسی ئەم کەسایەتییەی کردووە، بۆ سەرچاوە سوودی ئەبێ. ئەگەر نەشبوو، ھەر ناوی کتێب و ژمارەی لاپەڕە و ساڵی چەن بڵاو بۆتەوە بکرێ بە سەرچاوە، وەک ئەم وتارەی [[مامە ڕیشە]]. لەم ھەفتەیە ئەو کێشەیەی کە باسمان کرد، چارەسەری بکە. سەیری [[ویکیپیدیا:شێواز|شێواز]] و [[ویکیپیدیا:شێواز/ڕێکخستنی وتار|ڕێکخستنی وتار]] بکە، چونکە شێوازی وتارەکەش ڕێکخستنی ئەوێ. سپاس [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٤٧، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) rc06i0z599bvo0fhq14u34hfkahrh1w 0 297220 1598596 1596154 2026-07-05T12:06:23Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598596 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Great_Green_Wall_of_China_Topography.jpg|وێنۆک|500x500پیکسڵ|نەخشەی تۆپۆگرافیی دیواری سەوزی گەورەی چین، ٢٠٢٣ (بەشەکانی باکووری ڕۆژاوا و باکوور)]] '''دیواری سەوزی گەورە'''، کە بە فەرمی بە '''پڕۆگرامی دارستانی پارێزەری سێ-باکوور''' (بە چینیی سادەکراو: 三北防护林؛ چینیی نەریتی: 三北防護林؛ پینین: Sānběi Fánghùlín) ناسراوە، زنجیرەیەک لە پشتێنە دارستانییەکانی بەرگری لە با (پشتێنە پارێزەرەکان)ە کە لەلایەن مرۆڤەوە لە [[چین]] چێنراون، و بۆ ڕێگریکردن لە [[بە بیابان بوون|فراوانبوونی]] [[بیابانی گۆبی]] و دابینکردنی تەختە بۆ دانیشتووانی ناوچەکە دیزاین کراوە.<ref name="jianlong">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://news.ifeng.com/a/20161007/50066965_0.shtml|سەردێڕ=三北防护林杨树大面积死亡 听国家林业局局长怎么说 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190723092631/http://news.ifeng.com/a/20161007/50066965_0.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩|زمان=zh}}</ref> ئەم پڕۆگرامە لە ساڵی ١٩٧٨ دەستی پێکرد و بڕیارە لە دەوروبەری ساڵی ٢٠٥٠ کۆتایی پێ بێت،<ref name="multiple 1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://english.forestry.gov.cn/web/article.do?action=readnew&id=201001141142307633|سەردێڕ=STATE FORESTRY ADMINISTRATION,P.R.CHINA |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140315074537/http://english.forestry.gov.cn/web/article.do?action=readnew&id=201001141142307633 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٢|زمان=zh}}</ref> کە چاوەڕوان دەکرێت تا ئەو کاتە بەربەستێکی سەوزی بەرفراوانی دروست کردبێت کە درێژییەکەی نزیکەی {{Convert|4828|km|mi}} و پانییەکەی لە ھەندێک ناوچەدا دەگاتە {{Convert|1448|km|mi}}، و نزیکەی ٨٨ ملیۆن ئەکەر دارستان دەگرێتەوە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Newkey-Burden |یەکەم=Chas |دوایین٢=published |یەکەم٢=The Week UK |ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://theweek.com/environment/chinas-winning-battle-against-desertification|سەردێڕ=China's winning battle against desertification |ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=theweek |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Shin |یەکەم=Judy |ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://earth.org/what-is-the-great-green-wall-in-china/|سەردێڕ=Explainer: What Is the 'Great Green Wall' of China? |ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Earth.Org |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Earth.Org |ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://earth.org/how-countries-are-fighting-desertification/|سەردێڕ=How These 5 Countries Are Fighting Desertification |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Earth.Org |زمان=en}}</ref> ناوی پڕۆژەکە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە لە ھەر سێ ناوچە باکوورییەکەدا جێبەجێ دەکرێت: باکوور، [[باکوور و ڕۆژھەڵاتی چین|باکووری ڕۆژھەڵات]]، و [[باکوور و باشووری چین|باکووری ڕۆژاوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=李谷城 (Li Kwok-sing)|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=R3Tu7MaDLQYC&pg=PA39|سەردێڕ=中國大陸改革開放新詞語|بڵاوکەرەوە=Chinese University Press|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٩٦٢-٩٩٦-٢٥٨-٦|شوێن=HK|پەڕە=٣٩|زمان=zh|script-title=zh:中國大陸改革開放新詞語|trans-title=A Glossary of New Political Terms of the PRC in the Post-Reform Era}}</ref> ئەم پڕۆژەیە پێشینەی مێژوویی ھەیە کە دەگەڕێتەوە بۆ پێش زایین. لەگەڵ ئەوەشدا، لە سەردەمەکانی پێش مۆدێرن، پڕۆژەکانی دارستاناندنی ژێر چاودێریی حکوومەت لە درێژایی ناوچە سنوورییە مێژووییەکاندا، زیاتر بۆ قاییمکاریی سەربازی بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Chen |یەکەم=Yuan Julian |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Frontier, Fortification, and Forestation: Defensive Woodland on the Song–Liao Border in the Long Eleventh Century |journal=Journal of Chinese History |زمان=en |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=٣١٣–٣٣٤|doi=10.1017/jch.2018.7 |issn=2059-1632 |doi-access=free}}</ref> چین خاوەنی گەورەترین ڕووبەری [[بیابان]]ە لە نێوان ھەموو وڵاتاندا و بە توندی لەژێر کاریگەریی گەردەلوولە خۆڵاوییەکاندایە. لەگەڵ ئەوەشدا، وڵاتەکە چەندین ڕێکاری بۆ گەڕاندنەوەی لەوەڕگە و دارستانەکان جێبەجێ کردووە، کە توانیویەتی پڕۆسەی بەبیابانبوونی خاو بکاتەوە و ئێستا بە شێوەیەکی گشتی پێچەوانەی کردووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://dialogue.earth/en/digest/national-desertification-plan-released/#:~:text=China%20has%20more%20desert%20area,is%20now%20reversing%20overall%20desertification.|سەردێڕ=National desertification plan released |ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Dialogue Earth |زمان=en}}</ref> لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٤دا، حکوومەتی چین تەواوبوونی پشتێنەیەکی سەوزی ٣٬٠٠٠ کیلۆمەتریی لە دەوروبەری [[بیابانی تەکلەمەکان]] ڕاگەیاند. ئەو بەشەی وڵات کە بە بیابان داپۆشراوە لە ٢٧٫٢٪ لە دەیەی ڕابردووەوە بۆ ٢٦٫٨٪ دابەزیوە. دیواری سەوزی گەورەی چین، کە زیاتر لە باکووری چین دەستی پێ کردووە، پڕۆژەیەکی بەرفراوانی دارستاناندنەوەیە و مەبەست لێی بەرەنگاربوونەوەی [[بە بیابان بوون|بەبیابانبوون]] و خاوکردنەوەی لێکەوتەکانی [[گۆڕانی ئاووھەوا]]یە. ئەم پڕۆژەیە لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو وەک کاردانەوەیەک بۆ پێشڕەویی [[بیابانی گۆبی]] دەستی پێ کرد و لەلایەن حکوومەتی چینەوە بەڕێوە دەبرا. پڕۆژە سەرەتایییەکان چاندنی بەرفراوانی دارەکانیان لەخۆدەگرت بۆ ڕاگرتنی بەبیابانبوون و پاراستنی کۆمەڵگە ناوخۆیییەکان و زەوییە کشتوکاڵییەکان.<ref name="auto1">{{بیرخستنەوە|دوایین=Jiang |یەکەم=Hong |سەردێڕ=The End of Desertification? |ڕێکەوت=٢٠١٦|پەڕەکان=٥١٣–٥٣٦|editor-last=Behnke |editor-first=Roy |editor-last2=Mortimore |editor-first2=Michael |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٥|زنجیرە=Springer Earth System Sciences |chapter=Taking Down the "Great Green Wall": The Science and Policy Discourse of Desertification and Its Control in China |chapter-url=http://link.springer.com/10.1007/978-3-642-16014-1_19 |شوێن=Berlin, Heidelberg |بڵاوکەرەوە=Springer Berlin Heidelberg |doi=10.1007/978-3-642-16014-1_19 |ژپنک=٩٧٨-٣-٦٤٢-١٦٠١٣-٤}}</ref> بە ئامانجی دروستکردنی بەربەستێکی سەوز لە دژی بەبیابانبوون، گەردەلوولە خۆڵاوییەکان و زیانە ژینگەیییەکان،<ref name="auto3">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/long-reads/article/2177586/chinas-green-great-wall-front-line-its-fight?module=perpetual_scroll_0&pgtype=article|سەردێڕ=Playing god: in ‘greening’ the desert, is China doing more harm than good? |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=South China Morning Post |زمان=en}}</ref> حکوومەت لە ساڵانی ٢٠٠٠دا «پڕۆگرامی پشتێنەپارێزەری سێ-باکوور»ی دەستپێکرد. ئەم ھەوڵە بە تێپەڕبوونی کات گەشەی کرد بۆ پڕۆژەیەکی گەورەی نۆژەنکردنەوەی ژینگەیی کە ئەمڕۆ بە دیواری سەوزی گەورە دەناسرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|چین}} [[پۆل:بیابانی گۆبی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] b0jyjc9aiwyow5efyuyfdizgvwgc6jo 0 297377 1598573 1598499 2026-07-05T12:02:43Z AramBot 39807 بۆت: چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598573 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Infected_site.jpg|وێنۆک|وێنەی ھەوکردنی شوێنی نەشتەرگەری کە بەھۆی دروومانەوە دروست دەبێت]]'''ئاڵۆزیی''' لە [[پزیشکی|پزیشکیدا]]، یان ئاڵۆزی پزیشکی، ئەنجامێکی نالەباری [[نەخۆشی|نەخۆشییەک]]، باری [[تەندروستی]]، یان چارەسەرکردنە. ئاڵۆزییەکان لەوانەیە کاریگەری نەرێنی لەسەر پێشبینی یان دەرئەنجامی نەخۆشییەک ھەبێت. ئاڵۆزییەکان بەگشتی بریتین لە خراپتربوونی توندی نەخۆشییەکە یان گەشەکردنی نیشانە نوێیەکان، [[نیشانە و نیشانەکانی نەخۆشی|نیشانەکان]]، یان گۆڕانکارییە [[پاتۆلۆجی|نەخۆشییەکان]] کە لەوانەیە لە سەرانسەری جەستەدا بڵاوببنەوە و کاریگەرییان لەسەر سیستەمی ئەندامەکانی تر ھەبێت. بەم شێوەیە ئاڵۆزییەکان لەوانەیە ببنە ھۆی پەرەسەندنی نەخۆشییە نوێیەکان کە لە ئەنجامی ئەو نەخۆشیانەی پێشتر ھەبوون. ھەروەھا لەوانەیە لە ئەنجامی چارەسەرە جۆراوجۆرەکاندا ئاڵۆزییەکان سەرھەڵبدەن. گەشەکردنی ئاڵۆزییەکان بەندە بە کۆمەڵێک ھۆکارەوە، لەوانە پلەی لاوازی، ئامادەیی، تەمەن، باری تەندروستی، و بارودۆخی [[کۆئەندامی بەرگری|سیستەمی بەرگری]]. زانینی باوترین و توندترین ئاڵۆزییەکانی نەخۆشییەک، ڕێکارێک، یان چارەسەرێک ڕێگە بە خۆپاراستن و ئامادەکاری بۆ چارەسەرکردن دەدات ئەگەر پێویست بوو ڕوو بدەن. ئاڵۆزییەکان نابێت لەگەڵ دەرئەنجامەکان تێکەڵ بکرێن، کە کاریگەرییە پاشماوەییەکانن کە دوای قۆناغی توند (سەرەتایی، توندترین)<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://medlineplus.gov/ency/imagepages/18126.htm|سەردێڕ=Acute vs. chronic conditions: MedlinePlus Medical Encyclopedia Image |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=medlineplus.gov |زمان=en}}</ref> نەخۆشییەک یان برینێک ڕوودەدەن. دەرئەنجامەکان دەتوانن لە سەرەتای گەشەکردنی نەخۆشییەکەدا یان چەند ھەفتەیەک تا چەند مانگێک دواتر دەربکەون و لە ئەنجامی برین یان نەخۆشی سەرەتاییەوەیە. بۆ نموونە، پەڵەیەک کە لە ئەنجامی سووتان یان ناڕێکی خواردن کە لە ئەنجامی جەڵتەی مێشکەوە دروست دەبێت، بە دەرئەنجام دادەنرێت.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kouchoukos|یەکەم=Nicholas T.|سەردێڕ=Kirklin/Barratt-Boyes cardiac surgery: morphology, diagnostic criteria, natural history, techniques, results, and indications|دوایین٢=Blackstone|یەکەم٢=Eugene H.|دوایین٣=Hanley|یەکەم٣=Frank L.|دوایین٤=Kirklin|یەکەم٤=James K.|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Elsevier/Saunders|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٥٧-٤٦٠٥-٧|edition=4th|شوێن=Philadelphia|oclc=٨١٢٢٨٩٣٩٥}}</ref> سەرەڕای ئەوە، نابێت ئاڵۆزییەکان لەگەڵ نەخۆشییە ھاوبەشەکاندا تێکەڵ بکرێن، کە ئەو نەخۆشیانەن کە لە یەک کاتدا ڕوودەدەن بەڵام ھیچ پەیوەندییەکی ھۆکارانەیان نییە. ئاڵۆزییەکان ھاوشێوەی کاریگەرییە نەرێنییەکانن، بەڵام ئەم زاراوەیەی دوایی بە شێوەیەکی گشتی لە چوارچێوەی دەرمانسازیدا بەکاردەھێنرێت یان کاتێک کە دەرئەنجامە نەرێنییەکانی چاوەڕوانکراو یان باون. === ئاڵۆزییەکانی نەشتەرگەری/ ڕێکارەکان === * تای منداڵبوون ئاڵۆزیەکی باوی [[زان|منداڵبوون]] بوو، بەشداربوو لە بەرزبوونەوەی مردنی دایکان پێش ھاتنی دژە بەکتریا و [[دژەزیندەیی|دژە زیندەییەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bauerschmitz |یەکەم=G. |دوایین٢=Hellriegel |یەکەم٢=M. |دوایین٣=Strauchmann |یەکەم٣=J. |دوایین٤=Schäper |یەکەم٤=J. |دوایین٥=Emons |یەکەم٥=G. |ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Fulminant Puerperal Sepsis caused by Hemolytic Group A Streptococci and Toxic Shock Syndrome – A Case Report and Review of the Literature |journal=Geburtshilfe und Frauenheilkunde |زمان=de |بەرگ=٧٤|issue=8 |پەڕەکان=٧٦٤–٧٦٧|doi=10.1055/s-0034-1382854 |issn=0016-5751 |pmc=٤١٥٣٨١٥|pmid=٢٥٢٢١٣٤٥}}</ref> * تێکچوونی کارکردنی کۆئەندامی زاوزێ و [[میزەچۆڕکێ|نەگرتنی میز]] کە لەوانەیە دوای نەشتەرگەری لابردنی پرۆستات بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mayo Clinic Staff |ناونیشان=http://www.mayoclinic.org/tests-procedures/open-prostatectomy/basics/risks/prc-20012998|سەردێڕ=Open prostatectomy Risks - Tests and Procedures - Mayo Clinic |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Mayo Clinic}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Silva LA, Andriolo RB, Atallah ÁN, da Silva EM |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Surgery for stress urinary incontinence due to presumed sphincter deficiency after prostate surgery |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٩|issue=9 |doi=10.1002/14651858.CD008306.pub3 |pmc=٧١٠٥٩٠٦|pmid=٢٥٢٦١٨٦١|article-number=CD008306}}</ref> * بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی شێرپەنجەیی دەتوانێت کاردانەوەیەک بێت بەرامبەر بە [[ھۆشبڕی|دەرمانی بێھۆشکەری]] گشتی، وەک ئاڵۆزیەک لە نەشتەرگەریدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://medlineplus.gov/ency/article/001315.htm|سەردێڕ=Malignant hyperthermia: MedlinePlus Medical Encyclopedia |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=medlineplus.gov |زمان=en}}</ref> * شکانی بڕبڕەی [[دەفەی سینگ|پشت]] و [[ستێرنۆم|بڕبڕەی پشت]] لەوانەیە ئاڵۆزی ھەوڵەکانی زیندووکردنەوەی دڵ و سییەکان بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kottachchi |یەکەم=Dan T. |دوایین٢=Dong |یەکەم٢=Jihao |دوایین٣=Reid |یەکەم٣=Susan |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٩|سەردێڕ=A rare complication of cardiopulmonary resuscitation |journal=Canadian Journal of Surgery |بەرگ=٥٢|issue=1 |پەڕەکان=E١–E٢|issn=0008-428X |pmc=٢٦٣٧٦٣٩|pmid=١٩٢٣٤٦٣٤}}</ref> === نموونەی تری ئاڵۆزییەکان === * [[ژەھراویبوونی خوێن|سپێسیس]] (ھەوکردنی خوێن) لەوانەیە وەک ئاڵۆزی ھەوکردنی بەکتریا، ڤایرۆسی، یان قارچکی ڕووبدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sepsis/symptoms-causes/syc-20351214|سەردێڕ=Sepsis: Life-threatening complication of infection-Sepsis - Symptoms & causes - Mayo Clinic |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=Mayo Clinic |زمان=en}}</ref> * [[لەبارچوون]] باوترین ئاڵۆزییە لە سەرەتای [[دووگیانی|دووگیانیدا]].<ref name="NICE-2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=National Coordinating Centre for Women's and Children's Health (UK) |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Ectopic Pregnancy and Miscarriage: Diagnosis and Initial Management in Early Pregnancy of Ectopic Pregnancy and Miscarriage |ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK132775/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=Royal College of Obstetricians and Gynaecologists |pmid=٢٣٦٣٨٤٩٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131020003707/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0055257/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٣}}</ref> * کوتانی ئەکزیما ئاڵۆزیەکی دەگمەن و توندی [[کوتان]]ی [[ھاوڵە|کۆکە]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.cdc.gov/smallpox/vaccine-basics/vaccination-effects.html|سەردێڕ=Side Effects of Smallpox Vaccination {{!}} Smallpox {{!}} CDC |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=cdc.gov |زمان=en-us}}</ref> لە کەسانی تووشبوو بە [[ئێکزیما|ئەکزیما]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == زیاتر بخوێنەوە == {{پۆلی کۆمنز|Complications (medical)}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:زاراوە پزیشکییەکان]] 4apa6yv5yj0avyx997pb3u36g411gvb 0 297427 1598567 1598541 2026-07-05T12:01:43Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598567 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''بلو ئۆبێڵیسک''' کۆمەڵەیەکی نافەرمیی کیمیازانانە کە داتای کراوە، [[ژێدەرکراوە|سەرچاوەکراوە]] و ستانداردە کراوەکان بەرەوپێش دەبەن؛ لە ساڵی ٢٠٠٥ لەلایەن پیتەر مۆرای-ڕەست و کەسانی دیکەوە دەستی پێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Guha |یەکەم=R |دوایین٢=Howard |یەکەم٢=MT |دوایین٣=Hutchison |یەکەم٣=GR |دوایین٤=Murray-Rust |یەکەم٤=P |دوایین٥=Rzepa |یەکەم٥=H |دوایین٦=Steinbeck |یەکەم٦=C |دوایین٧=Wegner |یەکەم٧=J |دوایین٨=Willighagen |یەکەم٨=EL |ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=The Blue Obelisk-interoperability in chemical informatics |journal=Journal of Chemical Information and Modeling |بەرگ=٤٦|issue=3 |پەڕەکان=٩٩١–٨|doi=10.1021/ci050400b |pmc=٤٨٧٨٨٦١|pmid=١٦٧١١٧١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=O'Boyle |یەکەم=N |دوایین٢=Guha |یەکەم٢=R |دوایین٣=Willighagen |یەکەم٣=EL |دوایین٤=Adams |یەکەم٤=SE |دوایین٥=Alvarsson |یەکەم٥=J |دوایین٦=Bradley |یەکەم٦=JC |دوایین٧=Filippov |یەکەم٧=IV |دوایین٨=Hanson |یەکەم٨=RM |دوایین٩=Hanwell |یەکەم٩=MD |دوایین١٠=Hutchinson |یەکەم١٠=GR |دوایین١١=James |یەکەم١١=CA |دوایین١٢=Jeliazkova |یەکەم١٢=N |دوایین١٣=Lang |یەکەم١٣=ASID |دوایین١٤=Langer |یەکەم١٤=KM |دوایین١٥=Lonie |یەکەم١٥=DC |ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=Open Data, Open Source and Open Standards in chemistry: The Blue Obelisk five years on |journal=Journal of Cheminformatics |بەرگ=٣|issue=1 |پەڕەکان=٣٧|doi=10.1186/1758-2946-3-37 |pmc=٣٢٠٥٠٤٢|pmid=٢١٩٩٩٣٤٢|doi-access=free}}</ref> چەندین پڕۆژەی [[کیمیا-ئینفرۆماتیک|کیمیا-ئینفۆرماتیک]]ی سەرچاوەکراوە خۆیان بە بلو ئۆبێڵیسکەوە دەبەستنەوە، کە لەوانە، بەپێی ڕیزبەندی ئەلفبێ: ئەڤۆگادرۆ، بایۆکلیپس، سی سی لیب، کیمستری دیڤێلۆپمێنت کیت، گاوس سەم، جەی کیم پەینت، جۆ لیب، کالزیۆم، ئۆپن بابێڵ، ئۆپن سمایڵز،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.opensmiles.org/|سەردێڕ=OpenSMILES Home Page}}</ref> و یوسفوڵ کیم.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://usefulchem.wikispaces.com/|سەردێڕ=Wikispaces|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191022123034/https://usefulchem.wikispaces.com/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} q32me3ksdu2ra1bnic0rqsrs4z1vadn 0 297443 1598690 1597746 2026-07-05T16:21:47Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Ali Azmaei}} 1598690 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | honorific_prefix = [[سەردار (سوپای پاسداران)|سەردار]] | name = عەلی عوزمایی{{ھن}}علی عظمایی | image = | birth_name = | nickname = | birth_date = کۆتایییەکانی دەیەی ١٩٥٠ یان سەرەتاکانی دەیەی ١٩٦٠ | birth_place = [[باشووری ئێران]] | death_date = | death_place = | placeofburial = | allegiance = [[ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران]] | branch = [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] | serviceyears = | rank = دەریاوانی پاسدار (ھاوتای [[سەرتیپ (پلەی سەربازی)|سەرتیپ]]) | unit = [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] | commands = ناوچەی پێنجەمی دەریاییی ئیمام باقر | battles = [[شەڕی ئێران و عێراق]]{{-}} [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران]] | awards = }} '''عەلی عوزمایی''' ({{بە فارسی|علی عظمایی}}) کەسایەتییەکی سەربازییی ئێرانییە کە لە ساڵی ٢٠٢٦ەوە وەک فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] کار دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://farsnews.ir/Farshr/1748186783181970578/%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AF%D8%B3%D8%A7%3A-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF |سەردێڕ=جانشین ندسا: نقش مردم در دفاع مقدس اساسی بود | بڵاوکەرەوە = خبرگزاری فارس}}</ref> ئەو چالاکیی سەربازیی خۆی لە سوپای پاسدارانی ھورمزگان لە درێژەی [[شەڕی ئێران و عێراق]]دا دەست پێکرد و دواتر چووە ناو [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.aparat.com/v/l7BbG |سەردێڕ=رزمنده دفاع مقدس؛ علی عظمایی | بڵاوکەرەوە =روایت فتح - آپارات}}</ref> عوزمایی لە ناوەندەکانی دەیەی ٢٠٠٠دا تاوەکوو ساڵی ٢٠١٠، جێگری ڕێکخەر و سەرۆکی بارەگای ناوچەی یەکەمی دەریاییی ساحیبولزەمان بوو کە دواتریش لە ساڵی ٢٠١٠ ھەتا ٢٠١٢، وەک جێگری فەرماندەی بارەگاکە کاری دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/7160521/%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |سەردێڕ=جانشین جدید فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران معرفی شد | بڵاوکەرەوە = ایرنا |ڕێکەوت =۲ تیر ۱۳۸۹}}</ref> ئەو ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٢ ھەتا ٢٠٢٥، فەرماندەی ناوچەی پێنجەمی دەریاییی ئیمام باقر بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/80399549/%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85-%D9%86%D9%8A%D8%B1%D9%88%D9%8A-%D8%AF%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%8A%D9%8A-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%A8 |سەردێڕ=فرمانده منطقه پنجم نيروي دريايي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي منصوب شد | بڵاوکەرەوە = ایرنا |ڕێکەوت =۱۴ آبان ۱۳۹۱}}</ref> عوزمایی لە ساڵی ٢٠١٩دا لەلایەن [[وەزارەتی داراییی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەزارەتی خەزێنەی ئەمریکا]]وە گەمارۆی خرایە سەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/iran-48802044.amp |سەردێڕ=کدام فرماندهان دریایی سپاه تحریم شدند؟ | بڵاوکەرەوە = بی‌بی‌سی فارسی |ڕێکەوت =۸ تیر ۱۳۹۸}}</ref> ئەو لە ساڵی ٢٠٢٢دا پلەی دەریاوانی پێدرا کە ھاوتای [[سەرتیپ (پلەی سەربازی)|سەرتیپ]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.farsnews.ir/amp/14010109000730 |سەردێڕ=سردار علی عظمایی به درجه سرتیپ تمامی نائل شد | بڵاوکەرەوە = خبرگزاری فارس |ڕێکەوت =۹ فروردین ۱۴۰۱}}</ref> دوای تیرۆرکردنی [[عەلیڕەزا تەنگسیری]] لە درێژەی [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|شەڕی ٢٠٢٦ی ئێران]]دا، عوزمایی پۆستەکەی لە جێگرەوە بۆ فەرماندەی ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران بەرز کرایەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شەڕ|ئێران}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Ali Azmaei}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٢٠ەم]] 33uaz1n9e7czc79wypvjafcdhybadj5 0 297501 1598736 1598492 2026-07-05T20:02:00Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1598736 wikitext text/x-wiki {{Infobox book |name=کتێبخانەی نیوەشەو |image=The Midnight Library.jpg |author=[[مات ھەیگ]] |language=[[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] |published=٢٠٢٠ |isbn=978-0-525-55947-4 |pages=٢٨٨ |dewey=٨٢٣٫٩٢ |congress=PR6108.A39 M53 2020 |border=yes |orig_lang_code=en }} '''''کتێبخانەی نیوەشەو''''' ({{بە ئینگلیزی|The Midnight Library}})، [[ڕۆمان|ڕۆمانێکی]] [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی|خەیاڵی]]یە کە [[مات ھەیگ]] نووسەری ئینگلیزی نووسیویەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.isfdb.org/cgi-bin/title.cgi?2751120|سەردێڕ=Title: The Midnight Library}}</ref> ئەم ڕۆمانە لەلایەن ''[[نیویۆرک تایمز]]،''<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Midnight Library|ناونیشان=https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/matt-haig/the-midnight-library-haig/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Kirkus Reviews}}</ref> ''[[بوستون گلوب]]''،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Local bestsellers for the week ending July 11|ناونیشان=https://www.bostonglobe.com/2021/07/15/arts/local-bestsellers-week-ending-july-11/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=The Boston Globe|زمان=en-US}}</ref> و ''[[واشینگتن پۆست]]'' وەک یەکێک لە پڕفرۆشترین کتێبەکان ناسێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Washington Post hardcover bestsellers|زمان=en-US|ئیش=Washington Post|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/entertainment/books/washington-post-hardcover-bestsellers/2021/07/07/fc736e28-de82-11eb-9f54-7eee10b5fcd2_story.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|issn=0190-8286}}</ref> =کورتەی ڕۆمانەکە= پاڵەوانی ڕۆمانەکە کچێکە بە ناوی نورا سید کە تووشی [[خەمۆکی]] بووە و نیوەشەوێک ھەوڵ دەدات کۆتایی بە ژیانی بھێنێت، بەڵام لە شوێنێک لەنێوان ژیان و مەرگدا [[کتێبخانە|کتێبخانەیەک]] دەبینێت کە لەلایەن خاتوو ئێلم بەڕێوە دەچێت ئەو کتێبدارەی کە لە مناڵیدا لە قوتابخانە لەگەڵ نورا مێھرەبان بووە. خاتوو ئێلم ڕوونی دەکاتەوە کە ھەر کتێبێک شێوازێکی جیاوازی ژیانی نورا لەخۆ دەگرێت و نورا دەتوانێت بچێتە ناو ھەر ژیانێکەوە کە ئارەزووی بکات. لەوێدا بە ملیۆن کتێب ھەیە کە ھەر یەک لەم کتێبانە چیرۆکێکی جیاوازی ژیانی نورا دەگێڕێتەوە بەپێی ئەو بڕیارانەی لە ژیانیدا دەیدا. لەم کتێبخانەیەدا نورا ھەوڵ دەدات ژیانێک بدۆزێتەوە کە تێیدا دڵخۆش و سەرکەوتووە.<ref name="pulley">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Pulley|یەکەم=Natasha|سەردێڕ=The Midnight Library by Matt Haig review – a celebration of life's possibilities|ناونیشان=https://www.theguardian.com/books/2020/aug/27/the-midnight-library-by-matt-haig-review-a-celebration-of-lifes-possibilities|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٠|زمان=en}}</ref> بۆ نموونە لە یەکێک لەو ژیانانەدا لەگەڵ خۆشەویستەکەی ژیانی ھاوبەش پێک دەھێنێت، بەڵام ئەم ژیانەی ئەوە نییە کە چاوەڕوانی دەکرد و تێیدا دڵخۆش نییە یان داوا لە خاتوو ئێلم دەکات یارمەتی بدات بیباتە ناو ژیانێک کە لەوێدا پشیلەکەی زیندووە. سەرەتا «کتێبی پەشیمانییەکان» دەبینێت؛ کتێبێک کە لەوێدا ھەموو حسرەت و پەشیمانییەکانی ژیانی تۆمار کراون. پاشان ژیانە جیاوازەکان تاقی دەکاتەوە؛ ژیانی ھاوسەرگیری لەگەڵ دەسگیرانە کۆنەکەی، بوون بە گۆرانیبێژێکی ناودار، دەبێتە پاڵەوانی ئۆڵۆمپیاد لە مەلەوانی، توێژەرێکی زانستی لە باکوور، و مامۆستای فەلسەفە لە [[زانکۆی کامبریج]]؛ بەڵام لە ھەموو ئەو ژیانانەدا تێ دەگات کە ھیچ ژیانێک بێ ڕەنج، لەدەستدان و بێکێشە نییە. لە یەکێک لە ژیانەکانیدا ھاوسەری پزیشکێکی میھرەبانە بە ناوی ئاش و کچێکیان ھەیە بە ناوی مۆلی. ھەرچەندە ئەو ژیانە تا ڕادەیەک بێکێشەیە، بەڵام نورا دەزانێت ئەو ژیانە ئەوە نییە کە خۆی ھەڵیبژارتبێت. لە کۆتاییدا کتێبخانەکە دەڕووخێت و خاتوو ئێلم پێی دەڵێت ئەمە نیشانەی ئەوەیە کە نورا ڕوانگەی سەبارەت بە ژیان گۆڕاوە و دەیھەوێت بژیت، لەم ناوەدا تەنھا کتێبێک کە نەفەوتاوە، کتێبی ژیانی ڕاستەقینەی خۆیەتی و لاپەڕەکانی ھەمووی سپین. نورا بە قەڵەمێک دەنووسێت: «من زیندووم» و کتێبخانەکە ون دەبێت. نورا لە نەخۆشخانە ھۆشی دێتەوە سەر خۆی و تەندروستی باش دەبێت، نێوانی لەگەڵ براکەی چاک دەبێتەوە، پەیوەندی لەگەڵ ھاوڕێکانی نوێ دەکاتەوە و تێدەگات کە کێشە سەرەکییەکە نە بارودۆخی ژیانی بووە و نە ئەو شوێنەی لێی دەژیت، بەڵکوو شێوازی ڕوانینی خۆی بۆ ژیان بووە، فێر دەبێت لەبری ئیرەییبردن، بێھیوا نەبێت و مانای ژیانی ئێستای خۆی بدۆزێتەوە. گرنگترین ھۆکاری ئەو گۆڕانەی کە بە بەراورد بە پێشوو لە ڕوانگەیدا ڕوویدابوو، ئەوە بوو کە ئەو کتێبە قورس و پڕلەئازارەی حەسرەت و پەشیمانییەکانی تێدا نووسرابوو سووتابوو و بووبوو بە خۆڵەمێش. == چەند ڕستەیەک لە کتێبەکە == <div style="width:100%;"> «مرۆڤەکانیش وەک شار وان. ناکرێ لەبەر ھەندێک بەشی کەمتر دڵڕفێنیان، بە جارێکی وەلا بنرێن. لەوانەیە شوێنی وایان تێدا بێ مرۆڤ زۆری پێ خۆش نەبێ وەکوو پەراوێزی شار یان کۆڵانە تەنگوترش و مەترسیدارەکان؛ بەڵام بەشی جوانیشیان ھەیە کە وای لێ دەکا ھەبوونت تێیدا بەبایەخ بێ».<ref>کتابخانه‌ی نیمه شب، مت هیگ، ترجمه محمد صالح نورانی زاده، چاپ ۱۳٤ صفحه ٦٨</ref> == وەرگێڕان == سەروەر عومەر ئەم کتێبەی وەرگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی و لە ساڵی ٢٠٢٤ بڵاوی کردووەتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|وێژە|ژیاننامە}} [[پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی ئینگلیزی]] gkuffbd857ukbah6w3x1hjlt4l6ugrk 0 297503 1598916 1598376 2026-07-06T02:55:08Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1598916 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} جینەکانی هۆکس، کە بەشێکن لە جینەکانی [[:en:Homeobox|هۆمیۆبۆکس]]، کۆمەڵێک جینی پەیوەندیدارن کە ناوچەکانی هەیکەلی جەستەی کۆرپەلە دیاری دەکەن بە درێژایی تەوەری سەر-کلکی ئاژەڵەکان. پرۆتینەکانی هۆکس تایبەتمەندییەکانی 'شوێن' دیاری دەکەن و کۆدیان بۆ دەکەن، بەمەش دڵنیایی دەدەن کە پێکهاتە ڕاستەکان لە شوێنە ڕاستەکانی جەستەدا دروست دەبن. بۆ نموونە، جینەکانی هۆکس لە مێرووەکاندا دیاری دەکەن کە چ پەلێک لەسەر کام بڕگە دروست دەبێت (بۆ نموونە، قاچ، ئەنتێنا، و باڵ لە مێشی میوەدا)، و جینەکانی هۆکس لە [[بڕبڕەداران|بڕبڕەدارەکاندا]] جۆر و شێوەی ئەو بڕبڕانە دیاری دەکەن کە دروست دەبن. بەمجۆرە لە ئاژەڵە بڕگەدارەکاندا، پرۆتینەکانی هۆکس ناسنامەی بڕگەیی یان شوێنی دەبەخشن، بەڵام خودی بڕگەکان خۆیان دروست ناکەن. لێکۆڵینەوە لەسەر جینەکانی هۆکس لە کرمۆکە موودارەکاندا دەریخستووە کە تەنها لە شانە پێگەیشتووەکانی داهاتوودا دەردەبڕدرێن. لەو کرمۆکانەی کە پرۆسەی مێتامۆرفۆسیس (گۆڕانی شێوە)ی پلەبەپلەیان هەیە، جینەکانی هۆکس لە شانەکانی جەستەی کرمۆکەکەدا چالاک دەبن، بەگشتی لە ناوچەی سک، کە بە درێژایی مێتامۆرفۆسیس دەمێننەوە. لەو کرمۆکانەی کە مێتامۆرفۆسسی تەواوەتییان هەیە، جینەکانی هۆکس بە شێوەیەکی سەرەکی لە سەرەتاکانی مێرمنداڵیدا دەردەبڕدرێن و لە شانە کاتییەکانی کرمۆکەکەدا بوونیان نییە. کرمۆکەی جۆری [[هێمیکۆردەیت]] (hemichordate) کە Schizocardium californicumە و کرمۆکەی پیلیدیۆمی (pilidium) [[نیمێرتیا]] جینەکانی هۆکس دەرنابڕن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hejnol A, Vellutini BC |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Larval Evolution: I'll Tail You Later… |journal=Current Biology |بەرگ=٢٧|issue=1 |پەڕەکان=R٢١–R٢٤|bibcode=2017CBio...27..R21H |doi=10.1016/j.cub.2016.10.057 |pmid=٢٨٠٧٣٠١٦|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Gąsiorowski L, Hejnol A |ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hox gene expression during development of the phoronid ''Phoronopsis harmeri'' |journal=EvoDevo |بەرگ=١١|doi=10.1186/s13227-020-0148-z |pmc=٧٠١١٢٧٨|pmid=٣٢٠٦٤٠٧٢|doi-access=free |article-number=2}}</ref> لێکچوونێک بۆ جینەکانی هۆکس دەکرێت وەک دەرهێنەرێکی شانۆ کە بانگەشەی ئەوە دەکات ئەکتەرەکان دەبێت کام دیمەنە لە دوای ئەوەوە ئەنجام بدەن. ئەگەر دەرهێنەری شانۆکە دیمەنەکان بە ڕیزبەندییەکی هەڵە بانگ بکات، ئەوا تەواوی شانۆکە بە ڕیزبەندییەکی هەڵە پێشکەش دەکرێت. بە هەمان شێوە، [[بازدان]] لە جینەکانی هۆکسدا دەبێتە هۆی دروستبوونی بەشەکانی جەستە و پەلەکان لە شوێنی هەڵە بە درێژایی جەستە. وەک دەرهێنەرێکی شانۆ، جینەکانی هۆکس خۆیان لە شانۆکەدا ڕۆڵ نابینن یان خۆیان بەشداری ناکەن لە پێکهێنانی پەلەکاندا. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> بەرهەمی پرۆتینی هەر جینێکی هۆکس [[هۆکاری لەبەرگرتنەوە|هۆکارێکی لەبەرگرتنەوەیە]]. هەر جینێکی هۆکس زنجیرەیەکی دی ئێن ئەی بەباشی-پارێزراوی هەیە کە پێی دەوترێت هۆمیۆبۆکس، کە لە بنەڕەتدا وشەی "Hox" کورتکراوەی ئەو بوو. بەڵام لە بەکارهێنانی ئێستادا زاراوەی هۆکس چیتر هاوتای هۆمیۆبۆکس نییە، چونکە جینەکانی هۆکس تەنها ئەو جینانە نین کە زنجیرەی هۆمیۆبۆکسیان هەبێت؛ بۆ نموونە، مرۆڤ زیاتر لە ٢٠٠ جینی هۆمیۆبۆکسی هەیە، کە ٣٩یان جینی هۆکسن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Holland PW, Booth HA, Bruford EA |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Classification and nomenclature of all human homeobox genes |journal=BMC Biology |بەرگ=٥|doi=10.1186/1741-7007-5-47 |pmc=٢٢١١٧٤٢|pmid=١٧٩٦٣٤٨٩|doi-access=free |article-number=47}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Bürglin TR, Affolter M |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Homeodomain proteins: an update |journal=Chromosoma |بەرگ=١٢٥|issue=3 |پەڕەکان=٤٩٧–٥٢١|doi=10.1007/s00412-015-0543-8 |pmc=٤٩٠١١٢٧|pmid=٢٦٤٦٤٠١٨}}</ref> بەم پێیە جینەکانی هۆکس بەشێکن لە جینەکانی [[هۆکاری لەبەرگرتنەوە|هۆکاری لەبەرگرتنەوەی]] هۆمیۆبۆکس. لە زۆرێک لە ئاژەڵەکاندا، ڕێکخستنی جینەکانی هۆکس لەسەر کرۆمۆسۆمەکە هەمان ڕیزبەندیی دەربڕینیانە بە درێژایی تەوەری پێشەوە-دواوەی ئاژەڵە گەشەسەندووەکە، و بەمجۆرە دەوترێت کە هاوهێڵی نیشان دەدەن. <ref name="Nature Reviews 2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Pearson JC, Lemons D, McGinnis W |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Modulating Hox gene functions during animal body patterning |journal=Nature Reviews. Genetics |بەرگ=٦|issue=12 |پەڕەکان=٨٩٣–٩٠٤|doi=10.1038/nrg1726 |pmid=١٦٣٤١٠٧٠|s2cid=256216}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر=Sean B. Carroll |vauthors=Carroll SB |ڕێکەوت=ئابی ١٩٩٥|سەردێڕ=Homeotic genes and the evolution of arthropods and chordates |journal=Nature |بەرگ=٣٧٦|issue=6540 |پەڕەکان=٤٧٩–٤٨٥|bibcode=1995Natur.376..479C |doi=10.1038/376479a0 |pmid=٧٦٣٧٧٧٩|s2cid=4230019}}</ref> بەرهەمهێنانی بەرهەمەکانی جینی هۆکس لە شوێنی هەڵە لە جەستەدا پەیوەندی هەیە بە [[مێتاپلازیا]] و ئامادەیی بۆ نەخۆشییە شێرپەنجەییەکان دروست دەکات، بۆ نموونە [[سوورێنچکی بارێت]] دەرەنجامی گۆڕانی کۆدکردنی هۆکسە و [[:en:Precursor_(chemistry)|پێشەنگێکە]] بۆ شێرپەنجەی سوورێنچک. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Janmaat VT, Nesteruk K, Spaander MC, Verhaar AP, Yu B, Silva RA, Phillips WA, Magierowski M, van de Winkel A, Stadler HS, Sandoval-Guzmán T, van der Laan LJ, Kuipers EJ, Smits R, Bruno MJ, Fuhler GM, Clemons NJ, Peppelenbosch MP |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=HOXA13 in etiology and oncogenic potential of Barrett's esophagus |journal=Nature Communications |بەرگ=١٢|issue=1 |bibcode=2021NatCo..12.3354J |doi=10.1038/s41467-021-23641-8 |pmc=٨١٨٤٧٨٠|pmid=٣٤٠٩٩٦٧٠|doi-access=free |article-number=3354}}</ref> == بەرهەمهێنانی پڕۆتینی هۆکس == بەرهەمەی جینەکانی هۆکس پرۆتینەکانی هۆکسن. پرۆتینەکانی هۆکس بەشێکن لە هۆکارەکانی لەبەرگرتنەوە، کە پرۆتینگەلێکن توانای بەستنەوەیان هەیە بە زنجیرە [[نوکلیۆتید|نیوکلیۆتایدییە]] دیاریکراوەکانی سەر دی ئێن ئەی کە پێیان دەوترێت [[بەهێزکەر (بۆماوە)|بەهێزکەرەکان]] کە لە ڕێگەیانەوە یان سەدان جینی تر چالاک دەکەن یان سەرکوتیان دەکەن. هەمان پرۆتینی هۆکس دەتوانێت وەک [[سەرکوتکەر]] لە جینێک و وەک [[چالاککەر (بۆماوە)|چالاککەر]] لە جینێکی تردا کاربکات. توانای پرۆتینەکانی هۆکس بۆ بەستنەوە بە دی ئێن ئەی بەخشراوە بە بەشێکی پرۆتینەکە کە پێی دەوترێت هۆمیۆدۆمەین. هۆمیۆدۆمەین دۆمەینێکی (بەستەر-بە-دی‌ئێن‌)ئەیە کە درێژییەکەی ٦٠ ترشی ئەمینییە (کە لەلایەن زنجیرەیەکی دی ئێن ئەیە ١٨٠-جووتە-بنکەیییە هاوتاکەیەوە کۆدی بۆ کراوە، کە هۆمیۆبۆکسەکەیە). ئەم زنجیرە ترشە ئەمینییە دەچەمێتەوە بۆ شێوەی "لولپێچ-سووڕ-لولپێچ" (واتە چەمانەوەی هۆمیۆدۆمەین) کە لەلایەن لولپێچێکی سێیەمەوە سەقامگیر دەکرێت. زنجیرەی پۆلیپێپتایدی کۆدەنگی لە خوارەوە نیشان دراوە: <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.csb.ki.se/groups/tbu/homeo/consensus.gif |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٢ |وێبگە=csb.ki.se |سەردێڕ=Helix 1, Helix 2, Helix 3/4 |بڵاوکەرەوە=Department of Biosciences and Nutrition, [[Karolinska Institute]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠١١ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721024016/http://www.csb.ki.se/groups/tbu/homeo/consensus.gif |url-status=dead }}</ref> پرۆتینەکانی هۆکس زۆرجار بە هاوبەشی لەگەڵ هۆکارە یارمەتیدەرەکاندا کاردەکەن، وەکو پرۆتینەکانی PBC و Meis کە لەلایەن جۆرە زۆر جیاوازەکانی جینی هۆمیۆبۆکسەوە کۆدیان بۆ دەکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Merabet S, Galliot B |ساڵ=٢٠١٥|سەردێڕ=The TALE face of Hox proteins in animal evolution |journal=Frontiers in Genetics |بەرگ=٦|پەڕە=٢٦٧|doi=10.3389/fgene.2015.00267 |pmc=٤٥٣٩٥١٨|pmid=٢٦٣٤٧٧٧٠|doi-access=free}}</ref> [[پەڕگە:Screenshot from 2026-07-03 21-55-09.png|ناوەڕاست|وێنۆک|1240x1240پیکسڵ]] == پەرەسەندن == [[پەڕگە:Arthropod_segment_Hox_gene_expression.svg|وێنۆک|دەربڕینی جینەکانی هۆکس لە بڕگەکانی جەستەی گرووپە جیاوازەکانی [[جمگەپێیان|جومگەدارەکاندا]]. جینەکانی هۆکس ٧، ٨، و ٩ لەم گرووپانەدا هاوتان بەڵام (بەهۆی هێتێرۆکڕۆنییەوە - heterochrony) تا سێ بڕگە لایانداوە. ئەو بڕگانەی کە پێیەکانی شەویلگەیان هەیە (maxillopeds) جینی هۆکس ٧یان هەیە. تریلۆبایتە [[فۆسیل|بەبەردبووەکان]] پێدەچێت سێ ناوچەی جەستەیان هەبووبێت، کە هەریەکەیان تێکەڵەیەکی بێهاوتای جینەکانی هۆکسی هەبووە.]] جینەکانی هۆمیۆبۆکس،و پرۆتینی هۆمیۆدۆمەین، لە زۆربەی ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا دەدۆزرێنەوە. جینەکانی هۆکس، کە بەشێکن لە جینەکانی هۆمیۆبۆکس، بەم دواییانە لە پەرەسەندندا لە ناو شانشینی ئاژەڵان یان مێتازۆئادا تێبینیکران. لە ناو شانشینی ئاژەڵاندا، جینەکانی هۆکس لە سەرانسەری [[دوولایان|دوولایەنەکاندا]] (bilateria) <ref name="Balavoine">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر٧=Sean B. Carroll |vauthors=de Rosa R, Grenier JK, Andreeva T, Cook CE, Adoutte A, Akam M, Carroll SB, Balavoine G |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٩|سەردێڕ=Hox genes in brachiopods and priapulids and protostome evolution |journal=Nature |بەرگ=٣٩٩|issue=6738 |پەڕەکان=٧٧٢–٧٧٦|bibcode=1999Natur.399..772D |doi=10.1038/21631 |pmid=١٠٣٩١٢٤١|s2cid=4413694}}</ref> (ئەو ئاژەڵانەی تەوەری ئاشکرای سەر-بۆ-کلکیان هەیە) بوونیان هەیە، و هەروەها لە نێدارییەکاندا (Cnidaria) وەکو (sea anemones) دۆزراونەتەوە. <ref name="Ryan">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Ryan JF, Mazza ME, Pang K, Matus DQ, Baxevanis AD, Martindale MQ, Finnerty JR |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Pre-bilaterian origins of the Hox cluster and the Hox code: evidence from the sea anemone, Nematostella vectensis |journal=PLOS ONE |بەرگ=٢|issue=1 |bibcode=2007PLoSO...2..153R |doi=10.1371/journal.pone.0000153 |pmc=١٧٧٩٨٠٧|pmid=١٧٢٥٢٠٥٥|doi-access=free |article-number=e153}}</ref> ئەمە ئەوە دەگەیەنێت کە جینەکانی هۆکس زیاتر لە ٥٥٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر سەریان هەڵداوە. لە [[دوولایان|دوولایەنەکاندا]]، جینەکانی هۆکس زۆرجار بە شێوەی هێشووی جینی ڕێکخراون، هەرچەندە حاڵەتی زۆر هەن کە تێیاندا جینەکان بەهۆی [[ڕێکخستنەوەی کرۆمۆسۆم|ڕێکخستنەوەی کرۆمۆسۆمییەوە]] جیاکراونەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Ferrier DE, Minguillón C |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Evolution of the Hox/ParaHox gene clusters |journal=The International Journal of Developmental Biology |بەرگ=٤٧|issue=7–8 |پەڕەکان=٦٠٥–٦١١|pmid=١٤٧٥٦٣٣٦}}</ref> بەراوردکردنی زنجیرەی هۆمیۆدۆمەین لە نێوان پرۆتینەکانی هۆکس زۆرجار لێکچوونی زیاتر لە نێوان زیندەوەرەکان دەردەخات وەک لە ناو یەک جۆردا؛ ئەم تێبینییە بووە هۆی ئەو دەرەنجامەی کە کۆمەڵە جینەکانی هۆکس لە سەرەتای پەرەسەندنی ئاژەڵاندا لە یەک جینی هۆکسەوە پەرەیان سەندووە لە ڕێگەی دووبارەبوونەوەی لەسەریەک (tandem duplication) و لێکدوورکەوتنەوەی دواتر، و کە کۆمەڵەی جینێکی هۆکسی نموونەیی سەرەتایی بە لایەنی کەم حەوت جینی هۆکسی جیاوازی تێدابوو لە باوباپیرە هاوبەشەکەی هەموو ئاژەڵە دوولایەنەکاندا بوونی هەبووە. <ref name="Balavoine2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر٧=Sean B. Carroll |vauthors=de Rosa R, Grenier JK, Andreeva T, Cook CE, Adoutte A, Akam M, Carroll SB, Balavoine G |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٩|سەردێڕ=Hox genes in brachiopods and priapulids and protostome evolution |journal=Nature |بەرگ=٣٩٩|issue=6738 |پەڕەکان=٧٧٢–٧٧٦|bibcode=1999Natur.399..772D |doi=10.1038/21631 |pmid=١٠٣٩١٢٤١|s2cid=4413694}}</ref><ref name="M+K">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Krumlauf R |ڕێکەوت=تەممووزی ١٩٩٤|سەردێڕ=Hox genes in vertebrate development |journal=Cell |بەرگ=٧٨|issue=2 |پەڕەکان=١٩١–٢٠١|doi=10.1016/0092-8674(94)90290-9 |pmid=٧٩١٣٨٨٠|s2cid=39168197}}</ref> لە زۆربەی ئاژەڵە [[دوولایان|دوولایەنەکاندا]]، جینەکانی هۆکس لە دۆمەینە هەنگاو بە هەنگاوەکاندا بە درێژایی تەوەری سەر-بۆ-کلکی کۆرپەلە دەردەبڕدرێن، کە ئەوە دەردەخات کە ڕۆڵیان لە دیاریکردنی شوێن تایبەتمەندییەکی هاوبەش و دێرینە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Gaunt SJ |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Hox cluster genes and collinearities throughout the tree of animal life |journal=The International Journal of Developmental Biology |بەرگ=٦٢|issue=11–12 |پەڕەکان=٦٧٣–٦٨٣|doi=10.1387/ijdb.180162sg |pmid=٣٠٦٠٤٨٣٧}}</ref> پاراستنی کارایی پرۆتینەکانی هۆکس دەتوانرێت بسەلمێنرێت بەو ڕاستییەی کە مێشێک دەتوانێت تا ڕادەیەکی زۆر کار بکات بە هەبوونی پرۆتینێکی هۆکسی مریشک لە جێگەی پرۆتینەکەی خۆی. <ref name="Lutz, B. 1996 176–184">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lutz B, Lu HC, Eichele G, Miller D, Kaufman TC |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٩٦|سەردێڕ=Rescue of Drosophila labial null mutant by the chicken ortholog Hoxb-1 demonstrates that the function of Hox genes is phylogenetically conserved |journal=Genes & Development |بەرگ=١٠|issue=2 |پەڕەکان=١٧٦–١٨٤|doi=10.1101/gad.10.2.176 |pmid=٨٥٦٦٧٥١|doi-access=free}}</ref> کەواتە، سەرەڕای ئەوەی باوباپیرەیەکی هاوبەشیان هەبووە کە زیاتر لە ٥٥٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر ژیاوە، <ref name="Ayala, F.J. 606–11">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Ayala FJ, Rzhetsky A, Ayala FJ |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٩٨|سەردێڕ=Origin of the metazoan phyla: molecular clocks confirm paleontological estimates |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |بەرگ=٩٥|issue=2 |پەڕەکان=٦٠٦–٦١١|bibcode=1998PNAS...95..606J |doi=10.1073/pnas.95.2.606 |pmc=١٨٤٦٧|pmid=٩٤٣٥٢٣٩|doi-access=free}}</ref> وەشانی مریشک و مێشی هەمان جینی هۆکس هێندە لەیەک دەچن کە بتوانن هەمان جینەکانی خوارەوە (downstream genes) لە مێشدا ئامانج بگرن. == ناونان == جینەکانی هۆکسی مێش ناونراون بەپێی ئەو فینۆتایپە هۆمیۆتییانەی کە دروست دەبن کاتێک کارکردنیان تێکدەچێت، کە تێیدا بڕگەیەک بە ناسنامەی بڕگەیەکی ترەوە گەشە دەکات (بۆ نموونە قاچ لەو شوێنەی کە دەبوایە شاخک هەبێت). جینەکانی هۆکس لە فایلمە (phyla) جیاوازەکاندا ناوی جیاوازیان پێدراوە، کە ئەمەش بووەتە هۆی سەرلێشێواوی سەبارەت بە ناونان. تەواوکەری جینەکانی هۆکس لە مێشی میوەدا (Drosophila) لە دوو هێشوو پێکدێت، کۆمەڵەی ئەنتێناپێدیا (Antennapedia complex) و کۆمەڵەی بیسۆراکس (Bithorax complex)، کە پێکەوە لە ڕووی مێژووییەوە پێیان دەوترا HOM-C (بۆ Homeotic Complex). هەرچەندە لە ڕووی مێژووییەوە جینەکانی HOM-C ئاماژە بوون بۆ هاوتاکانی (homologues) مێشی میوە، لە کاتێکدا جینەکانی هۆکس ئاماژە بوون بۆ هاوتاکانی بڕبڕەدارەکان، ئەم جیاکارییە چیتر ناکرێت، و هەردوو جینەکانی HOM-C و Hox پێیان دەوترێت جینەکانی هۆکس. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2021)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == لە مێشی میوەدا == [[پەڕگە:Hoxgenesoffruitfly.svg|چەپ|وێنۆک|400x400پیکسڵ|''دەربڕینی جینی هۆمیۆبۆکس (هۆکس) لە مێشی میوەدا (Drosophila melanogaster)'']] [[مێشی میوە]] زیندەوەرێکی مۆدێلی گرنگە بۆ تێگەیشتن لە دروستبوون و پەرەسەندنی هەیکەلی جەستە. بنەما گشتییەکانی کارکردن و لۆژیکی جینی هۆکس کە لە مێشەکاندا ڕوونکراونەتەوە بۆ هەموو زیندەوەرە دوولایەنەکان هەمانشت جێبەجێ دەبن، لە نێویاندا مرۆڤ. مێشی میوە، وەکو هەموو مێرووەکان، هەشت جینی هۆکسی هەیە. ئەمانە کۆکراونەتەوە لە دوو کۆمەڵەدا، کە هەردووکیان دەکەونە سەر کرۆمۆسۆمی ٣. کۆمەڵەی ئەنتێناپێدیا (نابێت تێکەڵ بکرێت لەگەڵ جینی Antp) لە پێنج جین پێکدێت: لەیبیاڵ (lab)، پرۆبۆسکیپیدیا (pb)، دیفۆرمد (Dfd)، سێکس کۆمبز ڕیدیوسد (Scr)، و ئەنتێناپێدیا (Antp). کۆمەڵەی بیسۆراکس، کە بەناوی جینی ئەڵترابیسۆراکسەوە ناونراوە، لە سێ جینەکەی تر پێکدێت: ئەڵترابیسۆراکس (Ubx)، ئەبدۆمینەڵ-ئەی (abd-A) و ئەبدۆمینەڵ-بی (abd-B). === لەیبیاڵ === جینی lab بێهاوتاترین جینی دەربڕدراوە. لە سەردایە، بە پلەی یەکەم لە بڕگەی نێوانبڕی- بڕگەیەکی بێ-پەل لە نێوان ئەنتێنا و شەویلگەدا، و هەروەها لە ڕیخۆڵەی ناوەڕاستدا دەردەبڕدرێت. لەدەستدانی lab دەبێتە هۆی ئەوەی کۆرپەلەی مێشی میوە نەتوانێت ئەو پێکهاتانەی دەم و سەر کە لە سەرەتادا لە دەرەوەی جەستە گەشە دەکەن، بەرەو ناوەوە ببات (پرۆسەیەک کە پێی دەوترێت پێچخواردنەوەی سەر - head involution). شکستهێنان لە پێچخواردنەوەی سەردا ڕژێنەکانی لیک و قوڕگ تێکدەدات یان دەیانسڕێتەوە. جینی lab لە سەرەتادا بەم شێوەیە ناونرا چونکە پەلی لێوی (labial appendage)ی تێکدەدا؛ بەڵام، جینی lab لە بڕگەی لێویدا دەرنابڕدرێت، و فینۆتایپی پەلی لێوی پێدەچێت دەرەنجامی ئەو تێکچوونە بەرفراوانە بێت کە لە ئەنجامی شکستهێنانی پێچخواردنەوەی سەرەوە ڕوودەدات. <ref name="ReferenceC">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Hughes CL, Kaufman TC |ساڵ=٢٠٠٢|سەردێڕ=Hox genes and the evolution of the arthropod body plan |journal=Evolution & Development |بەرگ=٤|issue=6 |پەڕەکان=٤٥٩–٤٩٩|doi=10.1046/j.1525-142x.2002.02034.x |pmid=١٢٤٩٢١٤٦|s2cid=46085797}}</ref> === پرۆبۆسکیپیدیا === جینی pb بەرپرسە لە دروستبوونی پاڵپەکانی لێو و شەویلگەی سەرەوە (maxillary palps). هەندێک بەڵگە دەریدەخەن کە pb کارلێک لەگەڵ Scr دەکات. <ref name="The Interactive Fly">{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=١٩٩٦|ناونیشان=http://www.sdbonline.org/fly/aimain/1aahome.htm|سەردێڕ=The Interactive Fly}}</ref> === دیفۆرمد === جینی Dfd بەرپرسە لە دروستبوونی بڕگەکانی شەویلگەی سەرەوە و خوارەوە (maxillary and mandibular) لە سەری کرمۆکەدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Regulski M, McGinnis N, Chadwick R, McGinnis W |ڕێکەوت=ئازاری ١٩٨٧|سەردێڕ=Developmental and molecular analysis of Deformed; a homeotic gene controlling Drosophila head development |journal=The EMBO Journal |بەرگ=٦|issue=3 |پەڕەکان=٧٦٧–٧٧٧|doi=10.1002/j.1460-2075.1987.tb04819.x |pmc=٥٥٣٤٦٢|pmid=١٦٤٥٣٧٥٢}}</ref> فینۆتایپە [[بازدان|بازدراوەکانی]] Dfd هاوشێوەی ئەوانەی labialن. لەدەستدانی Dfd لە کۆرپەلەدا دەبێتە هۆی شکستهێنانی پێچخواردنەوەی سەر (بڕوانە جینی labial)، لەگەڵ لەدەستدانی پێکهاتەکانی سەری کرمۆکە. بازدانەکان لە قۆناغی پێگەیشتوودا یان دەبنە هۆی سڕینەوەی بەشەکانی سەر یان گۆڕینی سەر بۆ سنگی. <ref name="Ayala, F.J. 606–11" /> === سێکس کۆمبز ڕیدیوسد === جینی Scr بەرپرسە لە گەشەکردنی سەری و سنگی لە کۆرپەلە و پێگەیشتووی مێشی میوەدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Pattatucci AM, Kaufman TC |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ١٩٩١|سەردێڕ=The homeotic gene Sex combs reduced of Drosophila melanogaster is differentially regulated in the embryonic and imaginal stages of development |journal=Genetics |بەرگ=١٢٩|issue=2 |پەڕەکان=٤٤٣–٤٦١|doi=10.1093/genetics/129.2.443 |pmc=١٢٠٤٦٣٥|pmid=١٦٨٣٨٤٧}}</ref> === ئەنتێناپێدیا === <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>دووەم بڕگەی سنگی، یان T2، جووتێک قاچ و جووتێک باڵ گەشە پێدەدات. جینی Antp ئەم دیاری دەکات لە ڕێگەی بەرەوپێشبردنی دروستبوونی قاچ و ڕێگەدان (بەڵام نەک چالاککردنی ڕاستەوخۆ) بە دروستبوونی باڵ. بازدانێکی زاڵی Antp، کە بەهۆی پێچەوانەبوونەوەی کرۆمۆسۆمییەوە دروست دەبێت، وادەکات Antp لە پەپکەی خەیاڵیی شاخکدا (antennal imaginal disc) دەرببڕدرێت، بە جۆرێک کە، لەبری دروستکردنی شاخکێک، پەپکەکە قاچێک دروست دەکات، کە دەبێتە هۆی دەرچوونی قاچێک لە سەری مێشەکەوە. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> [[پەڕگە:Antennapedia.jpg|وێنۆک|جۆری کێوی (چەپ)، بازدراوی ئەنتێناپێدیا (ڕاست)]] === ئەڵترابیسۆراکس === سێیەم بڕگەی سنگی، یان T3، جووتێک قاچ و جووتێک هاڵتێر (halteres - باڵی زۆر بچووککراوە کە لە کاتی فڕیندا ئەرکی هاوسەنگکردن دەبینن) هەڵدەگرێت. Ubx شێوەی T3 دیاری دەکات تا ڕادەیەکی زۆر لە ڕێگەی سەرکوتکردنی ئەو جینانەی کە بەشدارن لە دروستبوونی باڵدا. پەڕەی باڵەکە لە دوو چین خانە پێکدێت کە بە توندی بە یەکەوە لکاون، و لەلایەن چەندین دەماری باڵەوە خۆراکیان پێدەدرێت. یەکێک لەو چەندین جینەی کە Ubx سەرکوتی دەکات بریتییە لە blistered، کە ئەو پرۆتینانە چالاک دەکات کە بەشدارن لە لکانی خانە بە خانەوە، و spalt، کە شێوەی دانانی دەمارەکانی باڵ دیاری دەکات. لەو بازدراوانەی کە کارکردنی Ubxیان لەدەستداوە، Ubx چیتر جینەکانی باڵ سەرکوت ناکات، و [[هاڵتێر|هاڵتێرەکان]] وەکو جووتە باڵێکی دووەم گەشە دەکەن، کە دەبێتە هۆی دروستبوونی مێشە بەناوبانگە چوار-باڵەکان. کاتێک Ubx بە هەڵە دەردەبڕدرێت لە دووەم بڕگەی سنگیدا، لەو مێشانە ڕوودەدات کە بازدانی [[بەهێزکەر|بەهێزکەری]] "Cbx"یان هەیە، ئەوا جینەکانی باڵ سەرکوت دەکات، و باڵەکان وەکو هاڵتێر گەشە دەکەن، کە دەبێتە هۆی دروستبوونی مێشێکی چوار-هاڵتێر. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=González-Gaitán MA, Micol JL, García-Bellido A |ڕێکەوت=ئەیلوولی ١٩٩٠|سەردێڕ=Developmental genetic analysis of Contrabithorax mutations in Drosophila melanogaster |journal=Genetics |بەرگ=١٢٦|issue=1 |پەڕەکان=١٣٩–١٥٥|doi=10.1093/genetics/126.1.139 |pmc=١٢٠٤١١٨|pmid=١٩٧٧٦٥٥}}</ref> === ئەبدۆمینەڵ-ئەی === لە مێشی میوەدا، abd-A بە درێژایی زۆربەی سک دەردەبڕدرێت، لە بڕگەکانی سکی ١ (A1) تا A8. دەربڕینی abd-A پێویستە بۆ دیاریکردنی شێوەی زۆربەی بڕگەکانی سک. ئەرکێکی سەرەکی abd-A لە مێرووەکاندا سەرکوتکردنی دروستبوونی پەلەکانە. لەو بازدراوانەی کارکردنی abd-Aیان لەدەستداوە، بڕگەکانی سکی A2 تا A8 دەگۆڕدرێن بۆ شێوەی کە زیاتر لە A1 دەچێت. کاتێک abd-A بە شێوەیەکی ئیکتۆپیک (لە شوێنی نائاسایی) لە سەرانسەری کۆرپەلەدا دەردەبڕدرێت، هەموو بڕگەکانی پێشەوەی A4 دەگۆڕدرێن بۆ شێوە سکی هاوشێوەی A4. <ref name="ReferenceC">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hughes CL, Kaufman TC |ساڵ=٢٠٠٢|سەردێڕ=Hox genes and the evolution of the arthropod body plan |journal=Evolution & Development |بەرگ=٤|issue=6 |پەڕەکان=٤٥٩–٤٩٩|doi=10.1046/j.1525-142x.2002.02034.x |pmid=١٢٤٩٢١٤٦|s2cid=46085797}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHughesKaufman2002">Hughes CL, Kaufman TC (2002). "Hox genes and the evolution of the arthropod body plan". ''Evolution & Development''. '''4''' (6): <span class="nowrap">459–</span>499. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1046/j.1525-142x.2002.02034.x|10.1046/j.1525-142x.2002.02034.x]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12492146 12492146]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:46085797 46085797].</cite></ref> جینی abd-A هەروەها کاریگەری هەیە لەسەر شێوەی دروستبوونی توێکڵی دەرەوە (cuticle) لە ئیکتۆدێرم (ectoderm)دا، و نەخشی دروستبوونی ماسولکە لە میزۆدێرم (mesoderm)دا. <ref name="The Interactive Fly"/> === ئەبدۆمینەڵ-بی === جینی abd-B بە دوو شێوەی جیاواز لەبەردەگیرێتەوە، پرۆتینێکی ڕێکخەر، و پرۆتینێکی مۆرفۆجینیک (شێوەدروستکەر). abd-Bی ڕێکخەر پێکهاتەکانی پێستی سکیی کۆرپەلەیی لە هەشتەم و نۆیەم بڕگەی سکی مێشی میوەدا سەرکوت دەکات. هەم پرۆتینە ڕێکخەرەکە و هەم پرۆتینە مۆرفۆجینیکەکە بەشدارن لە گەشەکردنی بڕگەی کلکدا. <ref name="The Interactive Fly"/> == لە جۆرەکانی تردا == === پۆلێنکردنی پڕۆتینەکانی هۆکس === [[پەڕگە:Genes_hox.jpeg|چەپ|وێنۆک|جینەکانی هۆکس لە جۆرە جیاوازەکاندا، بە بەکارهێنانی کۆمەڵەکردنی زنجیرەی. <ref name="Hueber10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hueber SD, Weiller GF, Djordjevic MA, Frickey T |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Improving Hox protein classification across the major model organisms |journal=PLOS ONE |بەرگ=٥|issue=5 |bibcode=2010PLoSO...510820H |doi=10.1371/journal.pone.0010820 |pmc=٢٨٧٦٠٣٩|pmid=٢٠٥٢٠٨٣٩|doi-access=free |article-number=e10820}}</ref>]] ئەو پرۆتینانەی کە ئاستێکی بەرزی لێکچوونی زنجیرەییان هەیە بەگشتی وا دادەنرێت کە ئاستێکی بەرزی لێکچوونی کاراییش نیشان بدەن، واتە وا دادەنرێت کە پرۆتینەکانی هۆکس کە هۆمیۆدۆمەینی هاوتایان هەیە تایبەتمەندیی بەستنەوە-بە-دی‌ئێن‌ئەی هاوتایان هەبێت (مەگەر ئەوەی زانرابێت کە زنجیرەی تر کاریگەرییان لەسەر بەستنەوە-بە-دی‌ئێن‌ئەی هەیە). بۆ دەستنیشانکردنی کۆمەڵەی ئەو پرۆتینانەی لە نێوان دوو جۆری جیاوازدا کە ئەگەری زۆرە زۆرترین لێکچوونی کاراییان هەبێت، شێوازەکانی پۆلێنکردن بەکاردەهێنرێن. بۆ پرۆتینەکانی هۆکس، سێ شێوازی پۆلێنکردنی جیاواز هەن: لەسەر بنەمای دەرەنجامگیریی فایڵۆجینی (phylogenetic inference)، لەسەر بنەمای سینتێنی (synteny)، و لەسەر بنەمای لێکچوونی زنجیرەی. شێوازی سینتێنی لە کرمی C. elegansدا سەرکەوتوو نابێت. شێوازی لێکچوون پێویستی بە داتای کەمێک زیاتر هەیە بەڵام دەتوانێت هەموو گرووپەکان شیبکاتەوە جگە لە گرووپی ناوەندی (٦،٧،٨). <ref name="Hueber10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hueber SD, Weiller GF, Djordjevic MA, Frickey T |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Improving Hox protein classification across the major model organisms |journal=PLOS ONE |بەرگ=٥|issue=5 |bibcode=2010PLoSO...510820H |doi=10.1371/journal.pone.0010820 |pmc=٢٨٧٦٠٣٩|pmid=٢٠٥٢٠٨٣٩|doi-access=free |article-number=e10820}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHueberWeillerDjordjevicFrickey2010">Hueber SD, Weiller GF, Djordjevic MA, Frickey T (May 2010). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2876039 "Improving Hox protein classification across the major model organisms"]. ''PLOS ONE''. '''5''' (5) e10820. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2010PLoSO...510820H 2010PLoSO...510820H]. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1371/journal.pone.0010820|10.1371/journal.pone.0010820]]</span>. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2876039 2876039]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20520839 20520839].</cite></ref> دەرەنجامگیریی فایڵۆجینی لەسەر زنجیرەییەکانی هۆمیۆدۆمەین هەروەها بە تەواوی گرووپی ناوەندی شی ناکاتەوە. <ref name="Hueber13">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hueber SD, Rauch J, Djordjevic MA, Gunter H, Weiller GF, Frickey T |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Analysis of central Hox protein types across bilaterian clades: on the diversification of central Hox proteins from an Antennapedia/Hox7-like protein |journal=Developmental Biology |بەرگ=٣٨٣|issue=2 |پەڕەکان=١٧٥–١٨٥|doi=10.1016/j.ydbio.2013.09.009 |pmid=٢٤٠٥٥١٧٤|doi-access=free}}</ref> تێکەڵکردنی لێکچوونی زنجیرە و پەیوەندییە فایڵۆجینییەکانی ئاژەڵەکان ڕێگە بە پۆلێنکردنێکی لۆژیکیتر بۆ گرووپی ناوەندی دەدات. لە کۆمەڵەکردنی زنجیرەکان و کێشانی دەرکەوتنیان لەسەر درەختێکی فایڵۆجینیی جۆرە ئاژەڵەکان، وا دەردەکەوێت کە دوولایەنەی باوباپیرە (ancestral bilaterian) تەنها یەک جۆری جینی ناوەندی هەبووە، کە زۆرترین لێکچوونی هەبووە لەگەڵ Hox7 و Antpی مۆدێرن. هەموو پرۆتینەکانی تر داهێنانی دواتر بوون. <ref name="Hueber13">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hueber SD, Rauch J, Djordjevic MA, Gunter H, Weiller GF, Frickey T |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Analysis of central Hox protein types across bilaterian clades: on the diversification of central Hox proteins from an Antennapedia/Hox7-like protein |journal=Developmental Biology |بەرگ=٣٨٣|issue=2 |پەڕەکان=١٧٥–١٨٥|doi=10.1016/j.ydbio.2013.09.009 |pmid=٢٤٠٥٥١٧٤|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHueberRauchDjordjevicGunter2013">Hueber SD, Rauch J, Djordjevic MA, Gunter H, Weiller GF, Frickey T (November 2013). [[doi:10.1016/j.ydbio.2013.09.009|"Analysis of central Hox protein types across bilaterian clades: on the diversification of central Hox proteins from an Antennapedia/Hox7-like protein"]]. ''Developmental Biology''. '''383''' (2): <span class="nowrap">175–</span>185. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1016/j.ydbio.2013.09.009|10.1016/j.ydbio.2013.09.009]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24055174 24055174].</cite></ref> === بڕبڕەدارەکان === مشک و مرۆڤ ٣٩ جینی هۆکسیان هەیە لە چوار هێشوودا: <ref name="Lappin-1891803">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Lappin TR, Grier DG, Thompson A, Halliday HL |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=HOX genes: seductive science, mysterious mechanisms |journal=The Ulster Medical Journal |بەرگ=٧٥|issue=1 |پەڕەکان=٢٣–٣١|pmc=١٨٩١٨٠٣|pmid=١٦٤٥٧٤٠١}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Scott MP |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ١٩٩٢|سەردێڕ=Vertebrate homeobox gene nomenclature |journal=Cell |بەرگ=٧١|issue=4 |پەڕەکان=٥٥١–٥٥٣|doi=10.1016/0092-8674(92)90588-4 |pmid=١٣٥٨٤٥٩|s2cid=13370372}}</ref> {| class="wikitable" !کۆمەڵە !کڕۆمۆسۆمی مرۆڤ !جین |- |HOXA@ |chromosome 7 |''HOXA1, HOXA2, HOXA3, HOXA4, HOXA5, HOXA6, HOXA7, HOXA9, HOXA10, HOXA11, HOXA13'' |- |HOXB@ |chromosome 17 |''HOXB1, HOXB2, HOXB3, HOXB4, HOXB5, HOXB6, HOXB7, HOXB8, HOXB9, HOXB13'' |- |HOXC@ |chromosome 12 |''HOXC4, HOXC5, HOXC6, HOXC8, HOXC9, HOXC10, HOXC11, HOXC12, HOXC13'' |- |HOXD@ |chromosome 2 |''HOXD1, HOXD3, HOXD4, HOXD8, HOXD9, HOXD10, HOXD11, HOXD12, HOXD13'' |} باوباپیرانی بڕبڕەدارەکان تەنها یەک کۆمەڵە جینی هۆکسیان هەبوو، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Garcia-Fernández J, Holland PW |ڕێکەوت=ئابی ١٩٩٤|سەردێڕ=Archetypal organization of the amphioxus Hox gene cluster |journal=Nature |بەرگ=٣٧٠|issue=6490 |پەڕەکان=٥٦٣–٥٦٦|bibcode=1994Natur.370..563G |doi=10.1038/370563a0 |pmid=٧٩١٤٣٥٣|s2cid=4329696}}</ref> کە لە سەرەتای پەرەسەندنی بڕبڕەدارەکاندا (دووجار) دووبارە بووەوە بەهۆی دووبارەبوونەوەی تەواوی جینۆم بۆ پێکهێنانی چوار کۆمەڵەی جینی هۆکس: Hoxa، Hoxb، Hoxc و Hoxd. لە ئێستادا ڕوون نییە کە ئایا ئەم دووبارەبوونەوانە پێش یان دوای لێکدوورکەوتنەوەی ماسیی لامپری (lampreys) و هاگفیش (hagfish) لە بڕبڕەدارەکانی تر ڕوویانداوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Holland LZ, Ocampo Daza D |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=A new look at an old question: when did the second whole genome duplication occur in vertebrate evolution? |journal=Genome Biology |بەرگ=١٩|issue=1 |doi=10.1186/s13059-018-1592-0 |pmc=٦٢٦٠٧٣٣|pmid=٣٠٤٨٦٨٦٢|doi-access=free |article-number=209}}</ref> زۆربەی چوارپێیەکان چوار کۆمەڵەی HOXیان هەیە، لە کاتێکدا زۆربەی ماسییە تێلیۆستەکان (teleost fish)، لە نێویاندا ماسی زێبرا و مێداکا، حەوت یان هەشت کۆمەڵەی جینی هۆکسیان هەیە بەهۆی دووبارەبوونەوەیەکی تری جینۆم کە لە مێژووی پەرەسەندنیاندا ڕوویداوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Hoegg S, Boore JL, Kuehl JV, Meyer A |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Comparative phylogenomic analyses of teleost fish Hox gene clusters: lessons from the cichlid fish Astatotilapia burtoni |journal=BMC Genomics |بەرگ=٨|issue=1 |doi=10.1186/1471-2164-8-317 |pmc=٢٠٨٠٦٤١|pmid=١٧٨٤٥٧٢٤|doi-access=free |article-number=317}}</ref><ref name="Lappin-18918032">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lappin TR, Grier DG, Thompson A, Halliday HL |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=HOX genes: seductive science, mysterious mechanisms |journal=The Ulster Medical Journal |بەرگ=٧٥|issue=1 |پەڕەکان=٢٣–٣١|pmc=١٨٩١٨٠٣|pmid=١٦٤٥٧٤٠١}}</ref> لە ماسیی زێبرادا، یەکێک لە هەشت کۆمەڵە جینییەکەی هۆکس (کۆمەڵەی Hoxd) هەموو ئەو جینانەی لەدەستداوە کە کۆدی پرۆتین دەکەن، و تەنها یەک جینی وردە-ئاڕ‌ئێن‌ئەی (microRNA) شوێنی کۆمەڵە ڕەسەنەکە نیشان دەدات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Mungpakdee S, Seo HC, Angotzi AR, Dong X, Akalin A, Chourrout D |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Differential evolution of the 13 Atlantic salmon Hox clusters |journal=Molecular Biology and Evolution |بەرگ=٢٥|issue=7 |پەڕەکان=١٣٣٣–١٣٤٣|doi=10.1093/molbev/msn097 |pmid=١٨٤٢٤٧٧٤|doi-access=free}}</ref> لە هەندێک ماسیی تێلیۆستدا، وەکو سەلەمۆن، دووبارەبوونەوەیەکی جینۆمیی زۆر نوێتر ڕوویداوە، کە حەوت یان هەشت کۆمەڵە جینییەکەی هۆکسی دوو هێندە کردووە بۆ پێکهێنانی لایەنی کەم ١٣ کۆمەڵە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Mungpakdee S, Seo HC, Angotzi AR, Dong X, Akalin A, Chourrout D |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Differential evolution of the 13 Atlantic salmon Hox clusters |journal=Molecular Biology and Evolution |بەرگ=٢٥|issue=7 |پەڕەکان=١٣٣٣–١٣٤٣|doi=10.1093/molbev/msn097 |pmid=١٨٤٢٤٧٧٤|doi-access=free}}</ref> تێلیۆستێکی تر، پەپوولەماسیی ئاوی شیرین، لەبری ئەوە لەدەستدانێکی بەرچاوی لە کۆمەڵە جینەکانی HOXدا بەخۆیەوە بینیوە، کە تەنها ٥ هێشووی ماوەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Martin KJ, Holland PW |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Enigmatic orthology relationships between Hox clusters of the African butterfly fish and other teleosts following ancient whole-genome duplication |journal=Molecular Biology and Evolution |بەرگ=٣١|issue=10 |پەڕەکان=٢٥٩٢–٢٦١١|doi=10.1093/molbev/msu202 |pmc=٤١٦٦٩٢٠|pmid=٢٤٩٧٤٣٧٧}}</ref> جەستەی بڕبڕەدارەکان بە هەمان شێوەی مێرووەکان بڕگەبڕگە نییە؛ ئەوان بە تێکڕا زۆر ئاڵۆزترن، کە دەبێتە هۆی ژێرخانێکی زیاتر لە هەیکەلی جەستەیاندا بە بەراورد بە مێرووەکان. جینەکانی HOX کۆنترۆڵی ڕێکخستن و گەشەکردنی زۆرێک لە پێکهاتە سەرەکییەکانی جەستە دەکەن، وەک لەشەخانەکان (somites)، کە بڕبڕەکان و پەراسووەکان، پێستی ڕاستەقینەی (dermis) پێستی پشتەوە، ماسولکە پەیکەرییەکانی پشت، و ماسولکە پەیکەرییەکانی دیواری جەستە و پەلەکان پێکدەهێنن. جینەکانی HOX یارمەتی خانەکانی لەشەخانە دەدەن تا جیاببنەوە بۆ شێوەی دیاریکراوتر و ئاراستەیان دەکەن تا بە شێوەی جیاواز گەشە بکەن بەپێی ئەوەی لە کوێی جەستەدان. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Dale KJ, Pourquié O |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٠|سەردێڕ=A clock-work somite |journal=BioEssays |بەرگ=٢٢|issue=1 |پەڕەکان=٧٢–٨٣|doi=10.1002/(sici)1521-1878(200001)22:1<72::aid-bies12>3.0.co;2-s |pmid=١٠٦٤٩٢٩٣}}</ref> جیاوازییەکی گەورە لە نێوان بڕبڕەدارەکان و بێ‌بڕبڕەکاندا شوێن و چینبەندیی جینەکانی HOXە. میکانیزمە بنەڕەتییەکانی گەشەکردن بە توندی پارێزراون لە نێوان بڕبڕەدارەکاندا لە ماسییەوە تا دەگاتە شیردەرەکان. بەهۆی ئەو ڕاستییەی کە جینەکانی HOX زۆر بە توندی پارێزراون، زۆربەی توێژینەوەکان لەسەر زیندەوەرە مۆدێلە زۆر سادەترەکان کراون، وەک مشک. یەکێک لەو جیاوازییە گەورانەی کە تێبینی کرا کاتێک بەراوردی نێوان مشک و مێشی میوە کرا، بەتایبەتی، پەیوەندی هەیە بە شوێن و چینبەندیی جینەکانی HOX لە ناو جینۆمدا. بڕبڕەدارەکان جینەکانی HOXیان هەیە کە هاوتان لەگەڵ ئەوانەی مێشدا چونکە یەکێکە لە زۆرترین پارێزراوترین جینەکان، بەڵام شوێنەکەی جیاوازە. بۆ نموونە، جینی HOXی زیاتر لە بەشی 5'ی بڕگەی مشکدا هەیە بە بەراورد بە بێ‌بڕبڕەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Mallo M, Wellik DM, Deschamps J |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٠|سەردێڕ=Hox genes and regional patterning of the vertebrate body plan |journal=Developmental Biology |بەرگ=٣٤٤|issue=1 |پەڕەکان=٧–١٥|doi=10.1016/j.ydbio.2010.04.024 |pmc=٢٩٠٩٣٧٩|pmid=٢٠٤٣٥٠٢٩}}</ref> ئەم جینانە هاوتان لەگەڵ دەربڕین لە کلکدا، کە ئەمەش لۆژیکییە چونکە مێشەکان هیچ شتێکیان نییە هاوشێوەی ئەو کلکەی کە هەموو بڕبڕەدارەکان هەیانە. سەرباری ئەوەش، لە زۆربەی بڕبڕەدارەکاندا ٣٩ ئەندام هەن کە دابەشکراون بۆ چوار ڕیزبەندیی جینیی جیاواز و توند (A-D) لەسەر چوار کرۆمۆسۆمی جیاواز، لە کاتێکدا هەشت جینی HOX بە گشتی لە مێشی میوەدا هەن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Daniels LK |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٧٦|سەردێڕ=Rapid in-office and in-vivo desensitization of an injection phobia utilizing hypnosis |journal=The American Journal of Clinical Hypnosis |بەرگ=١٨|issue=3 |پەڕەکان=٢٠٠–٢٠٣|doi=10.1080/00029157.1976.10403798 |pmid=٢٠٠٥}}</ref> کۆمەڵەکان زۆرتر دووبارەبووەوەن (redundant) و ئەگەری کەمترە بازدان دروست بکەن. لە مێشەکاندا، یەک جین دەکرێت بازدانی تێدا ڕووبدات، کە دەبێتە هۆی ئەوەی هاڵتێرێک، کە شتێکی بنەڕەتییە بۆ ئەوەی بتوانن بفڕن، بگۆڕێت بۆ باڵێک، یان شاخکێک ببێت بە قاچێک؛ لە مشکدا، دەبێت دوو بۆ چوار جین لە یەک کاتدا لابرێن بۆ ئەوەی گۆڕانێکی تەواوەتی هاوشێوە ڕووبدات. هەندێک لە توێژەران پێیان وایە کە، بەهۆی دووبارەبوونەوەی (redundancy) پلانی کۆمەڵەی HOXی بڕبڕەدارەکان و زیاتر سنوورداربوونی بە بەراورد بە کۆمەڵەکانی HOXی بێ‌بڕبڕەکان، توانای پەرەسەندنی کۆمەڵەکانی HOXی بڕبڕەدارەکان، لەبەر هەندێک هۆکاری پێکهاتەیی یان کارایی، زۆر کەمترە لە هاوتا بێ‌بڕبڕەکانیان. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Hrycaj SM, Wellik DM |ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Hox genes and evolution |journal=F1000Research |بەرگ=٥|پەڕە=٨٥٩|doi=10.12688/f1000research.7663.1 |pmc=٤٨٦٣٦٦٨|pmid=٢٧٢٣٩٢٨١|doi-access=free}}</ref> ئەم توانای پەرەسەندنە خێرایە بەشێکی لەبەر ئەوەیە کە بێ‌بڕبڕەکان ئەزموونی قۆناغی زۆر قورستری تیشکدانەوەی گونجێنەر و بازدانیان کردووە. زیاتر لە ٢٠ لقی گەورەی بێ‌بڕبڕەکان هێندە بە توندی لە ڕێکخستنی جەستەدا جیاوازن، کە بەشێکی دەگەڕێتەوە بۆ ڕێژەیەکی بەرزی بازدان، کە بە فەرمی وەکو فایلمی (phyla) جیاواز پۆلێن کران. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Suemori H, Noguchi S |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٠|سەردێڕ=Hox C cluster genes are dispensable for overall body plan of mouse embryonic development |journal=Developmental Biology |بەرگ=٢٢٠|issue=2 |پەڕەکان=٣٣٣–٣٤٢|doi=10.1006/dbio.2000.9651 |pmid=١٠٧٥٣٥٢٠|doi-access=free}}</ref> زۆربەی کات پێویستە هەموو جینە پارالۆگەکان (paralogous genes) لەکار بخرێن بۆ ئەوەی هیچ گۆڕانکارییەکی شێوەی ڕووبدات. ئەمەش هۆکارێکە بۆچی بازدانە هۆمیۆتییەکان (homeotic) لە بڕبڕەدارەکاندا زۆر بە دەگمەن دەبینرێن. لە کۆرپەلەی مشکدا، جینەکانی HOX10، کە یەکێکە لەو جینانەی دەکەوێتە بەشی کلکی ئاژەڵەکە، سیستەمی "دروستکردنی-پەراسووی" دەکوژێنێتەوە کاتێک جینەکە چالاک دەبێت. جینەکان چالاکن لە بەشی خوارەوەی پشتدا، کە تێیدا بڕبڕەکان پەراسوویان لێ ناڕوێت، و ناچالاکن لە ناوەڕاستی پشتدا، کە ڕێگە دەدات پەراسووەکان دروست ببن. کاتێک پارالۆگەکانی HOX10 بە شێوەیەکی تاقیکاری ناچالاک دەکرێن، بڕبڕەکانی بەشی خوارەوەی پشت پەراسوویان لێ دەڕوێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Woltering JM |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٢|سەردێڕ=From lizard to snake; behind the evolution of an extreme body plan |journal=Current Genomics |بەرگ=١٣|issue=4 |پەڕەکان=٢٨٩–٢٩٩|doi=10.2174/138920212800793302 |pmc=٣٣٩٤١١٦|pmid=٢٣٢٠٤٩١٨}}</ref> ئەم توێژینەوەیە هانی گەڕانێکی پەرەسەندنیدا بۆ ئەم بازدانانە لە نێوان هەموو ئاژەڵەکاندا. نموونەی ئەمە لە مارمێلکە و مارەکاندایە. لە مارەکاندا، جینەکانی HOX10 توانای بلۆککردنی پەراسووی خۆیان بەو شێوەیە لەدەستداوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Mansfield JH |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=cis-regulatory change associated with snake body plan evolution |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |بەرگ=١١٠|issue=26 |پەڕەکان=١٠٤٧٣–١٠٤٧٤|bibcode=2013PNAS..11010473M |doi=10.1073/pnas.1307778110 |pmc=٣٦٩٦٨٠٦|pmid=٢٣٧٤٩٨٧٠|doi-access=free}}</ref> === ئەمفیۆشەس === ئەمفیۆشەسەکانی وەکو Branchiostoma floridae یەک کۆمەڵە هۆکسیان هەیە کە ١٥ جینی تێدایە، کە ناسراون بە AmphiHox1 تا AmphiHox15.[ <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Holland LZ, Albalat R, Azumi K, Benito-Gutiérrez E, Blow MJ, Bronner-Fraser M, Brunet F, Butts T, Candiani S, Dishaw LJ, Ferrier DE, Garcia-Fernàndez J, Gibson-Brown JJ, Gissi C, Godzik A, Hallböök F, Hirose D, Hosomichi K, Ikuta T, Inoko H, Kasahara M, Kasamatsu J, Kawashima T, Kimura A, Kobayashi M, Kozmik Z, Kubokawa K, Laudet V, Litman GW, McHardy AC, Meulemans D, Nonaka M, Olinski RP, Pancer Z, Pennacchio LA, Pestarino M, Rast JP, Rigoutsos I, Robinson-Rechavi M, Roch G, Saiga H, Sasakura Y, Satake M, Satou Y, Schubert M, Sherwood N, Shiina T, Takatori N, Tello J, Vopalensky P, Wada S, Xu A, Ye Y, Yoshida K, Yoshizaki F, Yu JK, Zhang Q, Zmasek CM, de Jong PJ, Osoegawa K, Putnam NH, Rokhsar DS, Satoh N, Holland PW |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٨|سەردێڕ=The amphioxus genome illuminates vertebrate origins and cephalochordate biology |journal=Genome Research |بەرگ=١٨|issue=7 |پەڕەکان=١١٠٠–١١١١|doi=10.1101/gr.073676.107 |pmc=٢٤٩٣٣٩٩|pmid=١٨٥٦٢٦٨٠}}</ref> === بێ‌بڕبڕەدارەکانی تر === شەش جینی هۆکس بڵاوبوونەتەوە لە جینۆمی Caenorhabditis elegans، کە کرمێکی لوولەییە. <ref name="Balavoine3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر٧=Sean B. Carroll |vauthors=de Rosa R, Grenier JK, Andreeva T, Cook CE, Adoutte A, Akam M, Carroll SB, Balavoine G |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٩|سەردێڕ=Hox genes in brachiopods and priapulids and protostome evolution |journal=Nature |بەرگ=٣٩٩|issue=6738 |پەڕەکان=٧٧٢–٧٧٦|bibcode=1999Natur.399..772D |doi=10.1038/21631 |pmid=١٠٣٩١٢٤١|s2cid=4413694}}</ref> : fig. 3  هایدرا (Hydra) و Nematostella vectensis، کە هەردووکیان لە فایلمی نێداریان (Cnidaria)، چەند جینێکی هۆمیۆبۆکسی هاوشێوەی Hox/ParaHoxیان هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Gauchat D, Mazet F, Berney C, Schummer M, Kreger S, Pawlowski J, Galliot B |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٠|سەردێڕ=Evolution of Antp-class genes and differential expression of Hydra Hox/paraHox genes in anterior patterning |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |بەرگ=٩٧|issue=9 |پەڕەکان=٤٤٩٣–٤٤٩٨|doi=10.1073/pnas.97.9.4493 |pmc=١٨٢٦٢|pmid=١٠٧٨١٠٥٠|doi-access=free}}</ref><ref name="Ryan2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Ryan JF, Mazza ME, Pang K, Matus DQ, Baxevanis AD, Martindale MQ, Finnerty JR |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Pre-bilaterian origins of the Hox cluster and the Hox code: evidence from the sea anemone, Nematostella vectensis |journal=PLOS ONE |بەرگ=٢|issue=1 |bibcode=2007PLoSO...2..153R |doi=10.1371/journal.pone.0000153 |pmc=١٧٧٩٨٠٧|pmid=١٧٢٥٢٠٥٥|doi-access=free |article-number=e153}}</ref> دەربڕینی جینی هۆکس لە براکیۆپۆدەکان (brachiopods)دا لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Gąsiorowski L, Hejnol A |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=''Hox'' gene expression in postmetamorphic juveniles of the brachiopod ''Terebratalia transversa'' |journal=EvoDevo |بەرگ=١٠|biorxiv=10.1101/449488 |doi=10.1186/s13227-018-0114-1 |pmc=٦٣٢٥٧٤٧|pmid=٣٠٦٣٧٠٩٥|doi-access=free |article-number=1}}</ref> ئەنێلیدەکان (annelids)، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Kulakova M, Bakalenko N, Novikova E, Cook CE, Eliseeva E, Steinmetz PR, Kostyuchenko RP, Dondua A, Arendt D, Akam M, Andreeva T |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Hox gene expression in larval development of the polychaetes Nereis virens and Platynereis dumerilii (Annelida, Lophotrochozoa) |journal=Development Genes and Evolution |بەرگ=٢١٧|issue=1 |پەڕەکان=٣٩–٥٤|doi=10.1007/s00427-006-0119-y |pmid=١٧١٨٠٦٨٥|s2cid=7314266}}</ref> و کۆمەڵێک لە نەرمەکرمەکان (molluscs). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Lee PN, Callaerts P, De Couet HG, Martindale MQ |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Cephalopod Hox genes and the origin of morphological novelties |journal=Nature |بەرگ=٤٢٤|issue=6952 |پەڕەکان=١٠٦١–١٠٦٥|bibcode=2003Natur.424.1061L |doi=10.1038/nature01872 |pmid=١٢٩٤٤٩٦٩|s2cid=4317828}}</ref> == جینە ڕێکخراوەکان == جینەکانی هۆکس لە چەندین ئاستدا کاردەکەن لە ناو زنجیرە پلەبەندییەکانی جینی گەشەکردندا: لە ئاستی "جێبەجێکردن"دا ئەوان ڕێکخستنی ئەو جینانە دەکەن کە لە بەرامبەردا ڕێکخستنی تۆڕە گەورەکانی جینەکانی تر دەکەن (وەک ئەو ڕێڕەوە جینییەی کە پەلێک پێکدەهێنێت). هەروەها ڕاستەوخۆ ڕێکخستنی ئەو جینانە دەکەن کە پێیان دەوترێت جینەکانی جێبەجێکار (realisator genes) یان جینە کاریگەرەکان (effector genes) کە لە بەشی خوارەوەی ئەم زنجیرە پلەبەندییانە کاردەکەن بۆ ئەوەی لە کۆتاییدا شانەکان، پێکهاتەکان، و ئەندامەکانی هەر بڕگەیەک پێکبهێنن. بڕگەبوون (Segmentation) پرۆسەگەلێکی وەکو دروستبوونی شێوە جیاکردنەوەی خانە پێشەنگەکان بۆ خانە تایبەتمەندە کۆتاییەکانیان)، یەکگرتنی توندی گرووپەکانی خانە کە چارەنووسی هاوشێوەیان هەیە، داڕشتنی پێکهاتەکان و سنوورەکانی بڕگەکان لە ڕێگەی [[مردنی بەرنامە بۆ داڕێژراوی خانە|مردنی بەرنامە بۆ داڕێژراوی خانەوە]]، و جووڵەی خانەکان لەو شوێنەی کە تێیدا لەدایکدەبن بۆ ئەو شوێنەی کە لە کۆتاییدا کاری تێدا دەکەن، لەخۆدەگرێت، بۆیە جێگەی سەرسوڕمان نییە کە جینە ئامانجەکانی جینەکانی هۆکس هاندەری دابەشبوونی خانە، لکانی خانە، [[مردنی خانە|ئەپۆپتۆسس]] (مردنی خانە)، و کۆچکردنی خانەن. <ref name="Nature Reviews 2005">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Pearson JC, Lemons D, McGinnis W |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Modulating Hox gene functions during animal body patterning |journal=Nature Reviews. Genetics |بەرگ=٦|issue=12 |پەڕەکان=٨٩٣–٩٠٤|doi=10.1038/nrg1726 |pmid=١٦٣٤١٠٧٠|s2cid=256216}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFPearsonLemonsMcGinnis2005">Pearson JC, Lemons D, McGinnis W (December 2005). "Modulating Hox gene functions during animal body patterning". ''Nature Reviews. Genetics''. '''6''' (12): <span class="nowrap">893–</span>904. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1038/nrg1726|10.1038/nrg1726]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16341070 16341070]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:256216 256216].</cite></ref> {| class="wikitable" |+Examples of target genes !'''زیندەوەر''' !جینی ئامانج !'''فرمانی ئاسایی جینی ئامانج''' !'''ڕێکخراوە لەلایەن''' |- | rowspan="5" |'''''مێشی میوە''''' |distal-less |ڕێڕەوی جینی چالاک دەکات بۆ دروستبوونی پەل |ULTRABITHORAX<ref name="ReferenceA">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Vachon G, Cohen B, Pfeifle C, McGuffin ME, Botas J, Cohen SM |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ١٩٩٢|سەردێڕ=Homeotic genes of the Bithorax complex repress limb development in the abdomen of the Drosophila embryo through the target gene Distal-less |journal=Cell |بەرگ=٧١|issue=3 |پەڕەکان=٤٣٧–٤٥٠|doi=10.1016/0092-8674(92)90513-C |pmid=١٣٥٨٤٥٧|s2cid=10977579}}</ref> (represses distal-less) |- |distal-less |ڕێڕەوی جینی چالاک دەکات بۆ دروستبوونی پەل |ABDOMINAL-A<ref name="ReferenceA" /> (represses distal-less) |- |decapentaplegic |دەبێتە هۆی گۆڕانکاری لە شێوەی خانە لە ڕیخۆڵەدا کە پێویستن بۆ هەیکەلی ئاسایی هەناوی |ULTRABITHORAX<ref name="ReferenceB">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Capovilla M, Botas J |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ١٩٩٨|سەردێڕ=Functional dominance among Hox genes: repression dominates activation in the regulation of Dpp |journal=Development |بەرگ=١٢٥|issue=24 |پەڕەکان=٤٩٤٩–٤٩٥٧|doi=10.1242/dev.125.24.4949 |pmid=٩٨١١٥٧٩}}</ref> (activates decapentaplegic) |- |reaper |[[مردنی خانە|مردنی خانەی]]: مردنی ناوخۆیی خانەکان سنووری بڕگەیی دروست دەکات لە نێوان شەویلگەی سەرەوە و خوارەوەی سەردا |DEFORMED<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Lohmann I, McGinnis N, Bodmer M, McGinnis W |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٢|سەردێڕ=The Drosophila Hox gene deformed sculpts head morphology via direct regulation of the apoptosis activator reaper |journal=Cell |بەرگ=١١٠|issue=4 |پەڕەکان=٤٥٧–٤٦٦|doi=10.1016/s0092-8674(02)00871-1 |pmid=١٢٢٠٢٠٣٥|s2cid=17464919 |doi-access=free}}</ref> (activates reaper) |- |decapentaplegic |ڕێگری دەکات لەم گۆڕانکارییانەی سەرەوەی خانە لە ناوچەکانی دواوەدا |ABDOMINAL-B<ref name="ReferenceB" /> (represses decapentaplegic) |- | rowspan="2" |'''مشک''' |EphA7 |لکانی خانە: دەبێتە هۆی یەکگرتنی توندی خانەکان لە بەشی دووری پەلدا کە ئێسکەکانی پەنجە، مەچەک و پاژنە پێکدەهێنن |HOX-A13<ref name="Nature Reviews 2005"/> (activates EphA7) |- |Cdkn1a |سووڕی خانە: جیاکردنەوەی خانەکانی مایەلۆمۆنۆسایت بۆ مۆنۆسایتەکان (خڕۆکە سپییەکانی خوێن)، لەگەڵ وەستانی سووڕی خانە |Hox-A10<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bromleigh VC, Freedman LP |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠|سەردێڕ=p21 is a transcriptional target of HOXA10 in differentiating myelomonocytic cells |journal=Genes & Development |بەرگ=١٤|issue=20 |پەڕەکان=٢٥٨١–٢٥٨٦|doi=10.1101/gad.817100 |pmc=٣١٧٠٠١|pmid=١١٠٤٠٢١٢}}</ref> (activates Cdkn1a) |} == زنجیرە بەهێزکەرەکان کە بە هۆمیۆدۆمەینەکانەوە دەبەسترێنەوە == ئەو زنجیرە دی ئێن ئەی کە پرۆتینی هۆمیۆدۆمەین پێوەی دەبەسترێتەوە زنجیرە نیوکلیۆتایدییەکەی TAAT لەخۆدەگرێت، کە تیایدا Tی کۆتایی 5' گرنگترینە بۆ بەستنەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Developmental Biology|vauthors=Gilbert SF|ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=Sinauer Associates|ژپنک=٠-٨٧٨٩٣-٢٤٣-٧|edition=6th|chapter=The Origins of Anterior-Posterior Polarity: The Homeotic Selector Genes|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK10039/}}</ref> ئەم زنجیرە پارێزراوە لە نزیکەی هەموو ئەو شوێنانەی کە لەلایەن هۆمیۆدۆمەینەکانەوە دەناسرێنەوە، و پێدەچێت ئەو شوێنانە وەک شوێنی بەستنەوەی دی ئێن ئەی جیا بکاتەوە. ئەو جووتە بنکانەی دوای ئەم زنجیرە سەرەتاییە دێن بەکاردەهێنرێن بۆ جیاکردنەوە لە نێوان پرۆتینەکانی هۆمیۆدۆمەین، کە هەموویان شوێنی ناسینەوەی هاوشێوەیان هەیە. بۆ نموونە، ئەو نیوکلیۆتایدەی بەدوای زنجیرە TAATەکەدا دێت لەلایەن ئەو ترشە ئەمینییەوە دەناسرێتەوە کە لە پێگەی ٩ی پرۆتینی هۆمیۆدۆمەیندایە. لە پرۆتینی دایکانەی بیسۆید (maternal protein Bicoid)دا، ئەم پێگەیە لەلایەن لایسینەوە (lysine) گیراوە، کە نیوکلیۆتایدی گوانین (guanine) دەناسێتەوە و پێوەی دەبەسترێتەوە. لە ئەنتێناپێدیادا (Antennapedia)، ئەم پێگەیە لەلایەن گلوتامینەوە (glutamine) گیراوە، کە ئەدینین (adenine) دەناسێتەوە و پێوەی دەبەسترێتەوە. ئەگەر لایسینی ناو بیسۆید جێگۆڕکێی پێبکرێت بە گلوتامین، ئەو پرۆتینەی دروست دەبێت شوێنە [[بەهێزکەر|بەهێزکەرەکانی]] بەستنەوەی ئەنتێناپێدیا دەناسێتەوە. <ref name="Hanes_1989">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Hanes SD, Brent R |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٨٩|سەردێڕ=DNA specificity of the bicoid activator protein is determined by homeodomain recognition helix residue 9 |journal=Cell |بەرگ=٥٧|issue=7 |پەڕەکان=١٢٧٥–٨٣|doi=10.1016/0092-8674(89)90063-9 |pmid=٢٥٠٠٢٥٣|s2cid=22478337 |doi-access=free}}</ref><ref name="Hanes_1991">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Hanes SD, Brent R |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٩١|سەردێڕ=A genetic model for interaction of the homeodomain recognition helix with DNA |journal=Science |شوێن=New York, N.Y. |بەرگ=٢٥١|issue=4992 |پەڕەکان=٤٢٦–٤٣٠|bibcode=1991Sci...251..426H |doi=10.1126/science.1671176 |pmid=١٦٧١١٧٦}}</ref> بەڵام، هەموو ئەو [[هۆکاری لەبەرگرتنەوە|هۆکارەکانی لەبەرگرتنەوە]] کە هۆمیۆدۆمەینیان تێدایە بە شێوەیەکی بنەڕەتی بە هەمان زنجیرەی دی ئێن ئەیەوە دەبەسترێنەوە. ئەو زنجیرەی کە هۆمیۆدۆمەینی پرۆتینێکی هۆکس پێوەی دەبەسترێتەوە تەنها شەش نیوکلیۆتاید درێژە، و زنجیرەکە هێندە کورت بە ڕێکەوت چەندین جار لە سەرانسەری جینۆمدا دەدۆزرێتەوە، زۆر زیاتر لە ژمارەی شوێنە کارا ڕاستەقینەکان. بەتایبەتی بۆ پرۆتینەکانی هۆکس، کە گۆڕانکاری ئەوەندە گەورە لە هەیکەل دروست دەکەن کاتێک بە هەڵە دەردەبڕدرێن، ئەمە ئەو پرسیارە دەوروژێنێت کە چۆن هەریەک لە هۆکارەکانی لەبەرگرتنەوە دەتوانن دەرەنجامی وا دیاریکراو و جیاواز دروست بکەن ئەگەر هەموویان بە هەمان زنجیرە ببەسترێنەوە. یەکێک لەو میکانیزمانەی کە تایبەتمەندێتییەکی گەورەتر بۆ زنجیرەی دی ئێن ئەی دەناسێنێت بە پرۆتینەکانی هۆکس، بەستنەوەیە بە هۆکارە کۆیارمەتیدەرە پرۆتینییەکان (protein cofactors). دوو هۆکاری یارمەتیدەری هۆکس بریتین لە ئیكسترادێنتیکڵ (Extradenticle - Exd) و هۆمۆسۆراکس (Homothorax - Hth). Exd و Hth بە پرۆتینەکانی هۆکسەوە دەبەسترێنەوە و وا بینراوە گۆڕانکاریی پێکهاتەیی لە پرۆتینی هۆکسدا دروست دەکەن کە تایبەتمەندێتییەکەی زیاد دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Mann RS, Lelli KM, Joshi R |ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Hox specificity unique roles for cofactors and collaborators |journal=Current Topics in Developmental Biology |بەرگ=٨٨|پەڕەکان=٦٣–١٠١|doi=10.1016/S0070-2153(09)88003-4 |ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٣٧٤٥٢٩-٣|pmc=٢٨١٠٦٤١|pmid=١٩٦٥١٣٠٢}}</ref> == ڕێکخستنی جینەکانی هۆکس == هەروەک چۆن جینەکانی هۆکس ڕێکخستنی جینەکانی جێبەجێکار (realisator genes) دەکەن، ئەوانیش لە بەرامبەردا خۆیان لەلایەن جینەکانی ترەوە ڕێکدەخرێن. لە مێشی میوە و هەندێک مێروودا (بەڵام زۆربەی ئاژەڵەکان نا)، جینەکانی هۆکس لەلایەن جینەکانی کەلێن (gap genes) و جینەکانی جووت-یاسا (pair-rule genes)ەوە ڕێکدەخرێن، کە ئەوانیش لە بەرامبەردا لەلایەن mRNAی دابینکراو لە دایکەوە ڕێکدەخرێن. ئەمە دەبێتە هۆی دروستبوونی زنجیرەیەک لە هۆکارەکانی لەبەرگرتنەوە: هۆکارە دایکانەییەکان جینەکانی کەلێن یان جووت-یاسا چالاک دەکەن؛ جینەکانی کەلێن و جووت-یاسا جینەکانی هۆکس چالاک دەکەن؛ پاشان، لە کۆتاییدا، جینەکانی هۆکس جینەکانی جێبەجێکار چالاک دەکەن کە وادەکەن بڕگەکانی ناو کۆرپەلە گەشەسەندووەکە گۆڕانی بەسەربێت (differentiate). ڕێکخستن لە ڕێگەی خەستە لێژی پرۆتینەوە (protein concentration gradients) بەدەست دێت، کە پێیان دەوترێت بوارە مۆرفۆجینیکەکان (morphogenic fields). بۆ نموونە، خەستیی بەرزی پرۆتینێکی دایکانە و خەستیی کەمی ئەوانی تر کۆمەڵەیەکی دیاریکراو لە جینەکانی کەلێن یان جووت-یاسا هەڵدەکەن. لە مێشەکاندا، هێڵی ٢ (stripe 2) لە کۆرپەلەدا لەلایەن پرۆتینە دایکانەییەکانی بیسۆید (Bicoid) و هەنجباک (Hunchback)ەوە چالاک دەکرێت، بەڵام لەلایەن پرۆتینەکانی کەلێنی جایەنت (Giant) و کروپڵ (Kruppel)ەوە سەرکوت دەکرێت. بەم پێیە، هێڵی ٢ تەنها لەو شوێنانە دروست دەبێت کە بیسۆید و هەنجباک هەبن، بەڵام نەک لەو شوێنانەی کە جایەنت و کروپڵ هەن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |بەستەری نووسەر٣=Michael S. Levine |vauthors=Small S, Blair A, Levine M |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ١٩٩٢|سەردێڕ=Regulation of even-skipped stripe 2 in the Drosophila embryo |journal=The EMBO Journal |بەرگ=١١|issue=11 |پەڕەکان=٤٠٤٧–٤٠٥٧|doi=10.1002/j.1460-2075.1992.tb05498.x |pmc=٥٥٦٩١٥|pmid=١٣٢٧٧٥٦}}</ref> دەرکەوتووە کە شریتەکانی مایکڕۆ-ئاڕ‌ئێن‌ئەی (MicroRNA) کە لە کۆمەڵەکانی هۆکسدان، جینەکانی هۆکسی پێشەوەتر سەرکوت دەکەن ("دیاردەی باڵادەستیی دواوە" - "posterior prevalence phenomenon")، پێدەچێت بۆ ئەوە بێت کە باشتر نەخشی دەربڕینەکەی ڕێکبخات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Lempradl A, Ringrose L |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٨|سەردێڕ=How does noncoding transcription regulate Hox genes? |journal=BioEssays |بەرگ=٣٠|issue=2 |پەڕەکان=١١٠–١٢١|doi=10.1002/bies.20704 |pmid=١٨٢٠٠٥٢٨|s2cid=53138}}</ref> دەرکەوتووە کە ئاڕ ئێن ئەی کۆدنەکەر (ncRNA) بە زۆری لە کۆمەڵەکانی هۆکسدان. لە مرۆڤدا، لەوانەیە ٢٣١ ئاڕ ئێن ئەی کۆدنەکەر بوونیان هەبێت. یەکێک لەوانە، HOTAIR، بە شێوەی ترانس بێدەنگکردن دەکات (لە کۆمەڵەی HOXCەوە لەبەردەگیرێتەوە و جینە دوای HOXD سەرکوت دەکات) لە ڕێگەی بەستنەوە بە پرۆتینەکانی گرووپی پۆلیکۆمب (Polycomb-group proteins - PRC2). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Rinn JL, Kertesz M, Wang JK, Squazzo SL, Xu X, Brugmann SA, Goodnough LH, Helms JA, Farnham PJ, Segal E, Chang HY |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Functional demarcation of active and silent chromatin domains in human HOX loci by noncoding RNAs |journal=Cell |بەرگ=١٢٩|issue=7 |پەڕەکان=١٣١١–١٣٢٣|doi=10.1016/j.cell.2007.05.022 |pmc=٢٠٨٤٣٦٩|pmid=١٧٦٠٤٧٢٠}}</ref> پێکهاتەی [[کڕۆماتین]] گرنگە بۆ لەبەرگرتنەوە بەڵام هەروەها پێویستی بەوە هەیە کە کۆمەڵەکە لە ناوچەی کرۆمۆسۆمەکە بێتە دەرەوە و ئەڵقە دروست بکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Fraser P, Bickmore W |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=Nuclear organization of the genome and the potential for gene regulation |journal=Nature |بەرگ=٤٤٧|issue=7143 |پەڕەکان=٤١٣–٤١٧|bibcode=2007Natur.447..413F |doi=10.1038/nature05916 |pmid=١٧٥٢٢٦٧٤|s2cid=4388060}}</ref> لە ئاژەڵە باڵاکاندا لە نێویاندا مرۆڤ، ترشی ڕێتینۆیک (retinoic acid) ڕێکخستنی دەربڕینی جیاوازی جینەکانی هۆکس دەکات بە درێژایی تەوەری پێشەوە-دواوە. <ref name="Duester">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Duester G |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Retinoic acid synthesis and signaling during early organogenesis |journal=Cell |بەرگ=١٣٤|issue=6 |پەڕەکان=٩٢١–٩٣١|doi=10.1016/j.cell.2008.09.002 |pmc=٢٦٣٢٩٥١|pmid=١٨٨٠٥٠٨٦}}</ref> ئەو جینانەی لە کۆتاییەکانی 3'ی کۆمەڵەکانی هۆکسدان لەلایەن ترشی ڕێتینۆیکەوە هاندەدرێن کە دەبێتە هۆی دروستبوونی دۆمەینەکانی دەربڕین کە زیاتر بەرەو پێشەوە درێژدەبنەوە لە جەستەدا بە بەراورد بە جینەکانی 5'ی هۆکس کە لەلایەن ترشی ڕێتینۆیکەوە هاننادرێن و دەبنە هۆی دروستبوونی دۆمەینەکانی دەربڕین کە زیاتر لە دواوە دەمێننەوە. پشکنینی چەندایەتیی PCR چەندین ئاراستەی سەبارەت بە هاوهێڵی دەریخستووە: سیستەمەکە لە دۆخی هاوسەنگیدایە و کۆی ژمارەی لەبەرگیراوەکان پشت دەبەستێت بە ژمارەی ئەو جینانەی کە بوونیان هەیە بەپێی پەیوەندییەکی هێڵی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Montavon T, Le Garrec JF, Kerszberg M, Duboule D |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Modeling Hox gene regulation in digits: reverse collinearity and the molecular origin of thumbness |journal=Genes & Development |بەرگ=٢٢|issue=3 |پەڕەکان=٣٤٦–٣٥٩|doi=10.1101/gad.1631708 |pmc=٢٢١٦٦٩٤|pmid=١٨٢٤٥٤٤٨}}</ref> == هاوهێڵی == لە هەندێک زیندەوەردا، بەتایبەتی بڕبڕەدارەکان، جینە جیاوازەکانی هۆکس زۆر نزیک لە یەکتر هەڵکەوتوون لەسەر کرۆمۆسۆم بە شێوەی کۆمەڵ یان هێشوو. ڕیزبەندی جینەکان لەسەر کرۆمۆسۆم هەمان ڕیزبەندیی دەربڕینی جینەکانە لە کۆرپەلە گەشەسەندووەکەدا، کە یەکەم جین لە بەشی پێشەوەی زیندەوەرە گەشەسەندووەکەدا دەردەبڕدرێت. هۆکاری ئەم هاوهێڵییە هێشتا بە تەواوی لێی تێنەگەیشتوون، بەڵام دەکرێت پەیوەندی هەبێت بە چالاکبوونی جینەکانی هۆکس لە ڕیزبەندییەکی کاتیدا لە ڕێگەی کرانەوەی پلەبەپلەی کڕۆماتین بە درێژایی کۆمەڵەیەک جین. == مێژوو == جینەکانی هۆکس بەم شێوەیە ناونراون چونکە بازدان تیایاندا دەبێتە هۆی گۆڕانکارییە هۆمیۆتییەکان. گۆڕانکارییە هۆمیۆتییەکان بۆ یەکەمجار لەلایەن ویلیام بەیتسۆن (William Bateson) لە ساڵی ١٨٩٤ دەستنیشان و لێکۆڵینەوەیان لەسەر کرا، کە زاراوەی "هۆمیۆسیس - homeosis"ی داهێنا. دوای دووبارە دۆزینەوەی بنەما بۆماوەییەکانی [[گریگۆر مەندل|مەندڵ]]، بەیتسۆن و کەسانی تر تێگەیشتن کە هەندێک نموونەی هۆمیۆسیس لە ئەندامەکانی گوڵ و پەیکەری ئاژەڵدا دەکرێت بگەڕێندرێتەوە بۆ گۆڕانکاری لە جینەکاندا. بەڵگەی یەکلاکەرەوە بۆ بنەمایەکی بۆماوەیی بۆ هەندێک گۆڕانکاریی هۆمیۆتی دۆزرایەوە لە ڕێگەی جیاکردنەوەی بازدراوە هۆمیۆتییەکان. یەکەم بازدراوی هۆمیۆتی لەلایەن کالڤین بریدجز (Calvin Bridges) لە تاقیگەکەی تۆماس هانت مۆرگان (Thomas Hunt Morgan) لە ساڵی ١٩١٥ دۆزرایەوە. ئەم بازدراوە دووبارەبوونەوەیەکی نیمچەیی سنگ نیشان دەدات و بۆیە ناوی نرا بیسۆراکس (Bithorax - bx). بڕگەی سێیەمی سنگی (T3) دەگۆڕێت بەرەو بڕگەی دووەم (T2). بیسۆراکس بە شێوەیەکی خۆبەخۆ لە تاقیگەدا سەریهەڵدا و لەو کاتەوە بە بەردەوامی وەک نموونەیەکی تاقیگە پارێزراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Master Control Genes in Development and Evolution: The Homeobox Story|vauthors=Gehring WJ|ڕێکەوت=١٩٩٨|بڵاوکەرەوە=Yale University Press}}</ref> توێژینەوە بۆماوەییەکانی مۆرگان و ئەوانی تر بنەمایان دروستکرد بۆ شیکارییە سیستەماتیکییەکانی ئێدوارد بی. لیویس (Edward B. Lewis) و تۆماس کاوفمان (Thomas Kaufman)، کە پێناسەی سەرەتاییان بۆ زۆرێک لە جینە هۆمیۆتییەکانی کۆمەڵەکانی بیسۆراکس و ئەنتێناپێدیا دابین کرد، و هەروەها نیشانیان دا کە فینۆتایپە بازدراوەکانی زۆربەی ئەم جینانە دەکرێت بگەڕێندرێنەوە بۆ کەموکوڕی نەخشدانان لە پلانی جەستەی کۆرپەلەدا. [[ئێدوار لویس|Ed Lewis]], [[کریستیانە نوسلاین ڤۆلھارد|Christiane Nüsslein-Volhard]] و [[ئیریک فیشاوس|Eric F. Wieschaus]] 15 جینی گرنگی <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Nüsslein-Volhard C, Wieschaus E |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ١٩٨٠|سەردێڕ=Mutations affecting segment number and polarity in Drosophila |journal=Nature |بەرگ=٢٨٧|issue=5785 |پەڕەکان=٧٩٥–٨٠١|bibcode=1980Natur.287..795N |doi=10.1038/287795a0 |pmid=٦٧٧٦٤١٣|s2cid=4337658}}</ref> دیاریکردنی هەیکەلی جەستە و دروستبوونی بەشەکانی جەستەی مێشوولەی میوە لە ساڵی [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|1980]] دەستنیشان کرد و پۆلێنیان کرد لە ساڵی ١٩٩٥. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1995/illpres/|سەردێڕ=Nobel Prize in Physiology or Medicine 1995 |وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٣، هۆمیۆبۆکس بە شێوەیەکی سەربەخۆ لەلایەن توێژەرانەوە لە دوو تاقیگەدا دۆزرایەوە: ئێرنست هافن، مایکڵ لیڤین، و ویلیام مەکگینیس (لە تاقیگەکەی واڵتەر گێرینگ لە زانکۆی بازل، سویسرا) و ماتیۆ پی. سکۆت و ئەیمی وێنەر (لە تاقیگەکەی تۆماس کاوفمان لە زانکۆی ئیندیانا لە بلومینگتۆن). == توێژینەوە == جینەکانی هۆکس ڕۆڵی زۆر گرنگ دەبینن لە گەشەکردنی پێکهاتەکانی وەک پەلەکان، سییەکان، کۆئەندامی دەمار، و چاوەکان. وەک تی. ئاڕ. لاپین و هاوکارەکانی لە ساڵی ٢٠٠٦دا تێبینیان کرد، "پاراستنی پەرەسەندنی بوارێکی بێ‌سنوور دابین دەکات بۆ لێکۆڵینەوەی تاقیکاری لەسەر کۆنترۆڵی کارایی تۆڕی جینی هۆکس کە تێگەیشتنی گرنگ بۆ نەخۆشییەکانی مرۆڤ دابین دەکات." لە داهاتوودا، دەتوانرێت توێژینەوەی زیاتر بکرێت لە لێکۆڵینەوە لە ڕۆڵی جینەکانی هۆکس لە شێرپەنجەی خوێن و شێرپەنجەدا (وەک شیرپەنجەی پەردەی هێلکەدان). <ref name="Lappin-1891803">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Lappin TR, Grier DG, Thompson A, Halliday HL |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=HOX genes: seductive science, mysterious mechanisms |journal=The Ulster Medical Journal |بەرگ=٧٥|issue=1 |پەڕەکان=٢٣–٣١|pmc=١٨٩١٨٠٣|pmid=١٦٤٥٧٤٠١}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLappinGrierThompsonHalliday2006">Lappin TR, Grier DG, Thompson A, Halliday HL (January 2006). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1891803 "HOX genes: seductive science, mysterious mechanisms"]. ''The Ulster Medical Journal''. '''75''' (1): <span class="nowrap">23–</span>31. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1891803 1891803]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16457401 16457401].</cite></ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == خوێندنەوەی زیاتر == * {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Developmental Biology|vauthors=Hunt P|بڵاوکەرەوە=Elsevier|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٩٣٨-٨١٦-٠|veditors=Bittar EE|chapter=The Function of Hox Genes|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I4EAA453yjMC&pg=PA261}} * Fatim {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 8yx6yjnienswia0pl8938yiku451dyl 0 297517 1598686 1598304 2026-07-05T16:18:15Z 1silent scientist 51740 /* سەرچاوەکان */ 1598686 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''کۆمەڵکوژیی لجێ''' لە ٢٠ تا ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ لە شارۆچکەی کوردی [[لجێ]] لە [[پارێزگای ئامەد]] لە [[ھەرێمی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات]] لە [[باکووری کوردستان]] ڕوویدا. [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا]] لایەنی کەم ٣٠ ھاووڵاتی مەدەنییان کوشت. ==پێشینە== گرژییەکانی نێوان [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا]] و پەکەکە لە دەوروبەری لجێ لە ماوەی تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ ڕووی لە زیادبوون کرد.<ref name=HRW1/> لە ماوەی سەرەتای مانگەکەدا، شەڕکەرانی [[پەکەکە]] دوو کرێکاریان ڕفاند و ئاگریان لە [[خوێندنگە]]یەک لە قەزاکە بەردا،<ref name=marcus>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Marcus|یەکەم=Aliza|سەردێڕ=Blood and Belief: The PKK and the Kurdish Fight for Independence|بڵاوکەرەوە=NYU Press|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٠٧|پەڕەکان=٢٢١|ژپنک=٩٧٨٠٨١٤٧٩٦١١٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=V1uhlcKklRYC&q=lice+1993+turkey&pg=PA221}}</ref> و دەنگی تەقە لە شارۆچکەکە بیسترا.<ref name=HRW1/> لە ١٤ی تشرینی یەکەمدا، چەکدارانی پەکەکە ھێرشیان کردە سەر ترانسفۆرمەرێکی [[کارەبا]] لە دەرەوەی شارۆچکەکە.<ref name=HRW1/> ھەر لەو ڕۆژەدا، یەکەکانی سوپای تورکیا ھەموو پەیوەندییەکانی نێوان پایتەختی قەزا کوردنشینەکە، کە ئەو کاتە نزیکەی ١٠،٠٠٠ دانیشتووان لەخۆگرتبوو، لەگەڵ دەوروبەری پچڕاند،<ref name=gunes>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gunes|یەکەم=Cengiz|سەردێڕ=The Kurdish National Movement in Turkey: From Protest to Resistance|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠١٢|پەڕەکان=١٣١|ژپنک=٩٧٨٠٤١٥٦٨٠٤٧٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=z06DsUbt9NIC&q=lice+1993+turkey&pg=PA131}}</ref> کە لە ساڵانی پێشوودا وێرانییەکی زۆری بەخۆیەوە بینیبوو کاتێک سوپای تورکیا گوندەکانی ڕووخاند و دارستانەکانی نزیکی سووتاند بە مەبەستی ڕێگریکردن لە پەناگەی چەکدارانی پەکەکە کە لە ناوچەکەدا چالاک بوون.<ref name="kinzerNYT">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1999/05/11/world/turkey-has-tight-rein-on-kurd-center.html|سەردێڕ=Turkey Has Tight Rein on Kurd Center|دوایین=Kinzer|یەکەم=Steven|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ١٩٩٩|ئیش=New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> بەرپرسانی [[حکوومەتی تورکیا]] بانگەشەی ئەوەیان کرد کە ١٢ چەکداری پەکەکە لە پێکدادانەکاندا لەگەڵ سەربازانی تورکیا لە لجێ لە ١٧ی تشرینی یەکەم کوژراون، ھەرچەندە ھیچ وردەکارییەکی زیاتر نەدرا و لەلایەن سەرچاوە کوردییەکانەوە ھیچ ڕاپۆرتێک نەدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1993/10/18/world/turks-war-with-kurds-reaches-a-new-ferocity.html|سەردێڕ=Turks' War With Kurds Reaches a New Ferocity|دوایین=Cowell|یەکەم=Alain|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٣|ئیش=New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> ==ڕووداوەکان== لە ٢٢<ref name="HRW2"/><ref name=HDNoct22/><ref name=LAT10-23-93/> (کە ھەندێک جار بە ھەڵە بە ٢٠<ref name=HRW1/> ڕاپۆرت کراوە)ی تشرینی یەکەم، [[سەرتیپ (پلەی سەربازی)|سەرتیپ]] بەختیار ئایدن، فەرماندەی ناوچەییی جەندەرمەی تورکیا لە [[ئامەد]]، لەژێر بارودۆخێکی «نادیار»دا<ref name=HRW1/> تەقەی لێکرا و کوژرا؛<ref name="HRW2">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Turkey: Violations of Free Expression in Turkey|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch|editor=Human Rights Watch|ساڵ=١٩٩٩|پەڕەکان=[https://archive.org/details/turkeyviolations٠٠cpan/page/٥٨ ٥٨]|ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٤٣٢-٢٢٦-٥|ناونیشان=https://archive.org/details/turkeyviolations00cpan|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|وتەگێڕانەوە=lice 1993 turkey.}}</ref> سەرچاوە تورکییەکان باس لەوە دەکەن کە ئەو لە کاتی پێکدادانی چەکداریدا کوژراوە کە بووەتە ھۆی کوژرانی ١٦ کەسی تر.<ref name=HDNoct22/> ئەو باڵاترین فەرماندەی تورکیا بوو کە لە نۆ ساڵی یەکەمی جەنگەکەدا کوژرابێت.<ref name=LAT10-23-93/> ھەرچەندە پەکەکە دەستوەردانی لە تیرۆرکردنەکەدا ڕەتکردەوە بەو پاساوەی کە نایەوێت ھێرشی تۆڵەسەندنەوە بورووژێنێت کە ببێتە ھۆی کوژرانی مەدەنییەکان،<ref name=HRW1/> میدیاکانی دەوڵەت مردنی ئایدنیان خستە ئەستۆی گرووپەکە،<ref name=LAT10-23-93>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-10-23-mn-48673-story.html|سەردێڕ=Kurdish Guerrillas Kill Turkish Military Commander|دوایین=AP|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٣|ئیش=Los Angeles Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> و سوپای تورکیا دوای ماوەیەکی کەم دەستی بە ئۆپراسیۆنێک کرد دژی شارۆچکەکە. بەم شێوەیە کۆمەڵکوژییەکە وەک ھێرشێکی تۆڵەسەندنەوەی ئەگەری بۆ مردنی ژەنەڕاڵەکە بینراوە.<ref name=marcus/><ref name="HRW2"/> بەگوێرەی چاودێری مافەکانی مرۆڤ، ئەم ڕووداوە یەکێکە لە خراپترین پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ کە لەلایەن [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا]] لە کاتی [[ناکۆکیی تورکیا و پەکەکە|ململانێی تورکیا و کورد]] لە ساڵی ١٩٩٣ ئەنجام دراوە.<ref name=HRW1>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ron|یەکەم=James|سەردێڕ=Weapons Transfers and Violations of the Laws of War in Turkey|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch|ساڵ=١٩٩٥|پەڕەکان=١٢٠–١٢١|ژپنک=٩٧٨١٥٦٤٣٢١٦١٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=b99dfVMJNRMC&q=lice+1993+turkey&pg=PA120}}</ref> لەو شتەی کە چاودێری [[مافەکانی مرۆڤ]] ناوی بردووە بە بەکارھێنانی ھێز «بە شێوەیەکی نادادی زۆر»<ref name="HRW1"/>، سەربازانی تورکیا بە شێوەیەکی سیستم بە ناو شارۆچکەکەدا جووڵانەوە، بە شێوەیەکی ھەڕەمەکی تەقەیان لە مەدەنییەکان دەکرد کە زۆربەیان کورد بوون و ھەم بینا نیشتەجێبوونەکان و ھەم بینا بازرگانییەکانیان وێران کرد.<ref name=HRW1/><ref name=marcus/><ref name=HRW2/> تا کۆتایی ٢٣ی تشرینی یەکەم، لانیکەم<ref name=marcus/><ref name=HRW2/> ٣٠ دانیشتوو کوژرابوون و سەدانی تریش بریندار بوون، لە کاتێکدا بەپێی دامەزراوەی مافەکانی مرۆڤی تورکیا، کە لجێی بە «وێرانکراو و سووتاو» وەسف کردووە، نزیکەی ٤٠١ خانوو و ٢٤٢ کارگەی بازرگانی وێران کراون.<ref name=HRW1/> بەڵام زیانێکی کەم بەر بیناکانی دەوڵەت کەوتووە.