ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 397 1696086 1595988 2026-10-28T07:34:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1696086 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کامیاران | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[شار]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی کامیاران|کامیاران]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی کامیاران|ناوەندی]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | بەرزایی_بە_م = ١٤٦٤ | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٦،٠٠٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]]، [[کوردیی باشووری|باشووری]])، [[تورکی]]، [[ئاشووری]]، [[ئەرمەنی]]، [[عەرەبی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]، [[شیعە]])، [[مەسیحی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧٢ | وێبگە = }} '''کامیاران''' یەکێکە لە شارەکانی [[پارێزگای کوردستان]]ی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]. ==دیمۆگرافی== ===نەتەوە و ئایین=== دانیشتووانی کامیاران [[کوردانی ئێران|کوردن]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Language distribution in Kordestan Province, Iran|ناونیشان=http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.kordestan|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20230528185020/http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.kordestan|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|ئیش=Atlas of the languages of Iran (ALI)|بڵاوکەرەوە=Geomatics and Cartographic Research Centre, [[Carleton University]]|author-last1=Mohammadirad|author-first1=Masoud|author-last2=Anonby|author-first2=Erik|display-authors=etal|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و بە شێوەیەکی سەرەکی پەیڕەوی مەزھەبی [[شافعی]] لە [[ئیسلام]]ی [[سوننە]] دەکەن؛ بەڵام کەمینەیەکی [[شیعە]] و ھەروەھا چەند خێزانێکی جووش لە کامیاراندا ھەن.{{cn|date=June 2024}} {{bar box|title=«پێکھاتەی زمانی کامیاران»|titlebar=#ddd|left1=زمان|right1=ڕێژە|float=|bars={{bar percent|[[کوردیی ناوەندی]]|gold|63}} {{bar percent|[[کوردیی باشووری]]|blue|20}} {{bar percent|[[گۆرانی (شێوەزار)|ھەورامی]]|gray|15}} {{bar percent|[[فارسی]]|orange|2}}}} ===دانیشتووان=== ژمارەی دانیشتووانی کامیاران لە ماوەی دوو دەیەیەدا (١٩٧٥–١٩٩٥) بەھۆی کۆچی بەکۆمەڵ لە گوندەکانی دەوروبەرەوە سێ ھێندە زیادی کردووە.{{cn|date=June 2024}} لە کاتی سەرژمێریی گشتیی ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ٤٦٬٧٦٠ کەس لە ١١٬١٨٦ بنەماڵەدا بووە.<ref name="2006 Kurdistan Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Kurdistan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/12.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920092008/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/12.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> سەرژمێریی دواتر لە ساڵی ٢٠١١دا ٥٢٬٩٠٧ کەسی لە ١٤٬٠٠٧ بنەماڵەدا بژاردووە.<ref name="2011 Kurdistan Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Kurdistan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Kurdistan.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119120701/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Kurdistan.xls|archive-date=19 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> سەرژمێریی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی شارەکەی بە ٥٧٬٠٧٧ کەس لە ١٦٬٥٤٧ بنەماڵەدا خەمڵاندووە.<ref name="2016 Kurdistan Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Kurdistan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_12.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220508185635/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_12.xlsx|format=Excel|archive-date=8 May 2022}}</ref> ==جوگرافیا== شاری کامیاران لە کۆتاییی باشووری [[پارێزگای کوردستان]] لە نێوان دوو شاری سەرەکیی کوردی، [[سنە]] و [[کرماشان]] ھەڵکەوتووە. ==شوێنەوارناسی== نەخشەبەردراوی [[بزماری]]ی تەنگی وەر لە ٤٥ کیلۆمەتریی باکووری ڕۆژاوای کامیاران ھەڵکەوتووە. نەخشەبەردراوەکە لە ٤٧ دێڕ بە ڕێنووسی بزماری پێکھاتووە کە بە [[زمانی ئەکەدی|ئاشووری]] ھەڵکۆڵراوە. نەخشەبەردراوەکە ئاماژە بە [[سارگۆنی دووەم]] دەکات، کە پاشایەکی ئاشووری بووە، کە تێیدا دەستبەسەرداگرتنی ئارپاد، سیمیررا، دیمەشق، میسر و وڵاتانی تری لەسەر نەخشێنراوە. مێژووی نەخشەبەردراوەکە بۆ دەوروبەری سەدەی ھەشتەمی پێش زایین دەگەڕێتەوە.<ref>[http://www.christiansofiraq.com/ancientassyrurmia.html]</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پارێزگای کوردستان]] * [[کامیاران (شارستان)|شارستانی کامیاران]] == سەرچاوەکان == {{Bajar kurd Soranî}} {{پارێزگای کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Kamyaran}} {{شریتی دەروازە|ئێران|جوگرافیا|کوردستان}} {{سەرچاوەکان}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:کامیاران]] [[پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای کوردستان]] [[پۆل:شارستانی کامیاران]] 756yact834s9rvfgsqt98bl0879bu3w 0 630 1696083 1458111 2026-10-28T07:34:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696083 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = کامکاران | native_name = {{بە فارسی|کامکارها}} | image = Kamkarha.jpg | caption = کۆنسێرتێکی کامکارەکان و [[شارام نازری]] | image_size = | background = classical_ensemble | alias = ئێنسێمبڵی کامکاران | origin = [[سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|کوردستان]]، [[ئێران]] | genre = فۆلکۆری [[مۆسیقای کوردی|کوردی]] و فۆلکلۆری فارسی | years_active = ١٩٦٥–ئێستا | label = جۆراوجۆر | associated_acts = | current_members = [[ھۆشەنگ کامکار]]{{ھن}}[[بیژەن کامکار]]{{ھن}}[[قەشەنگ کامکار]]{{ھن}}[[کامیل کامکار]]{{ھن}}[[ئەرژەنگ کامکار]]{{ھن}}[[ئەرسەلان کامکار]]{{ھن}}[[ئەردەشیر کامکار]]{{ھن}}[[ئەردەوان کامکار]]{{ھن}}[[مریەم ئیبراھیم پوور]]{{ھن}}[[سەبا کامکار]]{{ھن}}[[ئەمیر ھەقیری]]{{ھن}}[[ھانا کامکار]]{{ھن}}[[نەیریز کامکار]]{{ھن}}[[ئومێد لوتفی]] | past_members = [[حەسەن کامکار]]}} '''کامکاران''' تیپێکی مۆسیقای کوردییە کە سەرجەم ئەندامانی گرووپەکە ئەندامی یەک خێزانن کە پێکھاتوون لە حەوت برا و خوشکێک. ھەموویان خەڵکی شاری [[سنە]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.simorgh.org.uk/Master%20Musicians.htm#Kamkarha | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070218084158/http://www.simorgh.org.uk/Master%20Musicians.htm | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٠٧| سەردێڕ=Master Musicians | ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥| بڵاوکەرەوە=simorgh.org.uk}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070218084158/http://www.simorgh.org.uk/Master%20Musicians.htm#Kamkarha |date=١٨ی شوباتی ٢٠٠٧ }}</ref> گرووپەکە چەند کۆنسێرتی لە جیھاندا ئەنجام داوە. یەکێک لەوانە لە مەراسیمی پێشکەشکردنی [[خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل|خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی]]ی ساڵی ٢٠٠٣ بوو بە [[شیرین عەبادی]]. == میژوو == کامکاران بۆ یەکەم جار، ساڵی ١٩٦٥ لەشاری [[سنە]]دا وەکوو تیپێکی بنەماڵەیی دەرکەوتن و گەلێک بەرنامەی جۆربەجۆریان لە یانەی ئەفسەران و قوتابخانەکان و کۆشک و ھۆڵەکانی شاری سنەدا پێشکەش کرد. سەرپەرشتی ئەو تیپە سەرەتایییە مامۆستا [[حەسەن سووری]] (باوکی بنەماڵە) بوو و بۆ خۆی بە ئامێری ڤیۆڵۆن بەشداری دەکرد. ئەندامانی تریش بریتی بوون لە [[ھۆشەنگ کامکار|ھۆشەنگ]] ([[ئاکاردیۆن]])، [[بیژەن کامکار|بیژەن]] ([[گۆرانیبێژ]])، [[پەشەنگ کامکار|پەشەنگ]] ([[سەنتوور]])، [[قەشەنگ کامکار|قەشەنگ]] ([[گۆرانیبێژ]] و [[ڤیۆڵۆن]]) و [[ئەرژەنگ کامکار|ئەرژەنگ]] ([[دومەک]]).<ref>https://www.theguardian.com/music/2003/jun/03/worldmusic.artsfeatures1</ref> ساڵی ١٩٦٩ کە منداڵەکانی بنەماڵەکە تۆزێک گەورەتر بوون، تیپەکەیشیان پتەوتر و یەکانگیرتر بوو و کۆنسێرتگەلێکیان لە ھەندێک لە شارەکانی کوردستان وەکوو [[ورمێ]] بەڕێوە برد.<ref>http://www.kereshmeh.com/view_artist.php?id=kamkars</ref> پاش ساڵی ١٩٧١، ھەندێک لە ئەندامانی بنەماڵە، لەوانە ھۆشەنگ، بیژەن و [[ئەرسەلان کامکار|ئەرسەلان]]، بۆ فێربوونی زانستییانەی مۆسیقا چوون بۆ [[تاران]] و لە زانکۆی ھونەرە جوانەکانی ئەوێدا دەستیان بە خوێندن کرد (لەو سەردەمەدا، ئەرژەنگ نیگارکێشیی دەخوێند).<ref>https://www.dailymotion.com/video/x4au8d</ref> دوای ماوەیەک کامکاران لەگەڵ [[محەممەد رەزا لوتفی]]، [[حسەین عەلیزادە]]، [[پەرویز مشکاتیان]] و چەند کەسێکی تر، دوو تیپی مۆسیقایان بە ناوەکانی شەیدا و عارفیان دەمەزراند. ئێستاکە ئەم دوو تیپە لە ناودارترین تیپەکانی مۆسیقای میللی ئێرانین و لەگەڵ [[شەجەریان]] و [[شارام نازری]]دا کاریان کردووە. یەکەم کۆنسێرتەکانی ئەم بنەماڵەیە بە ناوی «تیپی کامکاران» ەوە، لە سەرەتای سەردەمی کودەتای ئیسلامی ئێران، لە وەرزشگای ئازادی و تەلاری وەحدەت لە تاراندا بەڕیوەچوو کە پێکھاتبوون لە سێ بەشی سەرەکی: مۆسیقای فارسی، تاکەژەنیی سەنتوور لەلایەن [[ئەردەوان کامکار|ئەردەوان]]ەوە و مۆسیقای کوردی.<ref>http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=74351&Jor=6</ref> لە ساڵی ١٩٨٩ [[ئومێد لوتفی]]ش کوڕی [[قەشەنگ کامکار|قەشەنگ]] و [[محەممەد رەزا لوتفی]] کە [[ئامێری تار|تار]]ی دەژەند ھاتە ناو تیپەکەوە. کامکاران لەم کۆنسێرتگەلی دوایییەی خۆیان دا ھەندێک لە لاوانی بەھرەداریان لەگەڵ خۆیان بەشدار کردووە. [[شارام نازری]] لەو گۆرانیبێژە کوردانەیە کە کامکاران زۆر لەگەڵی ئیشیان کردووە. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٦دا لەگەڵ [[عەدنان کەریم]] لە تاران کۆنسێرتێکیان بەڕێوە برد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=BBCPersian.com|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/arts/story/2006/11/061109_mf_kamkars|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=www.bbc.com}}</ref> جگە لەمە لە ئەلبۆمی ئەمشەو، [[وەفایی (ئەلبۆم)|وەفایی]] و خاتووندا لەگەڵ عەدنان کەریم ھاوکارییان کردووە. == ئەندامانی گرووپ == [[پەڕگە:Bijan Kamkar|وێنۆک|بیژەن کامکار|link=Special:FilePath/Bijan_Kamkar]] * [[ھۆشەنگ کامکار]] - (دەرھێنەر و مۆسیقادانەری گرووپەکە) * [[بیژەن کامکار]] - (گۆرانیبێژی سەرەکی و ژەنیاری [[ئامێری تار|تار]]، [[ڕوباب]]، دومەک و [[دەف]]) * [[پەشەنگ کامکار]] - ([[سەنتوور]]) * [[قەشەنگ کامکار]] - ([[سێتار]]) * [[ئەرژەنگ کامکار]] - (دومەک) * [[ئەرسەلان کامکار]] - (بەربات و ڤیۆلین و [[عوود]]) * [[ئەردەشیر کامکار]] - (گەیچاک و کەمانچە) * [[ئەردەوان کامکار]] - ([[سەنتوور]]) * [[نەجمە تەجەددود]] - (ڤۆکاڵیست) * [[مریەم ئیبراھیم پوور]] - (ڤۆکاڵیست) * [[سەبا کامکار]] - (ڤۆکاڵیست) * [[ھانا کامکار]] - (دەف) * [[نەیریز کامکار]] - ([[ئامێری تار|تار]]) * [[سیاوەش کامکار]] * [[ئومێد لوتفی]] - (سێتار) == ئەلبومەکان == * ١٩٩٣:بارانە. شەھرام * ١٩٩٥:ئاگری زیندوو. دووری * ١٩٩٧:چۆلەکەی باڵ شکاو * ١٩٩٩:ناڵەی دەف، پارچە مۆسیقا * ١٩٩٩:کانی سپی. * ١٩٩٩:مۆسیقای کوردستان. * ٢٠٠٢:گوڵنیشان * ٢٠٠٣:ئاگری زیندوو٢. * ٢٠٠٤:پرشەنگ. * ؟ :زەردی خەزان. * ؟ :دەریا. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{کامکاران}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقای کوردی|مۆسیقا|کوردستان|ئێران|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|The Kamkars}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:کامکاران|*]] [[پۆل:گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] pv93wgi6na0d9wq4zxl74uw1nhve76y 0 4414 1695613 1695465 2026-10-27T12:03:23Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695613 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی_وڵات |ناو_خۆماڵی = سوێد |ناو_فەرمی =[[شانشینی سوێد]] |ناوی_باو = |ئاڵا_وێنە = Flag of Sweden.svg |نیشانی_نەتەوەیی_وێنە = Great coat of arms of Sweden.svg |دروژمی_نەتەوەیی = |سروودی_نیشتمانی = |سروودی_پاشایی = |نەخشە_وێنە = EU-Sweden.svg |نەخشە_سەردێڕ = |پایتەخت = [[ستۆکھۆڵم]] |latd=٥٩ |latm=٢١ |latNS=N |longd=١٨ |longm=٤ |longEW=E |شار_گەورەترین = [[پایتەخت]] |زمانەکان_فەرمی = [[سوێدی]] |زمانەکان_ناوچەیی = |جۆری_زمانەکان = |زمانەکان = |ڕەگەز_گرووپەکان = [[سوێدی]]، |جۆری_دەسەڵات = یەکەی کۆماری، پەرلەمانی دیموکراسی، دەستووری پاشایی |پلەی_سەرۆک١ = |ناوی_سەرۆک١ = |پلەی_سەرۆک٢ = |ناوی_سەرۆک٢ = |جۆری_وەرگرتنی_دەسەڵات = |زانیاریی_وەرگرتنی_دەسەڵات = |ڕووداوی_سەربەخۆیی١ = |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی١ = |ڕووداوی_سەربەخۆیی٢ = |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٢ = |پلە_ڕووبەر = ٥٧ |ڕووبەر_ک. م. ٤گ = ٤٤٩٩٤٦ |مەزەندەی_ژمارەی_دانیشتوان = ٩٬٣٥٤٬٤٦٢ کەس |پلە_مەزەندەی_دانیشتوان = ٨٨ |ساڵی_مەزەندەی_دانیشتوان = ٢٠٠٩ |سەرژمێریی_دانێشتوان = |ساڵی_سەرژمێریی_دانێشتوان = |چڕیی_دانیشتوان_ک. م. ٤گۆش = ٢٠٫٦ |پلە_چڕیی_دانیشتوان = ١٩٢ |دراو = [[کرۆنی سوێدی]] |کۆدی_دراو = SEK |کاتی_ناوچەیی = CET بەپێی کاتی ئەوروۆای ناوەڕاست |قەرەبووی_کات = UTC +1 |لای_لێخوڕین = ڕاست |پاشگر_دۆمەین =.se |کۆدی_تەلەفوون = ژمارەی پەیوەندی لە ناوخۆی سوێد ٤٦}} '''سوێد'''<ref>المورد الحدیث قاموس إنکلیزیّ-عربیّ ومؤلفاە منیر البعلبکی ود.</ref> (بە [[زمانی سوێدی|سوێدی]]: Sverige) بە فەرمی '''شانشینی سوێد''' ([[زمانی سوێدی|بەسوێدی]]: ''Konungariket Sverige'' {{دەنگ|Sv-Konungariket Sverige.ogg}}) یەکێکە لە وڵاتەکانی [[سکاندیناڤیا]] کە کەوتۆتە [[ئەورووپای باکوور|باکووری ئەورووپا]]. سوێد سنووری وشکانی ھەیە لەگەڵ ھەریەکە لە [[نەرویژ]] لە ڕۆژاوا و [[فینلاند|فنلەندا]] لە باکووری ڕۆژھەڵاتی. و سنووری ئاوی ھەیە لەگەڵ ھەریەکە لە [[دانمارک|دانماڕک]] و [[ئەڵمانیا]] و [[پۆڵەندا]] لە باشوور و [[ئیستۆنیا]] و [[لاتڤیا|لاتیڤیا]] و [[لیتوانیا]] و [[ڕووسیا]] لە ڕۆژھەڵات. سوێد و [[دانمارک|دانماڕک]] بەیەکەوە بەستراونەتەوە لە ڕێگای پردەھۆینی ئۆریسەند. سوێد سێیەم گەورەترین وڵاتە لە [[یەکێتیی ئەورووپا]] لە ڕووی ڕووبەرەوە (٤٥٠٬٢٩٥ کم٢) ژمارەی دانیشتوانی نزیکەی  ٩٫٤ میلیۆن دەبێت.<ref name="population"><span class="citation web">[http://www.scb.se/Pages/Product____25799.aspx "Befolkningsstatistik"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101223203946/http://www.scb.se/Pages/Product____25799.aspx |date=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ }}. </span></ref> سوێد ژمارەی دانیشتوانی کەمە کە ٢١ کەس دەبێت بۆ ھەر کیلۆمەترێکی چوارگۆشە (٥٣ کەس بۆ یەک میلی چوارگۆشە)، ئەم ژمارەیەی دانیشتوانیش لە بەشی باشووری وڵاتەکە چڕ بوونەتەوە. نزیکەی ٨٥٪ی دانیشتوان لە شارەکانن، و چاوەڕوان دەکرێت ئەم ڕێژەیە بەرزبێتەوە وەک بەشێک لە کرداری بەشارنشین بوون.<ref name="Statistics Sweden">Statistics Sweden.</ref> ستۆکھۆڵم پایتەختی سوێدە و گەورەترین شاری وڵاتە (ژمارەی دانیشتوانی ١٫٣ ملیۆن کەسە لە ناوچەی پایتەخت و ٢ ملیۆن لەناوچەی شارە گەورەکانی تر).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Folkmängd i riket, län och kommuner 31 december 2009 och befolkningsförändringar 2009|بڵاوکەرەوە=[[Statistics Sweden]]|ناونیشان=http://www.scb.se/Pages/TableAndChart____287608.aspx}}</ref> سوێد وەک وڵاتێکی یەکگرتوو بەدیارکەوت لە [[سەدەکانی ناوین|سەدەکانی ناوەڕاست]]. و لە [[سەدەی حەڤدەھەم]]، ڕووبەری وڵاتەکە بەرفراوان بوو وەک [[ئیمپراتۆریەتی سوێد]].  لە گەشەسەندن بەردەوام بوو تاوەکو بوو بە بەھێزترین ھێزی [[ئەورووپای باکوور|باکووری ئەورووپا]] لە سەدەکانی حەڤدەھەم و ھەژدەھەم. تا دواھەمین جەنگ کە تێیدا سەرکەوت جەنگی ساڵی ١٨١٤، کاتێک سوێد نەرویژی ملکەچی خۆی کرد بە توانای ھێزی سەربازی تاوەکو ساڵی ١٩٠٥. لەدوای ئەم جەنگەوە سوێد ھەردەم وەک بێلایەن دەردەکەوێت لەکاتی [[جەنگ]]ەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2880.htm#foreign|سەردێڕ='&#39;U.S. State Department Background Notes: Sweden''|بڵاوکەرەوە=State.gov|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> سوێد پەیڕەوی ڕژێمێکی [[پاشایەتی پەڕلەمانی دەستوری|پاشایەتیی پەرلەمانی دەستووری]] دەکات بە [[ئابووری]]ەکی بەھێز. کە ھەردەم پێگەی یەکەم  بەدەست دێنێت لە [[جیھان]] دا لە [[توانستی ئابوری|توانستی ئابووری]]، و لە پێگەی حەوتەمە لە [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] بۆ [[پەرەپێدانی مرۆیی]]. سوێد ئەندامە لە یەکێتیی ئەورووپا لە ڕێکەوتی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥ەوە، و ھەروەھا ئەندامە لە [[ڕێکخراوی ھاوکاری و گەشەسەندنی ئابوری|ڕێکخراوی ھاوکاری و گەشەسەندنی ئابووری]]. == وشەڕەتناسی == ناوی "سوێد"ی نوێ لە وشەی "Sweoðeod"ەوە داتاشراوە، کە لە زمانی [[ئینگلیزیی کۆن]] خۆی خزاندووە بە واتای "[[نەتەوەی سوێدی]]" دێت؛ ڕەگەکەی دەگەڕێتەوە بۆ وشەی "Svíþjóð" لە زمانی [[نەوڕەسی کۆن]] دا، زمانی خەڵکی [[نەرویژ]]. ناوی "Sweden" یان ھاوشێوەکانی بەکاردێت لە زۆربەی [[زمانە نوێ یەکان|زمانە نوێیەکان]]، تەنھا خەڵکانی دانماڕکی و نەرویژی نەبێت کە ھەروەک سوێدیەکان دەڵێن "Sverige". لەگەڵ ھەندێ لە باری تایبەت لە [[زمانەوانی|زمانەکان]] ، وەک فنلەندیەکان وشەی "Ruotsi"  و ئەستۆنیەکان "Rootsi" بەکاردێنن و ئەم ناوانەش ڕیشە کێشی ناوی "Rus" ە کە نەتەوەیەک بوونە لە کەناراوەکانی سوێد ژیاون لەکاتێکی زۆر لە مەوبەر، و ئەم ناوەش پەیوەندی بە ڕووسەکانەوە نییە کە ھاوشێوەی "ڕوس" دەردەچێت. جگە لەمە بۆچوونەکان یەک نین لەسەر ئەوەی وشەکانی  "Swedes" و "Sweden" ھاوڕیشەن لە یەک [[زمان]] دا لە دەربڕینی  "Swihoniz" ی زمانی ئەڵمانی کۆن، کە بەواتای "پاشای تاک "دێت<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|الأخیر=Hellquist|الأول=Elof|العنوان=Svensk etymologisk ordbok|سنة=١٩٢٢|الناشر=Gleerups förlag|مکان=Stockholm|الصفحة=٩١٥}}</ref> و ئاماژەیەکە بۆ خێڵێکی ئەڵمانی. بەڵام ناونانە کوردیەکەی ئێستای سوێد لە سەرزاری خەڵکیەوە وەرگیراوە ئەمیش بەھۆی چاڵاک نەبوونی [[ئەکادیمیای کوردی]]. == مێژوو == === [[پێش مێژوو]] === مێژووی سوێد لە ماوەی پێش مێژوو لە ١٢٠٠٠ ساڵ پێش زایینەوە دەست پێدەکات. لەکۆتایی چاخی بەردینەوە لەکاتی ھەبوونی  چادری ڕاوکەرانی مامزی کێویەوە لە کۆتا باشووری سوێدەوە، ئەم ماوەیە دیاری دەکرێت بە بوونی چادرگای ڕاوکەران کە چەکی سادەی بەردینیان بەکار ھێناوە. سوێدیەکان لە ٤٠٠٠ پ. ز [[وەرزێری|کشتوکاڵ]] و بەخێوکردنی ئاژەڵیان زانیوە، جگە لە درووستکردنی کێڵ بۆ سەر گۆڕەکان وگڵکاری و نەخشەکاری کە ھەموو ئەمانە لە کیشوەری [[ئەورووپا|ئەوڕوپاوە]] ھاتووە. زیاتر دوو لەسەر سێی خاکی باشووری سوێد بۆ کشتوکاڵ گونجاوە، جگە لەوەی لە [[چاخی بڕۆنزی]] لەباکووری سوێد ئاژەڵداری و جامبازی کراوە، و زۆرینەی ڕۆشەنبیری سوێدی لە دانماڕکەوە ھاتووە بەھۆی ھێنانی بڕۆنزەوە چونکە ئەوکات نەزانراوە کە لە خاکی سوێد [[مس]] و [[بڕۆنز]] ھەیە. وڵاتانی باکووری ئەوڕوپا لە چاخی بڕۆنزی زۆر بە سادەیی ژییاون، ھەر خێزانە و بە تەنھا لە دارستانێک لەخانووێکی دارینی بچووکدا ژیاون تاوەکو نەکەونە بەرچاوی [[بیرگەی ھەر-خوێندنی|ڕۆمانیەکان]] و مڵکەچ بوونیان بە دانانی [[باج]] و سەرانە. لەپاشان [[چاخی ئاسنی]] ھات کە درێژەی کێشا تاوەکو  سەرھەڵدانی چاخی بیناسازی بەردینی و ئایینی لەسەدەی دوانزەھەمی زایینی. گەلێک لە زانایان ئەم ماوەیە وەک مێژوویێکی تۆمارنەکراو ھەژماری دەکەن. لە ھۆکارەکانی درەنگ گەیشتنی شارستانی بە باکوور کەشوھەوای ساردی ناوچەکە بوو، کە ئەسکەندەنافیەکان لەسەریان پێویست بوو [[ئاژەڵ]] و پەلەوەرەکانیان لە ژوورەوە بپارێزن لە ترسی سەرمای [[زستان]] و بەکارھێنانی [[ڕیخ]] و پاشماوەی ئاژەڵەکان بۆ سوتان و ھەڵسونیان لە خانووەکانیان تا گەرم بێتەوە، جگە لە سەختی پەیداکردنی [[خۆراک]] لە وەرزی بەفردا. و سەرنەکەوتنی سەربازانی ڕۆمان لەکاتی پەڕینەوەیان لە ڕووباری [[ڕاین]] بۆ [[ئەڵپ]] ھەوڵەکەیان شکستی ھێنا، بەھۆی بەرەنگاربوونەوەی ھۆزە [[گێرمەنیەکان]] بەسەرکردایەتی "[[فاروس]]" لە "[[جەنگی دارستانی تویتوبورگ]]". لە[[سەدەی دوەمی زایینی]]، زۆرینەی زەویە کشتوکاڵیەکانی سوێد دابەش کران ئەمیش بەھۆی ئەو دیوارە تەپۆڵکیانە بوو کە بە مەبەستی کۆکردنەوەی [[ئالیک]] و خۆراکی ئاژەڵەکانیان درووستیان کردبوو، ئەم دابەشکاریە پەرەی سەند تا ھاتنی سەربازانی ڕۆمانی و دەست بەسەرداگرتنی [[دەریای باڵتیک]] و زەویەکانی باکوور. ناوی سوێد لە پەرتووکی مێژووی گێرمانیادا ھاتووە کە [[مێژووناس|مێژوونووس]] "[[تاسیتس]]"لەساڵی ٩٨ ی زایینی نوسیویەتی، کە خێڵی (Suiones) ی سوێدی بە ئازا ناوزەند کردووە،((''نەک بەتەنھا چەک و پیاوەکانیان، بەڵکو بە کەشتیە بەھێزەکانیشیانەوە))''، ئەو پاشایانەی فەرمانڕەوایی ئەو خێڵانەیان کردووە ناناسرێن، ھەندێک لە [[میتۆلۆژیا|میتۆلۆژیانی]] باکوور وەک زنجیرە پاشایەکی [[ئەفسانە|ئەفسانەیی]] باسیان دەکەن، کە دەگەڕێنەوە بۆ سەدەکای کۆتایی پێش زایین. بەڵام بەگوێرەی سەرچاوە سوێدیەکان کەھەندێ لە شوێنەوار و پاشماوەی کۆنیان لە باشوور دۆزیوەتەوە تێبینی ئەوەیان کردوە کە بە ڕێنووسی "[[نۆردی]]"لەسەریان نووسراوە ناوی گەلێک لە [[ھۆز]] وخێڵەکانیان دۆزیوەتەوە. لەسەدەی شەشەمی زایینیەوە،"[[یوردانس]]"ی مێژوونووس ئاماژەی بە دوو ناو داوە ئەوانیش "Suehans" و "Suetidi" ن، کە لە [[ئەسکەندەنافیا]]ی کۆن ژیاون، ھەریەک لەو دوو ناوە ئاماژەن بۆ ھۆزی "Suehans" کە بە ئازایەتی و ئەسپی چاک و بوێری ناسراون. "[[سنۆڕی سترڵسۆن]]" دەڵێت پاشای سوێد "[[ئەدلیس]]"خاوەنی باشترین [[ئەسپ]] بووە لەسەردەمی خۆی، و ھۆزی "Suehans" پێستی [[ڕێویی سووری کوردستانی|ڕێویان]] بۆ ھێناوە لە [[بازاڕ|بازاری ڕەشی]] [[ڕۆمانیەکان]]، ھەروەھا "[[یوردانس]]"دەڵێت "Suetidi"ەکان لە درێژترین و گەورەترین پیاوانی جیھان بوون کە لەگەڵ دانماڕکیەکان یەک ڕەگەزیان ھەبووە و وەک یەک باڵابەرزن. یەکێک لە [[ئەفسانە]] ئەسکەندەنافیە کۆنەکان دەڵێت، کۆمەڵەیەک لە "[[گۆتی]]ەکان"کە ڕەگ و ڕیشەیان دەگەڕێتەوە بۆ شاری "[[گۆتڵاند]]" لە سەدەی دووەمی زایینەوە لە دەریای بالتیک پەڕیونەتەوە بۆ  "[[ئەسکیتیا]]"کە [[کازاخستان]] و باکووری [[ڕووسیا|ڕەسیا]] و [[ئوکراینا]] و [[ئازەربایجان|ئازەربێجان]] و [[کوردستان]] و [[بولگاریا]]ی ئەمڕۆ دەگرێتەوە، کە شوێنەوارەکانیان لەم ناوچەیە بە جێھێشتووە، پاشان ئەم [[گۆتی]]انە بوونەتە دوو بەش، گۆتیە ڕۆژھەڵاتیەکان و گۆتیە ڕۆژئاواییەکان، ڕۆژھەڵاتیەکان لەگەڵ [[کاردۆخ]]یەکان تێکەڵ دەبن و لە شاخەکانی [[زاگرۆس]] نیشتەجێ دەبن، ڕۆژئاواییەکان دێن لە ناوچەی "[[ئێبیریا]]"نیشتەجێ دەبن و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی|ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی]] دادەمەزرێنن.<ref>Ingemar Nordgren (2004).</ref> === ڤیکینگ و چەرخەکانی ناوەڕاست === چەرخی [[ڤیکینگ]] لە نێوان سەدەکانی ھەشتەم و یازدەھەم دا بووە، وا دادەنرێت کە سوێدیەکان لەم ماوەیە گەشەیان سەندوە و بەرەو ڕۆژھەڵات و باشوور پەلیان ھاوێشتوە، ئەوەی بەرەو ڕۆژھەڵات ڕۆیشتوون ڤیکینگیەکان بوون و ئەوانەی بەرەو باشوور ڕۆیشتوون گۆتیەکان([[گۆتڵاند]]) بوون، [[پەڕگە:Suecia 1-064 ; Gambla Ubsala högar.png|وێنۆک|220x220پیکسڵ|Gamla Uppsala، [[ئۆپساڵا]]ی کۆن، ئەم شوێنە گرنگیەکی [[ئایینی]] و [[سیاسەت|ڕامیاری]] گەورەی ھەیە لە مێژووی سوێد.<br/> ]] شوێنەواری سەرکێشیەکانی ڤیکینگەکان لە گەشتەکەیان دا بەرەو باشوور دۆزراوەتەوە لەسەر چەند بەردێک لە [[یۆنان]] و [[فەڕەنسا]] و لە کەناراوەکانی [[قەزوین]] و [[باکووری کوردستان]]، کە بە ڕێنووسی ئەسکەندەنافی دۆزراوەتەوە، لە سەدەی ھەڤدەھەم شانشینی ئەسکەندەنافیا چەند گەریدەیەک دەنێرێت بۆ ڵێکۆڵینەوە لەم بابەتە، ئەم گەریدانە چەندین بەردنووسیان چنگ دەکەوێت کە لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دۆزرابوونەوە، بەڵام کەشتیەکە لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانیەکانەوە]] تێک دەشکێنرێت لە [[دەریای قەزوین|دەریای کاسپیەن]] بەسەرجەم سەرنشینانەوە. ====شانشینی سوێد==== تاکو ئێستا بە وردی نازانرێت کەی و چۆن [[شانشینی سوێد]] دامەزراوە، بەڵام زنجیرەی پاشا سوێدیەکان دەگەڕێتەوە بۆ شا [[ئیریک]]<nowiki/>ی سەرکەوتوو کە بە یەکەمی ھەموو پاشاکانی سوێد دادەنرێت کە فەرمانڕەوایی ھەریەکە لە "Svealand" و"Götaland" یان کردووە لە یەک فەرمانگەدا، پێشتر سوێد و گۆتڵاند دوو شانشینی سەربەخۆ بوونە بۆ ماوەیەکی درێژ، بەڵام بەھۆی ھەڵگیرسانی جەنگەوە لە نێوانیان لەسەدەی شەشەمی زایینەوە شا ئیریک ھەردووکی کردۆتە یەک لەژێر ناوی سوێد. ====پێشکەوتنی ڕۆشەنبیری==== لە ماوەی قۆناغە سەرەتاییەکان لە چاخی ڤیکینگی ئەسکەندەنافی ھەریەک لە "یەستاد" لە "سەکانیا" و "باڤکین" لە "گۆتڵاند" بازاڕگەرێکی گەشاوەیان لە نێوان دا ھەبووە، ئەوەی ماوەتەوە لە شوێنەوارەکانیان بریتیە لە بازاڕی گەورەی "یەستاد" کە مێژوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٦٠٠-٧٠٠ ی زایینی، بەڵام بازاڕی "باڤکین" شوێنەکەی نەماوە جگە لە بەندەرێکی گەورە کە دەکەوێتە سەر دەریای بەلتیک کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی نۆیەم و دەیەمی زایینی، کە بەھۆیەوە کاربۆن و کانزاکانی تریان ھێناوە.<ref name="Sawyer">Sawyer, Birgit and Peter Sawyer (1993).</ref> قەشە "ئانسگار" بۆ یەکەم جار ئایینی کریستیانی ھێناوەتە سوێد لە ٨٢٩، بەڵام ئایینەکە نەیتوانیوە جێگای ئایینی "پاگانیزم "بگرێتەوە تا سەدەی دوازدەھەم، لە سەرەتای سەدەی یازدەھەم ئایینی کریستیانی زۆر گەشەی کرد و بووە ھۆی لاوازی پاشای باکوور و پاشاکانی باشووریش لە ڕێگای کلێساوە زەویەکانی باکووری دابەش کرد بەمە لە سەدەی دوازدەھەم ئایینی کریستیانی تەواوی سوێدی گرتەوە.<ref>Bagge, Sverre (2005) "The Scandinavian Kingdoms".</ref> [[پەڕگە:Valdemar Atterdag brandskattar Visby (1882).jpg|ڕاست|وێنۆک|198x198پیکسڵ|ڤاڵدیماری چوار‏‏‏ە‏‏‏م ف‏‏‏ە‏‏‏رمانڕ‏‏‏ە‏‏‏وایی له گۆتڵاند و‏‏‏ە‏‏‏رد‏‏‏ە‏‏‏گرێت‏‏‏ە‏‏‏وه ل‏‏‏ە‏‏‏د‏‏‏ە‏‏‏ر‏‏‏ە‏‏‏و‏‏‏ە‏‏‏ی دیواری ڤێسپی و کۆتایی ب‏‏‏ە‏‏‏ کوشتار د‏‏‏ە‏‏‏هێنێت ١٨٠٠.]] ====دامەزراوە پارچەییەکان لە سوێد==== جگە لە ناوچەی سکێن لە کۆتا لوتکەی باشووری سوێد ھیچ لە شوێنەکان دامەزراوەیان نەبووە بەھۆی ئەوەی لەژێردەستی دانماڕکیەکان بوو، وەک ھەموو شارەکانی تری ئەوڕوپا<ref>Franklin D. Scott, ''Sweden: The Nation's History'' (University of Minnesota Press: Minneapolis, 1977) p. 58.</ref> لەبەر ئەوە جوتیاران زەرەرمەندی یەکەمی ھەموو ئەم ستەمانە بوون، کە لە مێژووی سوێددا  ھەژارترین چین بوون<ref>[http://runeberg.org/nfcj/0106.html Träldom].</ref> بەڵام بە ھۆی گەشەسەندنی ئایینی کریستیانی دیاردەی بەندایەتی و ژێردەستی برەوی نەما و جوتیارەکان زەویان بەسەر دابەش کرا لەلایەن کڵێساوە.<ref>Scott, p. 55.</ref> لە ڕاستیدا ھەریەکە لە  بەندایەتی و ژێردەستی لەلایەن شا "ماگنۆس ئەریکسۆن" لە ١٣٣٥ کۆتایی پێ ھات. بەڵام خۆشگوزەرانی ھەر نەبوو بە بەشی جوتیاران چونکە جوتیارە بەندەکانی دوێنێ بوون بە کرێکار و بەردەست لە شارەکان بۆ درووستکردنی باڵەخانەکان، بۆ نموونە جوتیارەکانی ناوچەی "داسڵاند"ھەڵدەستان بە کۆکردنەوەی [[پەنیر]] لە شارەکان و ھێنانەوەیان تا بە ئاسن یان ماسی بگۆڕنەوە لە شارە کەناراویەکان کە لەوێوە ھاوردە دەکرا.<ref>Scott, pp. 55–56.</ref> ====پلێگا لە سوێد (تاعون)==== لە سەدەی چواردەھەم سوێد ڕووبەڕووی پلێگا (مەرگی ڕەش) بوویەوە، کە زۆرینەی خەڵکەکەی لەناو برد.<ref>Scott, pp. 56–57.</ref> لەو ماوەیە زۆرینەی خەڵک ناچاربوون ڕووبکەنە شارەکان و شاری گەورە سەر ھەڵبدەن و پەیوەست ببن بە "بزاڤی ھانزی بازرگانی" ئەڵمانەکان بەتایبەت لە "ڤیسبی"، لەساڵی ١٣٩٧ سوێد و نەروێژ لەژێر فەرمانڕەوایی شا "ماگنۆس ئەریکسۆن" یەکیان گرت، لەساڵی ١٣٩٧ شاژنی دانماڕک پێشنیاری یەکگرتنەوەی ھەریەک لە پاشایەتی سوێد و نەڕویژ و دانماڕکی ھێنا پێشەوە، بەڵام نەیتوانی دەسەڵاتی بەسەر سوێدیەکان بشکێنێتەوە. ====کۆشکی پاشایەتی و فەرمانڕەواکانی==== تەختی پاشایەتی سوێد بۆ گەلێک لە شازادەکان ماوەتەوە بە درێژایی مێژووی شانشینەکە، لەبەر ئەوە دەسەڵاتی ڕاستەقینەی جێبەجێکردن بەدەست شازادەکانەوە بووە بۆ ماوەیەکی درێژ تەنانەت بنەماڵەی شا ستیوەر کە پەڕلەمانی سوێدیان درووست کرد، "شا کریستانی دووەم" پاشای دانماڕک لە ١٥٢٠ بە ھێزی چەک دەسەڵاتی بەسەر سوێددا کێشا و بڕیاری لەناوبردنی وەچەی شانشینەکانی سوێد لەناو ببات، بەڵام خەڵک ڕووبەڕوویان بوونەوە و کوشتارگەیەکی گەورە ڕوویدا لە ستۆکھۆڵم، کە دواتر بە "خوێنی کۆترەکانی ستۆکھۆڵم" ناسانرا و لە ٦ ی یونیوی ١٥٢٣ (پشووی نیشتمانی سوێد) شا "گۆستاف ڤاسا" شانشینی مەزنی سوێدی ڕاگەیاند<ref>Scott, p. 121.</ref> پاشان کڕیستیانی کاسۆلیکی ڕەت کردەوە و ڕێچکەی پڕۆتستانتی گرتەبەر، و ناوچەی دەریای بەلتیکی خستە ژێر ڕکێفی لە "بزاڤی ھانزی بازرگانی".<ref>Scott, p. 132.</ref> === ئیمپراتۆری سوێدی === [[پەڕگە:Map of Sweden (1797).tif|ڕاست|وێنۆک|ن‏‏‏ە‏‏‏خش‏‏‏ە‏‏‏ی سوێد(١٧٩٧)]] لە چاخی ھەڤدەھەم سوێد وەک ھێزێکی گەورەی ئەوڕوپی دەرکەوت، و بیری لە جیۆپۆلەتیک ی خۆی کردەوە و شا "گۆستاف ئەدۆڵڤی دووەم " ھێرشی کردە سەر خاکی ڕەسیا و پۆڵەندا و لیتوانیا جەنگێکی سی ساڵی ڕوویدا. لە ماوەی جەنگە سی ساڵیەکە، سوێد نزیکەی نیوەی پاشماوەی خاکی ڕۆمانی کۆنی دەستەبەرکرد، کە مەبەستی "گۆستاف ئەدۆڵڤی دووەم " درووستکردنەوەی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی بوو لەسەر دەستی خۆی، بەڵام لە جەنگی "لۆتزن"(١٦٣٢) کوژرا و خەونی سوێدیەکان ڕاوەستا، و پاشان لەدوای جەنگی "نۆڕدلینگین"سوێدیەکان زۆرینەی خاکەکانیان لەدەستدا لە ئەڵمانیا، چونکە ئەڵمانەکان ڕووبەڕوویان بوونەوە بەوەی سوێدیەکان نزیکەی ٢٠٠٠ قەڵا و ١٨٠٠٠ گوند و ١٥٠٠ شارۆچکەی ئەڵمانیەکانیان خاپور کردبوو.<ref name="Population-HLS">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.historylearningsite.co.uk/population_thirty_years_war.htm|سەردێڕ=Population|بڵاوکەرەوە=History Learningsite|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150520062802/http://www.historylearningsite.co.uk/population_thirty_years_war.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پەڕگە:Suecia 1-054 ; Sodra Bancohuset.jpg|چەپ|وێنۆک|180x180پیکسڵ|ستۆکهۆڵم ل‏‏‏ە‏‏‏ناو‏‏‏ە‏‏‏ڕاستی س‏‏‏ە‏‏‏د‏‏‏ە‏‏‏ی ١٧]] لە ناوەڕاستی سەدەی ھەڤدەھەم سوێد سێیەم گەورەترین وڵاتانی ئەوڕوپا بوو  لە ڕوانگەی ڕووبەرەوە پاش ئیسپانیا و ڕەسیا، سوێد خاوەنداریەتی خاکێکی بەرفراوانی دەکرد لەسەر دەستی "شا کاڕڵ ی دەیەم "دوای پەیماننامەی (ڕۆسکیڵدێ)لە ١٦٥٨.<ref name="HayesPSH">"A Political and Social History of Modern Europe V.1.</ref><ref>However, Sweden's largest territorial extent lasted from 1319 to 1343 with Magnus Eriksson ruling all of the traditional lands of Sweden and Norway.</ref> ھۆکاری سەرکەوتن و مانەوەی شانشینەکە لەم ماوەیە دەگەڕێتەوە بۆ ئەو گۆڕانکاریانەی کە "گۆستافی یەکەم" کردی لە بواری [[ئابوور]]یدا.<ref name="GusEB">"Gustav I Vasa – Britannica Concise" (biography), ''Britannica Concise'', 2007, webpage: [http://concise.britannica.com/ebc/article-9366349/Gustav-I-Vasa EBConcise-Gustav-I-Vasa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080119193734/http://concise.britannica.com/ebc/article-9366349/Gustav-I-Vasa |date=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ }}.</ref> لەسەدەی ھەڤدەھەم  سوێد بەشداری چەندین جەنگی گەورەدا کرد وەک جەنگی پۆڵەندی و لیتوانی کە کێبڕکێ بوو لەسەر دەستگرتن بەسەر دەریای بەڵتیک و وڵاتانی ھاوکەناری بەتایبەت جەنگی کێرکۆڵم<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kismeta.com/diGrasse/images/kircholm_27_sept.htm|سەردێڕ=Battle of Kircholm 1605|بڵاوکەرەوە=Kismeta.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090614093403/http://www.kismeta.com/diGrasse/images/kircholm_27_sept.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سێ لەسەر دووی فنلەندیەکان ئاژەڵەکانیان تووشی نەخۆشی [[بەدخۆراکی]] بوون لە ١٦٩٦<ref>[http://countrystudies.us/finland/9.htm Finland and the Swedish Empire].</ref> ئەم نەخۆشیە لەوەڕگەی سوێدیەکانیشی گرتەوە<ref>[http://www.algonet.se/~hogman/sljordbruk_eng.htm Agricultural Yields and Years of Famine – Sweden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130114072225/http://www.algonet.se/~hogman/sljordbruk_eng.htm |date=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ }}.</ref> بەمە %١٠ سوێدیەکان نیشتمانیان جێھێشت<ref>Elizabeth Ewan, Janay Nugent (2008) "''[http://books.google.com/books?id=6oOCfHxQDtwC&pg=PA153 Finding the family in medieval and early modern Scotland]''".</ref> [[پەڕگە:Battle of Lutzen.jpg|ڕاست|وێنۆک|180x180پیکسڵ|کوشتنی گۆستاف ئ‏‏‏ە‏‏‏دۆڵڤی دوو‏‏‏ە‏‏‏م ل‏‏‏ە‏‏‏ ج‏‏‏ە‏‏‏نگی لۆتزن ١٦٣٢.]] بە ھۆی مردنی شا "گۆستاف ئەدۆڵڤی دووەم" و جەنگی پۆڵەندی و لیتوانی، ئابوروی سوێد وێران بوو، تا ھاتنی شا"کاڕڵ ی یازدەھەم"(١٦٥٥-١٦٩٧)کە ئابووری وڵات و سوپای بووژاندەوە، پاشان بۆشا "کاڕڵ ی دوازدەھەم" ی کوڕی بەجێ ھێشت. کە بوو بە خاوەنی گەورەترین سوپای ناوچەکە و خاوەنی گەورەترین کەشتیگەڵی سەربازی، تاکە ھێز کە بیتوانیبا بەرامبەریان بوەستێت ڕەسیا بوو. لە دوای جەنگی "نارڤا" (١٧٠٠) کە یەکێکە لە سەرەتای "جەنگە گەورەکانی باکوور" ڕەسیا زۆر لاواز ببوو بەجۆرێک سوێدیەکان دەیان توانی دەستی بەسەر دابگرن، بەڵام لە بڕی ڕەسیا جەنگی پۆڵۆنیا و لیتوانیای ھەڵبژارد و پۆڵۆنیای شکاند، ئەمە دەرفەت بوو  بۆ ڕەسیا تا ژێرخانی نوێ بکاتەوە. دوای ھاوپەیمانیەتی لەگەڵ "سەکسۆنیەکان"لە جەنگی "کڵیسزۆڤ" (١٧٠٢). دوای سەرکەوتنیان بەسەر پۆڵۆنیەکان، شا "کاڕڵی دوازدەھەم" ڕووی کردە ڕەسیا بەڵام توشی شکستێکی گەورە بوون بەتایبەت لە جەنگی (پۆڵتاڤا) ١٧٠٩، بەمە "پەتڕۆسی مەزن" و کەشە بەفراویەکەی خۆیان نتشانی ھەموو جیھان دا تا بزانن کێ ڕووبەڕوویان دەبێتەوە. ئەم کەوتنە سەرەتای کەوتنی شانشینی سوێد بوو. [[پەڕگە:Marten's Poltava.jpg|چەپ|وێنۆک|180x180پیکسڵ|جەنگی (پۆڵتاڤا) ١٧٠٩. سەرکەوتنی ڕوسەکان بەسەر سوێدیەکان<br/>]] "گۆستاف ئەدۆڵڤی دووەم"  جەنگی نەرویژی بەرپاکرد ١٧١٦، بەڵام بەھۆی کوژرانی لە قەڵای فردریکستن ١٧١٨، پاشەکشە بە سوێدیەکان کرا، ئەم شکستە بە ھۆی کوژرانی پاشاوە بوو نەک لاوازی ھێزەکەی.  