<ref name=HRW1/> ==پاشھاتەکان== [[ڕامیار]]انی تورک—لە نێویاندا سەرۆک وەزیران [[تانسو چیلەر]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jongerden|یەکەم=Joost|سەردێڕ=The Settlement Issue in Turkey and the Kurds: An Analysis of Spatial Policies, Modernity and War|بڵاوکەرەوە=BRILL|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|پەڕەکان=٩٣|ژپنک=٩٧٨-٩٠٠٤١٥٥٥٧٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ME5oLvCd088C&q=lice+1993+turkey&pg=PA93}}</ref>—لەلایەن سوپاوە ڕێگرییان لێ کرا لە سەردانیکردنی شارۆچکەکە لە ھەفتەکانی دوای ھێرشەکەدا،<ref name=marcus/> و نیوەی<ref name=HRW1/> دانیشتووانی سڤیل بە خێرایی شارۆچکەکەیان جێھێشت.<ref name=marcus/> خەلیل نەبیلەر، ڕۆژنامەنووسێکی تورک بۆ ڕۆژنامەی «[[جمھوریەت (ڕۆژنامە)|جومھووریەت]]»ی بنکە لە [[ئەستەمبوڵ]]، توانی دوای ئۆپراسیۆنەکە بچێتە ناو [[لجێ]] و وتی کە [[شەڕی شرنەخ]] لە بەراورددا «بێتاوان» دەردەکەوت، و ڕای گەیاند کە شارۆچکەکە بە کردەوە بووەتە «نەبوو».<ref name=HRW1/> لە درێژەی ساڵی دواتردا، ئۆپراسیۆنی ھاوشێوە دژی گوند و شارۆچکە کوردنشینەکانی تری ناوچەکە ئەنجام دران، کە بووە ھۆی ئاوارەبوونی بەکۆمەڵی دانیشتووانی سڤیل.<ref name=marcus/> تا ساڵی ١٩٩٥، «بە دەگمەن گوندێکی ئاوەدان مابوو» لە [[لێجێ]] و قەزای دراوسێی [[کولپ، تورکیا|کولپ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://igitur-archive.library.uu.nl/let/2007-0320-200744/bruinessen_94_forced_evacuations.pdf|سەردێڕ=FORCED EVACUATIONS AND DESTRUCTION OF VILLAGES IN DERSIM (TUNCELI), AND WESTERN BINGÖL, TURKISH KURDISTAN SEPTEMBER-NOVEMBER 1994|دوایین=van Bruinessen|یەکەم=M.M.|ساڵ=١٩٩٥|بڵاوکەرەوە=Universiteit Utrecht|پەڕەکان=١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131029195329/http://igitur-archive.library.uu.nl/let/2007-0320-200744/bruinessen_94_forced_evacuations.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مەبەست لەو جۆرە ھێرشانە ترساندنی دانیشتووانی کورد بوو بۆ ئەوەی یارمەتیی [[پەکەکە]] نەدەن یان بە پێچەوانەوە بەشداری لە «چالاکیی لایەنگری کورد»دا نەکەن،<ref name=gunes/> بەمەش گرووپی یاخیبوو لە بنکەکانی پاڵپشتی ناوخۆیی خۆیان دابڕان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=White|یەکەم=Paul J.|سەردێڕ=Remaking the Middle East|editor=Paul J. White, William S. Logan|بڵاوکەرەوە=Berg|شوێن=Oxford|ساڵ=١٩٩٧|پەڕەکان=٢٤٥|chapter=10 (Turkey: From Total War to Civil War)|ژپنک=٩٧٨١٨٥٩٧٣١٦٨٠|chapter-url=https://books.google.com/books?id=OTJYl_umERwC&q=lice+1993+turkey&pg=PA245}}</ref> لە ئایاری ١٩٩٩، سێ مانگ دوای دەستگیرکردنی ڕێبەری [[پەکەکە]] [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]]، ستیڤن کینزەر ڕۆژنامەنووسی نیویۆرک تایمز توانی بە مۆڵەتی فەرمی سەردانی شارۆچکەکە بکات. بەپێی ڕاپۆرتەکەی، تەنھا نزیکەی ١،٠٠٠ کەس لە دانیشتووانە بنەڕەتییەکە تا ئێستاش لە [[لێجێ]] دەژین، کە زۆربەی بەشەکانی دووبارە ئاوەدان کرابوونەوە. ئەو ئاوارەانەی کە بە زۆرەملێ لە شوێنەکانی تری ناوچەکەوە ئاوارە ببوون، لەوێ نیشتەجێ کرابوونەوە، بەمەش ژمارەی دانیشتووان گەیشتە ٦،٠٠٠ کەس؛ نزیکەی ھەموو دانیشتووانەکە، چ کۆن و چ نوێ، کورد بوون. زۆرێک لە پیاوانی پێگەیشتوو بەبێ ویستی خۆیان وەک [[سیستمی پاسەوانانی گوند|«پاسەوانانی گوند»]] خراونەتە خزمەتەوە، و ھەڕەشەی زیندانییان لێ کراوە ئەگەر خزمەت نەکەن. سەربازگەیەکی گەورە قەدەغەی ھاتوچۆی توندی بەسەر شارۆچکەکەدا سەپاندبوو و خۆراک و پێداویستییەکانی بۆ خەڵکی ناوچەکە بە توندی بەش دەکرد بۆ ئەوەی ڕێگرییان لێ بکات پاشماوەی خۆراک بدەنە [[پەکەکە]]ی زۆر لاوازبوو. سەرەڕای ترسی ئاشکرایان لە ھێزە ئەمنییەکان، کینزەر ئاماژەی بەوە کردووە کە دانیشتووانەکە ڕوانگەیەکی سەرکەشانەی بێدەنگیان پاراستووە. کاندیدێکی غائیب لە [[پارتی دیموکراسیی گەل]]<ref>کە لە ساڵی ٢٠٠٣ لەلایەن دەسەڵاتدارانی تورکەوە وەک بەرەیەکی بانگەشەکراوی پەکەکە قەدەغە کرا</ref> کە لایەنگری کورد بوو، لە ھەڵبژاردنەکانی دواییی سەرۆکایەتیی شارەوانی لە [[لێجێ]] سەرکەوتنی بەدەستھێنابوو؛ دانیشتووان بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە ھێزە ئەمنییەکان بەشەخۆراکی ئەو کەس و خێزانانەیان بڕیوە کە گومانیان لێ دەکرێت دەنگیان بەو پارتە دابێت.<ref name="kinzerNYT"/> ===کەیسە یاسایییەکان=== لە ساڵی ١٩٩٩، کۆمیسیۆنی ئەورووپی بۆ مافەکانی مرۆڤ کەیسی «ئایدەر و ئەوانی تر دژی تورکیا» (ژمارە ٢٣٦٥٦/٩٤)ی کە لەلایەن ڕزگاربووە ئاوارەکانی ھێرشەکەوە تۆمارکرابوو، گواستەوە بۆ دادگای ئەورووپی بۆ مافەکانی مرۆڤ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://echr.coe.int/Documents/CLIN_1999_10_11_ENG_815327.pdf|سەردێڕ=INFORMATION NOTE No. 11 on the case-law of the Court |بڵاوکەرەوە=European Court of Human Rights|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ١٩٩٩|پەڕەکان=٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤، دادگاکە بڕیاری دا کە تورکیا «ماددەکانی ٣، ٨ و ١٣ و ماددەی ١ی پرۆتۆکۆڵی ژمارە ١»ی ڕێککەوتننامەی ئەورووپی بۆ مافەکانی مرۆڤی پێشێل کردووە بەھۆی «لەناوبردنی سەروەت و سامان و ماڵ و حاڵ لەلایەن ھێزە ئەمنییەکان و نەبوونی چارەسەرێکی کاریگەر»؛<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://echr.coe.int/Documents/CLIN_2004_01_60_ENG_815412.pdf|سەردێڕ=INFORMATION NOTE No. 60 on the case-law of the Court|بڵاوکەرەوە=European Court of Human Rights|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٤|پەڕەکان=١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> بڕیارەکە لە نیسانی ٢٠٠٤دا بوو بە کۆتایی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://echr.coe.int/Documents/CLIN_2004_04_63_ENG_815400.pdf|سەردێڕ=INFORMATION NOTE No. 63 on the case-law of the Court|بڵاوکەرەوە=European Court of Human Rights|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٤|پەڕەکان=٣٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣، ٨ەمین دادگای باڵای تاوانەکانی ئامەد، تانەنامەی دژی ژەنەڕاڵی خانەنشینکراو ئەشرەف ھاتیپئۆغڵو و لیوا توونای یانارداغ بۆ کوشتنی عەمید ئایدن پەسەند کرد—دوو دەیە دوای ڕووداوەکان و یەک ڕۆژ پێش ئەوەی ماوەی بەسەرچوونی یاسایی بۆیان کۆتایی بێت. ھاتیپئۆغڵو کە لەو کاتەدا فەرماندەی لیوای جەندرمە بووە لە ئامەد، تۆمەتبار کراوە بە «کوشتنی بە مەبەست، ھاندانی یاخیبوون و کوشتن لە کۆمەڵگەدا، و ڕێکخستن بۆ ئەنجامدانی تاوان»، سزای زیندانی ھەتاھەتایی ڕووبەڕوو دەبێتەوە، لە کاتێکدا یانارداغ سزای ٢٤ ساڵ زیندانی ڕووبەڕوو دەبێتەوە.<ref name=HDNoct22>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/case-opened-into-murder-of-turkish-general-20-years-on.aspx?pageID=238&nID=56676&NewsCatID=341|سەردێڕ=Case opened into murder of Turkish general 20 years on|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Hürriyet Daily News|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> [[ڕەمزیە تۆسون]]، جێگری پارتی ڕامیاریی [[پارتی دیموکراسیی گەلان|ھەدەپە]]، پرسیارێکی پەرلەمانی لەبارەی دانپێدانانەکانی ئەفسەرێکی پێشووی ھەواڵگری سەبارەت بە کۆمەڵکوژییەکە پێشکەش کرد. ئەو لە [[وەزارەتی دادی تورکیا|وەزیری دادی تورکیا]] [[عەبدولحەمید گوول]]ی پرسی ئایا بانگەشەکان ڕاستن و ئایا باشبووغ پەیوەندی بە ژیتەمەوە ھەیە (ڕێکخراوێکی سەربازیی نا فەرمی کە تا ئێستا بە فەرمی دانی پێدا نەنراوە، بەڵام لەلایەن سەرۆک وەزیرانی پێشووی تورکیاوە بوونی پشتڕاستکراوەتەوە). ھەروەھا پرسیاری کرد ئایا لێکۆڵینەوە لەو بانگەشانە دەکرێتەوە یان نا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=New confessions about 1993 Lice massacre on parliamentary agenda|ناونیشان=https://bianet.org/english/law/249573-new-confessions-about-1993-lice-massacre-on-parliamentary-agenda|وێبگە=Bianet}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|تورکیا|دەیەی ١٩٩٠}} [[پۆل:ناکۆکیی تورکیا و پەکەکە]] [[پۆل:چەوساندنەوەی کوردەکان لە تورکیا]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر]] [[پۆل:کۆمەڵکوژییەکانی کوردەکان]] 519hylykiyzccnauxbgvdru7t14ewr9 0 297524 1598689 1598371 2026-07-05T16:20:07Z 1silent scientist 51740 /* سەرچاوەکان */ 1598689 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''کۆمەڵکوژیی بەراسۆر''' ({{Langx|tr|Başbağlar Katliamı}}) ئەو ناوەیە کە لە ٥ی تەممووزی ١٩٩٣ لە گوندی [[بەراسۆر]] (کە دواتر سووتێنرا)، کۆمەڵکوژییەک بوو لە [[پارێزگای ئەرزنگان]]ی [[باکووری کوردستان]] لە سەردەمی [[سەربزێوییەکانی کورد لە تورکیا|ململانێی کورد و تورکیادا]]، ٣٣ ھاووڵاتی مەدەنی کوژران. لە کاتێکدا ھێرشەکە لە سەرەتادا دەگەڕێتەوە بۆ [[پارتی کرێکارانی کوردستان]]، بەڵام ئەیحان چەرکین، سەربازی پێشووی ھێزە تایبەتەکانی تورکیا بانگەشەی ئەوەی کرد کە [[دەوڵەتی قووڵ لە تورکیا]] لە پشت ئەو کۆمەڵکوژییەوەیە. بەڵام دواتر وتی کە ھەموو بانگەشەکانی «تەنھا پێشبینین». <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://m.bianet.org/bianet/print/133457-katliam-degil-ongoruymus|سەردێڕ=Katliam Değil "Öngörüymüş"}}</ref> سەرۆکی پەکەکە، [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]] لە کاتی زیندانیدا ڕای گەیاند کە کۆمەڵکوژی لەلایەن ئەندامێکی پەکەکە بە ناوی ڕەمزی «د. باران» ئەنجامدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-44722856|سەردێڕ=Başbağlar Katliamı: 29 yıl önce Erzincan'ın Kemaliye ilçesine bağlı köyde neler yaşandı? |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=BBC News Türkçe |زمان=tr}}</ref> ==ڕووداو== دەسەڵاتدارانی [[تورکیا]] بانگەشەی ئەوەیان کرد کە نزیکەی ١٠٠ چەکداری بە توندی چەکدار بە ناو گوندەکەدا بڵاو بوونەتەوە، ھەموو دانیشتووانی مەدەنییان بۆ گۆڕەپانی گوندەکە ڕاکێشاوە و خانوو و موڵک و ماڵیان سووتاندوون. دوای کاتژمێرێک لە دانیشتنی پڕوپاگەندە، دەیان پیاوی گوندەکە لەبەردەم خێزانەکانیاندا کوژران. پاشان چەکدارەکان دەستیان کرد بە ئاگربەردان لە تەواوی گوندەکە. ٢١٤ خانوو، [[خوێندنگە]]یەک، مزگەوتێک، کلینیکێک و ناوەندێکی کۆمەڵایەتی سووتێنران.<ref>[http://www.haber10.com/haber/129118/ "Başbağlar da 15 yıldır adalet bekliyor"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002103210/http://www.haber10.com/haber /129118/ |date=2 October 2011 }}, Haber10, 6 July 2008. URL access date: 7 July 2008.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dailysabah.com/nation/2016/07/05/basbaglar-one-of-pkks-bloodiest-massacres-remembered|سەردێڕ=Başbağlar, one of PKK's bloodiest massacres, remembered|وێبگە=Daily Sabah|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160708151056/http://www.dailysabah.com/nation/2016/07/05/basbaglar-one-of-pkks-bloodiest-massacres-remembered|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆمەڵکوژیی «بەراسۆر» بە یەکێک لە خوێناویترین کوشتارە بەکۆمەڵەکان لە مێژووی پەکەکەدا دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/Default.aspx?pageID=438&n=sorrow-of-basbaglar-massacre-will-not-be-forgotten-says-minister-2010-07-05|سەردێڕ=Turkish minister remembers victims of Başbağlar massacre|وێبگە=Hürriyet Daily News|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> ==لێکۆڵینەوە== گوایە نزیکەی بیست کەس وەک بەشێک لە لێکۆڵینەوەکە دەستگیرکراون، کە تێیدا دوو کەس زیندانی کران و سزای [[زیندانی ھەتاھەتایی]]یان بەسەردا سەپێندرا بەھۆی ئەوەی ئەندامی پەکەکە بوون. دەسەڵاتدارانی تورکیا بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە ھەرچەندە دیارە پەکەکە بەرپرسیارێتی ھێرشەکەی گرتووەتە ئەستۆ، بەڵام لە کاتی لێپرسینەوەکاندا، ڕێبەری زیندانیکراوی پەکەکە [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]] ڕای گەیاند کە ئاگاداری ڕووداوەکە نەبووە و ڕای گەیاند کە ئەندامێکی پەکەکە بە ناوی ڕەمزی دکتۆر باران بەرپرسیار بووە لە ڕووداوەکە. لە ساڵی ١٩٩٨ کەیسەکە داخرا.<ref>[http://www.radikal.com.tr/1998/10/24/turkiye/bas.html "Başbağlar'da geç gelen adalet" (Late justice at Başbağlar)], [[Radikal]], 24 October 1998. URL access date: 7 July 2008.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dailysabah.com/nation/2016/07/05/basbaglar-one-of-pkks-bloodiest-massacres-remembered|سەردێڕ=Başbağlar, one of PKK's bloodiest massacres, remembered|وێبگە=Daily Sabah|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160708151056/http://www.dailysabah.com/nation/2016/07/05/basbaglar-one-of-pkks-bloodiest-massacres-remembered|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==پەرچەکردارەکان== لە ٥ی تەممووزی ٢٠١٠، وەزیری تورک [[فاروق چەلیک]] سەردانی «بەراسۆر»ی کرد بۆ یادکردنەوەی ئەو ڕۆژە، ئەو ڕای گەیاند: «گرنگ نییە چەند ساڵ بەسەر ئەم ڕووداوەدا تێپەڕێت، ئێمە ھەرگیز ئەم خەمە و ئەوانەی بوونە ھۆی، لەبیر ناکەین».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/Default.aspx?pageID=438&n=sorrow-of-basbaglar-massacre-will-not-be-forgotten-says-minister-2010-07-05|سەردێڕ=Turkish minister remembers victims of Başbağlar massacre|وێبگە=Hürriyet Daily News|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|دەیەی ١٩٩٠|کوردستان}} [[پۆل:کۆمەڵکوژییەکان لە تورکیا]] miy77xbs8pnsfiwi0it1h2hlu1v1xh8 0 297528 1598687 1598444 2026-07-05T16:18:57Z 1silent scientist 51740 /* سەرچاوەکان */ 1598687 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''بەراسۆر''' گوندێکی بچووکە و دەکەوێتە [[قەزای ئەگین]] لە [[پارێزگای ئەرزنگان]] لە [[باکووری کوردستان]]. ژمارەی دانیشتووانی ٨٠ کەسە (٢٠٢٢).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en |format=XLS}}</ref> نزیکەی {{Convert|137|mi|km}} دوورە لە ڕۆژھەڵاتی [[ئەرزنگان]]. == مێژوو == [[کۆمەڵکوژیی بەراسۆر]] (بە [[زمانی تورکی|تورکی]]: {{Lang|tr|Başbağlar katliamı}}) ناوێکە بۆ ڕووداوەکەی ٥ی تەممووزی ١٩٩٣ کە تێیدا ٣٣ ھاووڵاتی مەدەنی [[کورد]] کوژران، گوندەکەش سووتا. ھێرشەکە لە سەرەتادا گوایە بۆ [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) دەگەڕێتەوە و [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]] ڕای گەیاند کە [[دەوڵەتی قووڵ لە تورکیا|کۆمەڵکوژییەکە]] لەلایەن ئەندامێکی پەکەکە بە ناوی ڕەمزی د. باران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.radikal.com.tr/turkiye/ayhan-carkin-emniyette-1044071/|سەردێڕ=Anasayfa |وێبگە=Radikal.com.tr}}</ref> بەگوێرەی ئاماری [[حکوومەتی تورکیا]]، گوایە چەند ئەندامێکی پەکەکە لە ساڵی ١٩٩٣ ھەڵیانکوتایە سەر گوندەکە و دوای گەمارۆدانیان بەردەوام بوون لە کوشتنی ٣٣ ھاووڵاتی مەدەنی. زیاتر لە ٢٠٠ [[خانوو]] و کلینیکێک و [[قوتابخانە|خوێندنگەیەک]] و [[مزگەوت|مزگەوتێکی]] گوندەکە سووتێنران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.dailysabah.com/nation/2016/07/05/basbaglar-one-of-pkks-bloodiest-massacres-remembered|سەردێڕ=Başbağlar, one of PKK's bloodiest massacres, remembered |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160708151056/http://www.dailysabah.com/nation/2016/07/05/basbaglar-one-of-pkks-bloodiest-massacres-remembered |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|وێبگە=Daily Sabah}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|تورکیا|جوگرافیا}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} 0xm5xwiizka3fa7n3nuoig26fta7iza 0 297529 1598583 1598438 2026-07-05T12:04:23Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598583 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''تێمپیۆ ڤۆڵتیانۆ''' مۆزەخانەیەکە لە شاری کۆمۆ، [[لۆمباردیا]]، ئیتالیا، کە تەرخانکراوە بۆ زانا [[ئەلیساندرۆ ڤۆڵتا|ئەلێساندرۆ ڤۆڵتا]] (١٧٤٥–١٨٢٧). ڤۆڵتا فیزیکزانێک بوو کە بە داھێنانی یەکەم [[باتری]] کارەبایی (کۆمە ڤۆڵتا) ناسراوە، لە کۆمۆ لەدایکبووە و بەشێکی زۆری ژیانی لەوێ بەسەر بردووە، یەکەم پۆستی پڕۆفیسۆری لە قوتابخانەی شاھانەی کۆمۆ لە نێوان ساڵانی ١٧٧٤ بۆ ١٧٧٩ وەرگرتووە پێش ئەوەی لە ساڵی ١٨١٩ لەو شارە خانەنشین بێت.<ref name="VoltaBio">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://alessandrovolta.it/en/life-and-work/biography/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240522131750/https://alessandrovolta.it/en/life-and-work/biography/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Alessandro Volta}}</ref> مۆزەخانەکە، کە بە شێوازی نیۆکلاسیک دیزاین کراوە، لەسەر کەناری دەریاچەی کۆمۆ وەستاوە و کۆمەڵێک ئامرازی زانستیی ڕەسەنی تێدایە کە لەلایەن ڤۆڵتاوە بەکارھێنراون، لەگەڵ کەلوپەلە تایبەتییەکان و ڕێزلێنانەکانی. == مێژوو == بیرۆکەی دروستکردنی مۆزەخانەیەکی ھەمیشەیی بۆ میراتی زانستیی ڤۆڵتا دوای ئاگرکەوتنەوەیەکی وێرانکەر لە ساڵی ١٨٩٩ سەری ھەڵدا کە پێشانگایەکی کاتیی گەورەی لە کۆمۆ لەناو برد کە بۆ سەدەمین ساڵیادی داھێنانی کۆمە ڤۆڵتا ڕێکخرابوو. زۆرێک لە ئامراز و بەڵگەنامە ڕەسەنەکان لەو ئاگرەدا لەناوچوون، ئەمەش پێویستیی ھەبوونی شوێنێکی سەلامەتی بۆ پاراستنی شوێنەوارە ماوەکان دەرخست.<ref name="MuseoVoltiano">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://alessandrovolta.it/musei-e-mostre/musei-permanenti/tempio-voltiano-como/|سەردێڕ=Alessandro Volta » Tempio voltiano {{!}} Como |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240522131752/https://alessandrovolta.it/musei-e-mostre/musei-permanenti/tempio-voltiano-como/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Alessandro Volta |زمان=Italian}}</ref> پڕۆژەکە لەگەڵ نزیکبوونەوەی سەدەمین ساڵیادی کۆچی دواییی ڤۆڵتا (١٩٢٧) پێشوەچوونی بەخۆیەوە بینی. بوودجەی کارەکە لەلایەن پیشەسازیی لۆکە و سیناتۆر فرانسیسکۆ سۆماینی دابینکرا، کە داوای دروستکردنی بیناکەی وەک دیارییەک بۆ شارەکە کرد.<ref name="MuseoVoltiano">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://alessandrovolta.it/musei-e-mostre/musei-permanenti/tempio-voltiano-como/|سەردێڕ=Alessandro Volta » Tempio voltiano {{!}} Como |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240522131752/https://alessandrovolta.it/musei-e-mostre/musei-permanenti/tempio-voltiano-como/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Alessandro Volta |زمان=Italian}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://alessandrovolta.it/musei-e-mostre/musei-permanenti/tempio-voltiano-como/ "Tempio Voltiano Como"]. </cite></ref> تەلارسازە دیاریکراوەکە فێدریکۆ فریجێریۆ بوو، کە بە کارەکانی لە نۆژەنکردنەوەی بینا مێژوویییەکان لە ناوچەی کۆمۆ ناسرابوو.<ref name="TreccaniFrigerio"/> کارەکانی دروستکردن لە ساڵی ١٩٢٥ دەستی پێکرد و بیناکە لە ساڵی ١٩٢٧ تەواو بوو، ھەرچەندە کردنەوەی فەرمی لە ١٥ی تەممووزی ١٩٢٨ ئەنجام درا.<ref name="MuseoVoltiano"/> بیناکە لە ناوەڕاستی سەدەی بیستەمدا بەھۆی لافاوەوە زیانی بەرکەوت بەڵام دواتر کارەکانی نۆژەنکردنەوەی بۆ ئەنجامدرا.<ref name="MuseoVoltiano">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://alessandrovolta.it/musei-e-mostre/musei-permanenti/tempio-voltiano-como/|سەردێڕ=Alessandro Volta » Tempio voltiano {{!}} Como |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240522131752/https://alessandrovolta.it/musei-e-mostre/musei-permanenti/tempio-voltiano-como/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Alessandro Volta |زمان=Italian}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://alessandrovolta.it/musei-e-mostre/musei-permanenti/tempio-voltiano-como/ "Tempio Voltiano Como"]. </cite></ref> ئەم شوێنە وەک نیشانەیەک لەسەر کەناری دەریاچەی کۆمۆ ماوەتەوە و وەک بەشێک لە تۆڕی مۆزەخانە مەدەنییەکانی شارەکە (''Musei Civici di Como'') بەڕێوەدەبرێت.<ref name="MuseoVoltiano"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Tempio voltiano (Como)}} [[پۆل:CS1 Italian-language sources (it)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیتالی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} n9omxumetiojycc2njumw1kbyhf1ftk 0 297532 1598688 1598143 2026-07-05T16:19:30Z 1silent scientist 51740 /* سەرچاوەکان */ 1598688 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''قەزای ئەگین'''، بە ناوە تورککراوەکەی: '''قەزای کەمالیە''' [[قەزا]]یەکە لە [[پارێزگای ئەرزنگان]]ی [[باکووری کوردستان]]. شوێنی نیشتەجێبوونی شارۆچکەی [[ئەگین]]ە. ڕووبەرەکەی ١٢٠٧ کەسە&nbsp;km ^٢, <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.harita.gov.tr/uploads/files-folder/il_ilce_alanlari.xlsx |ڕێکەوتی سەردان=1 March 2023}}</ref> و ژمارەی دانیشتووانی ٥١٧٠ کەسە (٢٠٢٢). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en |ڕێکەوتی سەردان=13 March 2023 |زمان=en |format=XLS}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|تورکیا|جوگرافیا}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 5y05an5khnlikxv8k0yuz35kdqtonur 1598731 1598688 2026-07-05T20:01:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1598731 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''قەزای ئەگین'''، بە ناوە تورککراوەکەی: '''قەزای کەمالیە''' [[قەزا]]یەکە لە [[پارێزگای ئەرزنگان]]ی [[باکووری کوردستان]]. شوێنی نیشتەجێبوونی شارۆچکەی [[ئەگین]]ە. ڕووبەرەکەی ١٢٠٧ کەسە&nbsp;km ^٢, <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.harita.gov.tr/uploads/files-folder/il_ilce_alanlari.xlsx |ڕێکەوتی سەردان=1 March 2023}}</ref> و ژمارەی دانیشتووانی ٥١٧٠ کەسە (٢٠٢٢). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en |ڕێکەوتی سەردان=13 March 2023 |زمان=en |format=XLS}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|تورکیا|جوگرافیا}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} cc1fm6o2uolptnfx4ohdg123m3lrfbc 0 297553 1598581 1598446 2026-07-05T12:04:03Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598581 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''''ئینتەرنەشناڵ ژوورناڵ ئۆف تیۆریتیکاڵ فیزیکس''''' ({{بە ئینگلیزی|International Journal of Theoretical Physics}}) گۆڤارێکی زانستیی ھەڵسەنگێندراوی [[فیزیک]]ە کە لە ساڵی ١٩٦٨ەوە لەلایەن [[سپرینگەر ساینس+بزنس مدیا]] بڵاو دەکرێتەوە. بەپێی ژوورناڵ سایتەیشن ڕیپۆرتس، گۆڤارەکە فاکتەری کاریگەریی کاتیی ٤٫٦ی ھەبووە بۆ حوزەیرانی ٢٠٢٣ و ھەردوو جۆری توێژینەوەی ڕەسەن و وتارەکانی پێداچوونەوە بڵاو دەکاتەوە. سەرنووسەری گۆڤارەکە ئەندریاس ڤیپفە (زانکۆی فریدریچ-شیلەر یێنا). == بوار و ئیندێکسکردن == گۆڤارەکە ئەم بوارانە دەگرێتەوە: [[ڕێژەییی گشتی]]، [[میکانیکی کوانتۆم|تیۆریی کوانتۆم]] لەگەڵ [[تیۆریی بواری کوانتۆمی]] ڕێژەیی، تیۆریی پێوانەکردنی کوانتۆمی، جیۆمێتریی کوانتۆمی و لۆژیکی کوانتۆمی.<ref name="description">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.springer.com/physics/journal/10773|سەردێڕ=International Journal of Theoretical Physics |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> ئەو خزمەتگوزارییانەی کە پوختەکاری و ئیندێکسکردنی ئەم گۆڤارە دەکەن بریتین لە کێمیکاڵ ئەبستراکتس سێرڤس، ماتماتیکاڵ ڕیڤیوز، ساینس سایتەیشن ئیندێکس، سکۆپوس و زێنترالبڵات مات.<ref name="description"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] k4k5o8ux75863znc97kmyv8pdfa0eex 0 297554 1598582 1598445 2026-07-05T12:04:13Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598582 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''کۆمەڵکوژیی گوندی سپیڤیان''' کوژرانی ٩ ژن و منداڵی [[کورد]] بوو لە ٨ی تشرینی دووەمی ١٩٨٤، لە گوندی سپیڤیان سەر بە [[پارێزگای سێرت]]، قەزای ئێروح (ئەمڕۆ بەشێکە لە [[قەزای شرنەخ]]). <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٤|ناونیشان=https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d17/c008/tbmm17008030.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220616202754/https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d17/c008/tbmm17008030.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=T.B.M.M. Tutanak Dergisi |پەڕەکان=٥٠٢–٥٠٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Ara.aspx?araKelime=karage%C3%A7it&isAdv=false|سەردێڕ=Milliyet Gazete Arşivi |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=gazetearsivi.milliyet.com.tr}}</ref> == ڕووداوەکە == [[پارتی دیموکراسیی نەتەوەپەرست]] ئەندام پەرلەمانی ئەو کاتەی [[پارێزگای خەتای]] [[مورات سۆکمەنۆغڵوو]] پێشنیارێکی زارەکی دەربارەی ئەم کۆمەڵکوژییە پێشکەش کرد و وەزیری ناوخۆی ئەو کاتە [[یەڵدرم ئاکبوولووت]] وەڵامی دایەوە کە یەکەم ھێرشی پەکەکە بۆ سەر گوندی سپیڤیان لە ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٨٤ ڕووی داوە، کە لە ئەنجامی ئەم ھێرشەدا پاسەوانێکی گوند بریندار بووە.<ref name=":4" /><ref name=":2" /> گوتراوە کە دووەم ھێرش لە کاتژمێر ٧:٣٠ی ئێوارە لە ٨ی تشرینی دووەمی ١٩٨٤ دەستی پێ کردووە.<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Katliam köyüne yardım yağdı... - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ |ناونیشان=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Ara.aspx?araKelime=Katliam%20k%C3%B6y%C3%BCne%20yard%C4%B1m%20ya%C4%9Fd%C4%B1&isAdv=false |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=gazetearsivi.milliyet.com.tr}}</ref> بە بۆچوونی یەڵدرم ئاکبوولووت، ھێرشەکە بە مووشەک کراوەتە سەر ماڵی موختاری گوند و ماڵی پاسەوانێکی گوند.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> لە ئەنجامی ھێرشەکەدا ٩ کەسی مەدەنی گیانیان لەدەست دا، کە چوار کەسیان لە بنەماڵەی جان و چوار کەسیان لە بنەماڵەی سەڤیم بوون. ناوەکانیان ئەمانە بوون: ئاسیە جان، لەیلا شاھین، ئاینور سەڤیم، لوتفیە سەڤیم، عایشە جان، وەلی جان، بەھار سەڤیم، بەدرەدین سەڤیم، زەینەب جان.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özdağ |یەکەم=Ümit |سەردێڕ=Pusu ve katliamların kronolojisi: PKK'nın gerçekleştirdiği toplu katliamlar |بڵاوکەرەوە=Kripto |ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨٦٠٥٤١٢٥١٨٠|شوێن=Ankara |بەستەری نووسەر=Ümit Özdağ}}</ref> == دواتر == بانگەشە کرا کە یەکێک لە چەکدارانی [[پەکەکە]] کە بەشدار بووە لەم کۆمەڵکوژییەدا، لە کاتی پێکدادانەکەدا کوژراوە.<ref name=":4" /> فەرماندەی سوپای حەوتەم و فەرماندەی باری نائاسایی ئەو کاتە فەریق کایا یازگان، پارێزگاری ئامەد ئیحسان دەدە، [[پارێزگاری سێرت]] ڕەجەب بیرسین ئۆزەن لەگەڵ یاوەرەکانیان لە ٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٤ سەردانی گوندەکەیان کرد کە ٢٠٠ دانیشتووان و ٤٠ ماڵی ھەبوو، ھەروەھا ھاوکاریی خۆراک، ھاوکاریی جلوبەرگ، ھاوکاریی پێداویستیی نووسین و ھەروەھا ٧ تفەنگی [[ئەی کەی-٤٧ (چەک)|کڵاشینکۆف]]ی لولەدرێژ و فیشەکیان نارد.<ref name=":6" /> لە ٩ی ئایاری ١٩٨٥، ١٩ گومانلێکراوی دەستبەسەرکراو لەلایەن داواکاری گشتیی سەربازییەوە لە یەکەم دانیشتنی دادگادا لە دادگای سەربازیی سوپای حەوتەم و باری نائاسایی ئامەد بە کوشتنی ٩ ژن و منداڵ لە گوندی سپیڤیان تۆمەتبار کران.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=PKK davasında önemli itiraflar... - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ |ناونیشان=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Ara.aspx?araKelime=PKK%20davas%C4%B1nda%20%C3%B6nemli%20itiraflar&isAdv=false |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=gazetearsivi.milliyet.com.tr}}</ref> داوای [[سزای لەسێدارەدان]] بۆ حەوت گومانلێکراو و شەش جار بۆ مستەفا چیمەن کرا کە گومانلێکراوی ژمارە یەک بوو.<ref name=":7" /> مستەفا چیمەن کە بە سەرکردەی ئەم کۆمەڵکوژییە تۆمەتبار کرابوو، لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٤ دەستگیر کرا.<ref name=":3" /> لە لێپرسینەوەکەیدا، قبووڵی کرد کە سەرکردەی کۆمەڵکوژییەکە بووە بەم وشانە: «پێویستە لە سەرەتاوە بیر لە کۆتایی بکرێتەوە. ئێمە نەماندەزانی. ھەڵخەڵەتێندراین.... من سەرکردەی گرووپەکە بووم. فەرمانی کوشتنمان پێ گەیشت. ئەوە تەنھا شتێک بوو کە دەمتوانی بەپێی بارودۆخی بیرکردنەوەم فەرمانەکان جێبەجێ بکەم. ناتوانم سەیری دەموچاوی ھیچ کام لە ئێوە بکەم. پەشیمانم. لێم خۆش بن.»<ref name=":3" /> بۆ داواکردنی سزای لەسێدارەدان بۆ مستەفا چیمەن پێنج یان شەش جار، ئەو بۆ یەکەمجار داواکاری پێشکەش بە دادگا کرد بۆ جێبەجێکردنی یاساکانی وەک «یاسای پەشیمانی» و «یاسای تێکەڵبوونەوەی کۆمەڵایەتی».<ref name=":7" /> ئەم داواکارییە لەلایەن دادگاوە قبووڵ کرا و گومانلێکراو [مستەفا چیمەن] سزای ٢٤ ساڵ زیندانیی قورسی بەسەردا سەپێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Güneydoğu Olayları Davası'nda... - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ |ناونیشان=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Ara.aspx?araKelime=G%C3%BCneydo%C4%9Fu%20Olaylar%C4%B1%20Davas%C4%B1%27nda&isAdv=false |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=gazetearsivi.milliyet.com.tr}}</ref> مستەفا چیمەن، کە یاریدەدەری سەربازی و [[ڕامیاری]]ی [[مەعسووم کۆرکمەز]] بوو، لە ساڵی ١٩٩٠ ئازاد کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Yakalanan PKK'lı Teröristten Çarpıcı İtiraf |ناونیشان=https://www.trthaber.com/haber/gundem/yakalanan-pkkli-teroristten-carpici-itiraf-27312.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.trthaber.com |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠١٢|زمان=tr |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211030193651/https://www.trthaber.com/haber/gundem/yakalanan-pkkli-teroristten-carpici-itiraf-27312.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەمان ساڵ، چەکدارانی پەکەکە کوشتیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=6. Bölüm: 15 Ağustos eyleminin ayrıntıları و sonuçları |ناونیشان=https://darkamazi.com/archives/1016134 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Darka Mazi |زمان=en-US}}</ref> گوایە [[پەکەکە]] بۆ جاری سێیەم و کۆتایی لە ١٨ی ئەیلوولی ١٩٨٧ ھێرشی کردە سەر گوندی سپیڤیان، جگە لەوەش پەکەکە ٦ کەسی مەدەنی ڕەگەز کوردی کوشت کە ناوی قوربانییەکان ئەمانەن: عەلی باھسی (٥٥)، بەھار باھسی (٣٠)، یووسف یەڵدڕم (٤٥)، زەینەب شاھین (٢٧)، عومەر تیموور (٢٢)، عەلی گۆک (؟). گوندی سپیڤیان کە گوندێکی ئەشکەوتی کۆنە، لە ساڵی ١٩٩٢ چۆڵ کرا و تا ساڵی ٢٠٢١ ھیچ دانیشتووانێکی تێدا نییە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:کۆمەڵکوژییەکانی کوردەکان]] 6rwzs18e2atthi5uik7d37buyrjf338 1598685 1598582 2026-07-05T16:17:17Z 1silent scientist 51740 /* سەرچاوەکان */ 1598685 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''کۆمەڵکوژیی گوندی سپیڤیان''' کوژرانی ٩ ژن و منداڵی [[کورد]] بوو لە ٨ی تشرینی دووەمی ١٩٨٤، لە گوندی سپیڤیان سەر بە [[پارێزگای سێرت]]، قەزای ئێروح (ئەمڕۆ بەشێکە لە [[قەزای شرنەخ]]). <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٤|ناونیشان=https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d17/c008/tbmm17008030.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220616202754/https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d17/c008/tbmm17008030.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=T.B.M.M. Tutanak Dergisi |پەڕەکان=٥٠٢–٥٠٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Ara.aspx?araKelime=karage%C3%A7it&isAdv=false|سەردێڕ=Milliyet Gazete Arşivi |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=gazetearsivi.milliyet.com.tr}}</ref> == ڕووداوەکە == [[پارتی دیموکراسیی نەتەوەپەرست]] ئەندام پەرلەمانی ئەو کاتەی [[پارێزگای خەتای]] [[مورات سۆکمەنۆغڵوو]] پێشنیارێکی زارەکی دەربارەی ئەم کۆمەڵکوژییە پێشکەش کرد و وەزیری ناوخۆی ئەو کاتە [[یەڵدرم ئاکبوولووت]] وەڵامی دایەوە کە یەکەم ھێرشی پەکەکە بۆ سەر گوندی سپیڤیان لە ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٨٤ ڕووی داوە، کە لە ئەنجامی ئەم ھێرشەدا پاسەوانێکی گوند بریندار بووە.<ref name=":4" /><ref name=":2" /> گوتراوە کە دووەم ھێرش لە کاتژمێر ٧:٣٠ی ئێوارە لە ٨ی تشرینی دووەمی ١٩٨٤ دەستی پێ کردووە.<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Katliam köyüne yardım yağdı... - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ |ناونیشان=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Ara.aspx?araKelime=Katliam%20k%C3%B6y%C3%BCne%20yard%C4%B1m%20ya%C4%9Fd%C4%B1&isAdv=false |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=gazetearsivi.milliyet.com.tr}}</ref> بە بۆچوونی یەڵدرم ئاکبوولووت، ھێرشەکە بە مووشەک کراوەتە سەر ماڵی موختاری گوند و ماڵی پاسەوانێکی گوند.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> لە ئەنجامی ھێرشەکەدا ٩ کەسی مەدەنی گیانیان لەدەست دا، کە چوار کەسیان لە بنەماڵەی جان و چوار کەسیان لە بنەماڵەی سەڤیم بوون. ناوەکانیان ئەمانە بوون: ئاسیە جان، لەیلا شاھین، ئاینور سەڤیم، لوتفیە سەڤیم، عایشە جان، وەلی جان، بەھار سەڤیم، بەدرەدین سەڤیم، زەینەب جان.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özdağ |یەکەم=Ümit |سەردێڕ=Pusu ve katliamların kronolojisi: PKK'nın gerçekleştirdiği toplu katliamlar |بڵاوکەرەوە=Kripto |ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨٦٠٥٤١٢٥١٨٠|شوێن=Ankara |بەستەری نووسەر=Ümit Özdağ}}</ref> == دواتر == بانگەشە کرا کە یەکێک لە چەکدارانی [[پەکەکە]] کە بەشدار بووە لەم کۆمەڵکوژییەدا، لە کاتی پێکدادانەکەدا کوژراوە.<ref name=":4" /> فەرماندەی سوپای حەوتەم و فەرماندەی باری نائاسایی ئەو کاتە فەریق کایا یازگان، پارێزگاری ئامەد ئیحسان دەدە، [[پارێزگاری سێرت]] ڕەجەب بیرسین ئۆزەن لەگەڵ یاوەرەکانیان لە ٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٤ سەردانی گوندەکەیان کرد کە ٢٠٠ دانیشتووان و ٤٠ ماڵی ھەبوو، ھەروەھا ھاوکاریی خۆراک، ھاوکاریی جلوبەرگ، ھاوکاریی پێداویستیی نووسین و ھەروەھا ٧ تفەنگی [[ئەی کەی-٤٧ (چەک)|کڵاشینکۆف]]ی لولەدرێژ و فیشەکیان نارد.<ref name=":6" /> لە ٩ی ئایاری ١٩٨٥، ١٩ گومانلێکراوی دەستبەسەرکراو لەلایەن داواکاری گشتیی سەربازییەوە لە یەکەم دانیشتنی دادگادا لە دادگای سەربازیی سوپای حەوتەم و باری نائاسایی ئامەد بە کوشتنی ٩ ژن و منداڵ لە گوندی سپیڤیان تۆمەتبار کران.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=PKK davasında önemli itiraflar... - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ |ناونیشان=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Ara.aspx?araKelime=PKK%20davas%C4%B1nda%20%C3%B6nemli%20itiraflar&isAdv=false |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=gazetearsivi.milliyet.com.tr}}</ref> داوای [[سزای لەسێدارەدان]] بۆ حەوت گومانلێکراو و شەش جار بۆ مستەفا چیمەن کرا کە گومانلێکراوی ژمارە یەک بوو.<ref name=":7" /> مستەفا چیمەن کە بە سەرکردەی ئەم کۆمەڵکوژییە تۆمەتبار کرابوو، لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٤ دەستگیر کرا.<ref name=":3" /> لە لێپرسینەوەکەیدا، قبووڵی کرد کە سەرکردەی کۆمەڵکوژییەکە بووە بەم وشانە: «پێویستە لە سەرەتاوە بیر لە کۆتایی بکرێتەوە. ئێمە نەماندەزانی. ھەڵخەڵەتێندراین.... من سەرکردەی گرووپەکە بووم. فەرمانی کوشتنمان پێ گەیشت. ئەوە تەنھا شتێک بوو کە دەمتوانی بەپێی بارودۆخی بیرکردنەوەم فەرمانەکان جێبەجێ بکەم. ناتوانم سەیری دەموچاوی ھیچ کام لە ئێوە بکەم. پەشیمانم. لێم خۆش بن.»<ref name=":3" /> بۆ داواکردنی سزای لەسێدارەدان بۆ مستەفا چیمەن پێنج یان شەش جار، ئەو بۆ یەکەمجار داواکاری پێشکەش بە دادگا کرد بۆ جێبەجێکردنی یاساکانی وەک «یاسای پەشیمانی» و «یاسای تێکەڵبوونەوەی کۆمەڵایەتی».<ref name=":7" /> ئەم داواکارییە لەلایەن دادگاوە قبووڵ کرا و گومانلێکراو [مستەفا چیمەن] سزای ٢٤ ساڵ زیندانیی قورسی بەسەردا سەپێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Güneydoğu Olayları Davası'nda... - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ |ناونیشان=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Ara.aspx?araKelime=G%C3%BCneydo%C4%9Fu%20Olaylar%C4%B1%20Davas%C4%B1%27nda&isAdv=false |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=gazetearsivi.milliyet.com.tr}}</ref> مستەفا چیمەن، کە یاریدەدەری سەربازی و [[ڕامیاری]]ی [[مەعسووم کۆرکمەز]] بوو، لە ساڵی ١٩٩٠ ئازاد کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Yakalanan PKK'lı Teröristten Çarpıcı İtiraf |ناونیشان=https://www.trthaber.com/haber/gundem/yakalanan-pkkli-teroristten-carpici-itiraf-27312.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.trthaber.com |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠١٢|زمان=tr |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211030193651/https://www.trthaber.com/haber/gundem/yakalanan-pkkli-teroristten-carpici-itiraf-27312.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەمان ساڵ، چەکدارانی پەکەکە کوشتیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=6. Bölüm: 15 Ağustos eyleminin ayrıntıları و sonuçları |ناونیشان=https://darkamazi.com/archives/1016134 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Darka Mazi |زمان=en-US}}</ref> گوایە [[پەکەکە]] بۆ جاری سێیەم و کۆتایی لە ١٨ی ئەیلوولی ١٩٨٧ ھێرشی کردە سەر گوندی سپیڤیان، جگە لەوەش پەکەکە ٦ کەسی مەدەنی ڕەگەز کوردی کوشت کە ناوی قوربانییەکان ئەمانەن: عەلی باھسی (٥٥)، بەھار باھسی (٣٠)، یووسف یەڵدڕم (٤٥)، زەینەب شاھین (٢٧)، عومەر تیموور (٢٢)، عەلی گۆک (؟). گوندی سپیڤیان کە گوندێکی ئەشکەوتی کۆنە، لە ساڵی ١٩٩٢ چۆڵ کرا و تا ساڵی ٢٠٢١ ھیچ دانیشتووانێکی تێدا نییە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|تورکیا|جوگرافیا}} [[پۆل:کۆمەڵکوژییەکانی کوردەکان]] d6q5tg6chzekc4wbb8wmqj7mg3ljx3p 0 297556 1598590 1598287 2026-07-05T12:05:23Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598590 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''قەزای شرنەخ''' [[قەزا]]یەکی [[پارێزگای شرنەخ|پارێزگای شرنەخی]] [[باکووری کوردستان]]ە و شاری سەرەکیی پارێزگای [[شرنەخ]] لەخۆدەگرێت.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx|سەردێڕ=Untitled Page |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=T.C. İçişleri Bakanlığı |زمان=tr}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣ ژمارەی دانیشتوانی قەزاکە ١٠٨ ھەزار و ٦٩٩ کەس بووە. <ref name="tuik">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> ڕووبەرەکەی ١٧٠١ کم٢ە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.harita.gov.tr/uploads/files-folder/il_ilce_alanlari.xlsx |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|تورکیا|جوگرافیا}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای شرنەخ]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٠]] 848dmke34hwec2n7wol7ii4ww53b0x2 0 297581 1598578 1598475 2026-07-05T12:03:33Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598578 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{Databox|item=Q22278649}} '''تۆم کمیچ''' ({{بە ئینگلیزی|Tom Kmiec}}) سیاسەتمەدارێکی پۆڵەندی-کەنەداییە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=CBC: As Australia ousts MPs with dual citizenship, Canada's Parliament embraces many in its ranks |ناونیشان=https://www.cbc.ca/news/politics/dual-citizenship-mps-senators-parliament-australia-1.4439522}}</ref> و لە ساڵی ٢٠٢٥ەوە وەک جێگری سەرۆکی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی کەنەدا]] کاری کردووە. ئەو ئەندامی پەرلەمانی ھەڵبژێردراوی [[کەلگەری]] شێپەردە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Profile |ناونیشان=https://lop.parl.ca/sites/ParlInfo/default/en_CA/People/Profile?personId=18416 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=lop.parl.ca}}</ref> و لە ئەنجومەنی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی کەنەدا]]، بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠١٥ ھەڵبژێردرا. == چالاکیی سیاسی == کمیچ ئەندامی پارتی شۆپپارێزی کەنەدایە. == پرسی کورد == تۆم کمیچ ئەندامی گرووپی [[ھاوڕێیانی پارلەمانیی کورد]]<nowiki/>ە لە پارلەمانی کەنەدا گرووپێک کە بۆ بەھێزترکردنی ھاوڕێیەتیی ھەرێمی کوردستان و کەنەدا ئیش دەکات. کمیچ لە زۆرێک لە وتارەکانی لە پارلەماندا باسی کێشەکانی کورد لە ھەر چوار پارچەی کوردستانی کردووە وەک [[شۆڕشی ژینا]] لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ZHINA MAHSA AMINI: Statement by Tom Kmeic |ناونیشان=https://www.ourcommons.ca/Content/House/441/Debates/101/HAN101-E.PDF#page=13}}</ref> کێشەی کورد لە تورکیا و ساڵیادی ئەنفاڵ و ھەڵەبجە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی کەنەدا لە ئەلبێرتا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]] [[پۆل:زیندووان]] k0l1mhoe8uuyxj3ecdv6au9g6przq0i 0 297582 1598584 1598412 2026-07-05T12:04:33Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598584 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتیی ئایینی|religion=[[ئیسلام]]|name=[[ئادەم]]|honorific_prefix=[[پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|پێغەمبەر]]|honorific_suffix=[[دەستەواژە ڕێزلێنانە ئیسلامییەکان|عَلَیْەِ السَّلَامُ]]|office1=[[پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|پێغەمبەری ئیسلام]]|predecessor1=''پۆستەکە دامەزرا''|successor1=[[شەیس]]|native_name=آدم|native_name_lang=ar|image=[[File:Adam and Hawwa being expelled from Paradise.jpg|250px]]|caption=ئادەم و حەواء بەڕووتی لە باخچەکە دەردەکرێن|spouse=[[حەوا لە ئیسلامدا|حەوا]]|children=[[قابیل و ھابیل لە ئیسلامدا|قابیل و ھابیل]]، [[شەیس]]، [[عەناق (کچی ئادەم)|عەناق]]|known_for=*یەکەم مرۆڤ *یەکەم نیشتەجێی سەر زەوی *باوکی مرۆڤایەتی *یەکەم [[موسڵمان]] *[[خەلیفە]]}}{{پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|Prophets in the Quran}}'''ئادەم''' ({{Langx|ar|آدَمٌ}})، لە ئیلاھیاتی ئیسلامیدا، وا بیر دەکرێتەوە [[یەکەم مرۆڤ|یەکەم]] [[مرۆڤ]] بووبێت لەسەر زەوی و یەکەم [[پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|پێغەمبەری ئیسلامیش]] بە ھەمان شێوە ({{Langx|ar|نَبِېٌّ}}). ڕۆڵی ئادەم وەک باوکی مرۆڤایەتی لەلایەن موسڵمانانەوە بە ڕێزەوە سەیر دەکرێت. ھەروەھا موسڵمانان ئاماژە بە ھاوسەرەکەی دەکەن، حەوا ({{Langx|ar|حَوَّاء}}، [[حەوا لە ئیسلامدا|حەواء]])، وەک «دایکی مرۆڤایەتی».<ref>''Historical Dictionary of Prophets in Islam and Judaism'', Wheeler, ''Adam and Eve''</ref> موسڵمانان ئادەم وەک یەکەم [[موسڵمان]] دەبینن، وەک لە [[قورئان|قورئاندا]] ھاتووە کە ھەموو پێغەمبەران بانگەشەی یەک ئیمانی ئیسلامیان کردووە.<ref>''Concise Encyclopedia of Islam'', C. Glasse, Aadam = Adam = Man = Mankind = Early humans. His wife = Woman = Allegorically, early women. Udma = Ability to live together as a community. Aadam from Udma thus, indicates humankind. The word 'Eve' or 'Hawwa' is not mentioned in the Quran. She is described with dignity as Mer’a-til-Aadam = Wife of Adam = Mrs. Adam.</ref> بەپێی باوەڕی ئیسلامی، ئادەم لە ماددەی زەوی دروستبووە و لەلایەن خوداوە ژیانی پێ بەخشراوە و گیانی بەبەردا کراوە. خودا ئادەمی لە باخچەیەکی بەھەشتدا دانا. دوای ئەوەی ئادەم گوناھی کرد بە خواردنی بەری درەختە قەدەغەکراوەکە (داری نەمری) کە دوای ئەوەی خودا لێی قەدەغە کردبوو، بەھەشتی بۆ ڕەتکرایەوە و ڕەوانەی خوارەوە کرا بۆ زەوی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://myislam.org/prophet-adam/|سەردێڕ=Story of Prophet Adam (as) in Islam |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=My Islam |زمان=en-US}}</ref> ''[[چیرۆکی پێغەمبەران لە ئیسلامدا|چیڕۆکی پێغەمبەران]]'' ({{Langx|ar|قِصَصُ ٱلأَنْبِیَاءِ}}) ھەروەھا دەشڵێت کە ئادەم و حەوا کاتێک لە بەھەشت دەرکران، لە دوورەوە دەرکرانە خوارەوە و لە کۆتاییدا لە [[کێوی عەرەفە|چیای عەرەفات]] یەکتریان بینییەوە.<ref name="wheeler">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wheeler|یەکەم=Brannon M.|سەردێڕ=Introduction to the Quran: stories of the prophets|بڵاوکەرەوە=Continuum|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٨٢٦٤-٤٩٥٧-٣|شوێن=New York}}</ref> مرۆڤایەتی لە ئادەمەوە فێری چاندن، دروێنەکردن، نانکردن، تەوبەکردن بوو.<ref name="wheeler" /> چیرۆکی قورئانیی ئادەم ھەم بە واتا وشەیییەکەی خۆی و ھەم وەک پەند و نموونەیەکیش بۆ پەیوەندیی مرۆڤ بەرامبەر بە خودا سەیر دەکرێت. مەرج نییە ئیسلام و موسڵمانان پابەند بن بە بیروباوەڕی [[گەنجیی دروستکردنی زەوی|گەنجێتیی دروستکردنی زەوی]] واتا تەمەنی زەوی ٦،٠٠٠ بۆ ١٠،٠٠٠ ساڵێک بێت، بەڵکوو زۆربەی موسڵمانان پێیان وایە ژیان لەسەر زەوی پێش ئادەمیش ھەبووە و زەوی پێش ئادەمیش بوونی ھەبووە، ھەروەک قورئان کە ناڵێت ئادەم یەکەم زیندوو بووە، بەڵکوو یەکەم مرۆڤ. ئادەم تەنھا وەک پێغەمبەرێک یان مرۆڤێکی نێر دەرناکەوێت و سەیر ناکرێت، بەڵکوو بیرۆکەی خودی مرۆڤ و مرۆڤایەتیش نیشان دەدات و نوێنەرایەتیی دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Shari'a: History, Ethics and Law|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ساڵ=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٨٣١-٣١٦-٢|شوێن=London|پەڕە=٩١}}</ref> == گێڕانەوەی قورئانی == [[پەڕگە:Istanbul, Topkapı Saray Müzesi Kütüphanesi, MS Bağdat 282 fol 16 Adam and the Angels watched by Iblis.jpg|وێنۆک|دوای فەرمانی خودا، ھەموو فریشتەکان سوجدە بۆ ئادەم دەبەن، جگە لە ئیبلیس (ئەوەی لای چەپ).]] [[قورئان]] لە دوو بەشدا باسی ئادەم دەکات.<ref>Eichler, Paul Arno. "Die Dschinn, Teufel und Engel im Koran." (1928).</ref> لە یەکەمدا ئادەم لە ئاسمان دروستکرا و لەلایەن [[خوا لە ئیسلامدا|خوداوە]] فەرمان بە فریشتەکان کراوە کە سوجدەی ڕێز لەبەردەمیدا ببەن. لە بەشی دووەمدا باس لە ئادەم دەکات کە لە [[باخی عەدەن|باخچەیەکی بەھەشتدا]] نیشتەجێیە لەگەڵ ھاوسەرەکەی کە لە نەریتی ئیسلامیدا بە ''[[حەوا]]'' ناسێنراوە.<ref name="wheeler">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wheeler|یەکەم=Brannon M.|سەردێڕ=Introduction to the Quran: stories of the prophets|بڵاوکەرەوە=Continuum|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٨٢٦٤-٤٩٥٧-٣|شوێن=New York}}</ref> قورئان بەزۆری باس لە دروستکردنی ئادەم لەلایەن خوداوە لە «زەوی» یان «گڵ» (طِینٌ،{{Sfn|Reynolds|2018}} ھەرچەندە ئایەتێک پێشنیاری «تۆز» یان «خۆڵ» (تُرَابٌ)){{sfn|Reynolds|2018|pp=125, 220}}<ref>[[Q3:59]] {{cite Quran|3|59}}</ref> و ھەناسەھەڵمژینی-ڕۆحی خۆی دەکات،{{Sfn|Reynolds|2018}} پاشان فریشتەکان وەک گومانلێکەرێک لە دروستبوونی ئادەم نیشان دەدات؛{{Sfn|Reynolds|2018}}<blockquote>{{قورئان|٢|٣٠}} <small>مانا: وە کاتێکیش پەروەردگارت بە فریشتەکانی وت بە ڕاستی من خەلیفەیەک لەسەر زەوی دروست دەکەم و دایدەنێم، وتیان ئایا کەسێکی تێدا دادەنێیت کە گەندەڵیی تێدا بکات و خوێنی تێدا بڕێژێت؟ لە کاتێکدا ئێمە ھەمیشە ستایشکاری تۆین و پایەت بە بەرز دەزانین؟ وتی: بەڕاستی من شتێک دەزانم کە ئێوە نایزانن.</small></blockquote>گێڕانەوەی قورئان درێژە دەدا کە خودا «ناوەکانی فێری ئادەم کردووە، ھەموویان»، و ئادەم ناوەکانی پێشکەش بە فریشتەکان کردووە،{{Sfn|Reynolds|2018}} {{قورئان|٢|٣١}} پاشان خودا فەرمان بە فریشتەکان دەکات کە کڕنۆش بۆ ئادەم دابنێن و وە دەشیکەن، بێجگەلە [[ئیبلیس]] کە ڕەتیدەکاتەوە و دەڵێت من لە ئادەم باشترم چوونکە منت لە ئاگر دروستکردووە و ئادەمیش لە گڵ؛{{Sfn|Reynolds|2018}} {{قورئان|٧|١٢}}. دروستکردنی حەوا لە قورئاندا دیاری نەکراوە، بەڵام چەند ئایەتێک ئاماژە بە گێڕانەوەی نەریتیی سەرەتای ژیان دەکەن بە وتنی «تۆ [مرۆڤایەتی] دروستکراویت لە تاکە ڕۆحێکەوە و ھاوسەرەکەیشی ھەر لەو لێ دروست کراوە»؛{{Sfn|Reynolds|2018}} {{قورئان|٤|١}}. پاشان لە قورئاندا خودا بە ئادەم و ھاوسەرەکەی کە ناوی نەھێنراوە دەڵێت لە بەھەشتدا بژین بەڵام لە دارێکی دیاریکراو نزیک نەبنەوە، کە شەیتان پێی دەڵێت «داری نەمری».{{Sfn|Reynolds|2018}} لە چیرۆکی باخچەدا، خودا بە ئادەم و حەوا دەڵێت کە ڕێگەیان پێنادرێت بەرھەمی «داری نەمری» بخۆن؛<ref>Moreen, Vera B. "The Legend of Adam in the Judeo-Persian Epic" Bereshit [Nāmah]"(14th Century)." Proceedings of the American Academy for Jewish Research. American Academy of Jewish Research, 1990.</ref> {{قورئان|٢|٣٥}}. بە بەڵێن و فێڵی نەمری و «شانشینییەک کە ھەرگیز ناڕووخێت»، [[ئیبلیس]] قەناعەتی پێکردن کە تامی بکەن سەرەڕای ئەوەش:<ref>Baeq, Daniel Shinjong. "Intertextuality of Adamic Narratives in the Qur’ān and the Bible." Prophets in the Qur'ān and the Bible (2022): 39.</ref> «فەرمووی: «پەروەردگارت ئەم دارەی لێت قەدەغەکردووە تەنھا بۆ ئەوەی ڕێگریتان لێبکات ببنە فریشتە یان نەمر»»؛ {{قورئان|٧|٢١}}. لەسەر ئەوە ئادەم و ھاوسەرەکەی دەنێردرێنە سەر زەوی، مەحکوومن بە «بژین و بمرن»، بەڵام خودا ئامادەیە لێیان خۆش بێت.<ref>Stieglecker, H. (1962). Die Glaubenslehren des Islam. Deutschland: F. Schöningh.</ref> == لێکدانەوەی ئاینی و ئەفسانەیی == === ئادەم بەرامبەر فریشتەکان === [[پەڕگە:Paris_BnF_Supplément_Persan_1559_fol_10v_All_angels_except_Iblis_bow_to_Adam_uncropped.jpg|ڕاست|وێنۆک|وێناکردنێکی ئیسلامی کە ھەموو فریشتەکان جگە لە ئیبلیس کڕنۆشیان بۆ ئادەم داناوە لە دەستنووسێکی شیراز لە ساڵی ١٥٧٥]] چیرۆکی سوجدەبردنی فریشتەکان لەبەردەم ئادەمدا، مشتومڕی جۆراوجۆری لێکەوتەوە کە ئایا مرۆڤ یان فریشتەکان پلەیان بەرزترە. کڕنۆشبردنی فریشتەکان لەبەردەم ئادەمدا وەک بەڵگەیەک بۆ باڵادەستی مرۆڤ بەسەر فریشتەکاندا باس دەکرێت. ھەندێکی تر پێیان وایە سوجدە مانای شتێکی لەو جۆرە نییە، بەڵکوو تەنھا فەرمانێک یان تاقیکردنەوەیەک بووە بۆ فریشتەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Chipman |یەکەم=Leigh |ساڵ=٢٠٠٢|سەردێڕ=Adam and the Angels: An examination of mythic elements in Islamic sources |journal=Arabica |بەرگ=٤٩|issue=4 |پەڕەکان=٤٢٩–٤٥٥|doi=10.1163/15700580260375407}}</ref> ھەڵوێستێک کە بە تایبەتی لە نێو [[موعتەزیلە|موعتەزیلییەکان]] و ھەندێک لە [[ئەشعەریەت|ئاشعەرییەکاندا]] دەبینرێت، پێیان وایە فریشتەکان بە ھۆی نەبوونی ئیرادە و ئارەزووەکانیانەوە باڵاترن.<ref name="houtsma 191">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Houtsma|یەکەم=M. Th.|سەردێڕ=E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=Brill|ژپنک=٩٧٨-٩-٠٠٤-٠٩٧٩١-٩|بەرگ=٥|پەڕە=١٩١}}</ref> [[ماتوریدی]] بەگشتی ھیچ کام لەم بوونەوەرانە بە باڵاتر لە ئەوی دیکە نازانێت.<ref name="ISBN_9789004100237_p54-56">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rudolph|یەکەم=Ulrich|سەردێڕ=Al-Māturīdī und Die Sunnitische Theologie in Samarkand|بڵاوکەرەوە=Brill|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٠-٠٤-١٠٠٢٣-٧|پەڕەکان=٥٤–٥٦|زمان=de}}</ref> لە وەشانە قورئانییەکەی کەوتنی ئادەمدا، شەیتان بە بەڵێنی ئەوەی کە ببنە فریشتەی نەمر، وەسوەسەی بۆ کردن. ئەلقوشەیری لەسەر ئایەتی {{قورئان|٧|٢٠}} تێبینییەک دەکات، کە کەوتنی ئادەم بۆ خواستی ئەوە بوو کە وەک فریشتە بێت، لە کاتێکدا کەوتنی فریشتەکان لەبەر ئەوەیە کە کاتێک ئارەزووی ئەوەیان کردووە وەک مرۆڤ بن؛ ئادەم ئارەزووی حاڵەتێکی فریشتەییی دەکرد کە بێ سۆز و دوورکەوتنەوە لە چارەنووسی مردن بێت، حاڵەتێک لە دەرەوەی بارودۆخی مرۆڤ، لە کاتێکدا [[ھارووت و مارووت]] ئارەزووی ئازادی ھەڵبژاردن و شادبوونیان بە ھەستەکانی وەک مرۆڤیان ھەبوو.<ref>{{cite thesis|last=Gallorini|first=Louise|title=The Symbolic Function of Angels in the Qurʾān and Sufi Literature|year=2021|type=PhD thesis|publisher=American University of Beirut|hdl=10938/22446}}</ref> == نەسەبی ئادەم == [[پەڕگە:Muhammad_3.jpg|وێنۆک|ئادەم و حەوا لەگەڵ سێزدە منداڵە دووانەکەیان، لە نووسراوەکانی ''زوبدەت التواریخ''. وەک لە دەقەکەدا ئاماژەی پێکراوە، ھەموو منداڵەکانی ئادەم دووانە بوون و ھەر کوڕێک دەبوو لەگەڵ خوشکە دووانەکەی برایەک ھاوسەرگیری بکات. ھابیل لەلایەن باوکیەوە داوای لێکرا ھاوسەرگیری لەگەڵ خوشکە دووانەکەی قابیل بکات کە بەڕێکەوت جوانترینیان بوو، بەم شێوەیەش قابیل ویستی بیھێڵێتەوە. بەم شێوەیەش ناکۆکیی نێوان ئەو دوو برایە دەستی پێکرد. ھونەرمەندانی ئیسلامی، لە کاتی وێناکردنی چیرۆکی ئادەم و حەوا، بەزۆری ئەو ژن و مێردەیان لە بەھەشتدا نیشاندەدا بەڵام ھەرگیز لەگەڵ منداڵەکانیان دایان نەدەنان، ھەروەھا نوێنەرایەتیی ئەم وەشانەی ناکۆکیی نێوان قابیل و ھابیلیان نەدەکرد.]] [[محەممەد کوڕی جەریر تەبەری|ئیبن جەریر تەبەری]] ڕاپۆرتی داوە کە «حەوا ١٢٠ کۆمەڵە دووانەی بووە بۆ ئادەم. یەکەمیان قابیل و خوشکە دووانەکەی قالیمە و دواھەمینیان عبد المغیث و خوشکە دووانەکەی ئامەت المیغث بوو.» لەلایەکی دیکەوە لە زاری [[ئیبن ئیسحاق|ئیبن ئیسحاقەوە]] بڵاوکراوەتەوە کە «حەوا بە گشتی ٤٠ منداڵی لەدایکبووە کە لە ڕەگەزی نێر و مێ بوون، لە ٢٠ دووگیانیی جمک. وە فەرمووی: ناوی ھەندێکیان بۆ ئێمە دابەزیوە، ناوی ھەندێکی تریش نەھاتۆتە خوارەوە.»<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Muhammad|سەردێڕ=[[History of the Prophets and Kings|Tarikh at-Tabari]]: Tarikh al-Umam wa'l-Muluk|پەڕەکان=١/٩٨}}</ref> زانای ئیسلامی سەیید مومتاز عەلی، وێڕای سەرنجدان لەسەر ئەوەی کە ئایا ئادەم یان حەوا یەکەمجار دروستکراوە، دەڵێت «ئەو ڕاستییەی کە ئادەم یەکەمجار دروست بووە جگە لە قسەیەکی منداڵانە ھیچی تر نییە. بەڵام وەک ڕاستییەک، ئەو باوەڕە کە ئادەم سەرەتا دروست بووە و دواتر حەوا ھاتووە بەشێکە لە ئیمانی مەسیحی و جوولەکەکانە و ئەمە بە ھیچ شێوەیەک بەشێک نییە لە عەقیدەی ئیسلامی و لە قورئاندا باس لەوە نەکراوە کە کێ یەکەمجار دروست بووە، ئادەم یان حەوا.».<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Deobandi|یەکەم=Sayyid Mumtaz Ali|ناونیشان=https://archive.org/details/HuqooqENiswan|سەردێڕ=Huquq-e-Niswan|بڵاوکەرەوە=Rifah-e-Aam Press|ساڵ=١٨٩٨|edition=1898|شوێن=[[Lahore]]|پەڕەکان=٢١–٢٢|زمان=ur|chapter=The Supremacy Myth|وتەگێڕانەوە=Adapted from [[Javed Anand]]'s translation to the piece|بەستەری نووسەر=Sayyid Mumtaz Ali|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٠|chapter-url=https://www.sabrang.com/cc/archive/2009/oct09/cover1.html}}</ref> == بەراوردکردنی ئەفسانەی دروستکردنی ئادەم == [[فەرموودە|''فەرموودەکان'']] کە لە ھەردوو ''[[زانستی تەفسیر|تەفسیر]]'' و [[چیرۆکی پێغەمبەران لە ئیسلامدا|''قیسەسول ئەنبیاء'']]<nowiki/>دا جێگیرکراون، وەسفی ورد سەبارەت بە دروستکردنی ئادەم پێشکەش دەکەن. ھەرچەندە لە وردەکارییەوە جیاوازن، بەڵام ئەم پێکھاتانەی خوارەوە جەوھەرین:<ref name="Chipman 20012">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> # خودا فەرمان بە فریشتەکان دەدات خۆڵ لە زەوی کۆبکەنەوە بۆ ئەوەی ئادەم دروست بکەن. # خۆڵ لە شوێنی جۆراوجۆرەوە وەردەگیرێت، کە ئەمەش کاریگەریی دەبێت لەسەر دروستبوونی نەوەکانی ئادەم. # مانای ئەفسانەیی لە پشت ناوی یەکەمی مرۆڤەوەیە. # ئادەم بۆ ماوەی چل ساڵ بێ جووڵە پاڵکەوتووە و ئادەم بە پەلە ھەوڵدەدات ھەستێتەوە و ناتوانێت ھەستێتەوە. # ئادەم دەپژمێت و دەڵێت الحمد للە ({{Langx|ar|ٱلْحَمْدُ لِلَّٰەِ}}). ھەندێک لەو پێکھاتانە لە ھەردوو نەریتی جوولەکە و ئیسلامیدا بە یەکسانی دەردەکەون. بەڵام ئەو بیرۆکەیەی کە خودا فەرمان بە فریشتەکان دەکات خۆڵ لە زەوی کۆبکەنەوە، تایبەتە بە ئیسلام. تەنھا دواتر لە ''کتێبی مێژووچکەی جەراھمیلدا'' وەرگیراوە.<ref name="Chipman 20013">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> ھەردوو سەرچاوەی جوولەکە و موسڵمان لەسەر ئەوە کۆکن کە خۆڵ بۆ دروستکردنی جەستەی ئادەم لە ھەموو جیھان وەرگیراوە، و زۆرجاریش لە شوێنێکی پیرۆزی دیاریکراو. بەڵام لە ڕووی ناسنامەی شوێنە پیرۆزەکان و مانای کۆکردنەوەی تۆز و خۆڵ لە جیھانەوە جیاوازن.<ref name="Chipman 20014">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> لە کاتێکدا نەریتی جوولەکەکان شوێنە پیرۆزەکان کە خۆڵی لێ کۆکرایەوە بە ئیسرائیلی دادەنێن، سەرچاوە موسڵمانەکانیش شوێنەکە بە مەککە یان [[کەعبە]] دادەنێن.<ref name="Chipman 2001">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> بە پێی لێکدانەوەی موسڵمانان، خۆڵ و تۆز کە لە ھەموو دەوروبەری زەوییەوە کۆکرایەوە، جیاوازییەکانی نێوان مرۆڤایەتی ڕوون دەکاتەوە، بۆ نموونە وەک ڕەنگی پێست، بەڵام پێداگری لەسەر ئەوەش دەکەن کە مرۆڤایەتی بەگشتی یەکگرتووە و لە ڕەچەڵەکی ئادەمەوە سەرچاوە دەگرێت.<ref name="Chipman 2001" /> == مشتومڕ و گفتوگۆکانی ئەو سەردەمە == [[پەڕگە:Spencer_Coll._Persian_MS._46_fol_9v_Adam_and_Hawwa_enthroned.jpg|وێنۆک|بە سوودوەرگرتن لە گرنگیی تیۆلۆژیی پەیوەندیی ئادەم لەگەڵ خودادا ئەو و ھاوسەرەکەی لە ھەندێک کاتدا وەک فەرمانڕەوای باخچەکە لە ھونەری ئیسلامیدا وێنا دەکرێن]] لە قورئانەوە دیارە کە ئادەم باوکی مرۆڤایەتیی ھاوچەرخ بووە.<ref name="dogma">{{rp|p=194}} Stieglecker, H. (1962). Die Glaubenslehren des Islam. Deutschland: F. Schöningh. p. 194 (German)</ref> ململانێی خوێندنەوەی وشەییی چیرۆکەکە و لقە زانستییە ئەرێنییەکانی وەک [[پەرەسەندنی مرۆڤ]] (پەرەسەندنی مرۆڤ لە مەیموونەوە) و ئەنترۆپۆلۆژیا (پێشینەناسیی مرۆڤ) بووە ھۆی گێژاوە و مشتومڕێکی گەورە لە جیھانی ئیسلامیدا.{{Refn|Some [[hadith]]s mentions Adam's resemblance, the height and the plan with which he created; "Allah the exalted and Glorius, created Adam in his image with his {{sic|?|lenght}} of sixty cubits (30-35 m) tall."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sunnah.com/search?q=allah+created+adam+in+his+image|سەردێڕ=Search Results - Search Results - allah created adam in his image (page 1) - Sunnah.com - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم)|وێبگە=sunnah.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Kizil |یەکەم١=Fatma |سەردێڕ=The Height of Prophet Adam: At the Crossroads of Science & Scrpiture | journal=İslâm Araştırmaları Dergisi |ڕێکەوت=٢٠٢٣|پەڕەکان=١–٧| doi=10.26570/isad.1325141 |ناونیشان=https://doi.org/10.26570/isad.1325141 | doi-access=free}}</ref>}} بەپێی ھەندێک بۆچوون، خودا سی جار ئادەمی دروستکردووە، ھەر ١٠٠٠ ساڵ جارێک. دوای ڕووخانی ھەر مرۆڤایەتییەک، خودا بۆ ماوەی ٥٠ ھەزار ساڵ دونیای بێ دانیشتوو بەجێھێشت، پاشان ٥٠ ھەزار کەسی تێدا نیشتەجێ بوو، پاشان ئادەمێکی نوێ دروست بوو.  بەڵام بە پێچەوانەی زۆرێک لە زانایانی شیعە<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kocsenda |یەکەم=Karim Gabor |ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=SHĪʿĪ READINGS OF HUMAN EVOLUTION: ṬABĀṬABĀʾĪ TO ḤAYDARĪ |ناونیشان=https://www.zygonjournal.org/article/id/14830/ |journal=Zygon: Journal of Religion and Science |زمان=en |بەرگ=٥٧|issue=2 |پەڕە=٤٢٠|doi=10.1111/zygo.12781 |issn=1467-9744}}</ref> زۆرینەی زانایانی سوننە ئەم بۆچوونە ڕەتدەکەنەوە، بەڵام ھاوڕان لەسەر ئەوەی کە [[جنۆکە|جن]] و ئاژەڵەکان پێشتر لەسەر زەوی ژیاون. سولەیمان ئاتەش ئایەتەکانی قورئانی بەکارھێناوە بۆ پووچەڵکردنەوەی لێکدانەوە دروستکراوەکانی گێڕانەوەی ئادەم.<ref>Kaya, Veysel. "Can the Quran support Darwin? an evolutionist approach by two Turkish scholars after the foundation of the Turkish Republic." The Muslim World 102.2 (2012): 357-370.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.omeriqbal.com/a/54 چەمکی ئیسلامیی دروستکردنی ئادەم] {{پێغەمبەران بەپێی قورئان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان}} [[پۆل:پێغەمبەران لەئیسلامدا]] [[پۆل:پێغەمبەران لە قورئاندا]] [[پۆل:ئادەم و حەوا]] 6lgl70x8mwcpy8b2a0lrx6qkjhgwstg 1598672 1598584 2026-07-05T16:02:45Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Adam in Islam}} 1598672 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتیی ئایینی|religion=[[ئیسلام]]|name=[[ئادەم]]|honorific_prefix=[[پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|پێغەمبەر]]|honorific_suffix=[[دەستەواژە ڕێزلێنانە ئیسلامییەکان|عَلَیْەِ السَّلَامُ]]|office1=[[پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|پێغەمبەری ئیسلام]]|predecessor1=''پۆستەکە دامەزرا''|successor1=[[شەیس]]|native_name=آدم|native_name_lang=ar|image=[[File:Adam and Hawwa being expelled from Paradise.jpg|250px]]|caption=ئادەم و حەواء بەڕووتی لە باخچەکە دەردەکرێن|spouse=[[حەوا لە ئیسلامدا|حەوا]]|children=[[قابیل و ھابیل لە ئیسلامدا|قابیل و ھابیل]]، [[شەیس]]، [[عەناق (کچی ئادەم)|عەناق]]|known_for=*یەکەم مرۆڤ *یەکەم نیشتەجێی سەر زەوی *باوکی مرۆڤایەتی *یەکەم [[موسڵمان]] *[[خەلیفە]]}}{{پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|Prophets in the Quran}}'''ئادەم''' ({{Langx|ar|آدَمٌ}})، لە ئیلاھیاتی ئیسلامیدا، وا بیر دەکرێتەوە [[یەکەم مرۆڤ|یەکەم]] [[مرۆڤ]] بووبێت لەسەر زەوی و یەکەم [[پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|پێغەمبەری ئیسلامیش]] بە ھەمان شێوە ({{Langx|ar|نَبِېٌّ}}). ڕۆڵی ئادەم وەک باوکی مرۆڤایەتی لەلایەن موسڵمانانەوە بە ڕێزەوە سەیر دەکرێت. ھەروەھا موسڵمانان ئاماژە بە ھاوسەرەکەی دەکەن، حەوا ({{Langx|ar|حَوَّاء}}، [[حەوا لە ئیسلامدا|حەواء]])، وەک «دایکی مرۆڤایەتی».<ref>''Historical Dictionary of Prophets in Islam and Judaism'', Wheeler, ''Adam and Eve''</ref> موسڵمانان ئادەم وەک یەکەم [[موسڵمان]] دەبینن، وەک لە [[قورئان|قورئاندا]] ھاتووە کە ھەموو پێغەمبەران بانگەشەی یەک ئیمانی ئیسلامیان کردووە.<ref>''Concise Encyclopedia of Islam'', C. Glasse, Aadam = Adam = Man = Mankind = Early humans. His wife = Woman = Allegorically, early women. Udma = Ability to live together as a community. Aadam from Udma thus, indicates humankind. The word 'Eve' or 'Hawwa' is not mentioned in the Quran. She is described with dignity as Mer’a-til-Aadam = Wife of Adam = Mrs. Adam.</ref> بەپێی باوەڕی ئیسلامی، ئادەم لە ماددەی زەوی دروستبووە و لەلایەن خوداوە ژیانی پێ بەخشراوە و گیانی بەبەردا کراوە. خودا ئادەمی لە باخچەیەکی بەھەشتدا دانا. دوای ئەوەی ئادەم گوناھی کرد بە خواردنی بەری درەختە قەدەغەکراوەکە (داری نەمری) کە دوای ئەوەی خودا لێی قەدەغە کردبوو، بەھەشتی بۆ ڕەتکرایەوە و ڕەوانەی خوارەوە کرا بۆ زەوی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://myislam.org/prophet-adam/|سەردێڕ=Story of Prophet Adam (as) in Islam |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=My Islam |زمان=en-US}}</ref> ''[[چیرۆکی پێغەمبەران لە ئیسلامدا|چیڕۆکی پێغەمبەران]]'' ({{Langx|ar|قِصَصُ ٱلأَنْبِیَاءِ}}) ھەروەھا دەشڵێت کە ئادەم و حەوا کاتێک لە بەھەشت دەرکران، لە دوورەوە دەرکرانە خوارەوە و لە کۆتاییدا لە [[کێوی عەرەفە|چیای عەرەفات]] یەکتریان بینییەوە.<ref name="wheeler">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wheeler|یەکەم=Brannon M.|سەردێڕ=Introduction to the Quran: stories of the prophets|بڵاوکەرەوە=Continuum|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٨٢٦٤-٤٩٥٧-٣|شوێن=New York}}</ref> مرۆڤایەتی لە ئادەمەوە فێری چاندن، دروێنەکردن، نانکردن، تەوبەکردن بوو.<ref name="wheeler" /> چیرۆکی قورئانیی ئادەم ھەم بە واتا وشەیییەکەی خۆی و ھەم وەک پەند و نموونەیەکیش بۆ پەیوەندیی مرۆڤ بەرامبەر بە خودا سەیر دەکرێت. مەرج نییە ئیسلام و موسڵمانان پابەند بن بە بیروباوەڕی [[گەنجیی دروستکردنی زەوی|گەنجێتیی دروستکردنی زەوی]] واتا تەمەنی زەوی ٦،٠٠٠ بۆ ١٠،٠٠٠ ساڵێک بێت، بەڵکوو زۆربەی موسڵمانان پێیان وایە ژیان لەسەر زەوی پێش ئادەمیش ھەبووە و زەوی پێش ئادەمیش بوونی ھەبووە، ھەروەک قورئان کە ناڵێت ئادەم یەکەم زیندوو بووە، بەڵکوو یەکەم مرۆڤ. ئادەم تەنھا وەک پێغەمبەرێک یان مرۆڤێکی نێر دەرناکەوێت و سەیر ناکرێت، بەڵکوو بیرۆکەی خودی مرۆڤ و مرۆڤایەتیش نیشان دەدات و نوێنەرایەتیی دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Shari'a: History, Ethics and Law|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ساڵ=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٨٣١-٣١٦-٢|شوێن=London|پەڕە=٩١}}</ref> == گێڕانەوەی قورئانی == [[پەڕگە:Istanbul, Topkapı Saray Müzesi Kütüphanesi, MS Bağdat 282 fol 16 Adam and the Angels watched by Iblis.jpg|وێنۆک|دوای فەرمانی خودا، ھەموو فریشتەکان سوجدە بۆ ئادەم دەبەن، جگە لە ئیبلیس (ئەوەی لای چەپ).]] [[قورئان]] لە دوو بەشدا باسی ئادەم دەکات.<ref>Eichler, Paul Arno. "Die Dschinn, Teufel und Engel im Koran." (1928).</ref> لە یەکەمدا ئادەم لە ئاسمان دروستکرا و لەلایەن [[خوا لە ئیسلامدا|خوداوە]] فەرمان بە فریشتەکان کراوە کە سوجدەی ڕێز لەبەردەمیدا ببەن. لە بەشی دووەمدا باس لە ئادەم دەکات کە لە [[باخی عەدەن|باخچەیەکی بەھەشتدا]] نیشتەجێیە لەگەڵ ھاوسەرەکەی کە لە نەریتی ئیسلامیدا بە ''[[حەوا]]'' ناسێنراوە.<ref name="wheeler">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wheeler|یەکەم=Brannon M.|سەردێڕ=Introduction to the Quran: stories of the prophets|بڵاوکەرەوە=Continuum|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٨٢٦٤-٤٩٥٧-٣|شوێن=New York}}</ref> قورئان بەزۆری باس لە دروستکردنی ئادەم لەلایەن خوداوە لە «زەوی» یان «گڵ» (طِینٌ،{{Sfn|Reynolds|2018}} ھەرچەندە ئایەتێک پێشنیاری «تۆز» یان «خۆڵ» (تُرَابٌ)){{sfn|Reynolds|2018|pp=125, 220}}<ref>[[Q3:59]] {{cite Quran|3|59}}</ref> و ھەناسەھەڵمژینی-ڕۆحی خۆی دەکات،{{Sfn|Reynolds|2018}} پاشان فریشتەکان وەک گومانلێکەرێک لە دروستبوونی ئادەم نیشان دەدات؛{{Sfn|Reynolds|2018}}<blockquote>{{قورئان|٢|٣٠}} <small>مانا: وە کاتێکیش پەروەردگارت بە فریشتەکانی وت بە ڕاستی من خەلیفەیەک لەسەر زەوی دروست دەکەم و دایدەنێم، وتیان ئایا کەسێکی تێدا دادەنێیت کە گەندەڵیی تێدا بکات و خوێنی تێدا بڕێژێت؟ لە کاتێکدا ئێمە ھەمیشە ستایشکاری تۆین و پایەت بە بەرز دەزانین؟ وتی: بەڕاستی من شتێک دەزانم کە ئێوە نایزانن.</small></blockquote>گێڕانەوەی قورئان درێژە دەدا کە خودا «ناوەکانی فێری ئادەم کردووە، ھەموویان»، و ئادەم ناوەکانی پێشکەش بە فریشتەکان کردووە،{{Sfn|Reynolds|2018}} {{قورئان|٢|٣١}} پاشان خودا فەرمان بە فریشتەکان دەکات کە کڕنۆش بۆ ئادەم دابنێن و وە دەشیکەن، بێجگەلە [[ئیبلیس]] کە ڕەتیدەکاتەوە و دەڵێت من لە ئادەم باشترم چوونکە منت لە ئاگر دروستکردووە و ئادەمیش لە گڵ؛{{Sfn|Reynolds|2018}} {{قورئان|٧|١٢}}. دروستکردنی حەوا لە قورئاندا دیاری نەکراوە، بەڵام چەند ئایەتێک ئاماژە بە گێڕانەوەی نەریتیی سەرەتای ژیان دەکەن بە وتنی «تۆ [مرۆڤایەتی] دروستکراویت لە تاکە ڕۆحێکەوە و ھاوسەرەکەیشی ھەر لەو لێ دروست کراوە»؛{{Sfn|Reynolds|2018}} {{قورئان|٤|١}}. پاشان لە قورئاندا خودا بە ئادەم و ھاوسەرەکەی کە ناوی نەھێنراوە دەڵێت لە بەھەشتدا بژین بەڵام لە دارێکی دیاریکراو نزیک نەبنەوە، کە شەیتان پێی دەڵێت «داری نەمری».{{Sfn|Reynolds|2018}} لە چیرۆکی باخچەدا، خودا بە ئادەم و حەوا دەڵێت کە ڕێگەیان پێنادرێت بەرھەمی «داری نەمری» بخۆن؛<ref>Moreen, Vera B. "The Legend of Adam in the Judeo-Persian Epic" Bereshit [Nāmah]"(14th Century)." Proceedings of the American Academy for Jewish Research. American Academy of Jewish Research, 1990.</ref> {{قورئان|٢|٣٥}}. بە بەڵێن و فێڵی نەمری و «شانشینییەک کە ھەرگیز ناڕووخێت»، [[ئیبلیس]] قەناعەتی پێکردن کە تامی بکەن سەرەڕای ئەوەش:<ref>Baeq, Daniel Shinjong. "Intertextuality of Adamic Narratives in the Qur’ān and the Bible." Prophets in the Qur'ān and the Bible (2022): 39.</ref> «فەرمووی: «پەروەردگارت ئەم دارەی لێت قەدەغەکردووە تەنھا بۆ ئەوەی ڕێگریتان لێبکات ببنە فریشتە یان نەمر»»؛ {{قورئان|٧|٢١}}. لەسەر ئەوە ئادەم و ھاوسەرەکەی دەنێردرێنە سەر زەوی، مەحکوومن بە «بژین و بمرن»، بەڵام خودا ئامادەیە لێیان خۆش بێت.<ref>Stieglecker, H. (1962). Die Glaubenslehren des Islam. Deutschland: F. Schöningh.</ref> == لێکدانەوەی ئاینی و ئەفسانەیی == === ئادەم بەرامبەر فریشتەکان === [[پەڕگە:Paris_BnF_Supplément_Persan_1559_fol_10v_All_angels_except_Iblis_bow_to_Adam_uncropped.jpg|ڕاست|وێنۆک|وێناکردنێکی ئیسلامی کە ھەموو فریشتەکان جگە لە ئیبلیس کڕنۆشیان بۆ ئادەم داناوە لە دەستنووسێکی شیراز لە ساڵی ١٥٧٥]] چیرۆکی سوجدەبردنی فریشتەکان لەبەردەم ئادەمدا، مشتومڕی جۆراوجۆری لێکەوتەوە کە ئایا مرۆڤ یان فریشتەکان پلەیان بەرزترە. کڕنۆشبردنی فریشتەکان لەبەردەم ئادەمدا وەک بەڵگەیەک بۆ باڵادەستی مرۆڤ بەسەر فریشتەکاندا باس دەکرێت. ھەندێکی تر پێیان وایە سوجدە مانای شتێکی لەو جۆرە نییە، بەڵکوو تەنھا فەرمانێک یان تاقیکردنەوەیەک بووە بۆ فریشتەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Chipman |یەکەم=Leigh |ساڵ=٢٠٠٢|سەردێڕ=Adam and the Angels: An examination of mythic elements in Islamic sources |journal=Arabica |بەرگ=٤٩|issue=4 |پەڕەکان=٤٢٩–٤٥٥|doi=10.1163/15700580260375407}}</ref> ھەڵوێستێک کە بە تایبەتی لە نێو [[موعتەزیلە|موعتەزیلییەکان]] و ھەندێک لە [[ئەشعەریەت|ئاشعەرییەکاندا]] دەبینرێت، پێیان وایە فریشتەکان بە ھۆی نەبوونی ئیرادە و ئارەزووەکانیانەوە باڵاترن.<ref name="houtsma 191">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Houtsma|یەکەم=M. Th.|سەردێڕ=E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=Brill|ژپنک=٩٧٨-٩-٠٠٤-٠٩٧٩١-٩|بەرگ=٥|پەڕە=١٩١}}</ref> [[ماتوریدی]] بەگشتی ھیچ کام لەم بوونەوەرانە بە باڵاتر لە ئەوی دیکە نازانێت.<ref name="ISBN_9789004100237_p54-56">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rudolph|یەکەم=Ulrich|سەردێڕ=Al-Māturīdī und Die Sunnitische Theologie in Samarkand|بڵاوکەرەوە=Brill|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٠-٠٤-١٠٠٢٣-٧|پەڕەکان=٥٤–٥٦|زمان=de}}</ref> لە وەشانە قورئانییەکەی کەوتنی ئادەمدا، شەیتان بە بەڵێنی ئەوەی کە ببنە فریشتەی نەمر، وەسوەسەی بۆ کردن. ئەلقوشەیری لەسەر ئایەتی {{قورئان|٧|٢٠}} تێبینییەک دەکات، کە کەوتنی ئادەم بۆ خواستی ئەوە بوو کە وەک فریشتە بێت، لە کاتێکدا کەوتنی فریشتەکان لەبەر ئەوەیە کە کاتێک ئارەزووی ئەوەیان کردووە وەک مرۆڤ بن؛ ئادەم ئارەزووی حاڵەتێکی فریشتەییی دەکرد کە بێ سۆز و دوورکەوتنەوە لە چارەنووسی مردن بێت، حاڵەتێک لە دەرەوەی بارودۆخی مرۆڤ، لە کاتێکدا [[ھارووت و مارووت]] ئارەزووی ئازادی ھەڵبژاردن و شادبوونیان بە ھەستەکانی وەک مرۆڤیان ھەبوو.<ref>{{cite thesis|last=Gallorini|first=Louise|title=The Symbolic Function of Angels in the Qurʾān and Sufi Literature|year=2021|type=PhD thesis|publisher=American University of Beirut|hdl=10938/22446}}</ref> == نەسەبی ئادەم == [[پەڕگە:Muhammad_3.jpg|وێنۆک|ئادەم و حەوا لەگەڵ سێزدە منداڵە دووانەکەیان، لە نووسراوەکانی ''زوبدەت التواریخ''. وەک لە دەقەکەدا ئاماژەی پێکراوە، ھەموو منداڵەکانی ئادەم دووانە بوون و ھەر کوڕێک دەبوو لەگەڵ خوشکە دووانەکەی برایەک ھاوسەرگیری بکات. ھابیل لەلایەن باوکیەوە داوای لێکرا ھاوسەرگیری لەگەڵ خوشکە دووانەکەی قابیل بکات کە بەڕێکەوت جوانترینیان بوو، بەم شێوەیەش قابیل ویستی بیھێڵێتەوە. بەم شێوەیەش ناکۆکیی نێوان ئەو دوو برایە دەستی پێکرد. ھونەرمەندانی ئیسلامی، لە کاتی وێناکردنی چیرۆکی ئادەم و حەوا، بەزۆری ئەو ژن و مێردەیان لە بەھەشتدا نیشاندەدا بەڵام ھەرگیز لەگەڵ منداڵەکانیان دایان نەدەنان، ھەروەھا نوێنەرایەتیی ئەم وەشانەی ناکۆکیی نێوان قابیل و ھابیلیان نەدەکرد.]] [[محەممەد کوڕی جەریر تەبەری|ئیبن جەریر تەبەری]] ڕاپۆرتی داوە کە «حەوا ١٢٠ کۆمەڵە دووانەی بووە بۆ ئادەم. یەکەمیان قابیل و خوشکە دووانەکەی قالیمە و دواھەمینیان عبد المغیث و خوشکە دووانەکەی ئامەت المیغث بوو.» لەلایەکی دیکەوە لە زاری [[ئیبن ئیسحاق|ئیبن ئیسحاقەوە]] بڵاوکراوەتەوە کە «حەوا بە گشتی ٤٠ منداڵی لەدایکبووە کە لە ڕەگەزی نێر و مێ بوون، لە ٢٠ دووگیانیی جمک. وە فەرمووی: ناوی ھەندێکیان بۆ ئێمە دابەزیوە، ناوی ھەندێکی تریش نەھاتۆتە خوارەوە.»<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Muhammad|سەردێڕ=[[History of the Prophets and Kings|Tarikh at-Tabari]]: Tarikh al-Umam wa'l-Muluk|پەڕەکان=١/٩٨}}</ref> زانای ئیسلامی سەیید مومتاز عەلی، وێڕای سەرنجدان لەسەر ئەوەی کە ئایا ئادەم یان حەوا یەکەمجار دروستکراوە، دەڵێت «ئەو ڕاستییەی کە ئادەم یەکەمجار دروست بووە جگە لە قسەیەکی منداڵانە ھیچی تر نییە. بەڵام وەک ڕاستییەک، ئەو باوەڕە کە ئادەم سەرەتا دروست بووە و دواتر حەوا ھاتووە بەشێکە لە ئیمانی مەسیحی و جوولەکەکانە و ئەمە بە ھیچ شێوەیەک بەشێک نییە لە عەقیدەی ئیسلامی و لە قورئاندا باس لەوە نەکراوە کە کێ یەکەمجار دروست بووە، ئادەم یان حەوا.».<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Deobandi|یەکەم=Sayyid Mumtaz Ali|ناونیشان=https://archive.org/details/HuqooqENiswan|سەردێڕ=Huquq-e-Niswan|بڵاوکەرەوە=Rifah-e-Aam Press|ساڵ=١٨٩٨|edition=1898|شوێن=[[Lahore]]|پەڕەکان=٢١–٢٢|زمان=ur|chapter=The Supremacy Myth|وتەگێڕانەوە=Adapted from [[Javed Anand]]'s translation to the piece|بەستەری نووسەر=Sayyid Mumtaz Ali|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٠|chapter-url=https://www.sabrang.com/cc/archive/2009/oct09/cover1.html}}</ref> == بەراوردکردنی ئەفسانەی دروستکردنی ئادەم == [[فەرموودە|''فەرموودەکان'']] کە لە ھەردوو ''[[زانستی تەفسیر|تەفسیر]]'' و [[چیرۆکی پێغەمبەران لە ئیسلامدا|''قیسەسول ئەنبیاء'']]<nowiki/>دا جێگیرکراون، وەسفی ورد سەبارەت بە دروستکردنی ئادەم پێشکەش دەکەن. ھەرچەندە لە وردەکارییەوە جیاوازن، بەڵام ئەم پێکھاتانەی خوارەوە جەوھەرین:<ref name="Chipman 20012">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> # خودا فەرمان بە فریشتەکان دەدات خۆڵ لە زەوی کۆبکەنەوە بۆ ئەوەی ئادەم دروست بکەن. # خۆڵ لە شوێنی جۆراوجۆرەوە وەردەگیرێت، کە ئەمەش کاریگەریی دەبێت لەسەر دروستبوونی نەوەکانی ئادەم. # مانای ئەفسانەیی لە پشت ناوی یەکەمی مرۆڤەوەیە. # ئادەم بۆ ماوەی چل ساڵ بێ جووڵە پاڵکەوتووە و ئادەم بە پەلە ھەوڵدەدات ھەستێتەوە و ناتوانێت ھەستێتەوە. # ئادەم دەپژمێت و دەڵێت الحمد للە ({{Langx|ar|ٱلْحَمْدُ لِلَّٰەِ}}). ھەندێک لەو پێکھاتانە لە ھەردوو نەریتی جوولەکە و ئیسلامیدا بە یەکسانی دەردەکەون. بەڵام ئەو بیرۆکەیەی کە خودا فەرمان بە فریشتەکان دەکات خۆڵ لە زەوی کۆبکەنەوە، تایبەتە بە ئیسلام. تەنھا دواتر لە ''کتێبی مێژووچکەی جەراھمیلدا'' وەرگیراوە.<ref name="Chipman 20013">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> ھەردوو سەرچاوەی جوولەکە و موسڵمان لەسەر ئەوە کۆکن کە خۆڵ بۆ دروستکردنی جەستەی ئادەم لە ھەموو جیھان وەرگیراوە، و زۆرجاریش لە شوێنێکی پیرۆزی دیاریکراو. بەڵام لە ڕووی ناسنامەی شوێنە پیرۆزەکان و مانای کۆکردنەوەی تۆز و خۆڵ لە جیھانەوە جیاوازن.<ref name="Chipman 20014">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> لە کاتێکدا نەریتی جوولەکەکان شوێنە پیرۆزەکان کە خۆڵی لێ کۆکرایەوە بە ئیسرائیلی دادەنێن، سەرچاوە موسڵمانەکانیش شوێنەکە بە مەککە یان [[کەعبە]] دادەنێن.<ref name="Chipman 2001">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> بە پێی لێکدانەوەی موسڵمانان، خۆڵ و تۆز کە لە ھەموو دەوروبەری زەوییەوە کۆکرایەوە، جیاوازییەکانی نێوان مرۆڤایەتی ڕوون دەکاتەوە، بۆ نموونە وەک ڕەنگی پێست، بەڵام پێداگری لەسەر ئەوەش دەکەن کە مرۆڤایەتی بەگشتی یەکگرتووە و لە ڕەچەڵەکی ئادەمەوە سەرچاوە دەگرێت.<ref name="Chipman 2001" /> == مشتومڕ و گفتوگۆکانی ئەو سەردەمە == [[پەڕگە:Spencer_Coll._Persian_MS._46_fol_9v_Adam_and_Hawwa_enthroned.jpg|وێنۆک|بە سوودوەرگرتن لە گرنگیی تیۆلۆژیی پەیوەندیی ئادەم لەگەڵ خودادا ئەو و ھاوسەرەکەی لە ھەندێک کاتدا وەک فەرمانڕەوای باخچەکە لە ھونەری ئیسلامیدا وێنا دەکرێن]] لە قورئانەوە دیارە کە ئادەم باوکی مرۆڤایەتیی ھاوچەرخ بووە.<ref name="dogma">{{rp|p=194}} Stieglecker, H. (1962). Die Glaubenslehren des Islam. Deutschland: F. Schöningh. p. 194 (German)</ref> ململانێی خوێندنەوەی وشەییی چیرۆکەکە و لقە زانستییە ئەرێنییەکانی وەک [[پەرەسەندنی مرۆڤ]] (پەرەسەندنی مرۆڤ لە مەیموونەوە) و ئەنترۆپۆلۆژیا (پێشینەناسیی مرۆڤ) بووە ھۆی گێژاوە و مشتومڕێکی گەورە لە جیھانی ئیسلامیدا.{{Refn|Some [[hadith]]s mentions Adam's resemblance, the height and the plan with which he created; "Allah the exalted and Glorius, created Adam in his image with his {{sic|?|lenght}} of sixty cubits (30-35 m) tall."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sunnah.com/search?q=allah+created+adam+in+his+image|سەردێڕ=Search Results - Search Results - allah created adam in his image (page 1) - Sunnah.com - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم)|وێبگە=sunnah.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Kizil |یەکەم١=Fatma |سەردێڕ=The Height of Prophet Adam: At the Crossroads of Science & Scrpiture | journal=İslâm Araştırmaları Dergisi |ڕێکەوت=٢٠٢٣|پەڕەکان=١–٧| doi=10.26570/isad.1325141 |ناونیشان=https://doi.org/10.26570/isad.1325141 | doi-access=free}}</ref>}} بەپێی ھەندێک بۆچوون، خودا سی جار ئادەمی دروستکردووە، ھەر ١٠٠٠ ساڵ جارێک. دوای ڕووخانی ھەر مرۆڤایەتییەک، خودا بۆ ماوەی ٥٠ ھەزار ساڵ دونیای بێ دانیشتوو بەجێھێشت، پاشان ٥٠ ھەزار کەسی تێدا نیشتەجێ بوو، پاشان ئادەمێکی نوێ دروست بوو.  بەڵام بە پێچەوانەی زۆرێک لە زانایانی شیعە<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kocsenda |یەکەم=Karim Gabor |ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=SHĪʿĪ READINGS OF HUMAN EVOLUTION: ṬABĀṬABĀʾĪ TO ḤAYDARĪ |ناونیشان=https://www.zygonjournal.org/article/id/14830/ |journal=Zygon: Journal of Religion and Science |زمان=en |بەرگ=٥٧|issue=2 |پەڕە=٤٢٠|doi=10.1111/zygo.12781 |issn=1467-9744}}</ref> زۆرینەی زانایانی سوننە ئەم بۆچوونە ڕەتدەکەنەوە، بەڵام ھاوڕان لەسەر ئەوەی کە [[جنۆکە|جن]] و ئاژەڵەکان پێشتر لەسەر زەوی ژیاون. سولەیمان ئاتەش ئایەتەکانی قورئانی بەکارھێناوە بۆ پووچەڵکردنەوەی لێکدانەوە دروستکراوەکانی گێڕانەوەی ئادەم.<ref>Kaya, Veysel. "Can the Quran support Darwin? an evolutionist approach by two Turkish scholars after the foundation of the Turkish Republic." The Muslim World 102.2 (2012): 357-370.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.omeriqbal.com/a/54 چەمکی ئیسلامیی دروستکردنی ئادەم] {{پێغەمبەران بەپێی قورئان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان}} {{پۆلی کۆمنز|Adam in Islam}} [[پۆل:پێغەمبەران لەئیسلامدا]] [[پۆل:پێغەمبەران لە قورئاندا]] [[پۆل:ئادەم و حەوا]] ohlktbu7uhwxoeinmvzsc60hqubpy25 1598707 1598672 2026-07-05T17:02:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]] 1598707 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتیی ئایینی|religion=[[ئیسلام]]|name=[[ئادەم]]|honorific_prefix=[[پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|پێغەمبەر]]|honorific_suffix=[[دەستەواژە ڕێزلێنانە ئیسلامییەکان|عَلَیْەِ السَّلَامُ]]|office1=[[پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|پێغەمبەری ئیسلام]]|predecessor1=''پۆستەکە دامەزرا''|successor1=[[شەیس]]|native_name=آدم|native_name_lang=ar|image=[[File:Adam and Hawwa being expelled from Paradise.jpg|250px]]|caption=ئادەم و حەواء بەڕووتی لە باخچەکە دەردەکرێن|spouse=[[حەوا لە ئیسلامدا|حەوا]]|children=[[قابیل و ھابیل لە ئیسلامدا|قابیل و ھابیل]]، [[شەیس]]، [[عەناق (کچی ئادەم)|عەناق]]|known_for=*یەکەم مرۆڤ *یەکەم نیشتەجێی سەر زەوی *باوکی مرۆڤایەتی *یەکەم [[موسڵمان]] *[[خەلیفە]]}}{{پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|Prophets in the Quran}}'''ئادەم''' ({{Langx|ar|آدَمٌ}})، لە ئیلاھیاتی ئیسلامیدا، وا بیر دەکرێتەوە [[یەکەم مرۆڤ|یەکەم]] [[مرۆڤ]] بووبێت لەسەر زەوی و یەکەم [[پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|پێغەمبەری ئیسلامیش]] بە ھەمان شێوە ({{Langx|ar|نَبِېٌّ}}). ڕۆڵی ئادەم وەک باوکی مرۆڤایەتی لەلایەن موسڵمانانەوە بە ڕێزەوە سەیر دەکرێت. ھەروەھا موسڵمانان ئاماژە بە ھاوسەرەکەی دەکەن، حەوا ({{Langx|ar|حَوَّاء}}، [[حەوا لە ئیسلامدا|حەواء]])، وەک «دایکی مرۆڤایەتی».<ref>''Historical Dictionary of Prophets in Islam and Judaism'', Wheeler, ''Adam and Eve''</ref> موسڵمانان ئادەم وەک یەکەم [[موسڵمان]] دەبینن، وەک لە [[قورئان|قورئاندا]] ھاتووە کە ھەموو پێغەمبەران بانگەشەی یەک ئیمانی ئیسلامیان کردووە.<ref>''Concise Encyclopedia of Islam'', C. Glasse, Aadam = Adam = Man = Mankind = Early humans. His wife = Woman = Allegorically, early women. Udma = Ability to live together as a community. Aadam from Udma thus, indicates humankind. The word 'Eve' or 'Hawwa' is not mentioned in the Quran. She is described with dignity as Mer’a-til-Aadam = Wife of Adam = Mrs. Adam.</ref> بەپێی باوەڕی ئیسلامی، ئادەم لە ماددەی زەوی دروستبووە و لەلایەن خوداوە ژیانی پێ بەخشراوە و گیانی بەبەردا کراوە. خودا ئادەمی لە باخچەیەکی بەھەشتدا دانا. دوای ئەوەی ئادەم گوناھی کرد بە خواردنی بەری درەختە قەدەغەکراوەکە (داری نەمری) کە دوای ئەوەی خودا لێی قەدەغە کردبوو، بەھەشتی بۆ ڕەتکرایەوە و ڕەوانەی خوارەوە کرا بۆ زەوی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://myislam.org/prophet-adam/|سەردێڕ=Story of Prophet Adam (as) in Islam |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=My Islam |زمان=en-US}}</ref> ''[[چیرۆکی پێغەمبەران لە ئیسلامدا|چیڕۆکی پێغەمبەران]]'' ({{Langx|ar|قِصَصُ ٱلأَنْبِیَاءِ}}) ھەروەھا دەشڵێت کە ئادەم و حەوا کاتێک لە بەھەشت دەرکران، لە دوورەوە دەرکرانە خوارەوە و لە کۆتاییدا لە [[کێوی عەرەفە|چیای عەرەفات]] یەکتریان بینییەوە.<ref name="wheeler">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wheeler|یەکەم=Brannon M.|سەردێڕ=Introduction to the Quran: stories of the prophets|بڵاوکەرەوە=Continuum|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٨٢٦٤-٤٩٥٧-٣|شوێن=New York}}</ref> مرۆڤایەتی لە ئادەمەوە فێری چاندن، دروێنەکردن، نانکردن، تەوبەکردن بوو.<ref name="wheeler" /> چیرۆکی قورئانیی ئادەم ھەم بە واتا وشەیییەکەی خۆی و ھەم وەک پەند و نموونەیەکیش بۆ پەیوەندیی مرۆڤ بەرامبەر بە خودا سەیر دەکرێت. مەرج نییە ئیسلام و موسڵمانان پابەند بن بە بیروباوەڕی [[گەنجیی دروستکردنی زەوی|گەنجێتیی دروستکردنی زەوی]] واتا تەمەنی زەوی ٦،٠٠٠ بۆ ١٠،٠٠٠ ساڵێک بێت، بەڵکوو زۆربەی موسڵمانان پێیان وایە ژیان لەسەر زەوی پێش ئادەمیش ھەبووە و زەوی پێش ئادەمیش بوونی ھەبووە، ھەروەک قورئان کە ناڵێت ئادەم یەکەم زیندوو بووە، بەڵکوو یەکەم مرۆڤ. ئادەم تەنھا وەک پێغەمبەرێک یان مرۆڤێکی نێر دەرناکەوێت و سەیر ناکرێت، بەڵکوو بیرۆکەی خودی مرۆڤ و مرۆڤایەتیش نیشان دەدات و نوێنەرایەتیی دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Shari'a: History, Ethics and Law|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing|ساڵ=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٨٣١-٣١٦-٢|شوێن=London|پەڕە=٩١}}</ref> == گێڕانەوەی قورئانی == [[پەڕگە:Istanbul, Topkapı Saray Müzesi Kütüphanesi, MS Bağdat 282 fol 16 Adam and the Angels watched by Iblis.jpg|وێنۆک|دوای فەرمانی خودا، ھەموو فریشتەکان سوجدە بۆ ئادەم دەبەن، جگە لە ئیبلیس (ئەوەی لای چەپ).]] [[قورئان]] لە دوو بەشدا باسی ئادەم دەکات.<ref>Eichler, Paul Arno. "Die Dschinn, Teufel und Engel im Koran." (1928).</ref> لە یەکەمدا ئادەم لە ئاسمان دروستکرا و لەلایەن [[خوا لە ئیسلامدا|خوداوە]] فەرمان بە فریشتەکان کراوە کە سوجدەی ڕێز لەبەردەمیدا ببەن. لە بەشی دووەمدا باس لە ئادەم دەکات کە لە [[باخی عەدەن|باخچەیەکی بەھەشتدا]] نیشتەجێیە لەگەڵ ھاوسەرەکەی کە لە نەریتی ئیسلامیدا بە ''[[حەوا]]'' ناسێنراوە.<ref name="wheeler">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wheeler|یەکەم=Brannon M.|سەردێڕ=Introduction to the Quran: stories of the prophets|بڵاوکەرەوە=Continuum|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٠-٨٢٦٤-٤٩٥٧-٣|شوێن=New York}}</ref> قورئان بەزۆری باس لە دروستکردنی ئادەم لەلایەن خوداوە لە «زەوی» یان «گڵ» (طِینٌ،{{Sfn|Reynolds|2018}} ھەرچەندە ئایەتێک پێشنیاری «تۆز» یان «خۆڵ» (تُرَابٌ)){{sfn|Reynolds|2018|pp=125, 220}}<ref>[[Q3:59]] {{cite Quran|3|59}}</ref> و ھەناسەھەڵمژینی-ڕۆحی خۆی دەکات،{{Sfn|Reynolds|2018}} پاشان فریشتەکان وەک گومانلێکەرێک لە دروستبوونی ئادەم نیشان دەدات؛{{Sfn|Reynolds|2018}}<blockquote>{{قورئان|٢|٣٠}} <small>مانا: وە کاتێکیش پەروەردگارت بە فریشتەکانی وت بە ڕاستی من خەلیفەیەک لەسەر زەوی دروست دەکەم و دایدەنێم، وتیان ئایا کەسێکی تێدا دادەنێیت کە گەندەڵیی تێدا بکات و خوێنی تێدا بڕێژێت؟ لە کاتێکدا ئێمە ھەمیشە ستایشکاری تۆین و پایەت بە بەرز دەزانین؟ وتی: بەڕاستی من شتێک دەزانم کە ئێوە نایزانن.</small></blockquote>گێڕانەوەی قورئان درێژە دەدا کە خودا «ناوەکانی فێری ئادەم کردووە، ھەموویان»، و ئادەم ناوەکانی پێشکەش بە فریشتەکان کردووە،{{Sfn|Reynolds|2018}} {{قورئان|٢|٣١}} پاشان خودا فەرمان بە فریشتەکان دەکات کە کڕنۆش بۆ ئادەم دابنێن و وە دەشیکەن، بێجگەلە [[ئیبلیس]] کە ڕەتیدەکاتەوە و دەڵێت من لە ئادەم باشترم چوونکە منت لە ئاگر دروستکردووە و ئادەمیش لە گڵ؛{{Sfn|Reynolds|2018}} {{قورئان|٧|١٢}}. دروستکردنی حەوا لە قورئاندا دیاری نەکراوە، بەڵام چەند ئایەتێک ئاماژە بە گێڕانەوەی نەریتیی سەرەتای ژیان دەکەن بە وتنی «تۆ [مرۆڤایەتی] دروستکراویت لە تاکە ڕۆحێکەوە و ھاوسەرەکەیشی ھەر لەو لێ دروست کراوە»؛{{Sfn|Reynolds|2018}} {{قورئان|٤|١}}. پاشان لە قورئاندا خودا بە ئادەم و ھاوسەرەکەی کە ناوی نەھێنراوە دەڵێت لە بەھەشتدا بژین بەڵام لە دارێکی دیاریکراو نزیک نەبنەوە، کە شەیتان پێی دەڵێت «داری نەمری».{{Sfn|Reynolds|2018}} لە چیرۆکی باخچەدا، خودا بە ئادەم و حەوا دەڵێت کە ڕێگەیان پێنادرێت بەرھەمی «داری نەمری» بخۆن؛<ref>Moreen, Vera B. "The Legend of Adam in the Judeo-Persian Epic" Bereshit [Nāmah]"(14th Century)." Proceedings of the American Academy for Jewish Research. American Academy of Jewish Research, 1990.</ref> {{قورئان|٢|٣٥}}. بە بەڵێن و فێڵی نەمری و «شانشینییەک کە ھەرگیز ناڕووخێت»، [[ئیبلیس]] قەناعەتی پێکردن کە تامی بکەن سەرەڕای ئەوەش:<ref>Baeq, Daniel Shinjong. "Intertextuality of Adamic Narratives in the Qur’ān and the Bible." Prophets in the Qur'ān and the Bible (2022): 39.</ref> «فەرمووی: «پەروەردگارت ئەم دارەی لێت قەدەغەکردووە تەنھا بۆ ئەوەی ڕێگریتان لێبکات ببنە فریشتە یان نەمر»»؛ {{قورئان|٧|٢١}}. لەسەر ئەوە ئادەم و ھاوسەرەکەی دەنێردرێنە سەر زەوی، مەحکوومن بە «بژین و بمرن»، بەڵام خودا ئامادەیە لێیان خۆش بێت.<ref>Stieglecker, H. (1962). Die Glaubenslehren des Islam. Deutschland: F. Schöningh.</ref> == لێکدانەوەی ئاینی و ئەفسانەیی == === ئادەم بەرامبەر فریشتەکان === [[پەڕگە:Paris_BnF_Supplément_Persan_1559_fol_10v_All_angels_except_Iblis_bow_to_Adam_uncropped.jpg|ڕاست|وێنۆک|وێناکردنێکی ئیسلامی کە ھەموو فریشتەکان جگە لە ئیبلیس کڕنۆشیان بۆ ئادەم داناوە لە دەستنووسێکی شیراز لە ساڵی ١٥٧٥]] چیرۆکی سوجدەبردنی فریشتەکان لەبەردەم ئادەمدا، مشتومڕی جۆراوجۆری لێکەوتەوە کە ئایا مرۆڤ یان فریشتەکان پلەیان بەرزترە. کڕنۆشبردنی فریشتەکان لەبەردەم ئادەمدا وەک بەڵگەیەک بۆ باڵادەستی مرۆڤ بەسەر فریشتەکاندا باس دەکرێت. ھەندێکی تر پێیان وایە سوجدە مانای شتێکی لەو جۆرە نییە، بەڵکوو تەنھا فەرمانێک یان تاقیکردنەوەیەک بووە بۆ فریشتەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Chipman |یەکەم=Leigh |ساڵ=٢٠٠٢|سەردێڕ=Adam and the Angels: An examination of mythic elements in Islamic sources |journal=Arabica |بەرگ=٤٩|issue=4 |پەڕەکان=٤٢٩–٤٥٥|doi=10.1163/15700580260375407}}</ref> ھەڵوێستێک کە بە تایبەتی لە نێو [[موعتەزیلە|موعتەزیلییەکان]] و ھەندێک لە [[ئەشعەریەت|ئاشعەرییەکاندا]] دەبینرێت، پێیان وایە فریشتەکان بە ھۆی نەبوونی ئیرادە و ئارەزووەکانیانەوە باڵاترن.<ref name="houtsma 191">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Houtsma|یەکەم=M. Th.|سەردێڕ=E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=Brill|ژپنک=٩٧٨-٩-٠٠٤-٠٩٧٩١-٩|بەرگ=٥|پەڕە=١٩١}}</ref> [[ماتوریدی]] بەگشتی ھیچ کام لەم بوونەوەرانە بە باڵاتر لە ئەوی دیکە نازانێت.<ref name="ISBN_9789004100237_p54-56">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rudolph|یەکەم=Ulrich|سەردێڕ=Al-Māturīdī und Die Sunnitische Theologie in Samarkand|بڵاوکەرەوە=Brill|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٠-٠٤-١٠٠٢٣-٧|پەڕەکان=٥٤–٥٦|زمان=de}}</ref> لە وەشانە قورئانییەکەی کەوتنی ئادەمدا، شەیتان بە بەڵێنی ئەوەی کە ببنە فریشتەی نەمر، وەسوەسەی بۆ کردن. ئەلقوشەیری لەسەر ئایەتی {{قورئان|٧|٢٠}} تێبینییەک دەکات، کە کەوتنی ئادەم بۆ خواستی ئەوە بوو کە وەک فریشتە بێت، لە کاتێکدا کەوتنی فریشتەکان لەبەر ئەوەیە کە کاتێک ئارەزووی ئەوەیان کردووە وەک مرۆڤ بن؛ ئادەم ئارەزووی حاڵەتێکی فریشتەییی دەکرد کە بێ سۆز و دوورکەوتنەوە لە چارەنووسی مردن بێت، حاڵەتێک لە دەرەوەی بارودۆخی مرۆڤ، لە کاتێکدا [[ھارووت و مارووت]] ئارەزووی ئازادی ھەڵبژاردن و شادبوونیان بە ھەستەکانی وەک مرۆڤیان ھەبوو.<ref>{{cite thesis|last=Gallorini|first=Louise|title=The Symbolic Function of Angels in the Qurʾān and Sufi Literature|year=2021|type=PhD thesis|publisher=American University of Beirut|hdl=10938/22446}}</ref> == نەسەبی ئادەم == [[پەڕگە:Muhammad_3.jpg|وێنۆک|ئادەم و حەوا لەگەڵ سێزدە منداڵە دووانەکەیان، لە نووسراوەکانی ''زوبدەت التواریخ''. وەک لە دەقەکەدا ئاماژەی پێکراوە، ھەموو منداڵەکانی ئادەم دووانە بوون و ھەر کوڕێک دەبوو لەگەڵ خوشکە دووانەکەی برایەک ھاوسەرگیری بکات. ھابیل لەلایەن باوکیەوە داوای لێکرا ھاوسەرگیری لەگەڵ خوشکە دووانەکەی قابیل بکات کە بەڕێکەوت جوانترینیان بوو، بەم شێوەیەش قابیل ویستی بیھێڵێتەوە. بەم شێوەیەش ناکۆکیی نێوان ئەو دوو برایە دەستی پێکرد. ھونەرمەندانی ئیسلامی، لە کاتی وێناکردنی چیرۆکی ئادەم و حەوا، بەزۆری ئەو ژن و مێردەیان لە بەھەشتدا نیشاندەدا بەڵام ھەرگیز لەگەڵ منداڵەکانیان دایان نەدەنان، ھەروەھا نوێنەرایەتیی ئەم وەشانەی ناکۆکیی نێوان قابیل و ھابیلیان نەدەکرد.]] [[محەممەد کوڕی جەریر تەبەری|ئیبن جەریر تەبەری]] ڕاپۆرتی داوە کە «حەوا ١٢٠ کۆمەڵە دووانەی بووە بۆ ئادەم. یەکەمیان قابیل و خوشکە دووانەکەی قالیمە و دواھەمینیان عبد المغیث و خوشکە دووانەکەی ئامەت المیغث بوو.» لەلایەکی دیکەوە لە زاری [[ئیبن ئیسحاق|ئیبن ئیسحاقەوە]] بڵاوکراوەتەوە کە «حەوا بە گشتی ٤٠ منداڵی لەدایکبووە کە لە ڕەگەزی نێر و مێ بوون، لە ٢٠ دووگیانیی جمک. وە فەرمووی: ناوی ھەندێکیان بۆ ئێمە دابەزیوە، ناوی ھەندێکی تریش نەھاتۆتە خوارەوە.»<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Muhammad|سەردێڕ=[[History of the Prophets and Kings|Tarikh at-Tabari]]: Tarikh al-Umam wa'l-Muluk|پەڕەکان=١/٩٨}}</ref> زانای ئیسلامی سەیید مومتاز عەلی، وێڕای سەرنجدان لەسەر ئەوەی کە ئایا ئادەم یان حەوا یەکەمجار دروستکراوە، دەڵێت «ئەو ڕاستییەی کە ئادەم یەکەمجار دروست بووە جگە لە قسەیەکی منداڵانە ھیچی تر نییە. بەڵام وەک ڕاستییەک، ئەو باوەڕە کە ئادەم سەرەتا دروست بووە و دواتر حەوا ھاتووە بەشێکە لە ئیمانی مەسیحی و جوولەکەکانە و ئەمە بە ھیچ شێوەیەک بەشێک نییە لە عەقیدەی ئیسلامی و لە قورئاندا باس لەوە نەکراوە کە کێ یەکەمجار دروست بووە، ئادەم یان حەوا.».<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Deobandi|یەکەم=Sayyid Mumtaz Ali|ناونیشان=https://archive.org/details/HuqooqENiswan|سەردێڕ=Huquq-e-Niswan|بڵاوکەرەوە=Rifah-e-Aam Press|ساڵ=١٨٩٨|edition=1898|شوێن=[[Lahore]]|پەڕەکان=٢١–٢٢|زمان=ur|chapter=The Supremacy Myth|وتەگێڕانەوە=Adapted from [[Javed Anand]]'s translation to the piece|بەستەری نووسەر=Sayyid Mumtaz Ali|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٠|chapter-url=https://www.sabrang.com/cc/archive/2009/oct09/cover1.html}}</ref> == بەراوردکردنی ئەفسانەی دروستکردنی ئادەم == [[فەرموودە|''فەرموودەکان'']] کە لە ھەردوو ''[[زانستی تەفسیر|تەفسیر]]'' و [[چیرۆکی پێغەمبەران لە ئیسلامدا|''قیسەسول ئەنبیاء'']]<nowiki/>دا جێگیرکراون، وەسفی ورد سەبارەت بە دروستکردنی ئادەم پێشکەش دەکەن. ھەرچەندە لە وردەکارییەوە جیاوازن، بەڵام ئەم پێکھاتانەی خوارەوە جەوھەرین:<ref name="Chipman 20012">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> # خودا فەرمان بە فریشتەکان دەدات خۆڵ لە زەوی کۆبکەنەوە بۆ ئەوەی ئادەم دروست بکەن. # خۆڵ لە شوێنی جۆراوجۆرەوە وەردەگیرێت، کە ئەمەش کاریگەریی دەبێت لەسەر دروستبوونی نەوەکانی ئادەم. # مانای ئەفسانەیی لە پشت ناوی یەکەمی مرۆڤەوەیە. # ئادەم بۆ ماوەی چل ساڵ بێ جووڵە پاڵکەوتووە و ئادەم بە پەلە ھەوڵدەدات ھەستێتەوە و ناتوانێت ھەستێتەوە. # ئادەم دەپژمێت و دەڵێت الحمد للە ({{Langx|ar|ٱلْحَمْدُ لِلَّٰەِ}}). ھەندێک لەو پێکھاتانە لە ھەردوو نەریتی جوولەکە و ئیسلامیدا بە یەکسانی دەردەکەون. بەڵام ئەو بیرۆکەیەی کە خودا فەرمان بە فریشتەکان دەکات خۆڵ لە زەوی کۆبکەنەوە، تایبەتە بە ئیسلام. تەنھا دواتر لە ''کتێبی مێژووچکەی جەراھمیلدا'' وەرگیراوە.<ref name="Chipman 20013">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> ھەردوو سەرچاوەی جوولەکە و موسڵمان لەسەر ئەوە کۆکن کە خۆڵ بۆ دروستکردنی جەستەی ئادەم لە ھەموو جیھان وەرگیراوە، و زۆرجاریش لە شوێنێکی پیرۆزی دیاریکراو. بەڵام لە ڕووی ناسنامەی شوێنە پیرۆزەکان و مانای کۆکردنەوەی تۆز و خۆڵ لە جیھانەوە جیاوازن.<ref name="Chipman 20014">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> لە کاتێکدا نەریتی جوولەکەکان شوێنە پیرۆزەکان کە خۆڵی لێ کۆکرایەوە بە ئیسرائیلی دادەنێن، سەرچاوە موسڵمانەکانیش شوێنەکە بە مەککە یان [[کەعبە]] دادەنێن.<ref name="Chipman 2001">Chipman, Leigh NB. "Mythic Aspects of the Process of Adam's Creation in Judaism and Islam." Studia Islamica (2001): 5-25.</ref> بە پێی لێکدانەوەی موسڵمانان، خۆڵ و تۆز کە لە ھەموو دەوروبەری زەوییەوە کۆکرایەوە، جیاوازییەکانی نێوان مرۆڤایەتی ڕوون دەکاتەوە، بۆ نموونە وەک ڕەنگی پێست، بەڵام پێداگری لەسەر ئەوەش دەکەن کە مرۆڤایەتی بەگشتی یەکگرتووە و لە ڕەچەڵەکی ئادەمەوە سەرچاوە دەگرێت.<ref name="Chipman 2001" /> == مشتومڕ و گفتوگۆکانی ئەو سەردەمە == [[پەڕگە:Spencer_Coll._Persian_MS._46_fol_9v_Adam_and_Hawwa_enthroned.jpg|وێنۆک|بە سوودوەرگرتن لە گرنگیی تیۆلۆژیی پەیوەندیی ئادەم لەگەڵ خودادا ئەو و ھاوسەرەکەی لە ھەندێک کاتدا وەک فەرمانڕەوای باخچەکە لە ھونەری ئیسلامیدا وێنا دەکرێن]] لە قورئانەوە دیارە کە ئادەم باوکی مرۆڤایەتیی ھاوچەرخ بووە.<ref name="dogma">{{rp|p=194}} Stieglecker, H. (1962). Die Glaubenslehren des Islam. Deutschland: F. Schöningh. p. 194 (German)</ref> ململانێی خوێندنەوەی وشەییی چیرۆکەکە و لقە زانستییە ئەرێنییەکانی وەک [[پەرەسەندنی مرۆڤ]] (پەرەسەندنی مرۆڤ لە مەیموونەوە) و ئەنترۆپۆلۆژیا (پێشینەناسیی مرۆڤ) بووە ھۆی گێژاوە و مشتومڕێکی گەورە لە جیھانی ئیسلامیدا.{{Refn|Some [[hadith]]s mentions Adam's resemblance, the height and the plan with which he created; "Allah the exalted and Glorius, created Adam in his image with his {{sic|?|lenght}} of sixty cubits (30-35 m) tall."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sunnah.com/search?q=allah+created+adam+in+his+image|سەردێڕ=Search Results - Search Results - allah created adam in his image (page 1) - Sunnah.com - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم)|وێبگە=sunnah.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Kizil |یەکەم١=Fatma |سەردێڕ=The Height of Prophet Adam: At the Crossroads of Science & Scrpiture | journal=İslâm Araştırmaları Dergisi |ڕێکەوت=٢٠٢٣|پەڕەکان=١–٧| doi=10.26570/isad.1325141 |ناونیشان=https://doi.org/10.26570/isad.1325141 | doi-access=free}}</ref>}} بەپێی ھەندێک بۆچوون، خودا سی جار ئادەمی دروستکردووە، ھەر ١٠٠٠ ساڵ جارێک. دوای ڕووخانی ھەر مرۆڤایەتییەک، خودا بۆ ماوەی ٥٠ ھەزار ساڵ دونیای بێ دانیشتوو بەجێھێشت، پاشان ٥٠ ھەزار کەسی تێدا نیشتەجێ بوو، پاشان ئادەمێکی نوێ دروست بوو.  بەڵام بە پێچەوانەی زۆرێک لە زانایانی شیعە<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kocsenda |یەکەم=Karim Gabor |ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=SHĪʿĪ READINGS OF HUMAN EVOLUTION: ṬABĀṬABĀʾĪ TO ḤAYDARĪ |ناونیشان=https://www.zygonjournal.org/article/id/14830/ |journal=Zygon: Journal of Religion and Science |زمان=en |بەرگ=٥٧|issue=2 |پەڕە=٤٢٠|doi=10.1111/zygo.12781 |issn=1467-9744}}</ref> زۆرینەی زانایانی سوننە ئەم بۆچوونە ڕەتدەکەنەوە، بەڵام ھاوڕان لەسەر ئەوەی کە [[جنۆکە|جن]] و ئاژەڵەکان پێشتر لەسەر زەوی ژیاون. سولەیمان ئاتەش ئایەتەکانی قورئانی بەکارھێناوە بۆ پووچەڵکردنەوەی لێکدانەوە دروستکراوەکانی گێڕانەوەی ئادەم.<ref>Kaya, Veysel. "Can the Quran support Darwin? an evolutionist approach by two Turkish scholars after the foundation of the Turkish Republic." The Muslim World 102.2 (2012): 357-370.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.omeriqbal.com/a/54 چەمکی ئیسلامیی دروستکردنی ئادەم] {{پێغەمبەران بەپێی قورئان}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Adam in Islam}} [[پۆل:پێغەمبەران لەئیسلامدا]] [[پۆل:پێغەمبەران لە قورئاندا]] [[پۆل:ئادەم و حەوا]] 9kf00f3on1o4xy071p4335cm11et05d 14 297583 1598681 1598419 2026-07-05T16:08:55Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Members of the House of Commons of Canada from Alberta}} 1598681 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Members of the House of Commons of Canada from Alberta}} medcv5j6w0i56bvqwywj82bppuca9cm 0 297588 1598674 1598539 2026-07-05T16:03:46Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Thrombocytopenia}} 1598674 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Thrombocytopenia 1.jpg|وێنۆک|دەرکەوتنی خاڵی سوور یان مۆر لەژێر پێستدا (Petechiae) کە یەکێکە لە نیشانە دیارەکانی کەمیی [[پەڕەی خوێن|پەڕەکانی خوێن]] بەھۆی دزەکردنی خوێن لە موولوولەکانەوە]] '''کەمیی پەڕەکانی خوێن''' یان '''ترۆمبۆسایتۆپینیا''' (بە ئینگلیزی: Thrombocytopenia) لە زانستی [[خوێنناسی|خوێنناسیدا]]، بارودۆخێکی پزیشکییە کە تێیدا ئاستی [[پەڕەی خوێن|پەڕەکانی خوێن]] (یان ترۆمبۆسایت) بە شێوەیەکی نائاسایی لە ناو [[خوێن|خوێندا]] دادەبەزێت. دابەزینی ئاستی پەڕەکانی خوێن لای خۆیەوە دەکرێت ببێتە ھۆی درێژەخایەنبوون یان خوێنبەربوونی زۆر و توند. ئەم بارودۆخە باوترین تێکچوونی مەیینی خوێنە (Coagulation disorder) لە نێوان ئەو نەخۆشانەی کە لە (ICU)دان. == ئەمانەش ببینە == * [[خوێن]] * [[پەڕەی خوێن]] * [[خوێنناسی]] * [[کەمخوێنی]] == سەرچاوەکان == * Deutschman CS, Neligan PJ (2010). *Evidence-based Practice of Critical Care*. Elsevier Health Sciences. ISBN 978ی کانوونی دووەمی ٤١٦٠-٥٤٧٦-٤. * Marini JJ, Dries DJ (2019). *Critical care medicine: the essentials and more*. Philadelphia: Wolters Kluwer. ISBN 978ی کانوونی دووەمی ٤٩٦٣-٠٢٩١-٥. {{پۆلی کۆمنز|Thrombocytopenia}} [[پۆل:خوێنناسی]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی خوێن]] [[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]] qgyau2yatg9wfve71jjrqwa34mawu0r 1598705 1598674 2026-07-05T17:01:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:پزیشکی|پزیشکی]] و [[دەروازە:ژینناسی|ژینناسی]] 1598705 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Thrombocytopenia 1.jpg|وێنۆک|دەرکەوتنی خاڵی سوور یان مۆر لەژێر پێستدا (Petechiae) کە یەکێکە لە نیشانە دیارەکانی کەمیی [[پەڕەی خوێن|پەڕەکانی خوێن]] بەھۆی دزەکردنی خوێن لە موولوولەکانەوە]] '''کەمیی پەڕەکانی خوێن''' یان '''ترۆمبۆسایتۆپینیا''' (بە ئینگلیزی: Thrombocytopenia) لە زانستی [[خوێنناسی|خوێنناسیدا]]، بارودۆخێکی پزیشکییە کە تێیدا ئاستی [[پەڕەی خوێن|پەڕەکانی خوێن]] (یان ترۆمبۆسایت) بە شێوەیەکی نائاسایی لە ناو [[خوێن|خوێندا]] دادەبەزێت. دابەزینی ئاستی پەڕەکانی خوێن لای خۆیەوە دەکرێت ببێتە ھۆی درێژەخایەنبوون یان خوێنبەربوونی زۆر و توند. ئەم بارودۆخە باوترین تێکچوونی مەیینی خوێنە (Coagulation disorder) لە نێوان ئەو نەخۆشانەی کە لە (ICU)دان. == ئەمانەش ببینە == * [[خوێن]] * [[پەڕەی خوێن]] * [[خوێنناسی]] * [[کەمخوێنی]] == سەرچاوەکان == * Deutschman CS, Neligan PJ (2010). *Evidence-based Practice of Critical Care*. Elsevier Health Sciences. ISBN 978ی کانوونی دووەمی ٤١٦٠-٥٤٧٦-٤. * Marini JJ, Dries DJ (2019). *Critical care medicine: the essentials and more*. Philadelphia: Wolters Kluwer. ISBN 978ی کانوونی دووەمی ٤٩٦٣-٠٢٩١-٥. {{پۆلی کۆمنز|Thrombocytopenia}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ژینناسی}} [[پۆل:خوێنناسی]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی خوێن]] [[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]] c9s3pupz7kumidqfoy9hmayaoagdyud 1598729 1598705 2026-07-05T20:00:50Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1598729 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Thrombocytopenia 1.jpg|وێنۆک|دەرکەوتنی خاڵی سوور یان مۆر لەژێر پێستدا (Petechiae) کە یەکێکە لە نیشانە دیارەکانی کەمیی [[پەڕەی خوێن|پەڕەکانی خوێن]] بەھۆی دزەکردنی خوێن لە موولوولەکانەوە]] '''کەمیی پەڕەکانی خوێن''' یان '''ترۆمبۆسایتۆپینیا''' (بە ئینگلیزی: Thrombocytopenia) لە زانستی [[خوێنناسی|خوێنناسیدا]]، بارودۆخێکی پزیشکییە کە تێیدا ئاستی [[پەڕەی خوێن|پەڕەکانی خوێن]] (یان ترۆمبۆسایت) بە شێوەیەکی نائاسایی لە ناو [[خوێن|خوێندا]] دادەبەزێت. دابەزینی ئاستی پەڕەکانی خوێن لای خۆیەوە دەکرێت ببێتە ھۆی درێژەخایەنبوون یان خوێنبەربوونی زۆر و توند. ئەم بارودۆخە باوترین تێکچوونی مەیینی خوێنە (Coagulation disorder) لە نێوان ئەو نەخۆشانەی کە لە (ICU)دان. == ئەمانەش ببینە == * [[خوێن]] * [[پەڕەی خوێن]] * [[خوێنناسی]] * [[کەمخوێنی]] == سەرچاوەکان == * Deutschman CS, Neligan PJ (2010). *Evidence-based Practice of Critical Care*. Elsevier Health Sciences. ISBN 978ی کانوونی دووەمی ٤١٦٠-٥٤٧٦-٤. * Marini JJ, Dries DJ (2019). *Critical care medicine: the essentials and more*. Philadelphia: Wolters Kluwer. ISBN 978ی کانوونی دووەمی ٤٩٦٣-٠٢٩١-٥. {{پۆلی کۆمنز|Thrombocytopenia}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ژینناسی}} [[پۆل:خوێنناسی]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی خوێن]] [[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]] 9qntvrwqm3p5x266rymowwu4gdrn4e7 0 297589 1598675 1598511 2026-07-05T16:04:47Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Candidiasis}} 1598675 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Toefungus.jpg|وێنۆک|ھەوکردنی کەڕوویی لەسەر نینۆکی پەنجەکانی پێدا کە دەکرێت بەھۆی جۆرەکانی کاندیداوە دروست ببێت]] '''کاندیدیاسیس''' (بە ئینگلیزی: Candidiasis) جۆرێکە لە ھەوکردنی کەڕوویی (Fungal infection) کە بەھۆی ھەر جۆرێک لە ھەوێنەکان (Yeasts) لە ڕەگەزی [[کاندیدا ئەلبیکانس|کاندیدا]] دروست دەبێت. ئەم ھەوکردنە بەپێی ئەو شوێنەی لە جەستەدا دەیگرێتەوە، نیشانە و ناوی جیاوازی ھەیە. == جۆرەکان و نیشانەکان == * '''ھەوکردنی دەم (Oral candidiasis):''' نیشانەکانی بریتین لە دەرکەوتنی پەڵەی سپی لەسەر زمان یان ناوچەکانی تری دەم و گەروو، ھاوشان لەگەڵ ئازار و دروستبوونی کێشە لە کاتی قوتداندا. * '''ھەوکردنی زێ (Vaginal candidiasis):''' بە ھەوکردنی ھەوێنی زێش دەوترێت. نیشانەکانی بریتین لە خورانی [[قوز|ئەندامی زاوزێ]]، کزانەوە، و ھەندێک جار دەردراوی سپی خەست (ھاوشێوەی پەنیر) لە زێوە. * '''ھەوکردنی چووک:''' کەمتر باوە و بەزۆری بە شێوەی پەڵەی سوور دەردەکەوێت. * '''کاندیدیاسیس بڵاوبووەوە یان ھێرشبەر:''' لە حاڵەتی زۆر دەگمەندا، ھەوکردنەکە دەکرێت بڵاوبێتەوە بۆ بەشەکانی تری جەستە و ببێتە ھۆی [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] و نیشانەی توندتر. * '''ھەوکردنی سوورێچکە (Esophageal candidiasis):''' ھۆکارێکی مەترسیداری گرنگە بۆ تووشبوون بە شێرپەنجەی [[سوورێنە|سوورێچکە]] لەو کەسانەی کە نەخۆشیی ئەکالازیایان (Achalasia) ھەیە. == ئەمانەش ببینە == * [[کەڕوو]] * [[پزیشکی]] == سەرچاوەکان == * James WD, Elston DM, Berger TG, Andrews GC, et al. (2006). *Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology*. Saunders Elsevier. pp. 308–311. ISBN 978-0-7216-2921-6. * "Candidiasis". *Fungal Diseases*. United States: Centers for Disease Control and Prevention. 