سوێد ناچاربوو دەستبەرداری ڕووبەرێکی بەرفراون بێت لە ڕێککەوتن نامەی "نیستاد" ١٧٢١، جگە لەمە گەورەیی و زڵھێزی شانشینەکەی لەدەستدا لە"دەریای بەڵتیک"و ڕەسیا سەریھەڵدا وەک زلھێزێکی جیھانی، و لە جەنگی کۆتایی ساڵی ١٧٢١ سوێد ٢٠٠٠٠٠ پیاوی لە خاکی سوێدی ئێستا لەدەستدا و ١٥٠٠٠٠ پیاویش لە خاکی فنڵەندای ئەمڕۆ. لە سەدەی ھەژدەھەم، سوێد ھیچ نەبوو جگە لە ھێزێکی بچووک کە پارێزگاری لەو خاکە دەکرد کە بۆی مابوویەوە، جگە لە خاکی ڕۆژھەڵاتی ناچاربوو بۆ ڕەسیای جێبھێڵێت کە فنڵەندای ئەمڕۆیە(١٨٠٩) و بوو بە بەشێک لە ئیمپراتۆریەتی ڕەسیا. لەژێر ناوی "ھەرێمی فنڵەندای گەورە". بۆ چاکسازی کردنەوەی سوێد لە "دەریای بەڵتیک" ھاوپەیمانێتی دوژمنێکی کۆنی کرد کە فەڕەنسا بوو  بۆ دژایەتیکردنی دانماڕک و نەرویژ لە جەنگەکانی ناپلیۆن، بەمە بەشداری "جەنگی لایبزیگ" ی کرد بۆ وەرگرتنەوەی خاکەکانی دانماڕک و نەرویژ بەرامبەر زەویەکانی ئەڵمانیا بۆ فەڕەنسیەکان، بەگوێرەی ڕێککەوتننامەی "کیڵ"، ١٤ یەنایەر ١٨١٤، کە نەرویژیەکان ئامادەی ملکەچبوون  نەبوون، بەمە سوێد جەنگی دژی نەرویژیەکانی ڕاگەیاند بەسەرکردایەتی شا"کاڕڵ ی سێزدەھەم" لە ٢٧ یۆلیۆ ١٨١٤، بەمە نەرویژ بوو بە بەشێک لە شانشینی سوێدی، ئەم بارودۆخە وەک خۆی مایەوە تا ١٩٠٥، لەو کاتەوە سوێد ھیچ شەڕێکی تری نەکردووە، جگە لە ھەندێک بەشداری بۆ پاراستنی ئاشتی لە کۆسۆڤۆ و ئەفغانستان و کوردستان. === مێژووی ھاوچەرخ === [[پەڕگە:Farewell to home, Göteborg, 1905.jpg|چەپ|وێنۆک|ک‏‏‏ە‏‏‏شتی‏‏‏ە‏‏‏ک سوێدی‏‏‏ە‏‏‏کانی ه‏‏‏ە‏‏‏ڵگرتوه ل‏‏‏ە‏‏‏کاتی جێهێشتنی وڵات ل‏‏‏ە‏‏‏ گۆتێنبێرگ ١٩٠٥.]] لە سەدەکانی ھەژدەھەم و نۆزدەھەم سوێد بەڕێژەیەکی بەرچاو ژمارەی دانیشتوانی بەرز بوویەوە، ئەمیش بەھۆی ئاشتی و شەڕنەکردن بوو بۆ ماوەیەکی درێژ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|المؤلفین المشارکین=Paul Robert Magocsi|سنة=١٩٩٨|العنوان=Encyclopedia of Canada's Peoples|الناشر=University of Minnesota Press|الرقم المعیاری=٠-٨٠٢٠-٢٩٣٨-٨|الصفحة=١٢٢٠|المؤلف=Paul Robert Magocsi, editor.}}</ref> بەھۆی بەرزبوونەوەی ڕێژەی دانیشتوان کار و دەستکەوتنی نان بە کێشە کەوت کە بوور ھۆی کۆچکردنی سەدان سوێدی بۆ وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمێریکا کە لەم ماوەیە نزیکەی %١٠ ی سوێدیەکان خاکیان بەجێ دەھێشت بۆ ھەرساڵێک .<ref name="Einhorn">Einhorn, Eric and John Logue (1989).</ref> لەو ماوەیە سوێد بەدەستی ھەژاری دەیناڵاند و دانماڕکیەکانیش خەریکی خۆبەھێزکردنەوە بوون لە ڕووی پیشەسازیەوە<ref name="Einhorn">Einhorn, Eric and John Logue (1989).</ref><ref>Koblik, Steven (1975).</ref> سوێدیەکان کۆچیان دەکرد بۆ ئەمێریکا بە مەبەستی ژیانێکی باشتر، کە لەنێوان ساڵەکانی ١٨٥٠ بۆ ١٩١٠ نزیکەی یەک میلیۆن سوێدی بەرەو ئەمێریکا کۆچیان کرد<ref>Einhorn, Eric and John Logue (1989), p. 8.</ref> لە سەرەتای سەدەی بیستەم ژمارەی سوێدیەکانی شیکاگۆ زۆر زیاتر بوو لە ژمارەی سوێدیەکانی گۆتەنبۆڕگ (دووەم گەورە شاری سوێد)<ref>Ulf Beijbom, [http://www.americanwest.com/swedemigr/pages/emigra.htm "European emigration"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080803004438/http://www.americanwest.com/swedemigr/pages/emigra.htm |date= ٣ی ئابی ٢٠٠٨}}, The House of Emigrants, Växjö, Sweden.</ref> ژمارەی ھەرە زۆری سوێدیەکان لە ھەرێمەکانی ڕۆژئاوای ناوەڕاست بوو لە ھەرێمی "مینیسوتا"، و ھەندێکیشیان لە ھەرێمەکانی تر و کەنەدا بوون. لەگەڵ ھەموو ئەو ھەژاریەی کە لەسەدەی نۆزدەھەم سوێدیەکان بینیان، ھەندێک گۆڕانکاری گرنگیش ڕوویاندا لە بواری کشتوکاڵ و ئاژەڵداری بەھۆی بەرزبوونەوەی ژمارەی دانیشتوانەوە.<ref name="Koblik9-10">Koblik, pp. 9–10.</ref> لەو گۆڕانکاریانە دابەشکردنی زەوی کشتوکاڵی بوو بەسەر ھەژاراندا و ھاتنی [[پەتاتە]] و چاندنی بوو بۆ سوێد<ref name="Koblik9-10">Koblik, pp. 9–10.</ref> چونکە وەک دەزانرا سوێدیەک وەک ئەوڕوپاییەکانی تر زۆر شارەزا نەبوون لە بەکارھێنانی خاکدا ئەویش بەھۆی نالەباری کەشوھەواوە بوو،<ref>[http://www.britannica.com/eb/article-29865/Sweden#403810.hook Sweden: Social and economic conditions] (2007).</ref> و ڕۆشەنبیری کشتوکاڵی سوێد کاریگەری ھەبوو بەسەر ڕژێمی ڕامیاریەوە، و درووستبوونی پارت و کۆمەڵەی جیا بە جوتیاران وەک پارتی جوتیارانی نوێ (ئێستا "پارتی ناوەند").<ref>Koblik, p. 11: "The agrarian revolution in Sweden is of fundamental importance for Sweden's modern development.</ref> لەنێوان ساڵەکانی ١٨٧٠ تا ١٩١٤ سوێد دەستی کرد بە پێشکەوتنی ئابووری و پیشەسازی تاوەکو ئەمڕۆ<ref>Koblik, p. 90.</ref> لە کۆتای ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەھەم گەلێک کۆمەڵە و پارت و بزاڤی میللی دەرکەوتن وەک (سەندیکای کرێکاران، کۆمەڵەی پاراستن مەیخۆران، کۆمەڵەی ئایینە سەربەخۆکان)، کە بوونە بنەما بۆ درووستبوونی کۆمەڵگەیەکی دیموکرات، ئەم بزاوتانە بوونە ھۆی ئەوەی سوێد ھەنگاوێکی خێراتر ببڕێت بەرەو ڕژێمی پەڕلەمانی و دیموکراتی نوێ، کە لەدوای جەنگی جیھانی یەکەم، ھاوکات لەگەڵ شۆڕشی پیشەسازی بەردەست کەوت، کە خەڵک ھەنگاو بە ھەنگاو بەرەو شارەکان و کارگەکان بەڕێکەوتن، و بەشداریان لە سەندیکاکان کرد، و بەھۆی سەرھەڵدانی شۆڕشی شوعیەکان لەساڵی ١٩١٧ پەڕەیەکی نوێ لە ژیانی پەڕلەمانی ھەڵدرایەوە و بەرەو دیموکراتی ڕۆیشتن. === جەنگی جیھانی یەکەم و دووەم === [[پەڕگە:Swedish soldier during ww2.JPG|چەپ|وێنۆک|س‏‏‏ە‏‏‏ربازێکی سوێدی له ج‏‏‏ە‏‏‏نگی جیهانی دوو‏‏‏ە‏‏‏م.]] سوێد بێلایەن بوو بە درێژایی جەنگی جیھانی یەکەم و جەنگی جیھانی دووەم، لەگەڵ ئەوەش کە بێلایەنی زۆر سەخت بوو لە جەنگی جیھانی دووەم.<ref name="Koblik303-313">Koblik, pp. 303–313.</ref><ref>Nordstrom, p. 315: "Sweden's government attempted to maintain at least a semblance of neutrality while it bent to the demands of the prevailing side in the struggle.</ref> و سوێد لەم ماوەیە کەوتبووە ژێر ئابڵوقەکانی ئەڵمانیا کە بە ھۆیەوە لە جیھان دابڕابوو.<ref name="Koblik303-313">Koblik, pp. 303–313.</ref> پاشان سوێد کەوتە ھەوڵی ئەوەی کە کۆتایی بەم بارودۆخە بێنێت<ref name="NB313-319">Nordstrom, pp. 313–319.</ref> کە موڵکەچی چەندین  داواکاری ئەڵمانیا بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|الأخیر=Zubicky|الأول=Sioma|سنة=١٩٩٧|العنوان=Med förintelsen i bagaget|لغة=[[Swedish language|Swedish]]|الناشر=Bonnier Carlsen|مکان=Stockholm|الرقم المعیاری=٩١-٦٣٨-٣٤٣٦-٧|الصفحة=١٢٢}}</ref> ھەروەھا سوێدیەکان ئامێر و بەرھەمەکانی ئەڵمانیای بەکار دەھێنا بە درێژایی ماوەی جەنگەکان، ھەروەھا توانی بەرگری لە خۆی بکات بەرامبەر ھێرشەکانی نەرویژ، و لە ١٩٤٣ چەندین ھاوڵاتی جوولەکەی ڕزگار کرد کە ھانایان بۆ ھێنابوون لە ترسی ھێرشی نازیەکان، جگە لە ھاوکاریکردنی فنلەندیەکان لە "جەنگی زستان" و "جەنگی بەردەوام بوون" بە چەک و ڕاھێنان. لەگەڵ نزیک بونەووە لە کۆتایی جەنگ، سوێد ڕۆڵێکی گەورەی بینی لە ھاریکاری مرۆیی، بە وەرگرتنی ژمارەیەکی زۆر لە پەنابەر و کۆچبەران بەتایبەت جوولەکەکان، کە ژیانی گەلێک مرۆڤیان ڕزگار کرد بە ھاوکاریە جۆربەجۆرەکان<ref name="NB313-319">Nordstrom, pp. 313–319.</ref> لەبەر ئەمە دەڵێن کە سوێد زۆر بەتوندی ڕووبەڕووی نازیەکان بوونەوە  بە ڕێگای خۆیان ھەتا گەیشتە ئەو ئاستەی سەروەری خۆی خستە مەترسیەوە<ref name="NB313-319">Nordstrom, pp. 313–319.</ref> === جەنگی سارد === لەگەڵ ئەوەی سوێد بێلایەنی خۆی ڕاگەیاندبوو بەڵام پەیوەندیەکی قۆڵتر و بەھێزتری ھەبوو لەگەڵ وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمێریکا. لەدوا ساتی جەنگ، سوێد دەزگا پیشەسازیەکانی بەکارھێنانی بۆ بەھێزکردنی ژێرخانی ئابووری و سەقامگیری کۆمەڵایەتی و پەرەپێدانی [[زانست]]ی کە بووە بنەما بۆ پێشکەوتنی ئەوڕوپا<ref name="NB335-339">Nordstrom, pp. 335–339.</ref> سوێد بەشێک بوو لە "پڕۆژەی ماڕشاڵ" و ھوابەش بوو لە "ڕێکخراوی ھاریکاری و گەشەپێدانی ئابووری" لەماوەی دوای جەنگ "پارتی کرێکارانی کۆمەڵایەتی دیموکراتی" فەرمانڕەوایی سوێدی دەکرد، کە پەیڕەوی سەندیکا و "سەرمایەداری" دەکرد، بەتایبەت یەکێتی سەندیکای کرێکارانی سوێدی، کە ھاوپەیمانی پارتی ھاوبەشی دیموکراتی بوو<ref name="svensteinmo">''Globalization and Taxation: Challenges to the Swedish Welfare State''.</ref> کە ژمارەی بیرۆکراسییەکان لە شەستەکان و ھەشتاکان زۆر بەرزبوویەوە بەشێوەیەکی بەرچاو<ref name="svensteinmo">''Globalization and Taxation: Challenges to the Swedish Welfare State''.</ref> سوێد دەرگای واڵا کرد ڕووەو بازرگانی نێودەوڵەتی و پیشەسازی جیھانی کە گەشەسەندنێکی چاکی بەخۆوە بینی لە ھەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا. وەک ھەموو وڵاتە پیشەسازیەکان سوێد کەوتە باری پێویست بوون بە نەوت لە سەردەمی قەیرانی نەوتدا ١٩٧٣-١٩٧٤ و ١٩٧٨-١٩٧٩<ref>Nordstrom, p. 344: "During the last twenty-five years of the century a host of problems plagued the economies of Norden and the West.</ref> لە ھەشتاکاندا، دووبارە پەیکەری پیشەسازی سوێد داڕێژڕایەوە بەشێوەیەکی بەرفراوان، کە دەستبەرداری تەختە بوون لە درووستکردنی کەشتی و پیشەسازیەکانی تر، لە بری دار ماددەکانی ئاسن و مس و کانزاکانی تریان بەکارھێنا بۆ پیشەسازیە میکانیکیەکان و خۆکارەکان.<ref>Krantz, Olle and Lennart Schön. 2007.</ref> لە نێوان ساڵانی ١٩٧٠ بۆ ١٩٩٠ ڕێژەی باج بەرزبوویەوە بەوەر ھاوڵاتیان بە ڕێژەی %١٠ بەبەراورد ڕێژەی بەرھەمھێنان کەمی کرد لەچاو وڵاتانی تر وەک وڵاتانی ڕۆژئاوای ئەوڕوپا، پاشان ئەم ڕێژەیە بەرزبوویەوە بۆ %٨٠ لە کۆتایی دا دەوڵەت نیوەی توانای بەرھەمھێنانی لەدەستدا لە "کۆی بەرھەمی  خۆماڵی"، و سوێد پاشەکشەی کرد لە ڕێزبەندی پێنجەمی وڵاتە پێشکەوتووەکان لە ڕووی"کۆی بەرھەمی خۆماڵی" بۆ ھەر تاکێک، بەمە لە کۆتایی ھەفتاکان ڕامیاری ئابووری کاریگەری خستە سەر دەزگاکانی وڵات و وەزارەتەکان  .<ref name="svensteinmo">''Globalization and Taxation: Challenges to the Swedish Welfare State''.</ref> پاشایەتیکردنی کاڕڵ گۆستافی شازدەھەم لەسەر تەختی پاشایەتی لەساڵی ١٩٧٣ تاوەکو ئەمڕۆ. === ماوەی ئێستا === [[پەڕگە:Tratado de Lisboa 13 12 2007 (081).jpg|چەپ|وێنۆک|ب‏‏‏ە‏‏‏ ئ‏‏‏ە‏‏‏ندام بوونی سوێد ل‏‏‏ە‏‏‏ ی‏‏‏ە‏‏‏کێتی ئ‏‏‏ە‏‏‏وڕوپا له ١٩٩٥ و واژووکردنی ب‏‏‏ە‏‏‏ڵێننام‏‏‏ە‏‏‏ی لیشبۆنا ل‏‏‏ە‏‏‏ ٢٠٠٧.]] بەھۆی کزبوونی بازاڕی خوانوبەرە و وەبەرھێنان لە سەرەتای نەوەدەکان داھاتی باج کەمی کرد جگە لەو بارەی کە ئابووری جیھان تێی کەوتبوو وڵات ناچار بوو کە ڕێژەی باج زیاتر بکات بەسەر ھاوڵاتیان دا<ref>Englund, P. 1990.</ref> بەمە ڕێژەی وەبەرھێنان کەمی کرد بە %٥ لە "کۆی بەرھەمی خۆماڵی" بەتایبەت لە ١٩٩٢ کە بانک ڕێژەی باجی بۆ %٥٠٠ بەرزکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.highbeam.com/doc/1P2-1025624.html|سەردێڕ=Sweden's `Crazy' 500% Interest Rate; Fails to Faze Most Citizens, Businesses; Hike Seen as Short-Term Move to Protect Krona From Devaluation|بڵاوکەرەوە=Highbeam.com|ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ١٩٩٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110215084954/http://www.highbeam.com/doc/1P2-1025624.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|مسار=http://books.google.com/books?id=NxFh9qk0wBYC&pg=PA44|العنوان=The Great Financial Crisis in Finland and Sweden|الناشر=Edward Elgar Publishing|الرقم المعیاری=١٨٤٨٤٤٣٠٥٦|المؤلف=Lars Jonung, Jaakko Kiander, Pentti Vartia|سنة=٢٠٠٩}}</ref> حکومەت نیگەران بوو بە نزمبوونەوەی ئاستی داھات، ھەستا بە ھەندێک چاکسازی لە بواری وەبەرھێنان و ڕکابەری جیھانی بۆ وەبەرھێنان و دانانی سنوورێک بۆ خۆشگوزەرانی ھاوڵاتیان و خزمەتگوزاری گشتی، بۆیە ھەوڵی بە ئەندامبوون درا لە یەکێتی ئەوڕوپا بۆ ئەم مەبەستە پەڕلەمان ڕێژەی %٥٢ ی دەنگەکانی بەدەست ھێنا لە ١٣ی نۆڤەنبەری ١٩٩٤، و سوێد بوو بە ئەندام لە یەکێتی ئەوڕوپا لە ١ یەنایەری ١٩٩٥. لەڕاستیدا سوێد بێلایەن نییە لە بواری سەربازیدا، و بەشدارە لە گەڵێک لە چاڵاکیە سەربازیەکاندا، و ھاوبەشە لە "ھاوپەیمانی باکووری ئەتلەسی" ([[ناتۆ]])، جگە لە بەشداریکردنی ھەندێک وڵات بۆ بەرھەمھێنان و پێشکەوتنی چەک و [[جبەخانە]]ی سەربازی، سوێد جۆرە چەکێکی بەرھەم ھێنا کە ئەمێریکیەکان بەکاریان ھێنا لە جەنگی دژ بە ئێراق.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thelocal.se/article.php?ID=3013&date=20060207|سەردێڕ=New Swedish weapon in Iraq|نووسەر=The Local|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}</ref> ھەروەھا سوێد مێژوویەکی درێژی ھەیە لە بەشداریکردنی چالاکیە سەربازیە نێودەوڵەتیەکان، بەھۆی ئەوەی ئەندامە لە "ھاوپەیمانی باکووری ئەتلەسی" کە لەژێر فەرمانڕەوایی یەکێتی ئەوڕوپادایە بۆ پاڕاستنی ئاشتی کە پاشکۆی "نەتەوە یەکگرتووەکانە"، سوێد پشکی سەرۆکایەتی یەکێتی ئەوڕوپای وەرگرتووە لە ١ یۆلیۆ بۆ ٣١ دیسەمبەری ٢٠٠٩. == جوگرافیا == [[پەڕگە:Suorvajaure in stora sjofallet park.jpg|چەپ|وێنۆک|دیم‏‏‏ە‏‏‏نێک له باخچ‏‏‏ە‏‏‏ی ستۆرا سیۆڤاڵیتی نیشتمانی.]] سوێد دەکەوێتە باکووری ئەوڕوپا، لە خۆڕئاوای دەریای بەڵتیک و کەنداوی پۆتنیا، و کەناڕێکی ڕیشاڵی و درێژی ھەیە، و بەشی خۆرھەڵاتی نیمچە دوورگەی ئەسکەندەنافیا پێک دێنێت، و لە خۆڕئاوی زنجیرە چیاکانی ئەسکەندەنافیا (سکاندیرنا) ھەڵکەوتوون، کە بۆتە سنووری نێوانیان لەگەڵ نەرویژ، و فنلەندا کەوتۆتە بەشی باکووری خۆرھەڵاتی، و سنوورێکی دەریایی ھەیە لەگەڵ دانماڕک و ئەڵمانیا و پۆڵۆنیا و لیتوانیا و لاتیڤیا و ئیستۆنیا و ڕەسیا، و لە ڕێگای پردەھۆینی ئۆریسەند بە دانماڕک بەستراوەتەوە. سوێد ڕێزبەندی پەنجاو پێنجەمین گەورەترین وڵاتی گرتوەو لە ڕووی ڕووبەرەوە کە (٤٤٩٬٩٦٤ کم٢)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Country Comparison: Area|ناونیشان=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html?countryName=Sweden&countryCode=sw&regionCode=eu&rank=55#sw|ئیش=Central Intelligence Agency|بڵاوکەرەوە=Cia.gov|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100602150716/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html?countryName=Sweden&countryCode=sw&regionCode=eu&rank=55#sw|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و چوارەمینە بە گوێرەی ئەوڕوپا جگە لە ڕەسیای ئەوڕوپی، و گەورەترینی باکووری ئەوڕوپایە، نزمترین خاڵی لە ئاستی دەریاوە کەوتۆتە کەنداوی ھاماڕسیۆن لە (کریستان ستاد) کە ٢٫٤ مەتر لە خوار ئاستی دەریایە، بەبەراورد بەرزترین خاڵی بریتیە لە (کیپنیکایسێ)  کە ٢١١١ مەتر لە [[ئاستی دەریا]] بەرزە. سوێد بەگوێرەی ڕۆشەنبیری و جوگرافیا و مێژوو بۆ ٢٥ پارێزگا دابەش کراوە، کە ھیچ مەبەستێکی کارگێڕی و ڕامیاری لە پشتەوە نیە، ھەریەکە لەم پارێزگانەش بەسەر سێ ھەرێم دابەش کراوە ئەوانیش (نۆردلاند) و (سڤیڵاندی ناوەند) و (گۆتۆ ڵاندی باشوور)، ھەرێمی (نۆردلاند) کەمترین ڕێژەی دانیشتوان و زۆرترین ڕووبەری لەخۆ گرتووە کە %٦٠ ھەموو خاکی سوێدە. %١٥ خاکی سوێد لە باکوور کەوتۆتە ناو ھێڵی پانی جەمسەری باکوور، کە زۆرینەی ڕووبەری دارستانی سوێد پێک دێنێت، بەرامبەری خاکی باشووری بۆ کشتوکاڵ گونجاوە و زۆرینەی ڕێژەی دانیشتوانی بەرکەوتووە (ئۆریسەند)، و دوورگەکانی (گۆتڵاند) و (ئۆوڵاند) گەورەترین دوو دوورگەی سوێدن، دەریاچەکانی (ڤێنێرن) و (ڤێتێرن) گەورەترین دوو دەریاچەن، دەریاچەی (ڤێتێرن) سێیەم گەورەترین دەریاچەی ئەوڕوپایە دوای دەریاچەکانی (لادۆگا) و (ئۆنیچا) لە ڕەسیا. === کەشوھەوا === زۆرینەی سوێد یەک جۆر کەشوھەوای ھەیە کە ساردە بەتایبەت بەشی باکووری، و خاوەنی چوار وەرزی تایبەتە، و پلەی گەرما نزمە بەشێوەیەکی گشتی، دەکرێت سوێد دابەش بکرێت بۆ سێ ناوچە بە گوێرەی کەشوھەواوە، ناوچەی باشوور کە کەش وھەوایەکی دەریایی ھەیە، ناوەڕاست کە کەشوھەوایەکی کیشوەری ھەیە، باکوور کە کەشوھەوایەکی جەمسەری ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Česky|ناونیشان=http://en.wikipedia.org/wiki/Köppen_climate_classification|سەردێڕ=Climate classification|بڵاوکەرەوە=En.wikipedia.org|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٠٩}}</ref> دەبینین ھەندێک ناوچە لەگەڵ ھەندێکی تر جیاوازن لە کاتێکدا لەسەر ھەمان [[ھێڵی درێژی]] زەویدان ھۆی ئەمە دەگەڕێتەوە بۆ کاریگەری ئاوی کەنداوەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/climate/impact/gulf_stream.shtml|سەردێڕ=BBC Climate and the Gulf Stream|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ldeo.columbia.edu/res/div/ocp/gs/|سەردێڕ=The Gulf Stream Myth|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> بۆ نموونە زستان لە بەشی باشوور و ناوەڕاست گەرمترە وەک ئەوەی لە ڕەسیا و کەنەدا ھەیە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fao.org/WAICENT/FAOINFO/SUSTDEV/EIdirect/climate/EIsp0002.htm|سەردێڕ=Global Climate Maps|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061117173015/http://www.fao.org/waicent/faoinfo/sustdev/EIdirect/climate/EIsp0002.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە کاتێکدا ماوەی ڕۆژ جیاوزە  بە جیاوازیەکی زۆر کە لە ھاویندا ڕۆژ ئاوانابێت بە درێژایی وەرزەکە لە ناوچەکانی ھێڵی جەمسەری باکوور، لە ستۆکھۆڵمی پایتەخت ماوەی ڕۆژ لە وەرزی ھاوین نزیکەی ١٨ کاژێرە لە زستانیش کەمترە لە ٦ کاژێر، سوێد ساڵانە ١٦٠٠ بۆ ٢٠٠٠ کاژێر [[تیشکی خۆر]]ی بەردەکەوێت لە ساڵێکدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.smhi.se/cmp/jsp/polopoly.jsp?d=7608&a=21429&l=sv|سەردێڕ=Number of hours with sunshine (map)|بڵاوکەرەوە=Swedish Meteorological Institute|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200409055434/http://www.smhi.se/cmp/jsp/polopoly.jsp?d=7608&a=21429&l=sv|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.smhi.se/klimatdata/meteorologi/stralning/1.3052|سەردێڕ=Normal{{dead link|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} solskenstid för ett år|3=SMHI|زمان={{sv icon}}|بڵاوکەرەوە=Smhi.se|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100826085626/http://www.smhi.se/klimatdata/meteorologi/stralning/1.3052|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> جیاوازیەکی زۆر ھەیە لە نێوان باکوور و باشوور لە ڕووی کەشوھەواوە، ناوەڕاستی سوێد زستانێکی سارد و ھاوینێکی گەرمی ھەیە کە ھاوینی تا ٢٥ پلە بەرزدەبێتەوە و زستانیشی بۆ ٤ پلە ژێر سفڕ<ref name="بەستەری مردوو|تاریخ=أغسطس ٢٠١٠">{{بەستەری مردوو|تاریخ=أغسطس ٢٠١٠}}</ref> لەکاتێک بەشی باکووری وڵات ھاوینی ساردە و زستانیشی زۆر زۆر سارد و بەفراویە و<ref name="بەستەری مردوو|تاریخ=أغسطس ٢٠١٠"/> ماوەکەی دڕێژە پلەی گەرما لە ھاوین بۆ ٣٠ پلە بەرز دەبێتەوە، لە زستانیش بۆ ٣٨ پلەی ژێر سفڕ نزم دەبێتەوە<ref name="بەستەری مردوو|تاریخ=أغسطس ٢٠١٠"/> نزمترین پلە تا ئێستا تۆمارکرابێت<ref name="بەستەری مردوو|تاریخ=أغسطس ٢٠١٠"/><ref name="بەستەری مردوو|تاریخ=أغسطس ٢٠١٠"/> لەساڵی ١٩٤٧ کە بۆ ٥٢ پلەی ژێر سفڕ نزم بوویەوە.<ref name="بەستەری مردوو|تاریخ=أغسطس ٢٠١٠"/><ref name="بەستەری مردوو|تاریخ=أغسطس ٢٠١٠"/> لە ھەموو ناوچەکانی سوێد بە گشتی بڕی ٥٠٠ بۆ ٨٠٠ ملم باران دەبارێت لە ساڵێکدا، لە بەشی باشوور بڕی ١٠٠٠ بۆ ١٢٠٠ ملم باران بەشێوەی لێزمە دادەبارێت، لە کاتێک لە ناوچە شاخاویەکان لە باکوور تا ٢٠٠٠ ملم دادەبارێت لەگەڵ بەفرێکی زۆر. لە باشوور وەرزی بەفر لەنێوان مانگەکانی دیسەمبەر و مارس دایە بەڵام لە باکوور لە نێوان مانگەکانی ئۆکتۆبەر بۆ مای یە، لە ھەندێک ساڵیش بەشی باشوور بەفر بەخاکەکەیەوە نابینرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.smhi.se/cmp/jsp/polopoly.jsp?d=7618&a=21516&l=sv|سەردێڕ=Annual precipitation map|بڵاوکەرەوە=Swedish Meteorological Institute|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200409055440/http://www.smhi.se/cmp/jsp/polopoly.jsp?d=7618&a=21516&l=sv|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="Sweden's climate">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.smhi.se/cmp/jsp/polopoly.jsp?d=5441|سەردێڕ=Sweden's climate|بڵاوکەرەوە=Swedish Meteorological Institute|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080925183701/http://www.smhi.se/cmp/jsp/polopoly.jsp?d=5441|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin-bottom: 10px;" |+ ئاستی پلەکانی گەرما لەشارەکانی سوێد (بەپلەی سەدی)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=weather|ناونیشان=http://www.msn.com/weather|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080511023744/http://www.msn.com/weather|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٠٨|سەردێڕ=Local, National, and International Weather – Forecasts, Radar Maps, Video, and News|بڵاوکەرەوە=Msn.com|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ! scope="col" | [[شار]] ! scope="col" | [[یەنایەر]] ! scope="col" | [[فێبرایەر]] ! scope="col" | [[مارش]] ! scope="col" | [[ئەپریل]] ! scope="col" | [[مایۆ]] ! scope="col" | [[یونیۆ]] ! scope="col" | [[یولیۆ]] ! scope="col" | [[ئۆگستۆس]] ! scope="col" | [[ئەیلوول|سێپتەمبەر]] ! scope="col" | [[تشرینی یەکەم|ئۆکتۆبەر]] ! scope="col" | [[نۆڤەمبەر]] ! scope="col" | [[کانوونی یەکەم|دیسەمبەر]] |- style="background:#c5dfe1; color:black" ! scope="row" | [[کیڕۆنا]] | −١٠/−١٦ | −٨/−١٥ | −٤/−١٣ | ٢/−٧ | ٨/٠ | ١٤/٦ | ١٧/٨ | ١٤/٦ | ٩/٢ | ١/−٤ | −٥/−١٠ | −٨/−١٥ |- style="background:#f8f3ca" ! scope="row" | [[وێستەرسۆند]] | −٥/−١٠ | −٣/−٩ | ٠/−٦ | ٥/−٢ | ١٢/٣ | ١٦/٨ | ١٨/١٠ | ١٧/١٠ | ١٢/٦ | ٦/٢ | ٠/−٣ | −٣/−٨ |- style="background:#c5dfe1" ! scope="row" | [[ستۆکھۆڵم]] |١/−٢ |١/−٣ |٤/−٢ |١١/٣ |١٦/٨ |٢٠/١٢ |٢٣/١٥ |٢٢/١٤ |١٧/١٠ |١٠/٦ |٥/٢ |١/−١ |- style="background:#f8f3ca" ! scope="row" | [[گۆتەنبێڕگ]] | ٢/−١ | ٤/−١ | ٦/٠ | ١١/٣ | ١٦/٨ | ١٩/١٢ | ٢٢/١٤ | ٢٢/١٤ | ١٨/١٠ | ١٢/٦ | ٧/٣ | ٣/−١ |- style="background:#c5dfe1" ! scope="row" | [[ڤێسبی]] | ١/−٢ | ١/−٣ | ٣/−٢ | ٩/١ | ١٤/٦ | ١٨/١٠ | ٢١/١٣ | ٢٠/١٣ | ١٦/٩ | ١٠/٦ | ٥/٢ | ٢/٠ |- style="background:#f8f3ca" ! scope="row" | [[ماڵمۆ]] | ٣/−١ | ٣/−١ | ٦/٠ | ١٢/٣ | ١٧/٨ | ١٩/١١ | ٢٢/١٣ | ٢٢/١٤ | ١٨/١٠ | ١٢/٦ | ٨/٤ | ٤/١ |} == حکومەت و ڕامیاری == سوێد وڵاتێکی پاشایەتی دەستوریە، شا "کاڕڵ گۆستافی شازدەھەم " پاشای وڵاتە، بەڵام دەسەڵاتی جێبەجێکردنی نیە یاخود زۆر کەمە تەنھا نیشانەی سەروەری وڵاتە<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.sweden.se/templates/cs/CommonPage____2713.aspx|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070303012042/http://www.sweden.se/templates/cs/CommonPage____2713.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=Sweden in Brief/A Political Society|بڵاوکەرەوە=Sweden.se|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070303012042/http://www.sweden.se/templates/cs/CommonPage____2713.aspx |date= ٣ی ئازاری ٢٠٠٧ }}</ref> بەگوێرەی ھەفتەنامەی ئێکۆنۆمیست سوێد لە ڕێزبەندی وڵاتە ھەرە دیموکراتەکانە کە ١٦٧ وڵات لەخۆ دەگرێت<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.economist.com/media/pdf/DEMOCRACY_TABLE_2007_v3.pdf|سەردێڕ=Economist Intelligence Unit democracy index 2006|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ساڵ=٢٠٠٧|format=PDF|بڵاوکەرەوە=[[وحدة الاستخبارات الاقتصادیة]]}}</ref> لەگەڵ ئەوەی ئاسان نیە وڵاتێک ھەڵسەنگێنی بۆ ئاستێکی دیموکراتی، بەڵام دەزانین سوێد وڵاتێکی پەڕلەمانیە کە چوار ساڵ جارێک لە ١ ی ئازار ھەڵبژاردن ئەنجام دەدرێت، و پەڕلەمانیش [[سەرۆک وەزیران]] دیاری دەکات. [[پەڕگە:SWE-Map Kommuner2007.svg|وێنۆک|سنووری شار‏‏‏ە‏‏‏وانی‏‏‏ە‏‏‏کانی سوێد]] === کارگێڕیەکان === سوێد وڵاتێکی یەکگرتووە دابەش کراوە بۆ بیست و یەک یەکەی کارگێری، ستۆکھۆڵم و سۆدەرلاند و وەسترگۆتلاند و یۆنکۆپینگ کڕۆنۆبێڕگ و کاڵماڕ و گۆتلاند و بیڵکینگێ و سکێن و ھاڵاند و ڤێسترا و گۆتاڵاند و فێرمڵاند و ئۆرەبڕۆ و ڤێستمانلاند وداڵارنا و گێڤلبۆڕگ و ڤێستەر نۆردڵاند وێمتڵاند وڤێستەربۆتن و نۆڕبۆتن. بۆ ھەر یەکەیەک ئەنجومەنێکی کارگێڕی بۆ دامەزراوە لەلایەن حکومەتەوە، ئەم ئەنجومەنە بۆ ماوەی شەش ساڵ دەست بەکاردەبێت، ئەم جۆرە ڕژێمە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٦٣٤ کاتێک ئەم یەکە کارگێڕیانە دامەزرا لەلایەن لۆردی سوێدی "ئەکسڵ ئەکسنستێرا"، کە ئامانج لێی بەڕێوەبردنی ئەو یەکانەیە بە گوێرەی سروشتی ناوچەکە و بەرەو پێشبردنیان، کەلە ناو ھەر ئەنجومەنێک پەڕلەمانێکی بچوک ھەیە کە ڕاستەوخۆ لەلایەن خەڵکەوە ھەڵدەبژێردرێت. ھەر یەکەیەک بۆ چەند شارەوانیەک دابەش دەبێت، کە کۆی گشتی ٢٩٠ شارەوانی ھەیە لەساڵی ٢٠٠٤، وەزارەتی شارەوانی وەکو لێژنەیەکی حکومی بەسەر شارەکان چاودێری دەکات، ئەنجومەنێکی شارەوانی ھەیە کە لەلایەن سەرۆک وەزیرانەوە سەرپەرشتی دەکرێت لە ٣١ تا ١٠١ ئەندام پێکدێت، کەلە ڕێگای ھەڵبژاردنی [[شارەوانی]]ەکان ھەڵدەبژێردرێن، کە چوار ساڵ جارێکە. لەناو شارەوانیەکان کۆمەڵە مسقۆفێک ھەن کە ژمارەیان ٢٥١٢ مسقۆف دەبێت، وەک نەریتێکی کۆن بەنوێنەرایەتی کڵێسا بەشداری دەکەن. بەڵام ھیچ ڕۆڵێکی ئەوتۆیان نیە، چونکە دەنگی دەنگدەران بڕیاڕ دەردەکات، === مێژووی ڕامیاری === [[پەڕگە:Scandinavia-12th century.png|ڕاست|وێنۆک|شانشینی سڤێر و گۆتی‏‏‏ە‏‏‏کان ل‏‏‏ە‏‏‏س‏‏‏ە‏‏‏د‏‏‏ە‏‏‏ی دوازد‏‏‏ە‏‏‏ه‏‏‏ە‏‏‏م، بڕوانه چۆن داب‏‏‏ە‏‏‏ش ببون.]] تائێستاش تەمەنی ڕاستەقینەی شانشینی سوێد ڕوون نیە<ref name="sh">Hadenius, Stig; Nilsson, Torbjörn; Åselius, Gunnar (1996) ''Sveriges historia: vad varje svensk bör veta''.</ref> ھۆکاری ئەمەش بەھۆی سەرھەڵدانی ھۆز و نوێنەرێ خێڵەکان لەژێر فەرمانڕەوایی چەندین کەس لە گۆتڵاند یان لە سڤێڵاند دەگەڕێتەوە، کە نازانرێت چەندە فەرمانڕەوایی کرایە، یاخود چەندە ئاڵوگۆڕی کرایە لە نێوان ئەم دوو میرنشینە. بەڵام مێژوونووسانی سوێد زنجیرەی پاشاکانی سوێد بۆ یەکگرتنەوەی ھەردوو شانشینی سڤێڵاند و گۆتڵاند لەژێر فەرمانڕەوایی ئیریکی سەرکەوتوو و کوڕەکەی "سکۆتکۆنۆنگ " لە سەدەی دەیەم بەڵام بۆ مێژووی بەر لەو دوو پاشایەی ھیچ سەرچاوەی تری مێژوویی نیە، ئەگەر ھەشبێت لەشێوەی ئەفسانەدان، کە ناویان لەسەر گاشەبەردی گۆڕستانەکان نووسراون. شا گۆستافی یەکەم  یەکەم کەسە کە نازناوی پاشای سوێد و گۆتیەکانی ھەڵگرتووە لە [[بەڵگە (ڕاستی)|بەڵگە]]نامە فەرمیەکاندا، تاوەکو نیوەی دوەمی سەدەی بیستەم دەستەواژەی "''پاشای سوێد و گۆتی و وێندیەکان ''" بەکارھاتووە واتا تاوەکو ١٩٧٣<ref>[http://lagen.nu/1973:702 Kungl.]</ref> پاشای ئێستای سوێد "کارڵ گۆستافی شازدەھەم " بە فەرمی خۆی وەک " پاشای سوێد" ڕاگەیاند بەبێ ئەوەی ناوی ھیچ نەتەوەیەکی تر بھێنێت. دەستەواژەی "ریکس داگ" بۆ یەکەم جار لە چلەکانی سەدەی شازدەھەم  بەکارھاتووە، و لە یەکەم کۆبوونەوەی نوێنەرایەتی کۆمەڵەی خەڵکان ئەنجام درابێت، تاوەکو گوێ لە خەڵکی تر بگیرێت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی وڵات، لە سەرەتاکانی ١٤٣٥ لە شاری ئاڕبۆگا.<ref name="Riksdagen">The Swedish Parliament.</ref> لە ماوەی کۆبوونەوەکان لەنێوان ١٥٢٧ بۆ ١٥٤٤، لە سەردەمی گۆستاف ڤاسا، کە خەڵکی بانگێشت کرد لەسەر چوار ئاست (پیاوانی ئایینی، خانەدانەکان، دانیشتوانی  شار، جوتیاران).<ref name="Riksdagen">The Swedish Parliament.</ref> لەساڵی ١٥٤٤ بۆ یەکەم جار ڕژێمی پاشایەتی دەستاودەست لە باوانەوە گواسترایەوە بۆ نەوەکانیان. دەسەڵاتی جێبەجێکار لەڕووی مێژوویەوە، تاساڵی ١٦٨٠ بە ھاوبەشی بووە لەنێوان پاشا و ئەنجومەنی پاشایەتی و خانەدانەکان. بەڵام دوای شکستی "جەنگی گەورەی باکوور" ڕژێمی پەڕلەمانی پێشنیار کرا لە ١٧١٩، ئەمیش دوای سێ جۆری جیاوازی پاشایەتی دەستوری لە ١٧٧٢ و ١٧٨٩ و ١٨٠٩، جێبەجێکرا، ئەوەی دوایی گەلێک لە ئازادیەکانی لە خەڵک وەرگرتبۆوە. لەساڵی ١٨٦٦ "ڕیکسداگ" دامەزرا، کەوا سوێد پاشایەتی دەستوری  بێت بەبوونی پەڕلەمان کە لە دوو ئەنجومەن پێک ھاتبێت، کە ئەنجومەنی یەکەم ڕاستەوخۆ لەلایەن حکومەتە خۆجێیەکانەوە ھەڵبژێردرێت، ئەنجومەنی دووەمیش لەلایەن خەڵکەوە بێت کە چوار ساڵ جارێک دەبێت، بەڵام لە ١٩٧١ "ڕیکسداگ" بوو بە ژوورێکی بچووک لە دەسەڵات، ھێز لەنێوان پەڕلەمان و پاشا مایەوە تاوەکو ١٩٧٥، کە تەنھا "ڕیکسداگ"(پەڕلەمان) دەسەڵاتی مایەوە، کە لەسەر باج دەژیا. سوێد مێژوویەکی دێرینی ھەیە لە بەشداری پێکردنی خەڵک بە دەسەڵات لە ڕێگای "چالاکیە میللیەکان" دیارترینیان (یەکێتی سەندیکاکان و بزوتنەوەی کریستیانە سەربەخۆکان و بزوتنەوەی یەکسانی مرۆڤ و بزاڤی ئافرەتان..... ھتد) سوێد لە پێشەنگی وڵاتە ئەوڕوپیەکانە بۆ یەکسانی لە ڕژێمی ڕامیاری و ڕژێمی خوێندن<ref name="EUEqualityReport">European Commission Directorate General for Employment, Social Affairs And Equal Opportunities, ''Report On The Equality Between Men And Women'',{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ec.europa.eu/employment_social/publications/2006/keaj06001_en.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070817175053/http://ec.europa.eu/employment_social/publications/2006/keaj06001_en.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٠٧}} February 2006</ref> و بە گوێرەی ڕاپۆرتی ڕێکخراوی جێندەری جیھانی ٢٠٠٦ سوێد بەیەکەم وڵات دەستنیشان کرا بۆ یەکسانی لە نێوان ڕەگەزەکان دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.norden.org/webb/news/news.asp?lang=6&id=6605|سەردێڕ=Nordic countries rank highest in gender equality|بڵاوکەرەوە=Norden.org|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٠٩}}</ref> === ڕژێمی ڕامیاری نوێ (ئێستا) === [[پەڕگە:Sveriges riksdag fr vasabron.JPG|وێنۆک|185x185پیکسڵ|پ‏‏‏ە‏‏‏ڕل‏‏‏ە‏‏‏مانی سوێد]] بەگوێرەی دەستور پەڕلەمان پێکدێت لە ٣٤٩ ئەندام، کە دەسەڵاتی ڕەھایان ھەیە لە سوێدی نوێدا، پەڕلەمان بەرپرسە لە ھەڵبژاردنی سەرۆک وەزیران، کە ئەویش وەزیرەکان ھەڵدەبژێرێت، بەم جۆرە "دەسەڵاتی ڕێپێدان" تەنھا بەدەست پەڕلەمانەوەیە، و حکومەت "دەسەڵاتی جێبەجێکردنی" ی ھەیە، و "دەسەڵاتی دادوەری" سەربەخۆیانە کاردەکات، لەبەرئەوە حکومەتی خەڵکی پێدەڵێن چونکە لەلایەن ئەندام پەرڵەمانەکانەوە ھەڵدەبژێردرێن کە ئەوانیش ڕاستەوخۆ لەلایەن خەڵکەوە ھەڵبژێردراون بۆ ماوەی چوار ساڵ، پەڕلەمان دەتوانێت دەستوری وڵات ھەموار بکاتەوە، و سوێد خاوەنی سێ یاسای دەستوریە کە بریتین لە [[یاسا]]ی خاوەنداریەتی خود، ئازادی [[ڕۆژنامەوانی]]، ئازادی بیروڕا. [[پەڕگە:King Carl XVI Gustaf at National Day 2009.jpg|چەپ|وێنۆک|177x177پیکسڵ|کاڕڵ گۆستافی شازد‏‏‏ە‏‏‏ه‏‏‏ە‏‏‏م پاشای سوێد و شکۆی وڵات.]] پارتی دیموکراتی کۆمەڵایەتی سوێد ڕۆڵێکی پێشەنگی ھەبووە لە ١٩١٧ وەو بەسەر فەرمانڕەوایی سوێد، لەساڵی ١٩٣٢ پارتی ھاوبەشی دیموکراتی باڵی بەسەر پەڕڵەمانی سوێددا کێشا، پاشان لە ھەڵبژاردنەکانی (١٩٧٦، ١٩٧٩، ١٩٩١، ٢٠٠٦، ٢٠١٠) ڕاستڕەوەکان زۆرینەی کورسیەکانی پەڕلەمانیان مسۆگەر کرد لە سەرەتای ھەفتاکان سوێد بەدەست قەیرانی ئابووری دەیناڵاند تا نەوەدەکان کە زیاتر بوو، سوێد ناچار بوو چاکسازی لە ڕژێمە ڕامیاریەکەی بکات تا بگاتەوە ئاست وڵاتە ئەوڕوپیەکانی تر، لە ھەڵبژاردنی ٢٠٠٦ پارتی یەکسانی لەگەڵ پارتی ناوەند و پارتی گەلی لیبراری و پارتی دیموکراتی کریستیانی زۆرینەی دەنگەکانیان بەدەست ھێنا و حکومەتێکی بنکە فراوانیان درووست کرد بە پێشەنگی پارتی یەکسانی و ڕێبەری "فرێدریک ڕاینفیڵدت"، لە ھەڵبژاردنی ٢٠١٠ پارتە دیموکراتیەکان ژمارەیەکی زۆر لە دەنگیان لەدەستدا کە ١٧  کورسی بوو بەڵام ڕکابەرەکانیش نەیانتوانی دەنگی تەواو بەدەست بێنن بۆیە دیموکراتەکان حکومەتێکی ھاوبەشیان دروست کرد.<ref name="forsvarsmakten.se">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.forsvarsmakten.se/sv/Rekrytering/Varnplikt/|سەردێڕ=Värnplikt [Conscription]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref> [[پەڕگە:Stockholm Palace at night.jpg|ڕاست|وێنۆک|190x190پیکسڵ|کۆشکی ستۆکهۆڵم، بار‏‏‏ە‏‏‏گای س‏‏‏ە‏‏‏ر‏‏‏ە‏‏‏کی پاشای سوێد]] ڕێژەی بەشداربووان لە ھەڵبژاردنەکان ھەمیشە بەرز بووە لەچاو وڵاتەکانی تر، ھەرچەندە بەرەو کزی ڕۆیشتووە لەو ماوانەی دوایی دا،(%٨٠٫١١ لە ٢٠٠٢ وە %٨١٫٩٩ لە ٢٠٠٦) ئەمیش بەھۆی ھەبوونی متمانەی ڕامکاران لەلایەن ھاوڵاتیانەوە.<ref name="svt.se">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://svt.se/2.22620/1.1595556/allmanna_varnplikten_skrotas?lid=puff_1597044&lpos=extra_0|سەردێڕ=Allmänna värnplikten skrotas [General conscription scrapped]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref> لە کەسایەتیە سوێدیە  ھەرە ناسراوەکانی جیھان (ڕائوڵ وڵنبێڕگ وە ۆڵک بڕنادۆت و سەرۆکی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان داگ ھەمەرشۆڵد و سەرۆک وەزیران ئولۆڤ بالمێ وەزیری دەرەوە کاڕڵ بێڵدت و پشکنەری نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ [[وزەی ناوەکی]] لە ئێراق ھانز پلێکس. === یاسا و جێبەجێکردنی یاسا و ڕژێمی دادوەری === دادگای باڵای سوێد بە ھەنگاوی سێیەم و کۆتایی دادەنرێت لە دەرکردنی یاساکانی سوێد بۆ ھەموو بارەکان، پێش پێشکەشکردنی ھەر دۆسیەیەک بە دادگای باڵا پێویستە ھەموارکرابێتەوە چونکە دوای دادگای باڵا دەرفەتی سکاڵا نادرێتەوە. تەنھا لە بابەتی زۆر گرنگ و چارەنووسساز نەبێت. "جێبەجێکردنی یاسا" لەلایەن چەند دەزگایەکەوە دەبێت، پۆلیسی سوێد وەک دەزگای دیاری کراوی سەرەکی حکومەتە، "تیپی کاری نیشتمانی" تیپێکی خێرای ئامادەیە بۆ ڕووداوە نیشتمانیەکان، بەڵام "فەرمانگەی ئاسایشی سوێد" ئەرکی پاراستن و پارێزگاری دەستور و تاکی سوێدە. === پەیوەندیە دپلۆماسیەکان === پەیوەندی سوێد بەدەرەوە پەیوەندیەکی بێلایەنانە بووە بە درێژایی سەدەی بیستەم لە کاتەکانی ئاشتی و لە شەڕدا، لەسەر ڕێچکەیەکی ڕاستەوان دەڕوات کە بنەمایەکی بێلایەنانەو ئاشتیانەیە.