13 November 2019. Archived from the original on 29 December 2014. Retrieved 24 Dec 2019. * "Candida infections of the mouth, throat, and esophagus". *Fungal Diseases*. United States: Centers for Disease Control and Prevention. 13 November 2019. Archived from the original on 9 January 2019. Retrieved 24 Dec 2019. {{پۆلی کۆمنز|Candidiasis}} [[پۆل:نەخۆشییە کەڕووییەکان]] [[پۆل:پزیشکی]] jjtfnf66ep90eh2d0jbl9h4g20ho5rg 1598704 1598675 2026-07-05T17:01:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:پزیشکی|پزیشکی]] و [[دەروازە:باڵندەکان|باڵندەکان]] 1598704 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Toefungus.jpg|وێنۆک|ھەوکردنی کەڕوویی لەسەر نینۆکی پەنجەکانی پێدا کە دەکرێت بەھۆی جۆرەکانی کاندیداوە دروست ببێت]] '''کاندیدیاسیس''' (بە ئینگلیزی: Candidiasis) جۆرێکە لە ھەوکردنی کەڕوویی (Fungal infection) کە بەھۆی ھەر جۆرێک لە ھەوێنەکان (Yeasts) لە ڕەگەزی [[کاندیدا ئەلبیکانس|کاندیدا]] دروست دەبێت. ئەم ھەوکردنە بەپێی ئەو شوێنەی لە جەستەدا دەیگرێتەوە، نیشانە و ناوی جیاوازی ھەیە. == جۆرەکان و نیشانەکان == * '''ھەوکردنی دەم (Oral candidiasis):''' نیشانەکانی بریتین لە دەرکەوتنی پەڵەی سپی لەسەر زمان یان ناوچەکانی تری دەم و گەروو، ھاوشان لەگەڵ ئازار و دروستبوونی کێشە لە کاتی قوتداندا. * '''ھەوکردنی زێ (Vaginal candidiasis):''' بە ھەوکردنی ھەوێنی زێش دەوترێت. نیشانەکانی بریتین لە خورانی [[قوز|ئەندامی زاوزێ]]، کزانەوە، و ھەندێک جار دەردراوی سپی خەست (ھاوشێوەی پەنیر) لە زێوە. * '''ھەوکردنی چووک:''' کەمتر باوە و بەزۆری بە شێوەی پەڵەی سوور دەردەکەوێت. * '''کاندیدیاسیس بڵاوبووەوە یان ھێرشبەر:''' لە حاڵەتی زۆر دەگمەندا، ھەوکردنەکە دەکرێت بڵاوبێتەوە بۆ بەشەکانی تری جەستە و ببێتە ھۆی [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] و نیشانەی توندتر. * '''ھەوکردنی سوورێچکە (Esophageal candidiasis):''' ھۆکارێکی مەترسیداری گرنگە بۆ تووشبوون بە شێرپەنجەی [[سوورێنە|سوورێچکە]] لەو کەسانەی کە نەخۆشیی ئەکالازیایان (Achalasia) ھەیە. == ئەمانەش ببینە == * [[کەڕوو]] * [[پزیشکی]] == سەرچاوەکان == * James WD, Elston DM, Berger TG, Andrews GC, et al. (2006). *Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology*. Saunders Elsevier. pp. 308–311. ISBN 978-0-7216-2921-6. * "Candidiasis". *Fungal Diseases*. United States: Centers for Disease Control and Prevention. 13 November 2019. Archived from the original on 29 December 2014. Retrieved 24 Dec 2019. * "Candida infections of the mouth, throat, and esophagus". *Fungal Diseases*. United States: Centers for Disease Control and Prevention. 13 November 2019. Archived from the original on 9 January 2019. Retrieved 24 Dec 2019. {{پۆلی کۆمنز|Candidiasis}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|باڵندەکان}} [[پۆل:نەخۆشییە کەڕووییەکان]] [[پۆل:پزیشکی]] r5vpuxpgvec55rue14tsscpkqrtgzjd 1598730 1598704 2026-07-05T20:01:00Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1598730 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Toefungus.jpg|وێنۆک|ھەوکردنی کەڕوویی لەسەر نینۆکی پەنجەکانی پێدا کە دەکرێت بەھۆی جۆرەکانی کاندیداوە دروست ببێت]] '''کاندیدیاسیس''' (بە ئینگلیزی: Candidiasis) جۆرێکە لە ھەوکردنی کەڕوویی (Fungal infection) کە بەھۆی ھەر جۆرێک لە ھەوێنەکان (Yeasts) لە ڕەگەزی [[کاندیدا ئەلبیکانس|کاندیدا]] دروست دەبێت. ئەم ھەوکردنە بەپێی ئەو شوێنەی لە جەستەدا دەیگرێتەوە، نیشانە و ناوی جیاوازی ھەیە. == جۆرەکان و نیشانەکان == * '''ھەوکردنی دەم (Oral candidiasis):''' نیشانەکانی بریتین لە دەرکەوتنی پەڵەی سپی لەسەر زمان یان ناوچەکانی تری دەم و گەروو، ھاوشان لەگەڵ ئازار و دروستبوونی کێشە لە کاتی قوتداندا. * '''ھەوکردنی زێ (Vaginal candidiasis):''' بە ھەوکردنی ھەوێنی زێش دەوترێت. نیشانەکانی بریتین لە خورانی [[قوز|ئەندامی زاوزێ]]، کزانەوە، و ھەندێک جار دەردراوی سپی خەست (ھاوشێوەی پەنیر) لە زێوە. * '''ھەوکردنی چووک:''' کەمتر باوە و بەزۆری بە شێوەی پەڵەی سوور دەردەکەوێت. * '''کاندیدیاسیس بڵاوبووەوە یان ھێرشبەر:''' لە حاڵەتی زۆر دەگمەندا، ھەوکردنەکە دەکرێت بڵاوبێتەوە بۆ بەشەکانی تری جەستە و ببێتە ھۆی [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] و نیشانەی توندتر. * '''ھەوکردنی سوورێچکە (Esophageal candidiasis):''' ھۆکارێکی مەترسیداری گرنگە بۆ تووشبوون بە شێرپەنجەی [[سوورێنە|سوورێچکە]] لەو کەسانەی کە نەخۆشیی ئەکالازیایان (Achalasia) ھەیە. == ئەمانەش ببینە == * [[کەڕوو]] * [[پزیشکی]] == سەرچاوەکان == * James WD, Elston DM, Berger TG, Andrews GC, et al. (2006). *Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology*. Saunders Elsevier. pp. 308–311. ISBN 978-0-7216-2921-6. * "Candidiasis". *Fungal Diseases*. United States: Centers for Disease Control and Prevention. 13 November 2019. Archived from the original on 29 December 2014. Retrieved 24 Dec 2019. * "Candida infections of the mouth, throat, and esophagus". *Fungal Diseases*. United States: Centers for Disease Control and Prevention. 13 November 2019. Archived from the original on 9 January 2019. Retrieved 24 Dec 2019. {{پۆلی کۆمنز|Candidiasis}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|باڵندەکان}} [[پۆل:نەخۆشییە کەڕووییەکان]] [[پۆل:پزیشکی]] gidrsiiys2y5uhy4l5gq9brcmwtmdsh 101 297590 1598598 1598558 2026-07-05T12:35:32Z Amine yousefi 16159 1598598 wikitext text/x-wiki == کێشەی بینینی وتارێک بە هەڵکەوت == سڵاو کاک ئارام {{وب|Aram}}، بینیم تاگی نیمچەخانەنشینت داناوە :( هیوادارم ئەوەی ببینی. ئەگەر لەسەر '''وتارێک لەوان بە هەڵکەوت ببینە''' کلیک دەکەم پەڕەیەکی دێنێت کە دروست نەکراوە، پێشتر وا نەبوو و وتارێکی بە هەڵکەوت نیشان دەدا ئی دەروازەی ماتماتیکیش وا بوو، دەستکاریم کرد بەڵام وەکوو ئێرە دە کادرێکدا نیشانی بدات جوانترە، نازانم کێشە چییە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٦:٢١، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]]: سڵاو. بەڵێ، بەداخەوە کاک ئارام ماوەیەکی زۆرە خۆی نیمچەخانەنیشن کردووە و بێ ئەوی پێوە دیارە. ھەر لەبەر ئەوەش، ڕەنگە زوو لێدوانەکەت نەبینێ، من چاکم کرد. ئێستا سەیری بکەرەوە کێشەی نەماوە. کێشەکە تێکەڵبوونی داڕێژەکان بوو، وای لێ کرد بوو وەک پەڕەیەکی دروست نەکراو دەرکەوێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٧، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :: سڵاو {{وب|-Haryad}} سپاس، بەڵام لە مەبەستی من تێنەگەیشتی، من دەمتوانی بەم شێوەیەی تۆی لێ بکەم، ئەوەنی ئی دەروازەی ماتماتیکم چاک کرد، ئێستا سەیری [[دەروازە:ئەندازە|دەروازەی ئەندازە]] بکە، ئەویش هەمان کێشەی هەیە و زۆرێک لە دەروازەکانی تریش وان. دەمهەوێ کێشەی بەستەرەکەی چارەسەر بێت، بەڵام ڕواڵەتی نەگۆڕێت، یانی وەکوو دەروازەی ئەندازە دەنێو لاکێشەیەکی بچووکدا نووسراوە '''وتارێک لەوان بە هەڵکەوت ببینە''' نیشانی بدات، ئەگەر توانیت بەم شێوەیەی لێ بکەی سپاست دەکەم. نەشبوو هێندە گرینگ نییە. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٩:٢٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]]: لێت گەیشتم. چاکم کرد، ئێستا سەیری بکەرەوە. کرتە لە سنووقەکە بکە، وەک لینک وایە و ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٠٦، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::: زۆر سپاس {{وب|-Haryad}} بژی و دەستت خۆش بێت. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٣٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 6u9jkrzbgky8mgyged1ml6kup0o2f6k 1598600 1598598 2026-07-05T12:48:43Z -Haryad 40333 /* کێشەی بینینی وتارێک بە هەڵکەوت */ وەڵامدانەوە 1598600 wikitext text/x-wiki == کێشەی بینینی وتارێک بە هەڵکەوت == سڵاو کاک ئارام {{وب|Aram}}، بینیم تاگی نیمچەخانەنشینت داناوە :( هیوادارم ئەوەی ببینی. ئەگەر لەسەر '''وتارێک لەوان بە هەڵکەوت ببینە''' کلیک دەکەم پەڕەیەکی دێنێت کە دروست نەکراوە، پێشتر وا نەبوو و وتارێکی بە هەڵکەوت نیشان دەدا ئی دەروازەی ماتماتیکیش وا بوو، دەستکاریم کرد بەڵام وەکوو ئێرە دە کادرێکدا نیشانی بدات جوانترە، نازانم کێشە چییە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٦:٢١، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]]: سڵاو. بەڵێ، بەداخەوە کاک ئارام ماوەیەکی زۆرە خۆی نیمچەخانەنیشن کردووە و بێ ئەوی پێوە دیارە. ھەر لەبەر ئەوەش، ڕەنگە زوو لێدوانەکەت نەبینێ، من چاکم کرد. ئێستا سەیری بکەرەوە کێشەی نەماوە. کێشەکە تێکەڵبوونی داڕێژەکان بوو، وای لێ کرد بوو وەک پەڕەیەکی دروست نەکراو دەرکەوێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٧، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :: سڵاو {{وب|-Haryad}} سپاس، بەڵام لە مەبەستی من تێنەگەیشتی، من دەمتوانی بەم شێوەیەی تۆی لێ بکەم، ئەوەنی ئی دەروازەی ماتماتیکم چاک کرد، ئێستا سەیری [[دەروازە:ئەندازە|دەروازەی ئەندازە]] بکە، ئەویش هەمان کێشەی هەیە و زۆرێک لە دەروازەکانی تریش وان. دەمهەوێ کێشەی بەستەرەکەی چارەسەر بێت، بەڵام ڕواڵەتی نەگۆڕێت، یانی وەکوو دەروازەی ئەندازە دەنێو لاکێشەیەکی بچووکدا نووسراوە '''وتارێک لەوان بە هەڵکەوت ببینە''' نیشانی بدات، ئەگەر توانیت بەم شێوەیەی لێ بکەی سپاست دەکەم. نەشبوو هێندە گرینگ نییە. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٩:٢٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]]: لێت گەیشتم. چاکم کرد، ئێستا سەیری بکەرەوە. کرتە لە سنووقەکە بکە، وەک لینک وایە و ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٠٦، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::: زۆر سپاس {{وب|-Haryad}} بژی و دەستت خۆش بێت. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٣٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]]: شایەنی نییە! :) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٢:٤٨، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 0av59gx5vqsxmg3pvmvae53c913zhnj 0 297591 1598568 1598538 2026-07-05T12:01:53Z AramBot 39807 بۆت: پارامەترە واڵاکان لابران؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598568 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''زەینەب کناجی''' (١٩٧٢–١٩٩٦)، ناوی ڕەمزی '''زەیلان'''، ئەندامی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) بوو کە بە یەکەم ھێرشی [[خۆکوژی]] ناسراوە. شێوازی جێبەجێکردنی کاریگەری لەسەر ڕۆڵی ژنان لەناو حیزبەکەدا ھەبووە. == ژیاننامە == کناجی لە گوندێکی [[پارێزگای مەلەتی]] لە ساڵی ١٩٧٢ لەدایکبووە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Orhan |یەکەم=Mehmet |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=zOC9CgAAQBAJ&dq=Zeynep+Kinaci+and+malatya+university&pg=PT97 |سەردێڕ=Political Violence and Kurds in Turkey: Fragmentations, Mobilizations, Participations & Repertoires |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٤٢٠٤٣-٩|زمان=en}}</ref> لە خێزانێکی ھۆزی مامورەکی.<ref name=":0">{{بیرخستنەوە|دوایین=Ahmed |یەکەم=Akbar |chapter=Gender, Revenge, Mutation, and War |ڕێکەوت=٢٠٢١|chapter-url=https://www.cambridge.org/core/books/why-gender/gender-revenge-mutation-and-war/A9549983890762AC68C1B9821786734B |سەردێڕ=Why Gender? |پەڕەکان=٣٣٤–٣٣٥|editor-last=Browne |editor-first=Jude |شوێن=Cambridge |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٨٣٣٣٧-٠|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> ئەو [[زانستە کۆمەڵایەتییەکان]]ی لە [[زانکۆی ئینۆنو]] لە [[مەلەتی]] خوێندووە و لە نەخۆشخانەی دەوڵەت وەک تەکنیکاری [[تیشکی ئێکس]] کاری کردووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Özcan |یەکەم=Ali̇ Kemal |بەستەری نووسەر=Ali Kemal Özcan |ڕێکەوت=٢٠٠٥|سەردێڕ=The Nature and Resource Field of the Kurdish Resistance in Turkey: A Dormant Resource |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/4284373 |journal=[[Middle Eastern Studies (journal)|Middle Eastern Studies]] |بەرگ=٤١|issue=3 |پەڕەکان=٣٩٩–٤٠٢|doi=10.1080/00263200500106024 |issn=0026-3206 |jstor=4284373 |s2cid=143133576|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٥ پەیوەندی بە [[پەکەکە]]وە کرد.<ref name=":1" /> === ھێرشە خۆکوژییەکە === لە ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٩٦، کناجی تەقەمەنییەکانی لە نزیک سەربازانی [[تورکیا]] لە [[دێرسیم]] تەقاندەوە کە خەریکی وتنی «[[سروودی سەربەخۆیی (تورکیا)|سروودی سەربەخۆیی]]» بوون،<ref name=":1" /><ref name=":0" /> کە بووە ھۆی کوژرانی نزیکەی دە سەرباز<ref name=":0" /> و برینداربوونی زیاتر لە سی کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1996 Global Terrorism: Europe and Eurasia Overview |ناونیشان=https://irp.fas.org/threat/terror_96/europe.html |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=irp.fas.org}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gürbüz |یەکەم=Mustafa |ناونیشان=https://library.oapen.org/bitstream/id/a56ded63-17b0-4261-b529-334486937e12/623376.pdf |سەردێڕ=Rival Kurdish Movements in Turkey |بڵاوکەرەوە=[[University of Amsterdam]] |پەڕەکان=٩٦–٩٧}}</ref> پێش ھێرشەکە، سێ نامەی نووسی کە تێیدا ھۆکارەکانی بۆ ھێرشە خۆکوژییەکە ڕوون کردبووەوە، یەکێکیان ئاراستەی سەرکردایەتیی پەکەکە، یەکێکیان بۆ شەڕڤانانی ئازادیی ژنان و یەکێکی تریشیان بۆ گەلی شۆڕشگێڕی [[کوردستان]].<ref name=":1" /> بە بۆچوونی نامەکانی، ئەو کارەکەی وەک دەربڕینی خۆشەویستیی خۆی بۆ مرۆڤ و ژیان دەبینی.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">Käser, Isabel, ed. (2021) p.42</ref> ئەو ئەمەی وەک [[ڕێگەیەک]] دەبینی بۆ ڕزگارکردنی خۆی لەو چەوسانەوەیەی کە کورد لەلایەن تورکیاوە ڕووبەڕووی دەبووەوە.<ref name=":1" /> [[تەقینەوەی ١٩٩٦ی دێرسیم|ھێرشە خۆکوژییەکە]] لە وەڵامی ھەوڵێکی شکستخواردووی تیرۆرکردنی [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yildiz |یەکەم=Güney |ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Assassinations could upset the status quo in Turkey-PKK conflict |ناونیشان=https://www.mei.edu/publications/assassinations-could-upset-status-quo-turkey-pkk-conflict |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Middle East Institute]] |زمان=en}}</ref><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=A 'Goddess' of the Kurdish freedom struggle: A tribute to Zeynep Kınacı |ناونیشان=https://medyanews.net/a-goddess-of-the-kurdish-freedom-struggle-a-tribute-to-zeynep-kinaci/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Medya News |زمان=en-US}}</ref><ref name=":0" /> لە ٦ی ئایاری ١٩٩٦دا ھات.<ref name=":4" /> == پێزانین == کۆچی دواییی ئەو کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر ڕۆڵی ژنان لە [[پەکەکە]]دا ھەبوو.<ref name=":3" /> لەلایەن پەکەکەوە، ئەو وەک [[عەشتار]]ی نوێ<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Çağlayan |یەکەم=Handan |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٢|سەردێڕ=From Kawa the Blacksmith to Ishtar the Goddess: Gender Constructions in Ideological-Political Discourses of the Kurdish Movement in post-1980 Turkey |ناونیشان=https://journals.openedition.org/ejts/4657#tocto2n5 |journal=European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey |زمان=en |issue=14 |doi=10.4000/ejts.4657 |issn=1773-0546|doi-access=free}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|chapter=The PKK – A Woman's Party?: A History of the Kurdish Women's Freedom Movement 1978–2020 |ڕێکەوت=٢٠٢١|chapter-url=https://www.cambridge.org/core/books/kurdish-womens-freedom-movement/pkk-a-womans-party/A154F270788B30BB87C8705A5C3E794C |سەردێڕ=The Kurdish Women's Freedom Movement: Gender, Body Politics and Militant Femininities |پەڕەکان=٥٥|editor-last=Käser |editor-first=Isabel |شوێن=Cambridge |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |doi=10.1017/9781009022194.002 |ژپنک=٩٧٨-١-٣١٦-٥١٩٧٤-٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٢|s2cid=241947259|chapter-url-access=subscription}}</ref> و ھاوتای مێینەی [[کاوەی ئاسنگەر|کاوە]]ی مۆدێرن وێنا کرا، کە لە کەسایەتیی [[مەزلووم دۆغان]]دا بەرجەستە ببوو، کە لە [[نەورۆز]]ی ١٩٨٢ لە [[زیندانی ئامەد]]دا خۆی کوشت.<ref name=":5" /><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Çağlayan |یەکەم=Handan |ناونیشان=https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-3-030-24744-7.pdf |سەردێڕ=Women in the Kurdish Movement, Mothers, Comrades, Goddesses |ساڵ=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[Palgrave MacMillan]] |پەڕەکان=٧٢|doi=10.1007/978-3-030-24744-7 |ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣٠-٢٤٧٤٣-٠|s2cid=211675376}}</ref> ئەمڕۆ [[ناوی ڕەمزی]]ی ئەو، زەیلان، و ھەروەھا مەزلووم ناوگەلێکی باون لە پارێزگاکانی [[پارێزگای ئامەد|ئامەد]] و [[پارێزگای مێردین|مێردین]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Adanir |یەکەم=Bedri |ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=16,585 People With Kurdish Name Zîlan in Turkey |ناونیشان=https://m.bianet.org/english/human-rights/146787-16-585-people-with-kurdish-name-zilan-in-turkey |وێبگە=[[Bianet]]}}</ref> بۆ یادی ئەو، [[گوربەتەلی ئەرسۆز]]، سەرنووسەری پێشووی [[ئۆزگور گوندەم]] دوای پەیوەندیکردنی بە پەکەکە، ناوی ڕەمزیی زەینەبی بۆ خۆی ھەڵبژارد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Novellis |یەکەم=Andrea |سەردێڕ=The Rise of Feminism in the PKK: Ideology or Strategy? |ناونیشان=https://air.unimi.it/retrieve/handle/2434/817740/1726883/zanjglobsoutstud.2.1.0115.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Zanj |بڵاوکەرەوە=[[University of Venice]] |پەڕە=١٢٢}}</ref> لە [[ئەڵمانیا]] فێستیڤاڵێکی ساڵانەی زەیلان بۆ یادی ئەو ڕێک دەخرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tausende Frauen auf dem Zîlan-Festival in Dortmund |ناونیشان=https://anfdeutsch.com/frauen/tausende-frauen-auf-dem-zilan-festival-in-dortmund-5206 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Firat News Agency |زمان=de}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zîlan-Frauenfestival in Leverkusen |ناونیشان=https://www.ozgurpolitika.com/haberi-zilan-frauenfestival-in-leverkusen-127905 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=YeniOzgurPolitika.com |ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|زمان=tr}}</ref> ئەو سەرچاوەی ئیلھامی [[ماھال بەلۆچ]] بوو، کە ھێرشبەرێکی خۆکوژی مێینەی بەلۆچ بوو و ئەویش ناوی خوازراوی زەیلانی بۆ خۆی دانابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|سەردێڕ=استبول حملہ: کردوں نے اپنا حملہ بلوچ فدائین ماہل و رضوان سے منسوب کردیا |ناونیشان=https://thebalochistanpost.com/2024/09/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D9%88%D9%84-%D8%AD%D9%85%D9%84%DB%81-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%88%DA%DA%BA-%D9%86%DB%92-%D8%A7%D9%BE%D9%86%D8%A7-%D8%AD%D9%85%D9%84%DB%81-%D8%BExtra-%D9%81%D8%AF%D8%A7/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=The Balochistan Post |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|تورکیا|ژیاننامە|ژن}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٦]] [[پۆل:ئەندامانی پارتی کرێکارانی کوردستان]] [[پۆل:ژنە کوردەکانی تورکیا]] 4kgv9xscst8fde1psad04etw4rk7drn 1598735 1598568 2026-07-05T20:01:50Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1598735 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''زەینەب کناجی''' (١٩٧٢–١٩٩٦)، ناوی ڕەمزی '''زەیلان'''، ئەندامی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) بوو کە بە یەکەم ھێرشی [[خۆکوژی]] ناسراوە. شێوازی جێبەجێکردنی کاریگەری لەسەر ڕۆڵی ژنان لەناو حیزبەکەدا ھەبووە. == ژیاننامە == کناجی لە گوندێکی [[پارێزگای مەلەتی]] لە ساڵی ١٩٧٢ لەدایکبووە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Orhan |یەکەم=Mehmet |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=zOC9CgAAQBAJ&dq=Zeynep+Kinaci+and+malatya+university&pg=PT97 |سەردێڕ=Political Violence and Kurds in Turkey: Fragmentations, Mobilizations, Participations & Repertoires |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٤٢٠٤٣-٩|زمان=en}}</ref> لە خێزانێکی ھۆزی مامورەکی.<ref name=":0">{{بیرخستنەوە|دوایین=Ahmed |یەکەم=Akbar |chapter=Gender, Revenge, Mutation, and War |ڕێکەوت=٢٠٢١|chapter-url=https://www.cambridge.org/core/books/why-gender/gender-revenge-mutation-and-war/A9549983890762AC68C1B9821786734B |سەردێڕ=Why Gender? |پەڕەکان=٣٣٤–٣٣٥|editor-last=Browne |editor-first=Jude |شوێن=Cambridge |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٨٣٣٣٧-٠|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> ئەو [[زانستە کۆمەڵایەتییەکان]]ی لە [[زانکۆی ئینۆنو]] لە [[مەلەتی]] خوێندووە و لە نەخۆشخانەی دەوڵەت وەک تەکنیکاری [[تیشکی ئێکس]] کاری کردووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Özcan |یەکەم=Ali̇ Kemal |بەستەری نووسەر=Ali Kemal Özcan |ڕێکەوت=٢٠٠٥|سەردێڕ=The Nature and Resource Field of the Kurdish Resistance in Turkey: A Dormant Resource |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/4284373 |journal=[[Middle Eastern Studies (journal)|Middle Eastern Studies]] |بەرگ=٤١|issue=3 |پەڕەکان=٣٩٩–٤٠٢|doi=10.1080/00263200500106024 |issn=0026-3206 |jstor=4284373 |s2cid=143133576|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٥ پەیوەندی بە [[پەکەکە]]وە کرد.<ref name=":1" /> === ھێرشە خۆکوژییەکە === لە ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٩٦، کناجی تەقەمەنییەکانی لە نزیک سەربازانی [[تورکیا]] لە [[دێرسیم]] تەقاندەوە کە خەریکی وتنی «[[سروودی سەربەخۆیی (تورکیا)|سروودی سەربەخۆیی]]» بوون،<ref name=":1" /><ref name=":0" /> کە بووە ھۆی کوژرانی نزیکەی دە سەرباز<ref name=":0" /> و برینداربوونی زیاتر لە سی کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1996 Global Terrorism: Europe and Eurasia Overview |ناونیشان=https://irp.fas.org/threat/terror_96/europe.html |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=irp.fas.org}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gürbüz |یەکەم=Mustafa |ناونیشان=https://library.oapen.org/bitstream/id/a56ded63-17b0-4261-b529-334486937e12/623376.pdf |سەردێڕ=Rival Kurdish Movements in Turkey |بڵاوکەرەوە=[[University of Amsterdam]] |پەڕەکان=٩٦–٩٧}}</ref> پێش ھێرشەکە، سێ نامەی نووسی کە تێیدا ھۆکارەکانی بۆ ھێرشە خۆکوژییەکە ڕوون کردبووەوە، یەکێکیان ئاراستەی سەرکردایەتیی پەکەکە، یەکێکیان بۆ شەڕڤانانی ئازادیی ژنان و یەکێکی تریشیان بۆ گەلی شۆڕشگێڕی [[کوردستان]].<ref name=":1" /> بە بۆچوونی نامەکانی، ئەو کارەکەی وەک دەربڕینی خۆشەویستیی خۆی بۆ مرۆڤ و ژیان دەبینی.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">Käser, Isabel, ed. (2021) p.42</ref> ئەو ئەمەی وەک [[ڕێگەیەک]] دەبینی بۆ ڕزگارکردنی خۆی لەو چەوسانەوەیەی کە کورد لەلایەن تورکیاوە ڕووبەڕووی دەبووەوە.<ref name=":1" /> [[تەقینەوەی ١٩٩٦ی دێرسیم|ھێرشە خۆکوژییەکە]] لە وەڵامی ھەوڵێکی شکستخواردووی تیرۆرکردنی [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yildiz |یەکەم=Güney |ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Assassinations could upset the status quo in Turkey-PKK conflict |ناونیشان=https://www.mei.edu/publications/assassinations-could-upset-status-quo-turkey-pkk-conflict |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Middle East Institute]] |زمان=en}}</ref><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=A 'Goddess' of the Kurdish freedom struggle: A tribute to Zeynep Kınacı |ناونیشان=https://medyanews.net/a-goddess-of-the-kurdish-freedom-struggle-a-tribute-to-zeynep-kinaci/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Medya News |زمان=en-US}}</ref><ref name=":0" /> لە ٦ی ئایاری ١٩٩٦دا ھات.<ref name=":4" /> == پێزانین == کۆچی دواییی ئەو کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر ڕۆڵی ژنان لە [[پەکەکە]]دا ھەبوو.<ref name=":3" /> لەلایەن پەکەکەوە، ئەو وەک [[عەشتار]]ی نوێ<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Çağlayan |یەکەم=Handan |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٢|سەردێڕ=From Kawa the Blacksmith to Ishtar the Goddess: Gender Constructions in Ideological-Political Discourses of the Kurdish Movement in post-1980 Turkey |ناونیشان=https://journals.openedition.org/ejts/4657#tocto2n5 |journal=European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey |زمان=en |issue=14 |doi=10.4000/ejts.4657 |issn=1773-0546|doi-access=free}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|chapter=The PKK – A Woman's Party?: A History of the Kurdish Women's Freedom Movement 1978–2020 |ڕێکەوت=٢٠٢١|chapter-url=https://www.cambridge.org/core/books/kurdish-womens-freedom-movement/pkk-a-womans-party/A154F270788B30BB87C8705A5C3E794C |سەردێڕ=The Kurdish Women's Freedom Movement: Gender, Body Politics and Militant Femininities |پەڕەکان=٥٥|editor-last=Käser |editor-first=Isabel |شوێن=Cambridge |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |doi=10.1017/9781009022194.002 |ژپنک=٩٧٨-١-٣١٦-٥١٩٧٤-٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٢|s2cid=241947259|chapter-url-access=subscription}}</ref> و ھاوتای مێینەی [[کاوەی ئاسنگەر|کاوە]]ی مۆدێرن وێنا کرا، کە لە کەسایەتیی [[مەزلووم دۆغان]]دا بەرجەستە ببوو، کە لە [[نەورۆز]]ی ١٩٨٢ لە [[زیندانی ئامەد]]دا خۆی کوشت.<ref name=":5" /><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Çağlayan |یەکەم=Handan |ناونیشان=https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-3-030-24744-7.pdf |سەردێڕ=Women in the Kurdish Movement, Mothers, Comrades, Goddesses |ساڵ=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[Palgrave MacMillan]] |پەڕەکان=٧٢|doi=10.1007/978-3-030-24744-7 |ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣٠-٢٤٧٤٣-٠|s2cid=211675376}}</ref> ئەمڕۆ [[ناوی ڕەمزی]]ی ئەو، زەیلان، و ھەروەھا مەزلووم ناوگەلێکی باون لە پارێزگاکانی [[پارێزگای ئامەد|ئامەد]] و [[پارێزگای مێردین|مێردین]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Adanir |یەکەم=Bedri |ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=16,585 People With Kurdish Name Zîlan in Turkey |ناونیشان=https://m.bianet.org/english/human-rights/146787-16-585-people-with-kurdish-name-zilan-in-turkey |وێبگە=[[Bianet]]}}</ref> بۆ یادی ئەو، [[گوربەتەلی ئەرسۆز]]، سەرنووسەری پێشووی [[ئۆزگور گوندەم]] دوای پەیوەندیکردنی بە پەکەکە، ناوی ڕەمزیی زەینەبی بۆ خۆی ھەڵبژارد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Novellis |یەکەم=Andrea |سەردێڕ=The Rise of Feminism in the PKK: Ideology or Strategy? |ناونیشان=https://air.unimi.it/retrieve/handle/2434/817740/1726883/zanjglobsoutstud.2.1.0115.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Zanj |بڵاوکەرەوە=[[University of Venice]] |پەڕە=١٢٢}}</ref> لە [[ئەڵمانیا]] فێستیڤاڵێکی ساڵانەی زەیلان بۆ یادی ئەو ڕێک دەخرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tausende Frauen auf dem Zîlan-Festival in Dortmund |ناونیشان=https://anfdeutsch.com/frauen/tausende-frauen-auf-dem-zilan-festival-in-dortmund-5206 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Firat News Agency |زمان=de}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zîlan-Frauenfestival in Leverkusen |ناونیشان=https://www.ozgurpolitika.com/haberi-zilan-frauenfestival-in-leverkusen-127905 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=YeniOzgurPolitika.com |ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|زمان=tr}}</ref> ئەو سەرچاوەی ئیلھامی [[ماھال بەلۆچ]] بوو، کە ھێرشبەرێکی خۆکوژی مێینەی بەلۆچ بوو و ئەویش ناوی خوازراوی زەیلانی بۆ خۆی دانابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|سەردێڕ=استبول حملہ: کردوں نے اپنا حملہ بلوچ فدائین ماہل و رضوان سے منسوب کردیا |ناونیشان=https://thebalochistanpost.com/2024/09/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D9%88%D9%84-%D8%AD%D9%85%D9%84%DB%81-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%88%DA%DA%BA-%D9%86%DB%92-%D8%A7%D9%BE%D9%86%D8%A7-%D8%AD%D9%85%D9%84%DB%81-%D8%BExtra-%D9%81%D8%AF%D8%A7/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=The Balochistan Post |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|تورکیا|ژیاننامە|ژن}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٦]] [[پۆل:ئەندامانی پارتی کرێکارانی کوردستان]] [[پۆل:ژنە کوردەکانی تورکیا]] ez78qjwv9hzryaspapl19r875m8om44 0 297593 1598569 1598525 2026-07-05T12:02:03Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598569 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سەرۆکی پێروو''' ({{Langx|es|presidente del Perú}})، بە شێوەیەکی فەرمی '''سەرۆکی دەستووریی کۆماری پێروو''' ({{Langx|es|presidente constitucional de la República del Perú}})، [[سەرۆکی دەوڵەت]] و [[سەرۆکی حکوومەت]]ی وڵاتی [[پێروو|پێرووە]]. سەرۆک سەرۆکایەتیی [[دەسەڵاتی جێبەجێکار]] دەکات و فەرماندەی باڵای ھێزە چەکدارەکان و پۆلیسی نیشتمانیی پێرووە. پۆستی سەرۆکایەتی ھاوتایە بە بەرزترین پێگەی دەسەڵاتداری لە وڵاتدا، ئەمەش وا دەکات سەرۆک ببێتە بەرزترین بەرپرسی گشتی لە پێروودا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Williams |یەکەم=James L. |ڕێکەوت=١٩٧٢|سەردێڕ=Revolution from Within: Changing Military Perspectives in Peru |journal=Naval War College Review |بەرگ=٢٥|issue=2 |پەڕەکان=٤٣–٦٠|issn=0028-1484 |jstor=44639763}}</ref> بەھۆی لێکدانەوەی فراوانی دەستەواژەکانی پێوەندیدار بە متمانە لێسەندنەوە (لێپرسینەوە) لە دەستووری ١٩٩٣ی پێروودا، کۆنگرێسی پێروو دەتوانێت بەبێ ھۆکارێکی دیاریکراو متمانە لە سەرۆک بسەنێتەوە، ئەمەش لە ڕووی کردارییەوە دەسەڵاتی جێبەجێکار دەکاتە ژێردەستی دەسەڵاتی یاسادانان.<ref name="PROFE92">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Asensio|یەکەم=Raúl|ناونیشان=https://fondoeditorial.iep.org.pe/producto/el-profe-como-pedro-castillo-se-convirtio-en-presidente-del-peru-y-que-pasara-a-continacion-2/|سەردێڕ=El Profe: Cómo Pedro Castillo se convirtió en president del Perú y qué pasará a continuación|دوایین٢=Camacho|یەکەم٢=Gabriela|دوایین٣=González|یەکەم٣=Natalia|دوایین٤=Grompone|یەکەم٤=Romeo|دوایین٥=Pajuelo Teves|یەکەم٥=Ramón|دوایین٦=Peña Jimenez|یەکەم٦=Omayra|دوایین٧=Moscoso|یەکەم٧=Macarena|دوایین٨=Vásquez|یەکەم٨=Yerel|دوایین٩=Sosa Villagarcia|یەکەم٩=Paolo|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[Institute of Peruvian Studies]]|ژپنک=٩٧٨-٦١٢-٣٢٦-٠٨٤-٢|edition=1|شوێن=Lima|پەڕەکان=٩٢|زمان=es|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221105081352/https://fondoeditorial.iep.org.pe/producto/el-profe-como-pedro-castillo-se-convirtio-en-presidente-del-peru-y-que-pasara-a-continacion-2/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Tegel |یەکەم=Simeon |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://foreignpolicy.com/2021/10/15/peru-president-pedro-castillo-left-extremism-impeachment/|سەردێڕ=Can Pedro Castillo Save His Presidency? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211015221103/https://foreignpolicy.com/2021/10/15/peru-president-pedro-castillo-left-extremism-impeachment/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=[[Foreign Policy]] |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیسپانی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] r79w2x9uj7eyz1pn06lf6qyx5q9mox5 1598673 1598569 2026-07-05T16:03:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Presidents of Peru}} 1598673 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سەرۆکی پێروو''' ({{Langx|es|presidente del Perú}})، بە شێوەیەکی فەرمی '''سەرۆکی دەستووریی کۆماری پێروو''' ({{Langx|es|presidente constitucional de la República del Perú}})، [[سەرۆکی دەوڵەت]] و [[سەرۆکی حکوومەت]]ی وڵاتی [[پێروو|پێرووە]]. سەرۆک سەرۆکایەتیی [[دەسەڵاتی جێبەجێکار]] دەکات و فەرماندەی باڵای ھێزە چەکدارەکان و پۆلیسی نیشتمانیی پێرووە. پۆستی سەرۆکایەتی ھاوتایە بە بەرزترین پێگەی دەسەڵاتداری لە وڵاتدا، ئەمەش وا دەکات سەرۆک ببێتە بەرزترین بەرپرسی گشتی لە پێروودا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Williams |یەکەم=James L. |ڕێکەوت=١٩٧٢|سەردێڕ=Revolution from Within: Changing Military Perspectives in Peru |journal=Naval War College Review |بەرگ=٢٥|issue=2 |پەڕەکان=٤٣–٦٠|issn=0028-1484 |jstor=44639763}}</ref> بەھۆی لێکدانەوەی فراوانی دەستەواژەکانی پێوەندیدار بە متمانە لێسەندنەوە (لێپرسینەوە) لە دەستووری ١٩٩٣ی پێروودا، کۆنگرێسی پێروو دەتوانێت بەبێ ھۆکارێکی دیاریکراو متمانە لە سەرۆک بسەنێتەوە، ئەمەش لە ڕووی کردارییەوە دەسەڵاتی جێبەجێکار دەکاتە ژێردەستی دەسەڵاتی یاسادانان.<ref name="PROFE92">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Asensio|یەکەم=Raúl|ناونیشان=https://fondoeditorial.iep.org.pe/producto/el-profe-como-pedro-castillo-se-convirtio-en-presidente-del-peru-y-que-pasara-a-continacion-2/|سەردێڕ=El Profe: Cómo Pedro Castillo se convirtió en president del Perú y qué pasará a continuación|دوایین٢=Camacho|یەکەم٢=Gabriela|دوایین٣=González|یەکەم٣=Natalia|دوایین٤=Grompone|یەکەم٤=Romeo|دوایین٥=Pajuelo Teves|یەکەم٥=Ramón|دوایین٦=Peña Jimenez|یەکەم٦=Omayra|دوایین٧=Moscoso|یەکەم٧=Macarena|دوایین٨=Vásquez|یەکەم٨=Yerel|دوایین٩=Sosa Villagarcia|یەکەم٩=Paolo|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[Institute of Peruvian Studies]]|ژپنک=٩٧٨-٦١٢-٣٢٦-٠٨٤-٢|edition=1|شوێن=Lima|پەڕەکان=٩٢|زمان=es|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221105081352/https://fondoeditorial.iep.org.pe/producto/el-profe-como-pedro-castillo-se-convirtio-en-presidente-del-peru-y-que-pasara-a-continacion-2/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Tegel |یەکەم=Simeon |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://foreignpolicy.com/2021/10/15/peru-president-pedro-castillo-left-extremism-impeachment/|سەردێڕ=Can Pedro Castillo Save His Presidency? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211015221103/https://foreignpolicy.com/2021/10/15/peru-president-pedro-castillo-left-extremism-impeachment/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=[[Foreign Policy]] |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Presidents of Peru}} [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیسپانی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 315liohf6j4d2vgrfgcjhm9o8z108jc 1598706 1598673 2026-07-05T17:01:58Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:مێژوو|مێژوو]] و [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]] 1598706 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سەرۆکی پێروو''' ({{Langx|es|presidente del Perú}})، بە شێوەیەکی فەرمی '''سەرۆکی دەستووریی کۆماری پێروو''' ({{Langx|es|presidente constitucional de la República del Perú}})، [[سەرۆکی دەوڵەت]] و [[سەرۆکی حکوومەت]]ی وڵاتی [[پێروو|پێرووە]]. سەرۆک سەرۆکایەتیی [[دەسەڵاتی جێبەجێکار]] دەکات و فەرماندەی باڵای ھێزە چەکدارەکان و پۆلیسی نیشتمانیی پێرووە. پۆستی سەرۆکایەتی ھاوتایە بە بەرزترین پێگەی دەسەڵاتداری لە وڵاتدا، ئەمەش وا دەکات سەرۆک ببێتە بەرزترین بەرپرسی گشتی لە پێروودا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Williams |یەکەم=James L. |ڕێکەوت=١٩٧٢|سەردێڕ=Revolution from Within: Changing Military Perspectives in Peru |journal=Naval War College Review |بەرگ=٢٥|issue=2 |پەڕەکان=٤٣–٦٠|issn=0028-1484 |jstor=44639763}}</ref> بەھۆی لێکدانەوەی فراوانی دەستەواژەکانی پێوەندیدار بە متمانە لێسەندنەوە (لێپرسینەوە) لە دەستووری ١٩٩٣ی پێروودا، کۆنگرێسی پێروو دەتوانێت بەبێ ھۆکارێکی دیاریکراو متمانە لە سەرۆک بسەنێتەوە، ئەمەش لە ڕووی کردارییەوە دەسەڵاتی جێبەجێکار دەکاتە ژێردەستی دەسەڵاتی یاسادانان.<ref name="PROFE92">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Asensio|یەکەم=Raúl|ناونیشان=https://fondoeditorial.iep.org.pe/producto/el-profe-como-pedro-castillo-se-convirtio-en-presidente-del-peru-y-que-pasara-a-continacion-2/|سەردێڕ=El Profe: Cómo Pedro Castillo se convirtió en president del Perú y qué pasará a continuación|دوایین٢=Camacho|یەکەم٢=Gabriela|دوایین٣=González|یەکەم٣=Natalia|دوایین٤=Grompone|یەکەم٤=Romeo|دوایین٥=Pajuelo Teves|یەکەم٥=Ramón|دوایین٦=Peña Jimenez|یەکەم٦=Omayra|دوایین٧=Moscoso|یەکەم٧=Macarena|دوایین٨=Vásquez|یەکەم٨=Yerel|دوایین٩=Sosa Villagarcia|یەکەم٩=Paolo|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[Institute of Peruvian Studies]]|ژپنک=٩٧٨-٦١٢-٣٢٦-٠٨٤-٢|edition=1|شوێن=Lima|پەڕەکان=٩٢|زمان=es|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221105081352/https://fondoeditorial.iep.org.pe/producto/el-profe-como-pedro-castillo-se-convirtio-en-presidente-del-peru-y-que-pasara-a-continacion-2/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Tegel |یەکەم=Simeon |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://foreignpolicy.com/2021/10/15/peru-president-pedro-castillo-left-extremism-impeachment/|سەردێڕ=Can Pedro Castillo Save His Presidency? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211015221103/https://foreignpolicy.com/2021/10/15/peru-president-pedro-castillo-left-extremism-impeachment/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=[[Foreign Policy]] |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Presidents of Peru}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|سیاسەت}} [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیسپانی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 4h6pilkignjzad0ufz3oae2rwqrn0wc 0 297596 1598566 1598544 2026-07-05T12:01:33Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598566 wikitext text/x-wiki لە کتێبی کۆن و پیرۆزی ئاڤێستادا باسی چەندین شارکراوە، کە یەکێک لەوان شاری (ڕگا)یە کە ئاڤێستاناسان ئەو شارەیان بە (ڕێی)ی ئێستا کە لە نزیک تارانە داوەتە قەڵەم. ئەو بۆچوونەش هەر تەنیا بەبۆنەی ئەوەیە کە وشەی (ڕگا) و (رێی) هەتا رادەیەک لەیەک دەچن، دەنا دەساوێزێکی تر بۆ یەکبوونی ناوی ئەم دوو شارە لە دەستدا نیە و لە ئاوێستایش دیارە بۆ جێی هەڵکەوتنی شاری (ڕگا) روون نەکراوەتەوە، بەڵام من لەسەر ئەو باوەرەم کە ئەم بۆچوونە دەبێ هەڵە بێ و ڕەنگە شاری (ڕگا)ی ئاڤێستا کۆنە شار و تازە گوندی ئێستای (لەج)ی شاروێرانی مهاباد بێت. بۆ پتەوکردن و سەلماندنی ئەو باوەرەشم، لەپێشدا کورتە ئاورێک وەسەر ژیان و سەربوردەی زەردەشت دەدەین. بەشێکی زۆری رۆژهەڵاتناسانی ‌وەک دارمس تێر، نۆڵدکە، نیبرگ، هیرتسفیڵد، برۆنۆهنینگ، راولینسۆن و هتد، لەسەر ئەو باوەرەن ‌کە زەردەشت خەڵکی وڵاتی ماد بووە. پرۆفیسۆر ئیبرام جەکسۆن دەڵێ کە زەردەشت لە باشووری ورمێ لە دایک بووە. دیارە باشووری ورمێش دەبێتە ناوچەی پردی بەرەزەرد و مەمێند و شاوێرانی مهاباد. ئیبرام جەکسۆن درێژە بە بیروڕاکەی دەدا و دەنوسێ: زەردەشت دەبێ لە دەوروبەری گوندێکی وەک خوڕخوڕەدا ژیابێ و بووبێ. ئەم گوندەش کە پرۆفیسۆر جەکسۆن باسی دەکات، لە ناوچەی شاروێرانە و لە باکووری مهاباددایە. ئەم چەشنە بۆچوونە کە دەڵی زەردەشت خەڵکی ناوچەی ماد بووە، لەلایەن رۆژهەڵاتناس و ئاوێستناسێکی زۆر پشت راست کراوەتەوە، خوا لێخۆشبوو ئایەتوڵا مەردۆخ لە مێژووەکەیدا زەردەشت بە زەردەشتی مادی ناو دەبا. لە ناوچەی دەوروبەری گۆڵی ورمێی ئێستاش، هێندێ جێگا هەیە کە ئەم بیروباوەرانە پتر گومان بر دەکا، بۆ وێنە‌ لەسەر رێگای ورمێ بۆ مەرگەوەر لە نزیک گوندی “ئەمبی” کۆنە گۆرێک هەیە کە دەڵێن گۆری دایکی زەردەشتە و لەناوچەی مەنگوڕان کۆنە گوندێک هەیە کە پێی دەڵێن (ئاشۆگا). جا ئەگەر بەراوردی ئەو دەستە لە رۆژهەڵاتناسە بە ڕاست بدەینە قەڵەم کە زەردەشت خەڵکی ماد بووە و بۆچوونەکەی پرۆفیسۆر جەکسۆنیشی بدەینە پاڵ کە پێشی وایە زەردەشت لە باشووری گۆڵی ورمێ واتا ناوچەی شاروێران ژیاوە و کۆنە گۆری گوندی ئەمبی بە گۆری دایکی زەردەشت و ئاشۆگای ‌مەنگوڕان بە جێی ژیان و یادگاری زەردەشت بزانین، باس و دۆزەکە کەمێک لە دەستان خۆشتر دەبێ بۆ شی کردنەوەی بۆچوونەکەمان لەسەر (لەج) و (ڕگا)ی ئاڤێستا. لە زمانە کۆنەکانی ئێران و کوردیدا زۆر جار ئاڵوگۆر بەسەر پیتەکان دێ و جێگۆرکێ دەکرێن. ئەگەر لە ڕووەوە سەرنجێک وەسەر ناوی (ڕگا) بدەین، پێم وایە پر بە پێستی ناوی (لەج) بە دەست دێت. پیتی (ڕ) و (ل) زۆر جار جێگۆر دەکەن و دەبنە جێگری یەکتر. بۆ وێنە ئێستاش لە ناوچەی مەڕگەوەر و هەولێر جێگۆری (ڕ) و (ل) باوە. وەک: (ماڵ) دەبێتە (مار) واتە پیتی (ل) دەبێتە (ر) (دەلیا) دەبێتە (دەریا) زۆر شتی تر….. گۆڕانی پیتی (گ) و (ج)یش لەم گۆڕانە بە دوور نین ئەم ئاڵوگۆرە ‌لەم دوو پیتەشدا هەیە. وەک (گاوان) بۆتە (جاوان،جافان) یا (مەگووس) بۆتە (مەجووس) و زۆر شتی تر. جا ئەگەر پیتی (ڕ) و (گ)ی ناوی (ڕگا) وەبەر ئەم یاسای گۆرانی زمانی کوردی بخەین، یانی پیتی (ڕ) بکەین بە (ل) و پیتی (گ) بکەین بە (ج)، ناوی لەج بە دەست دێ. بەڵام بابزانین لەج ئێستا لە کوێیە و بە کوێ دەڵێن لەج؟ لەج، ئێستا ناوە بۆ کۆنە گوندێک لە ناوچەی شاروێرانی مەهاباد. بەڵام ئەم شاروێرانە یان شاری وێرانە دەبێ کوێ بێ و مەبەستی سەرەکی کام کۆنە شاری ناوچەی شاروێران بێ؟ هەتا ئێستا لەم بارەوە توێژکارییەکی زانستی نەکراوە. هێندێ کەس پێیان وایە، بۆیە بەم ناوچەیە دەڵێن شاروێران چونکە کۆنە شاری دارایاس لەم هەرێمەدایە. بەڵام پێم وایە ئەم ناونانە هەردەبێ بەهۆی کۆنە شاری ڕگا یان لەج بووبێ. پێم وایە کە شاری ڕگا یا لەج لە دارایاس یا دریازیش کۆنترە و رەنگە ڕگا یا لەج لە کاتی پێش یەکگرتن و فەرمانرەوایی مادەکان ئاوەدان بووبێ، تەنانەت ‌پێشدەچێ کە لە سەردەمی مانناکاندا ئەم شارەی ڕگا، گەورە شارێکی ئەو هەرێمە بووبێ و هەتا سەردەمی زەردەشت هەر مابێ و لەم شارەدا دەستی دابێتە مزگێنی و بەشارەی ئایینەکەی خۆی. بەداخەوە هەتا ئێستاکە کەتیبە و نوسراوەیەک لەو هەرێمەدا نەدۆزراوەتەوە، کە ببێتە پاڵپشتی باسەکەمان بۆ توێژەوانی. بەڵام لە ناوچەی گەورکان لە کۆنەمەزرای گوندی (بەیرەم) ئەنگوستیلەیەک دۆزراوەتەوە کە نقێمەکەی وێنەیەکی زەردەشتی لەسەر هەڵکەندراوە و لە دەوروبەری کۆنە گوندی لەج، گۆرستانێک هەیە کە خەڵکی ناوچەکە هەتا ئێستا زۆر شتی سەیریان لێ دۆزیوەتەوە. هەروەها لە دەوروبەری لەج چەندین شوێنگەی مێژوویی هەیە کە لێرەدا کە لێرەدا بە کورتی ئاماژەیان پێ دەکەین: ۱-لە رۆژئاوای لەج گوندی دارەلەک هەیە کە ناوەکە بە کۆن دێتە بەرچاو. ڕەنگە دارالەک یان شتێکی تری ئەوتۆ بێ کە جارێ زانیاریەکی زانستیمان لە بارەوە لە دەستدا نیە. لە مەزرای ئەم گوندەش زۆرجار کوتە سواڵەت وشتی تر دۆزراونەتەوە. ۲-هەر لەم بەشەی لای رۆژئاوایەدا، لە نزیک گوندی وسووکەند، ‌ئەشکەوتێک هەیە پێی دەڵێن (ئەشکەوتی بێشوەی یان خەلوەی)، کە لە بەیتی (مەحمەڵ و برایمی دەشتیان) دا باسی دەکرێ. وێدەچێ رۆژێک لە رۆژان، خەڵکی تێدا ژیابێ. کۆنە شاری دارایاسیش هەر لەم لایەنەی لەج دایە ۳-لە رۆژهەڵاتی لەجدا، گوندی ئیندرقاش هەیە. وشەی (ئیندر یان ئیندرا) ناوی یەکێک لە خودایانی هیند و ئێرانی بووە و بەشی دووەمی ئەو ناوە ئەگەر بە (گاش) دابنێین، ناوە بۆ یەکێک لە خودایانی هۆزی کاسی و ئەگەر بە ‌(گەش)ی بدەینە قەڵەم، بە مانای (بڵێسەی ئاگر)ە. لە نزیک ئەم گوندەدا، فەقرەقا هەڵکەوتووە ‌کە هەتا ئێستا کەم و زۆر شتی لەسەر نووسراوە و هەرکەس بە جۆرێک لێی ڕوانیوە و زۆرتر بە گڵکۆ و ئارامگای (فرەوەرتیس) پادشای مادیان داوەتە قەڵەم، چونکە هیرۆدۆت وتوویەتی کە فرەوەرتیس لە باکوری گۆڵی ورمێ نێژراوە. بەڵام ئەم فەقرەقایە، زۆرتر لە پەرستگای مادەکان دەچێ، با ئەوەش بڵێم کە خەڵکی ناوچەی شاروێران بە (فراتگا)ی بێژ دەکەن و پێیان وایە فەرهادی ناودار سازی کردووە. ئەم وشەی (فەقرەقا یان فراتگا) لە (فرەتاگ یان فرترکا ) دەچێ کە بە مانای فەرمانرەواییە. ئەم وشەیە لە دەورانی سلووکیاندا، واتا سەدەی سێهەمی پێش زاییندا باوبووە. ٤-لە بەشی باشووری لەجدا، کۆنە پەرستگەیەک هەیە کە لەسەر جادەرێی (مهاباد-ورمێ) دایە و پێی دەڵێن (بەردەکونتێ). شێوەی دروست بوونی ئەم پەرستگەیەش، وەک فەقرەقا و شوێنەوارەکانی تری سەردەمی مادەکان وایە. لەم هەرێمانەدا، کە باسمان کردن، هەتا ئێستا کەتیبە و نووسراوە و لەوحەیەک نەبیندراوەتەوە کە لەبەر رووناکی ئەودا، لە بارودۆخی ناوچەکە لە باری مێژووییەوە ورد بینەوە. ئەوەی کە هەتا ئێستا لەسەر شوێنەواری ناوچەکە نووسراوە، زۆربەیان تەنیا بۆچوونن و لە ڕووی ئاسەواری ترەوە بەراورد کراون. بەڵام، لەم وتارەدا باسی بەیتی مەحمەڵ و برایمی دەشتیان کرا. لەم بەیتەدا کە لە ناوچەی شاروێراندا زۆریش باوە، باسی فەرمانڕەوایی ژنێک بەناوی پەریخان دەکرێ کە کچی میر زۆراب شایە. لە دەقی بەیتەکەدا دەردەکەوێ کە پێوەندییەکی تەواوی بە دەورانی بەر لە ئیسلامەوە هەیە و هێمنی شاعیر لە سەرەتای توحفەی موزەفەرییەدا، پێشینەی دەباتەوە دەورانی دایک شایی (دایک سالاری). لەم بەیتەدا دەبێژێ لەناوچەی شاروێراندا شارێک هەبووە بەناوی چەری یان چەلیان. ڕەنگە بە تێپەربوونی کات ئەم وشەی (چەر یان چەل)ە پاشە و پێش بووبێ پاشانیش ئاڵوگۆر بەسەر پیتەکان هاتبێ. پاش و پێش بەسەر وشەکان لە کوردی بێ پێشینە و سەیر نیە. بۆ وێنە وشەی (خیز)ی موکریان لە خوارەوەی کوردستاندا بۆتە (زیخ) و وشەی (چە)ی کوردی سەروو بە هەورامی و لەکی دەبێتە (جە). عەلی حەسەنیانی شاعیر، لە کتێبی شاروێراندا، باسی بەیتێک دەکات بەناوی (چیری) کە هەر لەم ناوچەی شاروێرانەدا ڕووی داوە و زۆر شتی تریشی لەسەر ناوچەکە روون کردۆتەوە. هەتا رادەیەکی زۆر بۆچوونەکانمان پێک دەچن. بەڵام بالێرەدا ئاماژە بۆ ئەوەش بکەم کە لە ناوچەی (سۆما)ی سەر بە ورمێ گوندێک هەیە کە پێی دەڵێن (چەری یان چاری) و لە فارسی بۆتە (چهریق) کە لە کۆنەوە بنەماڵەی سمکۆ لەوێ ژیاون. رەنگە ئەم ناوەی(چەری-چەلی-چاری) وشەیەکی سەکایی بێت. سەکەکان بۆ ماوەیەکی زۆر لەگەڵ میدەکان یەک ماڵ و یەک حکومەت بوون و تەنانەت ڕەنگە هەر یەک رەگەزیش بووبێتن. پێدەچێ کە خێڵی شکاکی هەر پاشماوەی تۆرەمەی سکاکی. ئێستا لە ناوچەی شاروێراندا، هێندێک داستان و بەیت هەن کە باسی رووداوە کۆنەکانی ناوچەکە دەکەن. وەک بەیتی چێری، بەیتی مەحمەڵ و برایمی دەشتیان و چیرۆکی دێت کۆنە چارێ کە رەنگە ئەگەر لە باری زانستی و مێژووییەوە بروانینە بروانینە ئەم چیرۆک و بەیتانە زۆر شتی شاراوەمان بۆ ئاشکرا ببێ…! <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=مێژووی ئاوەدانی لەج (ڕگا//چەلیان) لە ناوچەی موکریان،مەهاباد |ناونیشان=https://sharviran.blogfa.com/post/114/%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D9%88%DB%95%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%84%DB%95%D8%AC-(%DA%95%DA%AF%D8%A7-%DA%86%DB%95%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86)-%D9%84%DB%95-%D9%86%D8%A7%D9%88%DA%86%DB%95%DB%8C-%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%8C%D9%85%DB%95%D9%87%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=sharviran.blogfa.com}}</ref> r6qe79d9f9vb9sdity28gzaz6zjh2bp 1598655 1598566 2026-07-05T15:00:29Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1598655 wikitext text/x-wiki لە کتێبی کۆن و پیرۆزی ئاڤێستادا باسی چەندین شارکراوە، کە یەکێک لەوان شاری (ڕگا)یە کە ئاڤێستاناسان ئەو شارەیان بە (ڕێی)ی ئێستا کە لە نزیک تارانە داوەتە قەڵەم. ئەو بۆچوونەش هەر تەنیا بەبۆنەی ئەوەیە کە وشەی (ڕگا) و (رێی) هەتا رادەیەک لەیەک دەچن، دەنا دەساوێزێکی تر بۆ یەکبوونی ناوی ئەم دوو شارە لە دەستدا نیە و لە ئاوێستایش دیارە بۆ جێی هەڵکەوتنی شاری (ڕگا) روون نەکراوەتەوە، بەڵام من لەسەر ئەو باوەرەم کە ئەم بۆچوونە دەبێ هەڵە بێ و ڕەنگە شاری (ڕگا)ی ئاڤێستا کۆنە شار و تازە گوندی ئێستای (لەج)ی شاروێرانی مهاباد بێت. بۆ پتەوکردن و سەلماندنی ئەو باوەرەشم، لەپێشدا کورتە ئاورێک وەسەر ژیان و سەربوردەی زەردەشت دەدەین. بەشێکی زۆری رۆژهەڵاتناسانی ‌وەک دارمس تێر، نۆڵدکە، نیبرگ، هیرتسفیڵد، برۆنۆهنینگ، راولینسۆن و هتد، لەسەر ئەو باوەرەن ‌کە زەردەشت خەڵکی وڵاتی ماد بووە. پرۆفیسۆر ئیبرام جەکسۆن دەڵێ کە زەردەشت لە باشووری ورمێ لە دایک بووە. دیارە باشووری ورمێش دەبێتە ناوچەی پردی بەرەزەرد و مەمێند و شاوێرانی مهاباد. ئیبرام جەکسۆن درێژە بە بیروڕاکەی دەدا و دەنوسێ: زەردەشت دەبێ لە دەوروبەری گوندێکی وەک خوڕخوڕەدا ژیابێ و بووبێ. ئەم گوندەش کە پرۆفیسۆر جەکسۆن باسی دەکات، لە ناوچەی شاروێرانە و لە باکووری مهاباددایە. ئەم چەشنە بۆچوونە کە دەڵی زەردەشت خەڵکی ناوچەی ماد بووە، لەلایەن رۆژهەڵاتناس و ئاوێستناسێکی زۆر پشت راست کراوەتەوە، خوا لێخۆشبوو ئایەتوڵا مەردۆخ لە مێژووەکەیدا زەردەشت بە زەردەشتی مادی ناو دەبا. لە ناوچەی دەوروبەری گۆڵی ورمێی ئێستاش، هێندێ جێگا هەیە کە ئەم بیروباوەرانە پتر گومان بر دەکا، بۆ وێنە‌ لەسەر رێگای ورمێ بۆ مەرگەوەر لە نزیک گوندی “ئەمبی” کۆنە گۆرێک هەیە کە دەڵێن گۆری دایکی زەردەشتە و لەناوچەی مەنگوڕان کۆنە گوندێک هەیە کە پێی دەڵێن (ئاشۆگا). جا ئەگەر بەراوردی ئەو دەستە لە رۆژهەڵاتناسە بە ڕاست بدەینە قەڵەم کە زەردەشت خەڵکی ماد بووە و بۆچوونەکەی پرۆفیسۆر جەکسۆنیشی بدەینە پاڵ کە پێشی وایە زەردەشت لە باشووری گۆڵی ورمێ واتا ناوچەی شاروێران ژیاوە و کۆنە گۆری گوندی ئەمبی بە گۆری دایکی زەردەشت و ئاشۆگای ‌مەنگوڕان بە جێی ژیان و یادگاری زەردەشت بزانین، باس و دۆزەکە کەمێک لە دەستان خۆشتر دەبێ بۆ شی کردنەوەی بۆچوونەکەمان لەسەر (لەج) و (ڕگا)ی ئاڤێستا. لە زمانە کۆنەکانی ئێران و کوردیدا زۆر جار ئاڵوگۆر بەسەر پیتەکان دێ و جێگۆرکێ دەکرێن. ئەگەر لە ڕووەوە سەرنجێک وەسەر ناوی (ڕگا) بدەین، پێم وایە پر بە پێستی ناوی (لەج) بە دەست دێت. پیتی (ڕ) و (ل) زۆر جار جێگۆر دەکەن و دەبنە جێگری یەکتر. بۆ وێنە ئێستاش لە ناوچەی مەڕگەوەر و هەولێر جێگۆری (ڕ) و (ل) باوە. وەک: (ماڵ) دەبێتە (مار) واتە پیتی (ل) دەبێتە (ر) (دەلیا) دەبێتە (دەریا) زۆر شتی تر….. گۆڕانی پیتی (گ) و (ج)یش لەم گۆڕانە بە دوور نین ئەم ئاڵوگۆرە ‌لەم دوو پیتەشدا هەیە. وەک (گاوان) بۆتە (جاوان،جافان) یا (مەگووس) بۆتە (مەجووس) و زۆر شتی تر. جا ئەگەر پیتی (ڕ) و (گ)ی ناوی (ڕگا) وەبەر ئەم یاسای گۆرانی زمانی کوردی بخەین، یانی پیتی (ڕ) بکەین بە (ل) و پیتی (گ) بکەین بە (ج)، ناوی لەج بە دەست دێ. بەڵام بابزانین لەج ئێستا لە کوێیە و بە کوێ دەڵێن لەج؟ لەج، ئێستا ناوە بۆ کۆنە گوندێک لە ناوچەی شاروێرانی مەهاباد. بەڵام ئەم شاروێرانە یان شاری وێرانە دەبێ کوێ بێ و مەبەستی سەرەکی کام کۆنە شاری ناوچەی شاروێران بێ؟ هەتا ئێستا لەم بارەوە توێژکارییەکی زانستی نەکراوە. هێندێ کەس پێیان وایە، بۆیە بەم ناوچەیە دەڵێن شاروێران چونکە کۆنە شاری دارایاس لەم هەرێمەدایە. بەڵام پێم وایە ئەم ناونانە هەردەبێ بەهۆی کۆنە شاری ڕگا یان لەج بووبێ. پێم وایە کە شاری ڕگا یا لەج لە دارایاس یا دریازیش کۆنترە و رەنگە ڕگا یا لەج لە کاتی پێش یەکگرتن و فەرمانرەوایی مادەکان ئاوەدان بووبێ، تەنانەت ‌پێشدەچێ کە لە سەردەمی مانناکاندا ئەم شارەی ڕگا، گەورە شارێکی ئەو هەرێمە بووبێ و هەتا سەردەمی زەردەشت هەر مابێ و لەم شارەدا دەستی دابێتە مزگێنی و بەشارەی ئایینەکەی خۆی. بەداخەوە هەتا ئێستاکە کەتیبە و نوسراوەیەک لەو هەرێمەدا نەدۆزراوەتەوە، کە ببێتە پاڵپشتی باسەکەمان بۆ توێژەوانی. بەڵام لە ناوچەی گەورکان لە کۆنەمەزرای گوندی (بەیرەم) ئەنگوستیلەیەک دۆزراوەتەوە کە نقێمەکەی وێنەیەکی زەردەشتی لەسەر هەڵکەندراوە و لە دەوروبەری کۆنە گوندی لەج، گۆرستانێک هەیە کە خەڵکی ناوچەکە هەتا ئێستا زۆر شتی سەیریان لێ دۆزیوەتەوە. هەروەها لە دەوروبەری لەج چەندین شوێنگەی مێژوویی هەیە کە لێرەدا کە لێرەدا بە کورتی ئاماژەیان پێ دەکەین: ۱-لە رۆژئاوای لەج گوندی دارەلەک هەیە کە ناوەکە بە کۆن دێتە بەرچاو. ڕەنگە دارالەک یان شتێکی تری ئەوتۆ بێ کە جارێ زانیاریەکی زانستیمان لە بارەوە لە دەستدا نیە. لە مەزرای ئەم گوندەش زۆرجار کوتە سواڵەت وشتی تر دۆزراونەتەوە. ۲-هەر لەم بەشەی لای رۆژئاوایەدا، لە نزیک گوندی وسووکەند، ‌ئەشکەوتێک هەیە پێی دەڵێن (ئەشکەوتی بێشوەی یان خەلوەی)، کە لە بەیتی (مەحمەڵ و برایمی دەشتیان) دا باسی دەکرێ. وێدەچێ رۆژێک لە رۆژان، خەڵکی تێدا ژیابێ. کۆنە شاری دارایاسیش هەر لەم لایەنەی لەج دایە ۳-لە رۆژهەڵاتی لەجدا، گوندی ئیندرقاش هەیە. وشەی (ئیندر یان ئیندرا) ناوی یەکێک لە خودایانی هیند و ئێرانی بووە و بەشی دووەمی ئەو ناوە ئەگەر بە (گاش) دابنێین، ناوە بۆ یەکێک لە خودایانی هۆزی کاسی و ئەگەر بە ‌(گەش)ی بدەینە قەڵەم، بە مانای (بڵێسەی ئاگر)ە. لە نزیک ئەم گوندەدا، فەقرەقا هەڵکەوتووە ‌کە هەتا ئێستا کەم و زۆر شتی لەسەر نووسراوە و هەرکەس بە جۆرێک لێی ڕوانیوە و زۆرتر بە گڵکۆ و ئارامگای (فرەوەرتیس) پادشای مادیان داوەتە قەڵەم، چونکە هیرۆدۆت وتوویەتی کە فرەوەرتیس لە باکوری گۆڵی ورمێ نێژراوە. بەڵام ئەم فەقرەقایە، زۆرتر لە پەرستگای مادەکان دەچێ، با ئەوەش بڵێم کە خەڵکی ناوچەی شاروێران بە (فراتگا)ی بێژ دەکەن و پێیان وایە فەرهادی ناودار سازی کردووە. ئەم وشەی (فەقرەقا یان فراتگا) لە (فرەتاگ یان فرترکا ) دەچێ کە بە مانای فەرمانرەواییە. ئەم وشەیە لە دەورانی سلووکیاندا، واتا سەدەی سێهەمی پێش زاییندا باوبووە. ٤-لە بەشی باشووری لەجدا، کۆنە پەرستگەیەک هەیە کە لەسەر جادەرێی (مهاباد-ورمێ) دایە و پێی دەڵێن (بەردەکونتێ). شێوەی دروست بوونی ئەم پەرستگەیەش، وەک فەقرەقا و شوێنەوارەکانی تری سەردەمی مادەکان وایە. لەم هەرێمانەدا، کە باسمان کردن، هەتا ئێستا کەتیبە و نووسراوە و لەوحەیەک نەبیندراوەتەوە کە لەبەر رووناکی ئەودا، لە بارودۆخی ناوچەکە لە باری مێژووییەوە ورد بینەوە. ئەوەی کە هەتا ئێستا لەسەر شوێنەواری ناوچەکە نووسراوە، زۆربەیان تەنیا بۆچوونن و لە ڕووی ئاسەواری ترەوە بەراورد کراون. بەڵام، لەم وتارەدا باسی بەیتی مەحمەڵ و برایمی دەشتیان کرا. لەم بەیتەدا کە لە ناوچەی شاروێراندا زۆریش باوە، باسی فەرمانڕەوایی ژنێک بەناوی پەریخان دەکرێ کە کچی میر زۆراب شایە. لە دەقی بەیتەکەدا دەردەکەوێ کە پێوەندییەکی تەواوی بە دەورانی بەر لە ئیسلامەوە هەیە و هێمنی شاعیر لە سەرەتای توحفەی موزەفەرییەدا، پێشینەی دەباتەوە دەورانی دایک شایی (دایک سالاری). لەم بەیتەدا دەبێژێ لەناوچەی شاروێراندا شارێک هەبووە بەناوی چەری یان چەلیان. ڕەنگە بە تێپەربوونی کات ئەم وشەی (چەر یان چەل)ە پاشە و پێش بووبێ پاشانیش ئاڵوگۆر بەسەر پیتەکان هاتبێ. پاش و پێش بەسەر وشەکان لە کوردی بێ پێشینە و سەیر نیە. بۆ وێنە وشەی (خیز)ی موکریان لە خوارەوەی کوردستاندا بۆتە (زیخ) و وشەی (چە)ی کوردی سەروو بە هەورامی و لەکی دەبێتە (جە). عەلی حەسەنیانی شاعیر، لە کتێبی شاروێراندا، باسی بەیتێک دەکات بەناوی (چیری) کە هەر لەم ناوچەی شاروێرانەدا ڕووی داوە و زۆر شتی تریشی لەسەر ناوچەکە روون کردۆتەوە. هەتا رادەیەکی زۆر بۆچوونەکانمان پێک دەچن. بەڵام بالێرەدا ئاماژە بۆ ئەوەش بکەم کە لە ناوچەی (سۆما)ی سەر بە ورمێ گوندێک هەیە کە پێی دەڵێن (چەری یان چاری) و لە فارسی بۆتە (چهریق) کە لە کۆنەوە بنەماڵەی سمکۆ لەوێ ژیاون. رەنگە ئەم ناوەی(چەری-چەلی-چاری) وشەیەکی سەکایی بێت. سەکەکان بۆ ماوەیەکی زۆر لەگەڵ میدەکان یەک ماڵ و یەک حکومەت بوون و تەنانەت ڕەنگە هەر یەک رەگەزیش بووبێتن. پێدەچێ کە خێڵی شکاکی هەر پاشماوەی تۆرەمەی سکاکی. ئێستا لە ناوچەی شاروێراندا، هێندێک داستان و بەیت هەن کە باسی رووداوە کۆنەکانی ناوچەکە دەکەن. وەک بەیتی چێری، بەیتی مەحمەڵ و برایمی دەشتیان و چیرۆکی دێت کۆنە چارێ کە رەنگە ئەگەر لە باری زانستی و مێژووییەوە بروانینە بروانینە ئەم چیرۆک و بەیتانە زۆر شتی شاراوەمان بۆ ئاشکرا ببێ…! <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=مێژووی ئاوەدانی لەج (ڕگا//چەلیان) لە ناوچەی موکریان،مەهاباد |ناونیشان=https://sharviran.blogfa.com/post/114/%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D9%88%DB%95%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%84%DB%95%D8%AC-(%DA%95%DA%AF%D8%A7-%DA%86%DB%95%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86)-%D9%84%DB%95-%D9%86%D8%A7%D9%88%DA%86%DB%95%DB%8C-%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%8C%D9%85%DB%95%D9%87%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=sharviran.blogfa.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} 0n8fpttmr9220d2unaz1jywe1p2x3hn 1598733 1598655 2026-07-05T20:01:30Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1598733 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{بنبەست|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} لە کتێبی کۆن و پیرۆزی ئاڤێستادا باسی چەندین شارکراوە، کە یەکێک لەوان شاری (ڕگا)یە کە ئاڤێستاناسان ئەو شارەیان بە (ڕێی)ی ئێستا کە لە نزیک تارانە داوەتە قەڵەم. ئەو بۆچوونەش هەر تەنیا بەبۆنەی ئەوەیە کە وشەی (ڕگا) و (رێی) هەتا رادەیەک لەیەک دەچن، دەنا دەساوێزێکی تر بۆ یەکبوونی ناوی ئەم دوو شارە لە دەستدا نیە و لە ئاوێستایش دیارە بۆ جێی هەڵکەوتنی شاری (ڕگا) روون نەکراوەتەوە، بەڵام من لەسەر ئەو باوەرەم کە ئەم بۆچوونە دەبێ هەڵە بێ و ڕەنگە شاری (ڕگا)ی ئاڤێستا کۆنە شار و تازە گوندی ئێستای (لەج)ی شاروێرانی مهاباد بێت. بۆ پتەوکردن و سەلماندنی ئەو باوەرەشم، لەپێشدا کورتە ئاورێک وەسەر ژیان و سەربوردەی زەردەشت دەدەین. بەشێکی زۆری رۆژهەڵاتناسانی ‌وەک دارمس تێر، نۆڵدکە، نیبرگ، هیرتسفیڵد، برۆنۆهنینگ، راولینسۆن و هتد، لەسەر ئەو باوەرەن ‌کە زەردەشت خەڵکی وڵاتی ماد بووە. پرۆفیسۆر ئیبرام جەکسۆن دەڵێ کە زەردەشت لە باشووری ورمێ لە دایک بووە. دیارە باشووری ورمێش دەبێتە ناوچەی پردی بەرەزەرد و مەمێند و شاوێرانی مهاباد. ئیبرام جەکسۆن درێژە بە بیروڕاکەی دەدا و دەنوسێ: زەردەشت دەبێ لە دەوروبەری گوندێکی وەک خوڕخوڕەدا ژیابێ و بووبێ. ئەم گوندەش کە پرۆفیسۆر جەکسۆن باسی دەکات، لە ناوچەی شاروێرانە و لە باکووری مهاباددایە. ئەم چەشنە بۆچوونە کە دەڵی زەردەشت خەڵکی ناوچەی ماد بووە، لەلایەن رۆژهەڵاتناس و ئاوێستناسێکی زۆر پشت راست کراوەتەوە، خوا لێخۆشبوو ئایەتوڵا مەردۆخ لە مێژووەکەیدا زەردەشت بە زەردەشتی مادی ناو دەبا. لە ناوچەی دەوروبەری گۆڵی ورمێی ئێستاش، هێندێ جێگا هەیە کە ئەم بیروباوەرانە پتر گومان بر دەکا، بۆ وێنە‌ لەسەر رێگای ورمێ بۆ مەرگەوەر لە نزیک گوندی “ئەمبی” کۆنە گۆرێک هەیە کە دەڵێن گۆری دایکی زەردەشتە و لەناوچەی مەنگوڕان کۆنە گوندێک هەیە کە پێی دەڵێن (ئاشۆگا). جا ئەگەر بەراوردی ئەو دەستە لە رۆژهەڵاتناسە بە ڕاست بدەینە قەڵەم کە زەردەشت خەڵکی ماد بووە و بۆچوونەکەی پرۆفیسۆر جەکسۆنیشی بدەینە پاڵ کە پێشی وایە زەردەشت لە باشووری گۆڵی ورمێ واتا ناوچەی شاروێران ژیاوە و کۆنە گۆری گوندی ئەمبی بە گۆری دایکی زەردەشت و ئاشۆگای ‌مەنگوڕان بە جێی ژیان و یادگاری زەردەشت بزانین، باس و دۆزەکە کەمێک لە دەستان خۆشتر دەبێ بۆ شی کردنەوەی بۆچوونەکەمان لەسەر (لەج) و (ڕگا)ی ئاڤێستا. لە زمانە کۆنەکانی ئێران و کوردیدا زۆر جار ئاڵوگۆر بەسەر پیتەکان دێ و جێگۆرکێ دەکرێن. ئەگەر لە ڕووەوە سەرنجێک وەسەر ناوی (ڕگا) بدەین، پێم وایە پر بە پێستی ناوی (لەج) بە دەست دێت. پیتی (ڕ) و (ل) زۆر جار جێگۆر دەکەن و دەبنە جێگری یەکتر. بۆ وێنە ئێستاش لە ناوچەی مەڕگەوەر و هەولێر جێگۆری (ڕ) و (ل) باوە. وەک: (ماڵ) دەبێتە (مار) واتە پیتی (ل) دەبێتە (ر) (دەلیا) دەبێتە (دەریا) زۆر شتی تر….. گۆڕانی پیتی (گ) و (ج)یش لەم گۆڕانە بە دوور نین ئەم ئاڵوگۆرە ‌لەم دوو پیتەشدا هەیە. وەک (گاوان) بۆتە (جاوان،جافان) یا (مەگووس) بۆتە (مەجووس) و زۆر شتی تر. جا ئەگەر پیتی (ڕ) و (گ)ی ناوی (ڕگا) وەبەر ئەم یاسای گۆرانی زمانی کوردی بخەین، یانی پیتی (ڕ) بکەین بە (ل) و پیتی (گ) بکەین بە (ج)، ناوی لەج بە دەست دێ. بەڵام بابزانین لەج ئێستا لە کوێیە و بە کوێ دەڵێن لەج؟ لەج، ئێستا ناوە بۆ کۆنە گوندێک لە ناوچەی شاروێرانی مەهاباد. بەڵام ئەم شاروێرانە یان شاری وێرانە دەبێ کوێ بێ و مەبەستی سەرەکی کام کۆنە شاری ناوچەی شاروێران بێ؟ هەتا ئێستا لەم بارەوە توێژکارییەکی زانستی نەکراوە. هێندێ کەس پێیان وایە، بۆیە بەم ناوچەیە دەڵێن شاروێران چونکە کۆنە شاری دارایاس لەم هەرێمەدایە. بەڵام پێم وایە ئەم ناونانە هەردەبێ بەهۆی کۆنە شاری ڕگا یان لەج بووبێ. پێم وایە کە شاری ڕگا یا لەج لە دارایاس یا دریازیش کۆنترە و رەنگە ڕگا یا لەج لە کاتی پێش یەکگرتن و فەرمانرەوایی مادەکان ئاوەدان بووبێ، تەنانەت ‌پێشدەچێ کە لە سەردەمی مانناکاندا ئەم شارەی ڕگا، گەورە شارێکی ئەو هەرێمە بووبێ و هەتا سەردەمی زەردەشت هەر مابێ و لەم شارەدا دەستی دابێتە مزگێنی و بەشارەی ئایینەکەی خۆی. بەداخەوە هەتا ئێستاکە کەتیبە و نوسراوەیەک لەو هەرێمەدا نەدۆزراوەتەوە، کە ببێتە پاڵپشتی باسەکەمان بۆ توێژەوانی. بەڵام لە ناوچەی گەورکان لە کۆنەمەزرای گوندی (بەیرەم) ئەنگوستیلەیەک دۆزراوەتەوە کە نقێمەکەی وێنەیەکی زەردەشتی لەسەر هەڵکەندراوە و لە دەوروبەری کۆنە گوندی لەج، گۆرستانێک هەیە کە خەڵکی ناوچەکە هەتا ئێستا زۆر شتی سەیریان لێ دۆزیوەتەوە. هەروەها لە دەوروبەری لەج چەندین شوێنگەی مێژوویی هەیە کە لێرەدا کە لێرەدا بە کورتی ئاماژەیان پێ دەکەین: ۱-لە رۆژئاوای لەج گوندی دارەلەک هەیە کە ناوەکە بە کۆن دێتە بەرچاو. ڕەنگە دارالەک یان شتێکی تری ئەوتۆ بێ کە جارێ زانیاریەکی زانستیمان لە بارەوە لە دەستدا نیە. لە مەزرای ئەم گوندەش زۆرجار کوتە سواڵەت وشتی تر دۆزراونەتەوە. ۲-هەر لەم بەشەی لای رۆژئاوایەدا، لە نزیک گوندی وسووکەند، ‌ئەشکەوتێک هەیە پێی دەڵێن (ئەشکەوتی بێشوەی یان خەلوەی)، کە لە بەیتی (مەحمەڵ و برایمی دەشتیان) دا باسی دەکرێ. وێدەچێ رۆژێک لە رۆژان، خەڵکی تێدا ژیابێ. کۆنە شاری دارایاسیش هەر لەم لایەنەی لەج دایە ۳-لە رۆژهەڵاتی لەجدا، گوندی ئیندرقاش هەیە. وشەی (ئیندر یان ئیندرا) ناوی یەکێک لە خودایانی هیند و ئێرانی بووە و بەشی دووەمی ئەو ناوە ئەگەر بە (گاش) دابنێین، ناوە بۆ یەکێک لە خودایانی هۆزی کاسی و ئەگەر بە ‌(گەش)ی بدەینە قەڵەم، بە مانای (بڵێسەی ئاگر)ە. لە نزیک ئەم گوندەدا، فەقرەقا هەڵکەوتووە ‌کە هەتا ئێستا کەم و زۆر شتی لەسەر نووسراوە و هەرکەس بە جۆرێک لێی ڕوانیوە و زۆرتر بە گڵکۆ و ئارامگای (فرەوەرتیس) پادشای مادیان داوەتە قەڵەم، چونکە هیرۆدۆت وتوویەتی کە فرەوەرتیس لە باکوری گۆڵی ورمێ نێژراوە. بەڵام ئەم فەقرەقایە، زۆرتر لە پەرستگای مادەکان دەچێ، با ئەوەش بڵێم کە خەڵکی ناوچەی شاروێران بە (فراتگا)ی بێژ دەکەن و پێیان وایە فەرهادی ناودار سازی کردووە. ئەم وشەی (فەقرەقا یان فراتگا) لە (فرەتاگ یان فرترکا ) دەچێ کە بە مانای فەرمانرەواییە. ئەم وشەیە لە دەورانی سلووکیاندا، واتا سەدەی سێهەمی پێش زاییندا باوبووە. ٤-لە بەشی باشووری لەجدا، کۆنە پەرستگەیەک هەیە کە لەسەر جادەرێی (مهاباد-ورمێ) دایە و پێی دەڵێن (بەردەکونتێ). شێوەی دروست بوونی ئەم پەرستگەیەش، وەک فەقرەقا و شوێنەوارەکانی تری سەردەمی مادەکان وایە. لەم هەرێمانەدا، کە باسمان کردن، هەتا ئێستا کەتیبە و نووسراوە و لەوحەیەک نەبیندراوەتەوە کە لەبەر رووناکی ئەودا، لە بارودۆخی ناوچەکە لە باری مێژووییەوە ورد بینەوە. ئەوەی کە هەتا ئێستا لەسەر شوێنەواری ناوچەکە نووسراوە، زۆربەیان تەنیا بۆچوونن و لە ڕووی ئاسەواری ترەوە بەراورد کراون. بەڵام، لەم وتارەدا باسی بەیتی مەحمەڵ و برایمی دەشتیان کرا. لەم بەیتەدا کە لە ناوچەی شاروێراندا زۆریش باوە، باسی فەرمانڕەوایی ژنێک بەناوی پەریخان دەکرێ کە کچی میر زۆراب شایە. لە دەقی بەیتەکەدا دەردەکەوێ کە پێوەندییەکی تەواوی بە دەورانی بەر لە ئیسلامەوە هەیە و هێمنی شاعیر لە سەرەتای توحفەی موزەفەرییەدا، پێشینەی دەباتەوە دەورانی دایک شایی (دایک سالاری). لەم بەیتەدا دەبێژێ لەناوچەی شاروێراندا شارێک هەبووە بەناوی چەری یان چەلیان. ڕەنگە بە تێپەربوونی کات ئەم وشەی (چەر یان چەل)ە پاشە و پێش بووبێ پاشانیش ئاڵوگۆر بەسەر پیتەکان هاتبێ. پاش و پێش بەسەر وشەکان لە کوردی بێ پێشینە و سەیر نیە. بۆ وێنە وشەی (خیز)ی موکریان لە خوارەوەی کوردستاندا بۆتە (زیخ) و وشەی (چە)ی کوردی سەروو بە هەورامی و لەکی دەبێتە (جە). عەلی حەسەنیانی شاعیر، لە کتێبی شاروێراندا، باسی بەیتێک دەکات بەناوی (چیری) کە هەر لەم ناوچەی شاروێرانەدا ڕووی داوە و زۆر شتی تریشی لەسەر ناوچەکە روون کردۆتەوە. هەتا رادەیەکی زۆر بۆچوونەکانمان پێک دەچن. بەڵام بالێرەدا ئاماژە بۆ ئەوەش بکەم کە لە ناوچەی (سۆما)ی سەر بە ورمێ گوندێک هەیە کە پێی دەڵێن (چەری یان چاری) و لە فارسی بۆتە (چهریق) کە لە کۆنەوە بنەماڵەی سمکۆ لەوێ ژیاون. رەنگە ئەم ناوەی(چەری-چەلی-چاری) وشەیەکی سەکایی بێت. سەکەکان بۆ ماوەیەکی زۆر لەگەڵ میدەکان یەک ماڵ و یەک حکومەت بوون و تەنانەت ڕەنگە هەر یەک رەگەزیش بووبێتن. پێدەچێ کە خێڵی شکاکی هەر پاشماوەی تۆرەمەی سکاکی. ئێستا لە ناوچەی شاروێراندا، هێندێک داستان و بەیت هەن کە باسی رووداوە کۆنەکانی ناوچەکە دەکەن. وەک بەیتی چێری، بەیتی مەحمەڵ و برایمی دەشتیان و چیرۆکی دێت کۆنە چارێ کە رەنگە ئەگەر لە باری زانستی و مێژووییەوە بروانینە بروانینە ئەم چیرۆک و بەیتانە زۆر شتی شاراوەمان بۆ ئاشکرا ببێ…! <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=مێژووی ئاوەدانی لەج (ڕگا//چەلیان) لە ناوچەی موکریان،مەهاباد |ناونیشان=https://sharviran.blogfa.com/post/114/%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D9%88%DB%95%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%84%DB%95%D8%AC-(%DA%95%DA%AF%D8%A7-%DA%86%DB%95%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86)-%D9%84%DB%95-%D9%86%D8%A7%D9%88%DA%86%DB%95%DB%8C-%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%8C%D9%85%DB%95%D9%87%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=sharviran.blogfa.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} t9ndd5l0yj5usvylrz5axuv8quc9fvn 0 297597 1598565 1598553 2026-07-05T12:01:23Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598565 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''وێرانکردنی گوندی کەلکۆم''' لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٩٢ لە قەزای [[پیران]] لە [[پارێزگای ئامەد]] لە [[باکووری کوردستان]] ڕوویدا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٦|ناونیشان=https://minorityrights.org/publications/the-kurds-december-1996/|سەردێڕ=The Kurds |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Minority Rights Group |زمان=en-GB}}</ref> دەسەڵاتدارانی تورکیا داوای چۆڵکردنی سەرجەم دانیشتووانی گوندەکەیان لە [[موختار|موختاری]] گوندی کەلکۆم کرد. بەڵام لەگەڵ کۆبوونەوەی خەڵکی گوندەکە لە ناوچەیەک، جەندرمەی تورکیا, بە بەکارھێنانی چەکی قورس دەستیان کرد بە تەقەکردن لە گوندنشینەکان و ماڵەکانیان. سەربازەکان ئاگریان لە ١٣٦ خانوو بەردا و وێرانیان کرد. بەشێک لە خەڵکی گوندەکە ھەڵاتن بۆ شارۆچکەکانی نزیک، بەشێکی نەناسراویان کوژران. لە ٦ی نیسانی ١٩٩٣ دەسەڵاتدارانی تورکیا گەڕانەوە و ئەو خانووانەی کە مابوونەوە و ئاگریان تێبەردا. پێش وێرانبوونی، دانیشتووانی گوندەکە پێنج سەد کەس بوو. <ref name=":0" /> لە مانگی تەممووزی ھەمان ساڵدا بنەماڵەیەکی پاسەوانی گوندەکان بڕیاری دەستلەکارکێشانەوەیان دابوو لە [[جەردەوان|سیستمی پاسەوانی گوندەکان]] کە لەلایەن تورکیاوە دامەزرابوو بەھۆی کوژرانی سێ ئەندام لە کاتی ھێرشێکی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hrw.org/legacy/backgrounder/eca/turkey1206/3.htm#_Toc152994672|سەردێڕ=Unjust, Restrictive, and Inconsistent: The Impact of Turkey's Compensation Law with Respect to Internally Displaced People: Impact of the ECtHR on provisions for Turkey’s displaced |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=www.hrw.org}}</ref> == سەرچاوەکان == tth0cb19ecfy52hkqqv19k7yxbprkdc 1598650 1598565 2026-07-05T14:49:06Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1598650 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''وێرانکردنی گوندی کەلکۆم''' لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٩٢ لە قەزای [[پیران]] لە [[پارێزگای ئامەد]] لە [[باکووری کوردستان]] ڕوویدا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٦|ناونیشان=https://minorityrights.org/publications/the-kurds-december-1996/|سەردێڕ=The Kurds |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Minority Rights Group |زمان=en-GB}}</ref> دەسەڵاتدارانی تورکیا داوای چۆڵکردنی سەرجەم دانیشتووانی گوندەکەیان لە [[موختار|موختاری]] گوندی کەلکۆم کرد. بەڵام لەگەڵ کۆبوونەوەی خەڵکی گوندەکە لە ناوچەیەک، جەندرمەی تورکیا, بە بەکارھێنانی چەکی قورس دەستیان کرد بە تەقەکردن لە گوندنشینەکان و ماڵەکانیان. سەربازەکان ئاگریان لە ١٣٦ خانوو بەردا و وێرانیان کرد. بەشێک لە خەڵکی گوندەکە ھەڵاتن بۆ شارۆچکەکانی نزیک، بەشێکی نەناسراویان کوژران. لە ٦ی نیسانی ١٩٩٣ دەسەڵاتدارانی تورکیا گەڕانەوە و ئەو خانووانەی کە مابوونەوە و ئاگریان تێبەردا. پێش وێرانبوونی، دانیشتووانی گوندەکە پێنج سەد کەس بوو. <ref name=":0" /> لە مانگی تەممووزی ھەمان ساڵدا بنەماڵەیەکی پاسەوانی گوندەکان بڕیاری دەستلەکارکێشانەوەیان دابوو لە [[جەردەوان|سیستمی پاسەوانی گوندەکان]] کە لەلایەن تورکیاوە دامەزرابوو بەھۆی کوژرانی سێ ئەندام لە کاتی ھێرشێکی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hrw.org/legacy/backgrounder/eca/turkey1206/3.htm#_Toc152994672|سەردێڕ=Unjust, Restrictive, and Inconsistent: The Impact of Turkey's Compensation Law with Respect to Internally Displaced People: Impact of the ECtHR on provisions for Turkey’s displaced |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=www.hrw.org}}</ref> == سەرچاوەکان == [[پۆل:ناکۆکیی تورکیا و پەکەکە]] [[پۆل:چەوساندنەوەی کوردەکان لە تورکیا]] q24kax89c02paoq4i5czi7iw4xjcpf3 1598654 1598650 2026-07-05T15:00:19Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1598654 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''وێرانکردنی گوندی کەلکۆم''' لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٩٢ لە قەزای [[پیران]] لە [[پارێزگای ئامەد]] لە [[باکووری کوردستان]] ڕوویدا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٦|ناونیشان=https://minorityrights.org/publications/the-kurds-december-1996/|سەردێڕ=The Kurds |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Minority Rights Group |زمان=en-GB}}</ref> دەسەڵاتدارانی تورکیا داوای چۆڵکردنی سەرجەم دانیشتووانی گوندەکەیان لە [[موختار|موختاری]] گوندی کەلکۆم کرد. بەڵام لەگەڵ کۆبوونەوەی خەڵکی گوندەکە لە ناوچەیەک، جەندرمەی تورکیا, بە بەکارھێنانی چەکی قورس دەستیان کرد بە تەقەکردن لە گوندنشینەکان و ماڵەکانیان. سەربازەکان ئاگریان لە ١٣٦ خانوو بەردا و وێرانیان کرد. بەشێک لە خەڵکی گوندەکە ھەڵاتن بۆ شارۆچکەکانی نزیک، بەشێکی نەناسراویان کوژران. لە ٦ی نیسانی ١٩٩٣ دەسەڵاتدارانی تورکیا گەڕانەوە و ئەو خانووانەی کە مابوونەوە و ئاگریان تێبەردا. پێش وێرانبوونی، دانیشتووانی گوندەکە پێنج سەد کەس بوو. <ref name=":0" /> لە مانگی تەممووزی ھەمان ساڵدا بنەماڵەیەکی پاسەوانی گوندەکان بڕیاری دەستلەکارکێشانەوەیان دابوو لە [[جەردەوان|سیستمی پاسەوانی گوندەکان]] کە لەلایەن تورکیاوە دامەزرابوو بەھۆی کوژرانی سێ ئەندام لە کاتی ھێرشێکی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hrw.org/legacy/backgrounder/eca/turkey1206/3.htm#_Toc152994672|سەردێڕ=Unjust, Restrictive, and Inconsistent: The Impact of Turkey's Compensation Law with Respect to Internally Displaced People: Impact of the ECtHR on provisions for Turkey’s displaced |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=www.hrw.org}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ناکۆکیی تورکیا و پەکەکە]] [[پۆل:چەوساندنەوەی کوردەکان لە تورکیا]] ks8ny1qm3hyzvjn6cescxxktwsf0skq 1598734 1598654 2026-07-05T20:01:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1598734 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''وێرانکردنی گوندی کەلکۆم''' لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٩٢ لە قەزای [[پیران]] لە [[پارێزگای ئامەد]] لە [[باکووری کوردستان]] ڕوویدا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٦|ناونیشان=https://minorityrights.org/publications/the-kurds-december-1996/|سەردێڕ=The Kurds |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Minority Rights Group |زمان=en-GB}}</ref> دەسەڵاتدارانی تورکیا داوای چۆڵکردنی سەرجەم دانیشتووانی گوندەکەیان لە [[موختار|موختاری]] گوندی کەلکۆم کرد. بەڵام لەگەڵ کۆبوونەوەی خەڵکی گوندەکە لە ناوچەیەک، جەندرمەی تورکیا, بە بەکارھێنانی چەکی قورس دەستیان کرد بە تەقەکردن لە گوندنشینەکان و ماڵەکانیان. سەربازەکان ئاگریان لە ١٣٦ خانوو بەردا و وێرانیان کرد. بەشێک لە خەڵکی گوندەکە ھەڵاتن بۆ شارۆچکەکانی نزیک، بەشێکی نەناسراویان کوژران. لە ٦ی نیسانی ١٩٩٣ دەسەڵاتدارانی تورکیا گەڕانەوە و ئەو خانووانەی کە مابوونەوە و ئاگریان تێبەردا. پێش وێرانبوونی، دانیشتووانی گوندەکە پێنج سەد کەس بوو. <ref name=":0" /> لە مانگی تەممووزی ھەمان ساڵدا بنەماڵەیەکی پاسەوانی گوندەکان بڕیاری دەستلەکارکێشانەوەیان دابوو لە [[جەردەوان|سیستمی پاسەوانی گوندەکان]] کە لەلایەن تورکیاوە دامەزرابوو بەھۆی کوژرانی سێ ئەندام لە کاتی ھێرشێکی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hrw.org/legacy/backgrounder/eca/turkey1206/3.htm#_Toc152994672|سەردێڕ=Unjust, Restrictive, and Inconsistent: The Impact of Turkey's Compensation Law with Respect to Internally Displaced People: Impact of the ECtHR on provisions for Turkey’s displaced |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=www.hrw.org}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ناکۆکیی تورکیا و پەکەکە]] [[پۆل:چەوساندنەوەی کوردەکان لە تورکیا]] mgzpg3o1ky41qulq2767bqg8h2yp8ud 0 297598 1598564 1598554 2026-07-05T12:01:13Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598564 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''کەلکۆم،''' بە ناوی تورککراو: '''کەلەکچی''' گەڕەکێکە لە شارەوانی و قەزای [[پیران]]، [[پارێزگای دیاربەکر|پارێزگای ئامەد]] لە [[باکووری کوردستان]]. دانیشتووانی [[کورد|کوردن]] و لە ساڵی ٢٠٢٢ ژمارەی دانیشتووانی ١١٢ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|زمان=en |format=XLS}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Malmîsanij |یەکەم=Mehemed |بەستەری نووسەر=Mehemed Malmîsanij |ڕێکەوت=١٩٨٨|editor-last=Pîro |editor2-last=Baran |editor3-last=Şêxbizinî |سەردێڕ=Bazı yörelerde Dımıli ve Kurmanci lehçelerinin köylere göre dağılımı |journal=Berhem |زمان=tr |بەرگ=٢|پەڕەکان=١٧|issn=1100-0910}}</ref> لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٩٢ و نیسانی ١٩٩٣ گوندەکە لەلایەن دەسەڵاتدارانی [[تورکیا]]وە بێ دانیشتوو و وێران کرا چونکە خەڵکی گوندەکە نەیاندەویست بەشێک بن لە [[جەردەوان|سیستمی پاسەوانی گوندەکە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://minorityrights.org/publications/the-kurds-december-1996/|سەردێڕ=The Kurds |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Minority Rights Group |زمان=en-GB}}</ref> == سەرچاوەکان == dag7j9ykqgucjbn1znv5k5vo1uarr9b 1598656 1598564 2026-07-05T15:00:39Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1598656 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''کەلکۆم،''' بە ناوی تورککراو: '''کەلەکچی''' گەڕەکێکە لە شارەوانی و قەزای [[پیران]]، [[پارێزگای دیاربەکر|پارێزگای ئامەد]] لە [[باکووری کوردستان]]. دانیشتووانی [[کورد|کوردن]] و لە ساڵی ٢٠٢٢ ژمارەی دانیشتووانی ١١٢ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|زمان=en |format=XLS}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Malmîsanij |یەکەم=Mehemed |بەستەری نووسەر=Mehemed Malmîsanij |ڕێکەوت=١٩٨٨|editor-last=Pîro |editor2-last=Baran |editor3-last=Şêxbizinî |سەردێڕ=Bazı yörelerde Dımıli ve Kurmanci lehçelerinin köylere göre dağılımı |journal=Berhem |زمان=tr |بەرگ=٢|پەڕەکان=١٧|issn=1100-0910}}</ref> لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٩٢ و نیسانی ١٩٩٣ گوندەکە لەلایەن دەسەڵاتدارانی [[تورکیا]]وە بێ دانیشتوو و وێران کرا چونکە خەڵکی گوندەکە نەیاندەویست بەشێک بن لە [[جەردەوان|سیستمی پاسەوانی گوندەکە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://minorityrights.org/publications/the-kurds-december-1996/|سەردێڕ=The Kurds |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Minority Rights Group |زمان=en-GB}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} h1vswjg6ineont6c6k8hqj0d80zwefd 1598732 1598656 2026-07-05T20:01:20Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1598732 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''کەلکۆم،''' بە ناوی تورککراو: '''کەلەکچی''' گەڕەکێکە لە شارەوانی و قەزای [[پیران]]، [[پارێزگای دیاربەکر|پارێزگای ئامەد]] لە [[باکووری کوردستان]]. دانیشتووانی [[کورد|کوردن]] و لە ساڵی ٢٠٢٢ ژمارەی دانیشتووانی ١١٢ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=en |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|زمان=en |format=XLS}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Malmîsanij |یەکەم=Mehemed |بەستەری نووسەر=Mehemed Malmîsanij |ڕێکەوت=١٩٨٨|editor-last=Pîro |editor2-last=Baran |editor3-last=Şêxbizinî |سەردێڕ=Bazı yörelerde Dımıli ve Kurmanci lehçelerinin köylere göre dağılımı |journal=Berhem |زمان=tr |بەرگ=٢|پەڕەکان=١٧|issn=1100-0910}}</ref> لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٩٢ و نیسانی ١٩٩٣ گوندەکە لەلایەن دەسەڵاتدارانی [[تورکیا]]وە بێ دانیشتوو و وێران کرا چونکە خەڵکی گوندەکە نەیاندەویست بەشێک بن لە [[جەردەوان|سیستمی پاسەوانی گوندەکە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://minorityrights.org/publications/the-kurds-december-1996/|سەردێڕ=The Kurds |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Minority Rights Group |زمان=en-GB}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} ok3we9o1qqzv6u6m7c3qj22n49ypnaf 0 297601 1598562 1598561 2026-07-05T12:00:53Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1598562 wikitext text/x-wiki دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی مامەڵە لەگەڵ لێشاوی زانیارییە بۆماوەییەکان لەناو سیستەمێکی زیندەییدا دەکات. زۆرجار بەم شێوەیە دەردەبڕدرێت "[[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] دروست دەکات، و [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەیش]] ← [[پرۆتین]] دروست دەکات" <ref name="Leavitt">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Leavitt |یەکەم=Sarah A. |name-list-style=vanc |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٠|ناونیشان=http://history.nih.gov/exhibits/nirenberg/glossary.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150317004800/http://history.nih.gov/exhibits/nirenberg/glossary.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Deciphering the Genetic Code: Marshall Nirenberg |بڵاوکەرەوە=Office of NIH History}}</ref>، هەرچەندە ئەمە مانا ڕەسەنەکەی نییە. بۆ یەکەمجار لەلایەن فرانسیس کریک (Francis Crick)ەوە لە ساڵی ١٩٥٧دا خرایە ڕوو، <ref name="Cobb 2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Cobb M |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=60 years ago, Francis Crick changed the logic of biology |journal=PLOS Biology |بەرگ=١٥|issue=9 |doi=10.1371/journal.pbio.2003243 |pmc=٥٦٠٢٧٣٩|pmid=٢٨٩٢٢٣٥٢|doi-access=free |article-number=e2003243}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://libgallery.cshl.edu/items/show/52220 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=libgallery.cshl.edu |زمان=en-US |سەردێڕ=CSHL Archives Repository {{!}} On Protein Synthesis}}</ref> پاشان لە ساڵی ١٩٥٨ بڵاوکرایەوە: <ref name="crick1956">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Symposia of the Society for Experimental Biology, Number XII: The Biological Replication of Macromolecules|vauthors=Crick FH|ڕێکەوت=١٩٥٨|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|editor=F. K. Sanders|پەڕەکان=١٣٨–١٦٣|chapter=On Protein Synthesis|بەستەری نووسەر=Francis Crick}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Crick |یەکەم=Francis. H. C. |ڕێکەوت=١٩٥٨|سەردێڕ=On protein synthesis |ناونیشان=https://wellcomelibrary.org/item/b1817789x |journal=Symposia of the Society for Experimental Biology |بڵاوکەرەوە=Symposia on the society for Experimental biology number XII: The Biological Replication of Macromolecules |بەرگ=١٢|لە=p. 153 |pmid=١٣٥٨٠٨٦٧}}</ref> {{blockquote|text=دۆگمای ناوەندی. ئەمە دەڵێت کاتێک "زانیاری" تێپەڕی بۆ ناو پرۆتین، ناتوانێت دووبارە لێی بێتە دەرەوە. بە وردتر، گواستنەوەی زانیاری لە ترشی ناوەکییەوە بۆ ترشی ناوەکی، یان لە ترشی ناوەکییەوە بۆ پرۆتین لەوانەیە کراوە بێت، بەڵام گواستنەوە لە پرۆتینەوە بۆ پرۆتین، یان لە پرۆتینەوە بۆ ترشی ناوەکی مەحاڵە. زانیاری لێرەدا بە واتای دیاریکردنی وردی زنجیرە (Sequence) دێت، چ بۆ بنکەکان لە ترشی ناوەکیدا یان بۆ پاشماوەکانی ترشی ئەمینی لە پرۆتیندا.}} لە توێژینەوەیەکی گۆڤاری [[سروشت (گۆڤار)|نەیچەر]] (سرووشت)دا لە ساڵی ١٩٧٠ دووبارە خستییە ڕوو: "دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی مامەڵە لەگەڵ گواستنەوەی وردی [[پاشماوە (کیمیا)|پاشماوە]]-بە-پاشماوەی [[زنجیرەکردنی دی ئێن ئەی|زانیارییە زنجیرەیەکان]] دەکات. دەڵێت کە زانیاریی لەم جۆرە ناتوانرێت لە پرۆتینەوە بۆ پرۆتین یان پڕۆتین بۆ ترشی ناوەکی بگەڕێندرێتەوە." <ref name="crick1970">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر=Francis Crick |vauthors=Crick F |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٠|سەردێڕ=Central dogma of molecular biology |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/227561a0 |journal=Nature |بەرگ=٢٢٧|issue=5258 |پەڕەکان=٥٦١–٣|bibcode=1970Natur.227..561C |doi=10.1038/227561a0 |pmid=٤٩١٣٩١٤|s2cid=4164029 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> وەشانی دووەمی دۆگمای ناوەندی باوە بەڵام نادروستە. ئەمە ئەو ڕێڕەوە سادەکراوەی ([[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ← پرۆتین)ـە کە لەلایەن [[جەیمس واتسن|جەیمس واتسۆنەوە]] لە چاپی یەکەمی کتێبی زیندەزانیی گەردیلەیی جین لە ساڵی ١٩٦٥ بڵاوکرایەوە. وەشانەکەی واتسۆن جیاوازە لەوەی [[فڕانسس کریک|کریک]] چونکە واتسۆن پرۆسەیەکی دوو هەنگاوی ([[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] / [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ← پرۆتین) وەک دۆگمای ناوەندی وەسف دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Moran |یەکەم=Laurence A. |name-list-style=vanc |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://sandwalk.blogspot.com/2007/01/central-dogma-of-molecular-biology.html |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠١٨|وێبگە=sandwalk.blogspot.com |سەردێڕ=Sandwalk: Basic Concepts: The Central Dogma of Molecular Biology}}</ref> لە کاتێکدا دۆگماکە وەک ئەوەی لە بنەڕەتدا لەلایەن کریکەوە خراوەتەڕوو تا ئەمڕۆش کارپێکراوە، <ref name="crick1970">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر=Francis Crick |vauthors=Crick F |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٠|سەردێڕ=Central dogma of molecular biology |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/227561a0 |journal=Nature |بەرگ=٢٢٧|issue=5258 |پەڕەکان=٥٦١–٣|bibcode=1970Natur.227..561C |doi=10.1038/227561a0 |pmid=٤٩١٣٩١٤|s2cid=4164029 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cobb|یەکەم=Matthew|سەردێڕ=Life's Greatest Secret: The Race to Crack the Genetic Code|بڵاوکەرەوە=Basic Books|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٦٢٦٧-٦|وتەگێڕانەوە=When Crick enuciated the central dogma, his aim was not to reframe Weismann's division of cells into the somatic line and the germ line, or to defend the modern understanding of evolution by natural selection against the idea of the inheritance of acquired characteristics. The central dogma was based on known or assumed patterns of biochemical information transfer in the cell rather than any dogmatic position. As such it was vulnerable to being invalidated by future discoveries. Nevertheless, in its fundamentals it has been shown to be correct. Real or apparent exceptions to this rule, such as retrotranscription prion disease or transgenerational epigenetic effects have not undermined its basic truth. (p. 263)}}</ref> وەشانەکەی واتسۆن وانییە. <ref name="Cobb 2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Cobb M |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=60 years ago, Francis Crick changed the logic of biology |journal=PLOS Biology |بەرگ=١٥|issue=9 |doi=10.1371/journal.pbio.2003243 |pmc=٥٦٠٢٧٣٩|pmid=٢٨٩٢٢٣٥٢|doi-access=free |article-number=e2003243}}</ref> == زانیاریی زنجیرەی زیندەیی == ئەو [[زیندەپۆلیمەر|زیندەپۆلیمەرانەی]] کە [[دی ئێن ئەی]]، [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ، و (پۆلی)[[پێپتاید|پێپتایدەکان]] ([[پرۆتین|پڕۆتینەکان]]) پێکدەهێنن، هێتێرۆپۆلیمەری هێڵین (واتە: هەر [[مۆنۆمەر|مۆنۆمەرێک]] بەلایەنی زۆرەوە بە دوو مۆنۆمەری ترەوە بەستراوەتەوە). زنجیرەی مۆنۆمەرەکانیان بە شێوەیەکی کاریگەر زانیاری کۆد دەکات. گواستنەوەی زانیاری لە گەردێکەوە بۆ گەردێکی تر گواستنەوەیەکی دروست و حەتمییە، کە تێیدا زنجیرەی زیندەپۆلیمەرێک وەک قاڵبێک (Template) بەکاردەهێنرێت بۆ دروستکردنی زیندەپۆلیمەرێکی تر بە زنجیرەیەکی کە بەتەواوی پشت بە زنجیرەی زیندەپۆلیمەرە ڕەسەنەکە دەبەستێت. کاتێک دی ئێن ئەی لەبەردەگیرێتەوە بۆ ئاڕ ئێن ئەی، تەواوکەرەکەی لەگەڵیدا جووت دەبێت. کۆدەکانی دی ئێن ئەی بە شێوەیەکی تەواوکەرانە دەگوازرێنەوە بۆ کۆدی ئاڕ ئێن ئەی. کۆدکردنی پرۆتینەکان بە کۆمەڵەی سێ‌قۆڵی دەکرێت، کە بە [[کۆدۆن]] دەناسرێن. خشتەی ستانداردی کۆدۆنەکان بۆ مرۆڤ و شیردەرەکان جێبەجێ دەبێت، بەڵام هەندێک لە شێوەکانی تری ژیان (لە نێویاندا مایتۆکۆندریای مرۆڤ <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Barrell BG, Bankier AT, Drouin J |ڕێکەوت=١٩٧٩|سەردێڕ=A different genetic code in human mitochondria |journal=Nature |بەرگ=٢٨٢|issue=5735 |پەڕەکان=١٨٩–١٩٤|bibcode=1979Natur.282..189B |doi=10.1038/282189a0 |pmid=٢٢٦٨٩٤|s2cid=4335828}} ()</ref>) وەرگێڕانی جیاواز بەکاردەهێنن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Utils/wprintgc.cgi?mode=c |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Genetic Codes |vauthors=Elzanowski A, Ostell J |بڵاوکەرەوە=National Center for Biotechnology Information (NCBI)}}</ref> == گواستنەوەی گشتی زانیارییە زنجیرە زیندەییەکان == [[پەڕگە:Crick's_1958_central_dogma.svg|ڕاست|وێنۆک|247x247پیکسڵ|هێڵکارییەکەی ساڵی ١٩٥٨ی فرانسیس کریک کە گواستنەوە جیاوازەکانی زانیاری نیشان دەدات. هێڵە تۆخەکان گواستنەوەی زنجیرەکان کە بەشێکن لە دۆگمای ناوەندی. هێڵە پچڕپچڕەکان گواستنەوەی زانیاریی ڤایرۆسی و تاقیکاری دەنوێنن.]] === دووهێندەبوونی دی ئێن ئەی === لەو ڕوانگەیەوە کە ئەگەر بڕیار بێت ماددەی بۆماوەیی بۆ نەوەی هەر خانەیەک دابین بکرێت، جا لەشە خانە بێت یان [[خانەی زاوزێ]]، دەبێت دووهێندەبوونی دی ئێن ئەی ڕووبدات، دەکرێت بگوترێت کە کۆپیکردن لە دی ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی هەنگاوی بنەڕەتییە لە گواستنەوەی زانیاریدا. کۆمەڵەیەکی ئاڵۆز لە پرۆتینەکان کە پێیان دەوترێت [[ڕیپلیسۆم]] دووهێندەبوونی زانیارییەکان لە شریتی باوانەوە بۆ شریتە تەواوکەرەکەی کچ ئەنجام دەدەن. === لەبەرگرتنەوە === [[پەڕگە:Central_Dogma_of_Molecular_Biochemistry_with_Enzymes.jpg|چەپ|وێنۆک|313x313پیکسڵ]] [[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)|لەبەرگرتنەوە]] ئەو پرۆسەیەیە کە تێیدا ئەو زانیارییانەی لە بەشێکی دی ئێن یەیدا هەن بە شێوەی پارچەیەکی تازە دروستکراو لە [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] کۆپی دەکرێن. ئەو [[ئەنزیم|ئەنزیمانەی]] کە ئاسانکاری بۆ پرۆسەکە دەکەن بریتین لە [[ئەنزیمی پەڵمەرەی ئاڕ ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز]] و [[هۆکاری لەبەرگرتنەوە|هۆکارەکانی لەبەرگرتنەوە]]. لە [[زیندەوەرە ناوک ڕاستەقینەکان|خانە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا]]، لەبەرگیراوە سەرەتاییەکە بریتییە لە [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]]. دەبێت [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]] پڕۆسێس بکرێت بۆ ئەوەی وەرگێڕان بەردەوام بێت. پڕۆسێسەکە بریتییە لە زیادکردنی کڵاوێکی 5' و کلکێکی پۆلی-ئەی بۆ زنجیرەی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]]، و بەدوایدا پرۆسەی [[بڕین و پێکەوەبەستن|بڕین و بەیەکەوەبەستن]] دێت. [[بڕین و پێکەوەبەستن|بڕین و بەیەکەوەبەستنی جێگرەوە]] لە کاتی گونجاودا ڕوودەدات، کە هەمەجۆریی ئەو پرۆتینانە زیاد دەکات کە هەر [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامبەرێکی]] تاک دەتوانێت بەرهەمی بهێنێت. بەرهەمی تەواوی پرۆسەی لەبەرگرتنەوە (کە بە بەرهەمهێنانی زنجیرەی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]] دەستی پێکرد) بریتییە لە زنجیرەیەکی پێگەیشتووی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێر]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === وەرگێڕان === [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێرە]] پێگەیشتووەکە ڕێگەی خۆی بەرەو [[ڕایبۆسۆم|ڕایبۆسۆمێک]] دەدۆزێتەوە، کە لەوێدا وەردەگێڕدرێت. لە [[زیندەوەری ناوک سەرەتایی|خانە ناوکدارە سەرەتاییەکاندا]]، کە هیچ بەشێکی ناوکییان نییە، لەوانەیە پرۆسەکانی لەبەرگرتنەوە و وەرگێڕان بەبێ جیابوونەوەیەکی ڕوون پێکەوە بەسترابن. لە خانە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا، بەزۆری شوێنی [[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)|لەبەرگرتنەوە]] (ناوکی خانە) لە شوێنی [[وەرگێڕان (زیندەزانی)|وەرگێڕان]] ([[سایتۆپلازم]]) جیاکراوەتەوە، بۆیە دەبێت [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] لە ناوکەوە بگوازرێتەوە بۆ ناو سایتۆپلازم، کە لەوێدا دەتوانێت بە ڕایبۆسۆمەکانەوە ببەسترێتەوە. ڕایبۆسۆمەکە [[کۆدۆن|کۆدۆنە سێ‌قۆڵییەکانی]] [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] دەخوێنێتەوە، کە بەزۆری بە AUG (ئەدینین-یوراسیل-گوانین)، یان کۆدۆنی دەستپێکەری میسایۆنین دەست پێدەکات لە بەشی خوارەوەی شوێنی بەستنەوەی ڕایبۆسۆم. کۆمەڵە هۆکارەکانی دەستپێکردن و هۆکارەکانی درێژبوونەوە ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوە ئەمینۆئەسایلکراوەکان (Aminoacylated transfer RNAs - tRNAs) دەهێننە ناو کۆمەڵەی [[ڕایبۆسۆم]]-[[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]]، و کۆدۆنی ناو [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێرکە]] لەگەڵ [[دژە-کۆدۆن|دژە-کۆدۆنی]] (Anti-codon) سەر [[ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوەکە]] دەگونجێنن. هەر [[ئاڕ ئێن ئەی گوێزەرەوە|ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوە]] یەک پاشماوەی ترشی ئەمینیی گونجاو هەڵدەگرێت بۆ ئەوەی بۆ زنجیرە پۆلیپێپتایدە دروستکراوەکەی زیاد بکات. کاتێک ترشە ئەمینییەکان بە زنجیرە پێپتایدە گەشەسەندووەکەوە دەبەسترێنەوە، زنجیرەکە دەست دەکات بە چەمانەوە بۆ شێوە پێکهاتەییە دروستەکەی. وەرگێڕان بە [[کۆدۆنی وەستان|کۆدۆنێکی وەستان]] کۆتایی دێت کە لەوانەیە سێ‌قۆڵییەکی UAA، UGA، یان UAG بێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] هەموو زانیارییەکانی تێدا نییە بۆ دیاریکردنی سروشتی پرۆتینە پێگەیشتووەکە. زنجیرە پۆلیپێپتایدە سەرەتاییەکەی کە لە ڕایبۆسۆمەوە ئازاد دەکرێت، بەگشتی پێویستی بە هەنگاوی زیاتر هەیە پێش ئەوەی بەرهەمە کۆتاییەکە دەربکەویت. بۆ نموونە، پرۆسەی چەمانەوەی دروست ئاڵۆزە و زۆر گرنگە. بۆ زۆربەی پرۆتینەکان پێویستی بە پرۆتینە چاودێرەکانی (Chaperone proteins) تر هەیە بۆ کۆنترۆڵکردنی شێوەی بەرهەمەکە. پاشان هەندێک لە پرۆتینەکان بەشە ناوەکییەکانی ناو زنجیرە پێپتایدەکانی خۆیان دەبڕن، و ئەو سەربەستانەی کە سنووری بۆشاییەکە دەدەن پێکەوە دەبەستن؛ لە پرۆسەی لەم جۆرەدا ئەو بەشە "فڕێدراوانە"ی ناوەوە پێیان دەوترێت ئینتین (Inteins). هەندێک پرۆتینی تر دەبێت بەسەر چەندین بەشدا دابەش ببن بەبێ پرۆسەی بڕین و پێکەوەبەستن. هەندێک لە زنجیرە پۆلیپێپتایدەکان پێویستیان بە بەستنەوەی یەکتربڕە، و هەندێکی تر دەبێت بە هۆکارە یارمەتیدەرەکانی (Cofactors) وەکو هیم (Haem یان heme)ەوە ببەسترێنەوە پێش ئەوەی ببنە کارا. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == گواستنەوە زیاتری زانیارییە زنجیرەیە زیندەییەکان == === لەبەرگرتنەوەی پێچەوانە === [[پەڕگە:Extended_Central_Dogma_with_Enzymes.jpg|چەپ|وێنۆک|550x550پیکسڵ|لێشاوە نائاساییەکانی زانیاری کە بە سەوز دیاری کراون]] لەبەرگرتنەوەی پێچەوانە بریتییە لە گواستنەوەی زانیاری لە دی ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی (پێچەوانەی لەبەرگرتنەوەی ئاسایی). ئەمە زانراوە کە لە حاڵەتی [[ڕێترۆڤایرۆس|ڕێترۆڤایرۆسەکاندا]]، وەک HIV، هەروەها لە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا، لە حاڵەتی ڕیترۆترانسپۆزۆنەکان و دروستبوونی تێلۆمێردا ڕوودەدات. ئەمە ئەو پرۆسەیەیە کە تێیدا زانیارییە بۆماوەییەکان لە ئاڕ ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی نوێ لەبەردەگیرێنەوە. ئەو خێزانە ئەنزیمانەی کە لەم پرۆسەیەدا بەشدارن پێیان دەوترێت [[لەبەرگرەوەی پێچەوانە]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === دووهێندەبوونی ئاڕ ئێن ئەی === دووهێندەبوونی ئاڕ ئێن ئەی بریتییە لە کۆپیکردنی ئاڕ ئێن ئەییەک بۆ یەکێکی تر. زۆرێک لە ڤایرۆسەکان بەم شێوەیە دووهێندە دەبن. ئەو ئەنزیمانەی کە ئاڕ ئێن ئەی کۆپی دەکەن بۆ ئاڕ ئێن ئەیی نوێ، کە پێیان دەوترێت [[ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیزی پشتبەستوو بە ئاڕ ئێن ئەی]]، هەروەها لە زۆرێک لە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا هەیە، کە تێیدا بەشدارن لە [[بێدەنگکردنی ئاڕ ئێن ئەی]]. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ahlquist P |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٢|سەردێڕ=RNA-dependent RNA polymerases, viruses, and RNA silencing |journal=Science |بەرگ=٢٩٦|issue=5571 |پەڕەکان=١٢٧٠–٣|bibcode=2002Sci...296.1270A |doi=10.1126/science.1069132 |pmid=١٢٠١٦٣٠٤|s2cid=42526536}}</ref> [[دەستکاریکردنی ئاڕ ئێن ئەی]]، کە تێیدا زنجیرەیەکی ئاڕ ئێن ئەی لەلایەن کۆمەڵێک لە پرۆتینەکان و "[[ئاڕ ئێن ئەی ڕێنماییکەر]]" دەگۆڕدرێت، هەروەها دەکرێت وەک گواستنەوەیەکی ئاڕ ئێن ئەی-بۆ-ئاڕ ئێن ئەی سەیر بکرێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == ئەو چالاکییانەی کە پەیوەندییان بە دۆگمای ناوەندییەوە نییە == دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی دەڵێت، کاتێک زانیارییە پاشیەکییەکان لە ترشی ناوەکییەوە تێپەڕین بۆ پرۆتین، ناتوانن لە پرۆتینەوە بگەڕێنەوە بۆ ترشی ناوەکی. هەندێک کەس {{Who|date=April 2025}} پێیان وایە کە ئەم چالاکییانەی خوارەوە لەگەڵ دۆگمای ناوەندیدا یەکناگرنەوە. === گۆڕانکاریی دوای وەرگێڕان === دوای ئەوەی زنجیرەی ترشە ئەمینییەکانی پرۆتین لە زنجیرەکانی ترشی ناوەکییەوە وەرگێڕدران، دەکرێت لەلایەن ئەنزیمە گونجاوەکانەوە دەستکاری بکرێن. ئەمە جۆرێکە لەوەی پرۆتین کاریگەری لەسەر زنجیرەی پرۆتین دروست بکات، نەک پرۆتین زانیاری بگوازێتەوە بۆ ترشی ناوەکی. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === دروستبوونی پێپتایدی ناڕایبۆسۆمی === هەندێک پرۆتین لەلایەن ئەنزیمە دروستکەرەکانی پێپتایدی ناڕایبۆسۆمییەوە دروست دەکرێن، کە دەکرێت کۆمەڵە پرۆتینێکی گەورە بن، هەریەکەیان تایبەتمەندە لە دروستکردنی تەنها یەک جۆر لە پێپتاید. پێپتایدە ناڕایبۆسۆمییەکان زۆرجار پێکهاتەی بازنەیی یان لقیان هەیە و دەتوانن [[ترشی ئەمینی|ترشە ئەمینییە]] نا-پرۆتینۆجینیکەکان (Non-proteinogenic amino acids) لەخۆبگرن - هەردوو ئەم هۆکارانە جیایان دەکاتەوە لەو پرۆتینانەی لەلایەن ڕایبۆسۆمەوە دروست دەکرێن. نموونەیەک لە پێپتایدە ناڕایبۆسۆمییەکان هەندێک لە دژەبکتریاییەکان. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === ئینتینەکان === ئینتین (Intein) بەشێکی "مشەخۆر"ە لە پرۆتینێک کە توانای هەیە خۆی ببڕێت لە زنجیرەی ترشە ئەمینییەکان کاتێک لە ڕایبۆسۆمەوە دەردەچن و بەشەکانی تر بە بەندی پێپتایدی بەیەکەوە ببەستێتەوە بە شێوەیەک کە "بڕبڕەپشتی" پرۆتینە سەرەکییەکە لەیەک هەڵنەوەشێت. ئەمە حاڵەتێکە کە پرۆتینێک زنجیرە سەرەتاییەکەی خۆی دەگۆڕێت لەو زنجیرەی کە لە بنەڕەتدا لەلایەن دی ئێن ئەی جینێکەوە کۆد کراوە. سەرەڕای ئەوەش، زۆربەی ئینتینەکان ئەندۆنیوکلیەیزی ئاراستەکراو (Homing endonuclease) یان دۆمەینی HEG لەخۆدەگرن، کە توانای دۆزینەوەی کۆپییەکی جینی باوانی هەیە کە زنجیرە نیوکلیۆتایدییەکەی ئینتینەکەی تێدا نییە. لە کاتی بەرکەوتن بە کۆپییە بێ ئینتینەکە، دۆمەینی HEG دەستپێکەری میکانیزمی چاککردنەوەی پچڕانی دوو-شریتیی دی ئێن ئەی دەبێت. ئەم پرۆسەیە دەبێتە هۆی ئەوەی زنجیرەی ئینتینەکە لە جینی سەرچاوە ڕەسەنەکەوە کۆپی بكرێت بۆ جینە بێ ئینتینەکە. ئەمە نموونەیەکە لەوەی کە پرۆتین بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ دەستکاریی زنجیرەی دی ئێن ئەی بکات، هەروەها بڵاوبوونەوەی زنجیرەی بۆماوەیی زیاد بکات. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === پرایۆنەکان === پرایۆنەکان پرۆتینێکن کە زنجیرەی ترشە ئەمینییە دیاریکراوەکانیان لە شێوە پێکهاتەیییە دیاریکراوەکاندان. خۆیان بڵاودەکەنەوە لە خانە خانەخوێیەکاندا لە ڕێگەی دروستکردنی گۆڕانکاریی پێکهاتەیی لە گەردەکانی تری پرۆتین کە هەمان زنجیرەی ترشە ئەمینییان هەیە، بەڵام بە پێکهاتەیەکی جیاواز کە لە ڕووی کارکردنەوە گرنگە یان زیانبەخشە بۆ زیندەوەرەکە. کاتێک پرۆتینەکە گۆڕدرا بۆ شێوە چەماوەکەی پرایۆنەکە، ئەرکەکەی دەگۆڕێت. لە بەرامبەردا، دەتوانێت زانیاری بگوازێتەوە بۆ خانە نوێیەکان و گەردە کاراکانی تری ئەو زنجیرەیە دووبارە ڕێکبخاتەوە بۆ شێوە جێگرەوەکەی پرایۆن. لە هەندێک جۆری پرایۆن لە کەڕووەکاندا، ئەم گۆڕانکارییە بەردەوام و ڕاستەوخۆیە؛ لێشاوی زانیارییەکە بەم شێوەیەیە پرۆتین ← پرۆتین. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> هەندێک لە زانایان وەک ئالاین ئی. بوسارد (Alain E. Bussard) و یوجین کونین (Eugene Koonin) پێداگرییان کردووە کە بۆماوەیی نێوەندگیرکراو بە پرایۆن (Prion-mediated inheritance) پێشێلی دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bussard AE |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=A scientific revolution? The prion anomaly may challenge the central dogma of molecular biology |journal=EMBO Reports |بەرگ=٦|issue=8 |پەڕەکان=٦٩١–٤|doi=10.1038/sj.embor.7400497 |pmc=١٣٦٩١٥٥|pmid=١٦٠٦٥٠٥٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Koonin EV |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٢|سەردێڕ=Does the central dogma still stand? |journal=Biology Direct |بەرگ=٧|پەڕە=٢٧|doi=10.1186/1745-6150-7-27 |pmc=٣٤٧٢٢٢٥|pmid=٢٢٩١٣٣٩٥|doi-access=free}}</ref> بەڵام، ڕۆزالیند ڕیدلی لە نەخۆشیزانیی گەردیلەییی پرایۆنەکان (٢٠٠١) نووسیویەتی کە "گریمانەی پرایۆن پێچەوانەی دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی نییە—کە دەڵێت ئەو زانیارییانەی بۆ دروستکردنی پرۆتینەکان پێویستن لەناو زنجیرەی نیوکلیۆتایدیی ترشی ناوەکیدا کۆد کراون—چونکە بانگەشەی ئەوە ناکات کە پرۆتینەکان دووهێندە دەبن. بەڵکو بانگەشەی ئەوە دەکات کە سەرچاوەیەکی زانیاری لەناو گەردەکانی پرۆتیندا هەیە کە بەشدارە لە ئەرکە زیندەیییەکەیاندا، و ئەم زانیارییە دەتوانرێت بگوازرێتەوە بۆ گەردەکانی تر." <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ridley|یەکەم=Rosalind|ناونیشان=https://archive.org/details/molecularpatholo00bake_152|سەردێڕ=Molecular Pathology of the Prions|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Humana Press|ژپنک=٠-٨٩٦٠٣-٩٢٤-٢|editor-last=Baker|editor-first=Harry F.|زنجیرە=Methods in Molecular Medicine|پەڕەکان=[https://archive.org/details/molecularpatholo٠٠bake_١٥٢/page/n١ ١]–١٦|chapter=What Would Thomas Henry Huxley Have Made of Prion Diseases?|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}</ref> == بەکارهێنانی زاراوەی ''دۆگما'' == لە ژیاننامەی خۆیدا، چ بەدواداچوونێکی شێتانە (What Mad Pursuit)، کریک سەبارەت بە هەڵبژاردنی وشەی [[دۆگما]] و هەندێک لەو کێشانەی کە بۆی دروست کردووە نووسیویەتی:<blockquote>"من ئەم بیرۆکەیەم ناونا دۆگمای ناوەندی، گومان دەکەم لەبەر دوو هۆکار بێت. من پێشتر وشە ڕوونەکەی گریمانەم (hypothesis) لە گریمانەی زنجیرەی (sequence hypothesis)دا بەکارهێنابوو، و سەرەڕای ئەوەش دەمویست پێشنیاری ئەوە بکەم کە ئەم گریمانە نوێیە ناوەندیتر و بەهێزترە. ... وەک دواتر دەرکەوت، بەکارهێنانی وشەی دۆگما نزیکەی کێشەی زیاتری دروستکرد لەوەی کە شایەنی بێت. چەندین ساڵ دواتر ژاک مۆنۆ (Jacques Monod) پێی ڕاگەیاندم کە پێناچێت تێگەیشتبم لە بەکارهێنانی دروستی وشەی دۆگما، کە بریتییە لە بیروباوەڕێک کە ناتوانرێت گومانی لێ بکرێت. من بە شێوەیەکی ناڕوون ئەمەم درک پێکردبوو بەڵام لەبەر ئەوەی پێم وابوو کە هەموو بیروباوەڕە ئایینییەکان بێ بنەمان، من وشەکەم بەو شێوەیە بەکارهێنا کە خۆم بیرم لێ دەکردەوە، نەک بەو شێوەیەی کە زۆربەی جیهان بەکاریدەهێنێت، و بە سادەیی جێبەجێم کرد لەسەر گریمانەیەکی گەورە کە، هەرچەندە باوەڕپێکراو بوو، پاڵپشتییەکی تاقیکاریی ڕاستەوخۆی کەمی هەبوو."</blockquote>بە هەمان شێوە، هۆراس فریلاند جادسۆن (Horace Freeland Judson) لە کتێبی ڕۆژی هەشتەمی دروستبوون (The Eighth Day of Creation)دا تۆماری دەکات: <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Judson|یەکەم=Horace Freeland|سەردێڕ=The Eighth Day of Creation: Makers of the Revolution in Biology|بڵاوکەرەوە=Cold Spring Harbor Laboratory Press|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٩٦٩-٤٧٧-٧|edition=25th anniversary|شوێن=Cold Spring Harbor, NY|chapter=Chapter 6: ''My mind was, that a dogma was an idea for which there was ''no reasonable evidence''. You see?!''}}</ref><blockquote>"بیرکردنەوەی من وا بوو، کە دۆگما بیرۆکەیەکە کە هیچ بەڵگەیەکی مەعقولی بۆ نییە. دەبینیت؟!" و کریک هەناسەیەکی دڵخۆشی کێشا. "من تەنها نەمدەزانی دۆگما مانای چییە. و دەکرا بە هەمان شێوە پێی بڵێم 'گریمانەی ناوەندی،' یان — دەزانیت. کە ئەمە ئەو شتە بوو کە دەمویست بیڵێم. دۆگما تەنها دەستەواژەیەکی سەرنجڕاکێش بوو."</blockquote> == بەراوردکردن لەگەڵ بەربەستی وایسمان == [[پەڕگە:Weismann's_Germ_Plasm.svg|وێنۆک|لە بیردۆزی پلازمای زاوزێی (Germ plasm theory) ئۆگەست وایسماندا، ماددە بۆماوەییەکە، پلازمای زاوزێ، لە ناو ڕژێنەکانی زاوزێدا (Gonads) قەتیس بووە. [[لەشە خانە]] لە هەر [[ئاولەمەناسی|نەوەیەکدا لە پلازمای زاوزێوە نوێ دەبنەوە]]. هەر شتێک بەسەر ئەو خانانەدا بێت کاریگەریی لەسەر نەوەی داهاتوو نابێت.]] بەربەستی وایسمان (Weismann barrier)، کە لەلایەن ئۆگەست وایسمانەوە لە ساڵی ١٨٩٢ پێشنیار کرا، جیاوازی دەکات لە نێوان هێڵە "نەمرەکانی" خانەی زاوزێ (پلازمای زاوزێ) کە گەمیتەکان (Gametes) بەرهەم دەهێنن، و [[لەشە خانە]] کە "فڕێدەدرێن". زانیارییە بۆماوەییەکان تەنها لە خانەکانی هێڵی زاوزێوە دەگوازرێنەوە بۆ خانە جەستەییەکان (واتە، بازدانە جەستەییەکان بۆماوەیی نین و ناگوازرێنەوە). ئەمە، پێش دۆزینەوەی ڕۆڵ یان پێکهاتەی دی ئێن ئەی، پێشبینی دۆگمای ناوەندی ناکات، بەڵام پێشبینی بۆچوونی ژیان-لە-سەنتەری-جین (Gene-centric view of life)ەکەی دەکات، هەرچەندە بە دەستەواژەی نا-گەردیلەیی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=De Tiège A, Tanghe K, Braeckman J, Van de Peer Y |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=From DNA- to NA-centrism and the conditions for gene-centrism revisited |journal=Biology & Philosophy |بەرگ=٢٩|issue=1 |پەڕەکان=٥٥–٦٩|doi=10.1007/s10539-013-9393-z |s2cid=85866639}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Turner|یەکەم=J. Scott|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=naQm1_Lutq4C&pg=PA192|سەردێڕ=Biology's Second Law: Homeostasis, Purpose, and Desire|ئیش=Beyond Mechanism: Putting Life Back Into Biology|بڵاوکەرەوە=Rowman and Littlefield|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٩١-٧٤٣٦-٤|editor-last=Henning|editor-first=Brian G.|پەڕە=١٩٢|وتەگێڕانەوە=Where Weismann would say that it is impossible for changes acquired during an organism's lifetime to feed back onto transmissible traits in the germ line, the CDMB now added that it was impossible for information encoded in proteins to feed back and affect genetic information in any form whatsoever, which was essentially a molecular recasting of the Weismann barrier.|editor-last2=Scarfe|editor-first2=Adam Christian}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|32em}} == خوێندنەوەی زیاتر ==  {{refbegin|32em}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Bussard AE |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=A scientific revolution? The prion anomaly may challenge the central dogma of molecular biology |journal=EMBO Reports |بەرگ=٦|issue=8 |پەڕەکان=٦٩١–٤|doi=10.1038/sj.embor.7400497 |pmc=١٣٦٩١٥٥|pmid=١٦٠٦٥٠٥٧}} * Baker, Harry F. (2001). ''Molecular Pathology of the Prions (Methods in Molecular Medicine)''. Humana Press. {{ISBN|0-89603-924-2}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Li JJ, Biggin MD |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Gene expression. Statistics requantitates the central dogma |journal=Science |بەرگ=٣٤٧|issue=6226 |پەڕەکان=١٠٦٦–٧|bibcode=2015Sci...347.1066L |doi=10.1126/science.aaa8332 |pmid=٢٥٧٤٥١٤٦|doi-access=free}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Piras V, Tomita M, Selvarajoo K |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Is central dogma a global property of cellular information flow? |journal=Frontiers in Physiology |بەرگ=٣|پەڕە=٤٣٩|doi=10.3389/fphys.2012.00439 |pmc=٣٥٠٥٠٠٨|pmid=٢٣١٨٩٠٦٠|doi-access=free}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Robinson VL |ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Rethinking the central dogma: noncoding RNAs are biologically relevant |journal=Urologic Oncology |بەرگ=٢٧|issue=3 |پەڕەکان=٣٠٤–٦|doi=10.1016/j.urolonc.2008.11.004 |pmid=١٩٤١٤١١٨}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == * [http://www.nature.com/scitable/ebooks/cntNm-16553173 '''The Elaboration of the Central Dogma'''] – ''Scitable: By Nature education'' * [http://naturedocumentaries.org/2149/central-dogma-biology-2008/ Animation of Central Dogma from RIKEN] - NatureDocumentaries.org * [http://sandwalk.blogspot.co.nz/2007/01/central-dogma-of-molecular-biology.html Discussion on challenges to the "Central Dogma of Molecular Biology"] * [https://scienceonthesquares.blogspot.com/2012/09/a-primer-for-molecular-biology.html Explanation of the central dogma using a musical analogy] * [http://embryo.asu.edu/pages/francis-harry-compton-crick-1916-2004 "Francis Harry Compton Crick (1916–2004)" by A. Andrei at the Embryo Project Encyclopedia] [[پۆل:ژینناسیی گەردی]] e2vnmrgu4egpotugliz2qlc2aqluq7y 1598597 1598562 2026-07-05T12:11:10Z Rahel khdhr 75558 1598597 wikitext text/x-wiki '''دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی''' مامەڵە لەگەڵ لێشاوی زانیارییە بۆماوەییەکان لەناو سیستەمێکی زیندەییدا دەکات. زۆرجار بەم شێوەیە دەردەبڕدرێت "[[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] دروست دەکات، و [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەیش]] ← [[پرۆتین]] دروست دەکات" <ref name="Leavitt">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Leavitt |یەکەم=Sarah A. |name-list-style=vanc |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٠|ناونیشان=http://history.nih.gov/exhibits/nirenberg/glossary.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150317004800/http://history.nih.gov/exhibits/nirenberg/glossary.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Deciphering the Genetic Code: Marshall Nirenberg |بڵاوکەرەوە=Office of NIH History}}</ref>، هەرچەندە ئەمە مانا ڕەسەنەکەی نییە. بۆ یەکەمجار لەلایەن فرانسیس کریک (Francis Crick)ەوە لە ساڵی ١٩٥٧دا خرایە ڕوو، <ref name="Cobb 2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Cobb M |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=60 years ago, Francis Crick changed the logic of biology |journal=PLOS Biology |بەرگ=١٥|issue=9 |doi=10.1371/journal.pbio.2003243 |pmc=٥٦٠٢٧٣٩|pmid=٢٨٩٢٢٣٥٢|doi-access=free |article-number=e2003243}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://libgallery.cshl.edu/items/show/52220 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=libgallery.cshl.edu |زمان=en-US |سەردێڕ=CSHL Archives Repository {{!}} On Protein Synthesis}}</ref> پاشان لە ساڵی ١٩٥٨ بڵاوکرایەوە: <ref name="crick1956">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Symposia of the Society for Experimental Biology, Number XII: The Biological Replication of Macromolecules|vauthors=Crick FH|ڕێکەوت=١٩٥٨|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|editor=F. K. Sanders|پەڕەکان=١٣٨–١٦٣|chapter=On Protein Synthesis|بەستەری نووسەر=Francis Crick}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Crick |یەکەم=Francis. H. C. |ڕێکەوت=١٩٥٨|سەردێڕ=On protein synthesis |ناونیشان=https://wellcomelibrary.org/item/b1817789x |journal=Symposia of the Society for Experimental Biology |بڵاوکەرەوە=Symposia on the society for Experimental biology number XII: The Biological Replication of Macromolecules |بەرگ=١٢|لە=p. 153 |pmid=١٣٥٨٠٨٦٧}}</ref> {{blockquote|text=دۆگمای ناوەندی. ئەمە دەڵێت کاتێک "زانیاری" گۆڕا بۆ پرۆتین، ناتوانێت دووبارە بیگەڕێنیتەوە. بە وردتر، گواستنەوەی زانیاری لە ترشی ناوەکییەوە بۆ ترشی ناوەکی، یان لە ترشی ناوەکییەوە بۆ پرۆتین دەکرێ ببێت، بەڵام گواستنەوە لە پرۆتینەوە بۆ پرۆتین، یان لە پرۆتینەوە بۆ ترشی ناوەکی مەحاڵە. زانیاری لێرەدا بە واتای ڕیزکردنی وردی زنجیرە (Sequence) دێت، چ بۆ نیوکلیۆتاید لە ترشی ناوەکیدا یان بۆ پاشماوەکانی ترشی ئەمینی لە پرۆتیندا.}} لە توێژینەوەیەکی گۆڤاری [[سروشت (گۆڤار)|نەیچەر]] (سرووشت)دا لە ساڵی ١٩٧٠ دووبارە خستییە ڕوو: "دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی مامەڵە لەگەڵ گواستنەوەی وردی [[پاشماوە (کیمیا)|پاشماوە]]-بە-پاشماوەی [[زنجیرەکردنی دی ئێن ئەی|زانیارییە زنجیرەیەکان]] دەکات. دەڵێت کە زانیاریی لەم جۆرە ناتوانرێت لە پرۆتینەوە بۆ پرۆتین یان پڕۆتین بۆ ترشی ناوەکی بگەڕێندرێتەوە." <ref name="crick1970">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر=Francis Crick |vauthors=Crick F |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٠|سەردێڕ=Central dogma of molecular biology |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/227561a0 |journal=Nature |بەرگ=٢٢٧|issue=5258 |پەڕەکان=٥٦١–٣|bibcode=1970Natur.227..561C |doi=10.1038/227561a0 |pmid=٤٩١٣٩١٤|s2cid=4164029 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> وەشانی دووەمی دۆگمای ناوەندی باوە بەڵام نادروستە. ئەمە ئەو ڕێڕەوە سادەکراوەی ([[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ← پرۆتین)ـە کە لەلایەن [[جەیمس واتسن|جەیمس واتسۆنەوە]] لە چاپی یەکەمی کتێبی زیندەزانیی گەردیلەیی جین لە ساڵی ١٩٦٥ بڵاوکرایەوە. وەشانەکەی واتسۆن جیاوازە لەوەی [[فڕانسس کریک|کریک]] چونکە واتسۆن پرۆسەیەکی دوو هەنگاوی ([[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] / [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ← پرۆتین) وەک دۆگمای ناوەندی وەسف دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Moran |یەکەم=Laurence A. |name-list-style=vanc |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://sandwalk.blogspot.com/2007/01/central-dogma-of-molecular-biology.html |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠١٨|وێبگە=sandwalk.blogspot.com |سەردێڕ=Sandwalk: Basic Concepts: The Central Dogma of Molecular Biology}}</ref> لە کاتێکدا دۆگماکە وەک ئەوەی لە بنەڕەتدا لەلایەن کریکەوە خراوەتەڕوو تا ئەمڕۆش کارپێکراوە، <ref name="crick1970">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر=Francis Crick |vauthors=Crick F |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٠|سەردێڕ=Central dogma of molecular biology |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/227561a0 |journal=Nature |بەرگ=٢٢٧|issue=5258 |پەڕەکان=٥٦١–٣|bibcode=1970Natur.227..561C |doi=10.1038/227561a0 |pmid=٤٩١٣٩١٤|s2cid=4164029 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cobb|یەکەم=Matthew|سەردێڕ=Life's Greatest Secret: The Race to Crack the Genetic Code|بڵاوکەرەوە=Basic Books|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٦٢٦٧-٦|وتەگێڕانەوە=When Crick enuciated the central dogma, his aim was not to reframe Weismann's division of cells into the somatic line and the germ line, or to defend the modern understanding of evolution by natural selection against the idea of the inheritance of acquired characteristics. The central dogma was based on known or assumed patterns of biochemical information transfer in the cell rather than any dogmatic position. As such it was vulnerable to being invalidated by future discoveries. Nevertheless, in its fundamentals it has been shown to be correct. Real or apparent exceptions to this rule, such as retrotranscription prion disease or transgenerational epigenetic effects have not undermined its basic truth. (p. 263)}}</ref> وەشانەکەی واتسۆن وانییە. <ref name="Cobb 2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Cobb M |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=60 years ago, Francis Crick changed the logic of biology |journal=PLOS Biology |بەرگ=١٥|issue=9 |doi=10.1371/journal.pbio.2003243 |pmc=٥٦٠٢٧٣٩|pmid=٢٨٩٢٢٣٥٢|doi-access=free |article-number=e2003243}}</ref> == زانیاریی زنجیرەی زیندەیی == ئەو [[زیندەپۆلیمەر|زیندەپۆلیمەرانەی]] کە [[دی ئێن ئەی]]، [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ، و (پۆلی)[[پێپتاید|پێپتایدەکان]] ([[پرۆتین|پڕۆتینەکان]]) پێکدەهێنن، هێتێرۆپۆلیمەری هێڵین (واتە: هەر [[مۆنۆمەر|مۆنۆمەرێک]] بەلایەنی زۆرەوە بە دوو مۆنۆمەری ترەوە بەستراوەتەوە). زنجیرەی مۆنۆمەرەکانیان بە شێوەیەکی کاریگەر زانیاری کۆد دەکات. گواستنەوەی زانیاری لە گەردێکەوە بۆ گەردێکی تر گواستنەوەیەکی دروست و حەتمییە، کە تێیدا زنجیرەی زیندەپۆلیمەرێک وەک قاڵبێک (Template) بەکاردەهێنرێت بۆ دروستکردنی زیندەپۆلیمەرێکی تر بە زنجیرەیەکی کە بەتەواوی پشت بە زنجیرەی زیندەپۆلیمەرە ڕەسەنەکە دەبەستێت. کاتێک دی ئێن ئەی لەبەردەگیرێتەوە بۆ ئاڕ ئێن ئەی، تەواوکەرەکەی لەگەڵیدا جووت دەبێت. کۆدەکانی دی ئێن ئەی بە شێوەیەکی تەواوکەرانە دەگوازرێنەوە بۆ کۆدی ئاڕ ئێن ئەی. کۆدکردنی پرۆتینەکان بە کۆمەڵەی سێ‌قۆڵی دەکرێت، کە بە [[کۆدۆن]] دەناسرێن. خشتەی ستانداردی کۆدۆنەکان بۆ مرۆڤ و شیردەرەکان جێبەجێ دەبێت، بەڵام هەندێک لە شێوەکانی تری ژیان (لە نێویاندا مایتۆکۆندریای مرۆڤ <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Barrell BG, Bankier AT, Drouin J |ڕێکەوت=١٩٧٩|سەردێڕ=A different genetic code in human mitochondria |journal=Nature |بەرگ=٢٨٢|issue=5735 |پەڕەکان=١٨٩–١٩٤|bibcode=1979Natur.282..189B |doi=10.1038/282189a0 |pmid=٢٢٦٨٩٤|s2cid=4335828}} ()</ref>) وەرگێڕانی جیاواز بەکاردەهێنن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Utils/wprintgc.cgi?mode=c |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Genetic Codes |vauthors=Elzanowski A, Ostell J |بڵاوکەرەوە=National Center for Biotechnology Information (NCBI)}}</ref> == گواستنەوەی گشتی زانیارییە زنجیرە زیندەییەکان == [[پەڕگە:Crick's_1958_central_dogma.svg|ڕاست|وێنۆک|247x247پیکسڵ|هێڵکارییەکەی ساڵی ١٩٥٨ی فرانسیس کریک کە گواستنەوە جیاوازەکانی زانیاری نیشان دەدات. هێڵە تۆخەکان گواستنەوەی زنجیرەکان کە بەشێکن لە دۆگمای ناوەندی. هێڵە پچڕپچڕەکان گواستنەوەی زانیاریی ڤایرۆسی و تاقیکاری دەنوێنن.]] === دووهێندەبوونی دی ئێن ئەی === لەو ڕوانگەیەوە کە ئەگەر بڕیار بێت ماددەی بۆماوەیی بۆ نەوەی هەر خانەیەک دابین بکرێت، جا لەشە خانە بێت یان [[خانەی زاوزێ]]، دەبێت دووهێندەبوونی دی ئێن ئەی ڕووبدات، دەکرێت بگوترێت کە کۆپیکردن لە دی ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی هەنگاوی بنەڕەتییە لە گواستنەوەی زانیاریدا. کۆمەڵەیەکی ئاڵۆز لە پرۆتینەکان کە پێیان دەوترێت [[ڕیپلیسۆم]] دووهێندەبوونی زانیارییەکان لە شریتی باوانەوە بۆ شریتە تەواوکەرەکەی کچ ئەنجام دەدەن. === لەبەرگرتنەوە === [[پەڕگە:Central_Dogma_of_Molecular_Biochemistry_with_Enzymes.jpg|چەپ|وێنۆک|313x313پیکسڵ]] [[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)|لەبەرگرتنەوە]] ئەو پرۆسەیەیە کە تێیدا ئەو زانیارییانەی لە بەشێکی دی ئێن یەیدا هەن بە شێوەی پارچەیەکی تازە دروستکراو لە [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] کۆپی دەکرێن. ئەو [[ئەنزیم|ئەنزیمانەی]] کە ئاسانکاری بۆ پرۆسەکە دەکەن بریتین لە [[ئەنزیمی پەڵمەرەی ئاڕ ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز]] و [[هۆکاری لەبەرگرتنەوە|هۆکارەکانی لەبەرگرتنەوە]]. لە [[زیندەوەرە ناوک ڕاستەقینەکان|خانە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا]]، لەبەرگیراوە سەرەتاییەکە بریتییە لە [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]]. دەبێت [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]] پڕۆسێس بکرێت بۆ ئەوەی وەرگێڕان بەردەوام بێت. پڕۆسێسەکە بریتییە لە زیادکردنی کڵاوێکی 5' و کلکێکی پۆلی-ئەی بۆ زنجیرەی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]]، و بەدوایدا پرۆسەی [[بڕین و پێکەوەبەستن|بڕین و بەیەکەوەبەستن]] دێت. [[بڕین و پێکەوەبەستن|بڕین و بەیەکەوەبەستنی جێگرەوە]] لە کاتی گونجاودا ڕوودەدات، کە هەمەجۆریی ئەو پرۆتینانە زیاد دەکات کە هەر [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامبەرێکی]] تاک دەتوانێت بەرهەمی بهێنێت. بەرهەمی تەواوی پرۆسەی لەبەرگرتنەوە (کە بە بەرهەمهێنانی زنجیرەی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]] دەستی پێکرد) بریتییە لە زنجیرەیەکی پێگەیشتووی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێر]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === وەرگێڕان === [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێرە]] پێگەیشتووەکە ڕێگەی خۆی بەرەو [[ڕایبۆسۆم|ڕایبۆسۆمێک]] دەدۆزێتەوە، کە لەوێدا وەردەگێڕدرێت. لە [[زیندەوەری ناوک سەرەتایی|خانە ناوکدارە سەرەتاییەکاندا]]، کە هیچ بەشێکی ناوکییان نییە، لەوانەیە پرۆسەکانی لەبەرگرتنەوە و وەرگێڕان بەبێ جیابوونەوەیەکی ڕوون پێکەوە بەسترابن. لە خانە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا، بەزۆری شوێنی [[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)|لەبەرگرتنەوە]] (ناوکی خانە) لە شوێنی [[وەرگێڕان (زیندەزانی)|وەرگێڕان]] ([[سایتۆپلازم]]) جیاکراوەتەوە، بۆیە دەبێت [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] لە ناوکەوە بگوازرێتەوە بۆ ناو سایتۆپلازم، کە لەوێدا دەتوانێت بە ڕایبۆسۆمەکانەوە ببەسترێتەوە. ڕایبۆسۆمەکە [[کۆدۆن|کۆدۆنە سێ‌قۆڵییەکانی]] [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] دەخوێنێتەوە، کە بەزۆری بە AUG (ئەدینین-یوراسیل-گوانین)، یان کۆدۆنی دەستپێکەری میسایۆنین دەست پێدەکات لە بەشی خوارەوەی شوێنی بەستنەوەی ڕایبۆسۆم. کۆمەڵە هۆکارەکانی دەستپێکردن و هۆکارەکانی درێژبوونەوە ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوە ئەمینۆئەسایلکراوەکان (Aminoacylated transfer RNAs - tRNAs) دەهێننە ناو کۆمەڵەی [[ڕایبۆسۆم]]-[[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]]، و کۆدۆنی ناو [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێرکە]] لەگەڵ [[دژە-کۆدۆن|دژە-کۆدۆنی]] (Anti-codon) سەر [[ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوەکە]] دەگونجێنن. هەر [[ئاڕ ئێن ئەی گوێزەرەوە|ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوە]] یەک پاشماوەی ترشی ئەمینیی گونجاو هەڵدەگرێت بۆ ئەوەی بۆ زنجیرە پۆلیپێپتایدە دروستکراوەکەی زیاد بکات. کاتێک ترشە ئەمینییەکان بە زنجیرە پێپتایدە گەشەسەندووەکەوە دەبەسترێنەوە، زنجیرەکە دەست دەکات بە چەمانەوە بۆ شێوە پێکهاتەییە دروستەکەی. وەرگێڕان بە [[کۆدۆنی وەستان|کۆدۆنێکی وەستان]] کۆتایی دێت کە لەوانەیە سێ‌قۆڵییەکی UAA، UGA، یان UAG بێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] هەموو زانیارییەکانی تێدا نییە بۆ دیاریکردنی سروشتی پرۆتینە پێگەیشتووەکە. زنجیرە پۆلیپێپتایدە سەرەتاییەکەی کە لە ڕایبۆسۆمەوە ئازاد دەکرێت، بەگشتی پێویستی بە هەنگاوی زیاتر هەیە پێش ئەوەی بەرهەمە کۆتاییەکە دەربکەویت. بۆ نموونە، پرۆسەی چەمانەوەی دروست ئاڵۆزە و زۆر گرنگە. بۆ زۆربەی پرۆتینەکان پێویستی بە پرۆتینە چاودێرەکانی (Chaperone proteins) تر هەیە بۆ کۆنترۆڵکردنی شێوەی بەرهەمەکە. پاشان هەندێک لە پرۆتینەکان بەشە ناوەکییەکانی ناو زنجیرە پێپتایدەکانی خۆیان دەبڕن، و ئەو سەربەستانەی کە سنووری بۆشاییەکە دەدەن پێکەوە دەبەستن؛ لە پرۆسەی لەم جۆرەدا ئەو بەشە "فڕێدراوانە"ی ناوەوە پێیان دەوترێت ئینتین (Inteins). هەندێک پرۆتینی تر دەبێت بەسەر چەندین بەشدا دابەش ببن بەبێ پرۆسەی بڕین و پێکەوەبەستن. هەندێک لە زنجیرە پۆلیپێپتایدەکان پێویستیان بە بەستنەوەی یەکتربڕە، و هەندێکی تر دەبێت بە هۆکارە یارمەتیدەرەکانی (Cofactors) وەکو هیم (Haem یان heme)ەوە ببەسترێنەوە پێش ئەوەی ببنە کارا. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == گواستنەوە زیاتری زانیارییە زنجیرەیە زیندەییەکان == === لەبەرگرتنەوەی پێچەوانە === [[پەڕگە:Extended_Central_Dogma_with_Enzymes.jpg|چەپ|وێنۆک|550x550پیکسڵ|لێشاوە نائاساییەکانی زانیاری کە بە سەوز دیاری کراون]] لەبەرگرتنەوەی پێچەوانە بریتییە لە گواستنەوەی زانیاری لە دی ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی (پێچەوانەی لەبەرگرتنەوەی ئاسایی). ئەمە زانراوە کە لە حاڵەتی [[ڕێترۆڤایرۆس|ڕێترۆڤایرۆسەکاندا]]، وەک HIV، هەروەها لە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا، لە حاڵەتی ڕیترۆترانسپۆزۆنەکان و دروستبوونی تێلۆمێردا ڕوودەدات. ئەمە ئەو پرۆسەیەیە کە تێیدا زانیارییە بۆماوەییەکان لە ئاڕ ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی نوێ لەبەردەگیرێنەوە. ئەو خێزانە ئەنزیمانەی کە لەم پرۆسەیەدا بەشدارن پێیان دەوترێت [[لەبەرگرەوەی پێچەوانە]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === دووهێندەبوونی ئاڕ ئێن ئەی === دووهێندەبوونی ئاڕ ئێن ئەی بریتییە لە کۆپیکردنی ئاڕ ئێن ئەییەک بۆ یەکێکی تر. زۆرێک لە ڤایرۆسەکان بەم شێوەیە دووهێندە دەبن. ئەو ئەنزیمانەی کە ئاڕ ئێن ئەی کۆپی دەکەن بۆ ئاڕ ئێن ئەیی نوێ، کە پێیان دەوترێت [[ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیزی پشتبەستوو بە ئاڕ ئێن ئەی]]، هەروەها لە زۆرێک لە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا هەیە، کە تێیدا بەشدارن لە [[بێدەنگکردنی ئاڕ ئێن ئەی]]. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ahlquist P |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٢|سەردێڕ=RNA-dependent RNA polymerases, viruses, and RNA silencing |journal=Science |بەرگ=٢٩٦|issue=5571 |پەڕەکان=١٢٧٠–٣|bibcode=2002Sci...296.1270A |doi=10.1126/science.1069132 |pmid=١٢٠١٦٣٠٤|s2cid=42526536}}</ref> [[دەستکاریکردنی ئاڕ ئێن ئەی]]، کە تێیدا زنجیرەیەکی ئاڕ ئێن ئەی لەلایەن کۆمەڵێک لە پرۆتینەکان و "[[ئاڕ ئێن ئەی ڕێنماییکەر]]" دەگۆڕدرێت، هەروەها دەکرێت وەک گواستنەوەیەکی ئاڕ ئێن ئەی-بۆ-ئاڕ ئێن ئەی سەیر بکرێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == ئەو چالاکییانەی کە پەیوەندییان بە دۆگمای ناوەندییەوە نییە == دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی دەڵێت، کاتێک زانیارییە پاشیەکییەکان لە ترشی ناوەکییەوە تێپەڕین بۆ پرۆتین، ناتوانن لە پرۆتینەوە بگەڕێنەوە بۆ ترشی ناوەکی. هەندێک کەس {{Who|date=April 2025}} پێیان وایە کە ئەم چالاکییانەی خوارەوە لەگەڵ دۆگمای ناوەندیدا یەکناگرنەوە. === گۆڕانکاریی دوای وەرگێڕان === دوای ئەوەی زنجیرەی ترشە ئەمینییەکانی پرۆتین لە زنجیرەکانی ترشی ناوەکییەوە وەرگێڕدران، دەکرێت لەلایەن ئەنزیمە گونجاوەکانەوە دەستکاری بکرێن. ئەمە جۆرێکە لەوەی پرۆتین کاریگەری لەسەر زنجیرەی پرۆتین دروست بکات، نەک پرۆتین زانیاری بگوازێتەوە بۆ ترشی ناوەکی. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === دروستبوونی پێپتایدی ناڕایبۆسۆمی === هەندێک پرۆتین لەلایەن ئەنزیمە دروستکەرەکانی پێپتایدی ناڕایبۆسۆمییەوە دروست دەکرێن، کە دەکرێت کۆمەڵە پرۆتینێکی گەورە بن، هەریەکەیان تایبەتمەندە لە دروستکردنی تەنها یەک جۆر لە پێپتاید. پێپتایدە ناڕایبۆسۆمییەکان زۆرجار پێکهاتەی بازنەیی یان لقیان هەیە و دەتوانن [[ترشی ئەمینی|ترشە ئەمینییە]] نا-پرۆتینۆجینیکەکان (Non-proteinogenic amino acids) لەخۆبگرن - هەردوو ئەم هۆکارانە جیایان دەکاتەوە لەو پرۆتینانەی لەلایەن ڕایبۆسۆمەوە دروست دەکرێن. نموونەیەک لە پێپتایدە ناڕایبۆسۆمییەکان هەندێک لە دژەبکتریاییەکان. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === ئینتینەکان === ئینتین (Intein) بەشێکی "مشەخۆر"ە لە پرۆتینێک کە توانای هەیە خۆی ببڕێت لە زنجیرەی ترشە ئەمینییەکان کاتێک لە ڕایبۆسۆمەوە دەردەچن و بەشەکانی تر بە بەندی پێپتایدی بەیەکەوە ببەستێتەوە بە شێوەیەک کە "بڕبڕەپشتی" پرۆتینە سەرەکییەکە لەیەک هەڵنەوەشێت. ئەمە حاڵەتێکە کە پرۆتینێک زنجیرە سەرەتاییەکەی خۆی دەگۆڕێت لەو زنجیرەی کە لە بنەڕەتدا لەلایەن دی ئێن ئەی جینێکەوە کۆد کراوە. سەرەڕای ئەوەش، زۆربەی ئینتینەکان ئەندۆنیوکلیەیزی ئاراستەکراو (Homing endonuclease) یان دۆمەینی HEG لەخۆدەگرن، کە توانای دۆزینەوەی کۆپییەکی جینی باوانی هەیە کە زنجیرە نیوکلیۆتایدییەکەی ئینتینەکەی تێدا نییە. لە کاتی بەرکەوتن بە کۆپییە بێ ئینتینەکە، دۆمەینی HEG دەستپێکەری میکانیزمی چاککردنەوەی پچڕانی دوو-شریتیی دی ئێن ئەی دەبێت. ئەم پرۆسەیە دەبێتە هۆی ئەوەی زنجیرەی ئینتینەکە لە جینی سەرچاوە ڕەسەنەکەوە کۆپی بكرێت بۆ جینە بێ ئینتینەکە. ئەمە نموونەیەکە لەوەی کە پرۆتین بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ دەستکاریی زنجیرەی دی ئێن ئەی بکات، هەروەها بڵاوبوونەوەی زنجیرەی بۆماوەیی زیاد بکات. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === پرایۆنەکان === پرایۆنەکان پرۆتینێکن کە زنجیرەی ترشە ئەمینییە دیاریکراوەکانیان لە شێوە پێکهاتەیییە دیاریکراوەکاندان. خۆیان بڵاودەکەنەوە لە خانە خانەخوێیەکاندا لە ڕێگەی دروستکردنی گۆڕانکاریی پێکهاتەیی لە گەردەکانی تری پرۆتین کە هەمان زنجیرەی ترشە ئەمینییان هەیە، بەڵام بە پێکهاتەیەکی جیاواز کە لە ڕووی کارکردنەوە گرنگە یان زیانبەخشە بۆ زیندەوەرەکە. کاتێک پرۆتینەکە گۆڕدرا بۆ شێوە چەماوەکەی پرایۆنەکە، ئەرکەکەی دەگۆڕێت. لە بەرامبەردا، دەتوانێت زانیاری بگوازێتەوە بۆ خانە نوێیەکان و گەردە کاراکانی تری ئەو زنجیرەیە دووبارە ڕێکبخاتەوە بۆ شێوە جێگرەوەکەی پرایۆن. لە هەندێک جۆری پرایۆن لە کەڕووەکاندا، ئەم گۆڕانکارییە بەردەوام و ڕاستەوخۆیە؛ لێشاوی زانیارییەکە بەم شێوەیەیە پرۆتین ← پرۆتین. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> هەندێک لە زانایان وەک ئالاین ئی. بوسارد (Alain E. Bussard) و یوجین کونین (Eugene Koonin) پێداگرییان کردووە کە بۆماوەیی نێوەندگیرکراو بە پرایۆن (Prion-mediated inheritance) پێشێلی دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bussard AE |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=A scientific revolution? The prion anomaly may challenge the central dogma of molecular biology |journal=EMBO Reports |بەرگ=٦|issue=8 |پەڕەکان=٦٩١–٤|doi=10.1038/sj.embor.7400497 |pmc=١٣٦٩١٥٥|pmid=١٦٠٦٥٠٥٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Koonin EV |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٢|سەردێڕ=Does the central dogma still stand? |journal=Biology Direct |بەرگ=٧|پەڕە=٢٧|doi=10.1186/1745-6150-7-27 |pmc=٣٤٧٢٢٢٥|pmid=٢٢٩١٣٣٩٥|doi-access=free}}</ref> بەڵام، ڕۆزالیند ڕیدلی لە نەخۆشیزانیی گەردیلەییی پرایۆنەکان (٢٠٠١) نووسیویەتی کە "گریمانەی پرایۆن پێچەوانەی دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی نییە—کە دەڵێت ئەو زانیارییانەی بۆ دروستکردنی پرۆتینەکان پێویستن لەناو زنجیرەی نیوکلیۆتایدیی ترشی ناوەکیدا کۆد کراون—چونکە بانگەشەی ئەوە ناکات کە پرۆتینەکان دووهێندە دەبن. بەڵکو بانگەشەی ئەوە دەکات کە سەرچاوەیەکی زانیاری لەناو گەردەکانی پرۆتیندا هەیە کە بەشدارە لە ئەرکە زیندەیییەکەیاندا، و ئەم زانیارییە دەتوانرێت بگوازرێتەوە بۆ گەردەکانی تر." <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ridley|یەکەم=Rosalind|ناونیشان=https://archive.org/details/molecularpatholo00bake_152|سەردێڕ=Molecular Pathology of the Prions|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Humana Press|ژپنک=٠-٨٩٦٠٣-٩٢٤-٢|editor-last=Baker|editor-first=Harry F.|زنجیرە=Methods in Molecular Medicine|پەڕەکان=[https://archive.org/details/molecularpatholo٠٠bake_١٥٢/page/n١ ١]–١٦|chapter=What Would Thomas Henry Huxley Have Made of Prion Diseases?|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}</ref> == بەکارهێنانی زاراوەی ''دۆگما'' == لە ژیاننامەی خۆیدا، چ بەدواداچوونێکی شێتانە (What Mad Pursuit)، کریک سەبارەت بە هەڵبژاردنی وشەی [[دۆگما]] و هەندێک لەو کێشانەی کە بۆی دروست کردووە نووسیویەتی:<blockquote>"من ئەم بیرۆکەیەم ناونا دۆگمای ناوەندی، گومان دەکەم لەبەر دوو هۆکار بێت. من پێشتر وشە ڕوونەکەی گریمانەم (hypothesis) لە گریمانەی زنجیرەی (sequence hypothesis)دا بەکارهێنابوو، و سەرەڕای ئەوەش دەمویست پێشنیاری ئەوە بکەم کە ئەم گریمانە نوێیە ناوەندیتر و بەهێزترە. ... وەک دواتر دەرکەوت، بەکارهێنانی وشەی دۆگما نزیکەی کێشەی زیاتری دروستکرد لەوەی کە شایەنی بێت. چەندین ساڵ دواتر ژاک مۆنۆ (Jacques Monod) پێی ڕاگەیاندم کە پێناچێت تێگەیشتبم لە بەکارهێنانی دروستی وشەی دۆگما، کە بریتییە لە بیروباوەڕێک کە ناتوانرێت گومانی لێ بکرێت. من بە شێوەیەکی ناڕوون ئەمەم درک پێکردبوو بەڵام لەبەر ئەوەی پێم وابوو کە هەموو بیروباوەڕە ئایینییەکان بێ بنەمان، من وشەکەم بەو شێوەیە بەکارهێنا کە خۆم بیرم لێ دەکردەوە، نەک بەو شێوەیەی کە زۆربەی جیهان بەکاریدەهێنێت، و بە سادەیی جێبەجێم کرد لەسەر گریمانەیەکی گەورە کە، هەرچەندە باوەڕپێکراو بوو، پاڵپشتییەکی تاقیکاریی ڕاستەوخۆی کەمی هەبوو."</blockquote>بە هەمان شێوە، هۆراس فریلاند جادسۆن (Horace Freeland Judson) لە کتێبی ڕۆژی هەشتەمی دروستبوون (The Eighth Day of Creation)دا تۆماری دەکات: <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Judson|یەکەم=Horace Freeland|سەردێڕ=The Eighth Day of Creation: Makers of the Revolution in Biology|بڵاوکەرەوە=Cold Spring Harbor Laboratory Press|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٩٦٩-٤٧٧-٧|edition=25th anniversary|شوێن=Cold Spring Harbor, NY|chapter=Chapter 6: ''My mind was, that a dogma was an idea for which there was ''no reasonable evidence''. You see?!''}}</ref><blockquote>"بیرکردنەوەی من وا بوو، کە دۆگما بیرۆکەیەکە کە هیچ بەڵگەیەکی مەعقولی بۆ نییە. دەبینیت؟!" و کریک هەناسەیەکی دڵخۆشی کێشا. "من تەنها نەمدەزانی دۆگما مانای چییە. و دەکرا بە هەمان شێوە پێی بڵێم 'گریمانەی ناوەندی،' یان — دەزانیت. کە ئەمە ئەو شتە بوو کە دەمویست بیڵێم. دۆگما تەنها دەستەواژەیەکی سەرنجڕاکێش بوو."</blockquote> == بەراوردکردن لەگەڵ بەربەستی وایسمان == [[پەڕگە:Weismann's_Germ_Plasm.svg|وێنۆک|لە بیردۆزی پلازمای زاوزێی (Germ plasm theory) ئۆگەست وایسماندا، ماددە بۆماوەییەکە، پلازمای زاوزێ، لە ناو ڕژێنەکانی زاوزێدا (Gonads) قەتیس بووە. [[لەشە خانە]] لە هەر [[ئاولەمەناسی|نەوەیەکدا لە پلازمای زاوزێوە نوێ دەبنەوە]]. هەر شتێک بەسەر ئەو خانانەدا بێت کاریگەریی لەسەر نەوەی داهاتوو نابێت.]] بەربەستی وایسمان (Weismann barrier)، کە لەلایەن ئۆگەست وایسمانەوە لە ساڵی ١٨٩٢ پێشنیار کرا، جیاوازی دەکات لە نێوان هێڵە "نەمرەکانی" خانەی زاوزێ (پلازمای زاوزێ) کە گەمیتەکان (Gametes) بەرهەم دەهێنن، و [[لەشە خانە]] کە "فڕێدەدرێن". زانیارییە بۆماوەییەکان تەنها لە خانەکانی هێڵی زاوزێوە دەگوازرێنەوە بۆ خانە جەستەییەکان (واتە، بازدانە جەستەییەکان بۆماوەیی نین و ناگوازرێنەوە). ئەمە، پێش دۆزینەوەی ڕۆڵ یان پێکهاتەی دی ئێن ئەی، پێشبینی دۆگمای ناوەندی ناکات، بەڵام پێشبینی بۆچوونی ژیان-لە-سەنتەری-جین (Gene-centric view of life)ەکەی دەکات، هەرچەندە بە دەستەواژەی نا-گەردیلەیی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=De Tiège A, Tanghe K, Braeckman J, Van de Peer Y |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=From DNA- to NA-centrism and the conditions for gene-centrism revisited |journal=Biology & Philosophy |بەرگ=٢٩|issue=1 |پەڕەکان=٥٥–٦٩|doi=10.1007/s10539-013-9393-z |s2cid=85866639}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Turner|یەکەم=J. Scott|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=naQm1_Lutq4C&pg=PA192|سەردێڕ=Biology's Second Law: Homeostasis, Purpose, and Desire|ئیش=Beyond Mechanism: Putting Life Back Into Biology|بڵاوکەرەوە=Rowman and Littlefield|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٩١-٧٤٣٦-٤|editor-last=Henning|editor-first=Brian G.|پەڕە=١٩٢|وتەگێڕانەوە=Where Weismann would say that it is impossible for changes acquired during an organism's lifetime to feed back onto transmissible traits in the germ line, the CDMB now added that it was impossible for information encoded in proteins to feed back and affect genetic information in any form whatsoever, which was essentially a molecular recasting of the Weismann barrier.|editor-last2=Scarfe|editor-first2=Adam Christian}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|32em}} == خوێندنەوەی زیاتر ==  {{refbegin|32em}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Bussard AE |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=A scientific revolution? The prion anomaly may challenge the central dogma of molecular biology |journal=EMBO Reports |بەرگ=٦|issue=8 |پەڕەکان=٦٩١–٤|doi=10.1038/sj.embor.7400497 |pmc=١٣٦٩١٥٥|pmid=١٦٠٦٥٠٥٧}} * Baker, Harry F. (2001). ''Molecular Pathology of the Prions (Methods in Molecular Medicine)''. Humana Press. {{ISBN|0-89603-924-2}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Li JJ, Biggin MD |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Gene expression. Statistics requantitates the central dogma |journal=Science |بەرگ=٣٤٧|issue=6226 |پەڕەکان=١٠٦٦–٧|bibcode=2015Sci...347.1066L |doi=10.1126/science.aaa8332 |pmid=٢٥٧٤٥١٤٦|doi-access=free}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Piras V, Tomita M, Selvarajoo K |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Is central dogma a global property of cellular information flow? |journal=Frontiers in Physiology |بەرگ=٣|پەڕە=٤٣٩|doi=10.3389/fphys.2012.00439 |pmc=٣٥٠٥٠٠٨|pmid=٢٣١٨٩٠٦٠|doi-access=free}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Robinson VL |ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Rethinking the central dogma: noncoding RNAs are biologically relevant |journal=Urologic Oncology |بەرگ=٢٧|issue=3 |پەڕەکان=٣٠٤–٦|doi=10.1016/j.urolonc.2008.11.004 |pmid=١٩٤١٤١١٨}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == * [http://www.nature.com/scitable/ebooks/cntNm-16553173 '''The Elaboration of the Central Dogma'''] – ''Scitable: By Nature education'' * [http://naturedocumentaries.org/2149/central-dogma-biology-2008/ Animation of Central Dogma from RIKEN] - NatureDocumentaries.org * [http://sandwalk.blogspot.co.nz/2007/01/central-dogma-of-molecular-biology.html Discussion on challenges to the "Central Dogma of Molecular Biology"] * [https://scienceonthesquares.blogspot.com/2012/09/a-primer-for-molecular-biology.html Explanation of the central dogma using a musical analogy] * [http://embryo.asu.edu/pages/francis-harry-compton-crick-1916-2004 "Francis Harry Compton Crick (1916–2004)" by A. Andrei at the Embryo Project Encyclopedia] [[پۆل:ژینناسیی گەردی]] gdxagfsufj38km2fcb4we8u3e4mbgxy 1598671 1598597 2026-07-05T16:02:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Central dogma of molecular biology}} 1598671 wikitext text/x-wiki '''دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی''' مامەڵە لەگەڵ لێشاوی زانیارییە بۆماوەییەکان لەناو سیستەمێکی زیندەییدا دەکات. زۆرجار بەم شێوەیە دەردەبڕدرێت "[[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] دروست دەکات، و [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەیش]] ← [[پرۆتین]] دروست دەکات" <ref name="Leavitt">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Leavitt |یەکەم=Sarah A. |name-list-style=vanc |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٠|ناونیشان=http://history.nih.gov/exhibits/nirenberg/glossary.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150317004800/http://history.nih.gov/exhibits/nirenberg/glossary.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Deciphering the Genetic Code: Marshall Nirenberg |بڵاوکەرەوە=Office of NIH History}}</ref>، هەرچەندە ئەمە مانا ڕەسەنەکەی نییە. بۆ یەکەمجار لەلایەن فرانسیس کریک (Francis Crick)ەوە لە ساڵی ١٩٥٧دا خرایە ڕوو، <ref name="Cobb 2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Cobb M |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=60 years ago, Francis Crick changed the logic of biology |journal=PLOS Biology |بەرگ=١٥|issue=9 |doi=10.1371/journal.pbio.2003243 |pmc=٥٦٠٢٧٣٩|pmid=٢٨٩٢٢٣٥٢|doi-access=free |article-number=e2003243}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://libgallery.cshl.edu/items/show/52220 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=libgallery.cshl.edu |زمان=en-US |سەردێڕ=CSHL Archives Repository {{!}} On Protein Synthesis}}</ref> پاشان لە ساڵی ١٩٥٨ بڵاوکرایەوە: <ref name="crick1956">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Symposia of the Society for Experimental Biology, Number XII: The Biological Replication of Macromolecules|vauthors=Crick FH|ڕێکەوت=١٩٥٨|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|editor=F. K. Sanders|پەڕەکان=١٣٨–١٦٣|chapter=On Protein Synthesis|بەستەری نووسەر=Francis Crick}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Crick |یەکەم=Francis. H. C. |ڕێکەوت=١٩٥٨|سەردێڕ=On protein synthesis |ناونیشان=https://wellcomelibrary.org/item/b1817789x |journal=Symposia of the Society for Experimental Biology |بڵاوکەرەوە=Symposia on the society for Experimental biology number XII: The Biological Replication of Macromolecules |بەرگ=١٢|لە=p. 153 |pmid=١٣٥٨٠٨٦٧}}</ref> {{blockquote|text=دۆگمای ناوەندی. ئەمە دەڵێت کاتێک "زانیاری" گۆڕا بۆ پرۆتین، ناتوانێت دووبارە بیگەڕێنیتەوە. بە وردتر، گواستنەوەی زانیاری لە ترشی ناوەکییەوە بۆ ترشی ناوەکی، یان لە ترشی ناوەکییەوە بۆ پرۆتین دەکرێ ببێت، بەڵام گواستنەوە لە پرۆتینەوە بۆ پرۆتین، یان لە پرۆتینەوە بۆ ترشی ناوەکی مەحاڵە. زانیاری لێرەدا بە واتای ڕیزکردنی وردی زنجیرە (Sequence) دێت، چ بۆ نیوکلیۆتاید لە ترشی ناوەکیدا یان بۆ پاشماوەکانی ترشی ئەمینی لە پرۆتیندا.}} لە توێژینەوەیەکی گۆڤاری [[سروشت (گۆڤار)|نەیچەر]] (سرووشت)دا لە ساڵی ١٩٧٠ دووبارە خستییە ڕوو: "دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی مامەڵە لەگەڵ گواستنەوەی وردی [[پاشماوە (کیمیا)|پاشماوە]]-بە-پاشماوەی [[زنجیرەکردنی دی ئێن ئەی|زانیارییە زنجیرەیەکان]] دەکات. دەڵێت کە زانیاریی لەم جۆرە ناتوانرێت لە پرۆتینەوە بۆ پرۆتین یان پڕۆتین بۆ ترشی ناوەکی بگەڕێندرێتەوە." <ref name="crick1970">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر=Francis Crick |vauthors=Crick F |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٠|سەردێڕ=Central dogma of molecular biology |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/227561a0 |journal=Nature |بەرگ=٢٢٧|issue=5258 |پەڕەکان=٥٦١–٣|bibcode=1970Natur.227..561C |doi=10.1038/227561a0 |pmid=٤٩١٣٩١٤|s2cid=4164029 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> وەشانی دووەمی دۆگمای ناوەندی باوە بەڵام نادروستە. ئەمە ئەو ڕێڕەوە سادەکراوەی ([[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ← پرۆتین)ـە کە لەلایەن [[جەیمس واتسن|جەیمس واتسۆنەوە]] لە چاپی یەکەمی کتێبی زیندەزانیی گەردیلەیی جین لە ساڵی ١٩٦٥ بڵاوکرایەوە. وەشانەکەی واتسۆن جیاوازە لەوەی [[فڕانسس کریک|کریک]] چونکە واتسۆن پرۆسەیەکی دوو هەنگاوی ([[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] / [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ← پرۆتین) وەک دۆگمای ناوەندی وەسف دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Moran |یەکەم=Laurence A. |name-list-style=vanc |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://sandwalk.blogspot.com/2007/01/central-dogma-of-molecular-biology.html |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠١٨|وێبگە=sandwalk.blogspot.com |سەردێڕ=Sandwalk: Basic Concepts: The Central Dogma of Molecular Biology}}</ref> لە کاتێکدا دۆگماکە وەک ئەوەی لە بنەڕەتدا لەلایەن کریکەوە خراوەتەڕوو تا ئەمڕۆش کارپێکراوە، <ref name="crick1970">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر=Francis Crick |vauthors=Crick F |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٠|سەردێڕ=Central dogma of molecular biology |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/227561a0 |journal=Nature |بەرگ=٢٢٧|issue=5258 |پەڕەکان=٥٦١–٣|bibcode=1970Natur.227..561C |doi=10.1038/227561a0 |pmid=٤٩١٣٩١٤|s2cid=4164029 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cobb|یەکەم=Matthew|سەردێڕ=Life's Greatest Secret: The Race to Crack the Genetic Code|بڵاوکەرەوە=Basic Books|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٦٢٦٧-٦|وتەگێڕانەوە=When Crick enuciated the central dogma, his aim was not to reframe Weismann's division of cells into the somatic line and the germ line, or to defend the modern understanding of evolution by natural selection against the idea of the inheritance of acquired characteristics. The central dogma was based on known or assumed patterns of biochemical information transfer in the cell rather than any dogmatic position. As such it was vulnerable to being invalidated by future discoveries. Nevertheless, in its fundamentals it has been shown to be correct. Real or apparent exceptions to this rule, such as retrotranscription prion disease or transgenerational epigenetic effects have not undermined its basic truth. (p. 263)}}</ref> وەشانەکەی واتسۆن وانییە. <ref name="Cobb 2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Cobb M |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=60 years ago, Francis Crick changed the logic of biology |journal=PLOS Biology |بەرگ=١٥|issue=9 |doi=10.1371/journal.pbio.2003243 |pmc=٥٦٠٢٧٣٩|pmid=٢٨٩٢٢٣٥٢|doi-access=free |article-number=e2003243}}</ref> == زانیاریی زنجیرەی زیندەیی == ئەو [[زیندەپۆلیمەر|زیندەپۆلیمەرانەی]] کە [[دی ئێن ئەی]]، [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ، و (پۆلی)[[پێپتاید|پێپتایدەکان]] ([[پرۆتین|پڕۆتینەکان]]) پێکدەهێنن، هێتێرۆپۆلیمەری هێڵین (واتە: هەر [[مۆنۆمەر|مۆنۆمەرێک]] بەلایەنی زۆرەوە بە دوو مۆنۆمەری ترەوە بەستراوەتەوە). زنجیرەی مۆنۆمەرەکانیان بە شێوەیەکی کاریگەر زانیاری کۆد دەکات. گواستنەوەی زانیاری لە گەردێکەوە بۆ گەردێکی تر گواستنەوەیەکی دروست و حەتمییە، کە تێیدا زنجیرەی زیندەپۆلیمەرێک وەک قاڵبێک (Template) بەکاردەهێنرێت بۆ دروستکردنی زیندەپۆلیمەرێکی تر بە زنجیرەیەکی کە بەتەواوی پشت بە زنجیرەی زیندەپۆلیمەرە ڕەسەنەکە دەبەستێت. کاتێک دی ئێن ئەی لەبەردەگیرێتەوە بۆ ئاڕ ئێن ئەی، تەواوکەرەکەی لەگەڵیدا جووت دەبێت. کۆدەکانی دی ئێن ئەی بە شێوەیەکی تەواوکەرانە دەگوازرێنەوە بۆ کۆدی ئاڕ ئێن ئەی. کۆدکردنی پرۆتینەکان بە کۆمەڵەی سێ‌قۆڵی دەکرێت، کە بە [[کۆدۆن]] دەناسرێن. خشتەی ستانداردی کۆدۆنەکان بۆ مرۆڤ و شیردەرەکان جێبەجێ دەبێت، بەڵام هەندێک لە شێوەکانی تری ژیان (لە نێویاندا مایتۆکۆندریای مرۆڤ <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Barrell BG, Bankier AT, Drouin J |ڕێکەوت=١٩٧٩|سەردێڕ=A different genetic code in human mitochondria |journal=Nature |بەرگ=٢٨٢|issue=5735 |پەڕەکان=١٨٩–١٩٤|bibcode=1979Natur.282..189B |doi=10.1038/282189a0 |pmid=٢٢٦٨٩٤|s2cid=4335828}} ()</ref>) وەرگێڕانی جیاواز بەکاردەهێنن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Utils/wprintgc.cgi?mode=c |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Genetic Codes |vauthors=Elzanowski A, Ostell J |بڵاوکەرەوە=National Center for Biotechnology Information (NCBI)}}</ref> == گواستنەوەی گشتی زانیارییە زنجیرە زیندەییەکان == [[پەڕگە:Crick's_1958_central_dogma.svg|ڕاست|وێنۆک|247x247پیکسڵ|هێڵکارییەکەی ساڵی ١٩٥٨ی فرانسیس کریک کە گواستنەوە جیاوازەکانی زانیاری نیشان دەدات. هێڵە تۆخەکان گواستنەوەی زنجیرەکان کە بەشێکن لە دۆگمای ناوەندی. هێڵە پچڕپچڕەکان گواستنەوەی زانیاریی ڤایرۆسی و تاقیکاری دەنوێنن.]] === دووهێندەبوونی دی ئێن ئەی === لەو ڕوانگەیەوە کە ئەگەر بڕیار بێت ماددەی بۆماوەیی بۆ نەوەی هەر خانەیەک دابین بکرێت، جا لەشە خانە بێت یان [[خانەی زاوزێ]]، دەبێت دووهێندەبوونی دی ئێن ئەی ڕووبدات، دەکرێت بگوترێت کە کۆپیکردن لە دی ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی هەنگاوی بنەڕەتییە لە گواستنەوەی زانیاریدا. کۆمەڵەیەکی ئاڵۆز لە پرۆتینەکان کە پێیان دەوترێت [[ڕیپلیسۆم]] دووهێندەبوونی زانیارییەکان لە شریتی باوانەوە بۆ شریتە تەواوکەرەکەی کچ ئەنجام دەدەن. === لەبەرگرتنەوە === [[پەڕگە:Central_Dogma_of_Molecular_Biochemistry_with_Enzymes.jpg|چەپ|وێنۆک|313x313پیکسڵ]] [[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)|لەبەرگرتنەوە]] ئەو پرۆسەیەیە کە تێیدا ئەو زانیارییانەی لە بەشێکی دی ئێن یەیدا هەن بە شێوەی پارچەیەکی تازە دروستکراو لە [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] کۆپی دەکرێن. ئەو [[ئەنزیم|ئەنزیمانەی]] کە ئاسانکاری بۆ پرۆسەکە دەکەن بریتین لە [[ئەنزیمی پەڵمەرەی ئاڕ ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز]] و [[هۆکاری لەبەرگرتنەوە|هۆکارەکانی لەبەرگرتنەوە]]. لە [[زیندەوەرە ناوک ڕاستەقینەکان|خانە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا]]، لەبەرگیراوە سەرەتاییەکە بریتییە لە [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]]. دەبێت [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]] پڕۆسێس بکرێت بۆ ئەوەی وەرگێڕان بەردەوام بێت. پڕۆسێسەکە بریتییە لە زیادکردنی کڵاوێکی 5' و کلکێکی پۆلی-ئەی بۆ زنجیرەی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]]، و بەدوایدا پرۆسەی [[بڕین و پێکەوەبەستن|بڕین و بەیەکەوەبەستن]] دێت. [[بڕین و پێکەوەبەستن|بڕین و بەیەکەوەبەستنی جێگرەوە]] لە کاتی گونجاودا ڕوودەدات، کە هەمەجۆریی ئەو پرۆتینانە زیاد دەکات کە هەر [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامبەرێکی]] تاک دەتوانێت بەرهەمی بهێنێت. بەرهەمی تەواوی پرۆسەی لەبەرگرتنەوە (کە بە بەرهەمهێنانی زنجیرەی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]] دەستی پێکرد) بریتییە لە زنجیرەیەکی پێگەیشتووی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێر]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === وەرگێڕان === [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێرە]] پێگەیشتووەکە ڕێگەی خۆی بەرەو [[ڕایبۆسۆم|ڕایبۆسۆمێک]] دەدۆزێتەوە، کە لەوێدا وەردەگێڕدرێت. لە [[زیندەوەری ناوک سەرەتایی|خانە ناوکدارە سەرەتاییەکاندا]]، کە هیچ بەشێکی ناوکییان نییە، لەوانەیە پرۆسەکانی لەبەرگرتنەوە و وەرگێڕان بەبێ جیابوونەوەیەکی ڕوون پێکەوە بەسترابن. لە خانە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا، بەزۆری شوێنی [[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)|لەبەرگرتنەوە]] (ناوکی خانە) لە شوێنی [[وەرگێڕان (زیندەزانی)|وەرگێڕان]] ([[سایتۆپلازم]]) جیاکراوەتەوە، بۆیە دەبێت [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] لە ناوکەوە بگوازرێتەوە بۆ ناو سایتۆپلازم، کە لەوێدا دەتوانێت بە ڕایبۆسۆمەکانەوە ببەسترێتەوە. ڕایبۆسۆمەکە [[کۆدۆن|کۆدۆنە سێ‌قۆڵییەکانی]] [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] دەخوێنێتەوە، کە بەزۆری بە AUG (ئەدینین-یوراسیل-گوانین)، یان کۆدۆنی دەستپێکەری میسایۆنین دەست پێدەکات لە بەشی خوارەوەی شوێنی بەستنەوەی ڕایبۆسۆم. کۆمەڵە هۆکارەکانی دەستپێکردن و هۆکارەکانی درێژبوونەوە ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوە ئەمینۆئەسایلکراوەکان (Aminoacylated transfer RNAs - tRNAs) دەهێننە ناو کۆمەڵەی [[ڕایبۆسۆم]]-[[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]]، و کۆدۆنی ناو [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێرکە]] لەگەڵ [[دژە-کۆدۆن|دژە-کۆدۆنی]] (Anti-codon) سەر [[ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوەکە]] دەگونجێنن. هەر [[ئاڕ ئێن ئەی گوێزەرەوە|ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوە]] یەک پاشماوەی ترشی ئەمینیی گونجاو هەڵدەگرێت بۆ ئەوەی بۆ زنجیرە پۆلیپێپتایدە دروستکراوەکەی زیاد بکات. کاتێک ترشە ئەمینییەکان بە زنجیرە پێپتایدە گەشەسەندووەکەوە دەبەسترێنەوە، زنجیرەکە دەست دەکات بە چەمانەوە بۆ شێوە پێکهاتەییە دروستەکەی. وەرگێڕان بە [[کۆدۆنی وەستان|کۆدۆنێکی وەستان]] کۆتایی دێت کە لەوانەیە سێ‌قۆڵییەکی UAA، UGA، یان UAG بێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] هەموو زانیارییەکانی تێدا نییە بۆ دیاریکردنی سروشتی پرۆتینە پێگەیشتووەکە. زنجیرە پۆلیپێپتایدە سەرەتاییەکەی کە لە ڕایبۆسۆمەوە ئازاد دەکرێت، بەگشتی پێویستی بە هەنگاوی زیاتر هەیە پێش ئەوەی بەرهەمە کۆتاییەکە دەربکەویت. بۆ نموونە، پرۆسەی چەمانەوەی دروست ئاڵۆزە و زۆر گرنگە. بۆ زۆربەی پرۆتینەکان پێویستی بە پرۆتینە چاودێرەکانی (Chaperone proteins) تر هەیە بۆ کۆنترۆڵکردنی شێوەی بەرهەمەکە. پاشان هەندێک لە پرۆتینەکان بەشە ناوەکییەکانی ناو زنجیرە پێپتایدەکانی خۆیان دەبڕن، و ئەو سەربەستانەی کە سنووری بۆشاییەکە دەدەن پێکەوە دەبەستن؛ لە پرۆسەی لەم جۆرەدا ئەو بەشە "فڕێدراوانە"ی ناوەوە پێیان دەوترێت ئینتین (Inteins). هەندێک پرۆتینی تر دەبێت بەسەر چەندین بەشدا دابەش ببن بەبێ پرۆسەی بڕین و پێکەوەبەستن. هەندێک لە زنجیرە پۆلیپێپتایدەکان پێویستیان بە بەستنەوەی یەکتربڕە، و هەندێکی تر دەبێت بە هۆکارە یارمەتیدەرەکانی (Cofactors) وەکو هیم (Haem یان heme)ەوە ببەسترێنەوە پێش ئەوەی ببنە کارا. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == گواستنەوە زیاتری زانیارییە زنجیرەیە زیندەییەکان == === لەبەرگرتنەوەی پێچەوانە === [[پەڕگە:Extended_Central_Dogma_with_Enzymes.jpg|چەپ|وێنۆک|550x550پیکسڵ|لێشاوە نائاساییەکانی زانیاری کە بە سەوز دیاری کراون]] لەبەرگرتنەوەی پێچەوانە بریتییە لە گواستنەوەی زانیاری لە دی ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی (پێچەوانەی لەبەرگرتنەوەی ئاسایی). ئەمە زانراوە کە لە حاڵەتی [[ڕێترۆڤایرۆس|ڕێترۆڤایرۆسەکاندا]]، وەک HIV، هەروەها لە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا، لە حاڵەتی ڕیترۆترانسپۆزۆنەکان و دروستبوونی تێلۆمێردا ڕوودەدات. ئەمە ئەو پرۆسەیەیە کە تێیدا زانیارییە بۆماوەییەکان لە ئاڕ ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی نوێ لەبەردەگیرێنەوە. ئەو خێزانە ئەنزیمانەی کە لەم پرۆسەیەدا بەشدارن پێیان دەوترێت [[لەبەرگرەوەی پێچەوانە]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === دووهێندەبوونی ئاڕ ئێن ئەی === دووهێندەبوونی ئاڕ ئێن ئەی بریتییە لە کۆپیکردنی ئاڕ ئێن ئەییەک بۆ یەکێکی تر. زۆرێک لە ڤایرۆسەکان بەم شێوەیە دووهێندە دەبن. ئەو ئەنزیمانەی کە ئاڕ ئێن ئەی کۆپی دەکەن بۆ ئاڕ ئێن ئەیی نوێ، کە پێیان دەوترێت [[ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیزی پشتبەستوو بە ئاڕ ئێن ئەی]]، هەروەها لە زۆرێک لە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا هەیە، کە تێیدا بەشدارن لە [[بێدەنگکردنی ئاڕ ئێن ئەی]]. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ahlquist P |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٢|سەردێڕ=RNA-dependent RNA polymerases, viruses, and RNA silencing |journal=Science |بەرگ=٢٩٦|issue=5571 |پەڕەکان=١٢٧٠–٣|bibcode=2002Sci...296.1270A |doi=10.1126/science.1069132 |pmid=١٢٠١٦٣٠٤|s2cid=42526536}}</ref> [[دەستکاریکردنی ئاڕ ئێن ئەی]]، کە تێیدا زنجیرەیەکی ئاڕ ئێن ئەی لەلایەن کۆمەڵێک لە پرۆتینەکان و "[[ئاڕ ئێن ئەی ڕێنماییکەر]]" دەگۆڕدرێت، هەروەها دەکرێت وەک گواستنەوەیەکی ئاڕ ئێن ئەی-بۆ-ئاڕ ئێن ئەی سەیر بکرێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == ئەو چالاکییانەی کە پەیوەندییان بە دۆگمای ناوەندییەوە نییە == دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی دەڵێت، کاتێک زانیارییە پاشیەکییەکان لە ترشی ناوەکییەوە تێپەڕین بۆ پرۆتین، ناتوانن لە پرۆتینەوە بگەڕێنەوە بۆ ترشی ناوەکی. هەندێک کەس {{Who|date=April 2025}} پێیان وایە کە ئەم چالاکییانەی خوارەوە لەگەڵ دۆگمای ناوەندیدا یەکناگرنەوە. === گۆڕانکاریی دوای وەرگێڕان === دوای ئەوەی زنجیرەی ترشە ئەمینییەکانی پرۆتین لە زنجیرەکانی ترشی ناوەکییەوە وەرگێڕدران، دەکرێت لەلایەن ئەنزیمە گونجاوەکانەوە دەستکاری بکرێن. ئەمە جۆرێکە لەوەی پرۆتین کاریگەری لەسەر زنجیرەی پرۆتین دروست بکات، نەک پرۆتین زانیاری بگوازێتەوە بۆ ترشی ناوەکی. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === دروستبوونی پێپتایدی ناڕایبۆسۆمی === هەندێک پرۆتین لەلایەن ئەنزیمە دروستکەرەکانی پێپتایدی ناڕایبۆسۆمییەوە دروست دەکرێن، کە دەکرێت کۆمەڵە پرۆتینێکی گەورە بن، هەریەکەیان تایبەتمەندە لە دروستکردنی تەنها یەک جۆر لە پێپتاید. پێپتایدە ناڕایبۆسۆمییەکان زۆرجار پێکهاتەی بازنەیی یان لقیان هەیە و دەتوانن [[ترشی ئەمینی|ترشە ئەمینییە]] نا-پرۆتینۆجینیکەکان (Non-proteinogenic amino acids) لەخۆبگرن - هەردوو ئەم هۆکارانە جیایان دەکاتەوە لەو پرۆتینانەی لەلایەن ڕایبۆسۆمەوە دروست دەکرێن. نموونەیەک لە پێپتایدە ناڕایبۆسۆمییەکان هەندێک لە دژەبکتریاییەکان. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === ئینتینەکان === ئینتین (Intein) بەشێکی "مشەخۆر"ە لە پرۆتینێک کە توانای هەیە خۆی ببڕێت لە زنجیرەی ترشە ئەمینییەکان کاتێک لە ڕایبۆسۆمەوە دەردەچن و بەشەکانی تر بە بەندی پێپتایدی بەیەکەوە ببەستێتەوە بە شێوەیەک کە "بڕبڕەپشتی" پرۆتینە سەرەکییەکە لەیەک هەڵنەوەشێت. ئەمە حاڵەتێکە کە پرۆتینێک زنجیرە سەرەتاییەکەی خۆی دەگۆڕێت لەو زنجیرەی کە لە بنەڕەتدا لەلایەن دی ئێن ئەی جینێکەوە کۆد کراوە. سەرەڕای ئەوەش، زۆربەی ئینتینەکان ئەندۆنیوکلیەیزی ئاراستەکراو (Homing endonuclease) یان دۆمەینی HEG لەخۆدەگرن، کە توانای دۆزینەوەی کۆپییەکی جینی باوانی هەیە کە زنجیرە نیوکلیۆتایدییەکەی ئینتینەکەی تێدا نییە. لە کاتی بەرکەوتن بە کۆپییە بێ ئینتینەکە، دۆمەینی HEG دەستپێکەری میکانیزمی چاککردنەوەی پچڕانی دوو-شریتیی دی ئێن ئەی دەبێت. ئەم پرۆسەیە دەبێتە هۆی ئەوەی زنجیرەی ئینتینەکە لە جینی سەرچاوە ڕەسەنەکەوە کۆپی بكرێت بۆ جینە بێ ئینتینەکە. ئەمە نموونەیەکە لەوەی کە پرۆتین بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ دەستکاریی زنجیرەی دی ئێن ئەی بکات، هەروەها بڵاوبوونەوەی زنجیرەی بۆماوەیی زیاد بکات. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === پرایۆنەکان === پرایۆنەکان پرۆتینێکن کە زنجیرەی ترشە ئەمینییە دیاریکراوەکانیان لە شێوە پێکهاتەیییە دیاریکراوەکاندان. خۆیان بڵاودەکەنەوە لە خانە خانەخوێیەکاندا لە ڕێگەی دروستکردنی گۆڕانکاریی پێکهاتەیی لە گەردەکانی تری پرۆتین کە هەمان زنجیرەی ترشە ئەمینییان هەیە، بەڵام بە پێکهاتەیەکی جیاواز کە لە ڕووی کارکردنەوە گرنگە یان زیانبەخشە بۆ زیندەوەرەکە. کاتێک پرۆتینەکە گۆڕدرا بۆ شێوە چەماوەکەی پرایۆنەکە، ئەرکەکەی دەگۆڕێت. لە بەرامبەردا، دەتوانێت زانیاری بگوازێتەوە بۆ خانە نوێیەکان و گەردە کاراکانی تری ئەو زنجیرەیە دووبارە ڕێکبخاتەوە بۆ شێوە جێگرەوەکەی پرایۆن. لە هەندێک جۆری پرایۆن لە کەڕووەکاندا، ئەم گۆڕانکارییە بەردەوام و ڕاستەوخۆیە؛ لێشاوی زانیارییەکە بەم شێوەیەیە پرۆتین ← پرۆتین. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> هەندێک لە زانایان وەک ئالاین ئی. بوسارد (Alain E. Bussard) و یوجین کونین (Eugene Koonin) پێداگرییان کردووە کە بۆماوەیی نێوەندگیرکراو بە پرایۆن (Prion-mediated inheritance) پێشێلی دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bussard AE |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=A scientific revolution? The prion anomaly may challenge the central dogma of molecular biology |journal=EMBO Reports |بەرگ=٦|issue=8 |پەڕەکان=٦٩١–٤|doi=10.1038/sj.embor.7400497 |pmc=١٣٦٩١٥٥|pmid=١٦٠٦٥٠٥٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Koonin EV |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٢|سەردێڕ=Does the central dogma still stand? |journal=Biology Direct |بەرگ=٧|پەڕە=٢٧|doi=10.1186/1745-6150-7-27 |pmc=٣٤٧٢٢٢٥|pmid=٢٢٩١٣٣٩٥|doi-access=free}}</ref> بەڵام، ڕۆزالیند ڕیدلی لە نەخۆشیزانیی گەردیلەییی پرایۆنەکان (٢٠٠١) نووسیویەتی کە "گریمانەی پرایۆن پێچەوانەی دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی نییە—کە دەڵێت ئەو زانیارییانەی بۆ دروستکردنی پرۆتینەکان پێویستن لەناو زنجیرەی نیوکلیۆتایدیی ترشی ناوەکیدا کۆد کراون—چونکە بانگەشەی ئەوە ناکات کە پرۆتینەکان دووهێندە دەبن. بەڵکو بانگەشەی ئەوە دەکات کە سەرچاوەیەکی زانیاری لەناو گەردەکانی پرۆتیندا هەیە کە بەشدارە لە ئەرکە زیندەیییەکەیاندا، و ئەم زانیارییە دەتوانرێت بگوازرێتەوە بۆ گەردەکانی تر." <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ridley|یەکەم=Rosalind|ناونیشان=https://archive.org/details/molecularpatholo00bake_152|سەردێڕ=Molecular Pathology of the Prions|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Humana Press|ژپنک=٠-٨٩٦٠٣-٩٢٤-٢|editor-last=Baker|editor-first=Harry F.|زنجیرە=Methods in Molecular Medicine|پەڕەکان=[https://archive.org/details/molecularpatholo٠٠bake_١٥٢/page/n١ ١]–١٦|chapter=What Would Thomas Henry Huxley Have Made of Prion Diseases?|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}</ref> == بەکارهێنانی زاراوەی ''دۆگما'' == لە ژیاننامەی خۆیدا، چ بەدواداچوونێکی شێتانە (What Mad Pursuit)، کریک سەبارەت بە هەڵبژاردنی وشەی [[دۆگما]] و هەندێک لەو کێشانەی کە بۆی دروست کردووە نووسیویەتی:<blockquote>"من ئەم بیرۆکەیەم ناونا دۆگمای ناوەندی، گومان دەکەم لەبەر دوو هۆکار بێت. من پێشتر وشە ڕوونەکەی گریمانەم (hypothesis) لە گریمانەی زنجیرەی (sequence hypothesis)دا بەکارهێنابوو، و سەرەڕای ئەوەش دەمویست پێشنیاری ئەوە بکەم کە ئەم گریمانە نوێیە ناوەندیتر و بەهێزترە. ... وەک دواتر دەرکەوت، بەکارهێنانی وشەی دۆگما نزیکەی کێشەی زیاتری دروستکرد لەوەی کە شایەنی بێت. چەندین ساڵ دواتر ژاک مۆنۆ (Jacques Monod) پێی ڕاگەیاندم کە پێناچێت تێگەیشتبم لە بەکارهێنانی دروستی وشەی دۆگما، کە بریتییە لە بیروباوەڕێک کە ناتوانرێت گومانی لێ بکرێت. من بە شێوەیەکی ناڕوون ئەمەم درک پێکردبوو بەڵام لەبەر ئەوەی پێم وابوو کە هەموو بیروباوەڕە ئایینییەکان بێ بنەمان، من وشەکەم بەو شێوەیە بەکارهێنا کە خۆم بیرم لێ دەکردەوە، نەک بەو شێوەیەی کە زۆربەی جیهان بەکاریدەهێنێت، و بە سادەیی جێبەجێم کرد لەسەر گریمانەیەکی گەورە کە، هەرچەندە باوەڕپێکراو بوو، پاڵپشتییەکی تاقیکاریی ڕاستەوخۆی کەمی هەبوو."</blockquote>بە هەمان شێوە، هۆراس فریلاند جادسۆن (Horace Freeland Judson) لە کتێبی ڕۆژی هەشتەمی دروستبوون (The Eighth Day of Creation)دا تۆماری دەکات: <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Judson|یەکەم=Horace Freeland|سەردێڕ=The Eighth Day of Creation: Makers of the Revolution in Biology|بڵاوکەرەوە=Cold Spring Harbor Laboratory Press|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٩٦٩-٤٧٧-٧|edition=25th anniversary|شوێن=Cold Spring Harbor, NY|chapter=Chapter 6: ''My mind was, that a dogma was an idea for which there was ''no reasonable evidence''. You see?!''}}</ref><blockquote>"بیرکردنەوەی من وا بوو، کە دۆگما بیرۆکەیەکە کە هیچ بەڵگەیەکی مەعقولی بۆ نییە. دەبینیت؟!" و کریک هەناسەیەکی دڵخۆشی کێشا. "من تەنها نەمدەزانی دۆگما مانای چییە. و دەکرا بە هەمان شێوە پێی بڵێم 'گریمانەی ناوەندی،' یان — دەزانیت. کە ئەمە ئەو شتە بوو کە دەمویست بیڵێم. دۆگما تەنها دەستەواژەیەکی سەرنجڕاکێش بوو."</blockquote> == بەراوردکردن لەگەڵ بەربەستی وایسمان == [[پەڕگە:Weismann's_Germ_Plasm.svg|وێنۆک|لە بیردۆزی پلازمای زاوزێی (Germ plasm theory) ئۆگەست وایسماندا، ماددە بۆماوەییەکە، پلازمای زاوزێ، لە ناو ڕژێنەکانی زاوزێدا (Gonads) قەتیس بووە. [[لەشە خانە]] لە هەر [[ئاولەمەناسی|نەوەیەکدا لە پلازمای زاوزێوە نوێ دەبنەوە]]. هەر شتێک بەسەر ئەو خانانەدا بێت کاریگەریی لەسەر نەوەی داهاتوو نابێت.]] بەربەستی وایسمان (Weismann barrier)، کە لەلایەن ئۆگەست وایسمانەوە لە ساڵی ١٨٩٢ پێشنیار کرا، جیاوازی دەکات لە نێوان هێڵە "نەمرەکانی" خانەی زاوزێ (پلازمای زاوزێ) کە گەمیتەکان (Gametes) بەرهەم دەهێنن، و [[لەشە خانە]] کە "فڕێدەدرێن". زانیارییە بۆماوەییەکان تەنها لە خانەکانی هێڵی زاوزێوە دەگوازرێنەوە بۆ خانە جەستەییەکان (واتە، بازدانە جەستەییەکان بۆماوەیی نین و ناگوازرێنەوە). ئەمە، پێش دۆزینەوەی ڕۆڵ یان پێکهاتەی دی ئێن ئەی، پێشبینی دۆگمای ناوەندی ناکات، بەڵام پێشبینی بۆچوونی ژیان-لە-سەنتەری-جین (Gene-centric view of life)ەکەی دەکات، هەرچەندە بە دەستەواژەی نا-گەردیلەیی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=De Tiège A, Tanghe K, Braeckman J, Van de Peer Y |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=From DNA- to NA-centrism and the conditions for gene-centrism revisited |journal=Biology & Philosophy |بەرگ=٢٩|issue=1 |پەڕەکان=٥٥–٦٩|doi=10.1007/s10539-013-9393-z |s2cid=85866639}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Turner|یەکەم=J. Scott|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=naQm1_Lutq4C&pg=PA192|سەردێڕ=Biology's Second Law: Homeostasis, Purpose, and Desire|ئیش=Beyond Mechanism: Putting Life Back Into Biology|بڵاوکەرەوە=Rowman and Littlefield|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٩١-٧٤٣٦-٤|editor-last=Henning|editor-first=Brian G.|پەڕە=١٩٢|وتەگێڕانەوە=Where Weismann would say that it is impossible for changes acquired during an organism's lifetime to feed back onto transmissible traits in the germ line, the CDMB now added that it was impossible for information encoded in proteins to feed back and affect genetic information in any form whatsoever, which was essentially a molecular recasting of the Weismann barrier.|editor-last2=Scarfe|editor-first2=Adam Christian}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|32em}} == خوێندنەوەی زیاتر ==  {{refbegin|32em}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Bussard AE |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=A scientific revolution? The prion anomaly may challenge the central dogma of molecular biology |journal=EMBO Reports |بەرگ=٦|issue=8 |پەڕەکان=٦٩١–٤|doi=10.1038/sj.embor.7400497 |pmc=١٣٦٩١٥٥|pmid=١٦٠٦٥٠٥٧}} * Baker, Harry F. (2001). ''Molecular Pathology of the Prions (Methods in Molecular Medicine)''. Humana Press. {{ISBN|0-89603-924-2}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Li JJ, Biggin MD |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Gene expression. Statistics requantitates the central dogma |journal=Science |بەرگ=٣٤٧|issue=6226 |پەڕەکان=١٠٦٦–٧|bibcode=2015Sci...347.1066L |doi=10.1126/science.aaa8332 |pmid=٢٥٧٤٥١٤٦|doi-access=free}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Piras V, Tomita M, Selvarajoo K |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Is central dogma a global property of cellular information flow? |journal=Frontiers in Physiology |بەرگ=٣|پەڕە=٤٣٩|doi=10.3389/fphys.2012.00439 |pmc=٣٥٠٥٠٠٨|pmid=٢٣١٨٩٠٦٠|doi-access=free}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Robinson VL |ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Rethinking the central dogma: noncoding RNAs are biologically relevant |journal=Urologic Oncology |بەرگ=٢٧|issue=3 |پەڕەکان=٣٠٤–٦|doi=10.1016/j.urolonc.2008.11.004 |pmid=١٩٤١٤١١٨}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == * [http://www.nature.com/scitable/ebooks/cntNm-16553173 '''The Elaboration of the Central Dogma'''] – ''Scitable: By Nature education'' * [http://naturedocumentaries.org/2149/central-dogma-biology-2008/ Animation of Central Dogma from RIKEN] - NatureDocumentaries.org * [http://sandwalk.blogspot.co.nz/2007/01/central-dogma-of-molecular-biology.html Discussion on challenges to the "Central Dogma of Molecular Biology"] * [https://scienceonthesquares.blogspot.com/2012/09/a-primer-for-molecular-biology.html Explanation of the central dogma using a musical analogy] * [http://embryo.asu.edu/pages/francis-harry-compton-crick-1916-2004 "Francis Harry Compton Crick (1916–2004)" by A. Andrei at the Embryo Project Encyclopedia] {{پۆلی کۆمنز|Central dogma of molecular biology}} [[پۆل:ژینناسیی گەردی]] a16puwpzc6nme3xsamlivzau6jzojv1 1598708 1598671 2026-07-05T17:02:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژینناسی|ژینناسی]] و [[دەروازە:گەردوون|گەردوون]] 1598708 wikitext text/x-wiki '''دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی''' مامەڵە لەگەڵ لێشاوی زانیارییە بۆماوەییەکان لەناو سیستەمێکی زیندەییدا دەکات. زۆرجار بەم شێوەیە دەردەبڕدرێت "[[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] دروست دەکات، و [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەیش]] ← [[پرۆتین]] دروست دەکات" <ref name="Leavitt">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Leavitt |یەکەم=Sarah A. |name-list-style=vanc |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٠|ناونیشان=http://history.nih.gov/exhibits/nirenberg/glossary.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150317004800/http://history.nih.gov/exhibits/nirenberg/glossary.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Deciphering the Genetic Code: Marshall Nirenberg |بڵاوکەرەوە=Office of NIH History}}</ref>، هەرچەندە ئەمە مانا ڕەسەنەکەی نییە. بۆ یەکەمجار لەلایەن فرانسیس کریک (Francis Crick)ەوە لە ساڵی ١٩٥٧دا خرایە ڕوو، <ref name="Cobb 2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Cobb M |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=60 years ago, Francis Crick changed the logic of biology |journal=PLOS Biology |بەرگ=١٥|issue=9 |doi=10.1371/journal.pbio.2003243 |pmc=٥٦٠٢٧٣٩|pmid=٢٨٩٢٢٣٥٢|doi-access=free |article-number=e2003243}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://libgallery.cshl.edu/items/show/52220 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=libgallery.cshl.edu |زمان=en-US |سەردێڕ=CSHL Archives Repository {{!}} On Protein Synthesis}}</ref> پاشان لە ساڵی ١٩٥٨ بڵاوکرایەوە: <ref name="crick1956">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Symposia of the Society for Experimental Biology, Number XII: The Biological Replication of Macromolecules|vauthors=Crick FH|ڕێکەوت=١٩٥٨|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|editor=F. K. Sanders|پەڕەکان=١٣٨–١٦٣|chapter=On Protein Synthesis|بەستەری نووسەر=Francis Crick}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Crick |یەکەم=Francis. H. C. |ڕێکەوت=١٩٥٨|سەردێڕ=On protein synthesis |ناونیشان=https://wellcomelibrary.org/item/b1817789x |journal=Symposia of the Society for Experimental Biology |بڵاوکەرەوە=Symposia on the society for Experimental biology number XII: The Biological Replication of Macromolecules |بەرگ=١٢|لە=p. 153 |pmid=١٣٥٨٠٨٦٧}}</ref> {{blockquote|text=دۆگمای ناوەندی. ئەمە دەڵێت کاتێک "زانیاری" گۆڕا بۆ پرۆتین، ناتوانێت دووبارە بیگەڕێنیتەوە. بە وردتر، گواستنەوەی زانیاری لە ترشی ناوەکییەوە بۆ ترشی ناوەکی، یان لە ترشی ناوەکییەوە بۆ پرۆتین دەکرێ ببێت، بەڵام گواستنەوە لە پرۆتینەوە بۆ پرۆتین، یان لە پرۆتینەوە بۆ ترشی ناوەکی مەحاڵە. زانیاری لێرەدا بە واتای ڕیزکردنی وردی زنجیرە (Sequence) دێت، چ بۆ نیوکلیۆتاید لە ترشی ناوەکیدا یان بۆ پاشماوەکانی ترشی ئەمینی لە پرۆتیندا.}} لە توێژینەوەیەکی گۆڤاری [[سروشت (گۆڤار)|نەیچەر]] (سرووشت)دا لە ساڵی ١٩٧٠ دووبارە خستییە ڕوو: "دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی مامەڵە لەگەڵ گواستنەوەی وردی [[پاشماوە (کیمیا)|پاشماوە]]-بە-پاشماوەی [[زنجیرەکردنی دی ئێن ئەی|زانیارییە زنجیرەیەکان]] دەکات. دەڵێت کە زانیاریی لەم جۆرە ناتوانرێت لە پرۆتینەوە بۆ پرۆتین یان پڕۆتین بۆ ترشی ناوەکی بگەڕێندرێتەوە." <ref name="crick1970">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر=Francis Crick |vauthors=Crick F |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٠|سەردێڕ=Central dogma of molecular biology |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/227561a0 |journal=Nature |بەرگ=٢٢٧|issue=5258 |پەڕەکان=٥٦١–٣|bibcode=1970Natur.227..561C |doi=10.1038/227561a0 |pmid=٤٩١٣٩١٤|s2cid=4164029 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> وەشانی دووەمی دۆگمای ناوەندی باوە بەڵام نادروستە. ئەمە ئەو ڕێڕەوە سادەکراوەی ([[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ← پرۆتین)ـە کە لەلایەن [[جەیمس واتسن|جەیمس واتسۆنەوە]] لە چاپی یەکەمی کتێبی زیندەزانیی گەردیلەیی جین لە ساڵی ١٩٦٥ بڵاوکرایەوە. وەشانەکەی واتسۆن جیاوازە لەوەی [[فڕانسس کریک|کریک]] چونکە واتسۆن پرۆسەیەکی دوو هەنگاوی ([[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] / [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ← پرۆتین) وەک دۆگمای ناوەندی وەسف دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Moran |یەکەم=Laurence A. |name-list-style=vanc |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://sandwalk.blogspot.com/2007/01/central-dogma-of-molecular-biology.html |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠١٨|وێبگە=sandwalk.blogspot.com |سەردێڕ=Sandwalk: Basic Concepts: The Central Dogma of Molecular Biology}}</ref> لە کاتێکدا دۆگماکە وەک ئەوەی لە بنەڕەتدا لەلایەن کریکەوە خراوەتەڕوو تا ئەمڕۆش کارپێکراوە، <ref name="crick1970">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر=Francis Crick |vauthors=Crick F |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٠|سەردێڕ=Central dogma of molecular biology |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/227561a0 |journal=Nature |بەرگ=٢٢٧|issue=5258 |پەڕەکان=٥٦١–٣|bibcode=1970Natur.227..561C |doi=10.1038/227561a0 |pmid=٤٩١٣٩١٤|s2cid=4164029 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cobb|یەکەم=Matthew|سەردێڕ=Life's Greatest Secret: The Race to Crack the Genetic Code|بڵاوکەرەوە=Basic Books|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٦٢٦٧-٦|وتەگێڕانەوە=When Crick enuciated the central dogma, his aim was not to reframe Weismann's division of cells into the somatic line and the germ line, or to defend the modern understanding of evolution by natural selection against the idea of the inheritance of acquired characteristics. The central dogma was based on known or assumed patterns of biochemical information transfer in the cell rather than any dogmatic position. As such it was vulnerable to being invalidated by future discoveries. Nevertheless, in its fundamentals it has been shown to be correct. Real or apparent exceptions to this rule, such as retrotranscription prion disease or transgenerational epigenetic effects have not undermined its basic truth. (p. 263)}}</ref> وەشانەکەی واتسۆن وانییە. <ref name="Cobb 2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Cobb M |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=60 years ago, Francis Crick changed the logic of biology |journal=PLOS Biology |بەرگ=١٥|issue=9 |doi=10.1371/journal.pbio.2003243 |pmc=٥٦٠٢٧٣٩|pmid=٢٨٩٢٢٣٥٢|doi-access=free |article-number=e2003243}}</ref> == زانیاریی زنجیرەی زیندەیی == ئەو [[زیندەپۆلیمەر|زیندەپۆلیمەرانەی]] کە [[دی ئێن ئەی]]، [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ، و (پۆلی)[[پێپتاید|پێپتایدەکان]] ([[پرۆتین|پڕۆتینەکان]]) پێکدەهێنن، هێتێرۆپۆلیمەری هێڵین (واتە: هەر [[مۆنۆمەر|مۆنۆمەرێک]] بەلایەنی زۆرەوە بە دوو مۆنۆمەری ترەوە بەستراوەتەوە). زنجیرەی مۆنۆمەرەکانیان بە شێوەیەکی کاریگەر زانیاری کۆد دەکات. گواستنەوەی زانیاری لە گەردێکەوە بۆ گەردێکی تر گواستنەوەیەکی دروست و حەتمییە، کە تێیدا زنجیرەی زیندەپۆلیمەرێک وەک قاڵبێک (Template) بەکاردەهێنرێت بۆ دروستکردنی زیندەپۆلیمەرێکی تر بە زنجیرەیەکی کە بەتەواوی پشت بە زنجیرەی زیندەپۆلیمەرە ڕەسەنەکە دەبەستێت. کاتێک دی ئێن ئەی لەبەردەگیرێتەوە بۆ ئاڕ ئێن ئەی، تەواوکەرەکەی لەگەڵیدا جووت دەبێت. کۆدەکانی دی ئێن ئەی بە شێوەیەکی تەواوکەرانە دەگوازرێنەوە بۆ کۆدی ئاڕ ئێن ئەی. کۆدکردنی پرۆتینەکان بە کۆمەڵەی سێ‌قۆڵی دەکرێت، کە بە [[کۆدۆن]] دەناسرێن. خشتەی ستانداردی کۆدۆنەکان بۆ مرۆڤ و شیردەرەکان جێبەجێ دەبێت، بەڵام هەندێک لە شێوەکانی تری ژیان (لە نێویاندا مایتۆکۆندریای مرۆڤ <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Barrell BG, Bankier AT, Drouin J |ڕێکەوت=١٩٧٩|سەردێڕ=A different genetic code in human mitochondria |journal=Nature |بەرگ=٢٨٢|issue=5735 |پەڕەکان=١٨٩–١٩٤|bibcode=1979Natur.282..189B |doi=10.1038/282189a0 |pmid=٢٢٦٨٩٤|s2cid=4335828}} ()</ref>) وەرگێڕانی جیاواز بەکاردەهێنن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Utils/wprintgc.cgi?mode=c |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Genetic Codes |vauthors=Elzanowski A, Ostell J |بڵاوکەرەوە=National Center for Biotechnology Information (NCBI)}}</ref> == گواستنەوەی گشتی زانیارییە زنجیرە زیندەییەکان == [[پەڕگە:Crick's_1958_central_dogma.svg|ڕاست|وێنۆک|247x247پیکسڵ|هێڵکارییەکەی ساڵی ١٩٥٨ی فرانسیس کریک کە گواستنەوە جیاوازەکانی زانیاری نیشان دەدات. هێڵە تۆخەکان گواستنەوەی زنجیرەکان کە بەشێکن لە دۆگمای ناوەندی. هێڵە پچڕپچڕەکان گواستنەوەی زانیاریی ڤایرۆسی و تاقیکاری دەنوێنن.]] === دووهێندەبوونی دی ئێن ئەی === لەو ڕوانگەیەوە کە ئەگەر بڕیار بێت ماددەی بۆماوەیی بۆ نەوەی هەر خانەیەک دابین بکرێت، جا لەشە خانە بێت یان [[خانەی زاوزێ]]، دەبێت دووهێندەبوونی دی ئێن ئەی ڕووبدات، دەکرێت بگوترێت کە کۆپیکردن لە دی ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی هەنگاوی بنەڕەتییە لە گواستنەوەی زانیاریدا. کۆمەڵەیەکی ئاڵۆز لە پرۆتینەکان کە پێیان دەوترێت [[ڕیپلیسۆم]] دووهێندەبوونی زانیارییەکان لە شریتی باوانەوە بۆ شریتە تەواوکەرەکەی کچ ئەنجام دەدەن. === لەبەرگرتنەوە === [[پەڕگە:Central_Dogma_of_Molecular_Biochemistry_with_Enzymes.jpg|چەپ|وێنۆک|313x313پیکسڵ]] [[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)|لەبەرگرتنەوە]] ئەو پرۆسەیەیە کە تێیدا ئەو زانیارییانەی لە بەشێکی دی ئێن یەیدا هەن بە شێوەی پارچەیەکی تازە دروستکراو لە [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] کۆپی دەکرێن. ئەو [[ئەنزیم|ئەنزیمانەی]] کە ئاسانکاری بۆ پرۆسەکە دەکەن بریتین لە [[ئەنزیمی پەڵمەرەی ئاڕ ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز]] و [[هۆکاری لەبەرگرتنەوە|هۆکارەکانی لەبەرگرتنەوە]]. لە [[زیندەوەرە ناوک ڕاستەقینەکان|خانە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا]]، لەبەرگیراوە سەرەتاییەکە بریتییە لە [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]]. دەبێت [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]] پڕۆسێس بکرێت بۆ ئەوەی وەرگێڕان بەردەوام بێت. پڕۆسێسەکە بریتییە لە زیادکردنی کڵاوێکی 5' و کلکێکی پۆلی-ئەی بۆ زنجیرەی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]]، و بەدوایدا پرۆسەی [[بڕین و پێکەوەبەستن|بڕین و بەیەکەوەبەستن]] دێت. [[بڕین و پێکەوەبەستن|بڕین و بەیەکەوەبەستنی جێگرەوە]] لە کاتی گونجاودا ڕوودەدات، کە هەمەجۆریی ئەو پرۆتینانە زیاد دەکات کە هەر [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامبەرێکی]] تاک دەتوانێت بەرهەمی بهێنێت. بەرهەمی تەواوی پرۆسەی لەبەرگرتنەوە (کە بە بەرهەمهێنانی زنجیرەی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]] دەستی پێکرد) بریتییە لە زنجیرەیەکی پێگەیشتووی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێر]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === وەرگێڕان === [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێرە]] پێگەیشتووەکە ڕێگەی خۆی بەرەو [[ڕایبۆسۆم|ڕایبۆسۆمێک]] دەدۆزێتەوە، کە لەوێدا وەردەگێڕدرێت. لە [[زیندەوەری ناوک سەرەتایی|خانە ناوکدارە سەرەتاییەکاندا]]، کە هیچ بەشێکی ناوکییان نییە، لەوانەیە پرۆسەکانی لەبەرگرتنەوە و وەرگێڕان بەبێ جیابوونەوەیەکی ڕوون پێکەوە بەسترابن. لە خانە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا، بەزۆری شوێنی [[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)|لەبەرگرتنەوە]] (ناوکی خانە) لە شوێنی [[وەرگێڕان (زیندەزانی)|وەرگێڕان]] ([[سایتۆپلازم]]) جیاکراوەتەوە، بۆیە دەبێت [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] لە ناوکەوە بگوازرێتەوە بۆ ناو سایتۆپلازم، کە لەوێدا دەتوانێت بە ڕایبۆسۆمەکانەوە ببەسترێتەوە. ڕایبۆسۆمەکە [[کۆدۆن|کۆدۆنە سێ‌قۆڵییەکانی]] [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] دەخوێنێتەوە، کە بەزۆری بە AUG (ئەدینین-یوراسیل-گوانین)، یان کۆدۆنی دەستپێکەری میسایۆنین دەست پێدەکات لە بەشی خوارەوەی شوێنی بەستنەوەی ڕایبۆسۆم. کۆمەڵە هۆکارەکانی دەستپێکردن و هۆکارەکانی درێژبوونەوە ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوە ئەمینۆئەسایلکراوەکان (Aminoacylated transfer RNAs - tRNAs) دەهێننە ناو کۆمەڵەی [[ڕایبۆسۆم]]-[[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]]، و کۆدۆنی ناو [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێرکە]] لەگەڵ [[دژە-کۆدۆن|دژە-کۆدۆنی]] (Anti-codon) سەر [[ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوەکە]] دەگونجێنن. هەر [[ئاڕ ئێن ئەی گوێزەرەوە|ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوە]] یەک پاشماوەی ترشی ئەمینیی گونجاو هەڵدەگرێت بۆ ئەوەی بۆ زنجیرە پۆلیپێپتایدە دروستکراوەکەی زیاد بکات. کاتێک ترشە ئەمینییەکان بە زنجیرە پێپتایدە گەشەسەندووەکەوە دەبەسترێنەوە، زنجیرەکە دەست دەکات بە چەمانەوە بۆ شێوە پێکهاتەییە دروستەکەی. وەرگێڕان بە [[کۆدۆنی وەستان|کۆدۆنێکی وەستان]] کۆتایی دێت کە لەوانەیە سێ‌قۆڵییەکی UAA، UGA، یان UAG بێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] هەموو زانیارییەکانی تێدا نییە بۆ دیاریکردنی سروشتی پرۆتینە پێگەیشتووەکە. زنجیرە پۆلیپێپتایدە سەرەتاییەکەی کە لە ڕایبۆسۆمەوە ئازاد دەکرێت، بەگشتی پێویستی بە هەنگاوی زیاتر هەیە پێش ئەوەی بەرهەمە کۆتاییەکە دەربکەویت. بۆ نموونە، پرۆسەی چەمانەوەی دروست ئاڵۆزە و زۆر گرنگە. بۆ زۆربەی پرۆتینەکان پێویستی بە پرۆتینە چاودێرەکانی (Chaperone proteins) تر هەیە بۆ کۆنترۆڵکردنی شێوەی بەرهەمەکە. پاشان هەندێک لە پرۆتینەکان بەشە ناوەکییەکانی ناو زنجیرە پێپتایدەکانی خۆیان دەبڕن، و ئەو سەربەستانەی کە سنووری بۆشاییەکە دەدەن پێکەوە دەبەستن؛ لە پرۆسەی لەم جۆرەدا ئەو بەشە "فڕێدراوانە"ی ناوەوە پێیان دەوترێت ئینتین (Inteins). هەندێک پرۆتینی تر دەبێت بەسەر چەندین بەشدا دابەش ببن بەبێ پرۆسەی بڕین و پێکەوەبەستن. هەندێک لە زنجیرە پۆلیپێپتایدەکان پێویستیان بە بەستنەوەی یەکتربڕە، و هەندێکی تر دەبێت بە هۆکارە یارمەتیدەرەکانی (Cofactors) وەکو هیم (Haem یان heme)ەوە ببەسترێنەوە پێش ئەوەی ببنە کارا. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == گواستنەوە زیاتری زانیارییە زنجیرەیە زیندەییەکان == === لەبەرگرتنەوەی پێچەوانە === [[پەڕگە:Extended_Central_Dogma_with_Enzymes.jpg|چەپ|وێنۆک|550x550پیکسڵ|لێشاوە نائاساییەکانی زانیاری کە بە سەوز دیاری کراون]] لەبەرگرتنەوەی پێچەوانە بریتییە لە گواستنەوەی زانیاری لە دی ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی (پێچەوانەی لەبەرگرتنەوەی ئاسایی). ئەمە زانراوە کە لە حاڵەتی [[ڕێترۆڤایرۆس|ڕێترۆڤایرۆسەکاندا]]، وەک HIV، هەروەها لە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا، لە حاڵەتی ڕیترۆترانسپۆزۆنەکان و دروستبوونی تێلۆمێردا ڕوودەدات. ئەمە ئەو پرۆسەیەیە کە تێیدا زانیارییە بۆماوەییەکان لە ئاڕ ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی نوێ لەبەردەگیرێنەوە. ئەو خێزانە ئەنزیمانەی کە لەم پرۆسەیەدا بەشدارن پێیان دەوترێت [[لەبەرگرەوەی پێچەوانە]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === دووهێندەبوونی ئاڕ ئێن ئەی === دووهێندەبوونی ئاڕ ئێن ئەی بریتییە لە کۆپیکردنی ئاڕ ئێن ئەییەک بۆ یەکێکی تر. زۆرێک لە ڤایرۆسەکان بەم شێوەیە دووهێندە دەبن. ئەو ئەنزیمانەی کە ئاڕ ئێن ئەی کۆپی دەکەن بۆ ئاڕ ئێن ئەیی نوێ، کە پێیان دەوترێت [[ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیزی پشتبەستوو بە ئاڕ ئێن ئەی]]، هەروەها لە زۆرێک لە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا هەیە، کە تێیدا بەشدارن لە [[بێدەنگکردنی ئاڕ ئێن ئەی]]. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ahlquist P |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٢|سەردێڕ=RNA-dependent RNA polymerases, viruses, and RNA silencing |journal=Science |بەرگ=٢٩٦|issue=5571 |پەڕەکان=١٢٧٠–٣|bibcode=2002Sci...296.1270A |doi=10.1126/science.1069132 |pmid=١٢٠١٦٣٠٤|s2cid=42526536}}</ref> [[دەستکاریکردنی ئاڕ ئێن ئەی]]، کە تێیدا زنجیرەیەکی ئاڕ ئێن ئەی لەلایەن کۆمەڵێک لە پرۆتینەکان و "[[ئاڕ ئێن ئەی ڕێنماییکەر]]" دەگۆڕدرێت، هەروەها دەکرێت وەک گواستنەوەیەکی ئاڕ ئێن ئەی-بۆ-ئاڕ ئێن ئەی سەیر بکرێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == ئەو چالاکییانەی کە پەیوەندییان بە دۆگمای ناوەندییەوە نییە == دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی دەڵێت، کاتێک زانیارییە پاشیەکییەکان لە ترشی ناوەکییەوە تێپەڕین بۆ پرۆتین، ناتوانن لە پرۆتینەوە بگەڕێنەوە بۆ ترشی ناوەکی. هەندێک کەس {{Who|date=April 2025}} پێیان وایە کە ئەم چالاکییانەی خوارەوە لەگەڵ دۆگمای ناوەندیدا یەکناگرنەوە. === گۆڕانکاریی دوای وەرگێڕان === دوای ئەوەی زنجیرەی ترشە ئەمینییەکانی پرۆتین لە زنجیرەکانی ترشی ناوەکییەوە وەرگێڕدران، دەکرێت لەلایەن ئەنزیمە گونجاوەکانەوە دەستکاری بکرێن. ئەمە جۆرێکە لەوەی پرۆتین کاریگەری لەسەر زنجیرەی پرۆتین دروست بکات، نەک پرۆتین زانیاری بگوازێتەوە بۆ ترشی ناوەکی. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === دروستبوونی پێپتایدی ناڕایبۆسۆمی === هەندێک پرۆتین لەلایەن ئەنزیمە دروستکەرەکانی پێپتایدی ناڕایبۆسۆمییەوە دروست دەکرێن، کە دەکرێت کۆمەڵە پرۆتینێکی گەورە بن، هەریەکەیان تایبەتمەندە لە دروستکردنی تەنها یەک جۆر لە پێپتاید. پێپتایدە ناڕایبۆسۆمییەکان زۆرجار پێکهاتەی بازنەیی یان لقیان هەیە و دەتوانن [[ترشی ئەمینی|ترشە ئەمینییە]] نا-پرۆتینۆجینیکەکان (Non-proteinogenic amino acids) لەخۆبگرن - هەردوو ئەم هۆکارانە جیایان دەکاتەوە لەو پرۆتینانەی لەلایەن ڕایبۆسۆمەوە دروست دەکرێن. نموونەیەک لە پێپتایدە ناڕایبۆسۆمییەکان هەندێک لە دژەبکتریاییەکان. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === ئینتینەکان === ئینتین (Intein) بەشێکی "مشەخۆر"ە لە پرۆتینێک کە توانای هەیە خۆی ببڕێت لە زنجیرەی ترشە ئەمینییەکان کاتێک لە ڕایبۆسۆمەوە دەردەچن و بەشەکانی تر بە بەندی پێپتایدی بەیەکەوە ببەستێتەوە بە شێوەیەک کە "بڕبڕەپشتی" پرۆتینە سەرەکییەکە لەیەک هەڵنەوەشێت. ئەمە حاڵەتێکە کە پرۆتینێک زنجیرە سەرەتاییەکەی خۆی دەگۆڕێت لەو زنجیرەی کە لە بنەڕەتدا لەلایەن دی ئێن ئەی جینێکەوە کۆد کراوە. سەرەڕای ئەوەش، زۆربەی ئینتینەکان ئەندۆنیوکلیەیزی ئاراستەکراو (Homing endonuclease) یان دۆمەینی HEG لەخۆدەگرن، کە توانای دۆزینەوەی کۆپییەکی جینی باوانی هەیە کە زنجیرە نیوکلیۆتایدییەکەی ئینتینەکەی تێدا نییە. لە کاتی بەرکەوتن بە کۆپییە بێ ئینتینەکە، دۆمەینی HEG دەستپێکەری میکانیزمی چاککردنەوەی پچڕانی دوو-شریتیی دی ئێن ئەی دەبێت. ئەم پرۆسەیە دەبێتە هۆی ئەوەی زنجیرەی ئینتینەکە لە جینی سەرچاوە ڕەسەنەکەوە کۆپی بكرێت بۆ جینە بێ ئینتینەکە. ئەمە نموونەیەکە لەوەی کە پرۆتین بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ دەستکاریی زنجیرەی دی ئێن ئەی بکات، هەروەها بڵاوبوونەوەی زنجیرەی بۆماوەیی زیاد بکات. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === پرایۆنەکان === پرایۆنەکان پرۆتینێکن کە زنجیرەی ترشە ئەمینییە دیاریکراوەکانیان لە شێوە پێکهاتەیییە دیاریکراوەکاندان. خۆیان بڵاودەکەنەوە لە خانە خانەخوێیەکاندا لە ڕێگەی دروستکردنی گۆڕانکاریی پێکهاتەیی لە گەردەکانی تری پرۆتین کە هەمان زنجیرەی ترشە ئەمینییان هەیە، بەڵام بە پێکهاتەیەکی جیاواز کە لە ڕووی کارکردنەوە گرنگە یان زیانبەخشە بۆ زیندەوەرەکە. کاتێک پرۆتینەکە گۆڕدرا بۆ شێوە چەماوەکەی پرایۆنەکە، ئەرکەکەی دەگۆڕێت. لە بەرامبەردا، دەتوانێت زانیاری بگوازێتەوە بۆ خانە نوێیەکان و گەردە کاراکانی تری ئەو زنجیرەیە دووبارە ڕێکبخاتەوە بۆ شێوە جێگرەوەکەی پرایۆن. لە هەندێک جۆری پرایۆن لە کەڕووەکاندا، ئەم گۆڕانکارییە بەردەوام و ڕاستەوخۆیە؛ لێشاوی زانیارییەکە بەم شێوەیەیە پرۆتین ← پرۆتین. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> هەندێک لە زانایان وەک ئالاین ئی. بوسارد (Alain E. Bussard) و یوجین کونین (Eugene Koonin) پێداگرییان کردووە کە بۆماوەیی نێوەندگیرکراو بە پرایۆن (Prion-mediated inheritance) پێشێلی دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bussard AE |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=A scientific revolution? The prion anomaly may challenge the central dogma of molecular biology |journal=EMBO Reports |بەرگ=٦|issue=8 |پەڕەکان=٦٩١–٤|doi=10.1038/sj.embor.7400497 |pmc=١٣٦٩١٥٥|pmid=١٦٠٦٥٠٥٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Koonin EV |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٢|سەردێڕ=Does the central dogma still stand? |journal=Biology Direct |بەرگ=٧|پەڕە=٢٧|doi=10.1186/1745-6150-7-27 |pmc=٣٤٧٢٢٢٥|pmid=٢٢٩١٣٣٩٥|doi-access=free}}</ref> بەڵام، ڕۆزالیند ڕیدلی لە نەخۆشیزانیی گەردیلەییی پرایۆنەکان (٢٠٠١) نووسیویەتی کە "گریمانەی پرایۆن پێچەوانەی دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی نییە—کە دەڵێت ئەو زانیارییانەی بۆ دروستکردنی پرۆتینەکان پێویستن لەناو زنجیرەی نیوکلیۆتایدیی ترشی ناوەکیدا کۆد کراون—چونکە بانگەشەی ئەوە ناکات کە پرۆتینەکان دووهێندە دەبن. بەڵکو بانگەشەی ئەوە دەکات کە سەرچاوەیەکی زانیاری لەناو گەردەکانی پرۆتیندا هەیە کە بەشدارە لە ئەرکە زیندەیییەکەیاندا، و ئەم زانیارییە دەتوانرێت بگوازرێتەوە بۆ گەردەکانی تر." <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ridley|یەکەم=Rosalind|ناونیشان=https://archive.org/details/molecularpatholo00bake_152|سەردێڕ=Molecular Pathology of the Prions|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Humana Press|ژپنک=٠-٨٩٦٠٣-٩٢٤-٢|editor-last=Baker|editor-first=Harry F.|زنجیرە=Methods in Molecular Medicine|پەڕەکان=[https://archive.org/details/molecularpatholo٠٠bake_١٥٢/page/n١ ١]–١٦|chapter=What Would Thomas Henry Huxley Have Made of Prion Diseases?|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}</ref> == بەکارهێنانی زاراوەی ''دۆگما'' == لە ژیاننامەی خۆیدا، چ بەدواداچوونێکی شێتانە (What Mad Pursuit)، کریک سەبارەت بە هەڵبژاردنی وشەی [[دۆگما]] و هەندێک لەو کێشانەی کە بۆی دروست کردووە نووسیویەتی:<blockquote>"من ئەم بیرۆکەیەم ناونا دۆگمای ناوەندی، گومان دەکەم لەبەر دوو هۆکار بێت. من پێشتر وشە ڕوونەکەی گریمانەم (hypothesis) لە گریمانەی زنجیرەی (sequence hypothesis)دا بەکارهێنابوو، و سەرەڕای ئەوەش دەمویست پێشنیاری ئەوە بکەم کە ئەم گریمانە نوێیە ناوەندیتر و بەهێزترە. ... وەک دواتر دەرکەوت، بەکارهێنانی وشەی دۆگما نزیکەی کێشەی زیاتری دروستکرد لەوەی کە شایەنی بێت. چەندین ساڵ دواتر ژاک مۆنۆ (Jacques Monod) پێی ڕاگەیاندم کە پێناچێت تێگەیشتبم لە بەکارهێنانی دروستی وشەی دۆگما، کە بریتییە لە بیروباوەڕێک کە ناتوانرێت گومانی لێ بکرێت. من بە شێوەیەکی ناڕوون ئەمەم درک پێکردبوو بەڵام لەبەر ئەوەی پێم وابوو کە هەموو بیروباوەڕە ئایینییەکان بێ بنەمان، من وشەکەم بەو شێوەیە بەکارهێنا کە خۆم بیرم لێ دەکردەوە، نەک بەو شێوەیەی کە زۆربەی جیهان بەکاریدەهێنێت، و بە سادەیی جێبەجێم کرد لەسەر گریمانەیەکی گەورە کە، هەرچەندە باوەڕپێکراو بوو، پاڵپشتییەکی تاقیکاریی ڕاستەوخۆی کەمی هەبوو."</blockquote>بە هەمان شێوە، هۆراس فریلاند جادسۆن (Horace Freeland Judson) لە کتێبی ڕۆژی هەشتەمی دروستبوون (The Eighth Day of Creation)دا تۆماری دەکات: <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Judson|یەکەم=Horace Freeland|سەردێڕ=The Eighth Day of Creation: Makers of the Revolution in Biology|بڵاوکەرەوە=Cold Spring Harbor Laboratory Press|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٩٦٩-٤٧٧-٧|edition=25th anniversary|شوێن=Cold Spring Harbor, NY|chapter=Chapter 6: ''My mind was, that a dogma was an idea for which there was ''no reasonable evidence''. You see?!''}}</ref><blockquote>"بیرکردنەوەی من وا بوو، کە دۆگما بیرۆکەیەکە کە هیچ بەڵگەیەکی مەعقولی بۆ نییە. دەبینیت؟!" و کریک هەناسەیەکی دڵخۆشی کێشا. "من تەنها نەمدەزانی دۆگما مانای چییە. و دەکرا بە هەمان شێوە پێی بڵێم 'گریمانەی ناوەندی،' یان — دەزانیت. کە ئەمە ئەو شتە بوو کە دەمویست بیڵێم. دۆگما تەنها دەستەواژەیەکی سەرنجڕاکێش بوو."</blockquote> == بەراوردکردن لەگەڵ بەربەستی وایسمان == [[پەڕگە:Weismann's_Germ_Plasm.svg|وێنۆک|لە بیردۆزی پلازمای زاوزێی (Germ plasm theory) ئۆگەست وایسماندا، ماددە بۆماوەییەکە، پلازمای زاوزێ، لە ناو ڕژێنەکانی زاوزێدا (Gonads) قەتیس بووە. [[لەشە خانە]] لە هەر [[ئاولەمەناسی|نەوەیەکدا لە پلازمای زاوزێوە نوێ دەبنەوە]]. هەر شتێک بەسەر ئەو خانانەدا بێت کاریگەریی لەسەر نەوەی داهاتوو نابێت.]] بەربەستی وایسمان (Weismann barrier)، کە لەلایەن ئۆگەست وایسمانەوە لە ساڵی ١٨٩٢ پێشنیار کرا، جیاوازی دەکات لە نێوان هێڵە "نەمرەکانی" خانەی زاوزێ (پلازمای زاوزێ) کە گەمیتەکان (Gametes) بەرهەم دەهێنن، و [[لەشە خانە]] کە "فڕێدەدرێن". زانیارییە بۆماوەییەکان تەنها لە خانەکانی هێڵی زاوزێوە دەگوازرێنەوە بۆ خانە جەستەییەکان (واتە، بازدانە جەستەییەکان بۆماوەیی نین و ناگوازرێنەوە). ئەمە، پێش دۆزینەوەی ڕۆڵ یان پێکهاتەی دی ئێن ئەی، پێشبینی دۆگمای ناوەندی ناکات، بەڵام پێشبینی بۆچوونی ژیان-لە-سەنتەری-جین (Gene-centric view of life)ەکەی دەکات، هەرچەندە بە دەستەواژەی نا-گەردیلەیی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=De Tiège A, Tanghe K, Braeckman J, Van de Peer Y |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=From DNA- to NA-centrism and the conditions for gene-centrism revisited |journal=Biology & Philosophy |بەرگ=٢٩|issue=1 |پەڕەکان=٥٥–٦٩|doi=10.1007/s10539-013-9393-z |s2cid=85866639}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Turner|یەکەم=J. Scott|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=naQm1_Lutq4C&pg=PA192|سەردێڕ=Biology's Second Law: Homeostasis, Purpose, and Desire|ئیش=Beyond Mechanism: Putting Life Back Into Biology|بڵاوکەرەوە=Rowman and Littlefield|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٩١-٧٤٣٦-٤|editor-last=Henning|editor-first=Brian G.|پەڕە=١٩٢|وتەگێڕانەوە=Where Weismann would say that it is impossible for changes acquired during an organism's lifetime to feed back onto transmissible traits in the germ line, the CDMB now added that it was impossible for information encoded in proteins to feed back and affect genetic information in any form whatsoever, which was essentially a molecular recasting of the Weismann barrier.|editor-last2=Scarfe|editor-first2=Adam Christian}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|32em}} == خوێندنەوەی زیاتر ==  {{refbegin|32em}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Bussard AE |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=A scientific revolution? The prion anomaly may challenge the central dogma of molecular biology |journal=EMBO Reports |بەرگ=٦|issue=8 |پەڕەکان=٦٩١–٤|doi=10.1038/sj.embor.7400497 |pmc=١٣٦٩١٥٥|pmid=١٦٠٦٥٠٥٧}} * Baker, Harry F. (2001). ''Molecular Pathology of the Prions (Methods in Molecular Medicine)''. Humana Press. {{ISBN|0-89603-924-2}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Li JJ, Biggin MD |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Gene expression. Statistics requantitates the central dogma |journal=Science |بەرگ=٣٤٧|issue=6226 |پەڕەکان=١٠٦٦–٧|bibcode=2015Sci...347.1066L |doi=10.1126/science.aaa8332 |pmid=٢٥٧٤٥١٤٦|doi-access=free}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Piras V, Tomita M, Selvarajoo K |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Is central dogma a global property of cellular information flow? |journal=Frontiers in Physiology |بەرگ=٣|پەڕە=٤٣٩|doi=10.3389/fphys.2012.00439 |pmc=٣٥٠٥٠٠٨|pmid=٢٣١٨٩٠٦٠|doi-access=free}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Robinson VL |ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Rethinking the central dogma: noncoding RNAs are biologically relevant |journal=Urologic Oncology |بەرگ=٢٧|issue=3 |پەڕەکان=٣٠٤–٦|doi=10.1016/j.urolonc.2008.11.004 |pmid=١٩٤١٤١١٨}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == * [http://www.nature.com/scitable/ebooks/cntNm-16553173 '''The Elaboration of the Central Dogma'''] – ''Scitable: By Nature education'' * [http://naturedocumentaries.org/2149/central-dogma-biology-2008/ Animation of Central Dogma from RIKEN] - NatureDocumentaries.org * [http://sandwalk.blogspot.co.nz/2007/01/central-dogma-of-molecular-biology.html Discussion on challenges to the "Central Dogma of Molecular Biology"] * [https://scienceonthesquares.blogspot.com/2012/09/a-primer-for-molecular-biology.html Explanation of the central dogma using a musical analogy] * [http://embryo.asu.edu/pages/francis-harry-compton-crick-1916-2004 "Francis Harry Compton Crick (1916–2004)" by A. Andrei at the Embryo Project Encyclopedia] {{پۆلی کۆمنز|Central dogma of molecular biology}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|گەردوون}} [[پۆل:ژینناسیی گەردی]] cvnwf9541yqutvndftd9hfd1nmnp9bh 1598728 1598708 2026-07-05T20:00:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1598728 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} '''دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی''' مامەڵە لەگەڵ لێشاوی زانیارییە بۆماوەییەکان لەناو سیستەمێکی زیندەییدا دەکات. زۆرجار بەم شێوەیە دەردەبڕدرێت "[[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] دروست دەکات، و [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەیش]] ← [[پرۆتین]] دروست دەکات" <ref name="Leavitt">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Leavitt |یەکەم=Sarah A. |name-list-style=vanc |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٠|ناونیشان=http://history.nih.gov/exhibits/nirenberg/glossary.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150317004800/http://history.nih.gov/exhibits/nirenberg/glossary.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Deciphering the Genetic Code: Marshall Nirenberg |بڵاوکەرەوە=Office of NIH History}}</ref>، هەرچەندە ئەمە مانا ڕەسەنەکەی نییە. بۆ یەکەمجار لەلایەن فرانسیس کریک (Francis Crick)ەوە لە ساڵی ١٩٥٧دا خرایە ڕوو، <ref name="Cobb 2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Cobb M |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=60 years ago, Francis Crick changed the logic of biology |journal=PLOS Biology |بەرگ=١٥|issue=9 |doi=10.1371/journal.pbio.2003243 |pmc=٥٦٠٢٧٣٩|pmid=٢٨٩٢٢٣٥٢|doi-access=free |article-number=e2003243}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://libgallery.cshl.edu/items/show/52220 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=libgallery.cshl.edu |زمان=en-US |سەردێڕ=CSHL Archives Repository {{!}} On Protein Synthesis}}</ref> پاشان لە ساڵی ١٩٥٨ بڵاوکرایەوە: <ref name="crick1956">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Symposia of the Society for Experimental Biology, Number XII: The Biological Replication of Macromolecules|vauthors=Crick FH|ڕێکەوت=١٩٥٨|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|editor=F. K. Sanders|پەڕەکان=١٣٨–١٦٣|chapter=On Protein Synthesis|بەستەری نووسەر=Francis Crick}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Crick |یەکەم=Francis. H. C. |ڕێکەوت=١٩٥٨|سەردێڕ=On protein synthesis |ناونیشان=https://wellcomelibrary.org/item/b1817789x |journal=Symposia of the Society for Experimental Biology |بڵاوکەرەوە=Symposia on the society for Experimental biology number XII: The Biological Replication of Macromolecules |بەرگ=١٢|لە=p. 153 |pmid=١٣٥٨٠٨٦٧}}</ref> {{blockquote|text=دۆگمای ناوەندی. ئەمە دەڵێت کاتێک "زانیاری" گۆڕا بۆ پرۆتین، ناتوانێت دووبارە بیگەڕێنیتەوە. بە وردتر، گواستنەوەی زانیاری لە ترشی ناوەکییەوە بۆ ترشی ناوەکی، یان لە ترشی ناوەکییەوە بۆ پرۆتین دەکرێ ببێت، بەڵام گواستنەوە لە پرۆتینەوە بۆ پرۆتین، یان لە پرۆتینەوە بۆ ترشی ناوەکی مەحاڵە. زانیاری لێرەدا بە واتای ڕیزکردنی وردی زنجیرە (Sequence) دێت، چ بۆ نیوکلیۆتاید لە ترشی ناوەکیدا یان بۆ پاشماوەکانی ترشی ئەمینی لە پرۆتیندا.