<ref name="NB335-339">Nordstrom, pp. 335–339.</ref> ھۆکاری بێلایەنی سوێد دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی نۆزدەھەم  بەو بنەمایەی بەشداری ھیچ شەڕێکی نەکردووە لەوەتەی خۆداکوتانی نەرویژەوە لە ١٨١٤، و لەکاتی جەنگی جیھانی دووەمیش نەچووە پاڵ ھیچ ھێزێک لەلایەکانی "ھاپەیمانان" و "چاترگاکان" لەگەڵ ئەوەش یارمەتی پێشکەش نازیەکان کرد تا ھێڵی ئاسنین بەکاربێنن بۆ گواستنەوەی سەرباز و [[جبەخانە]]کانیان، لەھەمان کاتیش ئەو خەڵکانەیان پاراست کە ھانایان بۆ بردبوون لە ترسی نازیەکان.<ref name="Koblik303-313">Koblik, pp. 303–313.</ref><ref name="NB313-319">Nordstrom, pp. 313–319.</ref> بەتایبەت کانە ئاسنینەکانی باکوور کە ژێرخانی پیشەسازی سەربازی ئەڵمانەکان بوو.<ref name="NB313-319">Nordstrom, pp. 313–319.</ref><ref>Nordstrom p. 302: "In fact, the plans were mostly a ruse to establish control of the crucial Norwegian port of Narvik and the iron mines of northern Sweden, which were vitally important to the German war efforts."</ref> بە ڕۆڵێکی کەمیش بەشداری ھاریکاریەکانی فنلەندای کرد لە "جەنگی زستان" کە ڕێگای دا لەخاکەکەی ڕاھێنان ئەنجام بدەن. لەجەنگی ساردیش بێلایەن مایەوە.<ref>As context, according to Edwin Reischauer, "To be neutral you must be ready to be highly militarized, like Switzerland or Sweden." -- ''see'' Chapin, Emerson.</ref> ئەرکی سوپای سوێد بەرگری بوو لە خەڵک<ref>Nordstrom, p 336: "As a corollary, a security policy based on strong national defences designed to discourage, but not prevent, attack was pursued.</ref> لەھەمان کات توانی پەیوەندی ژێربەژێری لەگەڵ خۆڕئاوا درووست بکاتن.<ref>National Geographical News, web article, ''Cold War Spy Plane Found in Baltic Sea''[http://news.nationalgeographic.com/news/2003/10/1010_031010_swedishspyplane.html] 10 November 2003.</ref> و بەژداری کردووە لە ھەندێک کاری ھەواڵگری بۆ "ناتۆ"، کە لەلایەن سۆڤیەتەوە ئاشکرا کرا ئەویش دوای کەوتنی فڕۆکەیەکی لە ئاسمانی "دەریای بەڵتیک"، لە کۆتایی شەستەکان ویستی ڕۆڵێکی گەورەتر ببینی لە پەیوەندیە نێودەوڵەتیەکان بەتایبەت بۆ ئاشتی نێودەوڵەتی لەساڵی ١٩١٨ کاتێک "ژێرئاو"ێکی سۆڤیەتی لە جۆری وێسکی لە بنکەیەکی سەربازی دەریایی سوێدی نزیک بوویەوە لە "کاڕڵسکۆنە" دەزگای سەربازی سوێدی ھیچ پەرچەکردارێکی نیشان نەدا و پەنای بۆ ئاخاوتنی دپلۆماسی بردو ئاماژەی بەوەدا کە بە ھەڵە نزیک بۆتەوە، ئەمە بە زیرەکترین کارەکانی سوێد دادەنرێت لە مێژوویدا چونکە وڵاتی لە جەنگێکی خوێناوی پاراست. و ئەندامی یەکێتی ئەوڕوپایە لەساڵی ١٩٩٥  ەوە بۆ پاراستنی ئاشتی وچالاکی دپلۆماسی و ژێرخانی ئابووری === ھێزی چەکدار === [[پەڕگە:Swedish JAS-39 Gripen landing.jpg|وێنۆک|ساب جاس-٣٩ گریپێن فڕۆک‏‏‏ەيھ‏‏‏‌کی ش‏‏‏ە‏‏‏ڕک‏‏‏ە‏‏‏ری سوێدی‏‏‏ە‏‏‏]] ھێزی چەکداری سوێد دەزگایەکی حکومیە و ڕاپۆرتەکانی بۆ وەزارەتی بەرگری بەرزدەکاتەوە و بەرپرسە بۆ جولەی سەربازی لەکاتی ئاشتیدا، ئامانجی سەرەکی ڕاھێنان و پاڵپشتی کردنی ھێزە ئاشتیپارێزەکانە لە دەرەوەی وڵات، پاراستنی سوێدە لە ھەر ھێرشێکی لەناکاو، ھێزی چەکداری سوێد دابەش دەبێت بۆ چەند یەکەیەک (سوپا، بەرگری ئاسمانی، بەرگری دەریایی، زێرەڤانی) سەرۆکی ھێزی چەکداری سوێد بەرزترین پلەی سەربازی ھەیە لە وڵاتدا، تا ساڵی ١٩٧٤ سەرکردەی وڵات شا "ئای" سەرۆکی ھێزی چەکداری سوێد بوو، بەڵام لە ڕاستیدا لەسەدەی بیستەمەوە پاشا ھیچ ڕۆڵێکی گەورەی نەبوو، چونکە کاتێک شا (گۆستافی پێنجەم)) ھاتە سەر تەخت ئەو بوارەی بۆ پسپۆرەکان جێھێشت. [[پەڕگە:Swedish CV9040.JPG|ڕاست|وێنۆک|زریپۆشێکی ش‏‏‏ە‏‏‏ڕک‏‏‏ە‏‏‏ر ل‏‏‏ە‏‏‏جۆری سترڤ ٩٠ که سوێد ب‏‏‏ە‏‏‏ره‏‏‏ە‏‏‏می دێنێت.]] تاکۆتایی جەنگی سارد سەربازیبوون بە زۆرەملێ بوو بۆ ھەموو نێرێکی پێگەیشتوو.<ref name="forsvarsmakten.se"/><ref name="svt.se"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thelocal.se/21494/20090816/|سەردێڕ=Military conscription phase out under fire|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠١٠}}</ref> ژمارەی سەربازانی سوێد نزیکەی یەک میلیۆن سەرباز دەبوو تا داڕمانی یەکێتی سۆڤیەت بەڵام دواتر ئەم ڕێژەیە دابەزی بۆ  ٦٠٬٠٠٠ سەرباز.  * یەکینە سەربازیەکانی سوێد بەشداریان لە شەڕی پاراستنی ئاشتیدا کردووە لە کۆنگۆ و کوبرس و بۆسنە و ھەرچیگۆڤینیا و کۆسۆڤۆ و لێبیریا و لوبنان و ئەفغانستان و چاد. * ئێستا گرنگترین کاری بەشداریکردنیەتی کۆمەڵەی چەنگاوەرانی ئەوڕوپی بە ڕابەری سوێد کە ھەریەکە لە فنلندا و نەرویژ و ئێرلەندا و ئیستۆنیا بەشدارن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.imd.ch/research/publications/wcy/index.cfm|سەردێڕ=IMD Competitiveness Yearbook 2008|بڵاوکەرەوە=Imd.ch|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> جگە لە ڕاھێنانیان بە ھێزەکانی [[پێشمەرگە]] لە کوردستانی باشوور. == ئابوری == [[پەڕگە:Sweden GRP per Capita2004.svg|ڕاست|وێنۆک|کۆی ب‏‏‏ە‏‏‏ره‏‏‏ە‏‏‏می ه‏‏‏ە‏‏‏رێمی (GRP) بۆ ه‏‏‏ە‏‏‏رتاکێک به ه‏‏‏ە‏‏‏زاران کڕۆن (2004).]] [[پەڕگە:Nordstan Öst.JPG|چەپ|وێنۆک|195x195پیکسڵ|نۆڕدیستن، گ‏‏‏ە‏‏‏ور‏‏‏ە‏‏‏ترین ناو‏‏‏ە‏‏‏ندی بازاڕگ‏‏‏ە‏‏‏ری ل‏‏‏ە‏‏‏ باکوری ئ‏‏‏ە‏‏‏وڕوپا]] سوێد ئوابوریەکی تێکەڵی ھەیە بەئاڕاستەی ھەناردەکردن، و تایبەتمەندە بە بەرنامەیەکی دابەشکاری نوێ، بەرھەمھێنەرێکی پێشکەوتووی جیھانیە لە ھەموو بوارەکانی ئەلیکترۆنی و دارتاشی و بەرنامەکاری ئابووری و دەستی کاری لێھاتوو و وزەی کارۆئاوی، %٥٠ بەرھەمی ھەناردەی سوێدی بریتیە لە کەرتی ئەندازیاری، پاشان لە بواری پەیوەندیەکان ئینجا پیشەسازی تڕومبێل و دەرمانسازی و بوارە جۆربەجۆرەکانی تر، بەڵام لە بواری کشتوکاڵ تەنھا %٢ ی"کۆی بەرھەمی خۆماڵی" پێکدێنێت. ئابوروی سوێد بەوە تایبەتمەندە، کە خاوەنی کەرتێکی پیشەسازی ھەناردەکارە، زۆرینەی بەرھەمە پیشەیی و دەستیەکانی دەنێرێتە بازاڕە جیھانیەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.infoexport.gc.ca/science/nordics_sweden_report-en.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061004050916/http://www.infoexport.gc.ca/science/nordics_sweden_report-en.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Doing Business Abroad – Innovation, Science and Technology|بڵاوکەرەوە=Infoexport.gc.ca|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> خاوەنی گەورەترین ٢٠ ھاوبەشگەی جیھانە بۆ بەرھەمەکانی ڤۆلڤۆ و ئەریکسۆن و ڤاتینڤۆڵ و سکانسکا و سۆنی ئەریکسۆن و سڤینسکا سیللیۆزا و ئەکتیبۆلاگێت و ئەلیکترۆلۆکس و تیلیا و سۆنێرا و ساندڤیک وسکانیا و ئای سی ئێ و ھێنیزئاند و مۆریتز و نۆردیا  کۆپکۆ و نۆردستێیرنان و...... ھتد [[پەڕگە:Sw real gdp growth.svg|چەپ|وێنۆک|گ‏‏‏ە‏‏‏ش‏‏‏ە‏‏‏ی کۆی ب‏‏‏ە‏‏‏ره‏‏‏ە‏‏‏می خۆماڵی ڕاست‏‏‏ە‏‏‏قین‏‏‏ە‏‏‏ له سوێد ١٩٩٦-٢٠٠٦.]] نزیکەی ٤٫٥ میلیۆن کەسی بێگانە لە سوێد کاردەکەن، نیوەی ئەو ژمارەیە لەکەرتی خوێندنن لەزانکۆکان، کۆی بەرھەمی خۆماڵی بۆ ھەر کاژێرێک ٣١ دۆڵارە لە ٢٠٠٦، کە لە ڕێزبەندی نۆیەمین وڵاتانی جیھانە،<ref name="oecd2007"/> گەشەی"کۆی بەرھەمی خۆماڵی" بەڕێژەی %٢ بۆ ھەر کاژێرێک بەرزدەبێتەوە.<ref name="oecd2007"/> بەگوێرەی لێکۆڵینەوەکان جیھانگەرایی (عەولەمە) ھۆکاری سەرەکی ئەو پێشکەوتنانەیە.<ref name="oecd2007">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oecd.org/document/37/0,3343,en_2649_34569_38048997_1_1_1_1,00.html|سەردێڕ=Economic survey of Sweden 2007|بڵاوکەرەوە=Oecd.org|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٩٧٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> سوێد لە وڵاتە ھەرە پیشکەوتووەکانی جیھانە بۆ کرێی دەست و پارەی خانەنشین.<ref>[http://www.heritage.org/Research/SocialSecurity/bg1381.cfm Pension Reform in Sweden: Lessons for American Policymakers] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100113085905/http://www.heritage.org/Research/SocialSecurity/bg1381.cfm |date=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}} by Goran Normann, Ph.D. and Daniel J. Mitchell, Ph.D. June 29, 2000.</ref> [[پەڕگە:Euro accession.svg|ڕاست|وێنۆک|سوێد ب‏‏‏ە‏‏‏شێکه ل‏‏‏ە‏‏‏ناوچ‏‏‏ە‏‏‏ی شنگن و ی‏‏‏ە‏‏‏کێتی ئ‏‏‏ە‏‏‏وروپا ل‏‏‏ەيھ‏‏‏‌ک بازار.]] ھەر کرێکارێکی ئاسایی %٤٠ ی داھاتی بۆ دەمینێتەوە دوای دەرکردنی باج.<ref name="oecd2005">OECD Economic Surveys: Sweden – Volume 2005 Issue 9 by OECD Publishing</ref> لە ڕێزبەندی کێبڕکێکردنی جیھان سوێد لە پلەی چوارەم دێت ٢٠٠٩-٢٠١٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.weforum.org/en/initiatives/gcp/Global%20Competitiveness%20Report/index.htm|سەردێڕ=World Economic Forum – Global Competitiveness Report|بڵاوکەرەوە=Weforum.org|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> لە ڕێزبەندی کێبڕکێکردنی جیھان سوێد بەپلەی دووەم دێت ٢٠١٠-٢٠١١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.weforum.org/en/initiatives/gcp/Global%20Competitiveness%20Report/index.htm|سەردێڕ=World Economic Forum – Global Competitiveness Report|بڵاوکەرەوە=Weforum.org|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٠}}</ref><ref name="imd">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.imd.ch/research/publications/wcy/index.cfm|سەردێڕ=IMD Competitiveness Yearbook 2008|بڵاوکەرەوە=Imd.ch|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> سوێدیەکان لەکاردا بە دڵسۆزی لە کارەکانیان دەناسرێنەوە ئەمەش بۆ پەروەردەکردنی قوتابخانەکان دەگەڕێننەوە.<ref>"[http://www.isa.se/templates/News____59355.aspx ''Sweden most creative country in Europe & top talent hotspot''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070521053538/http://www.isa.se/templates/News____59355.aspx |date=٢١ی ئایاری ٢٠٠٧}}<sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''وصلة مکسورة''&#x5D;</sup>, Invest in Sweden Agency, 25 June 2005.</ref> تا ئێستا سوێد دراوی "کڕۆن"بەکاردێنن، ئەمیش دوای ئەوەی سوێدیەکان بەدەنگدان یۆرۆیان ڕەت کردەوە، "بانکی ناوەندی سوێدی" لە ١٦٦٨ دامەزراوە کە کۆنترین بانکی جیھانە.<ref name="oecd2007"/> زۆرترین پەیوەنی بازرگانی لەگەڵ ئەڵمانیا و ئەمێریکا و نەرویژ و [[شانشینی یەکگرتوو]] و دانماڕک و فنڵەندا ھەیە. === وزە و گواستنەوە === بازاڕی وزەی سوێد زۆر تایمەتمەندە، کە بازاڕی نۆردی سوێدی بۆ وزە یەکەمی ھەموو ئەوڕوپایە، لە ٢٠٠٦ نۆڕد پۆڵ و نۆڕد پۆڵ سپۆت بەیەکەوە وزەی کاڕۆئاویان بەرھەم ھێنا کە ڕێژەکەی زۆر زیاتر بوو لەو وزەیەی لە ئەتۆم دەست دەکەوێت.<ref>[https://web.archive.org/web/20070615105600/http://www.svenskenergi.se/upload/Statistik/Tidigare%20statistik/Kraftl%C3%A4get%20i%20%C3%A5r/ve_07-01.pdf Kraftläget i Sverige, Vattensituationen]<sup class="noprint Inline-Template">&#x5B;''وصلة مکسورة''&#x5D;</sup></ref> سوێد سوود لە [[وزەی با]] وەردەگرێت بۆ بەرھەمەکانی کارەبا و گەرمی. بەھۆی قەیرانی نەوتی جیھانیەوە لە ١٩٧٣ سوێد پشتی بە نەوت نەبەستووە تەنھا سەرچاوەی ئاو و وزەی ئەتۆم.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://world-nuclear.org/info/inf42.html|سەردێڕ=Nuclear Power in Sweden|بڵاوکەرەوە=[[World Nuclear Association]]|تاریخ=سبتمبر ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100213132916/http://www.world-nuclear.org/info/inf42.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سوێد ھەمیشە ھەوڵ دەدات خۆی لە وزەی نەوت دووربخاتەوە.<ref name="Agenda21">Ministry of Foreign Affairs, Sweden.</ref><ref name="Vidal">Vidal, John.</ref> بۆ پاراستنی ژینگە باجێکی زۆری خستۆتە سەر ئەو بزوێنەرانەی کە دووەم ئۆکسیدی کاربۆن دەردەدەن.<ref name="Agenda21">Ministry of Foreign Affairs, Sweden.</ref> [[پەڕگە:Stockholm subway odenplan 20050808 002.jpg|چەپ|وێنۆک|185x185پیکسڵ|ڕێبڕکی ستۆکهۆڵم.]] [[پەڕگە:Öresundsbron i solnedgång 2.jpg|ڕاست|وێنۆک|185x185پیکسڵ|پردی ئۆریسۆند ل‏‏‏ە‏‏‏نێوان ماڵمۆ و کۆپنهاگن ی دانماڕکی.]] [[پەڕگە:Hall, Stockholm Central Station.jpg|چەپ|وێنۆک|190x190پیکسڵ|وێستگ‏‏‏ە‏‏‏ی ستۆکهۆڵمی ناو‏‏‏ە‏‏‏ندی.]] لە سوێد ١٦٢٧٠٧ کیلۆمەتری ڕێگا ھەیە، لەگەڵ ١٤٢٨ کیلۆمەتر ڕێگای خێرا لەنێوان شارەکان، جگە لەوەی ئەم بڕە بەردەوام لە زیاد بوون دایە، پردی ئۆریسۆند لەنێوان ماڵمۆ و کۆپنھاگنی دانماڕکی ڕێگایەکی خێرای ھاوبەشە جگە لەو ڕێگا خێرایانەی کە تەواوی سوێد بەیەک دەبەستێتەوە. ھەروەھا سوێد خاوەنی ڕێگایەکی درێژی شەمەندەفەرە، ھێلە ئاسنینەکان تەواوی شارەکانی سوێدی بەیەک دەبەستێتەوە. چەندین کۆمپانیای بواری ئاسنینی ھەیە، وەک ئیس ئی و ڤیۆلا. چەندین فڕۆکەخانەی گەورەی ھەیە کە سوێد بە جیھان دەبەستێتەوە، وەک فڕۆکەخانەی ئاڕلەندا لە ستۆکھۆڵم کە تەنھا لەساڵی ٢٠٠٧ نزیکەی ١٧٩١ میلیۆن گەشتیار لە ڕێگایەوە گەشتیان کردووە، جگە لە فڕۆکەخانەی گۆتەنبێڕگ کە ٤٫٣ میلیۆن گەشتیار لە ٢٠٠٦ گەشتیان کردووە. جگە لە چەندین لەنگەری ئاوی لە ماڵمۆ و گۆتەنبێڕگ. === ڕامیاری گشتی === == زانست و فێرکردن == [[پەڕگە:Entrance hall of Uppsala University main building.jpg|وێنۆک|208x208پیکسڵ|زانکۆی ئۆپساڵا (دام‏‏‏ە‏‏‏زراوه ل‏‏‏ە‏‏‏ ١٤٧٧)]] ئەو منداڵانەی تەمەنیان لە نێوان ١ بۆ ٥ ساڵانن باخچەی ساوایانیان بۆ دامەزراوە، بەڵام ئ ەومنداڵانەی تەمەنیان لە ٦ بۆ ١٦ خوێندنی زۆرەملێیان بۆ دانراوە، لە دوای تەواوکردنی قۆناغی ئامادەیی خوێندنی زانکۆ دەست پێدەکات یاخود پەیمانگا پیشەیی کە پیشەوەری باڵایان لێ درووست دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oecd.org/dataoecd/42/8/39700724.pdf|سەردێڕ=PISA results for Sweden|format=PDF|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> لە سوێد زۆرینەی خوێندکاران ئارەزووی خوێندنی پیشەییان ھەیە. لەسو ێد قوتابخانەی گشتی و تایبەت ھەیە بەڵام بەیەکسانی بەجۆرێک کە لە یەک ئاست دان<ref name="swedishmodeleconomist">[http://www.economist.com/business/displaystory.cfm?story_id=11535645 The Swedish model], [[ئێکۆنۆمیست|ذی إیکونومیست]]</ref> سوێد لەدوای چاکسازیەکانی ١٩٩٢ بوو بەیەکێک لە پێشکەوتوترین وڵات بۆ خوێندن و زانست، کە بە پلەی دووەم دێت لەدوای ھۆڵەندا لە ئاستی جیھاندا. لە سوێد ژەمی خواردن پێشکەش دەکرێت لە سەرجەم قۆناغەکانی خوێندن، لە قوتابخانەکان سێ ژەم و وەرزشی بەیانیان ھەیە بەڵام لە خوێندنگەکان دەکرێت بۆ دوو ژەمی گەرم لەگەڵ میوە و وەرزشی بەرزتر. چەندین زانکۆ و پەیمانگا و بەشی جۆربەجۆر ھەیە لە بوارە جیاوازەکانی زانست، زانکۆی ئۆپساڵا و گۆتەنبێڕگ و ستۆکھۆڵم ھاوشانیان کەمە لەسەر ئاستی جیھان کە پێش زانکۆکانی کەنەدا و [[ژاپۆن]] و [[کۆریای باشوور]] کەوتونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=by: Studyinsweden.se|ناونیشان=http://www.studyinsweden.se/Home/News-archive/2010/Tuition-fees-from-2011/|سەردێڕ=Sweden introduces tuition fees and offers scholarships for students from outside EU – Study in Sweden – SWEDEN.SE|بڵاوکەرەوە=Studyinsweden.se|ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100628053602/http://www.studyinsweden.se/Home/News-archive/2010/Tuition-fees-from-2011/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === زانست و تەکنەلۆژیا === [[پەڕگە:AlfredNobel adjusted.jpg|ڕاست|وێنۆک|215x215پیکسڵ|ئ‏‏‏ە‏‏‏ڵفرێد نۆبڵ، داهێن‏‏‏ە‏‏‏ری دینامیت دام‏‏‏ە‏‏‏زرێن‏‏‏ە‏‏‏ری د‏‏‏ە‏‏‏زگای نۆبڵ]] [[پەڕگە:Carl von Linné.jpg|چەپ|وێنۆک|169x169پیکسڵ|کاڕڵ لینیۆس پۆڵێنکار و داهێن‏‏‏ە‏‏‏ری ناونان‏‏‏ە‏‏‏و‏‏‏ە‏‏‏ی نوێ، ک‏‏‏ە‏‏‏ به باوکی پۆلێنکاری داد‏‏‏ە‏‏‏نرێت، و‏‏‏ە‏‏‏ک پێش‏‏‏ە‏‏‏نگی زانستی ژینگ‏‏‏ە‏‏‏ی نوێ ه‏‏‏ە‏‏‏ژمار د‏‏‏ە‏‏‏کرێت.]] [[پەڕگە:Headshot of Anders Celsius.jpg|چەپ|وێنۆک|207x207پیکسڵ|ئ‏‏‏ە‏‏‏ندرس سێلسۆن داهێن‏‏‏ە‏‏‏ری پل‏‏‏ە‏‏‏ی گ‏‏‏ە‏‏‏رمی س‏‏‏ە‏‏‏دی.]] زانست و لێکۆڵینەوە ئەکادیمیەکان ڕۆڵێکی گەورەیان بینیوە لە پێشکەوتنی ئابووری و کۆمەڵایەتی. سوێد ئاستێکی بەرزی ھەیە لە لێکۆڵینەوە و زانستگەرایی کە خاوەنی چەندین دەزگاو گۆڤاری زانستیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.swedenabroad.se/Page____50008.aspx|سەردێڕ=Embassy of Sweden New Delhi – Science & Technology|بڵاوکەرەوە=Swedenabroad.se|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080916211008/http://www.swedenabroad.se/Page____50008.