}} لە توێژینەوەیەکی گۆڤاری [[سروشت (گۆڤار)|نەیچەر]] (سرووشت)دا لە ساڵی ١٩٧٠ دووبارە خستییە ڕوو: "دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی مامەڵە لەگەڵ گواستنەوەی وردی [[پاشماوە (کیمیا)|پاشماوە]]-بە-پاشماوەی [[زنجیرەکردنی دی ئێن ئەی|زانیارییە زنجیرەیەکان]] دەکات. دەڵێت کە زانیاریی لەم جۆرە ناتوانرێت لە پرۆتینەوە بۆ پرۆتین یان پڕۆتین بۆ ترشی ناوەکی بگەڕێندرێتەوە." <ref name="crick1970">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر=Francis Crick |vauthors=Crick F |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٠|سەردێڕ=Central dogma of molecular biology |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/227561a0 |journal=Nature |بەرگ=٢٢٧|issue=5258 |پەڕەکان=٥٦١–٣|bibcode=1970Natur.227..561C |doi=10.1038/227561a0 |pmid=٤٩١٣٩١٤|s2cid=4164029 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> وەشانی دووەمی دۆگمای ناوەندی باوە بەڵام نادروستە. ئەمە ئەو ڕێڕەوە سادەکراوەی ([[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ← پرۆتین)ـە کە لەلایەن [[جەیمس واتسن|جەیمس واتسۆنەوە]] لە چاپی یەکەمی کتێبی زیندەزانیی گەردیلەیی جین لە ساڵی ١٩٦٥ بڵاوکرایەوە. وەشانەکەی واتسۆن جیاوازە لەوەی [[فڕانسس کریک|کریک]] چونکە واتسۆن پرۆسەیەکی دوو هەنگاوی ([[دی ئێن ئەی]] ← [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] / [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ← پرۆتین) وەک دۆگمای ناوەندی وەسف دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Moran |یەکەم=Laurence A. |name-list-style=vanc |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://sandwalk.blogspot.com/2007/01/central-dogma-of-molecular-biology.html |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠١٨|وێبگە=sandwalk.blogspot.com |سەردێڕ=Sandwalk: Basic Concepts: The Central Dogma of Molecular Biology}}</ref> لە کاتێکدا دۆگماکە وەک ئەوەی لە بنەڕەتدا لەلایەن کریکەوە خراوەتەڕوو تا ئەمڕۆش کارپێکراوە، <ref name="crick1970">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|بەستەری نووسەر=Francis Crick |vauthors=Crick F |ڕێکەوت=ئابی ١٩٧٠|سەردێڕ=Central dogma of molecular biology |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/227561a0 |journal=Nature |بەرگ=٢٢٧|issue=5258 |پەڕەکان=٥٦١–٣|bibcode=1970Natur.227..561C |doi=10.1038/227561a0 |pmid=٤٩١٣٩١٤|s2cid=4164029 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cobb|یەکەم=Matthew|سەردێڕ=Life's Greatest Secret: The Race to Crack the Genetic Code|بڵاوکەرەوە=Basic Books|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٦٢٦٧-٦|وتەگێڕانەوە=When Crick enuciated the central dogma, his aim was not to reframe Weismann's division of cells into the somatic line and the germ line, or to defend the modern understanding of evolution by natural selection against the idea of the inheritance of acquired characteristics. The central dogma was based on known or assumed patterns of biochemical information transfer in the cell rather than any dogmatic position. As such it was vulnerable to being invalidated by future discoveries. Nevertheless, in its fundamentals it has been shown to be correct. Real or apparent exceptions to this rule, such as retrotranscription prion disease or transgenerational epigenetic effects have not undermined its basic truth. (p. 263)}}</ref> وەشانەکەی واتسۆن وانییە. <ref name="Cobb 2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Cobb M |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=60 years ago, Francis Crick changed the logic of biology |journal=PLOS Biology |بەرگ=١٥|issue=9 |doi=10.1371/journal.pbio.2003243 |pmc=٥٦٠٢٧٣٩|pmid=٢٨٩٢٢٣٥٢|doi-access=free |article-number=e2003243}}</ref> == زانیاریی زنجیرەی زیندەیی == ئەو [[زیندەپۆلیمەر|زیندەپۆلیمەرانەی]] کە [[دی ئێن ئەی]]، [[ئار ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی]] ، و (پۆلی)[[پێپتاید|پێپتایدەکان]] ([[پرۆتین|پڕۆتینەکان]]) پێکدەهێنن، هێتێرۆپۆلیمەری هێڵین (واتە: هەر [[مۆنۆمەر|مۆنۆمەرێک]] بەلایەنی زۆرەوە بە دوو مۆنۆمەری ترەوە بەستراوەتەوە). زنجیرەی مۆنۆمەرەکانیان بە شێوەیەکی کاریگەر زانیاری کۆد دەکات. گواستنەوەی زانیاری لە گەردێکەوە بۆ گەردێکی تر گواستنەوەیەکی دروست و حەتمییە، کە تێیدا زنجیرەی زیندەپۆلیمەرێک وەک قاڵبێک (Template) بەکاردەهێنرێت بۆ دروستکردنی زیندەپۆلیمەرێکی تر بە زنجیرەیەکی کە بەتەواوی پشت بە زنجیرەی زیندەپۆلیمەرە ڕەسەنەکە دەبەستێت. کاتێک دی ئێن ئەی لەبەردەگیرێتەوە بۆ ئاڕ ئێن ئەی، تەواوکەرەکەی لەگەڵیدا جووت دەبێت. کۆدەکانی دی ئێن ئەی بە شێوەیەکی تەواوکەرانە دەگوازرێنەوە بۆ کۆدی ئاڕ ئێن ئەی. کۆدکردنی پرۆتینەکان بە کۆمەڵەی سێ‌قۆڵی دەکرێت، کە بە [[کۆدۆن]] دەناسرێن. خشتەی ستانداردی کۆدۆنەکان بۆ مرۆڤ و شیردەرەکان جێبەجێ دەبێت، بەڵام هەندێک لە شێوەکانی تری ژیان (لە نێویاندا مایتۆکۆندریای مرۆڤ <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Barrell BG, Bankier AT, Drouin J |ڕێکەوت=١٩٧٩|سەردێڕ=A different genetic code in human mitochondria |journal=Nature |بەرگ=٢٨٢|issue=5735 |پەڕەکان=١٨٩–١٩٤|bibcode=1979Natur.282..189B |doi=10.1038/282189a0 |pmid=٢٢٦٨٩٤|s2cid=4335828}} ()</ref>) وەرگێڕانی جیاواز بەکاردەهێنن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Utils/wprintgc.cgi?mode=c |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Genetic Codes |vauthors=Elzanowski A, Ostell J |بڵاوکەرەوە=National Center for Biotechnology Information (NCBI)}}</ref> == گواستنەوەی گشتی زانیارییە زنجیرە زیندەییەکان == [[پەڕگە:Crick's_1958_central_dogma.svg|ڕاست|وێنۆک|247x247پیکسڵ|هێڵکارییەکەی ساڵی ١٩٥٨ی فرانسیس کریک کە گواستنەوە جیاوازەکانی زانیاری نیشان دەدات. هێڵە تۆخەکان گواستنەوەی زنجیرەکان کە بەشێکن لە دۆگمای ناوەندی. هێڵە پچڕپچڕەکان گواستنەوەی زانیاریی ڤایرۆسی و تاقیکاری دەنوێنن.]] === دووهێندەبوونی دی ئێن ئەی === لەو ڕوانگەیەوە کە ئەگەر بڕیار بێت ماددەی بۆماوەیی بۆ نەوەی هەر خانەیەک دابین بکرێت، جا لەشە خانە بێت یان [[خانەی زاوزێ]]، دەبێت دووهێندەبوونی دی ئێن ئەی ڕووبدات، دەکرێت بگوترێت کە کۆپیکردن لە دی ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی هەنگاوی بنەڕەتییە لە گواستنەوەی زانیاریدا. کۆمەڵەیەکی ئاڵۆز لە پرۆتینەکان کە پێیان دەوترێت [[ڕیپلیسۆم]] دووهێندەبوونی زانیارییەکان لە شریتی باوانەوە بۆ شریتە تەواوکەرەکەی کچ ئەنجام دەدەن. === لەبەرگرتنەوە === [[پەڕگە:Central_Dogma_of_Molecular_Biochemistry_with_Enzymes.jpg|چەپ|وێنۆک|313x313پیکسڵ]] [[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)|لەبەرگرتنەوە]] ئەو پرۆسەیەیە کە تێیدا ئەو زانیارییانەی لە بەشێکی دی ئێن یەیدا هەن بە شێوەی پارچەیەکی تازە دروستکراو لە [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] کۆپی دەکرێن. ئەو [[ئەنزیم|ئەنزیمانەی]] کە ئاسانکاری بۆ پرۆسەکە دەکەن بریتین لە [[ئەنزیمی پەڵمەرەی ئاڕ ئێن ئەی|ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز]] و [[هۆکاری لەبەرگرتنەوە|هۆکارەکانی لەبەرگرتنەوە]]. لە [[زیندەوەرە ناوک ڕاستەقینەکان|خانە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا]]، لەبەرگیراوە سەرەتاییەکە بریتییە لە [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]]. دەبێت [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]] پڕۆسێس بکرێت بۆ ئەوەی وەرگێڕان بەردەوام بێت. پڕۆسێسەکە بریتییە لە زیادکردنی کڵاوێکی 5' و کلکێکی پۆلی-ئەی بۆ زنجیرەی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]]، و بەدوایدا پرۆسەی [[بڕین و پێکەوەبەستن|بڕین و بەیەکەوەبەستن]] دێت. [[بڕین و پێکەوەبەستن|بڕین و بەیەکەوەبەستنی جێگرەوە]] لە کاتی گونجاودا ڕوودەدات، کە هەمەجۆریی ئەو پرۆتینانە زیاد دەکات کە هەر [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامبەرێکی]] تاک دەتوانێت بەرهەمی بهێنێت. بەرهەمی تەواوی پرۆسەی لەبەرگرتنەوە (کە بە بەرهەمهێنانی زنجیرەی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێری سەرەتای]] دەستی پێکرد) بریتییە لە زنجیرەیەکی پێگەیشتووی [[وەرگێڕانی سەرەتایی|ئاڕ ئێن ئەی-پەیامنێر]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === وەرگێڕان === [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێرە]] پێگەیشتووەکە ڕێگەی خۆی بەرەو [[ڕایبۆسۆم|ڕایبۆسۆمێک]] دەدۆزێتەوە، کە لەوێدا وەردەگێڕدرێت. لە [[زیندەوەری ناوک سەرەتایی|خانە ناوکدارە سەرەتاییەکاندا]]، کە هیچ بەشێکی ناوکییان نییە، لەوانەیە پرۆسەکانی لەبەرگرتنەوە و وەرگێڕان بەبێ جیابوونەوەیەکی ڕوون پێکەوە بەسترابن. لە خانە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا، بەزۆری شوێنی [[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)|لەبەرگرتنەوە]] (ناوکی خانە) لە شوێنی [[وەرگێڕان (زیندەزانی)|وەرگێڕان]] ([[سایتۆپلازم]]) جیاکراوەتەوە، بۆیە دەبێت [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] لە ناوکەوە بگوازرێتەوە بۆ ناو سایتۆپلازم، کە لەوێدا دەتوانێت بە ڕایبۆسۆمەکانەوە ببەسترێتەوە. ڕایبۆسۆمەکە [[کۆدۆن|کۆدۆنە سێ‌قۆڵییەکانی]] [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] دەخوێنێتەوە، کە بەزۆری بە AUG (ئەدینین-یوراسیل-گوانین)، یان کۆدۆنی دەستپێکەری میسایۆنین دەست پێدەکات لە بەشی خوارەوەی شوێنی بەستنەوەی ڕایبۆسۆم. کۆمەڵە هۆکارەکانی دەستپێکردن و هۆکارەکانی درێژبوونەوە ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوە ئەمینۆئەسایلکراوەکان (Aminoacylated transfer RNAs - tRNAs) دەهێننە ناو کۆمەڵەی [[ڕایبۆسۆم]]-[[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]]، و کۆدۆنی ناو [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێرکە]] لەگەڵ [[دژە-کۆدۆن|دژە-کۆدۆنی]] (Anti-codon) سەر [[ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوەکە]] دەگونجێنن. هەر [[ئاڕ ئێن ئەی گوێزەرەوە|ئاڕ ئێن ئەیە گوازەرەوە]] یەک پاشماوەی ترشی ئەمینیی گونجاو هەڵدەگرێت بۆ ئەوەی بۆ زنجیرە پۆلیپێپتایدە دروستکراوەکەی زیاد بکات. کاتێک ترشە ئەمینییەکان بە زنجیرە پێپتایدە گەشەسەندووەکەوە دەبەسترێنەوە، زنجیرەکە دەست دەکات بە چەمانەوە بۆ شێوە پێکهاتەییە دروستەکەی. وەرگێڕان بە [[کۆدۆنی وەستان|کۆدۆنێکی وەستان]] کۆتایی دێت کە لەوانەیە سێ‌قۆڵییەکی UAA، UGA، یان UAG بێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر|ئاڕ ئێن ئەی پەیامنێر]] هەموو زانیارییەکانی تێدا نییە بۆ دیاریکردنی سروشتی پرۆتینە پێگەیشتووەکە. زنجیرە پۆلیپێپتایدە سەرەتاییەکەی کە لە ڕایبۆسۆمەوە ئازاد دەکرێت، بەگشتی پێویستی بە هەنگاوی زیاتر هەیە پێش ئەوەی بەرهەمە کۆتاییەکە دەربکەویت. بۆ نموونە، پرۆسەی چەمانەوەی دروست ئاڵۆزە و زۆر گرنگە. بۆ زۆربەی پرۆتینەکان پێویستی بە پرۆتینە چاودێرەکانی (Chaperone proteins) تر هەیە بۆ کۆنترۆڵکردنی شێوەی بەرهەمەکە. پاشان هەندێک لە پرۆتینەکان بەشە ناوەکییەکانی ناو زنجیرە پێپتایدەکانی خۆیان دەبڕن، و ئەو سەربەستانەی کە سنووری بۆشاییەکە دەدەن پێکەوە دەبەستن؛ لە پرۆسەی لەم جۆرەدا ئەو بەشە "فڕێدراوانە"ی ناوەوە پێیان دەوترێت ئینتین (Inteins). هەندێک پرۆتینی تر دەبێت بەسەر چەندین بەشدا دابەش ببن بەبێ پرۆسەی بڕین و پێکەوەبەستن. هەندێک لە زنجیرە پۆلیپێپتایدەکان پێویستیان بە بەستنەوەی یەکتربڕە، و هەندێکی تر دەبێت بە هۆکارە یارمەتیدەرەکانی (Cofactors) وەکو هیم (Haem یان heme)ەوە ببەسترێنەوە پێش ئەوەی ببنە کارا. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == گواستنەوە زیاتری زانیارییە زنجیرەیە زیندەییەکان == === لەبەرگرتنەوەی پێچەوانە === [[پەڕگە:Extended_Central_Dogma_with_Enzymes.jpg|چەپ|وێنۆک|550x550پیکسڵ|لێشاوە نائاساییەکانی زانیاری کە بە سەوز دیاری کراون]] لەبەرگرتنەوەی پێچەوانە بریتییە لە گواستنەوەی زانیاری لە دی ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی (پێچەوانەی لەبەرگرتنەوەی ئاسایی). ئەمە زانراوە کە لە حاڵەتی [[ڕێترۆڤایرۆس|ڕێترۆڤایرۆسەکاندا]]، وەک HIV، هەروەها لە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا، لە حاڵەتی ڕیترۆترانسپۆزۆنەکان و دروستبوونی تێلۆمێردا ڕوودەدات. ئەمە ئەو پرۆسەیەیە کە تێیدا زانیارییە بۆماوەییەکان لە ئاڕ ئێن ئەیەوە بۆ دی ئێن ئەی نوێ لەبەردەگیرێنەوە. ئەو خێزانە ئەنزیمانەی کە لەم پرۆسەیەدا بەشدارن پێیان دەوترێت [[لەبەرگرەوەی پێچەوانە]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === دووهێندەبوونی ئاڕ ئێن ئەی === دووهێندەبوونی ئاڕ ئێن ئەی بریتییە لە کۆپیکردنی ئاڕ ئێن ئەییەک بۆ یەکێکی تر. زۆرێک لە ڤایرۆسەکان بەم شێوەیە دووهێندە دەبن. ئەو ئەنزیمانەی کە ئاڕ ئێن ئەی کۆپی دەکەن بۆ ئاڕ ئێن ئەیی نوێ، کە پێیان دەوترێت [[ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیزی پشتبەستوو بە ئاڕ ئێن ئەی]]، هەروەها لە زۆرێک لە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا هەیە، کە تێیدا بەشدارن لە [[بێدەنگکردنی ئاڕ ئێن ئەی]]. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ahlquist P |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٢|سەردێڕ=RNA-dependent RNA polymerases, viruses, and RNA silencing |journal=Science |بەرگ=٢٩٦|issue=5571 |پەڕەکان=١٢٧٠–٣|bibcode=2002Sci...296.1270A |doi=10.1126/science.1069132 |pmid=١٢٠١٦٣٠٤|s2cid=42526536}}</ref> [[دەستکاریکردنی ئاڕ ئێن ئەی]]، کە تێیدا زنجیرەیەکی ئاڕ ئێن ئەی لەلایەن کۆمەڵێک لە پرۆتینەکان و "[[ئاڕ ئێن ئەی ڕێنماییکەر]]" دەگۆڕدرێت، هەروەها دەکرێت وەک گواستنەوەیەکی ئاڕ ئێن ئەی-بۆ-ئاڕ ئێن ئەی سەیر بکرێت. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == ئەو چالاکییانەی کە پەیوەندییان بە دۆگمای ناوەندییەوە نییە == دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی دەڵێت، کاتێک زانیارییە پاشیەکییەکان لە ترشی ناوەکییەوە تێپەڕین بۆ پرۆتین، ناتوانن لە پرۆتینەوە بگەڕێنەوە بۆ ترشی ناوەکی. هەندێک کەس {{Who|date=April 2025}} پێیان وایە کە ئەم چالاکییانەی خوارەوە لەگەڵ دۆگمای ناوەندیدا یەکناگرنەوە. === گۆڕانکاریی دوای وەرگێڕان === دوای ئەوەی زنجیرەی ترشە ئەمینییەکانی پرۆتین لە زنجیرەکانی ترشی ناوەکییەوە وەرگێڕدران، دەکرێت لەلایەن ئەنزیمە گونجاوەکانەوە دەستکاری بکرێن. ئەمە جۆرێکە لەوەی پرۆتین کاریگەری لەسەر زنجیرەی پرۆتین دروست بکات، نەک پرۆتین زانیاری بگوازێتەوە بۆ ترشی ناوەکی. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === دروستبوونی پێپتایدی ناڕایبۆسۆمی === هەندێک پرۆتین لەلایەن ئەنزیمە دروستکەرەکانی پێپتایدی ناڕایبۆسۆمییەوە دروست دەکرێن، کە دەکرێت کۆمەڵە پرۆتینێکی گەورە بن، هەریەکەیان تایبەتمەندە لە دروستکردنی تەنها یەک جۆر لە پێپتاید. پێپتایدە ناڕایبۆسۆمییەکان زۆرجار پێکهاتەی بازنەیی یان لقیان هەیە و دەتوانن [[ترشی ئەمینی|ترشە ئەمینییە]] نا-پرۆتینۆجینیکەکان (Non-proteinogenic amino acids) لەخۆبگرن - هەردوو ئەم هۆکارانە جیایان دەکاتەوە لەو پرۆتینانەی لەلایەن ڕایبۆسۆمەوە دروست دەکرێن. نموونەیەک لە پێپتایدە ناڕایبۆسۆمییەکان هەندێک لە دژەبکتریاییەکان. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === ئینتینەکان === ئینتین (Intein) بەشێکی "مشەخۆر"ە لە پرۆتینێک کە توانای هەیە خۆی ببڕێت لە زنجیرەی ترشە ئەمینییەکان کاتێک لە ڕایبۆسۆمەوە دەردەچن و بەشەکانی تر بە بەندی پێپتایدی بەیەکەوە ببەستێتەوە بە شێوەیەک کە "بڕبڕەپشتی" پرۆتینە سەرەکییەکە لەیەک هەڵنەوەشێت. ئەمە حاڵەتێکە کە پرۆتینێک زنجیرە سەرەتاییەکەی خۆی دەگۆڕێت لەو زنجیرەی کە لە بنەڕەتدا لەلایەن دی ئێن ئەی جینێکەوە کۆد کراوە. سەرەڕای ئەوەش، زۆربەی ئینتینەکان ئەندۆنیوکلیەیزی ئاراستەکراو (Homing endonuclease) یان دۆمەینی HEG لەخۆدەگرن، کە توانای دۆزینەوەی کۆپییەکی جینی باوانی هەیە کە زنجیرە نیوکلیۆتایدییەکەی ئینتینەکەی تێدا نییە. لە کاتی بەرکەوتن بە کۆپییە بێ ئینتینەکە، دۆمەینی HEG دەستپێکەری میکانیزمی چاککردنەوەی پچڕانی دوو-شریتیی دی ئێن ئەی دەبێت. ئەم پرۆسەیە دەبێتە هۆی ئەوەی زنجیرەی ئینتینەکە لە جینی سەرچاوە ڕەسەنەکەوە کۆپی بكرێت بۆ جینە بێ ئینتینەکە. ئەمە نموونەیەکە لەوەی کە پرۆتین بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ دەستکاریی زنجیرەی دی ئێن ئەی بکات، هەروەها بڵاوبوونەوەی زنجیرەی بۆماوەیی زیاد بکات. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === پرایۆنەکان === پرایۆنەکان پرۆتینێکن کە زنجیرەی ترشە ئەمینییە دیاریکراوەکانیان لە شێوە پێکهاتەیییە دیاریکراوەکاندان. خۆیان بڵاودەکەنەوە لە خانە خانەخوێیەکاندا لە ڕێگەی دروستکردنی گۆڕانکاریی پێکهاتەیی لە گەردەکانی تری پرۆتین کە هەمان زنجیرەی ترشە ئەمینییان هەیە، بەڵام بە پێکهاتەیەکی جیاواز کە لە ڕووی کارکردنەوە گرنگە یان زیانبەخشە بۆ زیندەوەرەکە. کاتێک پرۆتینەکە گۆڕدرا بۆ شێوە چەماوەکەی پرایۆنەکە، ئەرکەکەی دەگۆڕێت. لە بەرامبەردا، دەتوانێت زانیاری بگوازێتەوە بۆ خانە نوێیەکان و گەردە کاراکانی تری ئەو زنجیرەیە دووبارە ڕێکبخاتەوە بۆ شێوە جێگرەوەکەی پرایۆن. لە هەندێک جۆری پرایۆن لە کەڕووەکاندا، ئەم گۆڕانکارییە بەردەوام و ڕاستەوخۆیە؛ لێشاوی زانیارییەکە بەم شێوەیەیە پرۆتین ← پرۆتین. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> هەندێک لە زانایان وەک ئالاین ئی. بوسارد (Alain E. Bussard) و یوجین کونین (Eugene Koonin) پێداگرییان کردووە کە بۆماوەیی نێوەندگیرکراو بە پرایۆن (Prion-mediated inheritance) پێشێلی دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bussard AE |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=A scientific revolution? The prion anomaly may challenge the central dogma of molecular biology |journal=EMBO Reports |بەرگ=٦|issue=8 |پەڕەکان=٦٩١–٤|doi=10.1038/sj.embor.7400497 |pmc=١٣٦٩١٥٥|pmid=١٦٠٦٥٠٥٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Koonin EV |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٢|سەردێڕ=Does the central dogma still stand? |journal=Biology Direct |بەرگ=٧|پەڕە=٢٧|doi=10.1186/1745-6150-7-27 |pmc=٣٤٧٢٢٢٥|pmid=٢٢٩١٣٣٩٥|doi-access=free}}</ref> بەڵام، ڕۆزالیند ڕیدلی لە نەخۆشیزانیی گەردیلەییی پرایۆنەکان (٢٠٠١) نووسیویەتی کە "گریمانەی پرایۆن پێچەوانەی دۆگمای ناوەندیی زیندەزانیی گەردیلەیی نییە—کە دەڵێت ئەو زانیارییانەی بۆ دروستکردنی پرۆتینەکان پێویستن لەناو زنجیرەی نیوکلیۆتایدیی ترشی ناوەکیدا کۆد کراون—چونکە بانگەشەی ئەوە ناکات کە پرۆتینەکان دووهێندە دەبن. بەڵکو بانگەشەی ئەوە دەکات کە سەرچاوەیەکی زانیاری لەناو گەردەکانی پرۆتیندا هەیە کە بەشدارە لە ئەرکە زیندەیییەکەیاندا، و ئەم زانیارییە دەتوانرێت بگوازرێتەوە بۆ گەردەکانی تر." <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ridley|یەکەم=Rosalind|ناونیشان=https://archive.org/details/molecularpatholo00bake_152|سەردێڕ=Molecular Pathology of the Prions|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Humana Press|ژپنک=٠-٨٩٦٠٣-٩٢٤-٢|editor-last=Baker|editor-first=Harry F.|زنجیرە=Methods in Molecular Medicine|پەڕەکان=[https://archive.org/details/molecularpatholo٠٠bake_١٥٢/page/n١ ١]–١٦|chapter=What Would Thomas Henry Huxley Have Made of Prion Diseases?|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}</ref> == بەکارهێنانی زاراوەی ''دۆگما'' == لە ژیاننامەی خۆیدا، چ بەدواداچوونێکی شێتانە (What Mad Pursuit)، کریک سەبارەت بە هەڵبژاردنی وشەی [[دۆگما]] و هەندێک لەو کێشانەی کە بۆی دروست کردووە نووسیویەتی:<blockquote>"من ئەم بیرۆکەیەم ناونا دۆگمای ناوەندی، گومان دەکەم لەبەر دوو هۆکار بێت. من پێشتر وشە ڕوونەکەی گریمانەم (hypothesis) لە گریمانەی زنجیرەی (sequence hypothesis)دا بەکارهێنابوو، و سەرەڕای ئەوەش دەمویست پێشنیاری ئەوە بکەم کە ئەم گریمانە نوێیە ناوەندیتر و بەهێزترە. ... وەک دواتر دەرکەوت، بەکارهێنانی وشەی دۆگما نزیکەی کێشەی زیاتری دروستکرد لەوەی کە شایەنی بێت. چەندین ساڵ دواتر ژاک مۆنۆ (Jacques Monod) پێی ڕاگەیاندم کە پێناچێت تێگەیشتبم لە بەکارهێنانی دروستی وشەی دۆگما، کە بریتییە لە بیروباوەڕێک کە ناتوانرێت گومانی لێ بکرێت. من بە شێوەیەکی ناڕوون ئەمەم درک پێکردبوو بەڵام لەبەر ئەوەی پێم وابوو کە هەموو بیروباوەڕە ئایینییەکان بێ بنەمان، من وشەکەم بەو شێوەیە بەکارهێنا کە خۆم بیرم لێ دەکردەوە، نەک بەو شێوەیەی کە زۆربەی جیهان بەکاریدەهێنێت، و بە سادەیی جێبەجێم کرد لەسەر گریمانەیەکی گەورە کە، هەرچەندە باوەڕپێکراو بوو، پاڵپشتییەکی تاقیکاریی ڕاستەوخۆی کەمی هەبوو."</blockquote>بە هەمان شێوە، هۆراس فریلاند جادسۆن (Horace Freeland Judson) لە کتێبی ڕۆژی هەشتەمی دروستبوون (The Eighth Day of Creation)دا تۆماری دەکات: <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Judson|یەکەم=Horace Freeland|سەردێڕ=The Eighth Day of Creation: Makers of the Revolution in Biology|بڵاوکەرەوە=Cold Spring Harbor Laboratory Press|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٩٦٩-٤٧٧-٧|edition=25th anniversary|شوێن=Cold Spring Harbor, NY|chapter=Chapter 6: ''My mind was, that a dogma was an idea for which there was ''no reasonable evidence''. You see?!''}}</ref><blockquote>"بیرکردنەوەی من وا بوو، کە دۆگما بیرۆکەیەکە کە هیچ بەڵگەیەکی مەعقولی بۆ نییە. دەبینیت؟!" و کریک هەناسەیەکی دڵخۆشی کێشا. "من تەنها نەمدەزانی دۆگما مانای چییە. و دەکرا بە هەمان شێوە پێی بڵێم 'گریمانەی ناوەندی،' یان — دەزانیت. کە ئەمە ئەو شتە بوو کە دەمویست بیڵێم. دۆگما تەنها دەستەواژەیەکی سەرنجڕاکێش بوو."</blockquote> == بەراوردکردن لەگەڵ بەربەستی وایسمان == [[پەڕگە:Weismann's_Germ_Plasm.svg|وێنۆک|لە بیردۆزی پلازمای زاوزێی (Germ plasm theory) ئۆگەست وایسماندا، ماددە بۆماوەییەکە، پلازمای زاوزێ، لە ناو ڕژێنەکانی زاوزێدا (Gonads) قەتیس بووە. [[لەشە خانە]] لە هەر [[ئاولەمەناسی|نەوەیەکدا لە پلازمای زاوزێوە نوێ دەبنەوە]]. هەر شتێک بەسەر ئەو خانانەدا بێت کاریگەریی لەسەر نەوەی داهاتوو نابێت.]] بەربەستی وایسمان (Weismann barrier)، کە لەلایەن ئۆگەست وایسمانەوە لە ساڵی ١٨٩٢ پێشنیار کرا، جیاوازی دەکات لە نێوان هێڵە "نەمرەکانی" خانەی زاوزێ (پلازمای زاوزێ) کە گەمیتەکان (Gametes) بەرهەم دەهێنن، و [[لەشە خانە]] کە "فڕێدەدرێن". زانیارییە بۆماوەییەکان تەنها لە خانەکانی هێڵی زاوزێوە دەگوازرێنەوە بۆ خانە جەستەییەکان (واتە، بازدانە جەستەییەکان بۆماوەیی نین و ناگوازرێنەوە). ئەمە، پێش دۆزینەوەی ڕۆڵ یان پێکهاتەی دی ئێن ئەی، پێشبینی دۆگمای ناوەندی ناکات، بەڵام پێشبینی بۆچوونی ژیان-لە-سەنتەری-جین (Gene-centric view of life)ەکەی دەکات، هەرچەندە بە دەستەواژەی نا-گەردیلەیی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=De Tiège A, Tanghe K, Braeckman J, Van de Peer Y |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=From DNA- to NA-centrism and the conditions for gene-centrism revisited |journal=Biology & Philosophy |بەرگ=٢٩|issue=1 |پەڕەکان=٥٥–٦٩|doi=10.1007/s10539-013-9393-z |s2cid=85866639}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Turner|یەکەم=J. Scott|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=naQm1_Lutq4C&pg=PA192|سەردێڕ=Biology's Second Law: Homeostasis, Purpose, and Desire|ئیش=Beyond Mechanism: Putting Life Back Into Biology|بڵاوکەرەوە=Rowman and Littlefield|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٩١-٧٤٣٦-٤|editor-last=Henning|editor-first=Brian G.|پەڕە=١٩٢|وتەگێڕانەوە=Where Weismann would say that it is impossible for changes acquired during an organism's lifetime to feed back onto transmissible traits in the germ line, the CDMB now added that it was impossible for information encoded in proteins to feed back and affect genetic information in any form whatsoever, which was essentially a molecular recasting of the Weismann barrier.|editor-last2=Scarfe|editor-first2=Adam Christian}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|32em}} == خوێندنەوەی زیاتر ==  {{refbegin|32em}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Bussard AE |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٥|سەردێڕ=A scientific revolution? The prion anomaly may challenge the central dogma of molecular biology |journal=EMBO Reports |بەرگ=٦|issue=8 |پەڕەکان=٦٩١–٤|doi=10.1038/sj.embor.7400497 |pmc=١٣٦٩١٥٥|pmid=١٦٠٦٥٠٥٧}} * Baker, Harry F. (2001). ''Molecular Pathology of the Prions (Methods in Molecular Medicine)''. Humana Press. {{ISBN|0-89603-924-2}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Li JJ, Biggin MD |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Gene expression. Statistics requantitates the central dogma |journal=Science |بەرگ=٣٤٧|issue=6226 |پەڕەکان=١٠٦٦–٧|bibcode=2015Sci...347.1066L |doi=10.1126/science.aaa8332 |pmid=٢٥٧٤٥١٤٦|doi-access=free}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Piras V, Tomita M, Selvarajoo K |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Is central dogma a global property of cellular information flow? |journal=Frontiers in Physiology |بەرگ=٣|پەڕە=٤٣٩|doi=10.3389/fphys.2012.00439 |pmc=٣٥٠٥٠٠٨|pmid=٢٣١٨٩٠٦٠|doi-access=free}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Robinson VL |ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Rethinking the central dogma: noncoding RNAs are biologically relevant |journal=Urologic Oncology |بەرگ=٢٧|issue=3 |پەڕەکان=٣٠٤–٦|doi=10.1016/j.urolonc.2008.11.004 |pmid=١٩٤١٤١١٨}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == * [http://www.nature.com/scitable/ebooks/cntNm-16553173 '''The Elaboration of the Central Dogma'''] – ''Scitable: By Nature education'' * [http://naturedocumentaries.org/2149/central-dogma-biology-2008/ Animation of Central Dogma from RIKEN] - NatureDocumentaries.org * [http://sandwalk.blogspot.co.nz/2007/01/central-dogma-of-molecular-biology.html Discussion on challenges to the "Central Dogma of Molecular Biology"] * [https://scienceonthesquares.blogspot.com/2012/09/a-primer-for-molecular-biology.html Explanation of the central dogma using a musical analogy] * [http://embryo.asu.edu/pages/francis-harry-compton-crick-1916-2004 "Francis Harry Compton Crick (1916–2004)" by A. Andrei at the Embryo Project Encyclopedia] {{پۆلی کۆمنز|Central dogma of molecular biology}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|گەردوون}} [[پۆل:ژینناسیی گەردی]] 41hsolw4ngvxkt9uz7f2k4oxw2641wn 10 297602 1598601 2026-07-05T13:01:54Z Kurd2021 40095 نوی 1598601 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{{1}}} |Group A={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=yo |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=MEX, RSA, KOR, CZE <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_MEX={{fb|MEX}} |win_MEX=3 |draw_MEX=0 |loss_MEX=0 |gf_MEX=6 |ga_MEX=0 |status_MEX=H |name_RSA={{fb|RSA}} |win_RSA=1 |draw_RSA=1 |loss_RSA=1 |gf_RSA=2 |ga_RSA=3 |name_KOR={{fb|KOR}} |win_KOR=1 |draw_KOR=0 |loss_KOR=2 |gf_KOR=2 |ga_KOR=3 |name_CZE={{fb|CZE}} |win_CZE=0 |draw_CZE=1 |loss_CZE=2 |gf_CZE=2 |ga_CZE=6 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group B={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=SUI, CAN, BIH, QAT |hth_CAN=Tied on head-to-head result (Canada 1–1 Bosnia and Herzegovina). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_BIH=CAN <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_CAN={{fb|CAN}} |win_CAN=1 |draw_CAN=1 |loss_CAN=1 |gf_CAN=8 |ga_CAN=3 |status_CAN=H |name_BIH={{fb|BIH}} |win_BIH=1 |draw_BIH=1 |loss_BIH=1 |gf_BIH=5 |ga_BIH=6 |name_QAT={{fb|QAT}} |win_QAT=0 |draw_QAT=1 |loss_QAT=2 |gf_QAT=2 |ga_QAT=10 |name_SUI={{fb|SUI}} |win_SUI=2 |draw_SUI=1 |loss_SUI=0 |gf_SUI=7 |ga_SUI=3 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group C={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=BRA, MAR, SCO, HAI |hth_BRA=Tied on head-to-head result (Brazil 1–1 Morocco). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_MAR=BRA <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_BRA={{fb|BRA}} |win_BRA=2 |draw_BRA=1 |loss_BRA=0 |gf_BRA=7 |ga_BRA=1 |name_MAR={{fb|MAR}} |win_MAR=2 |draw_MAR=1 |loss_MAR=0 |gf_MAR=6 |ga_MAR=3 |name_HAI={{fb|HAI}} |win_HAI=0 |draw_HAI=0 |loss_HAI=3 |gf_HAI=2 |ga_HAI=8 |name_SCO={{fb|SCO}} |win_SCO=1 |draw_SCO=0 |loss_SCO=2 |gf_SCO=1 |ga_SCO=4 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group D={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=USA, AUS, PAR, TUR |hth_AUS=Tied on head-to-head result (Paraguay 0–0 Australia). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_PAR=AUS <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_USA={{fb|USA}} |win_USA=2 |draw_USA=0 |loss_USA=1 |gf_USA=8 |ga_USA=4 |status_USA=H |name_PAR={{fb|PAR}} |win_PAR=1 |draw_PAR=1 |loss_PAR=1 |gf_PAR=2 |ga_PAR=4 |name_AUS={{fb|AUS}} |win_AUS=1 |draw_AUS=1 |loss_AUS=1 |gf_AUS=2 |ga_AUS=2 |name_TUR={{fb|TUR}} |win_TUR=1 |draw_TUR=0 |loss_TUR=2 |gf_TUR=3 |ga_TUR=5 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group E={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GER, CIV, ECU, CUW |hth_GER=Head-to-head result: Germany 2–1 Ivory Coast. |hth_CIV=GER <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_GER={{fb|GER}} |win_GER=2 |draw_GER=0 |loss_GER=1 |gf_GER=10|ga_GER=4 |name_CUW={{fb|CUW}} |win_CUW=0 |draw_CUW=1 |loss_CUW=2 |gf_CUW=1 |ga_CUW=9 |name_CIV={{fb|CIV}} |win_CIV=2 |draw_CIV=0 |loss_CIV=1 |gf_CIV=4 |ga_CIV=2 |name_ECU={{fb|ECU}} |win_ECU=1 |draw_ECU=1 |loss_ECU=1 |gf_ECU=2 |ga_ECU=2 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group F={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NED, JPN, SWE, TUN <!--Update team results below (including date)--> |update=complete |name_NED={{fb|NED}} |win_NED=2 |draw_NED=1 |loss_NED=0 |gf_NED=10|ga_NED=4 |name_JPN={{fb|JPN}} |win_JPN=1 |draw_JPN=2 |loss_JPN=0 |gf_JPN=7 |ga_JPN=3 |name_SWE={{fb|SWE}} |win_SWE=1 |draw_SWE=1 |loss_SWE=1 |gf_SWE=7 |ga_SWE=7 |name_TUN={{fb|TUN}} |win_TUN=0 |draw_TUN=0 |loss_TUN=3 |gf_TUN=2 |ga_TUN=12 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group G={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order= BEL, EGY, IRN, NZL |hth_BEL=Tied on head-to-head result (Belgium 1–1 Egypt). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_EGY=BEL <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_BEL={{fb|BEL}} |win_BEL=1 |draw_BEL=2 |loss_BEL=0 |gf_BEL=6 |ga_BEL=2 |name_EGY={{fb|EGY}} |win_EGY=1 |draw_EGY=2 |loss_EGY=0 |gf_EGY=5 |ga_EGY=3 |name_IRN={{fb|IRN}} |win_IRN=0 |draw_IRN=3 |loss_IRN=0 |gf_IRN=3 |ga_IRN=3 |name_NZL={{fb|NZL}} |win_NZL=0 |draw_NZL=1 |loss_NZL=2 |gf_NZL=4 |ga_NZL=10 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group H={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ESP, CPV, URU, KSA |hth_URU=Tied on head-to-head result (Saudi Arabia 1–1 Uruguay). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_KSA=URU <!--Update team results below (including date)--> |update=complete |name_ESP={{fb|ESP}} |win_ESP=2 |draw_ESP=1 |loss_ESP=0 |gf_ESP=5 |ga_ESP=0 |name_CPV={{fb|CPV}} |win_CPV=0 |draw_CPV=3 |loss_CPV=0 |gf_CPV=2 |ga_CPV=2 |name_KSA={{fb|KSA}} |win_KSA=0 |draw_KSA=2 |loss_KSA=1 |gf_KSA=1 |ga_KSA=5 |name_URU={{fb|URU}} |win_URU=0 |draw_URU=2 |loss_URU=1 |gf_URU=3 |ga_URU=4 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group I={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=FRA, NOR, SEN, IRQ <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_FRA={{fb|FRA}} |win_FRA=3 |draw_FRA=0 |loss_FRA=0 |gf_FRA=10|ga_FRA=2 |name_SEN={{fb|SEN}} |win_SEN=1 |draw_SEN=0 |loss_SEN=2 |gf_SEN=8 |ga_SEN=6 |name_IRQ={{fb|IRQ}} |win_IRQ=0 |draw_IRQ=0 |loss_IRQ=3 |gf_IRQ=1 |ga_IRQ=12 |name_NOR={{|fb|NOR}} |win_NOR=2 |draw_NOR=0 |loss_NOR=1 |gf_NOR=8 |ga_NOR=7 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group J={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ARG, AUT, ALG, JOR |hth_AUT=Tied on head-to-head result (Algeria 3–3 Austria). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_ALG=AUT <!--Update team results below (including date)--> |update=complete |name_ARG={{fb|ARG}} |win_ARG=3 |draw_ARG=0 |loss_ARG=0 |gf_ARG=8 |ga_ARG=1 |name_ALG={{|fb|ALG}} |win_ALG=1 |draw_ALG=1 |loss_ALG=1 |gf_ALG=5 |ga_ALG=7 |name_AUT={{fb|AUT}} |win_AUT=1 |draw_AUT=1 |loss_AUT=1 |gf_AUT=6 |ga_AUT=6 |name_JOR={{fb|JOR}} |win_JOR=0 |draw_JOR=0 |loss_JOR=3 |gf_JOR=3 |ga_JOR=8 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group K={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=COL, POR, COD, UZB <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_POR={{fb|POR}} |win_POR=1 |draw_POR=2 |loss_POR=0 |gf_POR=6 |ga_POR=1 |name_COD={{fb|COD}} |win_COD=1 |draw_COD=1 |loss_COD=1 |gf_COD=4 |ga_COD=3 |name_UZB={{fb|UZB}} |win_UZB=0 |draw_UZB=0 |loss_UZB=3 |gf_UZB=2 |ga_UZB=11 |name_COL={{fb|COL}} |win_COL=2 |draw_COL=1 |loss_COL=0 |gf_COL=4 |ga_COL=1 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group L={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ENG, CRO, GHA, PAN <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_ENG={{fb|ENG}} |win_ENG=2 |draw_ENG=1 |loss_ENG=0 |gf_ENG=6 |ga_ENG=2 |name_CRO={{fb|CRO}} |win_CRO=2 |draw_CRO=0 |loss_CRO=1 |gf_CRO=5 |ga_CRO=5 |name_GHA={{fb|GHA}} |win_GHA=1 |draw_GHA=1 |loss_GHA=1 |gf_GHA=2 |ga_GHA=2 |name_PAN={{fb|PAN}} |win_PAN=0 |draw_PAN=0 |loss_PAN=3 |gf_PAN=0 |ga_PAN=4 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |3rd place={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=1) Points; 2) Goal difference; 3) Goals scored; 4) Team conduct ("fair play") score; 5) Latest [[FIFA Men's World Ranking|FIFA ranking]] (June 11, 2026); 6) Previous FIFA ranking(s) report. |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GrK, GrF, GrL, GrE, GrB, GrJ, GrD, GrI, GrG, GrA, GrC, GrH <!--Team & group definition and team results below (including date)--> |update=complete |show_groups=T |name_GrA={{fb|KOR}} |group_GrA=[[2026 FIFA World Cup#Group A|A]] |win_GrA=1 |draw_GrA=0 |loss_GrA=2 |gf_GrA=2 |ga_GrA=3 |name_GrB={{fb|BIH}} |group_GrB=[[2026 FIFA World Cup#Group B|B]] |win_GrB=1 |draw_GrB=1 |loss_GrB=1 |gf_GrB=5 |ga_GrB=6 |name_GrC={{fb|SCO}} |group_GrC=[[2026 FIFA World Cup#Group C|C]] |win_GrC=1 |draw_GrC=0 |loss_GrC=2 |gf_GrC=1 |ga_GrC=4 |name_GrD={{fb|PAR}} |group_GrD=[[2026 FIFA World Cup#Group D|D]] |win_GrD=1 |draw_GrD=1 |loss_GrD=1 |gf_GrD=2 |ga_GrD=4 |name_GrE={{fb|ECU}} |group_GrE=[[2026 FIFA World Cup#Group E|E]] |win_GrE=1 |draw_GrE=1 |loss_GrE=1 |gf_GrE=2 |ga_GrE=2 |name_GrF={{fb|SWE}} |group_GrF=[[2026 FIFA World Cup#Group F|F]] |win_GrF=1 |draw_GrF=1 |loss_GrF=1 |gf_GrF=7 |ga_GrF=7 |name_GrG={{fb|IRN}} |group_GrG=[[2026 FIFA World Cup#Group G|G]] |win_GrG=0 |draw_GrG=3 |loss_GrG=0 |gf_GrG=3 |ga_GrG=3 |name_GrH={{fb|URU}} |group_GrH=[[2026 FIFA World Cup#Group H|H]] |win_GrH=0 |draw_GrH=2 |loss_GrH=1 |gf_GrH=3 |ga_GrH=4 |name_GrI={{fb|SEN}} |group_GrI=[[2026 FIFA World Cup#Group I|I]] |win_GrI=1 |draw_GrI=0 |loss_GrI=2 |gf_GrI=8 |ga_GrI=6 |name_GrJ={{fb|ALG}} |group_GrJ=[[2026 FIFA World Cup#Group J|J]] |win_GrJ=1 |draw_GrJ=1 |loss_GrJ=1 |gf_GrJ=5 |ga_GrJ=7 |name_GrK={{fb|COD}} |group_GrK=[[2026 FIFA World Cup#Group K|K]] |win_GrK=1 |draw_GrK=1 |loss_GrK=1 |gf_GrK=4 |ga_GrK=3 |name_GrL={{#invoke:flag|fb|GHA}} |group_GrL=[[2026 FIFA World Cup#Group L|L]] |win_GrL=1 |draw_GrL=1 |loss_GrL=1 |gf_GrL=2 |ga_GrL=2 <!--Ranking tie-breaker notes--> |hth_GrL=Team conduct score: Ghana −3, Ecuador −5. |hth_GrE=GrL <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |result4=KO |result5=KO |result6=KO |result7=KO |result8=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} }}<noinclude> {{Multiple sports table preview|Group A|Group B|Group C|Group D|Group E|Group F|Group G|Group H|Group I|Group J|Group K|Group L|3rd place}} [[Category:2026 FIFA World Cup templates|Group tables]] </noinclude> o33em3uiwt38l0diwxgliiaxkdspwqr 1598623 1598601 2026-07-05T14:04:08Z -Haryad 40333 -Haryad پەڕەی [[داڕێژە:خشتەى کۆمەڵەکانى جامى جیھانىى فیفاى ٢٠٢٦]]ی گواستەوە بۆ [[داڕێژە:خشتەى کۆمەڵەکانى جامى جیھانیى فیفاى ٢٠٢٦]]: چاککردن 1598601 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{{1}}} |Group A={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=yo |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=MEX, RSA, KOR, CZE <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_MEX={{fb|MEX}} |win_MEX=3 |draw_MEX=0 |loss_MEX=0 |gf_MEX=6 |ga_MEX=0 |status_MEX=H |name_RSA={{fb|RSA}} |win_RSA=1 |draw_RSA=1 |loss_RSA=1 |gf_RSA=2 |ga_RSA=3 |name_KOR={{fb|KOR}} |win_KOR=1 |draw_KOR=0 |loss_KOR=2 |gf_KOR=2 |ga_KOR=3 |name_CZE={{fb|CZE}} |win_CZE=0 |draw_CZE=1 |loss_CZE=2 |gf_CZE=2 |ga_CZE=6 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group B={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=SUI, CAN, BIH, QAT |hth_CAN=Tied on head-to-head result (Canada 1–1 Bosnia and Herzegovina). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_BIH=CAN <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_CAN={{fb|CAN}} |win_CAN=1 |draw_CAN=1 |loss_CAN=1 |gf_CAN=8 |ga_CAN=3 |status_CAN=H |name_BIH={{fb|BIH}} |win_BIH=1 |draw_BIH=1 |loss_BIH=1 |gf_BIH=5 |ga_BIH=6 |name_QAT={{fb|QAT}} |win_QAT=0 |draw_QAT=1 |loss_QAT=2 |gf_QAT=2 |ga_QAT=10 |name_SUI={{fb|SUI}} |win_SUI=2 |draw_SUI=1 |loss_SUI=0 |gf_SUI=7 |ga_SUI=3 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group C={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=BRA, MAR, SCO, HAI |hth_BRA=Tied on head-to-head result (Brazil 1–1 Morocco). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_MAR=BRA <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_BRA={{fb|BRA}} |win_BRA=2 |draw_BRA=1 |loss_BRA=0 |gf_BRA=7 |ga_BRA=1 |name_MAR={{fb|MAR}} |win_MAR=2 |draw_MAR=1 |loss_MAR=0 |gf_MAR=6 |ga_MAR=3 |name_HAI={{fb|HAI}} |win_HAI=0 |draw_HAI=0 |loss_HAI=3 |gf_HAI=2 |ga_HAI=8 |name_SCO={{fb|SCO}} |win_SCO=1 |draw_SCO=0 |loss_SCO=2 |gf_SCO=1 |ga_SCO=4 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group D={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=USA, AUS, PAR, TUR |hth_AUS=Tied on head-to-head result (Paraguay 0–0 Australia). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_PAR=AUS <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_USA={{fb|USA}} |win_USA=2 |draw_USA=0 |loss_USA=1 |gf_USA=8 |ga_USA=4 |status_USA=H |name_PAR={{fb|PAR}} |win_PAR=1 |draw_PAR=1 |loss_PAR=1 |gf_PAR=2 |ga_PAR=4 |name_AUS={{fb|AUS}} |win_AUS=1 |draw_AUS=1 |loss_AUS=1 |gf_AUS=2 |ga_AUS=2 |name_TUR={{fb|TUR}} |win_TUR=1 |draw_TUR=0 |loss_TUR=2 |gf_TUR=3 |ga_TUR=5 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group E={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GER, CIV, ECU, CUW |hth_GER=Head-to-head result: Germany 2–1 Ivory Coast. |hth_CIV=GER <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_GER={{fb|GER}} |win_GER=2 |draw_GER=0 |loss_GER=1 |gf_GER=10|ga_GER=4 |name_CUW={{fb|CUW}} |win_CUW=0 |draw_CUW=1 |loss_CUW=2 |gf_CUW=1 |ga_CUW=9 |name_CIV={{fb|CIV}} |win_CIV=2 |draw_CIV=0 |loss_CIV=1 |gf_CIV=4 |ga_CIV=2 |name_ECU={{fb|ECU}} |win_ECU=1 |draw_ECU=1 |loss_ECU=1 |gf_ECU=2 |ga_ECU=2 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group F={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NED, JPN, SWE, TUN <!--Update team results below (including date)--> |update=complete |name_NED={{fb|NED}} |win_NED=2 |draw_NED=1 |loss_NED=0 |gf_NED=10|ga_NED=4 |name_JPN={{fb|JPN}} |win_JPN=1 |draw_JPN=2 |loss_JPN=0 |gf_JPN=7 |ga_JPN=3 |name_SWE={{fb|SWE}} |win_SWE=1 |draw_SWE=1 |loss_SWE=1 |gf_SWE=7 |ga_SWE=7 |name_TUN={{fb|TUN}} |win_TUN=0 |draw_TUN=0 |loss_TUN=3 |gf_TUN=2 |ga_TUN=12 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group G={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order= BEL, EGY, IRN, NZL |hth_BEL=Tied on head-to-head result (Belgium 1–1 Egypt). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_EGY=BEL <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_BEL={{fb|BEL}} |win_BEL=1 |draw_BEL=2 |loss_BEL=0 |gf_BEL=6 |ga_BEL=2 |name_EGY={{fb|EGY}} |win_EGY=1 |draw_EGY=2 |loss_EGY=0 |gf_EGY=5 |ga_EGY=3 |name_IRN={{fb|IRN}} |win_IRN=0 |draw_IRN=3 |loss_IRN=0 |gf_IRN=3 |ga_IRN=3 |name_NZL={{fb|NZL}} |win_NZL=0 |draw_NZL=1 |loss_NZL=2 |gf_NZL=4 |ga_NZL=10 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group H={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ESP, CPV, URU, KSA |hth_URU=Tied on head-to-head result (Saudi Arabia 1–1 Uruguay). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_KSA=URU <!--Update team results below (including date)--> |update=complete |name_ESP={{fb|ESP}} |win_ESP=2 |draw_ESP=1 |loss_ESP=0 |gf_ESP=5 |ga_ESP=0 |name_CPV={{fb|CPV}} |win_CPV=0 |draw_CPV=3 |loss_CPV=0 |gf_CPV=2 |ga_CPV=2 |name_KSA={{fb|KSA}} |win_KSA=0 |draw_KSA=2 |loss_KSA=1 |gf_KSA=1 |ga_KSA=5 |name_URU={{fb|URU}} |win_URU=0 |draw_URU=2 |loss_URU=1 |gf_URU=3 |ga_URU=4 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group I={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=FRA, NOR, SEN, IRQ <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_FRA={{fb|FRA}} |win_FRA=3 |draw_FRA=0 |loss_FRA=0 |gf_FRA=10|ga_FRA=2 |name_SEN={{fb|SEN}} |win_SEN=1 |draw_SEN=0 |loss_SEN=2 |gf_SEN=8 |ga_SEN=6 |name_IRQ={{fb|IRQ}} |win_IRQ=0 |draw_IRQ=0 |loss_IRQ=3 |gf_IRQ=1 |ga_IRQ=12 |name_NOR={{|fb|NOR}} |win_NOR=2 |draw_NOR=0 |loss_NOR=1 |gf_NOR=8 |ga_NOR=7 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group J={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ARG, AUT, ALG, JOR |hth_AUT=Tied on head-to-head result (Algeria 3–3 Austria). Overall goal difference was used as the tiebreaker. |hth_ALG=AUT <!--Update team results below (including date)--> |update=complete |name_ARG={{fb|ARG}} |win_ARG=3 |draw_ARG=0 |loss_ARG=0 |gf_ARG=8 |ga_ARG=1 |name_ALG={{|fb|ALG}} |win_ALG=1 |draw_ALG=1 |loss_ALG=1 |gf_ALG=5 |ga_ALG=7 |name_AUT={{fb|AUT}} |win_AUT=1 |draw_AUT=1 |loss_AUT=1 |gf_AUT=6 |ga_AUT=6 |name_JOR={{fb|JOR}} |win_JOR=0 |draw_JOR=0 |loss_JOR=3 |gf_JOR=3 |ga_JOR=8 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group K={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=COL, POR, COD, UZB <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_POR={{fb|POR}} |win_POR=1 |draw_POR=2 |loss_POR=0 |gf_POR=6 |ga_POR=1 |name_COD={{fb|COD}} |win_COD=1 |draw_COD=1 |loss_COD=1 |gf_COD=4 |ga_COD=3 |name_UZB={{fb|UZB}} |win_UZB=0 |draw_UZB=0 |loss_UZB=3 |gf_UZB=2 |ga_UZB=11 |name_COL={{fb|COL}} |win_COL=2 |draw_COL=1 |loss_COL=0 |gf_COL=4 |ga_COL=1 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |Group L={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[2026 FIFA World Cup#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ENG, CRO, GHA, PAN <!--Team definition and team results below (including date)--> |update=complete |name_ENG={{fb|ENG}} |win_ENG=2 |draw_ENG=1 |loss_ENG=0 |gf_ENG=6 |ga_ENG=2 |name_CRO={{fb|CRO}} |win_CRO=2 |draw_CRO=0 |loss_CRO=1 |gf_CRO=5 |ga_CRO=5 |name_GHA={{fb|GHA}} |win_GHA=1 |draw_GHA=1 |loss_GHA=1 |gf_GHA=2 |ga_GHA=2 |name_PAN={{fb|PAN}} |win_PAN=0 |draw_PAN=0 |loss_PAN=3 |gf_PAN=0 |ga_PAN=4 <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} |3rd place={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=1) Points; 2) Goal difference; 3) Goals scored; 4) Team conduct ("fair play") score; 5) Latest [[FIFA Men's World Ranking|FIFA ranking]] (June 11, 2026); 6) Previous FIFA ranking(s) report. |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GrK, GrF, GrL, GrE, GrB, GrJ, GrD, GrI, GrG, GrA, GrC, GrH <!--Team & group definition and team results below (including date)--> |update=complete |show_groups=T |name_GrA={{fb|KOR}} |group_GrA=[[2026 FIFA World Cup#Group A|A]] |win_GrA=1 |draw_GrA=0 |loss_GrA=2 |gf_GrA=2 |ga_GrA=3 |name_GrB={{fb|BIH}} |group_GrB=[[2026 FIFA World Cup#Group B|B]] |win_GrB=1 |draw_GrB=1 |loss_GrB=1 |gf_GrB=5 |ga_GrB=6 |name_GrC={{fb|SCO}} |group_GrC=[[2026 FIFA World Cup#Group C|C]] |win_GrC=1 |draw_GrC=0 |loss_GrC=2 |gf_GrC=1 |ga_GrC=4 |name_GrD={{fb|PAR}} |group_GrD=[[2026 FIFA World Cup#Group D|D]] |win_GrD=1 |draw_GrD=1 |loss_GrD=1 |gf_GrD=2 |ga_GrD=4 |name_GrE={{fb|ECU}} |group_GrE=[[2026 FIFA World Cup#Group E|E]] |win_GrE=1 |draw_GrE=1 |loss_GrE=1 |gf_GrE=2 |ga_GrE=2 |name_GrF={{fb|SWE}} |group_GrF=[[2026 FIFA World Cup#Group F|F]] |win_GrF=1 |draw_GrF=1 |loss_GrF=1 |gf_GrF=7 |ga_GrF=7 |name_GrG={{fb|IRN}} |group_GrG=[[2026 FIFA World Cup#Group G|G]] |win_GrG=0 |draw_GrG=3 |loss_GrG=0 |gf_GrG=3 |ga_GrG=3 |name_GrH={{fb|URU}} |group_GrH=[[2026 FIFA World Cup#Group H|H]] |win_GrH=0 |draw_GrH=2 |loss_GrH=1 |gf_GrH=3 |ga_GrH=4 |name_GrI={{fb|SEN}} |group_GrI=[[2026 FIFA World Cup#Group I|I]] |win_GrI=1 |draw_GrI=0 |loss_GrI=2 |gf_GrI=8 |ga_GrI=6 |name_GrJ={{fb|ALG}} |group_GrJ=[[2026 FIFA World Cup#Group J|J]] |win_GrJ=1 |draw_GrJ=1 |loss_GrJ=1 |gf_GrJ=5 |ga_GrJ=7 |name_GrK={{fb|COD}} |group_GrK=[[2026 FIFA World Cup#Group K|K]] |win_GrK=1 |draw_GrK=1 |loss_GrK=1 |gf_GrK=4 |ga_GrK=3 |name_GrL={{#invoke:flag|fb|GHA}} |group_GrL=[[2026 FIFA World Cup#Group L|L]] |win_GrL=1 |draw_GrL=1 |loss_GrL=1 |gf_GrL=2 |ga_GrL=2 <!--Ranking tie-breaker notes--> |hth_GrL=Team conduct score: Ghana −3, Ecuador −5. |hth_GrE=GrL <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |result4=KO |result5=KO |result6=KO |result7=KO |result8=KO |col_KO=green1 |text_KO=Advance to {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2026 FIFA World Cup|[[2026 FIFA World Cup#Knockout stage|knockout stage]]|[[2026 FIFA World Cup knockout stage|knockout stage]]}} }} }}<noinclude> {{Multiple sports table preview|Group A|Group B|Group C|Group D|Group E|Group F|Group G|Group H|Group I|Group J|Group K|Group L|3rd place}} [[Category:2026 FIFA World Cup templates|Group tables]] </noinclude> o33em3uiwt38l0diwxgliiaxkdspwqr 1 297603 1598604 2026-07-05T13:19:12Z Tessla 41338 /* وتار هەیە */ بەشی نوێ 1598604 wikitext text/x-wiki == وتار هەیە == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sharviran mahabad|Sharviran mahabad]]: گەر مەبەستت [[لەج|گوندی لەجە]] ئەوا لە ویکیی کوردی بوونی هەیە و ئەم وتارە دەسڕدرێتەوە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٣:١٩، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 9yjx37ek09oi585ksa2z8zgh4vjgfmw 0 297604 1598614 2026-07-05T13:44:55Z Türkdüzenlemeci28 73860 بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:tr:Special:Redirect/revision/37161670|Devletşah]]» دروست کراوە. 1598614 wikitext text/x-wiki '''محەمەد عەلی میرزا دەڤلەتشا'''<ref name="qajarpages">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.qajarpages.org/jalali.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20030521025452/http://www.qajarpages.org/jalali.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=21 Mayıs 2003 |ڕێکەوتی سەردان=26 Nisan 2017}}</ref> (٤ی ژانویەی ١٧٨٩ – ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٨٢١، ئەلمەداعین ، [[عێراقی عوسمانی]] )، شازادەیەکی بەناوبانگی [[فارسەکان|فارسی]] [[قاجاڕەکان|شانشینی قاجار]] بووە. njmffy3pnx0031iks3es0yw8flz8bp7 1598616 1598614 2026-07-05T13:52:35Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[دەڤلێتشاه]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[محەممەدعەلی دەوڵەتشا]] 1598614 wikitext text/x-wiki '''محەمەد عەلی میرزا دەڤلەتشا'''<ref name="qajarpages">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.qajarpages.org/jalali.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20030521025452/http://www.qajarpages.org/jalali.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=21 Mayıs 2003 |ڕێکەوتی سەردان=26 Nisan 2017}}</ref> (٤ی ژانویەی ١٧٨٩ – ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٨٢١، ئەلمەداعین ، [[عێراقی عوسمانی]] )، شازادەیەکی بەناوبانگی [[فارسەکان|فارسی]] [[قاجاڕەکان|شانشینی قاجار]] بووە. njmffy3pnx0031iks3es0yw8flz8bp7 1598626 1598616 2026-07-05T14:09:41Z Hivja 64112 /* */ 1598626 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''محەمەدعەلی میرزا دەوڵەتشا''' (٥ی کانوونی دووەمی ١٧٨٩ لە [[پارێزگای مازەندەران|مازەندەران]] – ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٨٢١ لە [[عێراقی عوسمانی]])<ref name="Farrokh2">{{cite book |last=Farrokh |first=Kaveh |url=https://archive.org/details/ogm-iran-at-war-1500-1988/page/204/mode/2up?q=1821 |title=Iran At War 1500-1988 |publisher=Osprey Publishing |year=2011 |page=204}}</ref><ref>{{cite book |last=Hambly |first=Gavin R. G. |title=The Cambridge History of Iran |publisher=Cambridge University Press |year=1968 |volume=7 |page=163 |chapter=Ch. 4 |chapter-url=https://archive.org/details/cambridgehistory0007unse_b4w5/page/162/mode/2up?q=1821}}</ref><ref>Hedayat, 1960–1, Vol. IX, pp. 608–611</ref><ref>'''Matofi, 1999, p.891'''</ref> شازادەیەکی [[قاجاڕەکان|شانشینی قاجاڕ]] بوو. ئەو کوڕی [[فەتحعەلی شا]] و زیباچێھر خانم گورجی، بە ڕەچەڵەک خەڵکی گورجستان و سی و سێیەمین ھاوسەریی فەتحعەلی شا بوو. دەوڵەتشا یەکەمین کوڕی فەتحعەلی شای قاجاڕ و حەوت مانگ لە [[عەباس میرزا]] گەورەتر بوو، بەڵام لەبەر ئەوەی دایکی قاجاڕ نەبوو نەیتوانی ببێتە جێنشینی شا. ئەو دەسەڵاتداری [[پارێزگای فارس|فارس]]، [[پارێزگای قەزوین|قەزوین]]، [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]]، [[پارێزگای خووزستان|خووزستان]]، [[پارێزگای لوڕستان|لوڕستان]] و [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]] بوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Dowlatshah}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|سیاسەت|شەڕ|ئێران}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٩]] [[پۆل:مردووانی ١٨٢١]] fvxb1fcvgkn48ha0hj2dq2jc2gejwco 1598629 1598626 2026-07-05T14:12:30Z Hivja 64112 /* */ 1598629 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''محەمەدعەلی میرزا دەوڵەتشا''' (٥ی کانوونی دووەمی ١٧٨٩ لە [[پارێزگای مازەندەران|مازەندەران]] – ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٨٢١ لە [[عێراقی عوسمانی]])<ref name="Farrokh2">{{cite book |last=Farrokh |first=Kaveh |url=https://archive.org/details/ogm-iran-at-war-1500-1988/page/204/mode/2up?q=1821 |title=Iran At War 1500-1988 |publisher=Osprey Publishing |year=2011 |page=204}}</ref><ref>{{cite book |last=Hambly |first=Gavin R. G. |title=The Cambridge History of Iran |publisher=Cambridge University Press |year=1968 |volume=7 |page=163 |chapter=Ch. 4 |chapter-url=https://archive.org/details/cambridgehistory0007unse_b4w5/page/162/mode/2up?q=1821}}</ref><ref>Hedayat, 1960–1, Vol. IX, pp. 608–611</ref><ref>Matofi, 1999, p.891</ref> شازادەیەکی [[قاجاڕەکان|قاجاڕ]] بوو. ئەو کوڕی [[فەتحعەلی شا]] و زیباچێھر خانم گورجی، بە ڕەچەڵەک خەڵکی گورجستان و سی و سێیەمین ھاوسەریی فەتحعەلی شا بوو. دەوڵەتشا یەکەمین کوڕی فەتحعەلی شای قاجاڕ و حەوت مانگ لە [[عەباس میرزا]] گەورەتر بوو، بەڵام لەبەر ئەوەی کە دایکی لە ھۆزی قاجاڕ نەبوو نەیتوانی ببێتە جێنشینی شا. ئەو لە ماوەی ژیانیدا دەسەڵاتداری [[پارێزگای فارس|فارس]]، [[پارێزگای قەزوین|قەزوین]]، [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]]، [[پارێزگای خووزستان|خووزستان]]، [[پارێزگای لوڕستان|لوڕستان]] و [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]] بوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Dowlatshah}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|سیاسەت|شەڕ|ئێران}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٩]] [[پۆل:مردووانی ١٨٢١]] qki24hd28serihp3cdu1jt854nb91ez 1598631 1598629 2026-07-05T14:14:45Z Hivja 64112 1598631 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''محەمەدعەلی میرزا دەوڵەتشا''' (٥ی کانوونی دووەمی ١٧٨٩ لە [[پارێزگای مازەندەران|مازەندەران]] – ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٨٢١ لە [[عێراقی عوسمانی]])<ref name="Farrokh2">{{cite book |last=Farrokh |first=Kaveh |url=https://archive.org/details/ogm-iran-at-war-1500-1988/page/204/mode/2up?q=1821 |title=Iran At War 1500-1988 |publisher=Osprey Publishing |year=2011 |page=204}}</ref><ref>{{cite book |last=Hambly |first=Gavin R. G. |title=The Cambridge History of Iran |publisher=Cambridge University Press |year=1968 |volume=7 |page=163 |chapter=Ch. 4 |chapter-url=https://archive.org/details/cambridgehistory0007unse_b4w5/page/162/mode/2up?q=1821}}</ref><ref>Hedayat, 1960–1, Vol. IX, pp. 608–611</ref><ref>Matofi, 1999, p.891</ref> شازادەیەکی [[قاجاڕەکان|قاجاڕ]] بوو. ئەو کوڕی [[فەتحعەلی شا]] و زیباچێھر خانم گورجی، بە ڕەچەڵەک خەڵکی گورجستان و سی و سێیەمین ھاوسەریی فەتحعەلی شا بوو. دەوڵەتشا یەکەمین کوڕی فەتحعەلی شای قاجاڕ و حەوت مانگ لە [[عەباس میرزا]] گەورەتر بوو، بەڵام لەبەر ئەوەی کە دایکی لە ھۆزی قاجاڕ نەبوو نەیتوانی ببێتە جێنشینی شا. ئەو لە ماوەی ژیانیدا دەسەڵاتداری [[پارێزگای فارس|فارس]]، [[پارێزگای قەزوین|قەزوین]]، [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]]، [[پارێزگای خووزستان|خووزستان]]، [[پارێزگای لوڕستان|لوڕستان]] و [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]] بوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Dowlatshah}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|سیاسەت|شەڕ|ئێران}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٩]] [[پۆل:مردووانی ١٨٢١]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کرماشان]] 2jxj0u7e45wxnfar4hk6zz7h1rdmmbd 101 297605 1598620 2026-07-05T13:59:31Z Tessla 41338 /* ڕا */ بەشی نوێ 1598620 wikitext text/x-wiki == ڕا == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] - @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: جوانە ئەو بەشەی Header لە دەروازەکە؟ ئەوانی تریش شتێکی وایان لێ بکەم و نوێیان بکەمەوە دەروازەکان؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٣:٥٩، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) a2nmraws95rxm8i8aq3of2oxcpss7w4 1598621 1598620 2026-07-05T14:01:05Z Sakura emad 42467 /* ڕا */ وەڵامدانەوە 1598621 wikitext text/x-wiki == ڕا == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] - @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: جوانە ئەو بەشەی Header لە دەروازەکە؟ ئەوانی تریش شتێکی وایان لێ بکەم و نوێیان بکەمەوە دەروازەکان؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٣:٥٩، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :بەڵێ زۆر جوانە! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠١، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) rgi8zje5yxu2vi48pnf5wdrkwoludkm 1598635 1598621 2026-07-05T14:17:08Z Hivja 64112 /* ڕا */ وەڵامدانەوە 1598635 wikitext text/x-wiki == ڕا == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] - @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: جوانە ئەو بەشەی Header لە دەروازەکە؟ ئەوانی تریش شتێکی وایان لێ بکەم و نوێیان بکەمەوە دەروازەکان؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٣:٥٩، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :بەڵێ زۆر جوانە! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠١، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] بەڵێ گەلێک جوانە، ماندوو نەبیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:١٧، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) izxb6qp7jml9rcnr9iy89wf7brmwl2g 10 297606 1598624 2026-07-05T14:04:08Z -Haryad 40333 -Haryad پەڕەی [[داڕێژە:خشتەى کۆمەڵەکانى جامى جیھانىى فیفاى ٢٠٢٦]]ی گواستەوە بۆ [[داڕێژە:خشتەى کۆمەڵەکانى جامى جیھانیى فیفاى ٢٠٢٦]]: چاککردن 1598624 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:خشتەى کۆمەڵەکانى جامى جیھانیى فیفاى ٢٠٢٦]] jme8yflk3htzpnsyjhl7739i5deehdb 1598625 1598624 2026-07-05T14:05:35Z -Haryad 40333 -Haryad پەڕەی [[داڕێژە:خشتەى کۆمەڵەکانى جامى جیھانىى فیفاى ٢٠٢٦]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[داڕێژە:خشتەى کۆمەڵەکانى جامى جیھانى فیفاى ٢٠٢٦]] 1598624 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:خشتەى کۆمەڵەکانى جامى جیھانیى فیفاى ٢٠٢٦]] jme8yflk3htzpnsyjhl7739i5deehdb 4 297607 1598627 2026-07-05T14:10:48Z Sakura emad 42467 Rules 1598627 wikitext text/x-wiki == سیستمی خاڵبەندی == {| class="wikitable" style="width:100%; text-align:right; border-collapse:collapse;" |- style="background-color:#f8f9fa;" ! style="width:25%;" | جۆری وتار / بەشداری ! style="width:60%;" | مەرجەکان ! style="width:15%; text-align:center;" | خاڵەکان |- | '''وتاری کۆلکە''' | وتاری کەمتر لە ٣،٠٠٠ بایت (لە نێوان ٧٥٠ بۆ ٢٬٩٩٩ بایت). | style="text-align:center; color:#008000;" | '''١ خاڵ''' |- | '''وتاری تەواو (کوالێتی)''' | وتاری ٣،٠٠٠ بایت یان زیاتر کە سەرچاوەی باوەڕپێکراوی تێدابێت. | style="text-align:center; color:#008000;" | '''٢ خاڵ'''<br><small>(١ دروستکردن + ١ کوالێتی)</small> |- | '''وتاری ھاوبەش'''<br><small>(دوو بەشداربوو)</small> | پێویستە بەشداریی کەسی دووەم لانی کەم بەقەد وتارێکی کۆلکە بێت (٧٥٠ بۆ ٢٬٩٩٩ بایت). | style="text-align:center; color:#008000;" | '''١ خاڵ'''<br><small>(بۆ ھەر یەکێکیان)</small> |} jn4hqvdfosa7xksjoif5f5vm4deymj7 1598628 1598627 2026-07-05T14:11:54Z Sakura emad 42467 چاکسازی 1598628 wikitext text/x-wiki == سیستمی خاڵبەندی == {| class="wikitable" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse:collapse; font-size:95%; line-height:1.6em;" |- style="background-color:#eaecf0; text-align:right; border-bottom:2px solid #a2a9b1;" ! style="padding:10px; width:25%;" | جۆری وتار / بەشداری ! style="padding:10px; width:60%;" | مەرجەکان ! style="padding:10px; width:15%; text-align:center;" | خاڵەکان |- style="background-color:#ffffff;" | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | '''وتاری کۆلکە''' | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | وتاری کەمتر لە ٣،٠٠٠ بایت (لە نێوان ٧٥٠ بۆ ٢٬٩٩٩ بایت). | style="padding:10px; text-align:center; vertical-align:middle; background-color:#f8fff8;" | <span style="color:#008000; font-size:1.1em;">'''١'''</span> <small>خاڵ</small> |- style="background-color:#f8f9fa;" | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | '''وتاری تەواو (کوالێتی)''' | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | وتاری ٣،٠٠٠ بایت یان زیاتر کە سەرچاوەی باوەڕپێکراوی تێدابێت. | style="padding:10px; text-align:center; vertical-align:middle; background-color:#eafaea;" | <span style="color:#008000; font-size:1.1em;">'''٢'''</span> <small>خاڵ</small><br><span style="font-size:85%; color:#555;">(١ دروستکردن + ١ کوالێتی)</span> |- style="background-color:#ffffff;" | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | '''وتاری ھاوبەش'''<br><small style="color:#666;">(دوو بەشداربوو)</small> | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | پێویستە بەشداریی کەسی دووەم لانی کەم بەقەد وتارێکی کۆلکە بێت (٧٥٠ بۆ ٢٬٩٩٩ بایت). | style="padding:10px; text-align:center; vertical-align:middle; background-color:#f8fff8;" | <span style="color:#008000; font-size:1.1em;">'''١'''</span> <small>خاڵ</small><br><span style="font-size:85%; color:#555;">(بۆ ھەر یەکێکیان)</span> |} dchomb0mgsllhv4p6vrtpr57ajjv4bx 1598630 1598628 2026-07-05T14:13:40Z Sakura emad 42467 چاکسازی 1598630 wikitext text/x-wiki == سیستمی خاڵبەندی == {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse:collapse; font-size:95%; line-height:1.6em;" |- style="background-color:#eaecf0; text-align:right; border-bottom:2px solid #a2a9b1;" ! style="padding:10px; width:25%;" | جۆری وتار / بەشداری ! class="unsortable" style="padding:10px; width:60%;" | مەرجەکان ! style="padding:10px; width:15%; text-align:center;" | خاڵەکان |- style="background-color:#ffffff; transition: background-color 0.2s ease;" | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | '''وتاری کۆلکە''' | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | وتاری کەمتر لە ٣،٠٠٠ بایت (لە نێوان ٧٥٠ بۆ ٢٬٩٩٩ بایت). | data-sort-value="1" style="padding:10px; text-align:center; vertical-align:middle; background-color:#f8fff8;" | <span style="color:#008000; font-size:1.1em;">'''١'''</span> <small>خاڵ</small> |- style="background-color:#f8f9fa; transition: background-color 0.2s ease;" | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | '''وتاری تەواو (کوالێتی)''' | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | وتاری ٣،٠٠٠ بایت یان زیاتر کە سەرچاوەی باوەڕپێکراوی تێدابێت. | data-sort-value="2" style="padding:10px; text-align:center; vertical-align:middle; background-color:#eafaea;" | <span style="color:#008000; font-size:1.1em;">'''٢'''</span> <small>خاڵ</small><br><span style="font-size:85%; color:#555;">(١ دروستکردن + ١ کوالێتی)</span> |- style="background-color:#ffffff; transition: background-color 0.2s ease;" | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | '''وتاری ھاوبەش'''<br><small style="color:#666;">(دوو بەشداربوو)</small> | style="padding:10px; vertical-align:middle;" | پێویستە بەشداریی کەسی دووەم لانی کەم بەقەد وتارێکی کۆلکە بێت (٧٥٠ بۆ ٢٬٩٩٩ بایت). | data-sort-value="1.5" style="padding:10px; text-align:center; vertical-align:middle; background-color:#f8fff8;" | <span style="color:#008000; font-size:1.1em;">'''١'''</span> <small>خاڵ</small><br><span style="font-size:85%; color:#555;">(بۆ ھەر یەکێکیان)</span> |} 6hbkbn5o4a614r1jr1tg3k0tlgoc4d1 1598647 1598630 2026-07-05T14:45:12Z Sakura emad 42467 چاکسازی 1598647 wikitext text/x-wiki <div style="background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; border-right: 6px solid #6366f1; padding: 20px; border-radius: 6px; margin-bottom: 25px; direction: rtl; box-shadow: 0 2px 5px rgba(0,0,0,0.02);"> == 📜 سیستمی خاڵبەندی و یاساکان == بۆ ھەر وتارێکی نوێ یان پەرەپێدراو کە لە چوارچێوەی پڕۆژەکەدا دەنوسرێت، خاڵەکان بەم شێوەیەی خوارەوە ئەژمار دەکرێن: {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="width:100%; border: 1px solid #e2e8f0; border-collapse:collapse; font-size:95%; line-height:1.6em; margin-top: 15px;" |- style="background-color:#f1f5f9; text-align:right; border-bottom:2px solid #cbd5e1;" ! style="padding:12px 10px; width:25%; color:#334155;" | جۆری وتار / بەشداری ! class="unsortable" style="padding:12px 10px; width:60%; color:#334155;" | مەرجەکان ! style="padding:12px 10px; width:15%; text-align:center; color:#334155;" | خاڵەکان |- style="background-color:#ffffff; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;" | style="padding:12px 10px; vertical-align:middle;" | '''وتاری کۆلکە''' | style="padding:12px 10px; vertical-align:middle; color:#475569;" | وتاری کەمتر لە ٣،٠٠٠ بایت (لە نێوان ٧٥٠ بۆ ٢٬٩٩٩ بایت). | data-sort-value="1" style="padding:12px 10px; text-align:center; vertical-align:middle; background-color:#f0fdf4;" | <span style="color:#16a34a; font-size:1.15em;">'''١'''</span> <small style="color:#16a34a; font-weight:bold;">خاڵ</small> |- style="background-color:#f8fafc; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;" | style="padding:12px 10px; vertical-align:middle;" | '''وتاری تەواو (کوالێتی)''' | style="padding:12px 10px; vertical-align:middle; color:#475569;" | وتاری ٣،٠٠٠ بایت یان زیاتر کە سەرچاوەی باوەڕپێکراوی تێدابێت. | data-sort-value="2" style="padding:12px 10px; text-align:center; vertical-align:middle; background-color:#dcfce7;" | <span style="color:#15803d; font-size:1.15em;">'''٢'''</span> <small style="color:#15803d; font-weight:bold;">خاڵ</small><br><span style="font-size:85%; color:#64748b;">(١ دروستکردن + ١ کوالێتی)</span> |- style="background-color:#ffffff; border-bottom: 1px solid #e2e8f0;" | style="padding:12px 10px; vertical-align:middle;" | '''وتاری ھاوبەش'''<br><small style="color:#64748b;">(دوو بەشداربوو)</small> | style="padding:12px 10px; vertical-align:middle; color:#475569;" | پێویستە بەشداریی کەسی دووەم لانی کەم بەقەد وتارێکی کۆلکە بێت (٧٥٠ بۆ ٢٬٩٩٩ بایت). | data-sort-value="1.5" style="padding:12px 10px; text-align:center; vertical-align:middle; background-color:#f0fdf4;" | <span style="color:#16a34a; font-size:1.15em;">'''١'''</span> <small style="color:#16a34a; font-weight:bold;">خاڵ</small><br><span style="font-size:85%; color:#64748b;">(بۆ ھەر یەکێکیان)</span> |} </div> 4v0ofkf1fhdrx58qeg0joloog7tzw8s 0 297608 1598642 2026-07-05T14:35:09Z 1silent scientist 51740 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1362637588|2026 Kurdish–Iranian crisis]]» 1598642 wikitext text/x-wiki === .... === [[پۆل:شەڕەکانی ئێران]] [[پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] ijz7lq9v7lzsnphr8p15vyxsbtdzhqe 1598644 1598642 2026-07-05T14:40:00Z 1silent scientist 51740 /* .... */ 1598644 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦ | image = Peshmerga of the Komala of Iranian Kurdistan.png | image_size = 250px | caption = شەڕکەرێکی [[کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]] لە ئۆردووگایەک لە [[ھەرێمی کوردستان]]، ئاداری ٢٠٢٦ | date = ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ – ئێستا ({{Age in years, months, weeks and days|month1=1|day1=5|year1=2026}}) | place = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]] و [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]] | partof = [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران]]، [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)]] و [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران]] | status = بەردەوامە{{blist|کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، پارتە کوردییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان [[مانگرتنی گشتی]]یان لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]] ڕای گەیاند و [[یەکەم نموونەکانی یاخیبوون|یاخیبوونێکی سنووردار]] سەری ھەڵدا|٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦، پێکھێنانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]]|پارتە کوردییەکانی ئێران داوای ڕووخاندنی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەکەن لە کاتی [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران]]|[[ھێرشەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|پەلاوێژتن]] بۆ ناو [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]]|پێشبینی دەربارەی [[ڕاپۆرتە جێناکۆکەکانی پێکدادانەکان لە کوردستانی ئێران|ھێرشی کوردان]]، لە نێوان زیادبوونی [[ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران (جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران)|ھێرشە ئاسمانییەکان لە کوردستانی ئێران]]|[[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠٢٦–ئێستا)]]}} | combatant1 = {{tree list}} * {{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK) ** {{flagicon image|Official flag of the PDKI.png}} [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} [[پارتی ئازادیی کوردستان]] ** {{flagicon image|Flag of Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê.svg}} [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] ** {{flagicon image|The official Logo of khabat organisation of iranian kurdistan.png}} [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]] {{tree list/end}} «پشتیوانیکراو لەلایەن:» {{tree list}} * {{flag|United States}} ([[یاخیبوونی ٢٠٢٦ی کورد لە ئێران#تێوەگلانی گومانلێکراوی ئەمریکا و ئیسرائیل|گومانلێکراو]]) * {{flag|Israel}} ([[یاخیبوونی ٢٠٢٦ی کورد لە ئێران#تێوەگلانی گومانلێکراوی ئەمریکا و ئیسرائیل|گومانلێکراو]]) {{tree list/end}} | combatant2 = {{tree list}} * {{flag|Iran}} ** [[پێشمەرگەی موسڵمان]] * [[تەوەری بەرھەڵستی]] ** {{flag|Popular Mobilization Forces}} *** {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[بەرھەڵستیی ئیسلامی لە عێراق]] *** {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[سەرایا ئەولیا ئەلدەم]] {{tree list/end}} | casualties1 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} ١ شەڕکەری پاک کوژرا<ref>{{cite web|title=Drone strike near Erbil targets Kurdistan Freedom Party, resulting in fatality|date=21 January 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/news/2026/01/article-167}}</ref><br /><br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران»:<br />{{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} ١٠ کوژراو و ژمارەیەک بریندار (لە [[ھێرشە ئاسمانییەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|ھێرشە ئاسمانییەکان]]) | casualties2 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} ٦ کوژراو و چەند بریندارێک (بەپێی کوردان)<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} ٩ کوژراو (بەپێی ئێران)<br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} زیانی گەورە (لە [[ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران (جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران)#کوژراوان|ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران]]) | casualties3 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />>٢٤٠<ref>{{cite web|title=KHRN documents 240 Kurdish deaths in 2026 protests in Iran|date=12 February 2026|website=Kurdistan Human Rights Network|url=https://kurdistanhumanrights.org/en/publications/special-reports/2026/02/12/khrn-documents-240-kurdish-deaths-in-2026-protests-in-iran}}</ref>–٢٥٧<ref>{{cite web|title=Identities of 257 Kurdish protesters killed during the December protests confirmed|date=7 February 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/02/article-2?|access-date=10 March 2026|archive-date=13 February 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260213235738/https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/02/article-2|url-status=live}}</ref> خۆپیشاندەری کورد کوژران<br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />>٢١ مەدەنیی کورد کوژران<ref>{{cite web|title=Airstrikes during Iran war kill 21 Kurdish civilians, including children|date=9 March 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/news/2026/03/article-11-1}}</ref> }} '''قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦''' ئاماژەیە بۆ ماوەیەکی چڕبوونەوەی چالاکیی [[ڕامیاری]] و چەکداری لەلایەن [[کوردانی ئێران]]، و ئەو پارتانەی نوێنەرایەتییان دەکەن، بۆ بەدەستھێنانی [[مافی چارەی خۆنووسین]]. پارتە سەرەکییەکانی کوردی ئێران داوای [[مانگرتنی گشتی|مانگرتنی گشتییان]] کرد لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]]، کە تا ڕادەیەکی زۆر لەلایەن دانیشتووانی کوردەوە بەدەمەوەچوونی بۆ کرا،<ref name=":5" /> کردەی [[یاخیبوون|یاخیبووی]] سنوورداریان ئەنجام دا، و بە فەرمی لەژێر ناوی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK) یەکیان گرت، لە نێوان [[قەیرانی ناوخۆییی ئێران (٢٠٢٥–ئێستا)|ماوەیەکی ناسەقامگیریی ڕامیاری]] و لاوازبوونی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]]. [[جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران|جەنگی دوواتر لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئیسرائیل]] بووە ھۆی [[ھێرشەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|ھێرشەکان بۆ سەر پارتە کوردییەکانی ئێران]] کە بنکەیان لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]] بوو لەلایەن ئێرانەوە، لە کاتێکدا چاودێران پێشبینییان دەکرد لەبارەی ئەگەری ھێرشێکی سەربازیی بەرفراوانتری کورد لەناو ئێراندا.<ref>{{Cite web |last=Solomon |first=Jay |date=4 March 2026 |title=Why the Kurds Hold the Key to Iran’s Future |url=https://www.thefp.com/p/why-the-kurds-hold-the-key-to-irans |access-date=5 March 2026 |website=The Free Press |language=en |quote="[...] the burgeoning Kurdish uprising is a sign of cracks in the Islamic Republic's hold over the country [...]"}}</ref><ref name="ap16jan">{{Cite web |date=16 January 2026 |title=Kurdish separatist group claims to have mounted 'armed operations' in Iran to defend protesters |url=https://apnews.com/article/iran-iraq-kurdish-separatists-pak-attack-c04c8c65d4e2241476ed210cf7134327 |access-date=6 March 2026 |website=AP News |language=en |quote="An Iranian Kurdish separatist group in Iraq said it has launched attacks on Iran's paramilitary Revolutionary Guard in recent days in retaliation for Tehran's violent crackdown on protests."|last1=Martany|first1=Stella|last2=Sewell|first2=Abby|last3=Gambrell|first3=Jon}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |last=Boltuc |first=Silvia |date=5 March 2026 |title=Iran's Second Front: Assessing the Kurdish Ground Incursions |url=https://www.specialeurasia.com/2026/03/05/iran-kurdish-incursion/ |access-date=7 March 2026 |website=www.specialeurasia.com |language=en-GB}}</ref> == پێشینە == {{سەرەکی|سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران}} تێکۆشان بۆ [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران]] دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەدەی ٢٠ەم، لەوانەش [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران#ھۆزایەتی و ناسیۆنالیزمی سەرەتایی|سەرھەڵدانی ھۆزەکان و گەشەسەندنی ناسیۆنالیزمی کوردی]]، و لە ١٩٤٦ کاتێک [[قازی محەممەد]] [[کۆماری کوردستان|کۆماری کوردستانی]] کورتخایەنی ڕای گەیاند گەیشتە لووتکە.<ref name="Hassaniyan">{{cite book |last=Hassaniyan |first=Allan |url=https://www.cambridge.org/core/books/kurdish-politics-in-iran/650B471F8091C57005DFEA2140AFD4AB |title=Kurdish Politics in Iran |date=2024 |publisher=Cambridge University Press |isbn=1009014277 |location= |page= |access-date=}}</ref> دوای ڕووخانی کۆمارەکە، پارتە کوردییەکانی ئێران بەردەوام بوون لە ھەوڵدان بۆ [[خۆبەڕێوەبەری]] یان [[سەربەخۆیی]] و تێوەگلابوون لە چەندین ڕووبەڕووبوونەوەی چەکداری لەگەڵ [[ئێرانی پەھلەوی]]، کە [[زمانی کوردی]] قەدەغە کردبوو و ھەوڵی دەدا [[ئاسیمیلاسیۆنی کولتووری|ئاسیمیلاسیۆن]] بەسەر ناسنامەیەکی فارسیدا بسەپێنێت.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Iranian Kurdish groups gamble on US support |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888811 |access-date=4 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> چەوساندنەوە لەژێر سایەی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بەردەوام بوو دوای ئەوەی [[شۆڕشی ئێران|ڕژێمی پاشایەتی لە ١٩٧٩ ڕووخاند]]. [[ئایەتوڵڵا خومەینی]] لە دوای شۆڕشەکە ڕای گەیاند کە «جەنگی پیرۆز» ([[جیھاد]]) دژی کوردان دەست پێ دەکات، کە بووە ھۆی کوژرانی ھەزاران کورد.<ref>{{Cite book |last=Hevian |first=Rodi |url=https://ciaotest.cc.columbia.edu/journals/meria/v17i2/f_0029656_23971.pdf |title=The main Kurdish political parties in Iran, Iraq, Syria, and Turkey: a research guide |publisher=Middle East Review of International Affairs (Online) |year=2013 |pages=95}}</ref> بە تێپەڕبوونی کات، زۆربەی ئەم پارتانە ناچارکران بۆ [[دەربەدەری]] لە [[ھەرێمی کوردستان]]ی [[عێراق]]. لەوێوە، ھەندێکیان بەشدارییان لە [[شەڕی دژی دەوڵەتی ئیسلامی]] کرد، کە لەو ماوەیەدا زۆریان لەلایەن ھێزەکانی ئەمریکاوە ڕاھێنانیان پێ کرا،<ref name=":9">{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Iran war: Why the boots on Iran's ground could be Kurdish |url=https://www.bbc.com/news/articles/cm215nnjyr0o |access-date=6 March 2026 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> [[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠١٦–٢٠٢٣)|ھێرشی سنووربەزێنی ناوبەناویان بۆ ناو ئێران]] ئەنجام دا،<ref name="Milburn">{{Cite web |last=Milburn |first=Franc |date=May 2017 |title=Iranian Kurdish Militias: Terrorist-Insurgents, Ethno Freedom Fighters, or Knights on the Regional Chessboard? |url=https://ctc.westpoint.edu/iranian-kurdish-militias-terrorist-insurgents-ethno-freedom-fighters-or-knights-on-the-regional-chessboard/ |access-date=4 March 2026 |website=Combating Terrorism Center}}</ref> و خۆشیان کرانە ئامانجی ھێرشی مووشەکی و درۆنی ئێران لە [[ھێرشی مووشەکی بۆ سەر کۆیە ٢٠١٨|٢٠١٨]] و [[ھێرشەکانی ئەیلوول-تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|٢٠٢٢]].<ref name=":2">{{Cite web |date=21 January 2026 |title=Kurdish group claims Iran missile, drone attack |url=https://www.jpost.com/middle-east/article-884039 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209144217/https://www.jpost.com/middle-east/article-884039 |archive-date=9 February 2026 |access-date=2 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> ھەروەھا باڵە چەکدارەکانی خۆیان پاراست و ڕاھێنانیان پێ کردن، و پێشوازییان لەو نەیارە سیاسییانە دەکرد کە لە سەرکوتکردنەکانی کاتی خۆپیشاندانەکانی ئێران ھەڵاتبوون، وەک [[شۆڕشی ژینا|خۆپیشاندانەکانی مەھسا ئەمینی]]، لە کاتێکدا چالاکییەکانی ناوخۆی ئێرانیان بەرەو پشتگیریی ڕامیاری گۆڕی.<ref name="Milburn"/><ref>{{Cite web |date=17 October 2022 |title=From protester to fighter: Fleeing Iran’s brutal crackdown to take up arms over the border |url=https://www.cnn.com/2022/10/17/middleeast/iraqi-kurdistan-iranian-dissidents-intl |access-date=4 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 February 2023 |title=Female Fighters Of The Kurdish Opposition To Iranian Regime Train In Camps In Iraqi Kurdistan: We Participated In The Demonstrations But Had To Leave Iran Due To Security Forces Crackdown |url=https://www.memri.org/tv/report-iranian-kurdish-women-fighters-training-camps-weapons-civil-rights |access-date=4 March 2026 |website=MEMRI |language=en}}</ref> ئێران ھەوڵی داوە دەسەڵاتی خۆی بەسەر ئەم گرووپانەدا بسەپێنێت، بۆ نموونە لە ڕێگەی ڕێککەوتننامەیەکی تەناھیی ٢٠٢٣ لەگەڵ عێراق کە ئامانجی لێ داماڵینی چەکەکانیان و گواستنەوەیان بوو بۆ دوور لە ناوچە سنوورییەکان.<ref name=":3"/><ref>{{Cite web |last=Menmy |first=Dana Taib |date=9 October 2023 |title=Can Baghdad disarm Iranian Kurdish parties in northern Iraq? |url=https://www.newarab.com/analysis/can-baghdad-disarm-iranian-kurdish-parties-northern-iraq |access-date=6 March 2026 |website=The New Arab |archive-date=16 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916170332/https://www.newarab.com/analysis/can-baghdad-disarm-iranian-kurdish-parties-northern-iraq |url-status=live}}</ref> لە کاتی [[شەڕی ئێران و ئیسرائیل|جەنگی دوازدە ڕۆژە]] لە ساڵی پێشووتردا، گرووپە کوردییەکان دەستیان کرد بە خۆڕێکخستنی ڕامیاری لە چاوەڕوانیی بۆشایییەکی دەسەڵاتی ئەگەری لە ئێراندا، بەڵام ھیچ ئۆپراسیۆنێکی چەکدارییان ئەنجام نەدا.<ref name=":6">{{Cite web |date=16 January 2026 |title=Kurdish separatists claim 'armed operations' in Iran to defend protesters |url=https://www.newarab.com/news/kurdish-group-claims-armed-actions-iran-defend-protesters |access-date=5 March 2026 |website=The New Arab}}</ref> [[ئای-تی-ڤی نیوز]] ڕای گەیاند کە [[ئیسرائیل]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] لە دوای جەنگی دوازدە ڕۆژەوە دەستیان کردووە بە قاچاخکردنی چەک بۆ ڕۆژاوای ئێران.<ref name=":8">{{cite web|url=https://www.itv.com/news/2026-03-03/united-states-seeking-an-armed-uprising-inside-iran|title=United States seeking an armed uprising inside Iran, with ground operation expected within days|date=4 March 2026|access-date=4 March 2026|work=[[itv.com]]|last=Murphy|first=Emma}}</ref> == کوردستانی ئێران لە کاتی خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران == لە ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، چەند پارتێکی کوردیی ئێران بەیاننامەیەکی ھاوبەشیان دەرکرد و داوای [[مانگرتنی گشتی]]یان کرد کە لە ٨ی کانوونی دووەم لە ناوچە کوردییەکان لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]] ئەنجام بدرێت.<ref name=":4">{{Cite web |last=Frantzman |first=Seth |date=15 January 2026 |title=Kurdish opposition groups in Iran support protests, claim attacks on Tehran regime |url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/01/kurdish-opposition-groups-in-iran-support-protests-claim-attacks-on-tehran-regime.php |access-date=23 February 2026 |website=FDD's Long War Journal |language=en-US |archive-date=1 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301081401/https://www.longwarjournal.org/archives/2026/01/kurdish-opposition-groups-in-iran-support-protests-claim-attacks-on-tehran-regime.php |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Iranian Kurdish opposition groups form new joint alliance |url=https://thenewregion.com/posts/4656 |access-date=22 February 2026 |website=The New Region |language=en}}</ref><ref name="iw">{{Cite web |date=9 January 2026 |title=Iran Update, January 8, 2026 |url=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-8-2026 |access-date=5 March 2026 |website=Institute for the Study of War |language=en-US |archive-date=14 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260114081901/https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-8-2026/ |url-status=live }}</ref> مانگرتنەکان لە زیاتر لە ٥٠ شار و شارۆچکەدا بینران،<ref name=":5">{{Cite web |date=24 January 2026 |title=Iran’s military-grade crackdown expands from Kurdish areas – and Kurds fear the worst |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260124-iran-s-military-grade-crackdown-expands-from-kurdish-areas-%E2%80%93-and-kurds-fear-the-worst |access-date=5 March 2026 |website=France 24 |language=en |archive-date=4 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260204122638/https://www.france24.com/en/middle-east/20260124-iran-s-military-grade-crackdown-expands-from-kurdish-areas-%E2%80%93-and-kurds-fear-the-worst |url-status=live }}</ref> لەوانە لە [[پارێزگای کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان]] و [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]].<ref>{{Cite web |date=8 January 2026 |title=Kurdistan on strike as shops and markets close across 39 cities |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/01/article-5 |access-date=8 January 2026 |website=Hengaw |language=en}}</ref> لە ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی [[شارستانی ئاودانان|ئاودانان]] و [[شارستانی مەلەکشاھی|مەلەکشاھی]] لە [[پارێزگای ئیلام]]، کە وەک یەکێک لە ناوەندەکانی خۆپیشاندانەکان وەسف دەکرێن، ڕاپۆرت درا کە شارۆچکەکان «کەوتوونەتە دەست خۆپیشاندەران» دوای ئەوەی ھێزە تەناھییەکانی ئێران پێگەکانی خۆیان بەجێھێشت.<ref>{{Cite web |date=7 January 2026 |title=Iran protests enter 11th day: Demonstrators seize control of two western cities |url=https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/iran-eastern-states/artc-11th-day-of-protests-in-iran-two-western-cities-under-control-of-protesters |access-date=7 March 2026 |website=i24News |archive-date=15 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115131731/https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/iran-eastern-states/artc-11th-day-of-protests-in-iran-two-western-cities-under-control-of-protesters |url-status=live }}</ref><ref name=":10">{{Cite web |last=Al Taher |first=Nada |date=10 January 2026 |title='We will bring the Islamic Republic to its knees': Son of last Iranian shah backs protests |url=https://www.thenationalnews.com/news/mena/2026/01/10/iran-protests-latest-reza-pahlavi-khamenei-trump/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129092556/https://www.thenationalnews.com/news/mena/2026/01/10/iran-protests-latest-reza-pahlavi-khamenei-trump/ |archive-date=29 January 2026 |access-date=7 March 2026 |website=The National |language=en}}</ref> ئەمە وەک سەرکەوتنێکی گەورە بۆ پارتە کوردییەکان بینرا، کە کاریگەری و توانای خۆیان بۆ کۆکردنەوەی خەڵک بە خێرایی و کاریگەری نیشان دا، شتێک کە لە دوای خۆپیشاندانەکانی مەھسا ئەمینییەوە نەبینرابوو.<ref name=":5"/> === یەکەم نموونەکانی یاخیبوون === لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا، [[پارتی ئازادیی کوردستان]] (پاک) بانگەشەی ئەوەی کرد کە «لەرێگەی پشتگیریی دارایی و ئۆپراسیۆنی چەکدارییەوە ڕۆڵی لە خۆپیشاندانەکاندا گێڕاوە»، ھاوکات لەگەڵ ڕاپۆرتەکانی میدیاکانی ئێران کە گرووپەکە و لایەنە کوردییەکانی دیکەیان بە ھێرشکردنە سەر ھێزەکانی ئێران تۆمەتبار کرد.<ref name=":6"/> لە ١٠ی کانوونی دووەم، بە بۆچوونی پاک، شەڕکەرەکانی سێ ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]یان (IRGC) لە [[نووراوا]]، [[پارێزگای لوڕستان]] بریندار کرد<ref>{{Cite web |date=11 January 2026 |title=Iran Update, January 10, 2026 |url=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-10-2026 |access-date=13 January 2026 |website=Institute for the Study of War |language=en-US |archive-date=13 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113004547/https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-10-2026/ |url-status=live }}</ref> و ھەروەھا بانگەشەی کوشتنی شەش ئەندامی سوپای پاسدارانیان لە ڕووداوێکی جیاوازدا کرد.<ref>{{Cite web |date=12 January 2026 |title=Iran's Kurdish opposition strengthens as protests intensify |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-883105 |access-date=13 January 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en |archive-date=12 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112192035/https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-883105 |url-status=live }}</ref> لە ١١ی کانوونی دووەم، پاک بانگەشەی ھێرشی لە [[کرماشان]] و [[ئەسفەھان]] کرد.<ref name=":4"/> لە ١٣ی کانوونی دووەم، پاک بانگەشەی ھێرشێکی دیکەی بۆ سەر پێگەیەکی سوپای پاسداران لە کرماشان کرد.<ref name=":4"/> گرووپەکە بە ڕێکوپێکی وێنە و ڤیدیۆی بڵاو دەکردەوە کە گوایە تەقەکردن و ئاگرتێبەردانی باڵەخانەکانیان نیشان دەدا. [[دەزگای ھەواڵی تەسنیم]]، کە لە سوپای پاسدارانەوە نزیکە، ڕای گەیاند کە گرووپە کوردییەکان بە پاکیشەوە «چوونەتە قۆناغی مەیدانیی» خۆپیشاندانەکانەوە لە ڕێگەی کردەوە ھەماھەنگەکانەوە.<ref name="ap16jan"/> لە ٢١ی کانوونی دووەم، پاک ڕای گەیاند کە دوای ئۆپراسیۆنەکانی، لە ھێرشە مووشەکییە تۆڵەسێنەرەوەکانی ئێراندا کراوەتە ئامانج.<ref name=":2"/> لە لایەکی دیکەوە، لە ٨ی کانوونی دووەم، [[دەزگای ھەواڵی فارس]]ی سەر بە ئێران ڕای گەیاند کە پێکدادانەکان لەگەڵ [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک) بووەتە ھۆی کوشتنی ھەشت ئەندامی سوپای پاسداران لە کرماشان، لە کاتێکدا لە ڕووداوێکی جیاوازدا قەناس بەدەستێکی پژاک گوایە ئەفسەرێکی پۆلیسی لە پارێزگای ئیلام کوشتووە.<ref name=":10" /> === ھەماھەنگی لە نێوان پارتە کوردییەکانی ئێران === {{سەرەکی|ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران}} لە ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦، [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK)، کە لە پێنج پارتی سەرەکیی کوردیی ئێران پێکھاتووە و بنکەیان لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]]ە، پێکھێنرا. ھاوپەیمانییەکە ئەمانە لەخۆ دەگرێت: [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] (حدکا)، [[پارتی ئازادیی کوردستان]] (پاک)، [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک)، [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] (خەبات) و [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]].<ref name=":0">{{Cite web |date=22 February 2026 |title=Iranian Kurdish opposition parties form new alliance amid rising US-Iran tensions |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |access-date=22 February 2026 |website=Rudaw |language=en |archive-date=27 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260227170839/https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |url-status=live }}</ref> ھاوپەیمانییەکە ئامانجەکانی خۆی بە «ڕووخاندنی ڕژێمی ئێران» و بەدەستھێنانی مافی چارەی خۆنووسینی کورد لە کوردستانی ئێران وەسف کرد.<ref name=":3"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:شەڕەکانی ئێران]] [[پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] micw42bsur85gbjy1jd786u2bmur250 1598658 1598644 2026-07-05T15:17:44Z Hivja 64112 /* */ 1598658 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦ | image = Peshmerga of the Komala of Iranian Kurdistan.png | image_size = 250px | caption = شەڕکەرێکی [[کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]] لە ئۆردووگایەک لە [[ھەرێمی کوردستان]]، ئاداری ٢٠٢٦ | date = ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ – ئێستا ({{Age in years, months, weeks and days|month1=1|day1=5|year1=2026}}) | place = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]] و [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]] | partof = [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران]]، [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)]] و [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران]] | status = بەردەوامە{{blist|کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، پارتە کوردییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان [[مانگرتنی گشتی]]یان لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]] ڕای گەیاند و [[یەکەم نموونەکانی یاخیبوون|یاخیبوونێکی سنووردار]] سەری ھەڵدا|٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦، پێکھێنانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]]|پارتە کوردییەکانی ئێران داوای ڕووخاندنی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەکەن لە کاتی [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران]]|[[ھێرشەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|پەلاوێژتن]] بۆ ناو [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]]|پێشبینی دەربارەی [[ڕاپۆرتە جێناکۆکەکانی پێکدادانەکان لە کوردستانی ئێران|ھێرشی کوردان]]، لە نێوان زیادبوونی [[ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران (جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران)|ھێرشە ئاسمانییەکان لە کوردستانی ئێران]]|[[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠٢٦–ئێستا)]]}} | combatant1 = {{tree list}} * {{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK) ** {{flagicon image|Official flag of the PDKI.png}} [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} [[پارتی ئازادیی کوردستان]] ** {{flagicon image|Flag of Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê.svg}} [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] ** {{flagicon image|The official Logo of khabat organisation of iranian kurdistan.png}} [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]] {{tree list/end}} «پشتیوانیکراو لەلایەن:» {{tree list}} * {{flag|United States}} ([[یاخیبوونی ٢٠٢٦ی کورد لە ئێران#تێوەگلانی گومانلێکراوی ئەمریکا و ئیسرائیل|گومانلێکراو]]) * {{flag|Israel}} ([[یاخیبوونی ٢٠٢٦ی کورد لە ئێران#تێوەگلانی گومانلێکراوی ئەمریکا و ئیسرائیل|گومانلێکراو]]) {{tree list/end}} | combatant2 = {{tree list}} * {{flag|Iran}} ** [[پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان]] * [[تەوەری بەرھەڵستی]] ** {{flag|Popular Mobilization Forces}} *** {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[بەرھەڵستیی ئیسلامی لە عێراق]] *** {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[سەرایا ئەولیا ئەلدەم]] {{tree list/end}} | casualties1 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} ١ شەڕکەری پاک کوژرا<ref>{{cite web|title=Drone strike near Erbil targets Kurdistan Freedom Party, resulting in fatality|date=21 January 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/news/2026/01/article-167}}</ref><br /><br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران»:<br />{{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} ١٠ کوژراو و ژمارەیەک بریندار (لە [[ھێرشە ئاسمانییەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|ھێرشە ئاسمانییەکان]]) | casualties2 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} ٦ کوژراو و چەند بریندارێک (بەپێی کوردان)<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} ٩ کوژراو (بەپێی ئێران)<br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} زیانی گەورە (لە [[ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران (جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران)#کوژراوان|ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران]]) | casualties3 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />>٢٤٠<ref>{{cite web|title=KHRN documents 240 Kurdish deaths in 2026 protests in Iran|date=12 February 2026|website=Kurdistan Human Rights Network|url=https://kurdistanhumanrights.org/en/publications/special-reports/2026/02/12/khrn-documents-240-kurdish-deaths-in-2026-protests-in-iran}}</ref>–٢٥٧<ref>{{cite web|title=Identities of 257 Kurdish protesters killed during the December protests confirmed|date=7 February 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/02/article-2?|access-date=10 March 2026|archive-date=13 February 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260213235738/https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/02/article-2|url-status=live}}</ref> خۆپیشاندەری کورد کوژران<br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />>٢١ مەدەنیی کورد کوژران<ref>{{cite web|title=Airstrikes during Iran war kill 21 Kurdish civilians, including children|date=9 March 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/news/2026/03/article-11-1}}</ref> }} '''قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦''' ئاماژەیە بۆ ماوەیەکی چڕبوونەوەی چالاکیی [[ڕامیاری]] و چەکداری لەلایەن [[کوردانی ئێران]]، و ئەو پارتانەی نوێنەرایەتییان دەکەن، بۆ بەدەستھێنانی [[مافی چارەی خۆنووسین]]. پارتە سەرەکییەکانی کوردی ئێران داوای [[مانگرتنی گشتی|مانگرتنی گشتییان]] کرد لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]]، کە تا ڕادەیەکی زۆر لەلایەن دانیشتووانی کوردەوە بەدەمەوەچوونی بۆ کرا،<ref name=":5" /> کردەی [[یاخیبوون|یاخیبووی]] سنوورداریان ئەنجام دا، و بە فەرمی لەژێر ناوی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK) یەکیان گرت، لە نێوان [[قەیرانی ناوخۆییی ئێران (٢٠٢٥–ئێستا)|ماوەیەکی ناسەقامگیریی ڕامیاری]] و لاوازبوونی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]]. [[جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران|جەنگی دوواتر لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئیسرائیل]] بووە ھۆی [[ھێرشەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|ھێرشەکان بۆ سەر پارتە کوردییەکانی ئێران]] کە بنکەیان لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]] بوو لەلایەن ئێرانەوە، لە کاتێکدا چاودێران پێشبینییان دەکرد لەبارەی ئەگەری ھێرشێکی سەربازیی بەرفراوانتری کورد لەناو ئێراندا.<ref>{{Cite web |last=Solomon |first=Jay |date=4 March 2026 |title=Why the Kurds Hold the Key to Iran’s Future |url=https://www.thefp.com/p/why-the-kurds-hold-the-key-to-irans |access-date=5 March 2026 |website=The Free Press |language=en |quote="[...] the burgeoning Kurdish uprising is a sign of cracks in the Islamic Republic's hold over the country [...]"}}</ref><ref name="ap16jan">{{Cite web |date=16 January 2026 |title=Kurdish separatist group claims to have mounted 'armed operations' in Iran to defend protesters |url=https://apnews.com/article/iran-iraq-kurdish-separatists-pak-attack-c04c8c65d4e2241476ed210cf7134327 |access-date=6 March 2026 |website=AP News |language=en |quote="An Iranian Kurdish separatist group in Iraq said it has launched attacks on Iran's paramilitary Revolutionary Guard in recent days in retaliation for Tehran's violent crackdown on protests."|last1=Martany|first1=Stella|last2=Sewell|first2=Abby|last3=Gambrell|first3=Jon}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |last=Boltuc |first=Silvia |date=5 March 2026 |title=Iran's Second Front: Assessing the Kurdish Ground Incursions |url=https://www.specialeurasia.com/2026/03/05/iran-kurdish-incursion/ |access-date=7 March 2026 |website=www.specialeurasia.com |language=en-GB}}</ref> == پێشینە == {{سەرەکی|سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران}} تێکۆشان بۆ [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران]] دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەدەی ٢٠ەم، لەوانەش [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران#ھۆزایەتی و ناسیۆنالیزمی سەرەتایی|سەرھەڵدانی ھۆزەکان و گەشەسەندنی ناسیۆنالیزمی کوردی]]، و لە ١٩٤٦ کاتێک [[قازی محەممەد]] [[کۆماری کوردستان|کۆماری کوردستانی]] کورتخایەنی ڕای گەیاند گەیشتە لووتکە.<ref name="Hassaniyan">{{cite book |last=Hassaniyan |first=Allan |url=https://www.cambridge.org/core/books/kurdish-politics-in-iran/650B471F8091C57005DFEA2140AFD4AB |title=Kurdish Politics in Iran |date=2024 |publisher=Cambridge University Press |isbn=1009014277 |location= |page= |access-date=}}</ref> دوای ڕووخانی کۆمارەکە، پارتە کوردییەکانی ئێران بەردەوام بوون لە ھەوڵدان بۆ [[خۆبەڕێوەبەری]] یان [[سەربەخۆیی]] و تێوەگلابوون لە چەندین ڕووبەڕووبوونەوەی چەکداری لەگەڵ [[ئێرانی پەھلەوی]]، کە [[زمانی کوردی]] قەدەغە کردبوو و ھەوڵی دەدا [[ئاسیمیلاسیۆنی کولتووری|ئاسیمیلاسیۆن]] بەسەر ناسنامەیەکی فارسیدا بسەپێنێت.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Iranian Kurdish groups gamble on US support |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888811 |access-date=4 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> چەوساندنەوە لەژێر سایەی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بەردەوام بوو دوای ئەوەی [[شۆڕشی ئێران|ڕژێمی پاشایەتی لە ١٩٧٩ ڕووخاند]]. [[ئایەتوڵڵا خومەینی]] لە دوای شۆڕشەکە ڕای گەیاند کە «جەنگی پیرۆز» ([[جیھاد]]) دژی کوردان دەست پێ دەکات، کە بووە ھۆی کوژرانی ھەزاران کورد.<ref>{{Cite book |last=Hevian |first=Rodi |url=https://ciaotest.cc.columbia.edu/journals/meria/v17i2/f_0029656_23971.pdf |title=The main Kurdish political parties in Iran, Iraq, Syria, and Turkey: a research guide |publisher=Middle East Review of International Affairs (Online) |year=2013 |pages=95}}</ref> بە تێپەڕبوونی کات، زۆربەی ئەم پارتانە ناچارکران بۆ [[دەربەدەری]] لە [[ھەرێمی کوردستان]]ی [[عێراق]]. لەوێوە، ھەندێکیان بەشدارییان لە [[شەڕی دژی دەوڵەتی ئیسلامی]] کرد، کە لەو ماوەیەدا زۆریان لەلایەن ھێزەکانی ئەمریکاوە ڕاھێنانیان پێ کرا،<ref name=":9">{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Iran war: Why the boots on Iran's ground could be Kurdish |url=https://www.bbc.com/news/articles/cm215nnjyr0o |access-date=6 March 2026 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> [[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠١٦–٢٠٢٣)|ھێرشی سنووربەزێنی ناوبەناویان بۆ ناو ئێران]] ئەنجام دا،<ref name="Milburn">{{Cite web |last=Milburn |first=Franc |date=May 2017 |title=Iranian Kurdish Militias: Terrorist-Insurgents, Ethno Freedom Fighters, or Knights on the Regional Chessboard? |url=https://ctc.westpoint.edu/iranian-kurdish-militias-terrorist-insurgents-ethno-freedom-fighters-or-knights-on-the-regional-chessboard/ |access-date=4 March 2026 |website=Combating Terrorism Center}}</ref> و خۆشیان کرانە ئامانجی ھێرشی مووشەکی و درۆنی ئێران لە [[ھێرشی مووشەکی بۆ سەر کۆیە ٢٠١٨|٢٠١٨]] و [[ھێرشەکانی ئەیلوول-تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|٢٠٢٢]].<ref name=":2">{{Cite web |date=21 January 2026 |title=Kurdish group claims Iran missile, drone attack |url=https://www.jpost.com/middle-east/article-884039 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209144217/https://www.jpost.com/middle-east/article-884039 |archive-date=9 February 2026 |access-date=2 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> ھەروەھا باڵە چەکدارەکانی خۆیان پاراست و ڕاھێنانیان پێ کردن، و پێشوازییان لەو نەیارە سیاسییانە دەکرد کە لە سەرکوتکردنەکانی کاتی خۆپیشاندانەکانی ئێران ھەڵاتبوون، وەک [[شۆڕشی ژینا|خۆپیشاندانەکانی مەھسا ئەمینی]]، لە کاتێکدا چالاکییەکانی ناوخۆی ئێرانیان بەرەو پشتگیریی ڕامیاری گۆڕی.<ref name="Milburn"/><ref>{{Cite web |date=17 October 2022 |title=From protester to fighter: Fleeing Iran’s brutal crackdown to take up arms over the border |url=https://www.cnn.com/2022/10/17/middleeast/iraqi-kurdistan-iranian-dissidents-intl |access-date=4 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 February 2023 |title=Female Fighters Of The Kurdish Opposition To Iranian Regime Train In Camps In Iraqi Kurdistan: We Participated In The Demonstrations But Had To Leave Iran Due To Security Forces Crackdown |url=https://www.memri.org/tv/report-iranian-kurdish-women-fighters-training-camps-weapons-civil-rights |access-date=4 March 2026 |website=MEMRI |language=en}}</ref> ئێران ھەوڵی داوە دەسەڵاتی خۆی بەسەر ئەم گرووپانەدا بسەپێنێت، بۆ نموونە لە ڕێگەی ڕێککەوتننامەیەکی تەناھیی ٢٠٢٣ لەگەڵ عێراق کە ئامانجی لێ داماڵینی چەکەکانیان و گواستنەوەیان بوو بۆ دوور لە ناوچە سنوورییەکان.<ref name=":3"/><ref>{{Cite web |last=Menmy |first=Dana Taib |date=9 October 2023 |title=Can Baghdad disarm Iranian Kurdish parties in northern Iraq? |url=https://www.newarab.com/analysis/can-baghdad-disarm-iranian-kurdish-parties-northern-iraq |access-date=6 March 2026 |website=The New Arab |archive-date=16 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916170332/https://www.newarab.com/analysis/can-baghdad-disarm-iranian-kurdish-parties-northern-iraq |url-status=live}}</ref> لە کاتی [[شەڕی ئێران و ئیسرائیل|جەنگی دوازدە ڕۆژە]] لە ساڵی پێشووتردا، گرووپە کوردییەکان دەستیان کرد بە خۆڕێکخستنی ڕامیاری لە چاوەڕوانیی بۆشایییەکی دەسەڵاتی ئەگەری لە ئێراندا، بەڵام ھیچ ئۆپراسیۆنێکی چەکدارییان ئەنجام نەدا.<ref name=":6">{{Cite web |date=16 January 2026 |title=Kurdish separatists claim 'armed operations' in Iran to defend protesters |url=https://www.newarab.com/news/kurdish-group-claims-armed-actions-iran-defend-protesters |access-date=5 March 2026 |website=The New Arab}}</ref> [[ئای-تی-ڤی نیوز]] ڕای گەیاند کە [[ئیسرائیل]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] لە دوای جەنگی دوازدە ڕۆژەوە دەستیان کردووە بە قاچاخکردنی چەک بۆ ڕۆژاوای ئێران.<ref name=":8">{{cite web|url=https://www.itv.com/news/2026-03-03/united-states-seeking-an-armed-uprising-inside-iran|title=United States seeking an armed uprising inside Iran, with ground operation expected within days|date=4 March 2026|access-date=4 March 2026|work=[[itv.com]]|last=Murphy|first=Emma}}</ref> == کوردستانی ئێران لە کاتی خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران == لە ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، چەند پارتێکی کوردیی ئێران بەیاننامەیەکی ھاوبەشیان دەرکرد و داوای [[مانگرتنی گشتی]]یان کرد کە لە ٨ی کانوونی دووەم لە ناوچە کوردییەکان لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]] ئەنجام بدرێت.<ref name=":4">{{Cite web |last=Frantzman |first=Seth |date=15 January 2026 |title=Kurdish opposition groups in Iran support protests, claim attacks on Tehran regime |url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/01/kurdish-opposition-groups-in-iran-support-protests-claim-attacks-on-tehran-regime.php |access-date=23 February 2026 |website=FDD's Long War Journal |language=en-US |archive-date=1 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301081401/https://www.longwarjournal.org/archives/2026/01/kurdish-opposition-groups-in-iran-support-protests-claim-attacks-on-tehran-regime.php |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Iranian Kurdish opposition groups form new joint alliance |url=https://thenewregion.com/posts/4656 |access-date=22 February 2026 |website=The New Region |language=en}}</ref><ref name="iw">{{Cite web |date=9 January 2026 |title=Iran Update, January 8, 2026 |url=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-8-2026 |access-date=5 March 2026 |website=Institute for the Study of War |language=en-US |archive-date=14 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260114081901/https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-8-2026/ |url-status=live }}</ref> مانگرتنەکان لە زیاتر لە ٥٠ شار و شارۆچکەدا بینران،<ref name=":5">{{Cite web |date=24 January 2026 |title=Iran’s military-grade crackdown expands from Kurdish areas – and Kurds fear the worst |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260124-iran-s-military-grade-crackdown-expands-from-kurdish-areas-%E2%80%93-and-kurds-fear-the-worst |access-date=5 March 2026 |website=France 24 |language=en |archive-date=4 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260204122638/https://www.france24.com/en/middle-east/20260124-iran-s-military-grade-crackdown-expands-from-kurdish-areas-%E2%80%93-and-kurds-fear-the-worst |url-status=live }}</ref> لەوانە لە [[پارێزگای کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان]] و [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]].<ref>{{Cite web |date=8 January 2026 |title=Kurdistan on strike as shops and markets close across 39 cities |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/01/article-5 |access-date=8 January 2026 |website=Hengaw |language=en}}</ref> لە ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی [[شارستانی ئاودانان|ئاودانان]] و [[شارستانی مەلەکشاھی|مەلەکشاھی]] لە [[پارێزگای ئیلام]]، کە وەک یەکێک لە ناوەندەکانی خۆپیشاندانەکان وەسف دەکرێن، ڕاپۆرت درا کە شارۆچکەکان «کەوتوونەتە دەست خۆپیشاندەران» دوای ئەوەی ھێزە تەناھییەکانی ئێران پێگەکانی خۆیان بەجێھێشت.<ref>{{Cite web |date=7 January 2026 |title=Iran protests enter 11th day: Demonstrators seize control of two western cities |url=https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/iran-eastern-states/artc-11th-day-of-protests-in-iran-two-western-cities-under-control-of-protesters |access-date=7 March 2026 |website=i24News |archive-date=15 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115131731/https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/iran-eastern-states/artc-11th-day-of-protests-in-iran-two-western-cities-under-control-of-protesters |url-status=live }}</ref><ref name=":10">{{Cite web |last=Al Taher |first=Nada |date=10 January 2026 |title='We will bring the Islamic Republic to its knees': Son of last Iranian shah backs protests |url=https://www.thenationalnews.com/news/mena/2026/01/10/iran-protests-latest-reza-pahlavi-khamenei-trump/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129092556/https://www.thenationalnews.com/news/mena/2026/01/10/iran-protests-latest-reza-pahlavi-khamenei-trump/ |archive-date=29 January 2026 |access-date=7 March 2026 |website=The National |language=en}}</ref> ئەمە وەک سەرکەوتنێکی گەورە بۆ پارتە کوردییەکان بینرا، کە کاریگەری و توانای خۆیان بۆ کۆکردنەوەی خەڵک بە خێرایی و کاریگەری نیشان دا، شتێک کە لە دوای خۆپیشاندانەکانی مەھسا ئەمینییەوە نەبینرابوو.<ref name=":5"/> === یەکەم نموونەکانی یاخیبوون === لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا، [[پارتی ئازادیی کوردستان]] (پاک) بانگەشەی ئەوەی کرد کە «لەرێگەی پشتگیریی دارایی و ئۆپراسیۆنی چەکدارییەوە ڕۆڵی لە خۆپیشاندانەکاندا گێڕاوە»، ھاوکات لەگەڵ ڕاپۆرتەکانی میدیاکانی ئێران کە گرووپەکە و لایەنە کوردییەکانی دیکەیان بە ھێرشکردنە سەر ھێزەکانی ئێران تۆمەتبار کرد.<ref name=":6"/> لە ١٠ی کانوونی دووەم، بە بۆچوونی پاک، شەڕکەرەکانی سێ ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]یان (IRGC) لە [[نووراوا]]، [[پارێزگای لوڕستان]] بریندار کرد<ref>{{Cite web |date=11 January 2026 |title=Iran Update, January 10, 2026 |url=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-10-2026 |access-date=13 January 2026 |website=Institute for the Study of War |language=en-US |archive-date=13 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113004547/https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-10-2026/ |url-status=live }}</ref> و ھەروەھا بانگەشەی کوشتنی شەش ئەندامی سوپای پاسدارانیان لە ڕووداوێکی جیاوازدا کرد.<ref>{{Cite web |date=12 January 2026 |title=Iran's Kurdish opposition strengthens as protests intensify |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-883105 |access-date=13 January 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en |archive-date=12 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112192035/https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-883105 |url-status=live }}</ref> لە ١١ی کانوونی دووەم، پاک بانگەشەی ھێرشی لە [[کرماشان]] و [[ئەسفەھان]] کرد.<ref name=":4"/> لە ١٣ی کانوونی دووەم، پاک بانگەشەی ھێرشێکی دیکەی بۆ سەر پێگەیەکی سوپای پاسداران لە کرماشان کرد.<ref name=":4"/> گرووپەکە بە ڕێکوپێکی وێنە و ڤیدیۆی بڵاو دەکردەوە کە گوایە تەقەکردن و ئاگرتێبەردانی باڵەخانەکانیان نیشان دەدا. [[دەزگای ھەواڵی تەسنیم]]، کە لە سوپای پاسدارانەوە نزیکە، ڕای گەیاند کە گرووپە کوردییەکان بە پاکیشەوە «چوونەتە قۆناغی مەیدانیی» خۆپیشاندانەکانەوە لە ڕێگەی کردەوە ھەماھەنگەکانەوە.<ref name="ap16jan"/> لە ٢١ی کانوونی دووەم، پاک ڕای گەیاند کە دوای ئۆپراسیۆنەکانی، لە ھێرشە مووشەکییە تۆڵەسێنەرەوەکانی ئێراندا کراوەتە ئامانج.<ref name=":2"/> لە لایەکی دیکەوە، لە ٨ی کانوونی دووەم، [[دەزگای ھەواڵی فارس]]ی سەر بە ئێران ڕای گەیاند کە پێکدادانەکان لەگەڵ [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک) بووەتە ھۆی کوشتنی ھەشت ئەندامی سوپای پاسداران لە کرماشان، لە کاتێکدا لە ڕووداوێکی جیاوازدا قەناس بەدەستێکی پژاک گوایە ئەفسەرێکی پۆلیسی لە پارێزگای ئیلام کوشتووە.<ref name=":10" /> === ھەماھەنگی لە نێوان پارتە کوردییەکانی ئێران === {{سەرەکی|ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران}} لە ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦، [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK)، کە لە پێنج پارتی سەرەکیی کوردیی ئێران پێکھاتووە و بنکەیان لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]]ە، پێکھێنرا. ھاوپەیمانییەکە ئەمانە لەخۆ دەگرێت: [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] (حدکا)، [[پارتی ئازادیی کوردستان]] (پاک)، [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک)، [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] (خەبات) و [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]].<ref name=":0">{{Cite web |date=22 February 2026 |title=Iranian Kurdish opposition parties form new alliance amid rising US-Iran tensions |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |access-date=22 February 2026 |website=Rudaw |language=en |archive-date=27 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260227170839/https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |url-status=live }}</ref> ھاوپەیمانییەکە ئامانجەکانی خۆی بە «ڕووخاندنی ڕژێمی ئێران» و بەدەستھێنانی مافی چارەی خۆنووسینی کورد لە کوردستانی ئێران وەسف کرد.<ref name=":3"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:شەڕەکانی ئێران]] [[پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] cm9od5otsquqf2wmfslz5lbjugs2r4g 1598659 1598658 2026-07-05T15:18:25Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦]]ی گواستەوە بۆ [[قەیرانی ٢٠٢٦ی کورد و ئێران]]: ناوی باشتر 1598658 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦ | image = Peshmerga of the Komala of Iranian Kurdistan.png | image_size = 250px | caption = شەڕکەرێکی [[کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]] لە ئۆردووگایەک لە [[ھەرێمی کوردستان]]، ئاداری ٢٠٢٦ | date = ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ – ئێستا ({{Age in years, months, weeks and days|month1=1|day1=5|year1=2026}}) | place = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]] و [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]] | partof = [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران]]، [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)]] و [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران]] | status = بەردەوامە{{blist|کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، پارتە کوردییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان [[مانگرتنی گشتی]]یان لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]] ڕای گەیاند و [[یەکەم نموونەکانی یاخیبوون|یاخیبوونێکی سنووردار]] سەری ھەڵدا|٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦، پێکھێنانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]]|پارتە کوردییەکانی ئێران داوای ڕووخاندنی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەکەن لە کاتی [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران]]|[[ھێرشەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|پەلاوێژتن]] بۆ ناو [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]]|پێشبینی دەربارەی [[ڕاپۆرتە جێناکۆکەکانی پێکدادانەکان لە کوردستانی ئێران|ھێرشی کوردان]]، لە نێوان زیادبوونی [[ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران (جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران)|ھێرشە ئاسمانییەکان لە کوردستانی ئێران]]|[[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠٢٦–ئێستا)]]}} | combatant1 = {{tree list}} * {{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK) ** {{flagicon image|Official flag of the PDKI.png}} [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} [[پارتی ئازادیی کوردستان]] ** {{flagicon image|Flag of Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê.svg}} [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] ** {{flagicon image|The official Logo of khabat organisation of iranian kurdistan.png}} [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]] {{tree list/end}} «پشتیوانیکراو لەلایەن:» {{tree list}} * {{flag|United States}} ([[یاخیبوونی ٢٠٢٦ی کورد لە ئێران#تێوەگلانی گومانلێکراوی ئەمریکا و ئیسرائیل|گومانلێکراو]]) * {{flag|Israel}} ([[یاخیبوونی ٢٠٢٦ی کورد لە ئێران#تێوەگلانی گومانلێکراوی ئەمریکا و ئیسرائیل|گومانلێکراو]]) {{tree list/end}} | combatant2 = {{tree list}} * {{flag|Iran}} ** [[پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان]] * [[تەوەری بەرھەڵستی]] ** {{flag|Popular Mobilization Forces}} *** {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[بەرھەڵستیی ئیسلامی لە عێراق]] *** {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[سەرایا ئەولیا ئەلدەم]] {{tree list/end}} | casualties1 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} ١ شەڕکەری پاک کوژرا<ref>{{cite web|title=Drone strike near Erbil targets Kurdistan Freedom Party, resulting in fatality|date=21 January 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/news/2026/01/article-167}}</ref><br /><br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران»:<br />{{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} ١٠ کوژراو و ژمارەیەک بریندار (لە [[ھێرشە ئاسمانییەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|ھێرشە ئاسمانییەکان]]) | casualties2 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} ٦ کوژراو و چەند بریندارێک (بەپێی کوردان)<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} ٩ کوژراو (بەپێی ئێران)<br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} زیانی گەورە (لە [[ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران (جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران)#کوژراوان|ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران]]) | casualties3 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />>٢٤٠<ref>{{cite web|title=KHRN documents 240 Kurdish deaths in 2026 protests in Iran|date=12 February 2026|website=Kurdistan Human Rights Network|url=https://kurdistanhumanrights.org/en/publications/special-reports/2026/02/12/khrn-documents-240-kurdish-deaths-in-2026-protests-in-iran}}</ref>–٢٥٧<ref>{{cite web|title=Identities of 257 Kurdish protesters killed during the December protests confirmed|date=7 February 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/02/article-2?|access-date=10 March 2026|archive-date=13 February 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260213235738/https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/02/article-2|url-status=live}}</ref> خۆپیشاندەری کورد کوژران<br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />>٢١ مەدەنیی کورد کوژران<ref>{{cite web|title=Airstrikes during Iran war kill 21 Kurdish civilians, including children|date=9 March 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/news/2026/03/article-11-1}}</ref> }} '''قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦''' ئاماژەیە بۆ ماوەیەکی چڕبوونەوەی چالاکیی [[ڕامیاری]] و چەکداری لەلایەن [[کوردانی ئێران]]، و ئەو پارتانەی نوێنەرایەتییان دەکەن، بۆ بەدەستھێنانی [[مافی چارەی خۆنووسین]]. پارتە سەرەکییەکانی کوردی ئێران داوای [[مانگرتنی گشتی|مانگرتنی گشتییان]] کرد لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]]، کە تا ڕادەیەکی زۆر لەلایەن دانیشتووانی کوردەوە بەدەمەوەچوونی بۆ کرا،<ref name=":5" /> کردەی [[یاخیبوون|یاخیبووی]] سنوورداریان ئەنجام دا، و بە فەرمی لەژێر ناوی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK) یەکیان گرت، لە نێوان [[قەیرانی ناوخۆییی ئێران (٢٠٢٥–ئێستا)|ماوەیەکی ناسەقامگیریی ڕامیاری]] و لاوازبوونی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]]. [[جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران|جەنگی دوواتر لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئیسرائیل]] بووە ھۆی [[ھێرشەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|ھێرشەکان بۆ سەر پارتە کوردییەکانی ئێران]] کە بنکەیان لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]] بوو لەلایەن ئێرانەوە، لە کاتێکدا چاودێران پێشبینییان دەکرد لەبارەی ئەگەری ھێرشێکی سەربازیی بەرفراوانتری کورد لەناو ئێراندا.<ref>{{Cite web |last=Solomon |first=Jay |date=4 March 2026 |title=Why the Kurds Hold the Key to Iran’s Future |url=https://www.thefp.com/p/why-the-kurds-hold-the-key-to-irans |access-date=5 March 2026 |website=The Free Press |language=en |quote="[...] the burgeoning Kurdish uprising is a sign of cracks in the Islamic Republic's hold over the country [...]"}}</ref><ref name="ap16jan">{{Cite web |date=16 January 2026 |title=Kurdish separatist group claims to have mounted 'armed operations' in Iran to defend protesters |url=https://apnews.com/article/iran-iraq-kurdish-separatists-pak-attack-c04c8c65d4e2241476ed210cf7134327 |access-date=6 March 2026 |website=AP News |language=en |quote="An Iranian Kurdish separatist group in Iraq said it has launched attacks on Iran's paramilitary Revolutionary Guard in recent days in retaliation for Tehran's violent crackdown on protests."|last1=Martany|first1=Stella|last2=Sewell|first2=Abby|last3=Gambrell|first3=Jon}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |last=Boltuc |first=Silvia |date=5 March 2026 |title=Iran's Second Front: Assessing the Kurdish Ground Incursions |url=https://www.specialeurasia.com/2026/03/05/iran-kurdish-incursion/ |access-date=7 March 2026 |website=www.specialeurasia.com |language=en-GB}}</ref> == پێشینە == {{سەرەکی|سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران}} تێکۆشان بۆ [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران]] دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەدەی ٢٠ەم، لەوانەش [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران#ھۆزایەتی و ناسیۆنالیزمی سەرەتایی|سەرھەڵدانی ھۆزەکان و گەشەسەندنی ناسیۆنالیزمی کوردی]]، و لە ١٩٤٦ کاتێک [[قازی محەممەد]] [[کۆماری کوردستان|کۆماری کوردستانی]] کورتخایەنی ڕای گەیاند گەیشتە لووتکە.<ref name="Hassaniyan">{{cite book |last=Hassaniyan |first=Allan |url=https://www.cambridge.org/core/books/kurdish-politics-in-iran/650B471F8091C57005DFEA2140AFD4AB |title=Kurdish Politics in Iran |date=2024 |publisher=Cambridge University Press |isbn=1009014277 |location= |page= |access-date=}}</ref> دوای ڕووخانی کۆمارەکە، پارتە کوردییەکانی ئێران بەردەوام بوون لە ھەوڵدان بۆ [[خۆبەڕێوەبەری]] یان [[سەربەخۆیی]] و تێوەگلابوون لە چەندین ڕووبەڕووبوونەوەی چەکداری لەگەڵ [[ئێرانی پەھلەوی]]، کە [[زمانی کوردی]] قەدەغە کردبوو و ھەوڵی دەدا [[ئاسیمیلاسیۆنی کولتووری|ئاسیمیلاسیۆن]] بەسەر ناسنامەیەکی فارسیدا بسەپێنێت.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Iranian Kurdish groups gamble on US support |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888811 |access-date=4 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> چەوساندنەوە لەژێر سایەی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بەردەوام بوو دوای ئەوەی [[شۆڕشی ئێران|ڕژێمی پاشایەتی لە ١٩٧٩ ڕووخاند]]. [[ئایەتوڵڵا خومەینی]] لە دوای شۆڕشەکە ڕای گەیاند کە «جەنگی پیرۆز» ([[جیھاد]]) دژی کوردان دەست پێ دەکات، کە بووە ھۆی کوژرانی ھەزاران کورد.<ref>{{Cite book |last=Hevian |first=Rodi |url=https://ciaotest.cc.columbia.edu/journals/meria/v17i2/f_0029656_23971.pdf |title=The main Kurdish political parties in Iran, Iraq, Syria, and Turkey: a research guide |publisher=Middle East Review of International Affairs (Online) |year=2013 |pages=95}}</ref> بە تێپەڕبوونی کات، زۆربەی ئەم پارتانە ناچارکران بۆ [[دەربەدەری]] لە [[ھەرێمی کوردستان]]ی [[عێراق]]. لەوێوە، ھەندێکیان بەشدارییان لە [[شەڕی دژی دەوڵەتی ئیسلامی]] کرد، کە لەو ماوەیەدا زۆریان لەلایەن ھێزەکانی ئەمریکاوە ڕاھێنانیان پێ کرا،<ref name=":9">{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Iran war: Why the boots on Iran's ground could be Kurdish |url=https://www.bbc.com/news/articles/cm215nnjyr0o |access-date=6 March 2026 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> [[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠١٦–٢٠٢٣)|ھێرشی سنووربەزێنی ناوبەناویان بۆ ناو ئێران]] ئەنجام دا،<ref name="Milburn">{{Cite web |last=Milburn |first=Franc |date=May 2017 |title=Iranian Kurdish Militias: Terrorist-Insurgents, Ethno Freedom Fighters, or Knights on the Regional Chessboard? |url=https://ctc.westpoint.edu/iranian-kurdish-militias-terrorist-insurgents-ethno-freedom-fighters-or-knights-on-the-regional-chessboard/ |access-date=4 March 2026 |website=Combating Terrorism Center}}</ref> و خۆشیان کرانە ئامانجی ھێرشی مووشەکی و درۆنی ئێران لە [[ھێرشی مووشەکی بۆ سەر کۆیە ٢٠١٨|٢٠١٨]] و [[ھێرشەکانی ئەیلوول-تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|٢٠٢٢]].<ref name=":2">{{Cite web |date=21 January 2026 |title=Kurdish group claims Iran missile, drone attack |url=https://www.jpost.com/middle-east/article-884039 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209144217/https://www.jpost.com/middle-east/article-884039 |archive-date=9 February 2026 |access-date=2 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> ھەروەھا باڵە چەکدارەکانی خۆیان پاراست و ڕاھێنانیان پێ کردن، و پێشوازییان لەو نەیارە سیاسییانە دەکرد کە لە سەرکوتکردنەکانی کاتی خۆپیشاندانەکانی ئێران ھەڵاتبوون، وەک [[شۆڕشی ژینا|خۆپیشاندانەکانی مەھسا ئەمینی]]، لە کاتێکدا چالاکییەکانی ناوخۆی ئێرانیان بەرەو پشتگیریی ڕامیاری گۆڕی.<ref name="Milburn"/><ref>{{Cite web |date=17 October 2022 |title=From protester to fighter: Fleeing Iran’s brutal crackdown to take up arms over the border |url=https://www.cnn.com/2022/10/17/middleeast/iraqi-kurdistan-iranian-dissidents-intl |access-date=4 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 February 2023 |title=Female Fighters Of The Kurdish Opposition To Iranian Regime Train In Camps In Iraqi Kurdistan: We Participated In The Demonstrations But Had To Leave Iran Due To Security Forces Crackdown |url=https://www.memri.org/tv/report-iranian-kurdish-women-fighters-training-camps-weapons-civil-rights |access-date=4 March 2026 |website=MEMRI |language=en}}</ref> ئێران ھەوڵی داوە دەسەڵاتی خۆی بەسەر ئەم گرووپانەدا بسەپێنێت، بۆ نموونە لە ڕێگەی ڕێککەوتننامەیەکی تەناھیی ٢٠٢٣ لەگەڵ عێراق کە ئامانجی لێ داماڵینی چەکەکانیان و گواستنەوەیان بوو بۆ دوور لە ناوچە سنوورییەکان.<ref name=":3"/><ref>{{Cite web |last=Menmy |first=Dana Taib |date=9 October 2023 |title=Can Baghdad disarm Iranian Kurdish parties in northern Iraq? |url=https://www.newarab.com/analysis/can-baghdad-disarm-iranian-kurdish-parties-northern-iraq |access-date=6 March 2026 |website=The New Arab |archive-date=16 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916170332/https://www.newarab.com/analysis/can-baghdad-disarm-iranian-kurdish-parties-northern-iraq |url-status=live}}</ref> لە کاتی [[شەڕی ئێران و ئیسرائیل|جەنگی دوازدە ڕۆژە]] لە ساڵی پێشووتردا، گرووپە کوردییەکان دەستیان کرد بە خۆڕێکخستنی ڕامیاری لە چاوەڕوانیی بۆشایییەکی دەسەڵاتی ئەگەری لە ئێراندا، بەڵام ھیچ ئۆپراسیۆنێکی چەکدارییان ئەنجام نەدا.<ref name=":6">{{Cite web |date=16 January 2026 |title=Kurdish separatists claim 'armed operations' in Iran to defend protesters |url=https://www.newarab.com/news/kurdish-group-claims-armed-actions-iran-defend-protesters |access-date=5 March 2026 |website=The New Arab}}</ref> [[ئای-تی-ڤی نیوز]] ڕای گەیاند کە [[ئیسرائیل]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] لە دوای جەنگی دوازدە ڕۆژەوە دەستیان کردووە بە قاچاخکردنی چەک بۆ ڕۆژاوای ئێران.<ref name=":8">{{cite web|url=https://www.itv.com/news/2026-03-03/united-states-seeking-an-armed-uprising-inside-iran|title=United States seeking an armed uprising inside Iran, with ground operation expected within days|date=4 March 2026|access-date=4 March 2026|work=[[itv.com]]|last=Murphy|first=Emma}}</ref> == کوردستانی ئێران لە کاتی خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران == لە ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، چەند پارتێکی کوردیی ئێران بەیاننامەیەکی ھاوبەشیان دەرکرد و داوای [[مانگرتنی گشتی]]یان کرد کە لە ٨ی کانوونی دووەم لە ناوچە کوردییەکان لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]] ئەنجام بدرێت.<ref name=":4">{{Cite web |last=Frantzman |first=Seth |date=15 January 2026 |title=Kurdish opposition groups in Iran support protests, claim attacks on Tehran regime |url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/01/kurdish-opposition-groups-in-iran-support-protests-claim-attacks-on-tehran-regime.php |access-date=23 February 2026 |website=FDD's Long War Journal |language=en-US |archive-date=1 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301081401/https://www.longwarjournal.org/archives/2026/01/kurdish-opposition-groups-in-iran-support-protests-claim-attacks-on-tehran-regime.php |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Iranian Kurdish opposition groups form new joint alliance |url=https://thenewregion.com/posts/4656 |access-date=22 February 2026 |website=The New Region |language=en}}</ref><ref name="iw">{{Cite web |date=9 January 2026 |title=Iran Update, January 8, 2026 |url=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-8-2026 |access-date=5 March 2026 |website=Institute for the Study of War |language=en-US |archive-date=14 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260114081901/https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-8-2026/ |url-status=live }}</ref> مانگرتنەکان لە زیاتر لە ٥٠ شار و شارۆچکەدا بینران،<ref name=":5">{{Cite web |date=24 January 2026 |title=Iran’s military-grade crackdown expands from Kurdish areas – and Kurds fear the worst |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260124-iran-s-military-grade-crackdown-expands-from-kurdish-areas-%E2%80%93-and-kurds-fear-the-worst |access-date=5 March 2026 |website=France 24 |language=en |archive-date=4 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260204122638/https://www.france24.com/en/middle-east/20260124-iran-s-military-grade-crackdown-expands-from-kurdish-areas-%E2%80%93-and-kurds-fear-the-worst |url-status=live }}</ref> لەوانە لە [[پارێزگای کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان]] و [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]].<ref>{{Cite web |date=8 January 2026 |title=Kurdistan on strike as shops and markets close across 39 cities |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/01/article-5 |access-date=8 January 2026 |website=Hengaw |language=en}}</ref> لە ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی [[شارستانی ئاودانان|ئاودانان]] و [[شارستانی مەلەکشاھی|مەلەکشاھی]] لە [[پارێزگای ئیلام]]، کە وەک یەکێک لە ناوەندەکانی خۆپیشاندانەکان وەسف دەکرێن، ڕاپۆرت درا کە شارۆچکەکان «کەوتوونەتە دەست خۆپیشاندەران» دوای ئەوەی ھێزە تەناھییەکانی ئێران پێگەکانی خۆیان بەجێھێشت.<ref>{{Cite web |date=7 January 2026 |title=Iran protests enter 11th day: Demonstrators seize control of two western cities |url=https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/iran-eastern-states/artc-11th-day-of-protests-in-iran-two-western-cities-under-control-of-protesters |access-date=7 March 2026 |website=i24News |archive-date=15 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115131731/https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/iran-eastern-states/artc-11th-day-of-protests-in-iran-two-western-cities-under-control-of-protesters |url-status=live }}</ref><ref name=":10">{{Cite web |last=Al Taher |first=Nada |date=10 January 2026 |title='We will bring the Islamic Republic to its knees': Son of last Iranian shah backs protests |url=https://www.thenationalnews.com/news/mena/2026/01/10/iran-protests-latest-reza-pahlavi-khamenei-trump/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129092556/https://www.thenationalnews.com/news/mena/2026/01/10/iran-protests-latest-reza-pahlavi-khamenei-trump/ |archive-date=29 January 2026 |access-date=7 March 2026 |website=The National |language=en}}</ref> ئەمە وەک سەرکەوتنێکی گەورە بۆ پارتە کوردییەکان بینرا، کە کاریگەری و توانای خۆیان بۆ کۆکردنەوەی خەڵک بە خێرایی و کاریگەری نیشان دا، شتێک کە لە دوای خۆپیشاندانەکانی مەھسا ئەمینییەوە نەبینرابوو.<ref name=":5"/> === یەکەم نموونەکانی یاخیبوون === لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا، [[پارتی ئازادیی کوردستان]] (پاک) بانگەشەی ئەوەی کرد کە «لەرێگەی پشتگیریی دارایی و ئۆپراسیۆنی چەکدارییەوە ڕۆڵی لە خۆپیشاندانەکاندا گێڕاوە»، ھاوکات لەگەڵ ڕاپۆرتەکانی میدیاکانی ئێران کە گرووپەکە و لایەنە کوردییەکانی دیکەیان بە ھێرشکردنە سەر ھێزەکانی ئێران تۆمەتبار کرد.<ref name=":6"/> لە ١٠ی کانوونی دووەم، بە بۆچوونی پاک، شەڕکەرەکانی سێ ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]یان (IRGC) لە [[نووراوا]]، [[پارێزگای لوڕستان]] بریندار کرد<ref>{{Cite web |date=11 January 2026 |title=Iran Update, January 10, 2026 |url=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-10-2026 |access-date=13 January 2026 |website=Institute for the Study of War |language=en-US |archive-date=13 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113004547/https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-10-2026/ |url-status=live }}</ref> و ھەروەھا بانگەشەی کوشتنی شەش ئەندامی سوپای پاسدارانیان لە ڕووداوێکی جیاوازدا کرد.<ref>{{Cite web |date=12 January 2026 |title=Iran's Kurdish opposition strengthens as protests intensify |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-883105 |access-date=13 January 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en |archive-date=12 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112192035/https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-883105 |url-status=live }}</ref> لە ١١ی کانوونی دووەم، پاک بانگەشەی ھێرشی لە [[کرماشان]] و [[ئەسفەھان]] کرد.<ref name=":4"/> لە ١٣ی کانوونی دووەم، پاک بانگەشەی ھێرشێکی دیکەی بۆ سەر پێگەیەکی سوپای پاسداران لە کرماشان کرد.<ref name=":4"/> گرووپەکە بە ڕێکوپێکی وێنە و ڤیدیۆی بڵاو دەکردەوە کە گوایە تەقەکردن و ئاگرتێبەردانی باڵەخانەکانیان نیشان دەدا. [[دەزگای ھەواڵی تەسنیم]]، کە لە سوپای پاسدارانەوە نزیکە، ڕای گەیاند کە گرووپە کوردییەکان بە پاکیشەوە «چوونەتە قۆناغی مەیدانیی» خۆپیشاندانەکانەوە لە ڕێگەی کردەوە ھەماھەنگەکانەوە.<ref name="ap16jan"/> لە ٢١ی کانوونی دووەم، پاک ڕای گەیاند کە دوای ئۆپراسیۆنەکانی، لە ھێرشە مووشەکییە تۆڵەسێنەرەوەکانی ئێراندا کراوەتە ئامانج.<ref name=":2"/> لە لایەکی دیکەوە، لە ٨ی کانوونی دووەم، [[دەزگای ھەواڵی فارس]]ی سەر بە ئێران ڕای گەیاند کە پێکدادانەکان لەگەڵ [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک) بووەتە ھۆی کوشتنی ھەشت ئەندامی سوپای پاسداران لە کرماشان، لە کاتێکدا لە ڕووداوێکی جیاوازدا قەناس بەدەستێکی پژاک گوایە ئەفسەرێکی پۆلیسی لە پارێزگای ئیلام کوشتووە.<ref name=":10" /> === ھەماھەنگی لە نێوان پارتە کوردییەکانی ئێران === {{سەرەکی|ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران}} لە ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦، [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK)، کە لە پێنج پارتی سەرەکیی کوردیی ئێران پێکھاتووە و بنکەیان لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]]ە، پێکھێنرا. ھاوپەیمانییەکە ئەمانە لەخۆ دەگرێت: [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] (حدکا)، [[پارتی ئازادیی کوردستان]] (پاک)، [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک)، [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] (خەبات) و [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]].<ref name=":0">{{Cite web |date=22 February 2026 |title=Iranian Kurdish opposition parties form new alliance amid rising US-Iran tensions |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |access-date=22 February 2026 |website=Rudaw |language=en |archive-date=27 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260227170839/https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |url-status=live }}</ref> ھاوپەیمانییەکە ئامانجەکانی خۆی بە «ڕووخاندنی ڕژێمی ئێران» و بەدەستھێنانی مافی چارەی خۆنووسینی کورد لە کوردستانی ئێران وەسف کرد.<ref name=":3"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:شەڕەکانی ئێران]] [[پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] cm9od5otsquqf2wmfslz5lbjugs2r4g 1598684 1598659 2026-07-05T16:15:18Z 1silent scientist 51740 /* سەرچاوەکان */ 1598684 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦ | image = Peshmerga of the Komala of Iranian Kurdistan.png | image_size = 250px | caption = شەڕکەرێکی [[کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]] لە ئۆردووگایەک لە [[ھەرێمی کوردستان]]، ئاداری ٢٠٢٦ | date = ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ – ئێستا ({{Age in years, months, weeks and days|month1=1|day1=5|year1=2026}}) | place = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]] و [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]] | partof = [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران]]، [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)]] و [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران]] | status = بەردەوامە{{blist|کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، پارتە کوردییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان [[مانگرتنی گشتی]]یان لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]] ڕای گەیاند و [[یەکەم نموونەکانی یاخیبوون|یاخیبوونێکی سنووردار]] سەری ھەڵدا|٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦، پێکھێنانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]]|پارتە کوردییەکانی ئێران داوای ڕووخاندنی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەکەن لە کاتی [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران]]|[[ھێرشەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|پەلاوێژتن]] بۆ ناو [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]]|پێشبینی دەربارەی [[ڕاپۆرتە جێناکۆکەکانی پێکدادانەکان لە کوردستانی ئێران|ھێرشی کوردان]]، لە نێوان زیادبوونی [[ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران (جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران)|ھێرشە ئاسمانییەکان لە کوردستانی ئێران]]|[[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠٢٦–ئێستا)]]}} | combatant1 = {{tree list}} * {{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK) ** {{flagicon image|Official flag of the PDKI.png}} [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} [[پارتی ئازادیی کوردستان]] ** {{flagicon image|Flag of Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê.svg}} [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] ** {{flagicon image|The official Logo of khabat organisation of iranian kurdistan.png}} [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]] {{tree list/end}} «پشتیوانیکراو لەلایەن:» {{tree list}} * {{flag|United States}} ([[یاخیبوونی ٢٠٢٦ی کورد لە ئێران#تێوەگلانی گومانلێکراوی ئەمریکا و ئیسرائیل|گومانلێکراو]]) * {{flag|Israel}} ([[یاخیبوونی ٢٠٢٦ی کورد لە ئێران#تێوەگلانی گومانلێکراوی ئەمریکا و ئیسرائیل|گومانلێکراو]]) {{tree list/end}} | combatant2 = {{tree list}} * {{flag|Iran}} ** [[پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان]] * [[تەوەری بەرھەڵستی]] ** {{flag|Popular Mobilization Forces}} *** {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[بەرھەڵستیی ئیسلامی لە عێراق]] *** {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[سەرایا ئەولیا ئەلدەم]] {{tree list/end}} | casualties1 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} ١ شەڕکەری پاک کوژرا<ref>{{cite web|title=Drone strike near Erbil targets Kurdistan Freedom Party, resulting in fatality|date=21 January 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/news/2026/01/article-167}}</ref><br /><br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران»:<br />{{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} ١٠ کوژراو و ژمارەیەک بریندار (لە [[ھێرشە ئاسمانییەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|ھێرشە ئاسمانییەکان]]) | casualties2 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} ٦ کوژراو و چەند بریندارێک (بەپێی کوردان)<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} ٩ کوژراو (بەپێی ئێران)<br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} زیانی گەورە (لە [[ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران (جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران)#کوژراوان|ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران]]) | casualties3 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />>٢٤٠<ref>{{cite web|title=KHRN documents 240 Kurdish deaths in 2026 protests in Iran|date=12 February 2026|website=Kurdistan Human Rights Network|url=https://kurdistanhumanrights.org/en/publications/special-reports/2026/02/12/khrn-documents-240-kurdish-deaths-in-2026-protests-in-iran}}</ref>–٢٥٧<ref>{{cite web|title=Identities of 257 Kurdish protesters killed during the December protests confirmed|date=7 February 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/02/article-2?|access-date=10 March 2026|archive-date=13 February 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260213235738/https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/02/article-2|url-status=live}}</ref> خۆپیشاندەری کورد کوژران<br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />>٢١ مەدەنیی کورد کوژران<ref>{{cite web|title=Airstrikes during Iran war kill 21 Kurdish civilians, including children|date=9 March 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/news/2026/03/article-11-1}}</ref> }} '''قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦''' ئاماژەیە بۆ ماوەیەکی چڕبوونەوەی چالاکیی [[ڕامیاری]] و چەکداری لەلایەن [[کوردانی ئێران]]، و ئەو پارتانەی نوێنەرایەتییان دەکەن، بۆ بەدەستھێنانی [[مافی چارەی خۆنووسین]]. پارتە سەرەکییەکانی کوردی ئێران داوای [[مانگرتنی گشتی|مانگرتنی گشتییان]] کرد لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]]، کە تا ڕادەیەکی زۆر لەلایەن دانیشتووانی کوردەوە بەدەمەوەچوونی بۆ کرا،<ref name=":5" /> کردەی [[یاخیبوون|یاخیبووی]] سنوورداریان ئەنجام دا، و بە فەرمی لەژێر ناوی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK) یەکیان گرت، لە نێوان [[قەیرانی ناوخۆییی ئێران (٢٠٢٥–ئێستا)|ماوەیەکی ناسەقامگیریی ڕامیاری]] و لاوازبوونی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]]. [[جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران|جەنگی دوواتر لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئیسرائیل]] بووە ھۆی [[ھێرشەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|ھێرشەکان بۆ سەر پارتە کوردییەکانی ئێران]] کە بنکەیان لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]] بوو لەلایەن ئێرانەوە، لە کاتێکدا چاودێران پێشبینییان دەکرد لەبارەی ئەگەری ھێرشێکی سەربازیی بەرفراوانتری کورد لەناو ئێراندا.<ref>{{Cite web |last=Solomon |first=Jay |date=4 March 2026 |title=Why the Kurds Hold the Key to Iran’s Future |url=https://www.thefp.com/p/why-the-kurds-hold-the-key-to-irans |access-date=5 March 2026 |website=The Free Press |language=en |quote="[...] the burgeoning Kurdish uprising is a sign of cracks in the Islamic Republic's hold over the country [...]"}}</ref><ref name="ap16jan">{{Cite web |date=16 January 2026 |title=Kurdish separatist group claims to have mounted 'armed operations' in Iran to defend protesters |url=https://apnews.com/article/iran-iraq-kurdish-separatists-pak-attack-c04c8c65d4e2241476ed210cf7134327 |access-date=6 March 2026 |website=AP News |language=en |quote="An Iranian Kurdish separatist group in Iraq said it has launched attacks on Iran's paramilitary Revolutionary Guard in recent days in retaliation for Tehran's violent crackdown on protests."|last1=Martany|first1=Stella|last2=Sewell|first2=Abby|last3=Gambrell|first3=Jon}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |last=Boltuc |first=Silvia |date=5 March 2026 |title=Iran's Second Front: Assessing the Kurdish Ground Incursions |url=https://www.specialeurasia.com/2026/03/05/iran-kurdish-incursion/ |access-date=7 March 2026 |website=www.specialeurasia.com |language=en-GB}}</ref> == پێشینە == {{سەرەکی|سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران}} تێکۆشان بۆ [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران]] دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەدەی ٢٠ەم، لەوانەش [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران#ھۆزایەتی و ناسیۆنالیزمی سەرەتایی|سەرھەڵدانی ھۆزەکان و گەشەسەندنی ناسیۆنالیزمی کوردی]]، و لە ١٩٤٦ کاتێک [[قازی محەممەد]] [[کۆماری کوردستان|کۆماری کوردستانی]] کورتخایەنی ڕای گەیاند گەیشتە لووتکە.<ref name="Hassaniyan">{{cite book |last=Hassaniyan |first=Allan |url=https://www.cambridge.org/core/books/kurdish-politics-in-iran/650B471F8091C57005DFEA2140AFD4AB |title=Kurdish Politics in Iran |date=2024 |publisher=Cambridge University Press |isbn=1009014277 |location= |page= |access-date=}}</ref> دوای ڕووخانی کۆمارەکە، پارتە کوردییەکانی ئێران بەردەوام بوون لە ھەوڵدان بۆ [[خۆبەڕێوەبەری]] یان [[سەربەخۆیی]] و تێوەگلابوون لە چەندین ڕووبەڕووبوونەوەی چەکداری لەگەڵ [[ئێرانی پەھلەوی]]، کە [[زمانی کوردی]] قەدەغە کردبوو و ھەوڵی دەدا [[ئاسیمیلاسیۆنی کولتووری|ئاسیمیلاسیۆن]] بەسەر ناسنامەیەکی فارسیدا بسەپێنێت.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Iranian Kurdish groups gamble on US support |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888811 |access-date=4 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> چەوساندنەوە لەژێر سایەی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بەردەوام بوو دوای ئەوەی [[شۆڕشی ئێران|ڕژێمی پاشایەتی لە ١٩٧٩ ڕووخاند]]. [[ئایەتوڵڵا خومەینی]] لە دوای شۆڕشەکە ڕای گەیاند کە «جەنگی پیرۆز» ([[جیھاد]]) دژی کوردان دەست پێ دەکات، کە بووە ھۆی کوژرانی ھەزاران کورد.<ref>{{Cite book |last=Hevian |first=Rodi |url=https://ciaotest.cc.columbia.edu/journals/meria/v17i2/f_0029656_23971.pdf |title=The main Kurdish political parties in Iran, Iraq, Syria, and Turkey: a research guide |publisher=Middle East Review of International Affairs (Online) |year=2013 |pages=95}}</ref> بە تێپەڕبوونی کات، زۆربەی ئەم پارتانە ناچارکران بۆ [[دەربەدەری]] لە [[ھەرێمی کوردستان]]ی [[عێراق]]. لەوێوە، ھەندێکیان بەشدارییان لە [[شەڕی دژی دەوڵەتی ئیسلامی]] کرد، کە لەو ماوەیەدا زۆریان لەلایەن ھێزەکانی ئەمریکاوە ڕاھێنانیان پێ کرا،<ref name=":9">{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Iran war: Why the boots on Iran's ground could be Kurdish |url=https://www.bbc.com/news/articles/cm215nnjyr0o |access-date=6 March 2026 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> [[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠١٦–٢٠٢٣)|ھێرشی سنووربەزێنی ناوبەناویان بۆ ناو ئێران]] ئەنجام دا،<ref name="Milburn">{{Cite web |last=Milburn |first=Franc |date=May 2017 |title=Iranian Kurdish Militias: Terrorist-Insurgents, Ethno Freedom Fighters, or Knights on the Regional Chessboard? |url=https://ctc.westpoint.edu/iranian-kurdish-militias-terrorist-insurgents-ethno-freedom-fighters-or-knights-on-the-regional-chessboard/ |access-date=4 March 2026 |website=Combating Terrorism Center}}</ref> و خۆشیان کرانە ئامانجی ھێرشی مووشەکی و درۆنی ئێران لە [[ھێرشی مووشەکی بۆ سەر کۆیە ٢٠١٨|٢٠١٨]] و [[ھێرشەکانی ئەیلوول-تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|٢٠٢٢]].<ref name=":2">{{Cite web |date=21 January 2026 |title=Kurdish group claims Iran missile, drone attack |url=https://www.jpost.com/middle-east/article-884039 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209144217/https://www.jpost.com/middle-east/article-884039 |archive-date=9 February 2026 |access-date=2 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> ھەروەھا باڵە چەکدارەکانی خۆیان پاراست و ڕاھێنانیان پێ کردن، و پێشوازییان لەو نەیارە سیاسییانە دەکرد کە لە سەرکوتکردنەکانی کاتی خۆپیشاندانەکانی ئێران ھەڵاتبوون، وەک [[شۆڕشی ژینا|خۆپیشاندانەکانی مەھسا ئەمینی]]، لە کاتێکدا چالاکییەکانی ناوخۆی ئێرانیان بەرەو پشتگیریی ڕامیاری گۆڕی.<ref name="Milburn"/><ref>{{Cite web |date=17 October 2022 |title=From protester to fighter: Fleeing Iran’s brutal crackdown to take up arms over the border |url=https://www.cnn.com/2022/10/17/middleeast/iraqi-kurdistan-iranian-dissidents-intl |access-date=4 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 February 2023 |title=Female Fighters Of The Kurdish Opposition To Iranian Regime Train In Camps In Iraqi Kurdistan: We Participated In The Demonstrations But Had To Leave Iran Due To Security Forces Crackdown |url=https://www.memri.org/tv/report-iranian-kurdish-women-fighters-training-camps-weapons-civil-rights |access-date=4 March 2026 |website=MEMRI |language=en}}</ref> ئێران ھەوڵی داوە دەسەڵاتی خۆی بەسەر ئەم گرووپانەدا بسەپێنێت، بۆ نموونە لە ڕێگەی ڕێککەوتننامەیەکی تەناھیی ٢٠٢٣ لەگەڵ عێراق کە ئامانجی لێ داماڵینی چەکەکانیان و گواستنەوەیان بوو بۆ دوور لە ناوچە سنوورییەکان.<ref name=":3"/><ref>{{Cite web |last=Menmy |first=Dana Taib |date=9 October 2023 |title=Can Baghdad disarm Iranian Kurdish parties in northern Iraq? |url=https://www.newarab.com/analysis/can-baghdad-disarm-iranian-kurdish-parties-northern-iraq |access-date=6 March 2026 |website=The New Arab |archive-date=16 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916170332/https://www.newarab.com/analysis/can-baghdad-disarm-iranian-kurdish-parties-northern-iraq |url-status=live}}</ref> لە کاتی [[شەڕی ئێران و ئیسرائیل|جەنگی دوازدە ڕۆژە]] لە ساڵی پێشووتردا، گرووپە کوردییەکان دەستیان کرد بە خۆڕێکخستنی ڕامیاری لە چاوەڕوانیی بۆشایییەکی دەسەڵاتی ئەگەری لە ئێراندا، بەڵام ھیچ ئۆپراسیۆنێکی چەکدارییان ئەنجام نەدا.<ref name=":6">{{Cite web |date=16 January 2026 |title=Kurdish separatists claim 'armed operations' in Iran to defend protesters |url=https://www.newarab.com/news/kurdish-group-claims-armed-actions-iran-defend-protesters |access-date=5 March 2026 |website=The New Arab}}</ref> [[ئای-تی-ڤی نیوز]] ڕای گەیاند کە [[ئیسرائیل]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] لە دوای جەنگی دوازدە ڕۆژەوە دەستیان کردووە بە قاچاخکردنی چەک بۆ ڕۆژاوای ئێران.<ref name=":8">{{cite web|url=https://www.itv.com/news/2026-03-03/united-states-seeking-an-armed-uprising-inside-iran|title=United States seeking an armed uprising inside Iran, with ground operation expected within days|date=4 March 2026|access-date=4 March 2026|work=[[itv.com]]|last=Murphy|first=Emma}}</ref> == کوردستانی ئێران لە کاتی خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران == لە ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، چەند پارتێکی کوردیی ئێران بەیاننامەیەکی ھاوبەشیان دەرکرد و داوای [[مانگرتنی گشتی]]یان کرد کە لە ٨ی کانوونی دووەم لە ناوچە کوردییەکان لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]] ئەنجام بدرێت.<ref name=":4">{{Cite web |last=Frantzman |first=Seth |date=15 January 2026 |title=Kurdish opposition groups in Iran support protests, claim attacks on Tehran regime |url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/01/kurdish-opposition-groups-in-iran-support-protests-claim-attacks-on-tehran-regime.php |access-date=23 February 2026 |website=FDD's Long War Journal |language=en-US |archive-date=1 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301081401/https://www.longwarjournal.org/archives/2026/01/kurdish-opposition-groups-in-iran-support-protests-claim-attacks-on-tehran-regime.php |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Iranian Kurdish opposition groups form new joint alliance |url=https://thenewregion.com/posts/4656 |access-date=22 February 2026 |website=The New Region |language=en}}</ref><ref name="iw">{{Cite web |date=9 January 2026 |title=Iran Update, January 8, 2026 |url=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-8-2026 |access-date=5 March 2026 |website=Institute for the Study of War |language=en-US |archive-date=14 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260114081901/https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-8-2026/ |url-status=live }}</ref> مانگرتنەکان لە زیاتر لە ٥٠ شار و شارۆچکەدا بینران،<ref name=":5">{{Cite web |date=24 January 2026 |title=Iran’s military-grade crackdown expands from Kurdish areas – and Kurds fear the worst |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260124-iran-s-military-grade-crackdown-expands-from-kurdish-areas-%E2%80%93-and-kurds-fear-the-worst |access-date=5 March 2026 |website=France 24 |language=en |archive-date=4 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260204122638/https://www.france24.com/en/middle-east/20260124-iran-s-military-grade-crackdown-expands-from-kurdish-areas-%E2%80%93-and-kurds-fear-the-worst |url-status=live }}</ref> لەوانە لە [[پارێزگای کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان]] و [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]].<ref>{{Cite web |date=8 January 2026 |title=Kurdistan on strike as shops and markets close across 39 cities |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/01/article-5 |access-date=8 January 2026 |website=Hengaw |language=en}}</ref> لە ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی [[شارستانی ئاودانان|ئاودانان]] و [[شارستانی مەلەکشاھی|مەلەکشاھی]] لە [[پارێزگای ئیلام]]، کە وەک یەکێک لە ناوەندەکانی خۆپیشاندانەکان وەسف دەکرێن، ڕاپۆرت درا کە شارۆچکەکان «کەوتوونەتە دەست خۆپیشاندەران» دوای ئەوەی ھێزە تەناھییەکانی ئێران پێگەکانی خۆیان بەجێھێشت.<ref>{{Cite web |date=7 January 2026 |title=Iran protests enter 11th day: Demonstrators seize control of two western cities |url=https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/iran-eastern-states/artc-11th-day-of-protests-in-iran-two-western-cities-under-control-of-protesters |access-date=7 March 2026 |website=i24News |archive-date=15 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115131731/https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/iran-eastern-states/artc-11th-day-of-protests-in-iran-two-western-cities-under-control-of-protesters |url-status=live }}</ref><ref name=":10">{{Cite web |last=Al Taher |first=Nada |date=10 January 2026 |title='We will bring the Islamic Republic to its knees': Son of last Iranian shah backs protests |url=https://www.thenationalnews.com/news/mena/2026/01/10/iran-protests-latest-reza-pahlavi-khamenei-trump/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129092556/https://www.thenationalnews.com/news/mena/2026/01/10/iran-protests-latest-reza-pahlavi-khamenei-trump/ |archive-date=29 January 2026 |access-date=7 March 2026 |website=The National |language=en}}</ref> ئەمە وەک سەرکەوتنێکی گەورە بۆ پارتە کوردییەکان بینرا، کە کاریگەری و توانای خۆیان بۆ کۆکردنەوەی خەڵک بە خێرایی و کاریگەری نیشان دا، شتێک کە لە دوای خۆپیشاندانەکانی مەھسا ئەمینییەوە نەبینرابوو.<ref name=":5"/> === یەکەم نموونەکانی یاخیبوون === لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا، [[پارتی ئازادیی کوردستان]] (پاک) بانگەشەی ئەوەی کرد کە «لەرێگەی پشتگیریی دارایی و ئۆپراسیۆنی چەکدارییەوە ڕۆڵی لە خۆپیشاندانەکاندا گێڕاوە»، ھاوکات لەگەڵ ڕاپۆرتەکانی میدیاکانی ئێران کە گرووپەکە و لایەنە کوردییەکانی دیکەیان بە ھێرشکردنە سەر ھێزەکانی ئێران تۆمەتبار کرد.<ref name=":6"/> لە ١٠ی کانوونی دووەم، بە بۆچوونی پاک، شەڕکەرەکانی سێ ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]یان (IRGC) لە [[نووراوا]]، [[پارێزگای لوڕستان]] بریندار کرد<ref>{{Cite web |date=11 January 2026 |title=Iran Update, January 10, 2026 |url=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-10-2026 |access-date=13 January 2026 |website=Institute for the Study of War |language=en-US |archive-date=13 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113004547/https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-10-2026/ |url-status=live }}</ref> و ھەروەھا بانگەشەی کوشتنی شەش ئەندامی سوپای پاسدارانیان لە ڕووداوێکی جیاوازدا کرد.<ref>{{Cite web |date=12 January 2026 |title=Iran's Kurdish opposition strengthens as protests intensify |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-883105 |access-date=13 January 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en |archive-date=12 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112192035/https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-883105 |url-status=live }}</ref> لە ١١ی کانوونی دووەم، پاک بانگەشەی ھێرشی لە [[کرماشان]] و [[ئەسفەھان]] کرد.<ref name=":4"/> لە ١٣ی کانوونی دووەم، پاک بانگەشەی ھێرشێکی دیکەی بۆ سەر پێگەیەکی سوپای پاسداران لە کرماشان کرد.<ref name=":4"/> گرووپەکە بە ڕێکوپێکی وێنە و ڤیدیۆی بڵاو دەکردەوە کە گوایە تەقەکردن و ئاگرتێبەردانی باڵەخانەکانیان نیشان دەدا. [[دەزگای ھەواڵی تەسنیم]]، کە لە سوپای پاسدارانەوە نزیکە، ڕای گەیاند کە گرووپە کوردییەکان بە پاکیشەوە «چوونەتە قۆناغی مەیدانیی» خۆپیشاندانەکانەوە لە ڕێگەی کردەوە ھەماھەنگەکانەوە.<ref name="ap16jan"/> لە ٢١ی کانوونی دووەم، پاک ڕای گەیاند کە دوای ئۆپراسیۆنەکانی، لە ھێرشە مووشەکییە تۆڵەسێنەرەوەکانی ئێراندا کراوەتە ئامانج.<ref name=":2"/> لە لایەکی دیکەوە، لە ٨ی کانوونی دووەم، [[دەزگای ھەواڵی فارس]]ی سەر بە ئێران ڕای گەیاند کە پێکدادانەکان لەگەڵ [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک) بووەتە ھۆی کوشتنی ھەشت ئەندامی سوپای پاسداران لە کرماشان، لە کاتێکدا لە ڕووداوێکی جیاوازدا قەناس بەدەستێکی پژاک گوایە ئەفسەرێکی پۆلیسی لە پارێزگای ئیلام کوشتووە.<ref name=":10" /> === ھەماھەنگی لە نێوان پارتە کوردییەکانی ئێران === {{سەرەکی|ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران}} لە ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦، [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK)، کە لە پێنج پارتی سەرەکیی کوردیی ئێران پێکھاتووە و بنکەیان لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]]ە، پێکھێنرا. ھاوپەیمانییەکە ئەمانە لەخۆ دەگرێت: [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] (حدکا)، [[پارتی ئازادیی کوردستان]] (پاک)، [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک)، [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] (خەبات) و [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]].<ref name=":0">{{Cite web |date=22 February 2026 |title=Iranian Kurdish opposition parties form new alliance amid rising US-Iran tensions |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |access-date=22 February 2026 |website=Rudaw |language=en |archive-date=27 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260227170839/https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |url-status=live }}</ref> ھاوپەیمانییەکە ئامانجەکانی خۆی بە «ڕووخاندنی ڕژێمی ئێران» و بەدەستھێنانی مافی چارەی خۆنووسینی کورد لە کوردستانی ئێران وەسف کرد.<ref name=":3"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|ئێران|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:شەڕەکانی ئێران]] [[پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] fck3nm555sbls3lum339735psfubqen 1598703 1598684 2026-07-05T17:00:58Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:فەلەستین|فەلەستین]] 1598703 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦ | image = Peshmerga of the Komala of Iranian Kurdistan.png | image_size = 250px | caption = شەڕکەرێکی [[کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]] لە ئۆردووگایەک لە [[ھەرێمی کوردستان]]، ئاداری ٢٠٢٦ | date = ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ – ئێستا ({{Age in years, months, weeks and days|month1=1|day1=5|year1=2026}}) | place = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]] و [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]] | partof = [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران]]، [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)]] و [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران]] | status = بەردەوامە{{blist|کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، پارتە کوردییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان [[مانگرتنی گشتی]]یان لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]] ڕای گەیاند و [[یەکەم نموونەکانی یاخیبوون|یاخیبوونێکی سنووردار]] سەری ھەڵدا|٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦، پێکھێنانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]]|پارتە کوردییەکانی ئێران داوای ڕووخاندنی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەکەن لە کاتی [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران]]|[[ھێرشەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|پەلاوێژتن]] بۆ ناو [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]]|پێشبینی دەربارەی [[ڕاپۆرتە جێناکۆکەکانی پێکدادانەکان لە کوردستانی ئێران|ھێرشی کوردان]]، لە نێوان زیادبوونی [[ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران (جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران)|ھێرشە ئاسمانییەکان لە کوردستانی ئێران]]|[[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠٢٦–ئێستا)]]}} | combatant1 = {{tree list}} * {{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK) ** {{flagicon image|Official flag of the PDKI.png}} [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} [[پارتی ئازادیی کوردستان]] ** {{flagicon image|Flag of Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê.svg}} [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] ** {{flagicon image|The official Logo of khabat organisation of iranian kurdistan.png}} [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]] ** {{flagicon image|Flag of Komala.png}} [[کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران]] {{tree list/end}} «پشتیوانیکراو لەلایەن:» {{tree list}} * {{flag|United States}} ([[یاخیبوونی ٢٠٢٦ی کورد لە ئێران#تێوەگلانی گومانلێکراوی ئەمریکا و ئیسرائیل|گومانلێکراو]]) * {{flag|Israel}} ([[یاخیبوونی ٢٠٢٦ی کورد لە ئێران#تێوەگلانی گومانلێکراوی ئەمریکا و ئیسرائیل|گومانلێکراو]]) {{tree list/end}} | combatant2 = {{tree list}} * {{flag|Iran}} ** [[پێشمەرگە کوردە موسڵمانەکان]] * [[تەوەری بەرھەڵستی]] ** {{flag|Popular Mobilization Forces}} *** {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[بەرھەڵستیی ئیسلامی لە عێراق]] *** {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[سەرایا ئەولیا ئەلدەم]] {{tree list/end}} | casualties1 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of the Kurdistan Freedom Party (Iran).svg}} ١ شەڕکەری پاک کوژرا<ref>{{cite web|title=Drone strike near Erbil targets Kurdistan Freedom Party, resulting in fatality|date=21 January 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/news/2026/01/article-167}}</ref><br /><br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران»:<br />{{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} ١٠ کوژراو و ژمارەیەک بریندار (لە [[ھێرشە ئاسمانییەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|ھێرشە ئاسمانییەکان]]) | casualties2 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} ٦ کوژراو و چەند بریندارێک (بەپێی کوردان)<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} ٩ کوژراو (بەپێی ئێران)<br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />{{flagicon image|Flag of Iran.svg}} زیانی گەورە (لە [[ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران (جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران)#کوژراوان|ھەڵمەتی ئاسمانی لە کوردستانی ئێران]]) | casualties3 = «خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />>٢٤٠<ref>{{cite web|title=KHRN documents 240 Kurdish deaths in 2026 protests in Iran|date=12 February 2026|website=Kurdistan Human Rights Network|url=https://kurdistanhumanrights.org/en/publications/special-reports/2026/02/12/khrn-documents-240-kurdish-deaths-in-2026-protests-in-iran}}</ref>–٢٥٧<ref>{{cite web|title=Identities of 257 Kurdish protesters killed during the December protests confirmed|date=7 February 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/02/article-2?|access-date=10 March 2026|archive-date=13 February 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260213235738/https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/02/article-2|url-status=live}}</ref> خۆپیشاندەری کورد کوژران<br />«جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران:»<br />>٢١ مەدەنیی کورد کوژران<ref>{{cite web|title=Airstrikes during Iran war kill 21 Kurdish civilians, including children|date=9 March 2026|website=Hengaw|url=https://hengaw.net/en/news/2026/03/article-11-1}}</ref> }} '''قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦''' ئاماژەیە بۆ ماوەیەکی چڕبوونەوەی چالاکیی [[ڕامیاری]] و چەکداری لەلایەن [[کوردانی ئێران]]، و ئەو پارتانەی نوێنەرایەتییان دەکەن، بۆ بەدەستھێنانی [[مافی چارەی خۆنووسین]]. پارتە سەرەکییەکانی کوردی ئێران داوای [[مانگرتنی گشتی|مانگرتنی گشتییان]] کرد لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]]، کە تا ڕادەیەکی زۆر لەلایەن دانیشتووانی کوردەوە بەدەمەوەچوونی بۆ کرا،<ref name=":5" /> کردەی [[یاخیبوون|یاخیبووی]] سنوورداریان ئەنجام دا، و بە فەرمی لەژێر ناوی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK) یەکیان گرت، لە نێوان [[قەیرانی ناوخۆییی ئێران (٢٠٢٥–ئێستا)|ماوەیەکی ناسەقامگیریی ڕامیاری]] و لاوازبوونی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]]. [[جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران|جەنگی دوواتر لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئیسرائیل]] بووە ھۆی [[ھێرشەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|ھێرشەکان بۆ سەر پارتە کوردییەکانی ئێران]] کە بنکەیان لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]] بوو لەلایەن ئێرانەوە، لە کاتێکدا چاودێران پێشبینییان دەکرد لەبارەی ئەگەری ھێرشێکی سەربازیی بەرفراوانتری کورد لەناو ئێراندا.<ref>{{Cite web |last=Solomon |first=Jay |date=4 March 2026 |title=Why the Kurds Hold the Key to Iran’s Future |url=https://www.thefp.com/p/why-the-kurds-hold-the-key-to-irans |access-date=5 March 2026 |website=The Free Press |language=en |quote="[...] the burgeoning Kurdish uprising is a sign of cracks in the Islamic Republic's hold over the country [...]"}}</ref><ref name="ap16jan">{{Cite web |date=16 January 2026 |title=Kurdish separatist group claims to have mounted 'armed operations' in Iran to defend protesters |url=https://apnews.com/article/iran-iraq-kurdish-separatists-pak-attack-c04c8c65d4e2241476ed210cf7134327 |access-date=6 March 2026 |website=AP News |language=en |quote="An Iranian Kurdish separatist group in Iraq said it has launched attacks on Iran's paramilitary Revolutionary Guard in recent days in retaliation for Tehran's violent crackdown on protests."|last1=Martany|first1=Stella|last2=Sewell|first2=Abby|last3=Gambrell|first3=Jon}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |last=Boltuc |first=Silvia |date=5 March 2026 |title=Iran's Second Front: Assessing the Kurdish Ground Incursions |url=https://www.specialeurasia.com/2026/03/05/iran-kurdish-incursion/ |access-date=7 March 2026 |website=www.specialeurasia.com |language=en-GB}}</ref> == پێشینە == {{سەرەکی|سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران}} تێکۆشان بۆ [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران]] دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەدەی ٢٠ەم، لەوانەش [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران#ھۆزایەتی و ناسیۆنالیزمی سەرەتایی|سەرھەڵدانی ھۆزەکان و گەشەسەندنی ناسیۆنالیزمی کوردی]]، و لە ١٩٤٦ کاتێک [[قازی محەممەد]] [[کۆماری کوردستان|کۆماری کوردستانی]] کورتخایەنی ڕای گەیاند گەیشتە لووتکە.<ref name="Hassaniyan">{{cite book |last=Hassaniyan |first=Allan |url=https://www.cambridge.org/core/books/kurdish-politics-in-iran/650B471F8091C57005DFEA2140AFD4AB |title=Kurdish Politics in Iran |date=2024 |publisher=Cambridge University Press |isbn=1009014277 |location= |page= |access-date=}}</ref> دوای ڕووخانی کۆمارەکە، پارتە کوردییەکانی ئێران بەردەوام بوون لە ھەوڵدان بۆ [[خۆبەڕێوەبەری]] یان [[سەربەخۆیی]] و تێوەگلابوون لە چەندین ڕووبەڕووبوونەوەی چەکداری لەگەڵ [[ئێرانی پەھلەوی]]، کە [[زمانی کوردی]] قەدەغە کردبوو و ھەوڵی دەدا [[ئاسیمیلاسیۆنی کولتووری|ئاسیمیلاسیۆن]] بەسەر ناسنامەیەکی فارسیدا بسەپێنێت.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Iranian Kurdish groups gamble on US support |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888811 |access-date=4 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> چەوساندنەوە لەژێر سایەی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بەردەوام بوو دوای ئەوەی [[شۆڕشی ئێران|ڕژێمی پاشایەتی لە ١٩٧٩ ڕووخاند]]. [[ئایەتوڵڵا خومەینی]] لە دوای شۆڕشەکە ڕای گەیاند کە «جەنگی پیرۆز» ([[جیھاد]]) دژی کوردان دەست پێ دەکات، کە بووە ھۆی کوژرانی ھەزاران کورد.<ref>{{Cite book |last=Hevian |first=Rodi |url=https://ciaotest.cc.columbia.edu/journals/meria/v17i2/f_0029656_23971.pdf |title=The main Kurdish political parties in Iran, Iraq, Syria, and Turkey: a research guide |publisher=Middle East Review of International Affairs (Online) |year=2013 |pages=95}}</ref> بە تێپەڕبوونی کات، زۆربەی ئەم پارتانە ناچارکران بۆ [[دەربەدەری]] لە [[ھەرێمی کوردستان]]ی [[عێراق]]. لەوێوە، ھەندێکیان بەشدارییان لە [[شەڕی دژی دەوڵەتی ئیسلامی]] کرد، کە لەو ماوەیەدا زۆریان لەلایەن ھێزەکانی ئەمریکاوە ڕاھێنانیان پێ کرا،<ref name=":9">{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Iran war: Why the boots on Iran's ground could be Kurdish |url=https://www.bbc.com/news/articles/cm215nnjyr0o |access-date=6 March 2026 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> [[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠١٦–٢٠٢٣)|ھێرشی سنووربەزێنی ناوبەناویان بۆ ناو ئێران]] ئەنجام دا،<ref name="Milburn">{{Cite web |last=Milburn |first=Franc |date=May 2017 |title=Iranian Kurdish Militias: Terrorist-Insurgents, Ethno Freedom Fighters, or Knights on the Regional Chessboard? |url=https://ctc.westpoint.edu/iranian-kurdish-militias-terrorist-insurgents-ethno-freedom-fighters-or-knights-on-the-regional-chessboard/ |access-date=4 March 2026 |website=Combating Terrorism Center}}</ref> و خۆشیان کرانە ئامانجی ھێرشی مووشەکی و درۆنی ئێران لە [[ھێرشی مووشەکی بۆ سەر کۆیە ٢٠١٨|٢٠١٨]] و [[ھێرشەکانی ئەیلوول-تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|٢٠٢٢]].<ref name=":2">{{Cite web |date=21 January 2026 |title=Kurdish group claims Iran missile, drone attack |url=https://www.jpost.com/middle-east/article-884039 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209144217/https://www.jpost.com/middle-east/article-884039 |archive-date=9 February 2026 |access-date=2 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> ھەروەھا باڵە چەکدارەکانی خۆیان پاراست و ڕاھێنانیان پێ کردن، و پێشوازییان لەو نەیارە سیاسییانە دەکرد کە لە سەرکوتکردنەکانی کاتی خۆپیشاندانەکانی ئێران ھەڵاتبوون، وەک [[شۆڕشی ژینا|خۆپیشاندانەکانی مەھسا ئەمینی]]، لە کاتێکدا چالاکییەکانی ناوخۆی ئێرانیان بەرەو پشتگیریی ڕامیاری گۆڕی.<ref name="Milburn"/><ref>{{Cite web |date=17 October 2022 |title=From protester to fighter: Fleeing Iran’s brutal crackdown to take up arms over the border |url=https://www.cnn.com/2022/10/17/middleeast/iraqi-kurdistan-iranian-dissidents-intl |access-date=4 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 February 2023 |title=Female Fighters Of The Kurdish Opposition To Iranian Regime Train In Camps In Iraqi Kurdistan: We Participated In The Demonstrations But Had To Leave Iran Due To Security Forces Crackdown |url=https://www.memri.org/tv/report-iranian-kurdish-women-fighters-training-camps-weapons-civil-rights |access-date=4 March 2026 |website=MEMRI |language=en}}</ref> ئێران ھەوڵی داوە دەسەڵاتی خۆی بەسەر ئەم گرووپانەدا بسەپێنێت، بۆ نموونە لە ڕێگەی ڕێککەوتننامەیەکی تەناھیی ٢٠٢٣ لەگەڵ عێراق کە ئامانجی لێ داماڵینی چەکەکانیان و گواستنەوەیان بوو بۆ دوور لە ناوچە سنوورییەکان.<ref name=":3"/><ref>{{Cite web |last=Menmy |first=Dana Taib |date=9 October 2023 |title=Can Baghdad disarm Iranian Kurdish parties in northern Iraq? |url=https://www.newarab.com/analysis/can-baghdad-disarm-iranian-kurdish-parties-northern-iraq |access-date=6 March 2026 |website=The New Arab |archive-date=16 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916170332/https://www.newarab.com/analysis/can-baghdad-disarm-iranian-kurdish-parties-northern-iraq |url-status=live}}</ref> لە کاتی [[شەڕی ئێران و ئیسرائیل|جەنگی دوازدە ڕۆژە]] لە ساڵی پێشووتردا، گرووپە کوردییەکان دەستیان کرد بە خۆڕێکخستنی ڕامیاری لە چاوەڕوانیی بۆشایییەکی دەسەڵاتی ئەگەری لە ئێراندا، بەڵام ھیچ ئۆپراسیۆنێکی چەکدارییان ئەنجام نەدا.<ref name=":6">{{Cite web |date=16 January 2026 |title=Kurdish separatists claim 'armed operations' in Iran to defend protesters |url=https://www.newarab.com/news/kurdish-group-claims-armed-actions-iran-defend-protesters |access-date=5 March 2026 |website=The New Arab}}</ref> [[ئای-تی-ڤی نیوز]] ڕای گەیاند کە [[ئیسرائیل]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] لە دوای جەنگی دوازدە ڕۆژەوە دەستیان کردووە بە قاچاخکردنی چەک بۆ ڕۆژاوای ئێران.<ref name=":8">{{cite web|url=https://www.itv.com/news/2026-03-03/united-states-seeking-an-armed-uprising-inside-iran|title=United States seeking an armed uprising inside Iran, with ground operation expected within days|date=4 March 2026|access-date=4 March 2026|work=[[itv.com]]|last=Murphy|first=Emma}}</ref> == کوردستانی ئێران لە کاتی خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران == لە ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، چەند پارتێکی کوردیی ئێران بەیاننامەیەکی ھاوبەشیان دەرکرد و داوای [[مانگرتنی گشتی]]یان کرد کە لە ٨ی کانوونی دووەم لە ناوچە کوردییەکان لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێران]] ئەنجام بدرێت.<ref name=":4">{{Cite web |last=Frantzman |first=Seth |date=15 January 2026 |title=Kurdish opposition groups in Iran support protests, claim attacks on Tehran regime |url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/01/kurdish-opposition-groups-in-iran-support-protests-claim-attacks-on-tehran-regime.php |access-date=23 February 2026 |website=FDD's Long War Journal |language=en-US |archive-date=1 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301081401/https://www.longwarjournal.org/archives/2026/01/kurdish-opposition-groups-in-iran-support-protests-claim-attacks-on-tehran-regime.php |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Iranian Kurdish opposition groups form new joint alliance |url=https://thenewregion.com/posts/4656 |access-date=22 February 2026 |website=The New Region |language=en}}</ref><ref name="iw">{{Cite web |date=9 January 2026 |title=Iran Update, January 8, 2026 |url=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-8-2026 |access-date=5 March 2026 |website=Institute for the Study of War |language=en-US |archive-date=14 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260114081901/https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-8-2026/ |url-status=live }}</ref> مانگرتنەکان لە زیاتر لە ٥٠ شار و شارۆچکەدا بینران،<ref name=":5">{{Cite web |date=24 January 2026 |title=Iran’s military-grade crackdown expands from Kurdish areas – and Kurds fear the worst |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260124-iran-s-military-grade-crackdown-expands-from-kurdish-areas-%E2%80%93-and-kurds-fear-the-worst |access-date=5 March 2026 |website=France 24 |language=en |archive-date=4 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260204122638/https://www.france24.com/en/middle-east/20260124-iran-s-military-grade-crackdown-expands-from-kurdish-areas-%E2%80%93-and-kurds-fear-the-worst |url-status=live }}</ref> لەوانە لە [[پارێزگای کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان]] و [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]].<ref>{{Cite web |date=8 January 2026 |title=Kurdistan on strike as shops and markets close across 39 cities |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/01/article-5 |access-date=8 January 2026 |website=Hengaw |language=en}}</ref> لە ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی [[شارستانی ئاودانان|ئاودانان]] و [[شارستانی مەلەکشاھی|مەلەکشاھی]] لە [[پارێزگای ئیلام]]، کە وەک یەکێک لە ناوەندەکانی خۆپیشاندانەکان وەسف دەکرێن، ڕاپۆرت درا کە شارۆچکەکان «کەوتوونەتە دەست خۆپیشاندەران» دوای ئەوەی ھێزە تەناھییەکانی ئێران پێگەکانی خۆیان بەجێھێشت.<ref>{{Cite web |date=7 January 2026 |title=Iran protests enter 11th day: Demonstrators seize control of two western cities |url=https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/iran-eastern-states/artc-11th-day-of-protests-in-iran-two-western-cities-under-control-of-protesters |access-date=7 March 2026 |website=i24News |archive-date=15 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115131731/https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/iran-eastern-states/artc-11th-day-of-protests-in-iran-two-western-cities-under-control-of-protesters |url-status=live }}</ref><ref name=":10">{{Cite web |last=Al Taher |first=Nada |date=10 January 2026 |title='We will bring the Islamic Republic to its knees': Son of last Iranian shah backs protests |url=https://www.thenationalnews.com/news/mena/2026/01/10/iran-protests-latest-reza-pahlavi-khamenei-trump/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129092556/https://www.thenationalnews.com/news/mena/2026/01/10/iran-protests-latest-reza-pahlavi-khamenei-trump/ |archive-date=29 January 2026 |access-date=7 March 2026 |website=The National |language=en}}</ref> ئەمە وەک سەرکەوتنێکی گەورە بۆ پارتە کوردییەکان بینرا، کە کاریگەری و توانای خۆیان بۆ کۆکردنەوەی خەڵک بە خێرایی و کاریگەری نیشان دا، شتێک کە لە دوای خۆپیشاندانەکانی مەھسا ئەمینییەوە نەبینرابوو.<ref name=":5"/> === یەکەم نموونەکانی یاخیبوون === لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا، [[پارتی ئازادیی کوردستان]] (پاک) بانگەشەی ئەوەی کرد کە «لەرێگەی پشتگیریی دارایی و ئۆپراسیۆنی چەکدارییەوە ڕۆڵی لە خۆپیشاندانەکاندا گێڕاوە»، ھاوکات لەگەڵ ڕاپۆرتەکانی میدیاکانی ئێران کە گرووپەکە و لایەنە کوردییەکانی دیکەیان بە ھێرشکردنە سەر ھێزەکانی ئێران تۆمەتبار کرد.<ref name=":6"/> لە ١٠ی کانوونی دووەم، بە بۆچوونی پاک، شەڕکەرەکانی سێ ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]یان (IRGC) لە [[نووراوا]]، [[پارێزگای لوڕستان]] بریندار کرد<ref>{{Cite web |date=11 January 2026 |title=Iran Update, January 10, 2026 |url=https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-10-2026 |access-date=13 January 2026 |website=Institute for the Study of War |language=en-US |archive-date=13 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113004547/https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-10-2026/ |url-status=live }}</ref> و ھەروەھا بانگەشەی کوشتنی شەش ئەندامی سوپای پاسدارانیان لە ڕووداوێکی جیاوازدا کرد.<ref>{{Cite web |date=12 January 2026 |title=Iran's Kurdish opposition strengthens as protests intensify |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-883105 |access-date=13 January 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en |archive-date=12 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112192035/https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-883105 |url-status=live }}</ref> لە ١١ی کانوونی دووەم، پاک بانگەشەی ھێرشی لە [[کرماشان]] و [[ئەسفەھان]] کرد.<ref name=":4"/> لە ١٣ی کانوونی دووەم، پاک بانگەشەی ھێرشێکی دیکەی بۆ سەر پێگەیەکی سوپای پاسداران لە کرماشان کرد.<ref name=":4"/> گرووپەکە بە ڕێکوپێکی وێنە و ڤیدیۆی بڵاو دەکردەوە کە گوایە تەقەکردن و ئاگرتێبەردانی باڵەخانەکانیان نیشان دەدا. [[دەزگای ھەواڵی تەسنیم]]، کە لە سوپای پاسدارانەوە نزیکە، ڕای گەیاند کە گرووپە کوردییەکان بە پاکیشەوە «چوونەتە قۆناغی مەیدانیی» خۆپیشاندانەکانەوە لە ڕێگەی کردەوە ھەماھەنگەکانەوە.<ref name="ap16jan"/> لە ٢١ی کانوونی دووەم، پاک ڕای گەیاند کە دوای ئۆپراسیۆنەکانی، لە ھێرشە مووشەکییە تۆڵەسێنەرەوەکانی ئێراندا کراوەتە ئامانج.<ref name=":2"/> لە لایەکی دیکەوە، لە ٨ی کانوونی دووەم، [[دەزگای ھەواڵی فارس]]ی سەر بە ئێران ڕای گەیاند کە پێکدادانەکان لەگەڵ [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک) بووەتە ھۆی کوشتنی ھەشت ئەندامی سوپای پاسداران لە کرماشان، لە کاتێکدا لە ڕووداوێکی جیاوازدا قەناس بەدەستێکی پژاک گوایە ئەفسەرێکی پۆلیسی لە پارێزگای ئیلام کوشتووە.<ref name=":10" /> === ھەماھەنگی لە نێوان پارتە کوردییەکانی ئێران === {{سەرەکی|ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران}} لە ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦، [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] (CPFIK)، کە لە پێنج پارتی سەرەکیی کوردیی ئێران پێکھاتووە و بنکەیان لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عێراق]]ە، پێکھێنرا. ھاوپەیمانییەکە ئەمانە لەخۆ دەگرێت: [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] (حدکا)، [[پارتی ئازادیی کوردستان]] (پاک)، [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک)، [[سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران]] (خەبات) و [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]].<ref name=":0">{{Cite web |date=22 February 2026 |title=Iranian Kurdish opposition parties form new alliance amid rising US-Iran tensions |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |access-date=22 February 2026 |website=Rudaw |language=en |archive-date=27 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260227170839/https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/22022026 |url-status=live }}</ref> ھاوپەیمانییەکە ئامانجەکانی خۆی بە «ڕووخاندنی ڕژێمی ئێران» و بەدەستھێنانی مافی چارەی خۆنووسینی کورد لە کوردستانی ئێران وەسف کرد.<ref name=":3"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|ئێران|دەیەی ٢٠٢٠|فەلەستین}} [[پۆل:شەڕەکانی ئێران]] [[پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] jb2eg1ws94rgshsagdnbm1iwitza83y 0 297609 1598660 2026-07-05T15:18:25Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦]]ی گواستەوە بۆ [[قەیرانی ٢٠٢٦ی کورد و ئێران]]: ناوی باشتر 1598660 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[قەیرانی ٢٠٢٦ی کورد و ئێران]] hscwwh5k6kw5o0mho68grwqv7h2wxwc 1 297610 1598677 2026-07-05T16:05:39Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598677 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[بۆتولیزم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598676 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250415231955/https://kfor.com/news/health/investigation-allergan-botox/ بۆ https://kfor.com/news/health/investigation-allergan-botox/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171012085617/http://www.nhs.uk/conditions/Botulism/Pages/Introduction.aspx بۆ http://www.nhs.uk/conditions/Botulism/Pages/Introduction.aspx زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:٠٥، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 92nnej4scuy3k37pq2qmabzu7xupcp0 0 297611 1598679 2026-07-05T16:08:09Z Amine yousefi 16159 پەڕەی دروست کرد بە «{{ئامادەکردن}} '''مات هەیگ''' (لەدایکبووی ۳ تەمووزی ۱۹۷۵) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@m...»ەوە 1598679 wikitext text/x-wiki {{ئامادەکردن}} '''مات هەیگ''' (لەدایکبووی ۳ تەمووزی ۱۹۷۵) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی هال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەمووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی چیرۆک و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]یە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری هەبووە. بەرهەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''هۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات هەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو. دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە هاتووچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز، کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگهامشایەر گەورە بوو. هەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی هەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە هەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو. دواتر لە [[زانکۆی هال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} gejhk2anu72rz7k6dkx6jzzqicohwih 1598680 1598679 2026-07-05T16:08:30Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1598680 wikitext text/x-wiki {{ئامادەکردن}} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی چیرۆک و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]یە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو. دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز، کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو. ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو. دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} 6dp1d9kuck0j89ue68hr9w2a3b4k4n7 1598691 1598680 2026-07-05T16:25:27Z Amine yousefi 16159 1598691 wikitext text/x-wiki {{ئامادەکردن}} {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = 2002–تا ئێستا | nationality = | education = | alma_mater = [[زانکۆل هال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|2013}} | children = 2 | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی چیرۆک و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]یە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو. دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز، کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو. ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو. دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} c203rubn813zjrhas24d4rslmpzdwl8 1598692 1598691 2026-07-05T16:26:35Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1598692 wikitext text/x-wiki {{ئامادەکردن}} {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = | education = | alma_mater = [[زانکۆل ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی چیرۆک و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]یە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو. دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز، کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو. ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو. دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} gmkryqjcpczr65j03kczv1ue3rxq85k 1598693 1598692 2026-07-05T16:36:49Z Amine yousefi 16159 1598693 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = | education = | alma_mater = [[زانکۆی ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی چیرۆک و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]یە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو.<ref name="BDAY">{{cite tweet|number=1411270082861449217|title=Who says vegan birthday cakes can't be epic??|first=Matt |last=Haig|user=matthaig1|access-date=11 January 2025|date=3 July 2021|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/47ksV|archivedate=11 January 2025}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-status=live|access-date=2 October 2016|newspaper=[[The Independent]]|date=29 November 2015}}</ref> دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز،<ref name=":0">{{Cite web |title=Matt Haig |url=https://www.rosebudpodcast.co.uk/archive/matt-haig |access-date=2026-06-05 |website=ROSEBUD |language=en-GB}}</ref> کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو.<ref>{{Cite news |last=Haig |first=Matt |date=14 July 2018 |title=Matt Haig on Newark-on-Trent: 'I didn't know where I wanted to escape to. Anywhere would do' |language=en-GB |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2018/jul/14/matt-haig-made-in-newark-on-trent |access-date=12 June 2023}}</ref> ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو.<ref name=":0" /> دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: 'We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out'|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|last=Walker|first=Ella|newspaper=[[Cambridge News]]|date=2 April 2015|archive-date=10 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} m7m5z7q5whz164h2x8v0qsggyqmg0ir 1598694 1598693 2026-07-05T16:40:42Z Amine yousefi 16159 + [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] ([[ویکیپیدیا:خێراپۆل|خێراپۆل]]) 1598694 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = | education = | alma_mater = [[زانکۆی ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی چیرۆک و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]یە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو.<ref name="BDAY">{{cite tweet|number=1411270082861449217|title=Who says vegan birthday cakes can't be epic??|first=Matt |last=Haig|user=matthaig1|access-date=11 January 2025|date=3 July 2021|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/47ksV|archivedate=11 January 2025}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-status=live|access-date=2 October 2016|newspaper=[[The Independent]]|date=29 November 2015}}</ref> دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز،<ref name=":0">{{Cite web |title=Matt Haig |url=https://www.rosebudpodcast.co.uk/archive/matt-haig |access-date=2026-06-05 |website=ROSEBUD |language=en-GB}}</ref> کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو.<ref>{{Cite news |last=Haig |first=Matt |date=14 July 2018 |title=Matt Haig on Newark-on-Trent: 'I didn't know where I wanted to escape to. Anywhere would do' |language=en-GB |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2018/jul/14/matt-haig-made-in-newark-on-trent |access-date=12 June 2023}}</ref> ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو.<ref name=":0" /> دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: 'We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out'|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|last=Walker|first=Ella|newspaper=[[Cambridge News]]|date=2 April 2015|archive-date=10 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] 0fbzwq1wakawg98brdtt4p9col72g4b 1598695 1598694 2026-07-05T16:42:22Z Amine yousefi 16159 + [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] ([[ویکیپیدیا:خێراپۆل|خێراپۆل]]) 1598695 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = | education = | alma_mater = [[زانکۆی ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی چیرۆک و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]یە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو.<ref name="BDAY">{{cite tweet|number=1411270082861449217|title=Who says vegan birthday cakes can't be epic??|first=Matt |last=Haig|user=matthaig1|access-date=11 January 2025|date=3 July 2021|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/47ksV|archivedate=11 January 2025}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-status=live|access-date=2 October 2016|newspaper=[[The Independent]]|date=29 November 2015}}</ref> دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز،<ref name=":0">{{Cite web |title=Matt Haig |url=https://www.rosebudpodcast.co.uk/archive/matt-haig |access-date=2026-06-05 |website=ROSEBUD |language=en-GB}}</ref> کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو.<ref>{{Cite news |last=Haig |first=Matt |date=14 July 2018 |title=Matt Haig on Newark-on-Trent: 'I didn't know where I wanted to escape to. Anywhere would do' |language=en-GB |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2018/jul/14/matt-haig-made-in-newark-on-trent |access-date=12 June 2023}}</ref> ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو.<ref name=":0" /> دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: 'We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out'|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|last=Walker|first=Ella|newspaper=[[Cambridge News]]|date=2 April 2015|archive-date=10 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] 5ltbpesn852epiu4l2t8ttpqrh8orhy 1598696 1598695 2026-07-05T16:44:13Z Amine yousefi 16159 + [[پۆل:زیندووان]] ([[ویکیپیدیا:خێراپۆل|خێراپۆل]]) 1598696 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = | education = | alma_mater = [[زانکۆی ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی چیرۆک و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]یە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو.<ref name="BDAY">{{cite tweet|number=1411270082861449217|title=Who says vegan birthday cakes can't be epic??|first=Matt |last=Haig|user=matthaig1|access-date=11 January 2025|date=3 July 2021|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/47ksV|archivedate=11 January 2025}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-status=live|access-date=2 October 2016|newspaper=[[The Independent]]|date=29 November 2015}}</ref> دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز،<ref name=":0">{{Cite web |title=Matt Haig |url=https://www.rosebudpodcast.co.uk/archive/matt-haig |access-date=2026-06-05 |website=ROSEBUD |language=en-GB}}</ref> کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو.<ref>{{Cite news |last=Haig |first=Matt |date=14 July 2018 |title=Matt Haig on Newark-on-Trent: 'I didn't know where I wanted to escape to. Anywhere would do' |language=en-GB |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2018/jul/14/matt-haig-made-in-newark-on-trent |access-date=12 June 2023}}</ref> ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو.<ref name=":0" /> دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: 'We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out'|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|last=Walker|first=Ella|newspaper=[[Cambridge News]]|date=2 April 2015|archive-date=10 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] pgg3gqgjj36z66dd35sx25xua7b42o3 1598697 1598696 2026-07-05T16:44:54Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1598697 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = | education = | alma_mater = [[زانکۆی ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی چیرۆک و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]یە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو.<ref name="BDAY">{{cite tweet|number=1411270082861449217|title=Who says vegan birthday cakes can't be epic??|first=Matt |last=Haig|user=matthaig1|access-date=11 January 2025|date=3 July 2021|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/47ksV|archivedate=11 January 2025}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-status=live|access-date=2 October 2016|newspaper=[[The Independent]]|date=29 November 2015}}</ref> دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز،<ref name=":0">{{Cite web |title=Matt Haig |url=https://www.rosebudpodcast.co.uk/archive/matt-haig |access-date=2026-06-05 |website=ROSEBUD |language=en-GB}}</ref> کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو.<ref>{{Cite news |last=Haig |first=Matt |date=14 July 2018 |title=Matt Haig on Newark-on-Trent: 'I didn't know where I wanted to escape to. Anywhere would do' |language=en-GB |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2018/jul/14/matt-haig-made-in-newark-on-trent |access-date=12 June 2023}}</ref> ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو.<ref name=":0"/> دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: 'We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out'|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|last=Walker|first=Ella|newspaper=[[Cambridge News]]|date=2 April 2015|archive-date=10 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] tr72gycnashmu9pbtduzmsk08it8lcb 1598698 1598697 2026-07-05T16:45:59Z Amine yousefi 16159 زیادکردنی [[داڕێژە:تووڵی دەروازە|دەروازەی]] ژیا 1598698 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = | education = | alma_mater = [[زانکۆی ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی چیرۆک و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]یە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو.<ref name="BDAY">{{cite tweet|number=1411270082861449217|title=Who says vegan birthday cakes can't be epic??|first=Matt |last=Haig|user=matthaig1|access-date=11 January 2025|date=3 July 2021|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/47ksV|archivedate=11 January 2025}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-status=live|access-date=2 October 2016|newspaper=[[The Independent]]|date=29 November 2015}}</ref> دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز،<ref name=":0">{{Cite web |title=Matt Haig |url=https://www.rosebudpodcast.co.uk/archive/matt-haig |access-date=2026-06-05 |website=ROSEBUD |language=en-GB}}</ref> کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو.<ref>{{Cite news |last=Haig |first=Matt |date=14 July 2018 |title=Matt Haig on Newark-on-Trent: 'I didn't know where I wanted to escape to. Anywhere would do' |language=en-GB |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2018/jul/14/matt-haig-made-in-newark-on-trent |access-date=12 June 2023}}</ref> ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو.<ref name=":0"/> دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: 'We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out'|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|last=Walker|first=Ella|newspaper=[[Cambridge News]]|date=2 April 2015|archive-date=10 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژیا}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] myaeurf22gf2nqhiopg7n0x4uoy4naq 1598699 1598698 2026-07-05T16:47:14Z Amine yousefi 16159 1598699 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = | education = | alma_mater = [[زانکۆی ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی چیرۆک و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]یە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو.<ref name="BDAY">{{cite tweet|number=1411270082861449217|title=Who says vegan birthday cakes can't be epic??|first=Matt |last=Haig|user=matthaig1|access-date=11 January 2025|date=3 July 2021|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/47ksV|archivedate=11 January 2025}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-status=live|access-date=2 October 2016|newspaper=[[The Independent]]|date=29 November 2015}}</ref> دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز،<ref name=":0">{{Cite web |title=Matt Haig |url=https://www.rosebudpodcast.co.uk/archive/matt-haig |access-date=2026-06-05 |website=ROSEBUD |language=en-GB}}</ref> کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو.<ref>{{Cite news |last=Haig |first=Matt |date=14 July 2018 |title=Matt Haig on Newark-on-Trent: 'I didn't know where I wanted to escape to. Anywhere would do' |language=en-GB |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2018/jul/14/matt-haig-made-in-newark-on-trent |access-date=12 June 2023}}</ref> ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو.<ref name=":0"/> دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: 'We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out'|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|last=Walker|first=Ella|newspaper=[[Cambridge News]]|date=2 April 2015|archive-date=10 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] smgkczpguz00x2li62j3ium9vtd8fh8 1598700 1598699 2026-07-05T16:52:09Z Amine yousefi 16159 /* top */ 1598700 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = بریتانیایی | education = | alma_mater = [[زانکۆی ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی [[چیرۆک]] و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]دایە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو.<ref name="BDAY">{{cite tweet|number=1411270082861449217|title=Who says vegan birthday cakes can't be epic??|first=Matt |last=Haig|user=matthaig1|access-date=11 January 2025|date=3 July 2021|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/47ksV|archivedate=11 January 2025}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-status=live|access-date=2 October 2016|newspaper=[[The Independent]]|date=29 November 2015}}</ref> دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز،<ref name=":0">{{Cite web |title=Matt Haig |url=https://www.rosebudpodcast.co.uk/archive/matt-haig |access-date=2026-06-05 |website=ROSEBUD |language=en-GB}}</ref> کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو.<ref>{{Cite news |last=Haig |first=Matt |date=14 July 2018 |title=Matt Haig on Newark-on-Trent: 'I didn't know where I wanted to escape to. Anywhere would do' |language=en-GB |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2018/jul/14/matt-haig-made-in-newark-on-trent |access-date=12 June 2023}}</ref> ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو.<ref name=":0"/> دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: 'We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out'|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|last=Walker|first=Ella|newspaper=[[Cambridge News]]|date=2 April 2015|archive-date=10 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] 26k53yx8nyljmj1vcp5idzhfxcxy9iw 1598702 1598700 2026-07-05T17:00:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتوو]] 1598702 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = بریتانیایی | education = | alma_mater = [[زانکۆی ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان کتێبی [[چیرۆک]] و ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی کارەکانی لە چوارچێوەی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]دایە. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە لەسەر نووسینەکانی کاریگەری ھەبووە. بەرھەمە ناسراوەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو.<ref name="BDAY">{{cite tweet|number=1411270082861449217|title=Who says vegan birthday cakes can't be epic??|first=Matt |last=Haig|user=matthaig1|access-date=11 January 2025|date=3 July 2021|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/47ksV|archivedate=11 January 2025}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-status=live|access-date=2 October 2016|newspaper=[[The Independent]]|date=29 November 2015}}</ref> دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و بۆ کار ڕۆژانە ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز،<ref name=":0">{{Cite web |title=Matt Haig |url=https://www.rosebudpodcast.co.uk/archive/matt-haig |access-date=2026-06-05 |website=ROSEBUD |language=en-GB}}</ref> کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو.<ref>{{Cite news |last=Haig |first=Matt |date=14 July 2018 |title=Matt Haig on Newark-on-Trent: 'I didn't know where I wanted to escape to. Anywhere would do' |language=en-GB |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2018/jul/14/matt-haig-made-in-newark-on-trent |access-date=12 June 2023}}</ref> ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکارییەکەیدا چەند دزینییەکی بچووکی لە فرۆشگاکان کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو.<ref name=":0"/> دواتر لە [[زانکۆی ھال]] لە بواری زمانی ئینگلیزی و مێژوو دەستی بە خوێندن کرد.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: 'We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out'|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|last=Walker|first=Ella|newspaper=[[Cambridge News]]|date=2 April 2015|archive-date=10 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] shi1zkt7wno8xr93tz36oxfxbuxf5ea 1598714 1598702 2026-07-05T18:00:25Z Amine yousefi 16159 1598714 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = بریتانیایی | education = | alma_mater = [[زانکۆی ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان ھەم کتێبی [[چیرۆک]] و ھەم ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی بەرھەمەکانی لە چەشنی [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]دان. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە کاریگەرییەکی زۆری لەسەر نووسینەکانی ھەبووە. لە ناسراوترین بەرھەمەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو.<ref name="BDAY">{{cite tweet|number=1411270082861449217|title=Who says vegan birthday cakes can't be epic??|first=Matt |last=Haig|user=matthaig1|access-date=11 January 2025|date=3 July 2021|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/47ksV|archivedate=11 January 2025}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-status=live|access-date=2 October 2016|newspaper=[[The Independent]]|date=29 November 2015}}</ref> دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و ھەموو ڕۆژێک بۆ کار ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز،<ref name=":0">{{Cite web |title=Matt Haig |url=https://www.rosebudpodcast.co.uk/archive/matt-haig |access-date=2026-06-05 |website=ROSEBUD |language=en-GB}}</ref> کە سێ ساڵ لە خۆی بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو.<ref>{{Cite news |last=Haig |first=Matt |date=14 July 2018 |title=Matt Haig on Newark-on-Trent: 'I didn't know where I wanted to escape to. Anywhere would do' |language=en-GB |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2018/jul/14/matt-haig-made-in-newark-on-trent |access-date=12 June 2023}}</ref> ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکاریدا چەند جارێک لە فرۆشگاکان دزی کردووە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو.<ref name=":0"/> دواتر لە [[زانکۆی ھال]] دەستی بە خوێندنی زمانی ئینگلیزی و مێژوو کرد و بە سەرکەوتوویی تەواوی کرد.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: 'We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out'|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|last=Walker|first=Ella|newspaper=[[Cambridge News]]|date=2 April 2015|archive-date=10 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] 7kx7904qir0953vvs6nhuu73hfv22vn 1598715 1598714 2026-07-05T18:10:00Z Amine yousefi 16159 1598715 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = مات ھەیگ | image = Matt Haig.jpeg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1975|7|3|df=y}} | birth_place = [[شێفیڵد]] | years_active = ٢٠٠٢–تا ئێستا | nationality = بریتانیایی | education = | alma_mater = [[زانکۆی ھال]] | occupation = نووسەر، ڕۆژنامەنووس | genre = [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی]] | spouse = {{marriage|ئەندریا سێمپڵ|٢٠١٣}} | children = ٢ | website = {{URL|matthaig.com}} }} '''مات ھەیگ''' (لەدایکبووی ٣ تەممووزی ١٩٧٥) [[نووسەر]] و [[ڕۆژنامەنووسی]] ئینگلیزییە. لە شاری [[شێفیڵد]] لەدایک بووە.<ref name="BDAY">{{cite web|url=https://twitter.com/matthaig1/status/484599822348222464 |title=IT'S MY BIRTHDAY!! I AM TYPING THIS ON A NEW COMPUTER! I HAVE BOOKS AND SOCKS AND WORLD PEACE. I LOVE YOU. BYE. X |author=Matt Haig (@matthaig1) |publisher=[[Twitter]] |access-date=10 March 2016 |date=3 July 2014}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2 October 2016|work=The Independent|date=29 November 2015}}</ref> و لە [[زانکۆی ھال]] لە بوارەکانی زمانی ئینگلیزی و مێژوو خوێندنی تەواو کردووە.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: "We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out"|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|work=Cambridge News|date=2 April 2015|archive-date=۱۰ تەممووزی ۲۰۱۵|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> بۆ مناڵان و گەورەساڵان ھەم کتێبی [[چیرۆک]] و ھەم ناچیرۆکی نووسیوە، زۆربەی بەرھەمەکانی لە ژانری [[خەیاڵی بیرکردنەوەیی |وێژەی خەیاڵی]]دان. ئەو ماوەیەکی زۆر تووشی [[خەمۆکی]] بووە و ئەم بابەتە کاریگەرییەکی زۆری لەسەر نووسینەکانی ھەبووە. لە ناسراوترین بەرھەمەکانی بریتین لە ''ھۆکارەکان بۆ ژیان'' و ''[[کتێبخانەی نیوەشەو]]''. == سەرەتای ژیان == مات ھەیگ لە ٣ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٥ لە شاری شێفیلد لەدایک بوو.<ref name="BDAY">{{cite tweet|number=1411270082861449217|title=Who says vegan birthday cakes can't be epic??|first=Matt |last=Haig|user=matthaig1|access-date=11 January 2025|date=3 July 2021|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/47ksV|archivedate=11 January 2025}}</ref><ref name="independentkiddthewriter">{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=Matt Haig interview: The writer hopes his new book will help him banish the ghosts of Christmas past|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220512/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/matt-haig-interview-the-writer-hopes-his-new-book-will-help-him-banish-the-ghosts-of-christmas-past-a6751831.html |archive-date=12 May 2022 |url-status=live|access-date=2 October 2016|newspaper=[[The Independent]]|date=29 November 2015}}</ref> دایکی، مێری، بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بوو و باوکی، ڕیچارد، [[تەلارساز]] بوو و ھەموو ڕۆژێک بۆ کار ھاتوچۆی بۆ لەندەن دەکرد. ئەو لەگەڵ خوشکەکەی، فیبی ڕۆز،<ref name=":0">{{Cite web |title=Matt Haig |url=https://www.rosebudpodcast.co.uk/archive/matt-haig |access-date=2026-06-05 |website=ROSEBUD |language=en-GB}}</ref> کە سێ ساڵ لە مات ھەیگ بچووکترە، لە شاری نیوارک لە پارێزگای ناتینگھامشایەر گەورە بوو.<ref>{{Cite news |last=Haig |first=Matt |date=14 July 2018 |title=Matt Haig on Newark-on-Trent: 'I didn't know where I wanted to escape to. Anywhere would do' |language=en-GB |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2018/jul/14/matt-haig-made-in-newark-on-trent |access-date=12 June 2023}}</ref> ھەیگ دانی بەوەدا ناوە کە لە تەمەنی ھەرزەکاریدا چەند جارێک شتی لە فرۆشگاکان دزیوە، و دواتر لەسەر ئەو کارانە ھەستی بە تاوانباری و پەشیمانی کردووە، کە دزینی تۆپی تەنیسێکیش لە ناویاندا بوو.<ref name=":0"/> دواتر لە [[زانکۆی ھال]] دەستی بە خوێندنی زمانی ئینگلیزی و مێژوو کرد و بە سەرکەوتوویی تەواوی کرد.<ref name="cambridgeweliveinaworld">{{cite news|title=Matt Haig: 'We live in a world designed to make us feel we're constantly missing out'|url=http://www.cambridge-news.co.uk/matt-haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|access-date=2 October 2016|last=Walker|first=Ella|newspaper=[[Cambridge News]]|date=2 April 2015|archive-date=10 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710015534/http://www.cambridge-news.co.uk/Matt-Haig-8220-live-world-designed-make-feel-8217/story-26236883-detail/story.html|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|matthaig.com}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] ljx86d32696y0eo965bzflm2tjr2o12 10 297612 1598701 2026-07-05T16:58:28Z Sakura emad 42467 importing Plantilla:Metacaixa from [[ca:Plantilla:Metacaixa|Plantilla:Metacaixa]] 1598701 wikitext text/x-wiki <includeonly><div id="mc{{{id|0}}}" class="mc{{{color|Lila}}}"> <div> {{#if:{{{bt1|}}}|<div id="mc{{{id|0}}}bt1" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=1 | class="mcBotoSel" | class="mcBoto" }}>{{{bticona1|}}}&nbsp;{{{bt1|}}}</div>}}{{#if:{{{bt2|}}}|<div id="mc{{{id|0}}}bt2" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=2 | class="mcBotoSel" | class="mcBoto" }}>{{{bticona2|}}}&nbsp;{{{bt2|}}}</div>}}{{#if:{{{bt3|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}bt3" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=3 | class="mcBotoSel" | class="mcBoto" }}>{{{bticona3|}}}&nbsp;[[{{{PageName|{{FULLPAGENAMEE}}}}}/{{{urlPrev|}}}{{{bt3|}}}{{{urlPost|}}}|{{{bt3|}}}]]</div>}}{{#if:{{{bt4|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}bt4" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=4 | class="mcBotoSel" | class="mcBoto" }}>{{{bticona4|}}}&nbsp;[[{{{PageName|{{FULLPAGENAMEE}}}}}/{{{urlPrev|}}}{{{bt4|}}}{{{urlPost|}}}|{{{bt4|}}}]]</div>}}{{#if:{{{bt5|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}bt5" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=5 | class="mcBotoSel" | class="mcBoto" }}>{{{bticona5|}}}&nbsp;[[{{{PageName|{{FULLPAGENAMEE}}}}}/{{{urlPrev|}}}{{{bt5|}}}{{{urlPost|}}}|{{{bt5|}}}]]</div>}}{{#if:{{{bt6|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}bt6" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=6 | class="mcBotoSel" | class="mcBoto" }}>{{{bticona6|}}}&nbsp;[[{{{PageName|{{FULLPAGENAMEE}}}}}/{{{urlPrev|}}}{{{bt6|}}}{{{urlPost|}}}|{{{bt6|}}}]]</div>}}{{#if:{{{bt7|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}bt7" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=7 | class="mcBotoSel" | class="mcBoto" }}>{{{bticona7|}}}&nbsp;[[{{{PageName|{{FULLPAGENAMEE}}}}}/{{{urlPrev|}}}{{{bt7|}}}{{{urlPost|}}}|{{{bt7|}}}]]</div>}}{{#if:{{{bt8|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}bt8" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=8 | class="mcBotoSel" | class="mcBoto" }}>{{{bticona8|}}}&nbsp;[[{{{PageName|{{FULLPAGENAMEE}}}}}/{{{urlPrev|}}}{{{bt8|}}}{{{urlPost|}}}|{{{bt8|}}}]]</div>}}{{#if:{{{bt9|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}bt9" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=9 | class="mcBotoSel" | class="mcBoto" }}>{{{bticona9|}}}&nbsp;[[{{{PageName|{{FULLPAGENAMEE}}}}}/{{{urlPrev|}}}{{{bt9|}}}{{{urlPost|}}}|{{{bt9|}}}]]</div>}}</div><div class="mcContingut"> {{#if:{{{bt1|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}ps1" class="mcPestanya" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=1 | style="display:block;visibility:visible;" | style="display:none;visibility:hidden;" }}>{{{ps1|هیچ ناوەرۆکێک نییە، پێویستە پارامەتری '''ps1''' دیاری بکرێت}}} </div>}}{{#if:{{{bt2|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}ps2" class="mcPestanya" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=2 | style="display:block;visibility:visible;" | style="display:none;visibility:hidden;" }}>{{{ps2|هیچ ناوەرۆکێک نییە، پێویستە پارامەتری '''ps2''' دیاری بکرێت}}} </div>}}{{#if:{{{bt3|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}ps3" class="mcPestanya" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=3 | style="display:block;visibility:visible;" | style="display:none;visibility:hidden;" }}>{{{ps3|هیچ ناوەرۆکێک نییە، پێویستە پارامەتری '''ps3''' دیاری بکرێت}}} </div>}}{{#if:{{{bt4|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}ps4" class="mcPestanya" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=4 | style="display:block;visibility:visible;" | style="display:none;visibility:hidden;" }}>{{{ps4|هیچ ناوەرۆکێک نییە، پێویستە پارامەتری '''ps4''' دیاری بکرێت}}} </div>}}{{#if:{{{bt5|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}ps5" class="mcPestanya" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=5 | style="display:block;visibility:visible;" | style="display:none;visibility:hidden;" }}>{{{ps5|هیچ ناوەرۆکێک نییە، پێویستە پارامەتری '''ps5''' دیاری بکرێت}}} </div>}}{{#if:{{{bt6|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}ps6" class="mcPestanya" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=6 | style="display:block;visibility:visible;" | style="display:none;visibility:hidden;" }}>{{{ps6|هیچ ناوەرۆکێک نییە، پێویستە پارامەتری '''ps6''' دیاری بکرێت}}} </div>}}{{#if:{{{bt7|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}ps7" class="mcPestanya" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=7 | style="display:block;visibility:visible;" | style="display:none;visibility:hidden;" }}>{{{ps7|هیچ ناوەرۆکێک نییە، پێویستە پارامەتری '''ps7''' دیاری بکرێت}}} </div>}}{{#if:{{{bt8|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}ps8" class="mcPestanya" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=8 | style="display:block;visibility:visible;" | style="display:none;visibility:hidden;" }}>{{{ps8|هیچ ناوەرۆکێک نییە، پێویستە پارامەتری '''ps8''' دیاری بکرێت}}} </div>}}{{#if:{{{bt9|}}}| <div id="mc{{{id|0}}}ps9" class="mcPestanya" {{#ifexpr: {{{sel|0}}}=9 | style="display:block;visibility:visible;" | style="display:none;visibility:hidden;" }}>{{{ps9|هیچ ناوەرۆکێک نییە، پێویستە پارامەتری '''ps9''' دیاری بکرێت}}} </div>}}</div></div></includeonly> <noinclude> {{بەڵگەنامە}} </noinclude> s46c7orguhr1t8byoxbjfjdm4gp5bv8 0 297613 1598718 2026-07-05T19:21:25Z Ari Qasm 57423 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1359549852|Enoch]]» 1598718 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Figures God took Enoch.jpg|وێنۆک|تابلۆیەکی حەنۆخ لە ١٧٢٨ لەلایەن جیرارد ھۆوت]]   '''حەنۆخ''' ({{بە عیبری|{{Script|Hebr|חֲנוֹךְ‎}}}})کەسایەتییەکی ئایینی و پاتریارکێکی پێش [[تۆفانی نووح|تۆفانەکەی نووح]] بوو. ئەو کوڕی [[یەرێد (کەسایەتیی ئایینی)|یەرێد]] و باوکی [[مەتوشەلاخ]] بوو. لە دەقی [[سەرەتای بەدیھێنان|کتێبی سەرەتای بەدیھێناندا]] ھاتووە کە حەنۆخ ٣٦٥ ساڵ ژیاوە پێش ئەوەی لەلایەن خوداوە بگیرێت. لە دەقەکەدا ھاتووە کە حەنۆخ «لەگەڵ خودادا ڕۆیشت، نەمابوو، چوونکە خودا بردی» ({{Bibleverse|سەرەتای بەدیھێنان|٥: ٢١-٢٤|٩}})، کە لە ھەندێک نەریتی جوولەکە و مەسیحیدا وا لێکدەدرێتەوە حەنۆخ [[چوونە بەھەشت بەزیندوویی|بە زیندوویی بۆ بەھەشت]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Bar |first=Saul |year=2023 |title=Enoch and Elijah: Ascent to Heaven? |url=https://jbqnew.jewishbible.org/assets/Uploads/514/jb-enoch.pdf |journal=JBQ (Jewish Bible Quarterly) |volume=51 |issue=4 |access-date=29 October 2025}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last= |first= |ناونیشان=https://jewsforjesus.org/learn/is-heaven-a-jewish-idea-or-not/ |ڕێکەوتی سەردان=29 October 2025 |وێبگە=Jews for Jesus}}</ref> و لە ھەندێکی تردا بە شێوەیەکی جیاواز لێکدەدرێتەوە.<ref>{{Cite book|last=VanderKam|first=James C.|title=Enoch: A Man for All Generations|publisher=University of South Carolina Press|year=1995|isbn=978-1570030161|pages=1–3}}</ref> حەنۆخ بابەتی زۆرێک لە نەریتی جوولەکە و مەسیحییەکانە. بە نووسەری [[کتێبی حەنۆخ]] دادەنرا<ref>August Dillmann and R. Charles (1893).</ref> و ھەروەھا بە نووسەری دادوەری ناودەبرا.<ref>''1Enoch'', chap.</ref> لە پەیمانی نوێدا [[ئینجیلی لۆقا|ئینجیلی لوقا]] و [[نامە بۆ عیبرانییەکان]] و نامەی یەھوودا ھەموویان ئاماژە بە حەنۆخ دەکەن، کە دواھەمینیان لە کتێبی حەنۆخەوە وەرگیراوە.<ref>{{Bibleverse|Luke|3:37}}, {{Bibleverse|Hebrews|11:5}}, {{Bibleverse|Jude|1:14-15}}</ref> لە [[کڵێسای کاتۆلیک|کەنیسەی کاسۆلیکی]] و ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات و ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵاتیدا وەک پیرۆزێک (قیددیس، Saint) ڕێزی لێدەگیرێت. == ڕیشەناسیی ناوەکەی == چەندین ئیتیمۆلۆژی بۆ ناوی حەنۆخ ({{Script|Hebr|חֲנוֹךְ‎}}) پێشنیارکراوە. [[فیلۆی ئەسکەندەرییە]] پێشنیاری کردووە کە بە مانای «نیعمەتی تۆ» بێت (لە عیبری {{Lang|he|ḥēn}})، لە کاتێکدا [[جیرۆم]] لە کرداری (''ḥ-n-ḵ'') وەریگرتووە، بە واتای ڕاھێنان، دەستپێکردن، تەرخانکردن، دەستبەکاربوون،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://biblehub.com/hebrew/2596.htm |وێبگە=Bible Hub}}</ref> کە مانای «تایبەتمەند» دەدات. زانایانی مۆدێرن زۆر مانایان پێشنیار کردووە کە بریتین لە «شوێنکەوتوو»، «دەستبەکاربوو»، و «ژیر» یان «زیرەک».<ref>{{cite encyclopedia|last=Moster|first=David|title=Enoch (Son of Cain)|encyclopedia=Encyclopedia of the Bible and Its Reception Online|year=2013|publisher=de Gruyter|doi=10.1515/ebr.enochsonofcain}}</ref> == لە ئیسلامدا == {{پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا}} زۆربەی موسڵمانان حەنۆخ بە پێغەمبەری قورئان [[ئیدریس]] دەناسێنن. == سەرچاوەکان == <references /> * [http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/246608/jewish/Adams-Descendants.htm نەوەی ئادەم], [http://www.chabad.org/parshah/article_cdo/aid/2574/jewish/The-Legacy-of-Cain.htm میراتی قابیل], [http://www.chabad.org/kabbalah/article_cdo/aid/1564901/jewish/The-Souls-Elijah-and-Enoch-317a.htm ڕۆحەکانی ئیلیا و حەنۆخ] * [https://www.newadvent.org/cathen/07218a.htm ئینسایکلۆپیدیای کاسۆلیکی حە''نۆخ''] (١٩١٤) * ئەندرێی ئەی ئۆرلۆڤ وتارەکانی لەسەر ٢ حەنۆخ: ''[http://www.marquette.edu/maqom/enochpriest.html حەنۆخ وەک قەشەی ئاسمانی]'', ''[http://www.marquette.edu/maqom/enochsecrets.html حەنۆخ وەک شارەزا لە نھێنییەکان]'', ''[http://www.marquette.edu/maqom/enochscribe.html حەنۆخ وەک نووسەر]'' و ''[http://www.marquette.edu/maqom/enochmediator.html حەنۆخ وەک نێوەندگیر]'' * ئێد. فیلیپ پی.ڤینەر [https://web.archive.org/web/20050211084959/http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-65 ''فەرھەنگی مێژووی بیرۆکەکان'' :] گەشتە گەردوونییەکان (١٩٧٣) * دکتۆر ڕید سی دورھام، جونیۆر [https://web.archive.org/web/20110308052441/http://www.cephasministry.com/mormon_is_there_no_help.html بەراوردکردنی ئەفسانەی ماسۆنی لە حەنۆخ و کتێبە پیرۆزەکانی مۆرمون وەسفکردنی حەنۆخ] (1974) {{Adam to Muhammad}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:کەسایەتییەکانی ناو کتێبی پەیدابوون]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عیبری]] rbtqgsane4b8pwcmgce6ufvcbopy01f 1598719 1598718 2026-07-05T19:22:11Z Ari Qasm 57423 1598719 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Figures God took Enoch.jpg|وێنۆک|تابلۆیەکی حەنۆخ لە ١٧٢٨ لەلایەن جیرارد ھۆوت]]   '''حەنۆخ''' ({{بە عیبری|{{Script|Hebr|חֲנוֹךְ‎}}}})کەسایەتییەکی ئایینی و پاتریارکێکی پێش [[تۆفانی نووح|تۆفانەکەی نووح]] بوو. ئەو کوڕی [[یەرێد (کەسایەتیی ئایینی)|یەرێد]] و باوکی [[مەتوشەلاخ]] بوو. لە دەقی [[سەرەتای بەدیھێنان|کتێبی سەرەتای بەدیھێناندا]] ھاتووە کە حەنۆخ ٣٦٥ ساڵ ژیاوە پێش ئەوەی لەلایەن خوداوە بگیرێت. لە دەقەکەدا ھاتووە کە حەنۆخ «لەگەڵ خودادا ڕۆیشت، نەمابوو، چوونکە خودا بردی» ({{Bibleverse|سەرەتای بەدیھێنان|٥: ٢١-٢٤|٩}})، کە لە ھەندێک نەریتی جوولەکە و مەسیحیدا وا لێکدەدرێتەوە حەنۆخ [[چوونە بەھەشت بەزیندوویی|بە زیندوویی بۆ بەھەشت]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Bar |first=Saul |year=2023 |title=Enoch and Elijah: Ascent to Heaven? |url=https://jbqnew.jewishbible.org/assets/Uploads/514/jb-enoch.pdf |journal=JBQ (Jewish Bible Quarterly) |volume=51 |issue=4 |access-date=29 October 2025}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last= |first= |ناونیشان=https://jewsforjesus.org/learn/is-heaven-a-jewish-idea-or-not/ |ڕێکەوتی سەردان=29 October 2025 |وێبگە=Jews for Jesus}}</ref> و لە ھەندێکی تردا بە شێوەیەکی جیاواز لێکدەدرێتەوە.<ref>{{Cite book|last=VanderKam|first=James C.|title=Enoch: A Man for All Generations|publisher=University of South Carolina Press|year=1995|isbn=978-1570030161|pages=1–3}}</ref> حەنۆخ بابەتی زۆرێک لە نەریتی جوولەکە و مەسیحییەکانە. بە نووسەری [[کتێبی حەنۆخ]] دادەنرا<ref>August Dillmann and R. Charles (1893).</ref> و ھەروەھا بە نووسەری دادوەری ناودەبرا.<ref>''1Enoch'', chap.</ref> لە پەیمانی نوێدا [[ئینجیلی لۆقا|ئینجیلی لوقا]] و [[نامە بۆ عیبرانییەکان]] و نامەی یەھوودا ھەموویان ئاماژە بە حەنۆخ دەکەن، کە دواھەمینیان لە کتێبی حەنۆخەوە وەرگیراوە.<ref>{{Bibleverse|Luke|3:37}}, {{Bibleverse|Hebrews|11:5}}, {{Bibleverse|Jude|1:14-15}}</ref> لە [[کڵێسای کاتۆلیک|کەنیسەی کاسۆلیکی]] و ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات و ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵاتیدا وەک پیرۆزێک (قیددیس، Saint) ڕێزی لێدەگیرێت. == ڕیشەناسیی ناوەکەی == چەندین ئیتیمۆلۆژی بۆ ناوی حەنۆخ ({{Script|Hebr|חֲנוֹךְ‎}}) پێشنیارکراوە. [[فیلۆی ئەسکەندەرییە]] پێشنیاری کردووە کە بە مانای «نیعمەتی تۆ» بێت (لە عیبری {{Lang|he|ḥēn}})، لە کاتێکدا [[جیرۆم]] لە کرداری (''ḥ-n-ḵ'') وەریگرتووە، بە واتای ڕاھێنان، دەستپێکردن، تەرخانکردن، دەستبەکاربوون،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://biblehub.com/hebrew/2596.htm |وێبگە=Bible Hub}}</ref> کە مانای «تایبەتمەند» دەدات. زانایانی مۆدێرن زۆر مانایان پێشنیار کردووە کە بریتین لە «شوێنکەوتوو»، «دەستبەکاربوو»، و «ژیر» یان «زیرەک».<ref>{{cite encyclopedia|last=Moster|first=David|title=Enoch (Son of Cain)|encyclopedia=Encyclopedia of the Bible and Its Reception Online|year=2013|publisher=de Gruyter|doi=10.1515/ebr.enochsonofcain}}</ref> == لە ئیسلامدا == {{پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا}} زۆربەی موسڵمانان حەنۆخ بە پێغەمبەری قورئان [[ئیدریس]] دەناسێنن. == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/246608/jewish/Adams-Descendants.htm نەوەی ئادەم], [http://www.chabad.org/parshah/article_cdo/aid/2574/jewish/The-Legacy-of-Cain.htm میراتی قابیل], [http://www.chabad.org/kabbalah/article_cdo/aid/1564901/jewish/The-Souls-Elijah-and-Enoch-317a.htm ڕۆحەکانی ئیلیا و حەنۆخ] * [https://www.newadvent.org/cathen/07218a.htm ئینسایکلۆپیدیای کاسۆلیکی حە''نۆخ''] (١٩١٤) * ئەندرێی ئەی ئۆرلۆڤ وتارەکانی لەسەر ٢ حەنۆخ: ''[http://www.marquette.edu/maqom/enochpriest.html حەنۆخ وەک قەشەی ئاسمانی]'', ''[http://www.marquette.edu/maqom/enochsecrets.html حەنۆخ وەک شارەزا لە نھێنییەکان]'', ''[http://www.marquette.edu/maqom/enochscribe.html حەنۆخ وەک نووسەر]'' و ''[http://www.marquette.edu/maqom/enochmediator.html حەنۆخ وەک نێوەندگیر]'' * ئێد. فیلیپ پی.ڤینەر [https://web.archive.org/web/20050211084959/http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-65 ''فەرھەنگی مێژووی بیرۆکەکان'' :] گەشتە گەردوونییەکان (١٩٧٣) * دکتۆر ڕید سی دورھام، جونیۆر [https://web.archive.org/web/20110308052441/http://www.cephasministry.com/mormon_is_there_no_help.html بەراوردکردنی ئەفسانەی ماسۆنی لە حەنۆخ و کتێبە پیرۆزەکانی مۆرمون وەسفکردنی حەنۆخ] (1974) {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:کەسایەتییەکانی ناو کتێبی پەیدابوون]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عیبری]] i075z39pesgtq4ndrw6dbn5jtsgrnnp 3 297614 1598737 2026-07-05T20:03:04Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1598737 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٢٠:٠٣، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) h6tnyljroiaaf4jna8hguj2ouqkig8v 1 297615 1598756 2026-07-05T20:57:23Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598756 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تراکتۆر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598755 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20260105142318/http://www.livinghistoryfarm.org/farminginthe30s/machines_04.html بۆ https://livinghistoryfarm.org/farminginthe30s/machines_04.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:٥٧، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) sdtb4hz9ryf183ixad59bdzxsszmu8r 0 297616 1598824 2026-07-05T22:40:21Z مامۆستا 39489 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1357832124|Beekeeping]]» 1598824 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Beekeeper_2017_Honeybee_Conservancy,_College_of_DuPage.jpg|وێنۆک|هەنگەوان لە کۆلێژی دوپەیج, ئیلینۆیس]] {{Databox}}'''هەنگەوانی''' (یان '''هێلکەدان''', لە {{Langx|la|[[wikt:apis#Latin|apis]] + culture}} ) پاراستنی [[ھەنگ|هەنگەکانە]] بە شێوەیەکی باو لە شانە دەستکردەکانی هەنگدا. [[مێشھەنگوین|هەنگە هەنگوینییەکان]] لە جۆری ''Apis'' زۆرترین جۆریان بەخێو دەکرێن بەڵام هەنگە بەرهەمهێنەرەکانی تری هەنگوینیش وەک هەنگی بێ چەقۆی ''مێلیپۆنا'' بەخێو دەکرێن. هەنگەوانان هەنگەکان بەخێو دەکەن بۆ کۆکردنەوەی [[ھەنگوین|هەنگوین]] و بەرهەمەکانی تری شانە: مۆمی هەنگ ، پرۆپۆلیس ، ڕەگی هەنگ ، و جەلی شاهانە . سەرچاوەکانی تری داهاتی هەنگەوانی بریتین لە [[پەڕین|پەڕاندنی]] بەرهەمە کشتوکاڵییەکان، بەخێوکردنی شاژنەکان, و بەرهەمهێنانی هەنگ بۆ فرۆشتن. شانە هەنگەکان لە کۆگایەکی هەنگ یان "حەوشەی هەنگ"دا دەهێڵرێنەوە. سەرەتاییترین بەڵگەکانی کۆکردنەوەی هەنگوین لەلایەن مرۆڤەکانەوە لە تابلۆکانی ئەشکەوتەکانی ئیسپانیاوە وەرگیراون کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ ٦٠٠٠ ساڵ پێش زایین، <ref>{{Cite book|last=Haralampos V. Harissis: Ed. by, F. Hatjina, G. Mavrofridis, R. Jones.|url=https://www.academia.edu/31920015|title=Beekeeping in the Mediterranean from antiquity to the present - Beekeeping in prehistoric Greece|date=2017|work=In 'Beekeeping in the Mediterranean from antiquity to the present'. Eds F. Hatjina, G. Mavrofridis, R. Jones. 2017|page=18|access-date=12 January 2025}}</ref> بەڵام تا ٣١٠٠ پێش زایین هچ بەڵگەیەک نییە کە هەنگەوانی ئەنجامدراوە.<ref>{{Cite book|last=Mark Patterson|url=https://www.apicultural.co.uk/tears-of-re-beekeeping-in-ancient-egypt#:~:text=The%20first%20actual%20evidence%20of,and%20how%20they%20were%20kept.|title=Tears of Re: Beekeeping in Ancient Egypt|date=2016|access-date=12 January 2025}}</ref> لە سەردەمی مۆدێرن دا، هەنگەوانی زۆرجار بۆ گەردەنکردنی بەرهەم و کۆکردنەوەی بەرهەمە لاوەکییەکانی وەک مۆم و پرۆپۆلیس بەکاردەهێنرێت. گەورەترین کارەکانی هەنگەوانی بازرگانی کشتوکاڵییە بەڵام زۆرێک لە کارەکانی هەنگەوانی بچووک وەک خولیایەک بەڕێوەدەبرێن . لەگەڵ پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای هەنگەوانی، هەنگەوانی زیاتر بەردەست بووە، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-09-04 |ناونیشان=https://www.pbs.org/newshour/show/urban-beekeeping-rising-trend-major-cities |ڕێکەوتی سەردان=2023-11-02 |وێبگە=PBS NewsHour |زمان=en-us}}</ref> هەنگەوانی شارەکان وەک ڕەوتێکی گەشەسەندوو لە ساڵی ٢٠١٦ەوە وەسف کراوە. == سەرچاوەکان == <references /> {{سەرچاوەکان|30em}} == بەستەری دەرەکی == * [http://digital.nls.uk/moir/ کۆکەرەوەی مۆیر] Archived لە کتێبی دەگمەنی هەنگەوانی کە پێکهاتووە لە ٢٥٠ بەرگ لەنێویاندا ئەو بابەتانەی کە لە ساڵی ١٥٢٥ لە کتێبخانەی نیشتمانی سکۆتلەندا بڵاوکراونەتەوە * [http://www.dave-cushman.net/ ماڵپەڕی ئیندێکسکراوی دەیڤ کوشمان لەگەڵ فەرهەنگ، سەبارەت بە هەنگەوانی] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی]] m0haufamk786x5owdph7v5f4g0y0fth 1598826 1598824 2026-07-05T22:40:52Z مامۆستا 39489 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1598826 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Beekeeper_2017_Honeybee_Conservancy,_College_of_DuPage.jpg|وێنۆک|ھەنگەوان لە کۆلێژی دوپەیج، ئیلینۆیس]] {{Databox}}'''ھەنگەوانی''' پاراستنی [[ھەنگ|ھەنگەکانە]] بە شێوەیەکی باو لە شانە دەستکردەکانی ھەنگدا. [[مێشھەنگوین|ھەنگە ھەنگوینییەکان]] لە جۆری ''Apis'' زۆرترین جۆریان بەخێو دەکرێن بەڵام ھەنگە بەرھەمھێنەرەکانی تری ھەنگوینیش وەک ھەنگی بێ چەقۆی ''مێلیپۆنا'' بەخێو دەکرێن. ھەنگەوانان ھەنگەکان بەخێو دەکەن بۆ کۆکردنەوەی [[ھەنگوین]] و بەرھەمەکانی تری شانە: مۆمی ھەنگ، پرۆپۆلیس، ڕەگی ھەنگ، و جەلی شاھانە. سەرچاوەکانی تری داھاتی ھەنگەوانی بریتین لە [[پەڕین|پەڕاندنی]] بەرھەمە کشتوکاڵییەکان، بەخێوکردنی شاژنەکان، و بەرھەمھێنانی ھەنگ بۆ فرۆشتن. شانە ھەنگەکان لە کۆگایەکی ھەنگ یان «حەوشەی ھەنگ» دا دەھێڵرێنەوە. سەرەتاییترین بەڵگەکانی کۆکردنەوەی ھەنگوین لەلایەن مرۆڤەکانەوە لە تابلۆکانی ئەشکەوتەکانی ئیسپانیاوە وەرگیراون کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ ٦٠٠٠ ساڵ پێش زایین،<ref>{{Cite book|last=Haralampos V. Harissis: Ed. by, F. Hatjina, G. Mavrofridis, R. Jones.|url=https://www.academia.edu/31920015|title=Beekeeping in the Mediterranean from antiquity to the present - Beekeeping in prehistoric Greece|date=2017|work=In 'Beekeeping in the Mediterranean from antiquity to the present'. Eds F. Hatjina, G. Mavrofridis, R. Jones. 2017|page=18|access-date=12 January 2025}}</ref> بەڵام تا ٣١٠٠ پێش زایین ھچ بەڵگەیەک نییە کە ھەنگەوانی ئەنجامدراوە.<ref>{{Cite book|last=Mark Patterson|url=https://www.apicultural.co.uk/tears-of-re-beekeeping-in-ancient-egypt#:~:text=The%20first%20actual%20evidence%20of,and%20how%20they%20were%20kept.|title=Tears of Re: Beekeeping in Ancient Egypt|date=2016|access-date=12 January 2025}}</ref> لە سەردەمی مۆدێرن دا، ھەنگەوانی زۆرجار بۆ گەردەنکردنی بەرھەم و کۆکردنەوەی بەرھەمە لاوەکییەکانی وەک مۆم و پرۆپۆلیس بەکاردەھێنرێت. گەورەترین کارەکانی ھەنگەوانی بازرگانی کشتوکاڵییە بەڵام زۆرێک لە کارەکانی ھەنگەوانی بچووک وەک خولیایەک بەڕێوەدەبرێن. لەگەڵ پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای ھەنگەوانی، ھەنگەوانی زیاتر بەردەست بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-09-04 |ناونیشان=https://www.pbs.org/newshour/show/urban-beekeeping-rising-trend-major-cities |ڕێکەوتی سەردان=2023-11-02 |وێبگە=PBS NewsHour |زمان=en-us}}</ref> ھەنگەوانی شارەکان وەک ڕەوتێکی گەشەسەندوو لە ساڵی ٢٠١٦ەوە وەسف کراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://digital.nls.uk/moir/ کۆکەرەوەی مۆیر] Archived لە کتێبی دەگمەنی ھەنگەوانی کە پێکھاتووە لە ٢٥٠ بەرگ لەنێویاندا ئەو بابەتانەی کە لە ساڵی ١٥٢٥ لە کتێبخانەی نیشتمانی سکۆتلەندا بڵاوکراونەتەوە * [http://www.dave-cushman.net/ ماڵپەڕی ئیندێکسکراوی دەیڤ کوشمان لەگەڵ فەرھەنگ، سەبارەت بە ھەنگەوانی] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی]] s60nf1ycl55o1or7s6l875day1an8c0 1598828 1598826 2026-07-05T22:41:57Z مامۆستا 39489 1598828 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:Beekeeper_2017_Honeybee_Conservancy,_College_of_DuPage.jpg|وێنۆک|ھەنگەوان لە کۆلێژی دوپەیج، ئیلینۆیس]] '''ھەنگەوانی''' پاراستنی [[ھەنگ|ھەنگەکانە]] بە شێوەیەکی باو لە شانە دەستکردەکانی ھەنگدا. [[مێشھەنگوین|ھەنگە ھەنگوینییەکان]] لە جۆری ''Apis'' زۆرترین جۆریان بەخێو دەکرێن بەڵام ھەنگە بەرھەمھێنەرەکانی تری ھەنگوینیش وەک ھەنگی بێ چەقۆی ''مێلیپۆنا'' بەخێو دەکرێن. ھەنگەوانان ھەنگەکان بەخێو دەکەن بۆ کۆکردنەوەی [[ھەنگوین]] و بەرھەمەکانی تری شانە: مۆمی ھەنگ، پرۆپۆلیس، ڕەگی ھەنگ، و جەلی شاھانە. سەرچاوەکانی تری داھاتی ھەنگەوانی بریتین لە [[پەڕین|پەڕاندنی]] بەرھەمە کشتوکاڵییەکان، بەخێوکردنی شاژنەکان، و بەرھەمھێنانی ھەنگ بۆ فرۆشتن. شانە ھەنگەکان لە کۆگایەکی ھەنگ یان «حەوشەی ھەنگ» دا دەھێڵرێنەوە. سەرەتاییترین بەڵگەکانی کۆکردنەوەی ھەنگوین لەلایەن مرۆڤەکانەوە لە تابلۆکانی ئەشکەوتەکانی ئیسپانیاوە وەرگیراون کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ ٦٠٠٠ ساڵ پێش زایین،<ref>{{Cite book|last=Haralampos V. Harissis: Ed. by, F. Hatjina, G. Mavrofridis, R. Jones.|url=https://www.academia.edu/31920015|title=Beekeeping in the Mediterranean from antiquity to the present - Beekeeping in prehistoric Greece|date=2017|work=In 'Beekeeping in the Mediterranean from antiquity to the present'. Eds F. Hatjina, G. Mavrofridis, R. Jones. 2017|page=18|access-date=12 January 2025}}</ref> بەڵام تا ٣١٠٠ پێش زایین ھچ بەڵگەیەک نییە کە ھەنگەوانی ئەنجامدراوە.<ref>{{Cite book|last=Mark Patterson|url=https://www.apicultural.co.uk/tears-of-re-beekeeping-in-ancient-egypt#:~:text=The%20first%20actual%20evidence%20of,and%20how%20they%20were%20kept.|title=Tears of Re: Beekeeping in Ancient Egypt|date=2016|access-date=12 January 2025}}</ref> لە سەردەمی مۆدێرن دا، ھەنگەوانی زۆرجار بۆ گەردەنکردنی بەرھەم و کۆکردنەوەی بەرھەمە لاوەکییەکانی وەک مۆم و پرۆپۆلیس بەکاردەھێنرێت. گەورەترین کارەکانی ھەنگەوانی بازرگانی کشتوکاڵییە بەڵام زۆرێک لە کارەکانی ھەنگەوانی بچووک وەک خولیایەک بەڕێوەدەبرێن. لەگەڵ پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای ھەنگەوانی، ھەنگەوانی زیاتر بەردەست بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-09-04 |ناونیشان=https://www.pbs.org/newshour/show/urban-beekeeping-rising-trend-major-cities |ڕێکەوتی سەردان=2023-11-02 |وێبگە=PBS NewsHour |زمان=en-us}}</ref> ھەنگەوانی شارەکان وەک ڕەوتێکی گەشەسەندوو لە ساڵی ٢٠١٦ەوە وەسف کراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://digital.nls.uk/moir/ کۆکەرەوەی مۆیر] Archived لە کتێبی دەگمەنی ھەنگەوانی کە پێکھاتووە لە ٢٥٠ بەرگ لەنێویاندا ئەو بابەتانەی کە لە ساڵی ١٥٢٥ لە کتێبخانەی نیشتمانی سکۆتلەندا بڵاوکراونەتەوە * [http://www.dave-cushman.net/ ماڵپەڕی ئیندێکسکراوی دەیڤ کوشمان لەگەڵ فەرھەنگ، سەبارەت بە ھەنگەوانی] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی]] egm9ypyzxyx5xr9fmzc8q80m9569yup 1598952 1598828 2026-07-06T09:03:33Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1598952 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:Beekeeper_2017_Honeybee_Conservancy,_College_of_DuPage.jpg|وێنۆک|ھەنگەوان لە کۆلێژی دوپەیج، ئیلینۆیس]] '''ھەنگەوانی''' پاراستنی [[ھەنگ|ھەنگەکانە]] بە شێوەیەکی باو لە شانە دەستکردەکانی ھەنگدا. [[مێشھەنگوین|ھەنگە ھەنگوینییەکان]] لە جۆری ''Apis'' زۆرترین جۆریان بەخێو دەکرێن بەڵام ھەنگە بەرھەمھێنەرەکانی تری ھەنگوینیش وەک ھەنگی بێ چەقۆی ''مێلیپۆنا'' بەخێو دەکرێن. ھەنگەوانان ھەنگەکان بەخێو دەکەن بۆ کۆکردنەوەی [[ھەنگوین]] و بەرھەمەکانی تری شانە: مۆمی ھەنگ، پرۆپۆلیس، ڕەگی ھەنگ، و جەلی شاھانە. سەرچاوەکانی تری داھاتی ھەنگەوانی بریتین لە [[پەڕین|پەڕاندنی]] بەرھەمە کشتوکاڵییەکان، بەخێوکردنی شاژنەکان، و بەرھەمھێنانی ھەنگ بۆ فرۆشتن. شانە ھەنگەکان لە کۆگایەکی ھەنگ یان «حەوشەی ھەنگ» دا دەھێڵرێنەوە. سەرەتاییترین بەڵگەکانی کۆکردنەوەی ھەنگوین لەلایەن مرۆڤەکانەوە لە تابلۆکانی ئەشکەوتەکانی ئیسپانیاوە وەرگیراون کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ ٦٠٠٠ ساڵ پێش زایین،<ref>{{Cite book|last=Haralampos V. Harissis: Ed. by, F. Hatjina, G. Mavrofridis, R. Jones.|url=https://www.academia.edu/31920015|title=Beekeeping in the Mediterranean from antiquity to the present - Beekeeping in prehistoric Greece|date=2017|work=In 'Beekeeping in the Mediterranean from antiquity to the present'. Eds F. Hatjina, G. Mavrofridis, R. Jones. 2017|page=18|access-date=12 January 2025}}</ref> بەڵام تا ٣١٠٠ پێش زایین ھچ بەڵگەیەک نییە کە ھەنگەوانی ئەنجامدراوە.<ref>{{Cite book|last=Mark Patterson|url=https://www.apicultural.co.uk/tears-of-re-beekeeping-in-ancient-egypt#:~:text=The%20first%20actual%20evidence%20of,and%20how%20they%20were%20kept.|title=Tears of Re: Beekeeping in Ancient Egypt|date=2016|access-date=12 January 2025}}</ref> لە سەردەمی مۆدێرن دا، ھەنگەوانی زۆرجار بۆ گەردەنکردنی بەرھەم و کۆکردنەوەی بەرھەمە لاوەکییەکانی وەک مۆم و پرۆپۆلیس بەکاردەھێنرێت. گەورەترین کارەکانی ھەنگەوانی بازرگانی کشتوکاڵییە بەڵام زۆرێک لە کارەکانی ھەنگەوانی بچووک وەک خولیایەک بەڕێوەدەبرێن. لەگەڵ پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای ھەنگەوانی، ھەنگەوانی زیاتر بەردەست بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-09-04 |ناونیشان=https://www.pbs.org/newshour/show/urban-beekeeping-rising-trend-major-cities |ڕێکەوتی سەردان=2023-11-02 |وێبگە=PBS NewsHour |زمان=en-us}}</ref> ھەنگەوانی شارەکان وەک ڕەوتێکی گەشەسەندوو لە ساڵی ٢٠١٦ەوە وەسف کراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://digital.nls.uk/moir/ کۆکەرەوەی مۆیر] Archived لە کتێبی دەگمەنی ھەنگەوانی کە پێکھاتووە لە ٢٥٠ بەرگ لەنێویاندا ئەو بابەتانەی کە لە ساڵی ١٥٢٥ لە کتێبخانەی نیشتمانی سکۆتلەندا بڵاوکراونەتەوە * [http://www.dave-cushman.net/ ماڵپەڕی ئیندێکسکراوی دەیڤ کوشمان لەگەڵ فەرھەنگ، سەبارەت بە ھەنگەوانی] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی]] [[پۆل:ھەنگەوانی]] 4wn0nvv9b2pfny0kc4j9ev8232q2pob 14 297617 1598832 2026-07-05T22:42:53Z مامۆستا 39489 دروستکردنی پۆلی ھاوپلەی [[:en:Category:Beekeeping]] بە بەکارھێنانی [[Mediawiki:Gadget-CatMaker.js|پۆلساز]] 1598832 wikitext text/x-wiki [[پۆل:ھەنگەکان]] [[پۆل:گیانلەبەرە دەستەمۆکان]] [[پۆل:خولیاکان]] c26cbfchkvgr7sfm4hjhtaubedodpb9 0 297618 1598844 2026-07-05T22:48:44Z MFTG 21816 MFTG پەڕەی [[دەربەندۆک، هەریر]]ی گواستەوە بۆ [[دەربەندۆک، ھەریر]] 1598844 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[دەربەندۆک، ھەریر]] 2q5rznzkk69zycm9qxrcboi7t5r4xoe 0 297619 1598880 2026-07-05T23:02:10Z Sakura emad 42467 دکتۆر بوشڕا 1598880 wikitext text/x-wiki '''دکتۆر بوشرا قادر شێخ کاکە حەمە کاسنەزانی''' (لەدایکبووی ١٩٨٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردیپێدیا - ئاگاداری! - Kurdipedia - Notification |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=3&q |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> نووسەر و ڕەخنەگری ئەدەبی و ئەکادیمییەکی دیاری کوردە و پسپۆڕی گێڕانەوە و عیرفانی سۆفیگەرییە لە زانکۆی سلێمانی. بە هۆی بەشدارییەکانی لە چیرۆکگێڕان و تیۆری ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا ناسراوە، دەنگێکی بنەڕەتییە لە ڕەخنەی ئەدەبی مۆدێرنی کوردیدا. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری گێڕانەوەناسیدا، پلەی زانستیی «پڕۆفیسۆری یاریدەدەر»ی هەیە و مامۆستای بەشی کوردییە لە زانکۆی سلێمانی. == ژیاننامە == دکتۆر بوشرا کەسنەزانی لە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە. خوێندنی باڵای لە ئەدەبی کوردیدا تەواو کردووە، لە کۆتاییدا دکتۆرای بەدەستهێناوە بە گرنگیدانێکی تایبەت بە گێڕانەوەناسی (لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەکانی گێڕانەوە). لە ماوەی ژیانی خوێندنیدا، پێشکەوت بۆ پلەی یاریدەدەری پرۆفیسۆر.<ref name="scholar">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=h_PhFS8AAAAJ |access-date=July 6, 2026 |website=Google Scholar |title=Profile: Bushra Qadr kaka muhamad (Bushra Kasnazani)}}</ref> ئێستا وەک مامۆستایەکی دیار لەناو بەشی زمانی کوردی لە کۆلێژی زمانەکان لە زانکۆی سلێمانی خزمەت دەکات. لە دەرەوەی ئەرکەکانی زانکۆ، شرۆڤەکارێکی بەردەوامی کولتوورییە لە میدیای کوردیدا، زۆرجار باس لە تیۆری ئەدەبی و میرات و فەلسەفەی سۆفی دەکات. == بەرهەمەکان == خاوەنی چەندین کتێب و توێژینەوەی ئەکادیمیی گرنگە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و گێڕانەوەناسیدا، لەوانە: * ''پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی'' (٢٠٠٨) – لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبیی بەراوردکارییە کە تێیدا پێکهاتە شیعرییە هاوچەرخەکانی کوردی لە پاڵ هایکۆی ژاپۆنیدا تاوتوێ کراون. * ''پڵۆت لە چیڕۆکی کوردی دا (١٩٩٥–٢٠٠٥)'' (٢٠١٢) – ھەڵسەنگاندنێکی ئەکادیمی و ڕەخنەیییە کە سەرنج دەخاتە سەر گەشەسەندن و پێکهاتەی چیرۆکی کورت لە ئەدەبیاتی کوردیی دوای ساڵانی نەوەدەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڵۆت لە چیرۆکی کوردی دا ١٩٩٥-٢٠٠٥، لێکۆڵینەوەی ڕەخنەیی ئەدەبی |ناونیشان=https://kurdipedia.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Novels of (Karwan Omer Kakasur) from a Psychoanalysis Perspective |ناونیشان=https://eprints.koyauniversity.org/447/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=eprints.koyauniversity.org |سەرنووسەر=زانکۆی کۆیە}}</ref> * ''ئاستانەی سبەینێ'' (٢٠١٢) – کۆمەڵە توێژینەوەیەکی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەییی کۆکراوەی نووسەرە کە لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە بڵاوکراوەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی ئاستانەی سبەینێ لە بڵاوکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم |ناونیشان=https://sardam.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=sardam.org}}</ref> * ''جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردی دا'' – دەقێکی ڕەخنەییی بنەڕەتی و ئەکادیمییە کە تیشک دەخاتە سەر تیۆرییەکانی گێڕانەوەناسیی هاوچەرخ و جێبەجێکردنیان لەسەر دەقە ئەدەبی و چیرۆکارییە کوردییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی «جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا» بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/ku/100-1012/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=kurdishbookhouse.com |سەرنووسەر=ماڵی کتێبی کوردی}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:کەسایەتییە زیندووەکان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبیی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە||||}} j8gp5s9paqnhu8o860jmp14n23gfx74 1598890 1598880 2026-07-05T23:15:55Z Sakura emad 42467 زیادکردن/چاککردنی سەرچاوە(کان) 1598890 wikitext text/x-wiki '''دکتۆر بوشرا قادر شێخ کاکە حەمە کاسنەزانی''' (لەدایکبووی ١٩٨٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردیپێدیا - ئاگاداری! - Kurdipedia - Notification |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=3&q |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> نووسەر و ڕەخنەگری ئەدەبی و ئەکادیمییەکی دیاری کوردە و پسپۆڕی گێڕانەوە و عیرفانی سۆفیگەرییە لە زانکۆی سلێمانی. بە هۆی بەشدارییەکانی لە چیرۆکگێڕان و تیۆری ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا ناسراوە، دەنگێکی بنەڕەتییە لە ڕەخنەی ئەدەبی مۆدێرنی کوردیدا. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری گێڕانەوەناسیدا، پلەی زانستیی «پڕۆفیسۆری یاریدەدەر»ی هەیە و مامۆستای بەشی کوردییە لە زانکۆی سلێمانی. == ژیاننامە == دکتۆر بوشرا کەسنەزانی لە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە. خوێندنی باڵای لە ئەدەبی کوردیدا تەواو کردووە، لە کۆتاییدا دکتۆرای بەدەستهێناوە بە گرنگیدانێکی تایبەت بە گێڕانەوەناسی (لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەکانی گێڕانەوە). لە ماوەی ژیانی خوێندنیدا، پێشکەوت بۆ پلەی یاریدەدەری پرۆفیسۆر.<ref name="scholar">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=h_PhFS8AAAAJ |access-date=July 6, 2026 |website=Google Scholar |title=Profile: Bushra Qadr kaka muhamad (Bushra Kasnazani)}}</ref> ئێستا وەک مامۆستایەکی دیار لەناو بەشی زمانی کوردی لە کۆلێژی زمانەکان لە زانکۆی سلێمانی خزمەت دەکات. لە دەرەوەی ئەرکەکانی زانکۆ، شرۆڤەکارێکی بەردەوامی کولتوورییە لە میدیای کوردیدا، زۆرجار باس لە تیۆری ئەدەبی و میرات و فەلسەفەی سۆفی دەکات. == بەرهەمەکان == خاوەنی چەندین کتێب و توێژینەوەی ئەکادیمیی گرنگە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و گێڕانەوەناسیدا، لەوانە: * ''پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی'' (٢٠٠٨) – لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبیی بەراوردکارییە کە تێیدا پێکهاتە شیعرییە هاوچەرخەکانی کوردی لە پاڵ هایکۆی ژاپۆنیدا تاوتوێ کراون.<ref>'''Author ID:''' <code>11368</code> (Registered under the authority file for '''بوشرا کەسنەزانی''' / Bushra Kasnazani). '''Book Title:''' پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی - لێکۆڵینەوەی ئەدەبی بەراوردکاری ''(Kurdish Poetry Posters and Japanese Haiku - A Comparative Literary Study)''. '''Physical Pagination:''' 504 pages (کتێبخانەی ژین - کاتالۆگ).</ref> * ''پڵۆت لە چیڕۆکی کوردی دا (١٩٩٥–٢٠٠٥)'' (٢٠١٢) – ھەڵسەنگاندنێکی ئەکادیمی و ڕەخنەیییە کە سەرنج دەخاتە سەر گەشەسەندن و پێکهاتەی چیرۆکی کورت لە ئەدەبیاتی کوردیی دوای ساڵانی نەوەدەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڵۆت لە چیرۆکی کوردی دا ١٩٩٥-٢٠٠٥، لێکۆڵینەوەی ڕەخنەیی ئەدەبی |ناونیشان=https://kurdipedia.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Novels of (Karwan Omer Kakasur) from a Psychoanalysis Perspective |ناونیشان=https://eprints.koyauniversity.org/447/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=eprints.koyauniversity.org |سەرنووسەر=زانکۆی کۆیە}}</ref><ref>'''Book Record ID:''' <code>52302</code> (Zheen Library National Archive). '''Publisher:''' بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی (Sulaymaniyah Directorate of Printing and Publishing).</ref> * ''ئاستانەی سبەینێ'' (٢٠١٢) – کۆمەڵە توێژینەوەیەکی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەییی کۆکراوەی نووسەرە کە لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە بڵاوکراوەتەوە.<ref>'''Book Record ID:''' <code>19756</code> / <code>52265</code> (Zheen Archive) '''Author:''' بوشرا کەسنەزانی (Dr. Bushra Kasnazani) '''Publisher:''' دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم (Sardam Publishing House, Sulaymaniyah)</ref> * ''جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردی دا'' – دەقێکی ڕەخنەییی بنەڕەتی و ئەکادیمییە کە تیشک دەخاتە سەر تیۆرییەکانی گێڕانەوەناسیی هاوچەرخ و جێبەجێکردنیان لەسەر دەقە ئەدەبی و چیرۆکارییە کوردییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی «جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا» بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/ku/100-1012/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=kurdishbookhouse.com |سەرنووسەر=ماڵی کتێبی کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=‫جوانیناسی گێڕانەوە لە داستانی" فەزیلەتی بەنیئادەمی فەقێ قادری هەمەوەند" دا‬ |ناونیشان=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=h_PhFS8AAAAJ&citation_for_view=h_PhFS8AAAAJ:_kc_bZDykSQC |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=scholar.google.com}}</ref><ref>The Scientific Journal of Cihan University- Sulaimaniya "[https://journal.sulicihan.edu.krd/index.php/sjcus/article/view/752 Aesthetics of Narrative in the Story "The Virtue of Humanity by Faqe Qaderi Hamwand]"</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:کەسایەتییە زیندووەکان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبیی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە||||}} flj95qzhao8lho6lirut408g0aaj7va 1598891 1598890 2026-07-05T23:21:11Z Sakura emad 42467 زیادکردن/چاککردنی سەرچاوە(کان) 1598891 wikitext text/x-wiki '''دکتۆر بوشرا قادر شێخ کاکە حەمە کاسنەزانی''' (لەدایکبووی ١٩٨٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردیپێدیا - ئاگاداری! - Kurdipedia - Notification |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=3&q |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> نووسەر و ڕەخنەگری ئەدەبی و ئەکادیمییەکی دیاری کوردە و پسپۆڕی گێڕانەوە و عیرفانی سۆفیگەرییە لە زانکۆی سلێمانی. بە هۆی بەشدارییەکانی لە چیرۆکگێڕان و تیۆری ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=AUISxExeter Talk: Curating Kurdishness: Arts, culture, and the archive In Kurdistan and beyond |ناونیشان=https://www.exeter.ac.uk/events/details/index.php?event=11018 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.exeter.ac.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The History of Taboo in Kurdish Literature – Slemani City of Literature |ناونیشان=https://slemanicityofliterature.com/the-history-of-taboo-in-kurdish-literature/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=slemanicityofliterature.com}}</ref> دەنگێکی بنەڕەتییە لە ڕەخنەی ئەدەبی مۆدێرنی کوردیدا. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری گێڕانەوەناسیدا، پلەی زانستیی «پڕۆفیسۆری یاریدەدەر»ی هەیە و مامۆستای بەشی کوردییە لە زانکۆی سلێمانی. == ژیاننامە == دکتۆر بوشرا کەسنەزانی لە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە. خوێندنی باڵای لە ئەدەبی کوردیدا تەواو کردووە، لە کۆتاییدا دکتۆرای بەدەستهێناوە بە گرنگیدانێکی تایبەت بە گێڕانەوەناسی (لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەکانی گێڕانەوە). لە ماوەی ژیانی خوێندنیدا، پێشکەوت بۆ پلەی یاریدەدەری پرۆفیسۆر.<ref name="scholar">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=h_PhFS8AAAAJ |access-date=July 6, 2026 |website=Google Scholar |title=Profile: Bushra Qadr kaka muhamad (Bushra Kasnazani)}}</ref> ئێستا وەک مامۆستایەکی دیار لەناو بەشی زمانی کوردی لە کۆلێژی زمانەکان لە زانکۆی سلێمانی خزمەت دەکات. لە دەرەوەی ئەرکەکانی زانکۆ، شرۆڤەکارێکی بەردەوامی کولتوورییە لە میدیای کوردیدا، زۆرجار باس لە تیۆری ئەدەبی و میرات و فەلسەفەی سۆفی دەکات. == بەرهەمەکان == خاوەنی چەندین کتێب و توێژینەوەی ئەکادیمیی گرنگە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و گێڕانەوەناسیدا، لەوانە: * ''پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی'' (٢٠٠٨) – لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبیی بەراوردکارییە کە تێیدا پێکهاتە شیعرییە هاوچەرخەکانی کوردی لە پاڵ هایکۆی ژاپۆنیدا تاوتوێ کراون.<ref>'''Author ID:''' <code>11368</code> (Registered under the authority file for '''بوشرا کەسنەزانی''' / Bushra Kasnazani). '''Book Title:''' پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی - لێکۆڵینەوەی ئەدەبی بەراوردکاری ''(Kurdish Poetry Posters and Japanese Haiku - A Comparative Literary Study)''. '''Physical Pagination:''' 504 pages (کتێبخانەی ژین - کاتالۆگ).</ref> * ''پڵۆت لە چیڕۆکی کوردی دا (١٩٩٥–٢٠٠٥)'' (٢٠١٢) – ھەڵسەنگاندنێکی ئەکادیمی و ڕەخنەیییە کە سەرنج دەخاتە سەر گەشەسەندن و پێکهاتەی چیرۆکی کورت لە ئەدەبیاتی کوردیی دوای ساڵانی نەوەدەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڵۆت لە چیرۆکی کوردی دا ١٩٩٥-٢٠٠٥، لێکۆڵینەوەی ڕەخنەیی ئەدەبی |ناونیشان=https://kurdipedia.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Novels of (Karwan Omer Kakasur) from a Psychoanalysis Perspective |ناونیشان=https://eprints.koyauniversity.org/447/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=eprints.koyauniversity.org |سەرنووسەر=زانکۆی کۆیە}}</ref><ref>'''Book Record ID:''' <code>52302</code> (Zheen Library National Archive). '''Publisher:''' بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی (Sulaymaniyah Directorate of Printing and Publishing).</ref> * ''ئاستانەی سبەینێ'' (٢٠١٢) – کۆمەڵە توێژینەوەیەکی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەییی کۆکراوەی نووسەرە کە لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە بڵاوکراوەتەوە.<ref>'''Book Record ID:''' <code>19756</code> / <code>52265</code> (Zheen Archive) '''Author:''' بوشرا کەسنەزانی (Dr. Bushra Kasnazani) '''Publisher:''' دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم (Sardam Publishing House, Sulaymaniyah)</ref> * ''جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردی دا'' – دەقێکی ڕەخنەییی بنەڕەتی و ئەکادیمییە کە تیشک دەخاتە سەر تیۆرییەکانی گێڕانەوەناسیی هاوچەرخ و جێبەجێکردنیان لەسەر دەقە ئەدەبی و چیرۆکارییە کوردییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی «جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا» بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/ku/100-1012/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=kurdishbookhouse.com |سەرنووسەر=ماڵی کتێبی کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=‫جوانیناسی گێڕانەوە لە داستانی" فەزیلەتی بەنیئادەمی فەقێ قادری هەمەوەند" دا‬ |ناونیشان=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=h_PhFS8AAAAJ&citation_for_view=h_PhFS8AAAAJ:_kc_bZDykSQC |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=scholar.google.com}}</ref><ref>The Scientific Journal of Cihan University- Sulaimaniya "[https://journal.sulicihan.edu.krd/index.php/sjcus/article/view/752 Aesthetics of Narrative in the Story "The Virtue of Humanity by Faqe Qaderi Hamwand]"</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:کەسایەتییە زیندووەکان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبیی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە||||}} 314bhzuzt1vc0ns200x352e3ulcij7x 1598892 1598891 2026-07-05T23:27:22Z Sakura emad 42467 زیادکردن/چاککردنی سەرچاوە(کان) 1598892 wikitext text/x-wiki '''دکتۆر بوشرا قادر شێخ کاکە حەمە کاسنەزانی''' (لەدایکبووی ١٩٨٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردیپێدیا - ئاگاداری! - Kurdipedia - Notification |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012112917053274036&lng=9 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> نووسەر و ڕەخنەگری ئەدەبی و ئەکادیمییەکی دیاری کوردە و پسپۆڕی گێڕانەوە و عیرفانی سۆفیگەرییە لە زانکۆی سلێمانی. بە هۆی بەشدارییەکانی لە چیرۆکگێڕان و تیۆری ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=AUISxExeter Talk: Curating Kurdishness: Arts, culture, and the archive In Kurdistan and beyond |ناونیشان=https://www.exeter.ac.uk/events/details/index.php?event=11018 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.exeter.ac.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The History of Taboo in Kurdish Literature – Slemani City of Literature |ناونیشان=https://slemanicityofliterature.com/the-history-of-taboo-in-kurdish-literature/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=slemanicityofliterature.com}}</ref> دەنگێکی بنەڕەتییە لە ڕەخنەی ئەدەبی مۆدێرنی کوردیدا. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری گێڕانەوەناسیدا، پلەی زانستیی «پڕۆفیسۆری یاریدەدەر»ی هەیە و مامۆستای بەشی کوردییە لە زانکۆی سلێمانی. == ژیاننامە == دکتۆر بوشرا کەسنەزانی لە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە. خوێندنی باڵای لە ئەدەبی کوردیدا تەواو کردووە، لە کۆتاییدا دکتۆرای بەدەستهێناوە بە گرنگیدانێکی تایبەت بە گێڕانەوەناسی (لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەکانی گێڕانەوە). لە ماوەی ژیانی خوێندنیدا، پێشکەوت بۆ پلەی یاریدەدەری پرۆفیسۆر.<ref name="scholar">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=h_PhFS8AAAAJ |access-date=July 6, 2026 |website=Google Scholar |title=Profile: Bushra Qadr kaka muhamad (Bushra Kasnazani)}}</ref> ئێستا وەک مامۆستایەکی دیار لەناو بەشی زمانی کوردی لە کۆلێژی زمانەکان لە زانکۆی سلێمانی خزمەت دەکات. لە دەرەوەی ئەرکەکانی زانکۆ، شرۆڤەکارێکی بەردەوامی کولتوورییە لە میدیای کوردیدا، زۆرجار باس لە تیۆری ئەدەبی و میرات و فەلسەفەی سۆفی دەکات. == بەرهەمەکان == خاوەنی چەندین کتێب و توێژینەوەی ئەکادیمیی گرنگە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و گێڕانەوەناسیدا، لەوانە: * ''پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی'' (٢٠٠٨) – لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبیی بەراوردکارییە کە تێیدا پێکهاتە شیعرییە هاوچەرخەکانی کوردی لە پاڵ هایکۆی ژاپۆنیدا تاوتوێ کراون.<ref>'''Author ID:''' <code>11368</code> (Registered under the authority file for '''بوشرا کەسنەزانی''' / Bushra Kasnazani). '''Book Title:''' پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی - لێکۆڵینەوەی ئەدەبی بەراوردکاری ''(Kurdish Poetry Posters and Japanese Haiku - A Comparative Literary Study)''. '''Physical Pagination:''' 504 pages (کتێبخانەی ژین - کاتالۆگ).</ref> * ''پڵۆت لە چیڕۆکی کوردی دا (١٩٩٥–٢٠٠٥)'' (٢٠١٢) – ھەڵسەنگاندنێکی ئەکادیمی و ڕەخنەیییە کە سەرنج دەخاتە سەر گەشەسەندن و پێکهاتەی چیرۆکی کورت لە ئەدەبیاتی کوردیی دوای ساڵانی نەوەدەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڵۆت لە چیرۆکی کوردی دا ١٩٩٥-٢٠٠٥، لێکۆڵینەوەی ڕەخنەیی ئەدەبی |ناونیشان=https://kurdipedia.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Novels of (Karwan Omer Kakasur) from a Psychoanalysis Perspective |ناونیشان=https://eprints.koyauniversity.org/447/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=eprints.koyauniversity.org |سەرنووسەر=زانکۆی کۆیە}}</ref><ref>'''Book Record ID:''' <code>52302</code> (Zheen Library National Archive). '''Publisher:''' بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی (Sulaymaniyah Directorate of Printing and Publishing).</ref> * ''ئاستانەی سبەینێ'' (٢٠١٢) – کۆمەڵە توێژینەوەیەکی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەییی کۆکراوەی نووسەرە کە لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە بڵاوکراوەتەوە.<ref>'''Book Record ID:''' <code>19756</code> / <code>52265</code> (Zheen Archive) '''Author:''' بوشرا کەسنەزانی (Dr. Bushra Kasnazani) '''Publisher:''' دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم (Sardam Publishing House, Sulaymaniyah)</ref> * ''جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردی دا'' – دەقێکی ڕەخنەییی بنەڕەتی و ئەکادیمییە کە تیشک دەخاتە سەر تیۆرییەکانی گێڕانەوەناسیی هاوچەرخ و جێبەجێکردنیان لەسەر دەقە ئەدەبی و چیرۆکارییە کوردییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی «جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا» بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/ku/100-1012/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=kurdishbookhouse.com |سەرنووسەر=ماڵی کتێبی کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=‫جوانیناسی گێڕانەوە لە داستانی" فەزیلەتی بەنیئادەمی فەقێ قادری هەمەوەند" دا‬ |ناونیشان=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=h_PhFS8AAAAJ&citation_for_view=h_PhFS8AAAAJ:_kc_bZDykSQC |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=scholar.google.com}}</ref><ref>The Scientific Journal of Cihan University- Sulaimaniya "[https://journal.sulicihan.edu.krd/index.php/sjcus/article/view/752 Aesthetics of Narrative in the Story "The Virtue of Humanity by Faqe Qaderi Hamwand]"</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:کەسایەتییە زیندووەکان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبیی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە||||}} n5dp22ao9wmfgd5kxw41jkhhyav90fo 1598893 1598892 2026-07-05T23:28:38Z Sakura emad 42467 Photo 1598893 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Bushra Kasnazani.jpg|وێنۆک]] '''دکتۆر بوشرا قادر شێخ کاکە حەمە کاسنەزانی''' (لەدایکبووی ١٩٨٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردیپێدیا - ئاگاداری! - Kurdipedia - Notification |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012112917053274036&lng=9 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> نووسەر و ڕەخنەگری ئەدەبی و ئەکادیمییەکی دیاری کوردە و پسپۆڕی گێڕانەوە و عیرفانی سۆفیگەرییە لە زانکۆی سلێمانی. بە هۆی بەشدارییەکانی لە چیرۆکگێڕان و تیۆری ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=AUISxExeter Talk: Curating Kurdishness: Arts, culture, and the archive In Kurdistan and beyond |ناونیشان=https://www.exeter.ac.uk/events/details/index.php?event=11018 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.exeter.ac.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The History of Taboo in Kurdish Literature – Slemani City of Literature |ناونیشان=https://slemanicityofliterature.com/the-history-of-taboo-in-kurdish-literature/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=slemanicityofliterature.com}}</ref> دەنگێکی بنەڕەتییە لە ڕەخنەی ئەدەبی مۆدێرنی کوردیدا. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری گێڕانەوەناسیدا، پلەی زانستیی «پڕۆفیسۆری یاریدەدەر»ی هەیە و مامۆستای بەشی کوردییە لە زانکۆی سلێمانی. == ژیاننامە == دکتۆر بوشرا کەسنەزانی لە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە. خوێندنی باڵای لە ئەدەبی کوردیدا تەواو کردووە، لە کۆتاییدا دکتۆرای بەدەستهێناوە بە گرنگیدانێکی تایبەت بە گێڕانەوەناسی (لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەکانی گێڕانەوە). لە ماوەی ژیانی خوێندنیدا، پێشکەوت بۆ پلەی یاریدەدەری پرۆفیسۆر.<ref name="scholar">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=h_PhFS8AAAAJ |access-date=July 6, 2026 |website=Google Scholar |title=Profile: Bushra Qadr kaka muhamad (Bushra Kasnazani)}}</ref> ئێستا وەک مامۆستایەکی دیار لەناو بەشی زمانی کوردی لە کۆلێژی زمانەکان لە زانکۆی سلێمانی خزمەت دەکات. لە دەرەوەی ئەرکەکانی زانکۆ، شرۆڤەکارێکی بەردەوامی کولتوورییە لە میدیای کوردیدا، زۆرجار باس لە تیۆری ئەدەبی و میرات و فەلسەفەی سۆفی دەکات. == بەرهەمەکان == خاوەنی چەندین کتێب و توێژینەوەی ئەکادیمیی گرنگە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و گێڕانەوەناسیدا، لەوانە: * ''پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی'' (٢٠٠٨) – لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبیی بەراوردکارییە کە تێیدا پێکهاتە شیعرییە هاوچەرخەکانی کوردی لە پاڵ هایکۆی ژاپۆنیدا تاوتوێ کراون.<ref>'''Author ID:''' <code>11368</code> (Registered under the authority file for '''بوشرا کەسنەزانی''' / Bushra Kasnazani). '''Book Title:''' پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی - لێکۆڵینەوەی ئەدەبی بەراوردکاری ''(Kurdish Poetry Posters and Japanese Haiku - A Comparative Literary Study)''. '''Physical Pagination:''' 504 pages (کتێبخانەی ژین - کاتالۆگ).</ref> * ''پڵۆت لە چیڕۆکی کوردی دا (١٩٩٥–٢٠٠٥)'' (٢٠١٢) – ھەڵسەنگاندنێکی ئەکادیمی و ڕەخنەیییە کە سەرنج دەخاتە سەر گەشەسەندن و پێکهاتەی چیرۆکی کورت لە ئەدەبیاتی کوردیی دوای ساڵانی نەوەدەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڵۆت لە چیرۆکی کوردی دا ١٩٩٥-٢٠٠٥، لێکۆڵینەوەی ڕەخنەیی ئەدەبی |ناونیشان=https://kurdipedia.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Novels of (Karwan Omer Kakasur) from a Psychoanalysis Perspective |ناونیشان=https://eprints.koyauniversity.org/447/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=eprints.koyauniversity.org |سەرنووسەر=زانکۆی کۆیە}}</ref><ref>'''Book Record ID:''' <code>52302</code> (Zheen Library National Archive). '''Publisher:''' بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی (Sulaymaniyah Directorate of Printing and Publishing).</ref> * ''ئاستانەی سبەینێ'' (٢٠١٢) – کۆمەڵە توێژینەوەیەکی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەییی کۆکراوەی نووسەرە کە لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە بڵاوکراوەتەوە.<ref>'''Book Record ID:''' <code>19756</code> / <code>52265</code> (Zheen Archive) '''Author:''' بوشرا کەسنەزانی (Dr. Bushra Kasnazani) '''Publisher:''' دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم (Sardam Publishing House, Sulaymaniyah)</ref> * ''جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردی دا'' – دەقێکی ڕەخنەییی بنەڕەتی و ئەکادیمییە کە تیشک دەخاتە سەر تیۆرییەکانی گێڕانەوەناسیی هاوچەرخ و جێبەجێکردنیان لەسەر دەقە ئەدەبی و چیرۆکارییە کوردییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی «جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا» بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/ku/100-1012/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=kurdishbookhouse.com |سەرنووسەر=ماڵی کتێبی کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=‫جوانیناسی گێڕانەوە لە داستانی" فەزیلەتی بەنیئادەمی فەقێ قادری هەمەوەند" دا‬ |ناونیشان=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=h_PhFS8AAAAJ&citation_for_view=h_PhFS8AAAAJ:_kc_bZDykSQC |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=scholar.google.com}}</ref><ref>The Scientific Journal of Cihan University- Sulaimaniya "[https://journal.sulicihan.edu.krd/index.php/sjcus/article/view/752 Aesthetics of Narrative in the Story "The Virtue of Humanity by Faqe Qaderi Hamwand]"</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:کەسایەتییە زیندووەکان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبیی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە||||}} siu90qk7kcn4hznikxtgimn7ifv2hjg 1598894 1598893 2026-07-05T23:29:54Z Sakura emad 42467 cropping. 1598894 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Bushra Kasnazani (cropped).jpg|وێنۆک]] '''دکتۆر بوشرا قادر شێخ کاکە حەمە کاسنەزانی''' (لەدایکبووی ١٩٨٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردیپێدیا - ئاگاداری! - Kurdipedia - Notification |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012112917053274036&lng=9 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> نووسەر و ڕەخنەگری ئەدەبی و ئەکادیمییەکی دیاری کوردە و پسپۆڕی گێڕانەوە و عیرفانی سۆفیگەرییە لە زانکۆی سلێمانی. بە هۆی بەشدارییەکانی لە چیرۆکگێڕان و تیۆری ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=AUISxExeter Talk: Curating Kurdishness: Arts, culture, and the archive In Kurdistan and beyond |ناونیشان=https://www.exeter.ac.uk/events/details/index.php?event=11018 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.exeter.ac.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The History of Taboo in Kurdish Literature – Slemani City of Literature |ناونیشان=https://slemanicityofliterature.com/the-history-of-taboo-in-kurdish-literature/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=slemanicityofliterature.com}}</ref> دەنگێکی بنەڕەتییە لە ڕەخنەی ئەدەبی مۆدێرنی کوردیدا. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری گێڕانەوەناسیدا، پلەی زانستیی «پڕۆفیسۆری یاریدەدەر»ی هەیە و مامۆستای بەشی کوردییە لە زانکۆی سلێمانی. == ژیاننامە == دکتۆر بوشرا کەسنەزانی لە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە. خوێندنی باڵای لە ئەدەبی کوردیدا تەواو کردووە، لە کۆتاییدا دکتۆرای بەدەستهێناوە بە گرنگیدانێکی تایبەت بە گێڕانەوەناسی (لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەکانی گێڕانەوە). لە ماوەی ژیانی خوێندنیدا، پێشکەوت بۆ پلەی یاریدەدەری پرۆفیسۆر.<ref name="scholar">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=h_PhFS8AAAAJ |access-date=July 6, 2026 |website=Google Scholar |title=Profile: Bushra Qadr kaka muhamad (Bushra Kasnazani)}}</ref> ئێستا وەک مامۆستایەکی دیار لەناو بەشی زمانی کوردی لە کۆلێژی زمانەکان لە زانکۆی سلێمانی خزمەت دەکات. لە دەرەوەی ئەرکەکانی زانکۆ، شرۆڤەکارێکی بەردەوامی کولتوورییە لە میدیای کوردیدا، زۆرجار باس لە تیۆری ئەدەبی و میرات و فەلسەفەی سۆفی دەکات. == بەرهەمەکان == خاوەنی چەندین کتێب و توێژینەوەی ئەکادیمیی گرنگە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و گێڕانەوەناسیدا، لەوانە: * ''پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی'' (٢٠٠٨) – لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبیی بەراوردکارییە کە تێیدا پێکهاتە شیعرییە هاوچەرخەکانی کوردی لە پاڵ هایکۆی ژاپۆنیدا تاوتوێ کراون.<ref>'''Author ID:''' <code>11368</code> (Registered under the authority file for '''بوشرا کەسنەزانی''' / Bushra Kasnazani). '''Book Title:''' پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی - لێکۆڵینەوەی ئەدەبی بەراوردکاری ''(Kurdish Poetry Posters and Japanese Haiku - A Comparative Literary Study)''. '''Physical Pagination:''' 504 pages (کتێبخانەی ژین - کاتالۆگ).</ref> * ''پڵۆت لە چیڕۆکی کوردی دا (١٩٩٥–٢٠٠٥)'' (٢٠١٢) – ھەڵسەنگاندنێکی ئەکادیمی و ڕەخنەیییە کە سەرنج دەخاتە سەر گەشەسەندن و پێکهاتەی چیرۆکی کورت لە ئەدەبیاتی کوردیی دوای ساڵانی نەوەدەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڵۆت لە چیرۆکی کوردی دا ١٩٩٥-٢٠٠٥، لێکۆڵینەوەی ڕەخنەیی ئەدەبی |ناونیشان=https://kurdipedia.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Novels of (Karwan Omer Kakasur) from a Psychoanalysis Perspective |ناونیشان=https://eprints.koyauniversity.org/447/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=eprints.koyauniversity.org |سەرنووسەر=زانکۆی کۆیە}}</ref><ref>'''Book Record ID:''' <code>52302</code> (Zheen Library National Archive). '''Publisher:''' بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی (Sulaymaniyah Directorate of Printing and Publishing).</ref> * ''ئاستانەی سبەینێ'' (٢٠١٢) – کۆمەڵە توێژینەوەیەکی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەییی کۆکراوەی نووسەرە کە لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە بڵاوکراوەتەوە.<ref>'''Book Record ID:''' <code>19756</code> / <code>52265</code> (Zheen Archive) '''Author:''' بوشرا کەسنەزانی (Dr. Bushra Kasnazani) '''Publisher:''' دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم (Sardam Publishing House, Sulaymaniyah)</ref> * ''جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردی دا'' – دەقێکی ڕەخنەییی بنەڕەتی و ئەکادیمییە کە تیشک دەخاتە سەر تیۆرییەکانی گێڕانەوەناسیی هاوچەرخ و جێبەجێکردنیان لەسەر دەقە ئەدەبی و چیرۆکارییە کوردییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی «جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا» بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/ku/100-1012/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=kurdishbookhouse.com |سەرنووسەر=ماڵی کتێبی کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=‫جوانیناسی گێڕانەوە لە داستانی" فەزیلەتی بەنیئادەمی فەقێ قادری هەمەوەند" دا‬ |ناونیشان=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=h_PhFS8AAAAJ&citation_for_view=h_PhFS8AAAAJ:_kc_bZDykSQC |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=scholar.google.com}}</ref><ref>The Scientific Journal of Cihan University- Sulaimaniya "[https://journal.sulicihan.edu.krd/index.php/sjcus/article/view/752 Aesthetics of Narrative in the Story "The Virtue of Humanity by Faqe Qaderi Hamwand]"</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:کەسایەتییە زیندووەکان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبیی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە||||}} lt7s6foaj6txlwpln6ha5lc73qibkgz 1598895 1598894 2026-07-05T23:42:17Z Sakura emad 42467 Sakura emad پەڕەی [[بوشرا کەسنەزانی]]ی گواستەوە بۆ [[بوشڕا کەسنەزانی]]: ناوی شیاوتر 1598894 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Bushra Kasnazani (cropped).jpg|وێنۆک]] '''دکتۆر بوشرا قادر شێخ کاکە حەمە کاسنەزانی''' (لەدایکبووی ١٩٨٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردیپێدیا - ئاگاداری! - Kurdipedia - Notification |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012112917053274036&lng=9 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> نووسەر و ڕەخنەگری ئەدەبی و ئەکادیمییەکی دیاری کوردە و پسپۆڕی گێڕانەوە و عیرفانی سۆفیگەرییە لە زانکۆی سلێمانی. بە هۆی بەشدارییەکانی لە چیرۆکگێڕان و تیۆری ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=AUISxExeter Talk: Curating Kurdishness: Arts, culture, and the archive In Kurdistan and beyond |ناونیشان=https://www.exeter.ac.uk/events/details/index.php?event=11018 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.exeter.ac.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The History of Taboo in Kurdish Literature – Slemani City of Literature |ناونیشان=https://slemanicityofliterature.com/the-history-of-taboo-in-kurdish-literature/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=slemanicityofliterature.com}}</ref> دەنگێکی بنەڕەتییە لە ڕەخنەی ئەدەبی مۆدێرنی کوردیدا. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری گێڕانەوەناسیدا، پلەی زانستیی «پڕۆفیسۆری یاریدەدەر»ی هەیە و مامۆستای بەشی کوردییە لە زانکۆی سلێمانی. == ژیاننامە == دکتۆر بوشرا کەسنەزانی لە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە. خوێندنی باڵای لە ئەدەبی کوردیدا تەواو کردووە، لە کۆتاییدا دکتۆرای بەدەستهێناوە بە گرنگیدانێکی تایبەت بە گێڕانەوەناسی (لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەکانی گێڕانەوە). لە ماوەی ژیانی خوێندنیدا، پێشکەوت بۆ پلەی یاریدەدەری پرۆفیسۆر.<ref name="scholar">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=h_PhFS8AAAAJ |access-date=July 6, 2026 |website=Google Scholar |title=Profile: Bushra Qadr kaka muhamad (Bushra Kasnazani)}}</ref> ئێستا وەک مامۆستایەکی دیار لەناو بەشی زمانی کوردی لە کۆلێژی زمانەکان لە زانکۆی سلێمانی خزمەت دەکات. لە دەرەوەی ئەرکەکانی زانکۆ، شرۆڤەکارێکی بەردەوامی کولتوورییە لە میدیای کوردیدا، زۆرجار باس لە تیۆری ئەدەبی و میرات و فەلسەفەی سۆفی دەکات. == بەرهەمەکان == خاوەنی چەندین کتێب و توێژینەوەی ئەکادیمیی گرنگە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و گێڕانەوەناسیدا، لەوانە: * ''پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی'' (٢٠٠٨) – لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبیی بەراوردکارییە کە تێیدا پێکهاتە شیعرییە هاوچەرخەکانی کوردی لە پاڵ هایکۆی ژاپۆنیدا تاوتوێ کراون.<ref>'''Author ID:''' <code>11368</code> (Registered under the authority file for '''بوشرا کەسنەزانی''' / Bushra Kasnazani). '''Book Title:''' پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی - لێکۆڵینەوەی ئەدەبی بەراوردکاری ''(Kurdish Poetry Posters and Japanese Haiku - A Comparative Literary Study)''. '''Physical Pagination:''' 504 pages (کتێبخانەی ژین - کاتالۆگ).</ref> * ''پڵۆت لە چیڕۆکی کوردی دا (١٩٩٥–٢٠٠٥)'' (٢٠١٢) – ھەڵسەنگاندنێکی ئەکادیمی و ڕەخنەیییە کە سەرنج دەخاتە سەر گەشەسەندن و پێکهاتەی چیرۆکی کورت لە ئەدەبیاتی کوردیی دوای ساڵانی نەوەدەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڵۆت لە چیرۆکی کوردی دا ١٩٩٥-٢٠٠٥، لێکۆڵینەوەی ڕەخنەیی ئەدەبی |ناونیشان=https://kurdipedia.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Novels of (Karwan Omer Kakasur) from a Psychoanalysis Perspective |ناونیشان=https://eprints.koyauniversity.org/447/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=eprints.koyauniversity.org |سەرنووسەر=زانکۆی کۆیە}}</ref><ref>'''Book Record ID:''' <code>52302</code> (Zheen Library National Archive). '''Publisher:''' بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی (Sulaymaniyah Directorate of Printing and Publishing).</ref> * ''ئاستانەی سبەینێ'' (٢٠١٢) – کۆمەڵە توێژینەوەیەکی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەییی کۆکراوەی نووسەرە کە لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە بڵاوکراوەتەوە.<ref>'''Book Record ID:''' <code>19756</code> / <code>52265</code> (Zheen Archive) '''Author:''' بوشرا کەسنەزانی (Dr. Bushra Kasnazani) '''Publisher:''' دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم (Sardam Publishing House, Sulaymaniyah)</ref> * ''جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردی دا'' – دەقێکی ڕەخنەییی بنەڕەتی و ئەکادیمییە کە تیشک دەخاتە سەر تیۆرییەکانی گێڕانەوەناسیی هاوچەرخ و جێبەجێکردنیان لەسەر دەقە ئەدەبی و چیرۆکارییە کوردییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی «جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا» بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/ku/100-1012/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=kurdishbookhouse.com |سەرنووسەر=ماڵی کتێبی کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=‫جوانیناسی گێڕانەوە لە داستانی" فەزیلەتی بەنیئادەمی فەقێ قادری هەمەوەند" دا‬ |ناونیشان=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=h_PhFS8AAAAJ&citation_for_view=h_PhFS8AAAAJ:_kc_bZDykSQC |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=scholar.google.com}}</ref><ref>The Scientific Journal of Cihan University- Sulaimaniya "[https://journal.sulicihan.edu.krd/index.php/sjcus/article/view/752 Aesthetics of Narrative in the Story "The Virtue of Humanity by Faqe Qaderi Hamwand]"</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:کەسایەتییە زیندووەکان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبیی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە||||}} lt7s6foaj6txlwpln6ha5lc73qibkgz 1598906 1598895 2026-07-06T01:35:40Z Hivja 64112 1598906 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Bushra Kasnazani (cropped).jpg|وێنۆک]] '''دکتۆر بوشرا قادر شێخ کاکە حەمە کاسنەزانی''' (لەدایکبووی ١٩٨٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردیپێدیا - ئاگاداری! - Kurdipedia - Notification |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012112917053274036&lng=9 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> نووسەر و ڕەخنەگری ئەدەبی و ئەکادیمییەکی دیاری کوردە و پسپۆڕی گێڕانەوە و عیرفانی سۆفیگەرییە لە زانکۆی سلێمانی. بە هۆی بەشدارییەکانی لە چیرۆکگێڕان و تیۆری ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=AUISxExeter Talk: Curating Kurdishness: Arts, culture, and the archive In Kurdistan and beyond |ناونیشان=https://www.exeter.ac.uk/events/details/index.php?event=11018 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.exeter.ac.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The History of Taboo in Kurdish Literature – Slemani City of Literature |ناونیشان=https://slemanicityofliterature.com/the-history-of-taboo-in-kurdish-literature/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=slemanicityofliterature.com}}</ref> دەنگێکی بنەڕەتییە لە ڕەخنەی ئەدەبی مۆدێرنی کوردیدا. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری گێڕانەوەناسیدا، پلەی زانستیی «پڕۆفیسۆری یاریدەدەر»ی هەیە و مامۆستای بەشی کوردییە لە زانکۆی سلێمانی. == ژیاننامە == دکتۆر بوشرا کەسنەزانی لە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە. خوێندنی باڵای لە ئەدەبی کوردیدا تەواو کردووە، لە کۆتاییدا دکتۆرای بەدەستهێناوە بە گرنگیدانێکی تایبەت بە گێڕانەوەناسی (لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەکانی گێڕانەوە). لە ماوەی ژیانی خوێندنیدا، پێشکەوت بۆ پلەی یاریدەدەری پرۆفیسۆر.<ref name="scholar">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=h_PhFS8AAAAJ |access-date=July 6, 2026 |website=Google Scholar |title=Profile: Bushra Qadr kaka muhamad (Bushra Kasnazani)}}</ref> ئێستا وەک مامۆستایەکی دیار لەناو بەشی زمانی کوردی لە کۆلێژی زمانەکان لە زانکۆی سلێمانی خزمەت دەکات. لە دەرەوەی ئەرکەکانی زانکۆ، شرۆڤەکارێکی بەردەوامی کولتوورییە لە میدیای کوردیدا، زۆرجار باس لە تیۆری ئەدەبی و میرات و فەلسەفەی سۆفی دەکات. == بەرهەمەکان == خاوەنی چەندین کتێب و توێژینەوەی ئەکادیمیی گرنگە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و گێڕانەوەناسیدا، لەوانە: * ''پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی'' (٢٠٠٨) – لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبیی بەراوردکارییە کە تێیدا پێکهاتە شیعرییە هاوچەرخەکانی کوردی لە پاڵ هایکۆی ژاپۆنیدا تاوتوێ کراون.<ref>'''Author ID:''' <code>11368</code> (Registered under the authority file for '''بوشرا کەسنەزانی''' / Bushra Kasnazani). '''Book Title:''' پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی - لێکۆڵینەوەی ئەدەبی بەراوردکاری ''(Kurdish Poetry Posters and Japanese Haiku - A Comparative Literary Study)''. '''Physical Pagination:''' 504 pages (کتێبخانەی ژین - کاتالۆگ).</ref> * ''پڵۆت لە چیڕۆکی کوردی دا (١٩٩٥–٢٠٠٥)'' (٢٠١٢) – ھەڵسەنگاندنێکی ئەکادیمی و ڕەخنەیییە کە سەرنج دەخاتە سەر گەشەسەندن و پێکهاتەی چیرۆکی کورت لە ئەدەبیاتی کوردیی دوای ساڵانی نەوەدەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڵۆت لە چیرۆکی کوردی دا ١٩٩٥-٢٠٠٥، لێکۆڵینەوەی ڕەخنەیی ئەدەبی |ناونیشان=https://kurdipedia.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Novels of (Karwan Omer Kakasur) from a Psychoanalysis Perspective |ناونیشان=https://eprints.koyauniversity.org/447/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=eprints.koyauniversity.org |سەرنووسەر=زانکۆی کۆیە}}</ref><ref>'''Book Record ID:''' <code>52302</code> (Zheen Library National Archive). '''Publisher:''' بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی (Sulaymaniyah Directorate of Printing and Publishing).</ref> * ''ئاستانەی سبەینێ'' (٢٠١٢) – کۆمەڵە توێژینەوەیەکی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەییی کۆکراوەی نووسەرە کە لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە بڵاوکراوەتەوە.<ref>'''Book Record ID:''' <code>19756</code> / <code>52265</code> (Zheen Archive) '''Author:''' بوشرا کەسنەزانی (Dr. Bushra Kasnazani) '''Publisher:''' دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم (Sardam Publishing House, Sulaymaniyah)</ref> * ''جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردی دا'' – دەقێکی ڕەخنەییی بنەڕەتی و ئەکادیمییە کە تیشک دەخاتە سەر تیۆرییەکانی گێڕانەوەناسیی هاوچەرخ و جێبەجێکردنیان لەسەر دەقە ئەدەبی و چیرۆکارییە کوردییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی «جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا» بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/ku/100-1012/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=kurdishbookhouse.com |سەرنووسەر=ماڵی کتێبی کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=‫جوانیناسی گێڕانەوە لە داستانی" فەزیلەتی بەنیئادەمی فەقێ قادری هەمەوەند" دا‬ |ناونیشان=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=h_PhFS8AAAAJ&citation_for_view=h_PhFS8AAAAJ:_kc_bZDykSQC |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=scholar.google.com}}</ref><ref>The Scientific Journal of Cihan University- Sulaimaniya "[https://journal.sulicihan.edu.krd/index.php/sjcus/article/view/752 Aesthetics of Narrative in the Story "The Virtue of Humanity by Faqe Qaderi Hamwand]"</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبیی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|وێژە|وێژەی کوردی|زمانی کوردی|پارێزگای سلێمانی|کوردستان}} 3ebcd84pzq1k4w0iz4ye09sfwbm1vgo 1598909 1598906 2026-07-06T01:54:03Z Pirehelokan 5097 پیاچوونەوە 1598909 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Bushra Kasnazani (cropped).jpg|وێنۆک]] '''بوشرا کاسنەزانی''' (لەدایکبووی ١٩٨٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردیپێدیا - ئاگاداری! - Kurdipedia - Notification |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012112917053274036&lng=9 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> نووسەرێکی کوردە و پسپۆڕی گێڕانەوە و سۆفیگەرییە لە زانکۆی سلێمانی. بە هۆی بەشدارییەکانی لە چیرۆکگێڕانەوە و تیۆریی ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=AUISxExeter Talk: Curating Kurdishness: Arts, culture, and the archive In Kurdistan and beyond |ناونیشان=https://www.exeter.ac.uk/events/details/index.php?event=11018 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.exeter.ac.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The History of Taboo in Kurdish Literature – Slemani City of Literature |ناونیشان=https://slemanicityofliterature.com/the-history-of-taboo-in-kurdish-literature/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=slemanicityofliterature.com}}</ref> دەنگێکی بنەڕەتییە لە ڕەخنەی ئەدەبی مۆدێرنی کوردیدا. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری گێڕانەوەناسیدا، پلەی زانستیی «پڕۆفیسۆری یاریدەدەر»ی هەیە و مامۆستای بەشی کوردییە لە زانکۆی سلێمانی. == ژیاننامە == دکتۆر بوشرا کەسنەزانی لە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە. خوێندنی باڵای لە ئەدەبی کوردیدا تەواو کردووە، لە کۆتاییدا دکتۆرای بەدەستهێناوە بە گرنگیدانێکی تایبەت بە گێڕانەوەناسی (لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەکانی گێڕانەوە). لە ماوەی ژیانی خوێندنیدا، پێشکەوت بۆ پلەی یاریدەدەری پرۆفیسۆر.<ref name="scholar">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=h_PhFS8AAAAJ |access-date=July 6, 2026 |website=Google Scholar |title=Profile: Bushra Qadr kaka muhamad (Bushra Kasnazani)}}</ref> ئێستا وەک مامۆستایەکی دیار لەناو بەشی زمانی کوردی لە کۆلێژی زمانەکان لە زانکۆی سلێمانی خزمەت دەکات. لە دەرەوەی ئەرکەکانی زانکۆ، شرۆڤەکارێکی بەردەوامی کولتوورییە لە میدیای کوردیدا، زۆرجار باس لە تیۆری ئەدەبی و میرات و فەلسەفەی سۆفی دەکات. == بەرهەمەکان == خاوەنی چەندین کتێب و توێژینەوەی ئەکادیمیی گرنگە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و گێڕانەوەناسیدا، لەوانە: * ''پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی'' (٢٠٠٨) – لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبیی بەراوردکارییە کە تێیدا پێکهاتە شیعرییە هاوچەرخەکانی کوردی لە پاڵ هایکۆی ژاپۆنیدا تاوتوێ کراون.<ref>'''Author ID:''' <code>11368</code> (Registered under the authority file for '''بوشرا کەسنەزانی''' / Bushra Kasnazani). '''Book Title:''' پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی - لێکۆڵینەوەی ئەدەبی بەراوردکاری ''(Kurdish Poetry Posters and Japanese Haiku - A Comparative Literary Study)''. '''Physical Pagination:''' 504 pages (کتێبخانەی ژین - کاتالۆگ).</ref> * ''پڵۆت لە چیڕۆکی کوردی دا (١٩٩٥–٢٠٠٥)'' (٢٠١٢) – ھەڵسەنگاندنێکی ئەکادیمی و ڕەخنەیییە کە سەرنج دەخاتە سەر گەشەسەندن و پێکهاتەی چیرۆکی کورت لە ئەدەبیاتی کوردیی دوای ساڵانی نەوەدەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڵۆت لە چیرۆکی کوردی دا ١٩٩٥-٢٠٠٥، لێکۆڵینەوەی ڕەخنەیی ئەدەبی |ناونیشان=https://kurdipedia.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Novels of (Karwan Omer Kakasur) from a Psychoanalysis Perspective |ناونیشان=https://eprints.koyauniversity.org/447/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=eprints.koyauniversity.org |سەرنووسەر=زانکۆی کۆیە}}</ref><ref>'''Book Record ID:''' <code>52302</code> (Zheen Library National Archive). '''Publisher:''' بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی (Sulaymaniyah Directorate of Printing and Publishing).</ref> * ''ئاستانەی سبەینێ'' (٢٠١٢) – کۆمەڵە توێژینەوەیەکی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەییی کۆکراوەی نووسەرە کە لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە بڵاوکراوەتەوە.<ref>'''Book Record ID:''' <code>19756</code> / <code>52265</code> (Zheen Archive) '''Author:''' بوشرا کەسنەزانی (Dr. Bushra Kasnazani) '''Publisher:''' دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم (Sardam Publishing House, Sulaymaniyah)</ref> * ''جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردی دا'' – دەقێکی ڕەخنەییی بنەڕەتی و ئەکادیمییە کە تیشک دەخاتە سەر تیۆرییەکانی گێڕانەوەناسیی هاوچەرخ و جێبەجێکردنیان لەسەر دەقە ئەدەبی و چیرۆکارییە کوردییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی «جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا» بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/ku/100-1012/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=kurdishbookhouse.com |سەرنووسەر=ماڵی کتێبی کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=‫جوانیناسی گێڕانەوە لە داستانی" فەزیلەتی بەنیئادەمی فەقێ قادری هەمەوەند" دا‬ |ناونیشان=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=h_PhFS8AAAAJ&citation_for_view=h_PhFS8AAAAJ:_kc_bZDykSQC |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=scholar.google.com}}</ref><ref>The Scientific Journal of Cihan University- Sulaimaniya "[https://journal.sulicihan.edu.krd/index.php/sjcus/article/view/752 Aesthetics of Narrative in the Story "The Virtue of Humanity by Faqe Qaderi Hamwand]"</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبیی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|وێژە|وێژەی کوردی|زمانی کوردی|پارێزگای سلێمانی|کوردستان}} oicy6z2l97r9mnyeha4x3w4ae4vzmlz 1598914 1598909 2026-07-06T02:12:57Z Sakura emad 42467 دەستت خۆش بێت بەڵام ناوی تەواوی دەنووسم ([[m:Special:MyLanguage/User:Jon Harald Søby/diffedit|diffedit]]) 1598914 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Bushra Kasnazani (cropped).jpg|وێنۆک]] '''دکتۆر بوشرا قادر شێخ کاکە حەمە''' (لەدایکبووی ١٩٨٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردیپێدیا - ئاگاداری! - Kurdipedia - Notification |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012112917053274036&lng=9 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> نووسەرێکی کوردە و پسپۆڕی گێڕانەوە و سۆفیگەرییە لە زانکۆی سلێمانی. بە هۆی بەشدارییەکانی لە چیرۆکگێڕانەوە و تیۆریی ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=AUISxExeter Talk: Curating Kurdishness: Arts, culture, and the archive In Kurdistan and beyond |ناونیشان=https://www.exeter.ac.uk/events/details/index.php?event=11018 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.exeter.ac.