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەگەڵ ئەوەی ژمارەی دانیشتوانی کەمە بەڵام بەگوێرەی ئەو ڕێژە کەمە زانای گەورەی لێ ھەڵکەوتووە، زانایەکانیان جێگای متمانە و لێکۆڵینەوە زانستیەکانن لە ئاستی جیھاندا. سوێد بە پلەی یەکەم و دووەم دێت بۆ ڕاپۆرتە زانستیەکان لە ئاستی جیھان، بەتایبەت لە بواری پزیشکی و سروشت و ئەندازیاری. [[شۆڕشی زانستی]] سوێد لە سەدەی ھەژدەھەم سەری ھەڵدا، لە ١٧٣٩ "ئەکادیمیای پاشایەتی سوێد بۆ زانست" دامەزرا.<ref name="si91e">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sweden.se/upload/Sweden_se/english/factsheets/SI/SI_FS91e_Swedish_inventions_and_discoveries/Swedish_inventions_and_discoveries_FS91e_Hires.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071029030823/http://www.sweden.se/upload/Sweden_se/english/factsheets/SI/SI_FS91e_Swedish_inventions_and_discoveries/Swedish_inventions_and_discoveries_FS91e_Hires.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|format=PDF|سەردێڕ=Swedish inventions and discoveries|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ساڵ=٢٠٠٧|month=January|ئیش=Fact Sheet FS 91 e|بڵاوکەرەوە=Swedish Institute|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تاوەکو ئێستاش ئەندازەی پیشەسازی میللی، ڕۆڵێکی بەرچاویان ھەیە لە داھێنانەکان.<ref name="si91e"/> == دیمۆگرافیا == [[پەڕگە:Estocolmo de Noche..... " Blue hour ".jpg|ڕاست|وێنۆک|200x200پیکسڵ|[[ستۆکھۆڵم|ستۆکهۆڵم]] پایتەخت و گەورەترین شاری سوێدە.]] ژمارەی دانیشتوانی سوێد لە ٢٠٠٩ بە ٩٬٣٥٤٬٤٦٢ کەس خەمڵێنرا.<ref name="Statistics Sweden">Statistics Sweden.</ref> بۆ یەکەم جار لە ١٢ ئۆگست ٢٠٠٤ ژمارەی دانیشتوانی بۆ نۆ میلیۆن تێپەڕاند. نزیکەی %٨٥  ی سوێدیەکان لەبەشی باکوور دەژیین، نزیکەی ٨٠٠ ھەزار کەس لە ستۆکھۆڵم دەژین<ref name="Statistics Sweden">Statistics Sweden.</ref> لەدوای ئەویش شارەکانی گۆتەنبێڕگ و ماڵمۆ دێت. لە سەرژمێری ٢٠٠٧ دەرکەوت کە % ١٣٫٤ لەدایکبووان لە پەنابەرانن.<ref>Statistics Sweden. {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scb.se/Pages/TableAndChart____26040.aspx |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی ئایاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131004231414/http://www.scb.se/Pages/TableAndChart____26040.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> سوێد لەکاتی جەنگە جیھانیەکانی یەکەم و دووەم ھاوڵاتیان جێیان دەھێشت بەرەو ئەمەریکا، بەڵام لە ھەشتاکان ئەم کۆچە پێچەوانە بوویەوە کە لە سەرجەم وڵاتانی جیھان ڕوویان تێکرد بەمە پێکھاتەی دیمۆگرافیای گۆڕدرا، کە تەنھا لە ٢٠٠٨  ١٠١٫١٧١ کەس ڕووی تێکرد.<ref>Statistics Sweden. [http://www.scb.se/Pages/TableAndChart____26046.aspx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023101214/http://www.scb.se/Pages/TableAndChart____26046.aspx |date=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref> [[پەڕگە:Invandrare utvandrare Sverige 1850-2007.svg|وێنۆک|400x400پیکسڵ|کۆچک‏‏‏ە‏‏‏ران و پ‏‏‏ە‏‏‏ناب‏‏‏ە‏‏‏ران له نێوان ١٨٥٠-٢٠٠٧]] زۆرترین ڕێژەی لەدایکبووانی پەنابەران لە ٢٠٠٨ بریتین لە [[فینلاند|فنلەندا]] (١٧٥٬١١٣) و ئێراق (١٠٩٬٤٤٦) و یۆگسلافیا (٧٢٬٢٨٥) و پۆڵەندا (٦٣٬٨٢٢) و ئێران (٥٧٬٦٦٣) و بۆسنە و ھەرسیگۆڤینیا (٥٥٬٩٦٠) و دانماڕک (٤٤٬٣١٠)و نەرویژ (٤٤٬٣١٠) و چیلی (٢٨٬١١٨) و تایلەند (٢٥٬٨٥٨) و سۆمالیا (٢٥٬١٥٩) و لوبنان (٢٣٬٢٩١).<ref name="Statistics Sweden"/> لە ماوەی نێوان ١٨٢٠-١٩٣٠ نزیکەی ١٫٣ میلیۆن سوێدی بۆ ئەمێریکا کۆچیان کرد، ئێستا ٤٫٤ میلیۆن سوێدی لە ئەمێریکا دەژین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=01000US&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-_lang=en&-_caller=geoselect&-format=|سەردێڕ=U.S. Census|بڵاوکەرەوە=U.S. Census Bureau|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111011201424/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=01000US&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-_lang=en&-_caller=geoselect&-format=|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ٣٣٠٫٠٠٠ کەسیش لە کەنەدا دەژین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000|سەردێڕ=Ethnocultural Portrait of Canada Highlight Tables, 2006 Census|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190106221808/https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2006/dp-pd/hlt/97-562/pages/page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Table=2&Data=Count&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><center class=""> {| align="center" style="text-align:center; width:60%!important; margin-right:10px; font-size:90%" ! colspan="7" style="background:#e9e9e9; padding:0.3em;" |گەورەترین شارەکانی سوێد <br/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scb.se/Pages/ProductTables____13001.aspx |سەردێڕ=2010A01O |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130806054700/http://www.scb.se/Pages/ProductTables____13001.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- ! rowspan="21" | [[پەڕگە:GamlaStan from Katarinahissen Stockholm Swe.jpg|135x135پیکسڵ]] <small>[[ستۆکھۆڵم]]</small> [[پەڕگە:Göteborg 03.jpg|سنوور|135x135پیکسڵ]] <small>[[گۆتەنبێرگ]]</small> [[پەڕگە:3000' ovanför Västerås.jpg|سنوور|135x135پیکسڵ]] <small> [[ڤاستەرۆس]]</small> [[پەڕگە:Örebro castle in Sweden.jpg|سنوور|135x135پیکسڵ]] <small>[[ئۆڕەبڕۆ]] </small> ! style="text-align:center; background:#f5f5f5;" | <small>#</small> ! style="text-align:left; background:#f5f5f5;" | شار ! style="text-align:center; background:#f5f5f5;" | دانیشتوان ! rowspan="21" | [[پەڕگە:Turning torso by night1.jpg|سنوور|135x135پیکسڵ]] <small>[[ماڵمۆ]]</small> [[پەڕگە:Uppsala Cathedral.JPG|سنوور|135x135پیکسڵ]] <small>ئۆپساڵا </small> [[پەڕگە:Stora torget, Linköping, juli 2005.jpg|سنوور|135x135پیکسڵ]] <small>[[لینشوبینغ]]</small> [[پەڕگە:Helsingborg-300px.jpg|سنوور|135x135پیکسڵ]] <small>[[ھلسینغبورغ]]</small> |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;" | ١ | align="left" | '''[[ستۆکھۆڵم]]''' | ٢٬٠١٩٬١٨٢ (٢٠١٠) |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;" | ٢ | align="left" | '''[[گۆتەنبێرگ]]''' | ٩٢٦٬٦٥٤ |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;" | ٣ | align="left" |'''[[ماڵمۆ]]''' |٦٣٥٬٢٢٤ |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;" | ٤ | align="left" |'''[[ئۆپساڵا]]''' |١٩٧٬٣٥٦ |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;" | ٥ | align="left" | '''[[ڤاستەرۆس]]''' | ١٣٥٬٩٣٦ |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;" | ٦ | align="left" |'''[[ئۆڕەبڕۆ]]''' |١٣٥٬٤٢١ |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;" | ٧ | align="left" | '''[[لینشۆپینگ]]''' | ١٢٧٬١٠٠ |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;" | ٨ | align="left" |'''[[ھێڵسنگ بۆڕگ]]''' | ٩٧١٢٢ |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;" | ٩ | align="left" |'''[[یۆن شۆپینگ]]''' |٨٩٣٩٦ |- | style="text-align:center; background:#f0f0f0;" | ١٠ | align="left" | '''[[نۆڕ شۆپینگ]]''' | ١٢٩٬٨٦٧ |} </center> === زمان === [[پەڕگە:Svenska språkets utbredning.png|ڕاست|وێنۆک|داب‏‏‏ە‏‏‏شبونی زمانی سوێدی]] زمانی فەرمی لە سوێد بریتیە لە [[زمانی سوێدی]]  یەکێکە لە لقەکانی خێزانی زمانەکانی ئەڵمانیای بواکور، و زۆر نزیکە لەگەڵ دانماڕکی و نەرویژی، نەرویژیەکان قورس لە سوێدیەکان دەگەن، بەڵام سوێدیەکان لە دانمارکی و نەرویژیەکان دەگەن، و دان بە زمانی فنلەندی دەنرێت وەک زمانێکی لاوەکی. زۆرینەی سوێدیەکان بە ئینگلیزی دەدوێن ئەمیش بەھۆی نزیکی لە زمانەکەیان، ھەروەھا بەوەی زمانی زانستە و حکومەت وەک سوێدی گرنگی پێدەدات. جگە لەمەش بەھۆی کۆچی سوێدیەکان لەکاتی جەنگ ڕوویان لە ئەمێریکا و کەنەدا و ئینگڵتەرا کرد، بۆیە %٨٩ سوێدیەکان دەتوانن بە ئینگلیزی بدوێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ec.europa.eu/education/languages/pdf/doc631_en.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131116073533/http://ec.europa.eu/education/languages/pdf/doc631_en.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131116073533/http://ec.europa.eu/education/languages/pdf/doc631_en.pdf |date=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ }}</ref> === ئایین === سوێدیەکان تاوەکو سەدەی یازدەھەم لەسەر ئایینی "نۆڕدی" بوون کە خواوەند (ئەیسێر) یان دەپەرست کە بنکەی سەرەکیان لە ئۆپساڵا بوو، بەڵام بە ھاتنی ئایینی کریستیانی یاساکانی وڵات گۆڕدرا و تا سەدەی نۆزدەھەم ئایینی "نۆڕدی" قەدەغەکرا. لە دوای چاکسازیەکانی پڕۆتستانتی لە سییەکانی سەدەی شازدەھەم، لە ڕێچکەی کاسۆلۆکی لایاندا و لە کڵێسای ئیتاڵیا جیا بوونەوە، لە ١٥٩٣ کڵێسای سوێدی دامەزرا بەسەربەخۆیی. [[پەڕگە:Uppsala Cathedral.JPG|ڕاست|وێنۆک|کاتیدڕاڵی ئۆپساڵا]] {| rules="all" style="margin: 1em; background: #ffffff; border: 2px solid #aaa; font-size: 100%;" width="250" cellspacing="0" cellpadding="3" align="left" | align="center" colspan="8" | '''کڵێسای سوێدی<ref>(سویدیة) [http://www.svenskakyrkan.se/default.aspx?di=23758&refdi=23673 Svenska Kyrkan Statistiek pagina Medlemmar 1972–2008 excel file] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100813164944/http://www.svenskakyrkan.se/default.aspx?id=100243&did=246083 |date=١٣ی ئابی ٢٠١٠}}</ref><ref>(سویدیة) [{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.svenskakyrkan.se/default.aspx?id=100243&did=340397 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100825145618/http://www.svenskakyrkan.se/default.aspx?id=100243&did=340397 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٠}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100825145618/http://www.svenskakyrkan.se/default.aspx?id=100243&did=340397 |date=٢٥ی ئابی ٢٠١٠ }} Svenska kyrkans medlemsutveckling år 1972–2009</ref>'''<br/> |- align="center" bgcolor="#f0f0f0" !ساڵ ! دانیشتوان ! ئەندامانی کڵێسا ! ڕێژەی سەدی |- align="center" | ١٩٧٢ | ٨٬١٤٦٬٠٠٠ | ٧٬٧٥٤٬٧٨٤ | ٩٥٫٢% |- align="center" | ١٩٨٠ | ٨٬٢٧٨٬٠٠٠ | ٧٬٦٩٠٬٦٣٦ | ٩٢٫٩% |- align="center" | ١٩٩٠ | ٨٬٥٧٣٬٠٠٠ | ٧٬٦٣٠٬٣٥٠ | ٨٩٫٠% |- align="center" | ٢٠٠٠ | ٨٬٨٨٠٬٠٠٠ | ٧٬٣٦٠٬٨٢٥ | ٨٢٫٩% |- align="center" | ٢٠٠٥ | ٩٬٠٤٨٬٠٠٠ | ٦٬٩٦٧٬٤٩٨ | ٧٧٫٠% |- align="center" | ٢٠٠٦ | ٩٬١١٩٬٠٠٠ | ٦٬٨٩٣٬٩٠١ | ٧٥٫٦% |- align="center" | ٢٠٠٧ | ٩٬١٧٩٬٠٠٠ | ٦٬٨٢٠٬١٦١ | ٧٤٫٣% |- align="center" | ٢٠٠٨ | ٩٬٢٦٢٬٠٠٠ | ٦٬٧٥١٬٩٥٢ | ٧٢٫٩% |- align="center" | ٢٠٠٩ | ٩٬٣٢٥٬٤٢٩ | ٦٬٦٦٤٬٠٦٤ | ٧١٫٣%<ref name="Swedes depart church in droves">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thelocal.se/26878/20100527/|سەردێڕ=Swedes depart church in droves|بڵاوکەرەوە=Thelocal.se|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> |} تاوەکو کۆتایی سەدەی ھەژدەھەم جگە لە کریستیانی ھیچ ئایینێکی تر ڕێگاپێدراو نەبوو، لە ١٩٥١ یاسای ئازادی ئایین دەرچوو، لە ٢٠٠٠ ئایین لە حکومەت جیا کرایەوە. بەھۆی پەنابەرانەوە ئایینی [[ئیسلام]] گەیشتە سوێد، کە نزیکەی نیو میلیۆن موسڵمان دەبێت، کە بە ئازادی چالاکیە ئایینیەکانیان جێبەجێ دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://sydsvenskan.se/sverige/article140868.ece|سەردێڕ=Sydsvenskan (a Swedish newspaper) – in Swedish|بڵاوکەرەوە=Sydsvenskan.se|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120113112554/http://www.sydsvenskan.se/sverige/article140868.ece|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەھۆی بەرزبوونەوەی ئاستی زانست ڕێژەی باوەڕ بوون بە ئایین و بۆ خودا کەمی کردووە، لە کۆتایی ٢٠٠٠ ڕێژەی بێ باوەڕی بۆ %٨٥ بەرز بوویەوە، لە سەرژمێریەکی ٢٠١٠ تەنھا %٢٣ ی سوێدیەکان باوەڕیان بە ئایین و ھەبوونی خوا ھەیە.<ref>Zuckerman [https://web.archive.org/web/20070610084208/http://www.pitzer.edu/academics/faculty/zuckerman/atheism.html pitzer.edu]</ref>  === تەندروستی === ئاستی خزمەتگوزاریە تەندروستیەکان لەو پەڕی پێشکەوتن دایە، یەکێکە لە پێنج وڵاتە ھەرە پێشکەوتووەکانی جیھان لە بواری تەندروستی، سوێد بەرنامەی پزیشکی خێزانی پەیڕەو دەکات بۆ پاراستنی ھاوڵاتیانی. == ڕۆشەنبیری == [[پەڕگە:Swedish flag with blue sky behind ausschnitt.jpg|ڕاست|وێنۆک|180x180پیکسڵ|ئاڵای سوێد.]] [[پەڕگە:Nationalmuseum Stockholm.jpg|چەپ|وێنۆک|213x213پیکسڵ|ت‏‏‏ە‏‏‏لار‏‏‏ە‏‏‏کانی ستۆکهۆڵم.]] == ئەمانەش ببینە == * [[سنووری فینلاند-سوێد]] == سەرچاوەکان == {{Reflist|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20160729012443/https://sweden.se/ دەروازەی سوێد] * [http://www.sweden.gov.se/ حکومەتی سوێد] * [http://www.riksdagen.se/default____56.aspx پەڕلەمانی سوێد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060701043401/http://www.riksdagen.se/default____56.aspx |date= ١ی تەممووزی ٢٠٠٦ }} * [https://web.archive.org/web/20110527225553/http://www.royalcourt.se/ پێگەی فەڕمی کۆشکی شاھانە] {{وڵاتانی ئەندام لە یەکێتیی ئەورووپا}} {{پۆلی کۆمنز|Sweden}} {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|وڵاتەکان|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} [[پۆل:وڵات و مەڵبەندە ئاڵمانییەکان]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندام لە یەکیەتی ئەورووپا]] [[پۆل:پاشایەتییە دەستوورییەکان]] [[پۆل:سکاندیناڤیا]] [[پۆل:سوید]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:وڵاتەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:ئەورووپای باکووری]] [[پۆل:شارەکانی سوید]] [[پۆل:زمانی سویدی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی سەدەی ١٢یەم]] [[پۆل:دەوڵەتانی مەسیحی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی باکوور]] [[پۆل:وڵاتانی ئەورووپای باکوور]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ناتۆ]] [[پۆل:سوێد]] es3f7pxgzvm8jp7ulwe1rjee282w4zw 0 9152 1695869 1676943 2026-10-27T19:53:37Z مامۆستا 39489 چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1695869 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی خەلیفە | ناو = عومەری کوڕی خەتاب | سەردێڕ = پێشەوای باوەڕداران | وێنە = [[پەڕگە:Mohammad adil rais-Caliph Umar's empire at its peak 644.PNG|ناوەڕاست|220px]] | شرۆڤەی وێنە = خەلافەتی عومەر لە فراوانترین ئاستیدا، ساڵی ٦٤٤ز | ماوەی حوکم = (١٣–٢٣)ک بەرامبەر (٦٣٤–٦٤٤)ز | نازناوەکان = [[فارووق]]. ٲبوو حەفس | لە پێشی دا = [[ئەبووبەکری سدیق|ئەبووبەکر]] | جێگر = [[عوسمان کوڕی عەفان]] | باوک = خەتتاب کوڕی نوفەیل | دایک = حنتمە کچی ھاشم | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٥٨٤ز | شوێنی لەدایکبوون = [[مەککە]]، {{ئاڵا|عەرەبستانی سەعوودی}} | ڕێکەوتی وەفات = ٦٤٤ز | شوێنی وەفات = [[مەدینە]]، {{ئاڵا|عەرەبستانی سەعوودی}} | شوێنی نێژران = ماڵی عائیشە، تەنیشتی گۆڕی [[محەممەد]] و [[ئەبووبەکری سدیق|ئەبوبەکر]]. | ئایین = [[ئیسلام]] |ھاوسەر ١=[[ئوم حەکیم کچی حارس کوڕی ھیشام]]}} '''عومەری کوڕی خەتاب''' ({{lang-ar|عمر بن الخطاب}}) دووەم [[خەلافەتی ڕاشدین|خەلیفەی ڕاشدینە]]، وە یەکێکە لە ھاوەڵەکانی [[پێغەمبەری ئیسلام]] [[محەممەد]]، ناسراوە بە [[فارووق]]، و یەکێکە لەو دە کەسەی کە مژدەی [[بەھەشت]]<nowiki/>یان پێدراوە، لە ھاوەڵە زانا و لە خواترسەکان بووە، بە یەکەم کەس دادەنرێت کە کاری بە [[ڕۆژژمێری ئیسلامی|ڕۆژمێری کۆچیی]] کردووە، لە سەردەمی عومەردا فەتحی [[عێراق]] و [[میسر]] و [[لیبیا]] و [[شام]] و [[فەلەستین]] و [[وڵاتی فارس|فارس]] و [[خۆراسان]] و ڕۆژھەڵاتی [[ئەنادۆڵ]] و باشووری [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] و سجستان ([[ئەفغانستان]]ی ئێستا) کراوە، و [[قودس]] ھاتە ژێر سێبەری دەوڵەتی ئیسلامی، و [[مزگەوتی ئەقسا]] بۆ یەکەم جار ھاتە ژێر دەسەڵاتی [[ئیسلام|موسڵمانان]]، == لەدایکبوون و شێوەی == عومەری کوڕی خەتاب کوڕی نوفەیل کوڕی عەبدول عزی کوڕی ڕەباح، ناوبانگی ئەبوو حەفسە و نازناوی فاروقە لەبەر ئەوەی ئیسلامی ئاشکرا کرد و پەروەردگار بەھۆی ئەوەوە بێ باوەڕە لە ئیمان جیاکردەوە؛ و عومەر سێزدە ساڵ دوای [[ساڵی فیل]] و لەدایکبوونی پێغەمبەر لە دایک بووە. == ئیسلام بوونی == عومەر [[ئیسلام]] بوو لە [[زولحەججە]] ساڵی ٦ی پێغەمبەرایەتی، و ئەمەش دوای موسڵمان بوونی [[حەمزە کوڕی عەبدولموتەڵیب|حەمزەی کوڕی عەبدولموتەڵیب]] بە سێ ڕۆژ، کە تەمەنی نزیکەی ٢٧ ساڵ بووە، و پێش ئەو ٣٩ کەس موسڵمان بوو بوون و عومەر چلی تەواو کرد، == کۆچکردن بۆ مەدینە == بەپێی گێڕانەوەکانی [[سوننە]] ھیچ کام لە موسڵمانان بە ئاشکرا کۆچیان نەکرد بۆ [[مەدینە]] تەنھا عومەری کوڕی خەتاب نەبێت، قامیشی شمشێرەکەی کردە ملی و کەوانەکەی کردە شانی و چەند ڕمێکی گرت بە دەستییەوە و کوتەکەکەی بە دەستەکەی ترییەوە، و چووە کەعبە و خەڵکانی قوڕەیش لە گۆڕەپانەکە لە بەردەمی بوون، حەوت جار [[تەواف]]ی [[کەعبە]]ی کرد و لە مەقامی [[ئیبراھیم]] نوێژی کرد. * == بەھاکانی عومەر == * یەکەم کەس بوو [[ڕۆژژمێری ئیسلامی|ڕۆژژمێری کۆچیی]] دانا کە کۆچکردنی پێغەمبەری ئیسلام [[محەممەد]] (د. خ) کردە سەرەتای ڕۆژمێرەکە. * یەکەم کەس بوو کە پاسەوانی بە شەودا کردووە، کە کەس پێش ئەوە نەیکردووە و کەسیش دوای ئەو بە بەردەوامی و ڕێکخراوی بۆی نەکراوە. * یەکەم کەس بووە کە کۆنگرەی ساڵانەی بەستووە بۆ سەرکردە و والییەکانی و لێی پرسیونەتەوە، ئەمەش لە وەرزی حەجدا بووە، تا لە بەرزترین ئاستی ئیمانی و باوەڕدا بوون، تا دڵنیا بێت لە خوا پەرستی و ھەواڵیان. * یەکەم کەس بووە سکەی ئیسلامی لێداوە (دەرکردنی پارەی ئیسلامی). === لە ئاییندا === * یەکەم کەس بووە کە خەڵکی کۆکردەوە بۆ [[نوێژی تەراویح|نوێژی تەڕاویح]]. * یەکەم کەس بوو کە خەلافەتی کرد بە ڕاوێژکردن لە نێوان چەند کەسێک. * یەکەم کەس بوو کە مزگەوتی پێغەمبەری فراوان کرد. * یەکەم کەس بوو کە خەڵاتی دانا بۆ لەبەرکردنی [[قورئان]]. === لە جەنگدا === * سەربازگەی بەردەوامی دامەزراند لە [[فەلەستین]] و [[شام]] و [[ئوردن]]. * یەکەم کەس بوو کە سەربازی پاسەوانی دانا لەسەر سنوورەکان. * یەکەم کەسە کە ھێزی ئیحتیاتی ڕێکخست. * یەکەم کەس بوو داوای لە سەرکردەکانی کرد، ڕاپۆرتی تەواوی بۆ ئامادە بکەن لەسەر حاڵی ئەندامانی سوپاکەیان. * یەکەم کەس بوو دیوانەکانی نوسیوە، بۆ تۆمارکردنی ناو و مووچەی سەربازەکان. * یەکەم کەس بوو کە پزیشک و وەرگێڕ و ڕێنمایی کەری لەگەڵ سوپادا نارد. * یەکەم کەس بوو گەنجینەی خواردنی دانا بۆ سوپا. * === لە سیاسەتدا === * یەکەم کەس بوو دیوانەکانی نوسیوە. * یەکەم کەس بوو ناوەندی دابینکردنی ئازووقەی دانا * یەکەم کەس بوو ئەوقافی دانا لە [[ئیسلام]]دا * یەکەم کەس بوو کە ئاماری سەروەتی کرێکار و سەرکردە و والییەکانی دەکرد و لێی دەپرسینەوە لەسەری. * یەکەم کەس بوو ماڵێکی دانا بۆ سەروەتی موسڵمانان. * یەکەم کەس بوو کە مەسحی زەوی کرد و ڕووبەرەکەی دیاری کرد. * یەکەم کەس بوو سنوورەکانی دەپاراست. * یەکەم کەس بوو میوانخانەی دروست کرد … و زۆر بەھا و لێھاتوویی تر لە ھەموو بوارەکاندا. == کۆچی دوایی == [[پەڕگە:Tombstone_of_Umar_(r.a)_by_mohammad_adil_rais.JPG|وێنۆک|250x250پیکسڵ|ئارامگەی عومەری کوڕی خەتتاب، یەکەم پەنجەرە لای ڕاستەوە دیمەنی گۆڕی عومەر دەردەخات]] عومەر ڕۆیشتە دەرەوە بۆ نوێژی بەیانی ڕۆژی چوار شەممە ٢٦ی زی لحەجەی ساڵی ٢٣ی کۆچی، ئەبوولوئلوئەی فارسی کە مەجوسی (ئاگر پەرست) بوو، سێ جار بە خەنجەرێکی ژەھراوی لە عومەری دا کاتێک [[سوجدە]]ی برد، و پاشان ئەبوولوئلوئە ھەر کەسێک دەھاتە ڕێی لێی دەدا ھەتا سێزدە کەسی بریندار کرد، کە حەوتیان مردن، تا پیاوێک پاڵتۆیەکی دا بە سەریا، کە زانی گرتیان، ئەبوولوئلوئە خۆی کوشت بە خەنجەرەکەی.{{ژێدەر پێویستە}} پاشان عومەر دەستی عەبدول ڕەحمانی کوڕی عەوفی گرت و ھێنایە پێشەوە تا نوێژەکە بە خەڵکەکە تەواو بکات، و دوای نوێژەکە موسڵمانان عومەریان گەڕاندەوە بۆ ماڵی خۆی، و کاتێک عومەر پرسیاری کرد کێ خەنجەرەکەی لێدا، وتیان ئەبوولوئلوئەی مەجوسی بووە، وتی: (سوپاس بۆ خوا کە مردنم لەسەر دەستی کەسێک نەبوو کە لافی موسڵمانێتی لێبدا)، پاشان بە کوڕەکەی وت: (بزانە چەند قەرزم لەسەرە)، حسابیان کرد ھەشتا و شەش ھەزار دەرھەم بوو، وتی: (لە پارەی ھۆزی عومەر بیدەنەوە، ئەگەر نا لە ھۆزی عدی کوڕی کەعب بیدەنەوە ئەگەر بەشی نەکرد، داوا لە [[قوڕەیش]] بکە، بەس لەوان تێپەڕ مەکە)، پاشان وتی: (بڕۆ بۆ لای عائیشەی دایکی باوەڕداران، بڵی مۆڵەت دەدەیت عومەر لە تەنیشتی دوو ھاوەڵەکەی بنێژرێت)، کە چوون بۆ لای: [[عائیشە]] وتی: -ئەو شوێنەم بۆ خۆم دانابوو، بەڵام ئەمڕۆ ئەو پێش خۆم ئەخەم. گەڕانەوە و ھەواڵیان دا بە عومەر و وتی: (سوپاس بۆ خوا). بەم شێوەیە ناشتیان لە تەنیشتی پێغەمبەر [[محەممەد]] (صل اللە علیە وسلم) و [[ئەبووبەکری سدیق|ئەبوبەکردا]] بەو شێوەیەی کە دەیویست. خەلافەتەکەی دە ساڵ و شەش مانگ بوو، و پێش مردنی شەش ھاوەڵی ھەڵبژارد تا یەکێکیان ببنە [[خەلیفە]] لە پاش ئەو.{{ژێدەر پێویستە}} {{زانایانی عەرەب و موسوڵمانان}} {{ھاوەڵانی پێغەمبەر}} {{تووڵی دەروازە|مێژووی ئیسلام|ئیسلام|ژیاننامە|ڕۆژژمێری کۆچی}} {{پۆلی کۆمنز|Umar}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٥٨٨]] [[پۆل:مردووانی ٦٤٤]] [[پۆل:ھاوەڵەکان]] [[پۆل:دە مزگێنی پێدراوی بەھەشت]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٥٨٤]] [[پۆل:عومەر کوڕی خەتتاب]] luxdckqao1j9ljzi232jmeztl75vrcl 0 9196 1695626 1695070 2026-10-27T12:08:34Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695626 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Pomegranate fruit.jpg|چەپ|250px|وێنۆک|وێنەی هەنار]] '''ھەنار''' ([[ناوی زانستی]]: Punica granatum) [[میوە]]یەکە، ئاسایی ڕەنگی [[سوور]]ە. == مێژوو == ھەنار لە [[قورئانی پیرۆز]]دا ناوی ھاتووە. تا ئێستاش جوولەکەکان ھەنار لە ھەندێ تقوسی ئایینی بەکار دەھێنن. ڕۆمان و گریک و [[فیرعەونەکان]] ھەناریان ناسیوە ئەمەش لە نەخش و نیگاری سەر دیواری پەرستگاکانیان دەرکەوتووە. بنەچەی ھەنار [[ئاسیا]]یە بە تایبەتیش [[ئێران]] و [[ھیندستان]]، ھەنار لە شامەوە ([[سووریا]]، [[ئوردن]]، [[فەلەستین]]، [[لوبنان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Punica granatum L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science |ناونیشان=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:554129-1 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Plants of the World Online |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=5&taxon_id=200014674|سەردێڕ=Punica granatum in Flora of Pakistan @ efloras.org|سەردێڕ=Punica granatum in Flora of Pakistan @ efloras.org|سەردێڕ=Punica granatum in Flora of Pakistan @ efloras.org}}</ref> هەروەها لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٦دا براوەتە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[ئیسپانیا]] و لە ساڵی ١٧٦٩دا لەلایەن نیشتەجێبووانی ئیسپانییەوە براوەتە [[کالیفۆڕنیا|کالیفۆرنیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Pomegranate |ناونیشان=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/pomegranate.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=hort.purdue.edu}}</ref> گواستراوەتەوە بۆ [[باکووری ئەفریقا]] و [[میسر]] و [[حەوزی سپی ناوەڕاست]]. سێ جۆر ھەنار ھەیە، ھەناری شیرین و ھەناری ترش و ھەناری مزر کە تامەکەی لە نێوان ترشی و شیرینی دایە. ئەگەرچی هەنار بە ئەسڵ لە ئێران و ناوچەکانی دەوروبەرییەتی، بەڵام ئەمڕۆ لە سەرانسەری [[ڕۆژاوای ئاسیا|ڕۆژئاوای ئاسیا]]، [[باشووری ئاسیا]]، [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]]، باکوور و باشووری سەحرای ئەفریقا، بەشە وشکەکانی [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا|باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا]]، حەوزی دەریای سپیی ناوەڕاست، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و [[چیلی]] دەکێڵرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Pomegranate |ناونیشان=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/pomegranate.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=hort.purdue.edu}}</ref> میوەکە بە شێوەیەکی ئاسایی لە نیوەگۆی باکوور لە مانگی ئەیلول تا مانگی شوبات، و لە نیوەگۆی باشوور لە مانگی ئازار تا مانگی ئایار پێدەگات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sinha|یەکەم=Nirmal K.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=1qwuBXeczzgC&pg=PT1696|سەردێڕ=Handbook of Fruits and Fruit Processing|دوایین٢=Sidhu|یەکەم٢=Jiwan|دوایین٣=Barta|یەکەم٣=Jozsef|دوایین٤=Wu|یەکەم٤=James|دوایین٥=Cano|یەکەم٥=M. Pilar|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons|ژپنک=٩٧٨-١-١١٨-٣٥٢٦٣-٢|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە |دوایین=Joshi |یەکەم=V.K. |سەردێڕ=Science and Technology of Fruit Wines |ڕێکەوت=٢٠١٧|ئیش=Science and Technology of Fruit Wine Production |پەڕەکان=١–٧٢|ناونیشان=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780128008508000016 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Elsevier |doi=10.1016/B978-0-12-800850-8.00001-6 |ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٨٠٠٨٥٠-٨|دوایین٢=Panesar |یەکەم٢=P.S. |دوایین٣=Rana |یەکەم٣=V.S. |دوایین٤=Kaur |یەکەم٤=S.}}</ref> == چارەسەر بە ھەنار == * گیراوەکەی خاوکەر (مسکن) ە بۆ ئازار و باشە بۆ چارەسەرکردنی تا. * گیراوەی ھاڕراوی گوڵەکەی باشە بۆ چارەسەرکردنی [[سکچوون]] و لەناودانی جۆرەکانی کرمی مشەخۆر. * کوڵاوی توێکڵەی ھەنار باشە بۆ: * لەگەڵ ھەنگوین وەکو نەرمکەر (بۆ نەرم کردن). * پاککەرە بۆ ناو دەم و سێنگ و کۆکە ڕەشە. * دڵ و گەدە بەھێز دەکات و خوێن پاک دەکات و باشە بۆ کەمکردنی ھەوکردنی جگەر و دژ بە ڕشانەوەیە، ھەروەھا ڕێژەی [[میزکردن]] زیاد دەکات. * بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی ھەرسکردن و دەبێتە ھۆی ھەرسکردنی خواردنی قورس و چەور. * کرمی مشەخۆر دەردەکاتە دەرەوەی لەش و باشە بۆ چارەسەرکردنی سکچوون. * کوڵاوی توێکڵەکەی باشە بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی پێست. * ھەنار یەکێکە لەو میوانەی لەوەرزی پایزدا پێ دەگات، خواردنی ئەم میوەیەش بەشێوەیەکی رێکخراو دەبێتە ھۆی پاراستنی مرۆڤ لە زۆرێک لەنەخۆشیە مەترسیدارەکان، بەھۆی بوونی ماددە دژەئۆکسیدەکان و ڤیتامینەکانەوە ھەنار دەبێتە ھۆی پاراستنی پێست و مانەوەی بەجوانی، بەپێی توێژینەوەیەکی نوێش رۆژانە خواردنی سێ ھەنار ھۆکارێکی باشە کە پارێزگاری لەگەنجێتیت بکەیت و نیشانەکانی پیربوون لەخۆت دووربخەیتەوە. * سودەکانی ھەنار بۆ پاراستن لە پیربوون: ھەنار زۆرێک لە ڤیتامینە گرنگەکان کە لاشە پێویستی پێیەتی تێیدایە، کە ڕۆڵیان ھەیە لە مانەوەی پێست بەجوانی، بوونی ڤیتامین A و C وا دەکات کە ڕووخسار بەجوانی بمێنێتەوە نیشانەکانی پیربوون دوابخات، ھەروەھا ھۆکارێکە بۆ دروست نەبوونی لۆجبوونی پێست. * سودەکانی ھەنار وەک دژە ئۆکسید: بەھۆی بوونی بڕێکی باش لە ماددە دژە ئۆکسیدەکان دەبێتە ھۆی ئۆکساندنی لەخانەکانی لاشەدا، کە ئەمەش باشترین ھۆکارە بۆ بەرەنگاربوونەوەی دەرکەوتنی نیشانەکانی پیری کە بەھۆی تێپەڕبوونی تەمەنەوە دروست دەبن، ھەروەھا بەھۆی دژە ئۆکسیدەکانەوە دەبێتە ھۆی لەناوبردنی وەرەمە شێرپەنجەیەکان.  == پێکهاتە == هەنار [[دەوەن]] یان دارێکی بچووکە کە بەرزییەکەی دەگاتە ١٫٥ تا ٥ مەتر و چەندین لقی دڕکاوی هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=5&taxon_id=200014674|سەردێڕ=Punica granatum in Flora of Pakistan @ efloras.org|سەردێڕ=Punica granatum in Flora of Pakistan @ efloras.org|سەردێڕ=Punica granatum in Flora of Pakistan @ efloras.org}}</ref> تەمەن درێژە، هەندێک لە نموونەکانی لە [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] بۆ ماوەی ٢٠٠ ساڵ ماونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Pomegranate |ناونیشان=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/pomegranate.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=hort.purdue.edu}}</ref> گەڵاکانی بەرامبەر یان نیوە بەرامبەرن، بریقەدار، لاکێشەیی تەسک، لێوارلەسەر، درێژییەکەی ١٫٩ تا ٥ سانتی‌مەتر و پانییەکەی ٠٫٨ تا ١٫٥ سانتی‌مەترە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=5&taxon_id=200014674|سەردێڕ=Punica granatum in Flora of Pakistan @ efloras.org|سەردێڕ=Punica granatum in Flora of Pakistan @ efloras.org|سەردێڕ=Punica granatum in Flora of Pakistan @ efloras.org}}</ref> گوڵەکانی سورێکی گەش یان سپین، و تیرەکەیان ٣٫٧٥ سانتی‌مەتر یان زیاترە، بە سێ تا حەوت گەڵای گوڵ.<ref name="FoP" /><ref name="Morton-1987" /> هەندێک لە جۆرە جیاوازەکانی بێبەر تەنها بۆ گوڵەکانیان دەچێنرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://homeorchard.ucanr.edu/The_Big_Picture/Pollination |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241205201504/https://homeorchard.ucanr.edu/The_Big_Picture/Pollination/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=باخچەی دواوەی کالیفۆرنیا |زمان=en-US |سەردێڕ=گردەگۆڕکێ |بڵاوکەرەوە=کشتوکاڵ و سەرچاوە سروشتییەکانی زانکۆی کالیفۆرنیا |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <gallery class="center" mode="nolines" widths="170" heights="170"> پەڕگە:Pomegranate_fruit_-_whole_and_piece_with_arils.jpg|هەناری تەواو و پارچەیەک لەگەڵ دەنکەکانیدا پەڕگە:Flower_of_Pomegranate.jpg|گوڵی هەنار پەڕگە:Pomegranate_Fruit_Setting.jpg|پێکهاتنی میوە پەڕگە:Pom_May_2022.jpg|هەنارێک کە وەک بۆنسای ڕاهێنراوە </gallery> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەری دەرەکی == * [http://www.nal.usda.gov/fnic/foodcomp/cgi-bin/list_nut_edit.pl: زانیاری لە بارەی ھەنار و پێکھاتەکانی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120729071321/http://www.nal.usda.gov/fnic/foodcomp/cgi-bin/list_nut_edit.pl |date=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٢ }} * [http://www.nrttv.com/nrt2/Detail.aspx?Jimare=9113 ماڵپەری ئێن ئارتی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151202040612/http://www.nrttv.com/NRT2/Detail.aspx?Jimare=9113 |date= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ }} * [https://web.archive.org/web/20181121171025/http://ba8.org/ مااڵپەڕی بەھەشت] {{خۆراکەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕوەک|خۆراک|میوە|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Punica granatum}} [[پۆل:گژوگیاکانی ئاسیای ناوەندی]] [[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]] [[پۆل:ھێماکانی ھادیس]] [[پۆل:میوەکان]] [[پۆل:گژوگیاکانی ئێران]] [[پۆل:ڕوەکەکان، بەکارگیراو لە بۆنسای]] cf5dn6fw7826v6mgcc3bqg5f906qkew 0 9401 1696043 1533453 2026-10-28T05:08:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1696043 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} {{Coord|35.458606|-119.355165|display=title}} '''کالیفۆڕنیا''' ({{بە ئینگلیزی|California}}) ویلایەتێکە دەکەوێتە کەناری ڕۆژاوای [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. پڕ دانیشتووترین ویلایەتە لە وڵاتەکەدا و زیاتر لە ٣٩ ملیۆن کەسی تێدایە. پایتەختی کالیفۆرنیا ساکرامنتۆیە، بەڵام گەورەترین شارەکەی لۆس ئەنجلۆسە. ھەندێک لە شوێنە دیار و سەرنجڕاکێشەکان بریتین لە پردی گۆڵدن گەیت لە [[سانفرانسیسکۆ]]، دیزنیلەند لە ئاناھیم، [[ھۆلیوود]] لە لۆس ئەنجلۆس. کالیفۆرنیا [[ئابووری]]یەکەی ھەمەچەشنی ھەیە، پیشەسازییە گەورەکانی لەوانە کات بەسەربردن، تەکنەلۆژیا، کشتوکاڵ، و گەشتیاری. ویلایەتەکە کەشوھەوای دەریای ناوەڕاستی ھەیە و زستانەکانی سووک و باراناوی و ھاوینەکانی گەرم و وشکن. ھەندێک چالاکییە بەناوبانگەکانی دەرەوە بریتین لە گەشتکردن بە پێ لە یەکێک لە زۆرێک لە پارکە نەتەوەیییەکان (وەک یۆسمایت یان جوشوا تری)، گەشتکردن بە درێژایی کەناراوەکان، یان خلیسکێنەی سەر بەفر لە دەریاچەی تاھۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Home :: California Secretary of State|ناونیشان=https://www.sos.ca.gov/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.sos.ca.gov}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == [https://www.ca.gov/ وێبگەی فەرمی ویلایەتی کالیفۆرنیا] {{دابەشکاری سیاسی وڵاتە یەکگرتووەکان}} {{پۆلی کۆمنز|California}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|لۆس ئانجلەس|کالیفۆڕنیا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٥٠]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئامریکا]] [[پۆل:کالیفۆرنیا]] [[پۆل:داگیرگەکانی ئیسپانیا]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٥٠ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئەمریکا]] t6hzdry6ht8lk5sw4qregg8yzpem3wd 0 9402 1696110 1533559 2026-10-28T07:38:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1696110 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox|وێنە=Flag_of_Kansas.svg}} {{Coord|38|27|N|96|32|W|region:US-KS_type:landmark|display=title}} '''کانزاس''' ({{بە ئینگلیزی|Kansas}})یەکێک