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The History of Taboo in Kurdish Literature – Slemani City of Literature |ناونیشان=https://slemanicityofliterature.com/the-history-of-taboo-in-kurdish-literature/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=slemanicityofliterature.com}}</ref> دەنگێکی بنەڕەتییە لە ڕەخنەی ئەدەبی مۆدێرنی کوردیدا. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری گێڕانەوەناسیدا، پلەی زانستیی «پڕۆفیسۆری یاریدەدەر»ی هەیە و مامۆستای بەشی کوردییە لە زانکۆی سلێمانی. == ژیاننامە == دکتۆر بوشرا کەسنەزانی لە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە. خوێندنی باڵای لە ئەدەبی کوردیدا تەواو کردووە، لە کۆتاییدا دکتۆرای بەدەستهێناوە بە گرنگیدانێکی تایبەت بە گێڕانەوەناسی (لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەکانی گێڕانەوە). لە ماوەی ژیانی خوێندنیدا، پێشکەوت بۆ پلەی یاریدەدەری پرۆفیسۆر.<ref name="scholar">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=h_PhFS8AAAAJ |access-date=July 6, 2026 |website=Google Scholar |title=Profile: Bushra Qadr kaka muhamad (Bushra Kasnazani)}}</ref> ئێستا وەک مامۆستایەکی دیار لەناو بەشی زمانی کوردی لە کۆلێژی زمانەکان لە زانکۆی سلێمانی خزمەت دەکات. لە دەرەوەی ئەرکەکانی زانکۆ، شرۆڤەکارێکی بەردەوامی کولتوورییە لە میدیای کوردیدا، زۆرجار باس لە تیۆری ئەدەبی و میرات و فەلسەفەی سۆفی دەکات. == بەرهەمەکان == خاوەنی چەندین کتێب و توێژینەوەی ئەکادیمیی گرنگە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و گێڕانەوەناسیدا، لەوانە: * ''پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی'' (٢٠٠٨) – لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبیی بەراوردکارییە کە تێیدا پێکهاتە شیعرییە هاوچەرخەکانی کوردی لە پاڵ هایکۆی ژاپۆنیدا تاوتوێ کراون.<ref>'''Author ID:''' <code>11368</code> (Registered under the authority file for '''بوشرا کەسنەزانی''' / Bushra Kasnazani). '''Book Title:''' پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی - لێکۆڵینەوەی ئەدەبی بەراوردکاری ''(Kurdish Poetry Posters and Japanese Haiku - A Comparative Literary Study)''. '''Physical Pagination:''' 504 pages (کتێبخانەی ژین - کاتالۆگ).</ref> * ''پڵۆت لە چیڕۆکی کوردی دا (١٩٩٥–٢٠٠٥)'' (٢٠١٢) – ھەڵسەنگاندنێکی ئەکادیمی و ڕەخنەیییە کە سەرنج دەخاتە سەر گەشەسەندن و پێکهاتەی چیرۆکی کورت لە ئەدەبیاتی کوردیی دوای ساڵانی نەوەدەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڵۆت لە چیرۆکی کوردی دا ١٩٩٥-٢٠٠٥، لێکۆڵینەوەی ڕەخنەیی ئەدەبی |ناونیشان=https://kurdipedia.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Novels of (Karwan Omer Kakasur) from a Psychoanalysis Perspective |ناونیشان=https://eprints.koyauniversity.org/447/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=eprints.koyauniversity.org |سەرنووسەر=زانکۆی کۆیە}}</ref><ref>'''Book Record ID:''' <code>52302</code> (Zheen Library National Archive). '''Publisher:''' بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی (Sulaymaniyah Directorate of Printing and Publishing).</ref> * ''ئاستانەی سبەینێ'' (٢٠١٢) – کۆمەڵە توێژینەوەیەکی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەییی کۆکراوەی نووسەرە کە لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە بڵاوکراوەتەوە.<ref>'''Book Record ID:''' <code>19756</code> / <code>52265</code> (Zheen Archive) '''Author:''' بوشرا کەسنەزانی (Dr. Bushra Kasnazani) '''Publisher:''' دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم (Sardam Publishing House, Sulaymaniyah)</ref> * ''جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردی دا'' – دەقێکی ڕەخنەییی بنەڕەتی و ئەکادیمییە کە تیشک دەخاتە سەر تیۆرییەکانی گێڕانەوەناسیی هاوچەرخ و جێبەجێکردنیان لەسەر دەقە ئەدەبی و چیرۆکارییە کوردییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی «جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا» بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/ku/100-1012/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=kurdishbookhouse.com |سەرنووسەر=ماڵی کتێبی کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=‫جوانیناسی گێڕانەوە لە داستانی" فەزیلەتی بەنیئادەمی فەقێ قادری هەمەوەند" دا‬ |ناونیشان=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=h_PhFS8AAAAJ&citation_for_view=h_PhFS8AAAAJ:_kc_bZDykSQC |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=scholar.google.com}}</ref><ref>The Scientific Journal of Cihan University- Sulaimaniya "[https://journal.sulicihan.edu.krd/index.php/sjcus/article/view/752 Aesthetics of Narrative in the Story "The Virtue of Humanity by Faqe Qaderi Hamwand]"</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبیی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|وێژە|وێژەی کوردی|زمانی کوردی|پارێزگای سلێمانی|کوردستان}} geukf5ewgfhd2sxn8j94ddb5rguxtdb 1598915 1598914 2026-07-06T02:53:51Z Pirehelokan 5097 ڕێنووس؛ ویکیسازی: لابردنی ئاوەڵناوە پیاهەڵدانییەکان 1598915 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Bushra Kasnazani (cropped).jpg|وێنۆک]] '''بوشرا قادر شێخ کاکە حەمە''' (لەدایکبووی ١٩٨٦)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوردیپێدیا - ئاگاداری! - Kurdipedia - Notification |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012112917053274036&lng=9 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref> نووسەرێکی کوردە و پسپۆڕی گێڕانەوە و سۆفیگەرییە لە زانکۆی سلێمانی. بە هۆی بەشدارییەکانی لە چیرۆکگێڕانەوە و تیۆریی ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=AUISxExeter Talk: Curating Kurdishness: Arts, culture, and the archive In Kurdistan and beyond |ناونیشان=https://www.exeter.ac.uk/events/details/index.php?event=11018 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=www.exeter.ac.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The History of Taboo in Kurdish Literature – Slemani City of Literature |ناونیشان=https://slemanicityofliterature.com/the-history-of-taboo-in-kurdish-literature/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=slemanicityofliterature.com}}</ref> خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری گێڕانەوەناسیدا، پلەی زانستیی «پڕۆفیسۆری یاریدەدەر»ی هەیە و مامۆستای بەشی کوردییە لە زانکۆی سلێمانی. == ژیاننامە == ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایک بووە. خوێندنی باڵای لە ئەدەبی کوردیدا تەواو کردووە، لە کۆتاییدا دکتۆرای بەدەست هێناوە بە گرنگیدانێکی تایبەت بە گێڕانەوەناسی (لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەکانی گێڕانەوە). لە ماوەی ژیانی خوێندنیدا، پێشکەوت بۆ پلەی یاریدەدەری پرۆفیسۆر.<ref name="scholar">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=h_PhFS8AAAAJ |access-date=July 6, 2026 |website=Google Scholar |title=Profile: Bushra Qadr kaka muhamad (Bushra Kasnazani)}}</ref> ئێستا وەک مامۆستایەک لەناو بەشی زمانی کوردی لە کۆلێژی زمانەکان لە زانکۆی سلێمانی خزمەت دەکات. لە دەرەوەی ئەرکەکانی زانکۆ، شرۆڤەکارێکی بەردەوامی کولتوورییە لە میدیای کوردیدا، زۆرجار باس لە تیۆریی ئەدەبی و میرات و فەلسەفەی سۆفی دەکات. == بەرهەمەکان == خاوەنی چەندین کتێب و توێژینەوەی ئەکادیمییە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و گێڕانەوەناسیدا، لەوانە: * ''پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی'' (٢٠٠٨) – لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبیی بەراوردکارییە کە تێیدا پێکهاتە شیعرییە هاوچەرخەکانی کوردی لە پاڵ هایکۆی ژاپۆنیدا تاوتوێ کراون.<ref>'''Author ID:''' <code>11368</code> (Registered under the authority file for '''بوشرا کەسنەزانی''' / Bushra Kasnazani). '''Book Title:''' پۆستەرە شیعریی کوردی و هایکۆی ژاپۆنی - لێکۆڵینەوەی ئەدەبی بەراوردکاری ''(Kurdish Poetry Posters and Japanese Haiku - A Comparative Literary Study)''. '''Physical Pagination:''' 504 pages (کتێبخانەی ژین - کاتالۆگ).</ref> * ''پڵۆت لە چیڕۆکی کوردی دا (١٩٩٥–٢٠٠٥)'' (٢٠١٢) – ھەڵسەنگاندنێکی ئەکادیمی و ڕەخنەیییە کە سەرنج دەخاتە سەر گەشەسەندن و پێکهاتەی چیرۆکی کورت لە ئەدەبیاتی کوردیی دوای ساڵانی نەوەدەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڵۆت لە چیرۆکی کوردی دا ١٩٩٥-٢٠٠٥، لێکۆڵینەوەی ڕەخنەیی ئەدەبی |ناونیشان=https://kurdipedia.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=www.kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Novels of (Karwan Omer Kakasur) from a Psychoanalysis Perspective |ناونیشان=https://eprints.koyauniversity.org/447/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=eprints.koyauniversity.org |سەرنووسەر=زانکۆی کۆیە}}</ref><ref>'''Book Record ID:''' <code>52302</code> (Zheen Library National Archive). '''Publisher:''' بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی (Sulaymaniyah Directorate of Printing and Publishing).</ref> * ''ئاستانەی سبەینێ'' (٢٠١٢) – کۆمەڵە توێژینەوەیەکی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەییی کۆکراوەی نووسەرە کە لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە بڵاوکراوەتەوە.<ref>'''Book Record ID:''' <code>19756</code> / <code>52265</code> (Zheen Archive) '''Author:''' بوشرا کەسنەزانی (Dr. Bushra Kasnazani) '''Publisher:''' دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم (Sardam Publishing House, Sulaymaniyah)</ref> * ''جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردی دا'' – دەقێکی ڕەخنەییی بنەڕەتی و ئەکادیمییە کە تیشک دەخاتە سەر تیۆرییەکانی گێڕانەوەناسیی هاوچەرخ و جێبەجێکردنیان لەسەر دەقە ئەدەبی و چیرۆکارییە کوردییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کتێبی «جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا» بڵاوکرایەوە |ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/ku/100-1012/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٦-٠٧-٠٦ |وێبگە=kurdishbookhouse.com |سەرنووسەر=ماڵی کتێبی کوردی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=‫جوانیناسی گێڕانەوە لە داستانی" فەزیلەتی بەنیئادەمی فەقێ قادری هەمەوەند" دا‬ |ناونیشان=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=h_PhFS8AAAAJ&citation_for_view=h_PhFS8AAAAJ:_kc_bZDykSQC |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-05 |وێبگە=scholar.google.com}}</ref><ref>The Scientific Journal of Cihan University- Sulaimaniya "[https://journal.sulicihan.edu.krd/index.php/sjcus/article/view/752 Aesthetics of Narrative in the Story "The Virtue of Humanity by Faqe Qaderi Hamwand]"</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئەدەبیی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|وێژە|وێژەی کوردی|زمانی کوردی|پارێزگای سلێمانی|کوردستان}} pr03loba2s65oznks6x95c2pfjfdout 0 297620 1598896 2026-07-05T23:42:17Z Sakura emad 42467 Sakura emad پەڕەی [[بوشرا کەسنەزانی]]ی گواستەوە بۆ [[بوشڕا کەسنەزانی]]: ناوی شیاوتر 1598896 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[بوشڕا کەسنەزانی]] f2e1vc5cwserd8laymcm5sz0rkzlh02 1 297621 1598898 2026-07-05T23:43:14Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598898 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەرزە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598897 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220202164800/http://www.hailtrends.com/ بۆ http://www.hailtrends.com/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٤٣، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) g6x1nfa05z4u5gjtbpnwpn2nz7ocdx0 1 297622 1598904 2026-07-06T01:26:14Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598904 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جلوبەرگی سێیەم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598903 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240501225817/https://soccerwhizz.com/why-soccer-teams-have-third-kits/ بۆ https://soccerwhizz.com/why-soccer-teams-have-third-kits/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:٢٦، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) tchzhyh7xu99oqzruf20b976ozsqtxv 0 297623 1598910 2026-07-06T01:56:04Z Min.neel 4435 شائەمراز 1598910 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Ultrasound Scan ND 0125091859 0930540.png|وێنۆک|تۆمارێکی پشکنینی سۆنەر (Ultrasound) کە کۆبوونەوەی شلەی بەستووی کیستی بەیکەر لە پشتی ئەژنۆدا نیشان دەدات]] '''کیستی بەیکەر''' (بە ئینگلیزی: Baker's cyst) کە بە '''کیستی پست ئەژنۆی'''ش (Popliteal cyst) ناسراوە، جۆرێکە لە کۆبوونەوەی نائاساییی شلە لە پشتی [[ئەژنۆ]]دا. زۆرجار ئەم جۆرە کیستە نیشانەی دیاری نییە، بەڵام لە کاتی دەرکەوتنیاندا، نیشانەکان بریتین لە: ئاوسان و ئازار لە پشتی ئەژنۆدا، ھاوشان لەگەڵ ڕەقبوونی جومگەی ئەژنۆکە. ئەگەر کیستەکە بتەقێت، ئازارەکە بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد دەکات و دەبێتە ھۆی ئاوسانی بەشی خوارەوەی قاچ (ماسوولکەی سەرەقاچ). لە حاڵەتە دەگمەنەکاندا، دەکرێت ببێتە ھۆی لێکەوتەی توندی وەک خەستبوونەوە و مەیینی خوێن لە دەمارە قووڵەکاندا (DVT)، تێکچوونی دەمارە دەوروبەرییەکان، یان کەمبوونی گەیشتنی خوێن (Ischemia). == ھۆکارەکان و دەستنیشانکردن == ھۆکارە مەترسیدارەکان بریتین لە کێشەکانی تری ئەژنۆ وەک [[ئارترۆز]]، دڕانی کڕکڕاگەی ئەژنۆ (Meniscal tears)، یان ڕۆماتیزمە. میکانیزمی بنەڕەتیی دروستبوونی، دەگەڕێتەوە بۆ دزەکردن و ڕۆشتنی [[شلەی جومگەیی|شلەی جومگە]] لە جومگەی ئەژنۆوە بۆ ناو بورسای نێوان ماسوولکەکان و فراوانبوونی. دەستنیشانکردنی ئەم حاڵەتە بە سۆنەر (Ultrasound)یان [[ئێم ئاڕ ئای|وێنەگرتنی دەنگدانەوەی موگناتیسی]] (MRI) پشتڕاست دەکرێتەوە. == چارەسەر و ناونان == چارەسەرکردن لە سەرەتادا لە ڕێگەی چاودێریی پاڵپشتیکەر و پشوودانەوە دەبێت. ئەگەر ئەمە بێسوود بوو، کێشانەوەی شلەکە بە دەرزی و کوتانی ستیرۆید یان نەشتەرگەریی دەرھێنان ئەنجام دەدرێت. نزیکەی ٢٠٪ی خەڵکی تووشی ئەم کیستە دەبن و زیاتر لە تەمەنی ٣٥ بۆ ٧٠ ساڵیدا باوە. ئەم نەخۆشییە بە ناوی پزیشکی نەشتەرگەر ویلیام مۆرانت بەیکەر (١٨٣٨–١٨٩٦) ناونراوە کە یەکەم کەس بوو وەسفی کرد. == ئەمانەش ببینە == * [[ئەژنۆ]] * [[پزیشکی]] * [[ڕۆماتیزم]] == سەرچاوەکان == * Hubbard, MJ; Hildebrand, BA; Battafarano, MM; Battafarano, DF (حوزەیران ٢٠١٨). "Common Soft Tissue Musculoskeletal Pain Disorders". *Primary Care*. ٤5 (2): ٢٨٩–٣٠٣. * Herman, AM; Marzo, JM (ئاب ٢٠١٤). "Popliteal cysts: a current review". *Orthopedics*. 37 (8): e678-٨٤. * Leib, Ari D. ; Roshan, Afghani; Foris, Lisa A. ; Varacallo, Matthew (04ی ئابی ٢٠٢٣). "Baker's Cyst". *StatPearls Publishing*. Retrieved 29ی حوزەیرانی ٢٠٢٤. [[پۆل:پزیشکی]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی جومگە]] m9i59wlolz7kt6gg4aprstfu79aazqa 1 297624 1598917 2026-07-06T02:55:18Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598917 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جینی هۆکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598916 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110721024016/http://www.csb.ki.se/groups/tbu/homeo/consensus.gif بۆ http://www.csb.ki.se/groups/tbu/homeo/consensus.gif زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٥٥، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) tkslv5skicyrftkjhp7r4u59z8kqvgu 4 297625 1598921 2026-07-06T03:25:33Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598921 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[جەستن ترودۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598920 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180414091414/http://gg.ca/honour.aspx?id=1298&t=13&ln=Trudeau بۆ http://gg.ca/honour.aspx?id=1298&t=13&ln=Trudeau زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190814014246/https://www.liberal.ca/rt-hon-justin-trudeau/ بۆ https://www.liberal.ca/rt-hon-justin-trudeau/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٣:٢٥، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 7j6hkqvqwshrz3149u4knuea0n4vk7i 1 297626 1598923 2026-07-06T05:08:07Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598923 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حکوومەتی تورکیا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598922 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210110193216/https://www.anayasa.gov.tr/en/legislation/turkish-constiution/ بۆ https://www.anayasa.gov.tr/en/legislation/turkish-constiution/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٠٨، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 1ncl574ikggblpc8n554pqk7tzm9b8z 1 297627 1598933 2026-07-06T06:24:36Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598933 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خاتوون (زنجیرە)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598932 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210801072206/https://namnak.com/khatoon-series.p82166 بۆ https://namnak.com/khatoon-series.p82166 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٦:٢٤، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) i8g5t8e3d2qlv54c6bmr93jqpjqin64 0 297628 1598936 2026-07-06T06:52:21Z 1silent scientist 51740 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1349410945|Air campaign in Iranian Kurdistan]]» 1598936 wikitext text/x-wiki .... [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئیلام]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کوردستان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کرماشان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] h462ggfrm8fkh3jrecwsk14hd50hnnf 1598937 1598936 2026-07-06T07:00:39Z 1silent scientist 51740 1598937 wikitext text/x-wiki لە کاتی [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران]]دا، نزیکەی پێنجەکی هەموو هێرشە ئاسمانییەکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و [[ئیسرائیل]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ڕوویان دا، کە پارێزگا [[کورد|کوردییەکانی]] لە [[ئێران]] دەکردە ئامانج وەک [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]، و [[پارێزگای لوڕستان|لوڕستان]]. زۆربەی هێرشەکان لەلایەن ئیسرائیلەوە ئەنجام دران، کە شاری کوردی [[کرماشان]] دووەم زۆرترین ژمارەی هێرشی بەرکەوت دوای [[تاران]]ی پایتەختی [[ئێران]].<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=One-Fifth of Strikes in Iran in Kurdish-Majority Provinces, Monitoring Group Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-news-updates-2026/card/one-fifth-of-strikes-in-iran-in-kurdish-majority-provinces-monitoring-group-says-wV5MempK20XkntjUb4jJ |access-date=7 March 2026 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> لە نێوان ٢ و ٤ی ئازار، سێ ڕۆژ دوای دەستپێکردنی جەنگەکە، هێرشە ئاسمانییەکانی هێزەکانی ئیسرائیل و [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بۆ سەر ئامانجە سەربازی و حکومییەکانی ئێران لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] چڕتر بوونەوە، هاوکات لەگەڵ زیادبوونی سەرنجی میدیایی و لێدوانەکانی سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان [[دۆناڵد ترامپ]] سەبارەت بە گفتوگۆکان لەگەڵ بەرپرسانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|پارتە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان]] و بەرپرسانی [[باشووری کوردستان|کوردانی باشووری کوردستان]] دەربارەی هاوکاری ئەگەری لە [[قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦|هێرشێکی زەمینی ئەگەری دژی ئێران]].<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Understanding latest developments among Kurds and Iran |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889140 |access-date=7 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en-US}}</ref><ref name="Hengaw-20260304">{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Hengaw report on the sixth day of the war: At least 2,400 killed, including 310 civilians |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/03/article-3 |access-date=7 March 2026 |website=Hengaw |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Salih |first=Mohammed A. |date=5 March 2026 |title=A Dangerous Opportunity for Iran’s Kurds |url=https://foreignpolicy.com/2026/03/05/iran-war-israel-trump-iran-kurds-minorities/ |access-date=7 March 2026 |website=Foreign Policy |language=en-US}}</ref> == ئامانجەکانی ھەڵمەتەکە == {{سەرەکی|قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] بە چڕی [[سەربازی|سەربازی کراوە]]، بە نزیکەی ١،٨٠٠ خاڵی پشکنین، چەندین دامەزراوەی سەربازی، و ئامادەییەکی ئەمنیی بەهێز.<ref>{{Cite web |date=7 January 2026 |title=Country policy and information note: Kurds and Kurdish political groups, Iran, October 2025 (accessible) |url=https://www.gov.uk/government/publications/iran-country-policy-and-information-notes/country-policy-and-information-note-kurds-and-kurdish-political-groups-iran-october-2025-accessible |access-date=7 March 2026 |website=GOV.UK |language=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦، پارێزگاکانی ڕۆژاوا کە خاوەن [[کوردانی ئێران|دانیشتووانێکی زۆری کوردن]] لە ژێر دەسەڵاتی [[وەزارەتی ناوخۆ (ئێران)|وەزارەتی ناوخۆ]] دەرهێنران و ڕاستەوخۆ خرانە ژێر فەرماندەیی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] و میلیشیاکانی سەر بە [[بەسیج]] دوای [[پێکدادانەکانی ڕۆژئاوای ئێران (٢٠١٦–٢٠٢٣)|پێکدادان لەگەڵ چەکدارە کوردەکان]]، کە زیاتر بووە هۆی زیادبوونی ئامادەیی سەربازی ناوچەکە.<ref name="Euractiv-20260306">{{Cite web |last=Stritzel |first=Björn |date=6 March 2026 |title=Heavy airstrikes target Iranian security forces in Kurdish areas, sources say |url=https://www.euractiv.com/news/heavy-airstrikes-target-iranian-security-forces-in-kurdish-areas-sources-say/ |access-date=7 March 2026 |website=Euractiv |language=en}}</ref> زۆرێک لە دامەزراوە سەربازییەکان لە نزیک [[ناوچەی شارنشین|ناوچە شارنشینە]] چڕەکان هەڵکەوتوون.<ref name="The Amargi-20260302">{{Cite web |date=2026-03-02 |title=Airstrikes Reported Across Western Iran (Kurdistan) as War Expands, Civilian Casualties Alleged |url=https://theamargi.com/posts/airstrikes-reported-across-western-iran-kurdistan-as-war-expands-civilian-casualties-alleged |access-date=2026-03-08 |website=The Amargi}}</ref> هێرشە ئاسمانییەکان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان پێگەکانی سەر سنووریان بەدرێژایی [[سنووری ئێران–عێراق]] کردە ئامانج، بەتایبەتی لە نزیک [[هەرێمی کوردستان]]. ئامانجە سەرەکییەکانی دیکە پێکهاتبوون لە دامەزراوەکانی سوپای پاسداران، بەسیج، و [[فەرماندەیی پۆلیسی کۆماری ئیسلامیی ئێران|پۆلیس]]، [[فەرماندەیی پاسەوانی سنووری (ئێران)|فەرماندەیی پاسەوانی سنوور]]، بارەگا هەواڵگرییەکان، و دامەزراوە ئەمنییە ناوخۆییەکان لە سەرانسەری پارێزگا کوردییەکاندا. ئەم شێوازی بەئامانجگرتنە جیاواز بوو لە ئۆپەراسیۆنەکانی شوێنەکانی دیکەی ئێران، کە تێیدا هێرشەکان زیاتر جەختیان لەسەر ژێرخانە سەربازییە ستراتیژییەکان دەکردەوە وەک [[دامەزراوەی ھەڵدانی مووشەک|دامەزراوە مووشەکییەکان]]، [[بنکەی دەریایی|بنکە دەریایییەکان]]، [[بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران|شوێنە ئەتۆمییەکان]]، و سەنتەرەکانی [[فەرماندەیی و کۆنترۆڵ]].<ref name="The National Context-20260306">{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Airstrikes in Iran's West Target Police Stations and Border Posts, Hinting at a Ground Strategy Built Around the Kurds |url=https://thenationalcontext.com/airstrikes-in-irans-west-target-police-stations-and-border-posts-hinting-at-a-ground-strategy-built-around-the-kurds/ |access-date=7 March 2026 |website=The National Context |language=en-US}}</ref><ref name="Special Eurasia-20260305">{{Cite web |last=Boltuc |first=Silvia |date=2026-03-05 |title=Iran's Second Front: Assessing the Kurdish Ground Incursions |url=https://www.specialeurasia.com/2026/03/05/iran-kurdish-incursion/ |access-date=2026-03-07 |website=www.specialeurasia.com |language=en-GB}}</ref> چاودێران ئاماژەیان بەوە کردووە کە جەختکردنەوە لەسەر ئەم ئامانجانە ڕەنگدانەوەی چەندین ئامانجی ئۆپەراسیۆنی بووە. هێرش بۆ سەر پێگەکانی سنوور مەبەست لێی لاوازکردنی کۆنترۆڵی ئێران بوو بەسەر سنووری ئێران–عێراق بەرامبەر بە [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|گرووپە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان]] لە هەرێمی کوردستانی عێراقەوە. هێرشەکان بۆ سەر بەسیج و دامەزراوەکانی پۆلیس هەوڵێک بوو بۆ تێکدانی توانای هێزە ئەمنییە ناوخۆییەکان بۆ سەرکوتکردنی [[ئاڵۆزی|ئاڵۆزی]] ئەگەری لە نێوان [[کوردانی ئێران|دانیشتووانی کوردی ناوچەکە]]. هێرشکردنە سەر دامەزراوە هەواڵگرییەکان بە مەبەستی تێکدانی چاودێریکردن بۆ چاودێری چالاکوانان و جووڵە چەکدارییەکان بوو لە ناوچەکەدا.<ref name="The National Context-20260306" /><ref name="Special Eurasia-20260305" /><ref>{{Cite news |last=Burke |first=Jason |last2=Roth |first2=Andrew |last3=Baloch |first3=Shah Meer |date=2026-03-05 |title=Airstrikes hit Iran-Iraq border as US and Israeli plan to mobilise Kurds gathers pace |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/04/airstrikes-hit-iran-iraq-border-as-us-and-israeli-plan-to-mobilise-kurds-gathers-pace |access-date=2026-03-07 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> هەندێک ڕاپۆرت ئاماژەیان بەوە کردووە کە هێرشەکان لەوانەیە «ڕێگەیان خۆش کردبێت بۆ پێشڕەویی کورد»<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Trump Open to Supporting Armed Militias in Iran, U.S. Officials Say |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-israel-us-strikes-2026/card/trump-open-to-supporting-armed-militias-in-iran-u-s-officials-say-nydkWoLgSs641jEV68Dg |access-date=7 March 2026 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> و ڕەنگدانەوەی «ستراتیژییەک بوو کە لە دەوری کوردەکان داڕێژرابوو».<ref name="The National Context-20260306" /> لەو چوارچێوەیەدا، ئۆپەراسیۆنەکان لەو ناوچانەدا «هەستیاریی ڕامیاری» بەرزیان لەگەڵدایە.<ref name="The Amargi-20260302" /> لەگەڵ ئەوەشدا، هەڵسەنگاندنێک لەلایەن «The National Context» ئاماژەی بەوە کردووە کە هێشتا ناڕوونە ئایا هەڵمەتی بۆردومانە بەرفراوانەکە بە شێوەیەکی بەرچاو بەرگرییە سنوورییەکانی ئێرانی لاواز کردووە یان توانای وەڵامدانەوەی بۆ ڕاپەڕینە کوردییە ئەگەرییەکان. بڵاوکراوەکە پێشنیاری کردووە کە ڕەنگە حکومەتی ئێران پێشبینی سیناریۆیەکی لەو شێوەیەی کردبێت، وەک لە ڕابردوودا کردوویەتی، بە دروستکردنی [[جەنگی مانۆڕ|یەکە گۆڕاوەکان]] لە کاتی [[شۆڕشی ژینا|خۆپێشاندانەکانی پێشوو]]دا، بە پەیڕەوکردنی [[بەرگریی نەرم|نەرمی تاکتیکی]]، بڵاوەپێکردنی کارمەندەکان و پێکهێنانی یەکەی بچووکتر، کۆپیکردنی ئامێرەکانی پەیوەندی، گواستنەوەی ئەرشیفەکان، و دامەزراندنی تۆڕی فەرماندەیی هاوتەریب. لە لایەکی دیکەوە، ڕاپۆرتەکە باسی لەوە کردووە کە بڵاوەپێکردنی هێزەکان دەتوانێت یەکە بچووکە ناپەیوەستەکان زیاتر بخاتە بەر مەترسی، کە ئەوەش دەبێتە هۆی ئەوەی ببنە ئامانجێکی ئاسانتر بۆ چەکدارە کوردەکان. بەگوێرەی «[[هەنگاو (ڕێکخراو)|هەنگاو]]»، دەگوترێت هێزە ئێرانییەکان پێش ڕوودانی زۆرێک لە هێرشەکان، کارمەندەکانیان گواستووەتەوە بۆ خوێندنگە و مزگەوتەکان.<ref name="The National Context-20260306" /> == هێرشە ئاسمانییەکان بەپێی ناوچە == === پارێزگای کرماشان === شوێنە بەئامانجگیراوەکان لە [[پارێزگای کرماشان|پارێزگای کرماشان]] بریتی بوون لە [[کرماشان]]، [[پاوە]]، [[سەرپێڵی زەهاو]]، [[جوانڕۆ]]، [[ڕەوانسەر]]، [[کرندی ڕۆژاوا]]، [[ئیسلامئاوای ڕۆژاوا]]، و [[قەسری شیرین]].<ref name="Rudaw-20260306">{{Cite web |title=US, Israel destroy several military bases in Iran's Rojhelat |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/060320263 |access-date=2026-03-07 |website=rudaw.net |language=en}}</ref><ref name="Rudaw-20260309">{{Cite web |title=Most of recent attacks in Rojhelat reported in Lorestan |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/09032026 |access-date=2026-03-09 |website=rudaw.net |language=en}}</ref> ئەوەی جێی سەرنجە، هێرشەکان لە پارێزگای کرماشان لە باکووردا چڕبوونەتەوە، بەتایبەتی ناوچە کوردییە [[ئیسلامی سوننە|سوننەکان]]ی جوانڕۆ، ڕەوانسەر، و پاوە، کە ناوچەیەکی سنووری شاخاوییە و مێژوویەکی هەیە وەک ناوەندی چالاکی چەکداری کورد و پێکدادان لەگەڵ هێزە ئەمنییەکانی ئێران.<ref name="The National Context-20260306" /> === پارێزگای کوردستان === شوێنە بەئامانجگیراوەکان لانی کەم ٤٠ شوێن لە [[سنە]]یان لەخۆگرتبوو، کە چەندین دانەیان چەند جارێک بۆردومان کران، هەروەها شوێنەکان لە [[بانە]] و [[سەقز]].<ref name="Rudaw-20260306" /> ئامانجەکان بریتی بوون لە پادگانەکانی سوپای پاسداران لە شارۆچکە و شارە جیاوازەکاندا، و پێگەکانی سەر سنوور بەدرێژایی [[سنووری ئێران–عێراق]]. شایەتحاڵەکان کە ڤیدیۆی هێرش بۆ سەر پادگانێکی سوپای پاسداریان لە سەقز بڵاوکردووەتەوە، باسیان لە دەنگی تەقینەوەی گەورە و تەقەی چڕ کردووە دوای بۆردومانەکە.<ref name="Rudaw-20260306" /> شیکەرەوەیەک هێرش بۆ سەر بنکەکانی پاسەوانی سنوور و پۆلیسی لە [[مەریوان]] و [[پیرانشار]] بە گرنگ وەسف کرد، ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم بنکانە وەک «خاڵەکانی چوونەژوورەوەی» سەرەکی بۆ گرووپە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان دەپارێزن.<ref name="Special Eurasia-20260305" /> شاری سنە چەندین جۆری دامەزراوەی ئەمنی تێدایە کە ناوکی ئامادەیی دەوڵەتی ئێرانن لە پارێزگای کوردستاندا. چەندین لەم دامەزراوە ئەمنییانە کرانە ئامانج لەوانە: کۆمەڵگەی فەرمانگەی هەواڵگری، بارەگای سوپای پاسدارانی شەهرامفەر، بنکەی پۆلیسی تەکیەی چەمەن، بنکەکانی پۆلیسی بەهاران، و سەربازگەی ئیمام عەلی سوپای پاسداران.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Hana Video Evidence Report Strikes on Security and Military Installations in Sanandaj During the First Week of the War 1–5 March 2026 |url=https://hanahr.org/en/news/hana-human-rights-organization-hana-video-evidence-report-strikes-on-security-and-military-installations-in-sanandaj-during-the-first-week-of-the-war1-5-march-2026/ |access-date=7 March 2026 |website=Hana Human Rights Organization |language=en-CA}}</ref> === پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا === زۆربەی هێرشەکان جەختیان لەسەر [[بۆکان]]، [[مەهاباد]]، [[شنۆ]]، و [[شارستانی ورمێ|شارستانی ورمێ]] کردبووەوە. ئامانجەکان، لە نێوانوانی دیکەدا، نووسینگەی قایمقامی بۆکانیان لەخۆگرتبوو.<ref name="Rudaw-20260306" /> === پارێزگای ئیلام === شوێنە بەئامانجگیراوەکان بریتی بوون لە [[ئیلام (شار)|ئیلام]]، [[سەراوباغ]]، [[بەدرە]]، [[مێهران]]، [[دەرەشار]]، [[دێلوڕان]]، و [[لوومار]]، هەروەها چەند گوندێکی نزیک لەوانە.<ref name="Euractiv-20260306" /> ئامانجەکان بارەگاکانی سوپای پاسداران و بەسیجیان لەخۆگرتبوو، وەک کۆمەڵگەی بەسیجی ناو شار لە شاری ئیلام، دامەزراوەیەکی لێکۆڵینەوە و هەواڵگری، و بنکەی کەتیبەی ئیمام حسێن.<ref name="Euractiv-20260306" /> == قوربانییەکان == بەگوێرەی «[[ھەنگاو (ڕێکخراو)|ھەنگاو]]»، دوای [[پارێزگای تاران]] زۆرترین ژمارەی قوربانییە سەربازییە ڕاپۆرتکراوەکانی ئێران لە جەنگەکەدا لە پارێزگا کوردییەکانی [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]]، و [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] ڕوویان داوە. لە ٤ی ئازاردا، «ھەنگاو» ڕای گەیاند کە لەم پارێزگایانەدا، بە [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]یشەوە، ١٠٩ بنکەی سەربازی و دامەزراوەی ئەمنی کراونەتە ئامانج، و نزیکەی ٤٠٠ کارمەندی سەربازیی ئێران لە ماوەی سێ ڕۆژی ڕابردوودا کوژراون.<ref name="Hengaw-20260304" /> لە ١٠ی ئازاردا، «ھەنگاو» ڕای گەیاند کە ١٨٠ بنکەی سەربازی و دامەزراوەی ئەمنی کراونەتە ئامانج و نزیکەی ٩٠٠ کارمەندی سەربازیی ئێران لە چوار پارێزگا کوردییەکەدا لە سەرەتای جەنگەکەوە کوژراون.<ref>{{Cite web |date=10 March 2026 |title=At least 4,300 killed, including 390 civilians, in first ten days of war |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/03/article-5 |access-date=2026-03-13 |website=Hengaw |language=en}}</ref> لە ٢ی نیساندا، ھەنگاو «قوربانییە سەربازییە قورسەکانی لە کوردستان» ڕای گەیاند و بانگەشەی بەردەوامی شاردنەوەی ئامارە فەرمییەکانی کرد، بەو بانگەشەیەی کە نزیکەی ١،٦٠٠ کارمەندی سەربازیی ئێران لە پارێزگا کوردییەکاندا کوژراون.<ref>{{Cite web |date=2 April 2026 |title=At least 7,300 killed in first 34 days of war, including 890 civilians — Hengaw’s ninth report |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/04/article-1 |access-date=2026-04-03 |website=Hengaw |language=en}}</ref> لە ٦ی ئازاردا، «[[یوراکتیڤ]]» قوربانییەکانی نێوان ھێزە ئێرانییەکانی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان بە «ئاستێکی بەرفراوان» وەسف کرد.<ref name="Euractiv-20260306" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|ئێران|شەڕ}} [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئیلام]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کوردستان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کرماشان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] 36u0alm7t4p0u2qis4d7koigfsfkh6r 1598938 1598937 2026-07-06T07:01:03Z 1silent scientist 51740 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1598938 wikitext text/x-wiki لە کاتی [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران]]دا، نزیکەی پێنجەکی ھەموو ھێرشە ئاسمانییەکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و [[ئیسرائیل]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ڕوویان دا، کە پارێزگا [[کورد|کوردییەکانی]] لە [[ئێران]] دەکردە ئامانج وەک [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]، و [[پارێزگای لوڕستان|لوڕستان]]. زۆربەی ھێرشەکان لەلایەن ئیسرائیلەوە ئەنجام دران، کە شاری کوردی [[کرماشان]] دووەم زۆرترین ژمارەی ھێرشی بەرکەوت دوای [[تاران]]ی پایتەختی [[ئێران]].<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=One-Fifth of Strikes in Iran in Kurdish-Majority Provinces, Monitoring Group Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-news-updates-2026/card/one-fifth-of-strikes-in-iran-in-kurdish-majority-provinces-monitoring-group-says-wV5MempK20XkntjUb4jJ |access-date=7 March 2026 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> لە نێوان ٢ و ٤ی ئازار، سێ ڕۆژ دوای دەستپێکردنی جەنگەکە، ھێرشە ئاسمانییەکانی ھێزەکانی ئیسرائیل و [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بۆ سەر ئامانجە سەربازی و حکومییەکانی ئێران لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] چڕتر بوونەوە، ھاوکات لەگەڵ زیادبوونی سەرنجی میدیایی و لێدوانەکانی سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان [[دۆناڵد ترامپ]] سەبارەت بە گفتوگۆکان لەگەڵ بەرپرسانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|پارتە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان]] و بەرپرسانی [[باشووری کوردستان|کوردانی باشووری کوردستان]] دەربارەی ھاوکاری ئەگەری لە [[قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦|ھێرشێکی زەمینی ئەگەری دژی ئێران]].<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Understanding latest developments among Kurds and Iran |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889140 |access-date=7 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en-US}}</ref><ref name="Hengaw-20260304">{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Hengaw report on the sixth day of the war: At least 2,400 killed, including 310 civilians |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/03/article-3 |access-date=7 March 2026 |website=Hengaw |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Salih |first=Mohammed A. |date=5 March 2026 |title=A Dangerous Opportunity for Iran’s Kurds |url=https://foreignpolicy.com/2026/03/05/iran-war-israel-trump-iran-kurds-minorities/ |access-date=7 March 2026 |website=Foreign Policy |language=en-US}}</ref> == ئامانجەکانی ھەڵمەتەکە == {{سەرەکی|قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] بە چڕی [[سەربازی|سەربازی کراوە]]، بە نزیکەی ١٬٨٠٠ خاڵی پشکنین، چەندین دامەزراوەی سەربازی، و ئامادەییەکی ئەمنیی بەھێز.<ref>{{Cite web |date=7 January 2026 |title=Country policy and information note: Kurds and Kurdish political groups, Iran, October 2025 (accessible) |url=https://www.gov.uk/government/publications/iran-country-policy-and-information-notes/country-policy-and-information-note-kurds-and-kurdish-political-groups-iran-october-2025-accessible |access-date=7 March 2026 |website=GOV.UK |language=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦، پارێزگاکانی ڕۆژاوا کە خاوەن [[کوردانی ئێران|دانیشتووانێکی زۆری کوردن]] لە ژێر دەسەڵاتی [[وەزارەتی ناوخۆ (ئێران)|وەزارەتی ناوخۆ]] دەرھێنران و ڕاستەوخۆ خرانە ژێر فەرماندەیی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] و میلیشیاکانی سەر بە [[بەسیج]] دوای [[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠١٦–٢٠٢٣)|پێکدادان لەگەڵ چەکدارە کوردەکان]]، کە زیاتر بووە ھۆی زیادبوونی ئامادەیی سەربازی ناوچەکە.<ref name="Euractiv-20260306">{{Cite web |last=Stritzel |first=Björn |date=6 March 2026 |title=Heavy airstrikes target Iranian security forces in Kurdish areas, sources say |url=https://www.euractiv.com/news/heavy-airstrikes-target-iranian-security-forces-in-kurdish-areas-sources-say/ |access-date=7 March 2026 |website=Euractiv |language=en}}</ref> زۆرێک لە دامەزراوە سەربازییەکان لە نزیک [[ناوچەی شارنشین|ناوچە شارنشینە]] چڕەکان ھەڵکەوتوون.<ref name="The Amargi-20260302">{{Cite web |date=2026-03-02 |title=Airstrikes Reported Across Western Iran (Kurdistan) as War Expands, Civilian Casualties Alleged |url=https://theamargi.com/posts/airstrikes-reported-across-western-iran-kurdistan-as-war-expands-civilian-casualties-alleged |access-date=2026-03-08 |website=The Amargi}}</ref> ھێرشە ئاسمانییەکان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان پێگەکانی سەر سنووریان بەدرێژایی [[سنووری ئێران–عێراق]] کردە ئامانج، بەتایبەتی لە نزیک [[ھەرێمی کوردستان]]. ئامانجە سەرەکییەکانی دیکە پێکھاتبوون لە دامەزراوەکانی سوپای پاسداران، بەسیج، و [[فەرماندەیی پۆلیسی کۆماری ئیسلامیی ئێران|پۆلیس]]، [[فەرماندەیی پاسەوانی سنووری (ئێران)|فەرماندەیی پاسەوانی سنوور]]، بارەگا ھەواڵگرییەکان، و دامەزراوە ئەمنییە ناوخۆییەکان لە سەرانسەری پارێزگا کوردییەکاندا. ئەم شێوازی بەئامانجگرتنە جیاواز بوو لە ئۆپەراسیۆنەکانی شوێنەکانی دیکەی ئێران، کە تێیدا ھێرشەکان زیاتر جەختیان لەسەر ژێرخانە سەربازییە ستراتیژییەکان دەکردەوە وەک [[دامەزراوەی ھەڵدانی مووشەک|دامەزراوە مووشەکییەکان]]، [[بنکەی دەریایی|بنکە دەریایییەکان]]، [[بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران|شوێنە ئەتۆمییەکان]]، و سەنتەرەکانی [[فەرماندەیی و کۆنترۆڵ]].<ref name="The National Context-20260306">{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Airstrikes in Iran's West Target Police Stations and Border Posts, Hinting at a Ground Strategy Built Around the Kurds |url=https://thenationalcontext.com/airstrikes-in-irans-west-target-police-stations-and-border-posts-hinting-at-a-ground-strategy-built-around-the-kurds/ |access-date=7 March 2026 |website=The National Context |language=en-US}}</ref><ref name="Special Eurasia-20260305">{{Cite web |last=Boltuc |first=Silvia |date=2026-03-05 |title=Iran's Second Front: Assessing the Kurdish Ground Incursions |url=https://www.specialeurasia.com/2026/03/05/iran-kurdish-incursion/ |access-date=2026-03-07 |website=www.specialeurasia.com |language=en-GB}}</ref> چاودێران ئاماژەیان بەوە کردووە کە جەختکردنەوە لەسەر ئەم ئامانجانە ڕەنگدانەوەی چەندین ئامانجی ئۆپەراسیۆنی بووە. ھێرش بۆ سەر پێگەکانی سنوور مەبەست لێی لاوازکردنی کۆنترۆڵی ئێران بوو بەسەر سنووری ئێران–عێراق بەرامبەر بە [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|گرووپە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان]] لە ھەرێمی کوردستانی عێراقەوە. ھێرشەکان بۆ سەر بەسیج و دامەزراوەکانی پۆلیس ھەوڵێک بوو بۆ تێکدانی توانای ھێزە ئەمنییە ناوخۆییەکان بۆ سەرکوتکردنی [[ئاڵۆزی]] ئەگەری لە نێوان [[کوردانی ئێران|دانیشتووانی کوردی ناوچەکە]]. ھێرشکردنە سەر دامەزراوە ھەواڵگرییەکان بە مەبەستی تێکدانی چاودێریکردن بۆ چاودێری چالاکوانان و جووڵە چەکدارییەکان بوو لە ناوچەکەدا.<ref name="The National Context-20260306"/><ref name="Special Eurasia-20260305"/><ref>{{Cite news |last=Burke |first=Jason |last2=Roth |first2=Andrew |last3=Baloch |first3=Shah Meer |date=2026-03-05 |title=Airstrikes hit Iran-Iraq border as US and Israeli plan to mobilise Kurds gathers pace |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/04/airstrikes-hit-iran-iraq-border-as-us-and-israeli-plan-to-mobilise-kurds-gathers-pace |access-date=2026-03-07 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> ھەندێک ڕاپۆرت ئاماژەیان بەوە کردووە کە ھێرشەکان لەوانەیە «ڕێگەیان خۆش کردبێت بۆ پێشڕەویی کورد»<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Trump Open to Supporting Armed Militias in Iran, U.S. Officials Say |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-israel-us-strikes-2026/card/trump-open-to-supporting-armed-militias-in-iran-u-s-officials-say-nydkWoLgSs641jEV68Dg |access-date=7 March 2026 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> و ڕەنگدانەوەی «ستراتیژییەک بوو کە لە دەوری کوردەکان داڕێژرابوو».<ref name="The National Context-20260306"/> لەو چوارچێوەیەدا، ئۆپەراسیۆنەکان لەو ناوچانەدا «ھەستیاریی ڕامیاری» بەرزیان لەگەڵدایە.<ref name="The Amargi-20260302"/> لەگەڵ ئەوەشدا، ھەڵسەنگاندنێک لەلایەن «The National Context» ئاماژەی بەوە کردووە کە ھێشتا ناڕوونە ئایا ھەڵمەتی بۆردومانە بەرفراوانەکە بە شێوەیەکی بەرچاو بەرگرییە سنوورییەکانی ئێرانی لاواز کردووە یان توانای وەڵامدانەوەی بۆ ڕاپەڕینە کوردییە ئەگەرییەکان. بڵاوکراوەکە پێشنیاری کردووە کە ڕەنگە حکوومەتی ئێران پێشبینی سیناریۆیەکی لەو شێوەیەی کردبێت، وەک لە ڕابردوودا کردوویەتی، بە دروستکردنی [[جەنگی مانۆڕ|یەکە گۆڕاوەکان]] لە کاتی [[شۆڕشی ژینا|خۆپێشاندانەکانی پێشوو]]دا، بە پەیڕەوکردنی [[بەرگریی نەرم|نەرمی تاکتیکی]]، بڵاوەپێکردنی کارمەندەکان و پێکھێنانی یەکەی بچووکتر، کۆپیکردنی ئامێرەکانی پەیوەندی، گواستنەوەی ئەرشیفەکان، و دامەزراندنی تۆڕی فەرماندەیی ھاوتەریب. لە لایەکی دیکەوە، ڕاپۆرتەکە باسی لەوە کردووە کە بڵاوەپێکردنی ھێزەکان دەتوانێت یەکە بچووکە ناپەیوەستەکان زیاتر بخاتە بەر مەترسی، کە ئەوەش دەبێتە ھۆی ئەوەی ببنە ئامانجێکی ئاسانتر بۆ چەکدارە کوردەکان. بەگوێرەی «[[ھەنگاو (ڕێکخراو)|ھەنگاو]]»، دەگوترێت ھێزە ئێرانییەکان پێش ڕوودانی زۆرێک لە ھێرشەکان، کارمەندەکانیان گواستووەتەوە بۆ خوێندنگە و مزگەوتەکان.<ref name="The National Context-20260306"/> == ھێرشە ئاسمانییەکان بەپێی ناوچە == === پارێزگای کرماشان === شوێنە بەئامانجگیراوەکان لە [[پارێزگای کرماشان]] بریتی بوون لە [[کرماشان]]، [[پاوە]]، [[سەرپێڵی زەھاو]]، [[جوانڕۆ]]، [[ڕەوانسەر]]، [[کرندی ڕۆژاوا]]، [[ئیسلامئاوای ڕۆژاوا]]، و [[قەسری شیرین]].<ref name="Rudaw-20260306">{{Cite web |title=US, Israel destroy several military bases in Iran's Rojhelat |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/060320263 |access-date=2026-03-07 |website=rudaw.net |language=en}}</ref><ref name="Rudaw-20260309">{{Cite web |title=Most of recent attacks in Rojhelat reported in Lorestan |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/09032026 |access-date=2026-03-09 |website=rudaw.net |language=en}}</ref> ئەوەی جێی سەرنجە، ھێرشەکان لە پارێزگای کرماشان لە باکووردا چڕبوونەتەوە، بەتایبەتی ناوچە کوردییە [[ئیسلامی سوننە|سوننەکان]]ی جوانڕۆ، ڕەوانسەر، و پاوە، کە ناوچەیەکی سنووری شاخاوییە و مێژوویەکی ھەیە وەک ناوەندی چالاکی چەکداری کورد و پێکدادان لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکانی ئێران.<ref name="The National Context-20260306"/> === پارێزگای کوردستان === شوێنە بەئامانجگیراوەکان لانی کەم ٤٠ شوێن لە [[سنە]]یان لەخۆگرتبوو، کە چەندین دانەیان چەند جارێک بۆردومان کران، ھەروەھا شوێنەکان لە [[بانە]] و [[سەقز]].<ref name="Rudaw-20260306"/> ئامانجەکان بریتی بوون لە پادگانەکانی سوپای پاسداران لە شارۆچکە و شارە جیاوازەکاندا، و پێگەکانی سەر سنوور بەدرێژایی [[سنووری ئێران–عێراق]]. شایەتحاڵەکان کە ڤیدیۆی ھێرش بۆ سەر پادگانێکی سوپای پاسداریان لە سەقز بڵاوکردووەتەوە، باسیان لە دەنگی تەقینەوەی گەورە و تەقەی چڕ کردووە دوای بۆردومانەکە.<ref name="Rudaw-20260306"/> شیکەرەوەیەک ھێرش بۆ سەر بنکەکانی پاسەوانی سنوور و پۆلیسی لە [[مەریوان]] و [[پیرانشار]] بە گرنگ وەسف کرد، ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم بنکانە وەک «خاڵەکانی چوونەژوورەوەی» سەرەکی بۆ گرووپە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان دەپارێزن.<ref name="Special Eurasia-20260305"/> شاری سنە چەندین جۆری دامەزراوەی ئەمنی تێدایە کە ناوکی ئامادەیی دەوڵەتی ئێرانن لە پارێزگای کوردستاندا. چەندین لەم دامەزراوە ئەمنییانە کرانە ئامانج لەوانە: کۆمەڵگەی فەرمانگەی ھەواڵگری، بارەگای سوپای پاسدارانی شەھرامفەر، بنکەی پۆلیسی تەکیەی چەمەن، بنکەکانی پۆلیسی بەھاران، و سەربازگەی ئیمام عەلی سوپای پاسداران.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Hana Video Evidence Report Strikes on Security and Military Installations in Sanandaj During the First Week of the War 1–5 March 2026 |url=https://hanahr.org/en/news/hana-human-rights-organization-hana-video-evidence-report-strikes-on-security-and-military-installations-in-sanandaj-during-the-first-week-of-the-war1-5-march-2026/ |access-date=7 March 2026 |website=Hana Human Rights Organization |language=en-CA}}</ref> === پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا === زۆربەی ھێرشەکان جەختیان لەسەر [[بۆکان]]، [[مەھاباد]]، [[شنۆ]]، و [[شارستانی ورمێ]] کردبووەوە. ئامانجەکان، لە نێوانوانی دیکەدا، نووسینگەی قایمقامی بۆکانیان لەخۆگرتبوو.<ref name="Rudaw-20260306"/> === پارێزگای ئیلام === شوێنە بەئامانجگیراوەکان بریتی بوون لە [[ئیلام (شار)|ئیلام]]، [[سەراوباغ]]، [[بەدرە]]، [[مێھران]]، [[دەرەشار]]، [[دێلوڕان]]، و [[لوومار]]، ھەروەھا چەند گوندێکی نزیک لەوانە.<ref name="Euractiv-20260306"/> ئامانجەکان بارەگاکانی سوپای پاسداران و بەسیجیان لەخۆگرتبوو، وەک کۆمەڵگەی بەسیجی ناو شار لە شاری ئیلام، دامەزراوەیەکی لێکۆڵینەوە و ھەواڵگری، و بنکەی کەتیبەی ئیمام حسێن.<ref name="Euractiv-20260306"/> == قوربانییەکان == بەگوێرەی «[[ھەنگاو (ڕێکخراو)|ھەنگاو]]»، دوای [[پارێزگای تاران]] زۆرترین ژمارەی قوربانییە سەربازییە ڕاپۆرتکراوەکانی ئێران لە جەنگەکەدا لە پارێزگا کوردییەکانی [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]]، و [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] ڕوویان داوە. لە ٤ی ئازاردا، «ھەنگاو» ڕای گەیاند کە لەم پارێزگایانەدا، بە [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]یشەوە، ١٠٩ بنکەی سەربازی و دامەزراوەی ئەمنی کراونەتە ئامانج، و نزیکەی ٤٠٠ کارمەندی سەربازیی ئێران لە ماوەی سێ ڕۆژی ڕابردوودا کوژراون.<ref name="Hengaw-20260304"/> لە ١٠ی ئازاردا، «ھەنگاو» ڕای گەیاند کە ١٨٠ بنکەی سەربازی و دامەزراوەی ئەمنی کراونەتە ئامانج و نزیکەی ٩٠٠ کارمەندی سەربازیی ئێران لە چوار پارێزگا کوردییەکەدا لە سەرەتای جەنگەکەوە کوژراون.<ref>{{Cite web |date=10 March 2026 |title=At least 4,300 killed, including 390 civilians, in first ten days of war |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/03/article-5 |access-date=2026-03-13 |website=Hengaw |language=en}}</ref> لە ٢ی نیساندا، ھەنگاو «قوربانییە سەربازییە قورسەکانی لە کوردستان» ڕای گەیاند و بانگەشەی بەردەوامی شاردنەوەی ئامارە فەرمییەکانی کرد، بەو بانگەشەیەی کە نزیکەی ١٬٦٠٠ کارمەندی سەربازیی ئێران لە پارێزگا کوردییەکاندا کوژراون.<ref>{{Cite web |date=2 April 2026 |title=At least 7,300 killed in first 34 days of war, including 890 civilians — Hengaw’s ninth report |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/04/article-1 |access-date=2026-04-03 |website=Hengaw |language=en}}</ref> لە ٦ی ئازاردا، «[[یوراکتیڤ]]» قوربانییەکانی نێوان ھێزە ئێرانییەکانی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان بە «ئاستێکی بەرفراوان» وەسف کرد.<ref name="Euractiv-20260306"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تد|کوردستان|ئێران|شەڕ}} [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئیلام]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کوردستان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کرماشان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] rf1al13wb74spuhglaj7w2yx5p4e9sr 1598939 1598938 2026-07-06T07:05:25Z 1silent scientist 51740 1598939 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ھەڵمەتی ئاسمانی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان | place = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ([[پارێزگای کرماشان|کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]، [[پارێزگای لوڕستان|لوڕستان]]) | status = بەردەوامە (لانی کەم ١٨٠ بنکەی سەربازی، لەوانەش خاڵە سنوورییەکان) | combatant1 = {{tree list}} * {{flag|Israel}} * {{flag|United States}} {{tree list/end}} | combatant2 = {{tree list}} * {{flag|Iran}} {{tree list/end}} | units1 = | partof = [[جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران]] و [[قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦]] | date = ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ – ئێستا ({{Age in years, months, weeks and days|month1=2|day1=28|year1=2026}}) | casualties1 = | casualties2 = | campaignbox = | casualties3 = }} لە کاتی [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|جەنگی ٢٠٢٦ی ئێران]]دا، نزیکەی پێنجەکی ھەموو ھێرشە ئاسمانییەکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و [[ئیسرائیل]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ڕوویان دا، کە پارێزگا [[کورد|کوردییەکانی]] لە [[ئێران]] دەکردە ئامانج وەک [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]، و [[پارێزگای لوڕستان|لوڕستان]]. زۆربەی ھێرشەکان لەلایەن ئیسرائیلەوە ئەنجام دران، کە شاری کوردی [[کرماشان]] دووەم زۆرترین ژمارەی ھێرشی بەرکەوت دوای [[تاران]]ی پایتەختی [[ئێران]].<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=One-Fifth of Strikes in Iran in Kurdish-Majority Provinces, Monitoring Group Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-news-updates-2026/card/one-fifth-of-strikes-in-iran-in-kurdish-majority-provinces-monitoring-group-says-wV5MempK20XkntjUb4jJ |access-date=7 March 2026 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> لە نێوان ٢ و ٤ی ئازار، سێ ڕۆژ دوای دەستپێکردنی جەنگەکە، ھێرشە ئاسمانییەکانی ھێزەکانی ئیسرائیل و [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بۆ سەر ئامانجە سەربازی و حکومییەکانی ئێران لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] چڕتر بوونەوە، ھاوکات لەگەڵ زیادبوونی سەرنجی میدیایی و لێدوانەکانی سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان [[دۆناڵد ترامپ]] سەبارەت بە گفتوگۆکان لەگەڵ بەرپرسانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|پارتە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان]] و بەرپرسانی [[باشووری کوردستان|کوردانی باشووری کوردستان]] دەربارەی ھاوکاری ئەگەری لە [[قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦|ھێرشێکی زەمینی ئەگەری دژی ئێران]].<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Understanding latest developments among Kurds and Iran |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889140 |access-date=7 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en-US}}</ref><ref name="Hengaw-20260304">{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Hengaw report on the sixth day of the war: At least 2,400 killed, including 310 civilians |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/03/article-3 |access-date=7 March 2026 |website=Hengaw |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Salih |first=Mohammed A. |date=5 March 2026 |title=A Dangerous Opportunity for Iran’s Kurds |url=https://foreignpolicy.com/2026/03/05/iran-war-israel-trump-iran-kurds-minorities/ |access-date=7 March 2026 |website=Foreign Policy |language=en-US}}</ref> == ئامانجەکانی ھەڵمەتەکە == {{سەرەکی|قەیرانی کوردی–ئێرانی ٢٠٢٦}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] بە چڕی [[سەربازی|سەربازی کراوە]]، بە نزیکەی ١٬٨٠٠ خاڵی پشکنین، چەندین دامەزراوەی سەربازی، و ئامادەییەکی ئەمنیی بەھێز.<ref>{{Cite web |date=7 January 2026 |title=Country policy and information note: Kurds and Kurdish political groups, Iran, October 2025 (accessible) |url=https://www.gov.uk/government/publications/iran-country-policy-and-information-notes/country-policy-and-information-note-kurds-and-kurdish-political-groups-iran-october-2025-accessible |access-date=7 March 2026 |website=GOV.UK |language=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦، پارێزگاکانی ڕۆژاوا کە خاوەن [[کوردانی ئێران|دانیشتووانێکی زۆری کوردن]] لە ژێر دەسەڵاتی [[وەزارەتی ناوخۆ (ئێران)|وەزارەتی ناوخۆ]] دەرھێنران و ڕاستەوخۆ خرانە ژێر فەرماندەیی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] و میلیشیاکانی سەر بە [[بەسیج]] دوای [[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠١٦–٢٠٢٣)|پێکدادان لەگەڵ چەکدارە کوردەکان]]، کە زیاتر بووە ھۆی زیادبوونی ئامادەیی سەربازی ناوچەکە.<ref name="Euractiv-20260306">{{Cite web |last=Stritzel |first=Björn |date=6 March 2026 |title=Heavy airstrikes target Iranian security forces in Kurdish areas, sources say |url=https://www.euractiv.com/news/heavy-airstrikes-target-iranian-security-forces-in-kurdish-areas-sources-say/ |access-date=7 March 2026 |website=Euractiv |language=en}}</ref> زۆرێک لە دامەزراوە سەربازییەکان لە نزیک [[ناوچەی شارنشین|ناوچە شارنشینە]] چڕەکان ھەڵکەوتوون.<ref name="The Amargi-20260302">{{Cite web |date=2026-03-02 |title=Airstrikes Reported Across Western Iran (Kurdistan) as War Expands, Civilian Casualties Alleged |url=https://theamargi.com/posts/airstrikes-reported-across-western-iran-kurdistan-as-war-expands-civilian-casualties-alleged |access-date=2026-03-08 |website=The Amargi}}</ref> ھێرشە ئاسمانییەکان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان پێگەکانی سەر سنووریان بەدرێژایی [[سنووری ئێران–عێراق]] کردە ئامانج، بەتایبەتی لە نزیک [[ھەرێمی کوردستان]]. ئامانجە سەرەکییەکانی دیکە پێکھاتبوون لە دامەزراوەکانی سوپای پاسداران، بەسیج، و [[فەرماندەیی پۆلیسی کۆماری ئیسلامیی ئێران|پۆلیس]]، [[فەرماندەیی پاسەوانی سنووری (ئێران)|فەرماندەیی پاسەوانی سنوور]]، بارەگا ھەواڵگرییەکان، و دامەزراوە ئەمنییە ناوخۆییەکان لە سەرانسەری پارێزگا کوردییەکاندا. ئەم شێوازی بەئامانجگرتنە جیاواز بوو لە ئۆپەراسیۆنەکانی شوێنەکانی دیکەی ئێران، کە تێیدا ھێرشەکان زیاتر جەختیان لەسەر ژێرخانە سەربازییە ستراتیژییەکان دەکردەوە وەک [[دامەزراوەی ھەڵدانی مووشەک|دامەزراوە مووشەکییەکان]]، [[بنکەی دەریایی|بنکە دەریایییەکان]]، [[بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران|شوێنە ئەتۆمییەکان]]، و سەنتەرەکانی [[فەرماندەیی و کۆنترۆڵ]].<ref name="The National Context-20260306">{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Airstrikes in Iran's West Target Police Stations and Border Posts, Hinting at a Ground Strategy Built Around the Kurds |url=https://thenationalcontext.com/airstrikes-in-irans-west-target-police-stations-and-border-posts-hinting-at-a-ground-strategy-built-around-the-kurds/ |access-date=7 March 2026 |website=The National Context |language=en-US}}</ref><ref name="Special Eurasia-20260305">{{Cite web |last=Boltuc |first=Silvia |date=2026-03-05 |title=Iran's Second Front: Assessing the Kurdish Ground Incursions |url=https://www.specialeurasia.com/2026/03/05/iran-kurdish-incursion/ |access-date=2026-03-07 |website=www.specialeurasia.com |language=en-GB}}</ref> چاودێران ئاماژەیان بەوە کردووە کە جەختکردنەوە لەسەر ئەم ئامانجانە ڕەنگدانەوەی چەندین ئامانجی ئۆپەراسیۆنی بووە. ھێرش بۆ سەر پێگەکانی سنوور مەبەست لێی لاوازکردنی کۆنترۆڵی ئێران بوو بەسەر سنووری ئێران–عێراق بەرامبەر بە [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|گرووپە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان]] لە ھەرێمی کوردستانی عێراقەوە. ھێرشەکان بۆ سەر بەسیج و دامەزراوەکانی پۆلیس ھەوڵێک بوو بۆ تێکدانی توانای ھێزە ئەمنییە ناوخۆییەکان بۆ سەرکوتکردنی [[ئاڵۆزی]] ئەگەری لە نێوان [[کوردانی ئێران|دانیشتووانی کوردی ناوچەکە]]. ھێرشکردنە سەر دامەزراوە ھەواڵگرییەکان بە مەبەستی تێکدانی چاودێریکردن بۆ چاودێری چالاکوانان و جووڵە چەکدارییەکان بوو لە ناوچەکەدا.<ref name="The National Context-20260306"/><ref name="Special Eurasia-20260305"/><ref>{{Cite news |last=Burke |first=Jason |last2=Roth |first2=Andrew |last3=Baloch |first3=Shah Meer |date=2026-03-05 |title=Airstrikes hit Iran-Iraq border as US and Israeli plan to mobilise Kurds gathers pace |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/04/airstrikes-hit-iran-iraq-border-as-us-and-israeli-plan-to-mobilise-kurds-gathers-pace |access-date=2026-03-07 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> ھەندێک ڕاپۆرت ئاماژەیان بەوە کردووە کە ھێرشەکان لەوانەیە «ڕێگەیان خۆش کردبێت بۆ پێشڕەویی کورد»<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Trump Open to Supporting Armed Militias in Iran, U.S. Officials Say |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-israel-us-strikes-2026/card/trump-open-to-supporting-armed-militias-in-iran-u-s-officials-say-nydkWoLgSs641jEV68Dg |access-date=7 March 2026 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> و ڕەنگدانەوەی «ستراتیژییەک بوو کە لە دەوری کوردەکان داڕێژرابوو».<ref name="The National Context-20260306"/> لەو چوارچێوەیەدا، ئۆپەراسیۆنەکان لەو ناوچانەدا «ھەستیاریی ڕامیاری» بەرزیان لەگەڵدایە.<ref name="The Amargi-20260302"/> لەگەڵ ئەوەشدا، ھەڵسەنگاندنێک لەلایەن «The National Context» ئاماژەی بەوە کردووە کە ھێشتا ناڕوونە ئایا ھەڵمەتی بۆردومانە بەرفراوانەکە بە شێوەیەکی بەرچاو بەرگرییە سنوورییەکانی ئێرانی لاواز کردووە یان توانای وەڵامدانەوەی بۆ ڕاپەڕینە کوردییە ئەگەرییەکان. بڵاوکراوەکە پێشنیاری کردووە کە ڕەنگە حکوومەتی ئێران پێشبینی سیناریۆیەکی لەو شێوەیەی کردبێت، وەک لە ڕابردوودا کردوویەتی، بە دروستکردنی [[جەنگی مانۆڕ|یەکە گۆڕاوەکان]] لە کاتی [[شۆڕشی ژینا|خۆپێشاندانەکانی پێشوو]]دا، بە پەیڕەوکردنی [[بەرگریی نەرم|نەرمی تاکتیکی]]، بڵاوەپێکردنی کارمەندەکان و پێکھێنانی یەکەی بچووکتر، کۆپیکردنی ئامێرەکانی پەیوەندی، گواستنەوەی ئەرشیفەکان، و دامەزراندنی تۆڕی فەرماندەیی ھاوتەریب. لە لایەکی دیکەوە، ڕاپۆرتەکە باسی لەوە کردووە کە بڵاوەپێکردنی ھێزەکان دەتوانێت یەکە بچووکە ناپەیوەستەکان زیاتر بخاتە بەر مەترسی، کە ئەوەش دەبێتە ھۆی ئەوەی ببنە ئامانجێکی ئاسانتر بۆ چەکدارە کوردەکان. بەگوێرەی «[[ھەنگاو (ڕێکخراو)|ھەنگاو]]»، دەگوترێت ھێزە ئێرانییەکان پێش ڕوودانی زۆرێک لە ھێرشەکان، کارمەندەکانیان گواستووەتەوە بۆ خوێندنگە و مزگەوتەکان.<ref name="The National Context-20260306"/> == ھێرشە ئاسمانییەکان بەپێی ناوچە == === پارێزگای کرماشان === شوێنە بەئامانجگیراوەکان لە [[پارێزگای کرماشان]] بریتی بوون لە [[کرماشان]]، [[پاوە]]، [[سەرپێڵی زەھاو]]، [[جوانڕۆ]]، [[ڕەوانسەر]]، [[کرندی ڕۆژاوا]]، [[ئیسلامئاوای ڕۆژاوا]]، و [[قەسری شیرین]].<ref name="Rudaw-20260306">{{Cite web |title=US, Israel destroy several military bases in Iran's Rojhelat |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/060320263 |access-date=2026-03-07 |website=rudaw.net |language=en}}</ref><ref name="Rudaw-20260309">{{Cite web |title=Most of recent attacks in Rojhelat reported in Lorestan |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/09032026 |access-date=2026-03-09 |website=rudaw.net |language=en}}</ref> ئەوەی جێی سەرنجە، ھێرشەکان لە پارێزگای کرماشان لە باکووردا چڕبوونەتەوە، بەتایبەتی ناوچە کوردییە [[ئیسلامی سوننە|سوننەکان]]ی جوانڕۆ، ڕەوانسەر، و پاوە، کە ناوچەیەکی سنووری شاخاوییە و مێژوویەکی ھەیە وەک ناوەندی چالاکی چەکداری کورد و پێکدادان لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکانی ئێران.<ref name="The National Context-20260306"/> === پارێزگای کوردستان === شوێنە بەئامانجگیراوەکان لانی کەم ٤٠ شوێن لە [[سنە]]یان لەخۆگرتبوو، کە چەندین دانەیان چەند جارێک بۆردومان کران، ھەروەھا شوێنەکان لە [[بانە]] و [[سەقز]].<ref name="Rudaw-20260306"/> ئامانجەکان بریتی بوون لە پادگانەکانی سوپای پاسداران لە شارۆچکە و شارە جیاوازەکاندا، و پێگەکانی سەر سنوور بەدرێژایی [[سنووری ئێران–عێراق]]. شایەتحاڵەکان کە ڤیدیۆی ھێرش بۆ سەر پادگانێکی سوپای پاسداریان لە سەقز بڵاوکردووەتەوە، باسیان لە دەنگی تەقینەوەی گەورە و تەقەی چڕ کردووە دوای بۆردومانەکە.<ref name="Rudaw-20260306"/> شیکەرەوەیەک ھێرش بۆ سەر بنکەکانی پاسەوانی سنوور و پۆلیسی لە [[مەریوان]] و [[پیرانشار]] بە گرنگ وەسف کرد، ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم بنکانە وەک «خاڵەکانی چوونەژوورەوەی» سەرەکی بۆ گرووپە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان دەپارێزن.<ref name="Special Eurasia-20260305"/> شاری سنە چەندین جۆری دامەزراوەی ئەمنی تێدایە کە ناوکی ئامادەیی دەوڵەتی ئێرانن لە پارێزگای کوردستاندا. چەندین لەم دامەزراوە ئەمنییانە کرانە ئامانج لەوانە: کۆمەڵگەی فەرمانگەی ھەواڵگری، بارەگای سوپای پاسدارانی شەھرامفەر، بنکەی پۆلیسی تەکیەی چەمەن، بنکەکانی پۆلیسی بەھاران، و سەربازگەی ئیمام عەلی سوپای پاسداران.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Hana Video Evidence Report Strikes on Security and Military Installations in Sanandaj During the First Week of the War 1–5 March 2026 |url=https://hanahr.org/en/news/hana-human-rights-organization-hana-video-evidence-report-strikes-on-security-and-military-installations-in-sanandaj-during-the-first-week-of-the-war1-5-march-2026/ |access-date=7 March 2026 |website=Hana Human Rights Organization |language=en-CA}}</ref> === پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا === زۆربەی ھێرشەکان جەختیان لەسەر [[بۆکان]]، [[مەھاباد]]، [[شنۆ]]، و [[شارستانی ورمێ]] کردبووەوە. ئامانجەکان، لە نێوانوانی دیکەدا، نووسینگەی قایمقامی بۆکانیان لەخۆگرتبوو.<ref name="Rudaw-20260306"/> === پارێزگای ئیلام === شوێنە بەئامانجگیراوەکان بریتی بوون لە [[ئیلام (شار)|ئیلام]]، [[سەراوباغ]]، [[بەدرە]]، [[مێھران]]، [[دەرەشار]]، [[دێلوڕان]]، و [[لوومار]]، ھەروەھا چەند گوندێکی نزیک لەوانە.<ref name="Euractiv-20260306"/> ئامانجەکان بارەگاکانی سوپای پاسداران و بەسیجیان لەخۆگرتبوو، وەک کۆمەڵگەی بەسیجی ناو شار لە شاری ئیلام، دامەزراوەیەکی لێکۆڵینەوە و ھەواڵگری، و بنکەی کەتیبەی ئیمام حسێن.<ref name="Euractiv-20260306"/> == قوربانییەکان == بەگوێرەی «[[ھەنگاو (ڕێکخراو)|ھەنگاو]]»، دوای [[پارێزگای تاران]] زۆرترین ژمارەی قوربانییە سەربازییە ڕاپۆرتکراوەکانی ئێران لە جەنگەکەدا لە پارێزگا کوردییەکانی [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]]، [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]]، و [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] ڕوویان داوە. لە ٤ی ئازاردا، «ھەنگاو» ڕای گەیاند کە لەم پارێزگایانەدا، بە [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]یشەوە، ١٠٩ بنکەی سەربازی و دامەزراوەی ئەمنی کراونەتە ئامانج، و نزیکەی ٤٠٠ کارمەندی سەربازیی ئێران لە ماوەی سێ ڕۆژی ڕابردوودا کوژراون.<ref name="Hengaw-20260304"/> لە ١٠ی ئازاردا، «ھەنگاو» ڕای گەیاند کە ١٨٠ بنکەی سەربازی و دامەزراوەی ئەمنی کراونەتە ئامانج و نزیکەی ٩٠٠ کارمەندی سەربازیی ئێران لە چوار پارێزگا کوردییەکەدا لە سەرەتای جەنگەکەوە کوژراون.<ref>{{Cite web |date=10 March 2026 |title=At least 4,300 killed, including 390 civilians, in first ten days of war |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/03/article-5 |access-date=2026-03-13 |website=Hengaw |language=en}}</ref> لە ٢ی نیساندا، ھەنگاو «قوربانییە سەربازییە قورسەکانی لە کوردستان» ڕای گەیاند و بانگەشەی بەردەوامی شاردنەوەی ئامارە فەرمییەکانی کرد، بەو بانگەشەیەی کە نزیکەی ١٬٦٠٠ کارمەندی سەربازیی ئێران لە پارێزگا کوردییەکاندا کوژراون.<ref>{{Cite web |date=2 April 2026 |title=At least 7,300 killed in first 34 days of war, including 890 civilians — Hengaw’s ninth report |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/04/article-1 |access-date=2026-04-03 |website=Hengaw |language=en}}</ref> لە ٦ی ئازاردا، «[[یوراکتیڤ]]» قوربانییەکانی نێوان ھێزە ئێرانییەکانی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان بە «ئاستێکی بەرفراوان» وەسف کرد.<ref name="Euractiv-20260306"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تد|کوردستان|ئێران|شەڕ}} [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئیلام]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کوردستان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کرماشان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] jwu53zpjp6eh7xpqwgemsz6lxy3ngsu 1 297629 1598949 2026-07-06T08:53:13Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598949 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ بۆ باشترین خانمەکتەری نوێ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598948 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210208100335/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=3018490 بۆ https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=3018490 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٥٣، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) gz8q1qsvd4si7cgyx7082qiv9w7r8yc 0 297630 1598955 2026-07-06T09:33:00Z 1silent scientist 51740 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1362650194|Western Iran clashes (2026–present)]]» 1598955 wikitext text/x-wiki سەرەتای مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٦، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Seif Qazi |first=Donya |ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5782 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-02 |وێبگە=The New Region |زمان=en |quote="Since early June, clashes have erupted between opposition groups and the Islamic republic’s forces in western Iran’s Kurdish majority regions (Rojhelat), leading to casualties on both sides on several occasions."}}</ref> تێکھەڵچوون لە نێوان [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک) و [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسدارانی ئیسلامی]] لە بەرزاییەکانی ڕۆژاوای ئێران ( [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|کوردستانی ئێران]] ) بە تایبەتی لە نزیک [[مەریوان]] و ناوچەکانی باشووری [[مەھاباد|مەهاباد]] سەریھەڵدا. لە کۆتایییەکانی مانگی حوزەیران و سەرەتای تەممووزی ٢٠٢٦، تێکھەڵچوونەکان توندتر بوون و تەشەنەیان کرد بۆ [[سنووری ئێران و عێراق|سنووری ئێران – عێراق]]، سێگۆشەی [[سەردەشت]] – [[بانە]] – [[سەقز|سەققز]]، <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |last= |first= |ڕێکەوت=2026-06-29 |ناونیشان=https://hamerintel.com/data/articles/9281 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-02 |وێبگە=Hamer Intelligence Services |زمان=en}}</ref> ناوچە شارییەکان و دەستیان کرد بە تێوەگلانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|گرووپە ئۆپۆزسیۆنە کوردییەکانی دیکەی ئێران]]، لەوانەش [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] (PDKI). == سەرچاوەکان == [[پۆل:ئەو وتارانەی ئیندێکس نەکراون]] q8ry7mf8d16ihu17g6vztm50o0m0pyu 1598956 1598955 2026-07-06T09:34:20Z 1silent scientist 51740 1598956 wikitext text/x-wiki لە سەرەتای مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٦،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Seif Qazi |first=Donya |ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5782 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-02 |وێبگە=The New Region |زمان=en |quote="Since early June, clashes have erupted between opposition groups and the Islamic republic’s forces in western Iran’s Kurdish majority regions (Rojhelat), leading to casualties on both sides on several occasions."}}</ref> تێکھەڵچوون لە نێوان [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک) و [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] لە بەرزاییەکانی [[ڕۆژاوای ئێران]] ([[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]) بە تایبەتی لە نزیک [[مەریوان]] و ناوچەکانی باشووری [[مەھاباد]] سەریھەڵدا. لە کۆتایییەکانی مانگی حوزەیران و سەرەتای تەممووزی ٢٠٢٦، تێکھەڵچوونەکان توندتر بوون و تەشەنەیان کرد بۆ [[سنووری ئێران و عێراق]]، سێگۆشەی [[سەردەشت]] – [[بانە]] – [[سەقز]]، <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |last= |first= |ڕێکەوت=2026-06-29 |ناونیشان=https://hamerintel.com/data/articles/9281 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-02 |وێبگە=Hamer Intelligence Services |زمان=en}}</ref> ناوچە شارییەکان و تێوەگلانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|گرووپە ئۆپۆزسیۆنە کوردییەکانی دیکەی ئێران]]، لەوانەش [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] (PDKI). == سەرچاوەکان == [[پۆل:ئەو وتارانەی ئیندێکس نەکراون]] cn8dw14tmqwzl5ixojo6le3bhr3baxs 1598960 1598956 2026-07-06T09:42:35Z 1silent scientist 51740 1598960 wikitext text/x-wiki لە سەرەتای مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٦،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Seif Qazi |first=Donya |ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5782 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-02 |وێبگە=The New Region |زمان=en |quote="Since early June, clashes have erupted between opposition groups and the Islamic republic’s forces in western Iran’s Kurdish majority regions (Rojhelat), leading to casualties on both sides on several occasions."}}</ref> تێکھەڵچوون لە نێوان [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک) و [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] لە بەرزاییەکانی [[ڕۆژاوای ئێران]] ([[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]) بە تایبەتی لە نزیک [[مەریوان]] و ناوچەکانی باشووری [[مەھاباد]] سەریھەڵدا. لە کۆتایییەکانی مانگی حوزەیران و سەرەتای تەممووزی ٢٠٢٦، تێکھەڵچوونەکان توندتر بوون و تەشەنەیان کرد بۆ [[سنووری ئێران و عێراق]]، سێگۆشەی [[سەردەشت]] – [[بانە]] – [[سەقز]]، <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |last= |first= |ڕێکەوت=2026-06-29 |ناونیشان=https://hamerintel.com/data/articles/9281 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-02 |وێبگە=Hamer Intelligence Services |زمان=en}}</ref> ناوچە شارییەکان و تێوەگلانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|گرووپە ئۆپۆزسیۆنە کوردییەکانی دیکەی ئێران]]، لەوانەش [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] (PDKI). == کاتنامە == === حوزەیران === بەپێی ڕاپۆرتەکان پێکدادانەکان لە ٧ی حوزەیران دەستیان پێ کرد کاتێک [[ئانف نیوز]]ی لایەنگری [[پارتی کرێکارانی کوردستان|پەکەکە]] بانگەشەی کرد کە باڵی سەربازیی [[پژاک]]، [[یەکینەکانی پاراستنی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] (YRK)، لەلایەن تۆپخانەکانی سوپای پاسداران کراوەتە ئامانج و ھێرشێکی لە [[مەریوان]] تێک شکاندووە.<ref>{{Cite web |title=YRK: Our forces responded to an Iranian attack in Marivan |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/yrk-our-forces-responded-to-an-iranian-attack-in-marivan-85816 |access-date=2026-07-01 |website=ANF News |language=en}}</ref> بەپێی [[ئانف نیوز]]، بۆردوومانەکانی سوپای پاسداران، لەوانەش ھێرشی درۆن، بۆ سەر ناوچەکانی نزیک مەریوان و بانە لە ١٦ و ٢٥ی حوزەیران بەردەوام بوون.<ref>{{Cite web |title=YRK reports Iranian bombardment in Marivan countryside |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/yrk-reports-iranian-bombardment-in-marivan-countryside-85899 |access-date=2026-07-01 |website=ANF News |language=en}}</ref><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=YRK vows to retaliate if attacks by Iran continue |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/yrk-vows-to-retaliate-if-attacks-by-iran-continue-86034 |access-date=2026-07-01 |website=ANF News |language=en}}</ref> لە ٢٠ی حوزەیران، ئەرکانی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی ئێران (AFGS) پێکدادانەکانی پشتڕاست کردەوە و ڕای گەیاند کە لە نزیکەوە چاودێری چالاکیی چەکداری لە پارێزگاکانی [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، و [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]] دەکات، و دۆکتراینێکی «پێشگری چالاک»ی گرتووەتە بەر.<ref name=":2" /> لە ٢٣ی حوزەیران، پێکدادانەکان لە ناوچەی خەوێراوە لە درێژەی سنووری ئێران–عێراق بووە ھۆی کوژرانی [[فەرماندەیی پاسەوانی سنووری (ئێران)|ئەفسەرێکی پاسەوانی سنووری ئێران]] بە دەستی کەسانی چەکداری نەناسراو.<ref>{{Cite web |date=2026-07-03 |title=HANA Report: Escalating Armed Clashes Across Kurdistan Raise Serious Civilian Protection Concerns {!!} Hana Human Rights Organization |url=https://hanahr.org/en/publications/thematic-reports/hana-report-escalating-armed-clashes-across-kurdistan-raise-serious-civilian-protection-concerns/ |access-date=2026-07-05 |website=HANA Human Rights Organization |language=en-CA}}</ref> لە ٢٦ی حوزەیران، ھێرشێک بۆ سەر ڕێگای سەقز–بانە لە دەروازەی بانە، کە ڕەنگە پەیوەندی بە پێکدادانەکانەوە ھەبووبێت، بووە ھۆی کوژرانی نێوان دوو بۆ سێ [[فەرماندەیی پۆلیسی کۆماری ئیسلامیی ئێران|ئەفسەری پۆلیسی ئێران]] و برینداربوونی نێوان دوو بۆ پێنج کەسی دیکە، بەپێی ڕاپۆرتە جیاوازەکان.<ref name=":16">{{Cite web |last=Goli |first=Ammar |date=2026-06-30 |title=New clashes between IRGC and PJAK as Tehran increases pressure on Kurdish parties |url=https://theamargi.com/posts/new-clashes-between-irgc-and-pjak-as-tehran-increases-pressure-on-kurdish-parties |access-date=2026-07-01 |website=The Amargi |language=en}}</ref><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last= |date=2026-07-02 |title=KHRN: At least 10 members of PDKI, PJAK lose their lives in IRGC clashes |url=https://kurdistanhumanrights.org/en/news/2026/07/02/at-least-10-members-of-pdki-pjak-lose-their-lives-in-irgc-clashes |access-date=2026-07-02 |website=Kurdistan Human Rights Network |language=en}}</ref> سێگۆشەی سەردەشت–بانە–سەقز شاھیدی زیادبوونی بڵاوکردنەوەی سەربازیی ئێران و تۆپبارانی ناوچە شاخاوییەکانی دەوروبەری بوو.<ref name=":3" /> لە ٢٩ی حوزەیران، یەکینەکانی پاراستنی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پێکدادانە بەردەوامەکانی نێوان ھێزەکانی و سوپای پاسدارانی وەک «[[ئۆپەراسیۆنی سەربازی|ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان]]» ناو برد کە لەلایەن ئەوەی دووەمەوە دەستی پێ کردووە، کە وتی لە ناوچەی مھاباد، بەتایبەتی گوندی گاگەش پەرەی سەندووە.<ref>{{Cite web |title=YRK reports clash amid ongoing Iranian military operation in Mahabad |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/yrk-reports-clash-amid-ongoing-iraqi-military-operation-in-mahabad-86079 |access-date=2026-07-01 |website=ANF News |language=en}}</ref> «ئەمارگی» ھەروەھا پێکدادانەکانی وەک ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی بە پاڵپشتیی ھێزێکی ئاگریی بەرچاو وەسف کرد.<ref name=":16" /> لە کۆتایی حوزەیراندا، «ھەنگاو» ڕای گەیاند کە پێکدادانەکان بوونەتە ھۆی کوژرانی چوار شەڕکەری یەکینەکانی پاراستنی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و سێ ئەندامی سوپای پاسداران، ھەروەھا برینداربوونی چوار کارمەندی ئەمنیی ئێرانی و یەک کەسی مەدەنی.<ref name=":13">{{Cite web |date=30 June 2026 |title=Hengaw report on deadly armed clashes in multiple cities |url=https://hengaw.net/en/news/2026/06/article-201 |access-date=2026-07-01 |website=Hengaw |language=en}}</ref> کوژرانی چوار شەڕکەرەکەی یەکینەکانی پاراستنی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لەلایەن خودی گرووپەکەشەوە پشتڕاست کرایەوە،<ref name=":14">{{Cite web |title=YRK: Four of our fighters were martyred during Iraqi military operation in Mahabad |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/yrk-four-of-our-fighters-were-martyred-during-iraqi-military-operation-in-mahabad-86100 |access-date=2026-07-01 |website=ANF News |language=en}}</ref> لە کاتێکدا میدیاکانی سەر بە پژاک بانگەشەی ئەوەیان کرد کە ١٦ ئەندامی سوپای پاسداران کوژراون، سێ درۆنی ئێرانی تێک شکێنراون، و کۆگایەکی سوپای پاسداران لەلایەن درۆنێکی بینینی کەسی یەکەم (FPV) پێکراوە.<ref name=":3">{{Cite web |last= |first= |date=2026-06-29 |title=Kurdish–IRGC Clashes in Northwest Iran Expose a Growing Internal... |url=https://hamerintel.com/data/articles/9281 |access-date=2026-07-02 |website=Hamer Intelligence Services |language=en}}</ref> دەسەڵاتدارانی ئێران دانیان بە لانی کەم یەک کوژراو لە نێو پاسەوانانی سنووردا نا.<ref>{{Cite web |date=2026-07-01 |title=HANA Report: Escalating Armed Clashes Across Kurdistan Raise Serious Civilian Protection Concerns {!!} Hana Human Rights Organization |url=https://hanahr.org/en/publications/thematic-reports/hana-report-escalating-armed-clashes-across-kurdistan-raise-serious-civilian-protection-concerns/ |access-date=2026-07-01 |website=HANA Human Rights Organization |language=en-CA}}</ref> لە ٢٩ی حوزەیران، گرووپی چەکداری کوردیی تازە پێکھێنراوی [[خۆری ھیوا]] ھێرشێکی کردە سەر شوێنی نیشتەجێبوونی ئەندامێکی ناوخۆیی [[بەسیج]] لە [[پاوە]].<ref name=":15">{{Cite web |last= |first= |date=2026-06-30 |title=Two Kurdish Basij members killed by gunmen in western Iran |url=https://rudaw.net/english/categories/iran/1078149 |access-date=2026-07-01 |website=Rudaw |language=english}}</ref> ڕاپۆرتەکان باس لەوە دەکەن کە ھێرشەکە بووەتە ھۆی کوژرانی دوو ئەندامی بەسیج و برینداربوونی دوو کەسی دیکە.<ref name=":15" /><ref>{{Cite web |date=2026-06-30 |title=Deadly attacks shake northwest Iran as IRGC reports new clashes |url=https://www.iranintl.com/en/202606307939 |access-date=2026-07-01 |website=www.iranintl.com |language=en}}</ref> دوای ھێرشەکە، خۆری ھیوا پێکھێنانی خۆی ڕای گەیاند و ڕای گەیاند کە ئامانجە سەرەکییەکانی بریتی بوون لە «پەرەپێدانی ھۆشیاریی ڕامیاری، بەھێزکردنی [[ناسیۆنالیزمی کوردی|ناسنامەی نەتەوەییی کوردی]]، و ڕووبەڕووبوونەوەی سیاسەتەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران.»<ref name=":12">{{Cite web |title=3 IRGC members killed in twin attacks as Iran intensifies Kurdish crackdown |url=https://www.al-monitor.com/originals/2026/06/3-irgc-members-killed-twin-attacks-as-iran-intensifies-kurdish-crackdown |access-date=2026-07-01 |website=Al-Monitor |language=en}}</ref> گرووپەکە ھەروەھا ڕاپۆرتی پێکدادانی نێوان شەڕکەرانی و سوپای پاسدارانی لە [[پیرانشار]] دابوو.<ref name=":13" /> ھێرشێک لە پاوە لە ھەمان ڕۆژدا لەلایەن گەنجانی وڵاتپارێزی کوردستان کە سەر بە پژاکن بانگەشەی بۆ کرا.<ref>{{Cite web |title=PJAK Spokesperson on clashes in Rojhilat: Self-defense is entirely legitimate and lawful |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/pjak-spokesperson-on-clashes-in-rojhilat-self-defense-is-entirely-legitimate-and-lawful-86098 |access-date=2026-07-02 |website=ANF News |language=en}}</ref> === تەممووز === لە ١ی تەممووز و لە کاتژمێرە سەرەتایییەکانی ٢ی تەممووزدا، پێکدادانی قورس لە نێوان پێشمەرگەکانی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] و سوپای پاسداران لە گوندی [[قەزقپان]]، نزیکەی ٣ کیلۆمەتر لە ڕۆژاوای [[پیرانشار]]، لە نزیک سنووری عێراق ڕوو دا. حیزبی دێموکرات پێنج قوربانی لە نێو ھێزەکانیدا پشتڕاست کردەوە، لە کاتێکدا میدیاکانی سەر بە دەوڵەتی [[ئێران]] بانگەشەی ئەوەیان کرد کە لە نێوان شەش بۆ یازدە کەس لەو گرووپە کوژراون.<ref>{{Cite web |title=Heavy Clashes Erupt Between IRGC and Kurdish Opposition Groups Near Iran-Iraq Border |url=https://iranwire.com/en/news/154437-heavy-clashes-erupt-between-irgc-and-kurdish-opposition-groups-near-iran-iraq-border/ |access-date=2026-07-02 |website=iranwire.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2026-07-02 |title=Five KDPI Peshmerga killed in IRGC ambush in western Iran |url=https://rudaw.net/english/categories/iran/1078187 |access-date=2026-07-02 |website=Rudaw |language=english}}</ref> لە ھەمان ڕۆژدا، عێراق ڕاپۆرتی ھێرشێکی [[فڕۆکەی بێفڕۆکەوان]]ی بۆ سەر بنکەیەکی چەکدارانی کوردی ئێران لە ڕۆژھەڵاتی [[ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] دا.<ref>{{Cite web |title=Heavy Clashes Erupt Between IRGC and Kurdish Opposition Groups Near Iran-Iraq Border |url=https://iranwire.com/en/news/154437-heavy-clashes-erupt-between-irgc-and-kurdish-opposition-groups-near-iran-iraq-border/ |access-date=2026-07-03 |website=iranwire.com |language=en}}</ref> == سەرچاوەکان == [[پۆل:ئەو وتارانەی ئیندێکس نەکراون]] 9n4pn1ifzrg8eljf54fv4oun5jep7e9 1598965 1598960 2026-07-06T09:47:05Z 1silent scientist 51740 1598965 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران (٢٠٢٦–ئێستا) | place = [[ئێران]] ([[کوردستانی ئێران]]) * [[پارێزگای کوردستان]] * [[پارێزگای کرماشان]] * [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] [[ھێرشەکانی ٢٠٢٦ی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستان]] | partof = [[قەیرانی ٢٠٢٦ی کورد و ئێران]] لە کاتی [[ململانێی کورد و ئێران|ململانێی کورد]] و [[ناکۆکیی ئێران و پژاک|سەرھەڵدانی پژاک لە ئێران]] | status = [[پێڕستی ململانێ چەکدارییە بەردەوامەکان|بەردەوامە]] | combatant1 = {{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} [[تەڤگەری ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] | combatant2 = {{tree list}} * {{flag|ئێران}} {{tree list/end}} | units2 = {{tree list}} * [[ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|ھێزە چەکدارەکانی ئێران]] ** [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]] ** [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (سپای پاسداران) *** [[بەسیج]] ** [[فەرماندەیی پۆلیسی کۆماری ئیسلامیی ئێران|فەرماندەیی پۆلیس]] *** [[فەرماندەیی پاسەوانی سنووری (ئێران)|فەرماندەیی پاسەوانی سنوور]] * [[وەزارەتی ئیتلاعات (ئێران)|وەزارەتی ئیتلاعات]] * [[پێشمەرگە موسڵمانەکان]] {{tree list/end}} | units1 = {{tree list}} * {{flagicon image|CPFIK small logo infobox.png|border=no}} [[تەڤگەری ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران]] **{{flagicon image|Official flag of the PDKI.png}} [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] *** [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران#باڵی سەربازی|پێشمەرگەی حیزبی دێموکرات]] **{{flagicon image|Flag of Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê.svg}} [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] *** [[یەکینەکانی پاراستنی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] (YRK) *** [[گەنبانی وڵاتپارێزی کوردستان]] * {{flagicon|کوردستان}} [[خۆری ھیوا]] {{tree list/end}} | date = ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ – ئێستا ({{Age in years, months, weeks and days|month1=6|day1=6|year1=2026}}) | image = Iranian border fortification to the Kurdistan Region of Iraq in June 2026.png | image_size = 250px | caption = بنکەی پاسەوانی سنووری ئێران لە درێژەی [[سنووری ئێران–عێراق|سنووری ئێران–عێراق (ھەرێمی کوردستان)]]، حوزەیرانی ٢٠٢٦. }} لە سەرەتای مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٦،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Seif Qazi |first=Donya |ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5782 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-02 |وێبگە=The New Region |زمان=en |quote="Since early June, clashes have erupted between opposition groups and the Islamic republic’s forces in western Iran’s Kurdish majority regions (Rojhelat), leading to casualties on both sides on several occasions."}}</ref> تێکھەڵچوون لە نێوان [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]] (پژاک) و [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] لە بەرزاییەکانی [[ڕۆژاوای ئێران]] ([[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]) بە تایبەتی لە نزیک [[مەریوان]] و ناوچەکانی باشووری [[مەھاباد]] سەریھەڵدا. لە کۆتایییەکانی مانگی حوزەیران و سەرەتای تەممووزی ٢٠٢٦، تێکھەڵچوونەکان توندتر بوون و تەشەنەیان کرد بۆ [[سنووری ئێران و عێراق]]، سێگۆشەی [[سەردەشت]] – [[بانە]] – [[سەقز]]، <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |last= |first= |ڕێکەوت=2026-06-29 |ناونیشان=https://hamerintel.com/data/articles/9281 |ڕێکەوتی سەردان=2026-07-02 |وێبگە=Hamer Intelligence Services |زمان=en}}</ref> ناوچە شارییەکان و تێوەگلانی [[ھاوپەیمانیی ھێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران|گرووپە ئۆپۆزسیۆنە کوردییەکانی دیکەی ئێران]]، لەوانەش [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] (PDKI). == کاتنامە == === حوزەیران === بەپێی ڕاپۆرتەکان پێکدادانەکان لە ٧ی حوزەیران دەستیان پێ کرد کاتێک [[ئانف نیوز]]ی لایەنگری [[پارتی کرێکارانی کوردستان|پەکەکە]] بانگەشەی کرد کە باڵی سەربازیی [[پژاک]]، [[یەکینەکانی پاراستنی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] (YRK)، لەلایەن تۆپخانەکانی سوپای پاسداران کراوەتە ئامانج و ھێرشێکی لە [[مەریوان]] تێک شکاندووە.<ref>{{Cite web |title=YRK: Our forces responded to an Iranian attack in Marivan |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/yrk-our-forces-responded-to-an-iranian-attack-in-marivan-85816 |access-date=2026-07-01 |website=ANF News |language=en}}</ref> بەپێی [[ئانف نیوز]]، بۆردوومانەکانی سوپای پاسداران، لەوانەش ھێرشی درۆن، بۆ سەر ناوچەکانی نزیک مەریوان و بانە لە ١٦ و ٢٥ی حوزەیران بەردەوام بوون.<ref>{{Cite web |title=YRK reports Iranian bombardment in Marivan countryside |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/yrk-reports-iranian-bombardment-in-marivan-countryside-85899 |access-date=2026-07-01 |website=ANF News |language=en}}</ref><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=YRK vows to retaliate if attacks by Iran continue |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/yrk-vows-to-retaliate-if-attacks-by-iran-continue-86034 |access-date=2026-07-01 |website=ANF News |language=en}}</ref> لە ٢٠ی حوزەیران، ئەرکانی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی ئێران (AFGS) پێکدادانەکانی پشتڕاست کردەوە و ڕای گەیاند کە لە نزیکەوە چاودێری چالاکیی چەکداری لە پارێزگاکانی [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، و [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]] دەکات، و دۆکتراینێکی «پێشگری چالاک»ی گرتووەتە بەر.<ref name=":2" /> لە ٢٣ی حوزەیران، پێکدادانەکان لە ناوچەی خەوێراوە لە درێژەی سنووری ئێران–عێراق بووە ھۆی کوژرانی [[فەرماندەیی پاسەوانی سنووری (ئێران)|ئەفسەرێکی پاسەوانی سنووری ئێران]] بە دەستی کەسانی چەکداری نەناسراو.<ref>{{Cite web |date=2026-07-03 |title=HANA Report: Escalating Armed Clashes Across Kurdistan Raise Serious Civilian Protection Concerns {!!} Hana Human Rights Organization |url=https://hanahr.org/en/publications/thematic-reports/hana-report-escalating-armed-clashes-across-kurdistan-raise-serious-civilian-protection-concerns/ |access-date=2026-07-05 |website=HANA Human Rights Organization |language=en-CA}}</ref> لە ٢٦ی حوزەیران، ھێرشێک بۆ سەر ڕێگای سەقز–بانە لە دەروازەی بانە، کە ڕەنگە پەیوەندی بە پێکدادانەکانەوە ھەبووبێت، بووە ھۆی کوژرانی نێوان دوو بۆ سێ [[فەرماندەیی پۆلیسی کۆماری ئیسلامیی ئێران|ئەفسەری پۆلیسی ئێران]] و برینداربوونی نێوان دوو بۆ پێنج کەسی دیکە، بەپێی ڕاپۆرتە جیاوازەکان.<ref name=":16">{{Cite web |last=Goli |first=Ammar |date=2026-06-30 |title=New clashes between IRGC and PJAK as Tehran increases pressure on Kurdish parties |url=https://theamargi.com/posts/new-clashes-between-irgc-and-pjak-as-tehran-increases-pressure-on-kurdish-parties |access-date=2026-07-01 |website=The Amargi |language=en}}</ref><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last= |date=2026-07-02 |title=KHRN: At least 10 members of PDKI, PJAK lose their lives in IRGC clashes |url=https://kurdistanhumanrights.org/en/news/2026/07/02/at-least-10-members-of-pdki-pjak-lose-their-lives-in-irgc-clashes |access-date=2026-07-02 |website=Kurdistan Human Rights Network |language=en}}</ref> سێگۆشەی سەردەشت–بانە–سەقز شاھیدی زیادبوونی بڵاوکردنەوەی سەربازیی ئێران و تۆپبارانی ناوچە شاخاوییەکانی دەوروبەری بوو.<ref name=":3" /> لە ٢٩ی حوزەیران، یەکینەکانی پاراستنی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پێکدادانە بەردەوامەکانی نێوان ھێزەکانی و سوپای پاسدارانی وەک «[[ئۆپەراسیۆنی سەربازی|ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان]]» ناو برد کە لەلایەن ئەوەی دووەمەوە دەستی پێ کردووە، کە وتی لە ناوچەی مھاباد، بەتایبەتی گوندی گاگەش پەرەی سەندووە.<ref>{{Cite web |title=YRK reports clash amid ongoing Iranian military operation in Mahabad |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/yrk-reports-clash-amid-ongoing-iraqi-military-operation-in-mahabad-86079 |access-date=2026-07-01 |website=ANF News |language=en}}</ref> «ئەمارگی» ھەروەھا پێکدادانەکانی وەک ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی بە پاڵپشتیی ھێزێکی ئاگریی بەرچاو وەسف کرد.<ref name=":16" /> لە کۆتایی حوزەیراندا، «ھەنگاو» ڕای گەیاند کە پێکدادانەکان بوونەتە ھۆی کوژرانی چوار شەڕکەری یەکینەکانی پاراستنی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و سێ ئەندامی سوپای پاسداران، ھەروەھا برینداربوونی چوار کارمەندی ئەمنیی ئێرانی و یەک کەسی مەدەنی.<ref name=":13">{{Cite web |date=30 June 2026 |title=Hengaw report on deadly armed clashes in multiple cities |url=https://hengaw.net/en/news/2026/06/article-201 |access-date=2026-07-01 |website=Hengaw |language=en}}</ref> کوژرانی چوار شەڕکەرەکەی یەکینەکانی پاراستنی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لەلایەن خودی گرووپەکەشەوە پشتڕاست کرایەوە،<ref name=":14">{{Cite web |title=YRK: Four of our fighters were martyred during Iraqi military operation in Mahabad |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/yrk-four-of-our-fighters-were-martyred-during-iraqi-military-operation-in-mahabad-86100 |access-date=2026-07-01 |website=ANF News |language=en}}</ref> لە کاتێکدا میدیاکانی سەر بە پژاک بانگەشەی ئەوەیان کرد کە ١٦ ئەندامی سوپای پاسداران کوژراون، سێ درۆنی ئێرانی تێک شکێنراون، و کۆگایەکی سوپای پاسداران لەلایەن درۆنێکی بینینی کەسی یەکەم (FPV) پێکراوە.<ref name=":3">{{Cite web |last= |first= |date=2026-06-29 |title=Kurdish–IRGC Clashes in Northwest Iran Expose a Growing Internal... |url=https://hamerintel.com/data/articles/9281 |access-date=2026-07-02 |website=Hamer Intelligence Services |language=en}}</ref> دەسەڵاتدارانی ئێران دانیان بە لانی کەم یەک کوژراو لە نێو پاسەوانانی سنووردا نا.<ref>{{Cite web |date=2026-07-01 |title=HANA Report: Escalating Armed Clashes Across Kurdistan Raise Serious Civilian Protection Concerns {!!} Hana Human Rights Organization |url=https://hanahr.org/en/publications/thematic-reports/hana-report-escalating-armed-clashes-across-kurdistan-raise-serious-civilian-protection-concerns/ |access-date=2026-07-01 |website=HANA Human Rights Organization |language=en-CA}}</ref> لە ٢٩ی حوزەیران، گرووپی چەکداری کوردیی تازە پێکھێنراوی [[خۆری ھیوا]] ھێرشێکی کردە سەر شوێنی نیشتەجێبوونی ئەندامێکی ناوخۆیی [[بەسیج]] لە [[پاوە]].<ref name=":15">{{Cite web |last= |first= |date=2026-06-30 |title=Two Kurdish Basij members killed by gunmen in western Iran |url=https://rudaw.net/english/categories/iran/1078149 |access-date=2026-07-01 |website=Rudaw |language=english}}</ref> ڕاپۆرتەکان باس لەوە دەکەن کە ھێرشەکە بووەتە ھۆی کوژرانی دوو ئەندامی بەسیج و برینداربوونی دوو کەسی دیکە.<ref name=":15" /><ref>{{Cite web |date=2026-06-30 |title=Deadly attacks shake northwest Iran as IRGC reports new clashes |url=https://www.iranintl.com/en/202606307939 |access-date=2026-07-01 |website=www.iranintl.com |language=en}}</ref> دوای ھێرشەکە، خۆری ھیوا پێکھێنانی خۆی ڕای گەیاند و ڕای گەیاند کە ئامانجە سەرەکییەکانی بریتی بوون لە «پەرەپێدانی ھۆشیاریی ڕامیاری، بەھێزکردنی [[ناسیۆنالیزمی کوردی|ناسنامەی نەتەوەییی کوردی]]، و ڕووبەڕووبوونەوەی سیاسەتەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران.»<ref name=":12">{{Cite web |title=3 IRGC members killed in twin attacks as Iran intensifies Kurdish crackdown |url=https://www.al-monitor.com/originals/2026/06/3-irgc-members-killed-twin-attacks-as-iran-intensifies-kurdish-crackdown |access-date=2026-07-01 |website=Al-Monitor |language=en}}</ref> گرووپەکە ھەروەھا ڕاپۆرتی پێکدادانی نێوان شەڕکەرانی و سوپای پاسدارانی لە [[پیرانشار]] دابوو.<ref name=":13" /> ھێرشێک لە پاوە لە ھەمان ڕۆژدا لەلایەن گەنجانی وڵاتپارێزی کوردستان کە سەر بە پژاکن بانگەشەی بۆ کرا.<ref>{{Cite web |title=PJAK Spokesperson on clashes in Rojhilat: Self-defense is entirely legitimate and lawful |url=https://english.anf-news.com/kurdistan/pjak-spokesperson-on-clashes-in-rojhilat-self-defense-is-entirely-legitimate-and-lawful-86098 |access-date=2026-07-02 |website=ANF News |language=en}}</ref> === تەممووز === لە ١ی تەممووز و لە کاتژمێرە سەرەتایییەکانی ٢ی تەممووزدا، پێکدادانی قورس لە نێوان پێشمەرگەکانی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] و سوپای پاسداران لە گوندی [[قەزقپان]]، نزیکەی ٣ کیلۆمەتر لە ڕۆژاوای [[پیرانشار]]، لە نزیک سنووری عێراق ڕوو دا. حیزبی دێموکرات پێنج قوربانی لە نێو ھێزەکانیدا پشتڕاست کردەوە، لە کاتێکدا میدیاکانی سەر بە دەوڵەتی [[ئێران]] بانگەشەی ئەوەیان کرد کە لە نێوان شەش بۆ یازدە کەس لەو گرووپە کوژراون.<ref>{{Cite web |title=Heavy Clashes Erupt Between IRGC and Kurdish Opposition Groups Near Iran-Iraq Border |url=https://iranwire.com/en/news/154437-heavy-clashes-erupt-between-irgc-and-kurdish-opposition-groups-near-iran-iraq-border/ |access-date=2026-07-02 |website=iranwire.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2026-07-02 |title=Five KDPI Peshmerga killed in IRGC ambush in western Iran |url=https://rudaw.net/english/categories/iran/1078187 |access-date=2026-07-02 |website=Rudaw |language=english}}</ref> لە ھەمان ڕۆژدا، عێراق ڕاپۆرتی ھێرشێکی [[فڕۆکەی بێفڕۆکەوان]]ی بۆ سەر بنکەیەکی چەکدارانی کوردی ئێران لە ڕۆژھەڵاتی [[ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] دا.<ref>{{Cite web |title=Heavy Clashes Erupt Between IRGC and Kurdish Opposition Groups Near Iran-Iraq Border |url=https://iranwire.com/en/news/154437-heavy-clashes-erupt-between-irgc-and-kurdish-opposition-groups-near-iran-iraq-border/ |access-date=2026-07-03 |website=iranwire.com |language=en}}</ref> == سەرچاوەکان == [[پۆل:ئەو وتارانەی ئیندێکس نەکراون]] htb4obhi2kmq6605er1meh5drtqgdb6 1 297631 1598963 2026-07-06T09:45:29Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1598963 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[دانی ڕۆدریک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1598962 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241110095049/https://drodrik.scholar.harvard.edu/research-papers بۆ http://drodrik.scholar.harvard.edu/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241110095049/https://drodrik.scholar.harvard.edu/research-papers بۆ https://drodrik.scholar.harvard.edu/research-papers زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20191219012516/https://rodrik.typepad.com/ بۆ http://rodrik.typepad.com/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:٤٥، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 8jtezx87jd97giotrhmxhuyrjtik4cp 3 297632 1598972 2026-07-06T11:39:55Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1598972 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١١:٣٩، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) by3cgf2j854f8cj34y5ntdx0wt9mosb