لە [[ویلایەتەکانی ئامریکا]]یە ناوەندی ئەم ویلایەتە شاری [[تۆپێکا]]یە ویلایەتێکی دەریایییە لە ناوەڕاستی ڕۆژاوای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ نەبراسکا؛ و میزۆری لە ڕۆژھەڵاتەوە؛ لە باشوورەوە ئۆکلاھۆما و لە ڕۆژاواش کۆلۆرادۆ. ناوی ویلایەتەکە بە ناوی ڕووباری کانزاسەوە ناونراوە کە لە بەرامبەردا بە ناوی خەڵکی کانزا ناونراوە. ویچیتا زۆرترین ژمارەی دانیشتووانی ویلایەتەکەی ھەیە، ناوچەی کانزاس سیتی دوو ویلایەتی کانزاس و میزۆری نوێنەرایەتی گەورەترین ناوچەی ویلایەتەکە دەکات. لە ماوەی ھەزاران ساڵدا ئەم خاکە کە ئێستا بە کانزاس ناسراوە، شوێنی چەندین ھۆزی ڕەسەنی جۆراوجۆر بووە. کانزاس یەکەم شوێنی نیشتەجێبوونی نا ڕەسەنەکانی لە ساڵی ١٨٢٧ لە فۆرت لیڤنۆرس دامەزرا. خێرایی بنیاتنانی نیشتەجێبوون لە ساڵانی ١٨٥٠دا خێراتر بوو، لە ناوەڕاستی شەڕە سیاسییەکان لەسەر مشتومڕی کۆیلایەتی. دوای ئەوەی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ئۆپەراسیۆنەکانی نیشتەجێکردنی ویلایەتەکەی بەپێی یاسای کانزاس-نەبراسکا لە ساڵی ١٨٥٤ بە یاسایی کرد، ململانێیەک لە نێوان ھەڵوەشێنەرانی دەوڵەتی ئازاد لە نیو ئینگلاند و دانیشتووانی لایەنگری کۆیلایەتی لە ویلایەتی میزۆری دراوسێیەوە سەریھەڵدا لەسەر ئەو پرسیارەی کە ئایا کانزاس دەبێ دەوڵەتێکی ئازاد بێت یان نا یان دەوڵەتێکی کۆیلە، لە قۆناغێکدا کە بە خوێنبەربوونی کانزاس ناسراوە. لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٨٦١، کانزاس وەک دەوڵەتێکی ئازاد پەیوەندی بە یەکێتییەوە کرد و نازناوی نافەرمی «دەوڵەتی ئازادی کانزاس»ی بەدەستھێنا. پەسەندکردنی فەرمانەکانی وەرگرتنی کشتوکاڵی لە ساڵی ١٨٦٢ بووە ھۆی لێشاوی دانیشتووانی زیاتر و بازرگانی ئاژەڵداری لە ساڵانی ١٨٧٠دا کە گەشەسەندبوو، ھەندێک لە کەسایەتییە بەناوبانگەکانی ڕۆژاوای کێوی بۆ ڕۆژاوای کانزاس ڕاکێشا. == سەرچاوەکان == {{دابەشکاری سیاسی وڵاتە یەکگرتووەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kansas}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کانزاس]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦١]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئامریکا]] o8d3kuaqoneaponeks044dwovahqs8i 0 10135 1695946 1533300 2026-10-27T22:37:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1695946 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}{{Coord|14|31|32|N|75|49|06|W|type:waterbody_source:dewiki_scale:15000000|display=title}} [[پەڕگە:CIA map of the Caribbean.png|نەخشەی کاریبی|وێنۆک|250px]] '''کاری بی''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Caribbean'')، ناوی ناوچەیکی جوگرافیایییە لە جیھانی نوێدا، پێک دێت لە [[دەریای کاری بی]] و دوورگەکانی و ناوچەکانی دەوروپشتی، ناوچەکە دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ئەمریکای باکوور]] و ڕۆژھەڵاتی [[ئەمریکای ناوەڕاست]] و باکوور و ڕۆژاوای [[ئەمریکای باشوور]]. لە کاریبیدا نزیکەی ٧٬٠٠٠ دوورگە ھەیە، دوورگەی ھیندی ڕۆژاوایی پێک دێت لە دوورگەی ئەنتیڵی گەورە و دوورگەی ئنتیڵی بچووک لەگەڵ باھاماس، لە ڕووی جیۆسیاسییەوە دوورگەی ھیندی ڕۆژاوایی (بە مانایەکی تر؛ ناوچەی کاری بی) لەسەر ئەمریکای باکوور دادەنرێت و دابەش دەبێت بۆ ٢٨ بەش لە نێویاندا دەوڵەتی سەربەخۆ ھەیە و ئەوانی تر سەر بە [[ئەورووپا]] و [[ئەمریکا]]ن، لە ساڵی [[١٩٥٨]] دەوڵەتێک دامەزرا بە ناوی یەکێتی دوورگەکانی ھیندی ڕۆژاوایی کە لە ساڵی [[١٩٦٢]] ھەڵوەشایەوە، و ئەم یەکێتییە لە ١٠ دەوڵەت پێک ھاتبوو کە بە ئینگلیزی ئەدوێن لە کاریبیدا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ناوچەکانی جیھان‏}} {{پۆلی کۆمنز|Caribbean}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:کاریبی]] [[پۆل:ھەرێمەکانی ئەمریکاکان]] [[پۆل:ئەمریکا]] [[پۆل:ناوچەکانی جیھان]] bquhxxw8pgzzlx6xrejj1ciqzy2o2is 0 11291 1695754 1533098 2026-10-27T16:38:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە) 1695754 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''کارتی ناسنامەی نیشتمانی سعودیە''' یان '''کارتی باری شارستانی''' بریتییە لە لەکۆمەڵەیەکی گرنگ بۆ ھاونیشتمانیانی [[سعودیە]]، بەکاردێت بۆ ناسینەوەی ھاوڵاتی لە دەزگا حکومی و ئەھلیەکانی سعودیە وەکو (بانکەکان). ھەروەھا دەتوانرێت لەکاتی گەشت بۆ وڵاتانی ئەنجومەنی ھاوکاری کەنداو بەکاربھێنرێت، ھەروەھا ئافرەتانیش دەتوانن بۆ گەشتکردن بۆ وڵاتانی ئەنجومەنی ھاوکاری کەنداو بەکاری بھێنن کاتێک کەسێکی نزیکی لەگەڵی نەبێت. ئەم کارتە دوای ١٥ ساڵ لەکاردەکەوێت. == ھەنگاوەکانی دەرھێنانی ناسنامەیەکی نوێ == * چوار وێنەی کەسی بە ئەندازەی ٤ × ٦ سم، پێویستە وێنەکان ھەموو ڕوویەکی تێدابێت. *ناسنامەی قوتابخانەکەی یان دوا وێنەی بڕوانامەکەی. * وێنەیەکی ڕاستی لە کارتی لەدایکبوون لەگەڵ وێنەیەکی وێنەیەک لەو وێنەیەی کە لەسەر کارتی لەدایکبوونە. * فۆرمی خێزان و وێنەی باوکی. * ئامادەبوونی باوکی یان وەلی ئەمر یان برای گەورەی لەکاتی دەرھێنانیدا. {{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} 6b03ab7rpa21bb6173e1ldb0jri70c9 0 11667 1696198 1659593 2026-10-28T11:36:03Z Shaween 18477 1696198 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Norske nobelinstiutt 1.jpg|وێنۆک|چەپ|200px|ئەنستیتۆی نۆبێل لە نۆروێژ]] '''خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل'''، خەڵاتێکە کە ھەموو ساڵێک لە وڵاتی [[نۆرویژ]]، ئاراستەی ئەو کەسانە دەکرێت کە زۆرترین ھەوڵیان بۆ پەرە پێدانی برایەتی و ئاشتی لە نێوان نەتەوەکان داوە. == براوەکانی ئێران== [[پەڕگە:Shirin-Ebadi-Amsterdam-2011-Photo-by-Persian-Dutch-Network.jpg|وێنۆک|[[شیرین عەبادی]]، براوەی خەڵاتی نۆبێلی ئاشتی لە ساڵی ٢٠٠٣]] لە ئێراندا یەکەمین کەسێک کە ئەو خەڵاتەی بردووەتەوە، [[شیرین عەبادی]]یە کە یەکەمین ژنی ئێرانی و [[موسڵمان]]ی خاوەنی خەڵاتی نۆبێلە. شایانی باسە لەو کۆڕەدا کە ساڵی ٢٠٠٣ لە [[نۆرویژ]] بۆ شیرین عەبادی بە ڕێوە برا، تیپی مۆسیقای [[کامکاران]] مۆسیقایەکی فۆلکولوری کوردیان ژەند. ==سەرچاوەکان== 1- http://nobelprize.org/alfred_nobel/will/short_testamente.html 2- http://en.wikipedia.org/wiki/Shirin_Ebadi 3- http://en.wikipedia.org/wiki/Kamkars_group {{تووڵی دەروازە|مافەکانی مرۆڤ|سیاسەت|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Nobel Peace Prize}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠١ لە نۆرویژ]] [[پۆل:خەڵاتی نۆبێل]] 44f1bkcnqow0ykebib4329knaldevg9 0 11772 1696176 1648985 2026-10-28T10:38:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1696176 wikitext text/x-wiki {{شوێنەکانی تر٣|کانی بەرد (ڕوونکردنەوە)}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی بەرد | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني برد}}<br>{{lang-en| Kani Bard}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.41686| 44.56594}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی بەرد''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.41686| 44.56594 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بالیسان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٩١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢١٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی بەرد''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بالیسان]] لە [[قەزای شەقڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[ھەولێر]] بە دووری ٨٩ کم. ئێستا نزیکەی ٧٥ ماڵ دەبێت. لە ساڵی [[١٩٨٧]] لەگەڵ گوندەکانی [[بالیسان]] و [[شێخ وەسان]] کیمیاباران کراوە. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای شەقڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] i0aano0z25wgoiwsgmdl1c9idkasjhj 0 11967 1696093 1549543 2026-10-28T07:35:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1696093 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Cameras.jpg|چەپ|300px|وێنۆک|وێنەی چەند کامێرایەکی جیاواز]] '''کامێرا''' یان '''دووربین''' ( بە [[ئینگلیزی]]: ''Camera'' بە [[عەرەبی]]: ''الکامیرا'' یان ''القمرة'' ) ئەو ئامێرەیە کە وێنە دەگرێت و تۆماری دەکات. دوو جۆر وێنە گرتن ھەیە ئەوانێش وێنەی وەستاو ([[فۆتۆگراف]]) و وێنەی جوڵاو ([[ڤیدیۆ]]). == کامێرای مۆبایل و لاپتۆپ == * جگە لە ئامێری تایبەتی تایبەت بە کامێرا لە جیھانی ئەمڕۆی پێشکەوتندا مۆبایلیش کامێرایەکی تایبەتی ھەیە جگە لەوەی ھەنێ ھاند مۆبایلیش ھەن کە جووت کامێرایان ھەیە . * لاپتۆپیش کامێرایەکی ھەیە کە پێی دەڵێن وێب کام بۆ چاتی دەنگ و ڕەنگ پێکدێت . == پێکسڵ چییە == وەک دەزانن بەرجەستەکردنی وێنەی جێگیر و وێنەی جووڵاو بەشێوەیەکی ئەلیکترۆنی پشت دەبەستێت بە کۆمەڵێ خاڵ کە بە (پێکسڵ) ناسراوە. تا چەند ژمارەی ئەو پێکسڵانە زیاتر بن ئەوا وێنەکە ڕوونتر و کتومتتر دەردەکەوێت ==ناو و قەبارەی وێنە و ڤیدیۆکان== *VGE: ٤٨٠ X ٦٤٠ پ *HD: ١٠٨٠ X ١٩٢٠ پ *1:1: ١٤٤٠ X ١٤٤٠ پ *FHD: ١٩٢٠ X ١٠٨٠ پ *QHD: ٢٥٦٠ X ١٤٤٠ پ *UHD: ٣٨٤٠ X ٢١٦٠ پ == ئەو کۆمپانیایانەی کە بەرھەمەکانی کامێرایان سەرکەوتووە == * کانوون * سامسۆنگ * نیکۆن * سۆنی {{پۆلی کۆمنز|Cameras}} {{شریتی دەروازە|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:کامێراکان]] [[پۆل:ئامێرەکانی وێنەگری]] 1rxrxdakmi2haa1w2pytj2d5jxz09ai 0 11968 1695656 1578270 2026-10-27T13:35:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆژژمێر-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە) 1695656 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Wall clock.jpg|200px|وێنۆک|کاتژمێری ئەنەلۆگ (کاتژمێری دیوار)]] '''کاتژمێر''' یان '''سەعات''' ئامێرێکە بۆ دیاریکردن و زانینی [[کات]]. کاتژمێر یەکێکە لە ھەرە داھێنانە کۆنەکانی مرۆڤ، لە بەناوبانگترین کاتژمێرەکانی جیھان کاتژمێرەکەی [[بیگ بێن]]ە لە [[لەندەن]]ی پایتەختی [[ئینگلتەرا]]. == مێژووی کاتژمێر == [[پەڕگە:Wooden hourglass 3.jpg|چەپ|200px|وێنۆک|[[کاتژمێری لمی|کاتژمێرێکی لمی]]، لە کۆندا بەکارھاتووە.]] لەپێشوودا بەھۆی [[خۆر]]ەوە لەبارەی کاتەکانی ڕۆژەوە دەیانزانی کە ئەو جۆرەش لەئێستادا بەناوی کاتژمێری خۆر ناودەبردرێت و دواتر لەسەدەی نۆزدەھەم کاتژمێری کارەبایی داھێنرا بەڵام لەئێستادا بەھۆی پێشکەوتنی تەکنەلۆژیاوە کاتژمێری خۆر و کارەبایی بەکارناھێنرێت بەڵکوو لەزۆربەی ئامێرەکانی سەردەم وەک مۆبایل و ئۆتۆبێل و جگەلەوەش ئامێری تایبەت بە کاتژمێر ھەن وەک کاتژمێری دیوار و کاتژمێری دەست لە وڵات دەفرۆشرێن [[پەڕگە:Arbil Clock.JPG|چەپ|300px|وێنۆک|کاتژمێرەکەی باخی شار، [[ھەولێر]]]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|کات|ڕۆژژمێر|کۆمەڵگا|مێژوو|فیزیک|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Clocks}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:کاتژمێرەکان]] r278hmupt3im2othg9riyxudiznqckc 0 15058 1695840 1549615 2026-10-27T19:36:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1695840 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Carles Puyol Joan Gamper-Tr.jpg|thumb|کارلێس پویۆڵ بەدرێسی یانەی بەرشلۆنە]] '''کارلێس پویۆڵ''' ناوی تەواوی کارلێس پویۆڵ ئای سافۆرکادا یە ، لەدایک بووی ١٣ەی ئەپڕەیڵی ساڵی [[١٩٧٨]] لە خێزانێک بەناوی ئای سافۆرکادا لەدایک بووە ، لە ماوە ژیانی تەنیا بۆ [[یانەی بەرشەلۆنە]] ی ئیسپانی یاری کردووە لە ھێڵی بەرگری لەگەڵ ئەو یانەیە سەرجەم نازناوەکانی بردۆتەوە، کارلێس پویۆڵ یاری بۆ ھەڵبژاردەی ئیسپانیا دەکات بەڵام ئەو لەبەر ئەوەی لە ھەرێمی کەتەلۆنیا لەدایک بووە ھەمیش خەون دەبینێت بۆ ھەڵبژاردەی کەتەلەنۆنی یاری بکات، کارلێس پویۆڵ یەکێک لە دەرچووانی قووتابخانەی تۆپی پێی لاماسیای تایبەت بە یانەی بەرشلۆنەیە. ==یانەی بەرشلۆنە== لەگەڵ یانەی یەکەمی بەرشلۆنە لەساڵی [[١٩٩٩]]وە یاری دەکات تاوەکوو ئێستاش بەردەوامە لەم ماوەیەدا زۆرتر لە ٥٥٠ یاری ئەنجام داوە ١٥ گۆلیشی ھەیە دەستکەوتەکان: *خوولی ئیسپانیا ناسراو بە لالیگا ، ٥ جار *شای ئیسپانی٢ جار *سووپەری ئیسپانی ٣ جار *خوولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوڕووپا ٣ جار *جامی سووپەری ئەوڕووپا ٢ جار *جامی جیھانی یانەکان ٢ جار ==ھەڵبژاردەی ئیسپانیا== لەساڵی [[٢٠٠٠]] ەوە یاری بۆ ھەڵبژاردەی ئیسپانی دەکات لەم ماوەیەدا ١٠٠ یاری ئەنجام داوە تەنیا ٣ گۆلیشی ھەیە دەستکەوتەکان: *جامی جیھانی ١ جار لە ساڵی [[٢٠١٠]] *جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ١ جار لەساڵی [[٢٠٠٨]] *مێدالیای سلڤەر لە ئۆڵەپیادی ساڵی [[٢٠٠٠]] ==سەرچاوەکان== * [http://www.carles5puyol.com/ ماڵپەڕی سەرەکی کارلێس پویۆڵ] * [https://web.archive.org/web/20131109063759/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/staff/players/puyol/biography پڕۆفایلی کارلیس پویۆڵ | ماڵپەڕی فەرمی یانەی بەرشلۆنە] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ژیاننامە|فیفا|وەرزش|تۆپی پێ|ئۆڵۆمپیاد|ئیسپانیا|ئەرژەنتین|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Carles Puyol}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:کڵابی سەدەی فیفا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦]] [[پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێوی ئۆڵمپیکی ئیسپانی]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٤]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کەتەلۆنیا]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن بی]] [[پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن]] [[پۆل:یاریزانانی تێرسێرا دیڤیسیۆن]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] cfcij9hbl2ixc2cm4lkumq8yfrona35 0 18242 1695885 1695566 2026-10-27T20:07:54Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1695885 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نوێکردنەوە}} }} [[پەڕگە:SV-Werder-Bremen-Logo.svg|چەپ|وێنۆک|150px|لۆگۆی یانەی ڤێدەربرێمەن]] [[پەڕگە:Weserstadion-von-suedwesten.jpg|thumb|220px |دەرەوەی یاریگا]] '''یانەی وەرزشی ڤێردەربرێمەن''' (بە ئەڵمانی: ''SV Werder Bremen'') کە زۆرجار بە کورتکراوەی '''ڤێردەربرێمەن''' دەناسرێت، یانەیەکی وەرزشی پیشەگەری ئەڵمانییە و بنکەکەی دەکەوێتە شاری برێمەن لە باکووری ڕۆژئاوای ئەڵمانیا. یەکێکە لە یانە بەشداربووەکانی خولی پلە یەکی ئەڵمانیا (بۆندسلیگا). ڤێردەربرێمەن مێژوویەکی دەوڵەمەندی لە تۆپی پێی ئەڵمانی و ئەورووپیدا هەیە و چەندین جار بەشداری لە پاڵەوانێتییە گەورەکانی وەک خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا و خولی ئەورووپا کردووە [https://bundesliga.com <nowiki>[1].</nowiki>] == '''مێژوو''' == یانەکە لە ٤ی شوباتی ١٨٩٩ لەلایەن کۆمەڵێک خوێندکاری تەمەن ١٦ ساڵانەوە دامەزرا. بیرۆکەی دامەزراندنی یانەکە دوای ئەوە هات کە ئەو خوێندکارانە لە پێشبڕکێیەکدا خەڵاتێکیان بردەوە کە بریتی بوو لە کەرەستەی وەرزشی. ناوی "Werder" (ڤێردەر) وشەیەکی کۆنی ئەڵمانییە و بە واتای "نیمچە دوورگەی ڕووبار" دێت، ئەمەش ئاماژەیە بۆ شوێنی یەکەمین یاریگای یانەکە کە لەسەر کەناری ڕووباری ڤێزەر لە شاری برێمەن دروستکرابوو [https://www.werder.de/ <nowiki>[2].</nowiki>] == یاریگا و هێماکان == لە ساڵی ١٩٢٤ەوە، یانەکە یارییەکانی لە یاریگای ڤێزەرشتادیۆن (Weserstadion) ئەنجام دەدات. یاریگاکە دەکەوێتە سەر کەناری ڕووباری ڤێزەر و توانای لەخۆگرتنی زیاتر لە ٤٢,٠٠٠ هاندەری هەیە. ڕەنگە فەرمییەکانی یانەکە بریتین لە سەوز و سپی، و لۆگۆی یانەکە پێکدێت لە چوارچێوەیەکی سەوزی شێوە ئەڵماسی کە پیتێکی "W"ی سپی لە ناوەڕاستیدا نەخشێنراوە [https://www.stadiumguide.com/weserstadion/ <nowiki>[3]</nowiki>][https://1000logos.net/werder-bremen-logo/ <nowiki>[4]</nowiki>]. == دەستکەوتەکان == ڤێردەربرێمەن یەکێکە لە یانە سەرکەوتووەکانی ئەڵمانیا. لەسەر ئاستی ناوخۆیی، یانەکە توانیویەتی ٤ جار ببێتە پاڵەوانی بۆندسلیگا لە وەرزەکانی (١٩٦٤-٦٥، ١٩٨٧-٨٨، ١٩٩٢-٩٣، وە ٢٠٠٣-٠٤). هەروەها ٦ جاریش جامی ئەڵمانیا (DFB-Pokal)ی بەدەستهێناوە. لەسەر ئاستی ئەورووپا، گەورەترین دەستکەوتی یانەکە بردنەوەی جامی براوەکانی جامی ئەورووپا (European Cup Winners' Cup) بوو لە وەرزی ١٩٩١-١٩٩٢، هەروەها لە ساڵی ٢٠٠٩ گەیشتووەتە یاری کۆتایی جامی یەکێتی ئەورووپا (کە دواتر ناوی گۆڕدرا بۆ یۆرۆپالیگ) [https://www.uefa.com/ <nowiki>[5].</nowiki>] == ڕکابەرییەکان == دیارترین و گەورەترین ڕکابەریی ڤێردەربرێمەن لەگەڵ یانەی هامبۆرگە (Hamburger SV). یاری نێوان ئەم دوو یانەیە بە "دێربی باکوور" (Nordderby) ناسراوە و بەیەکێک لە کۆنترین، پڕجۆشترین و بەناوبانگترین ڕکابەرییەکانی مێژووی تۆپی پێی ئەڵمانیا دادەنرێت [[google:https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/nordderby-history-werder-bremen-hamburger-sv-hamburg-2686&authuser=1|[6].]] == بەستەری دەرەکی == * [https://web.archive.org/web/20170918151303/https://www.werder.de/ ماڵپەڕی فەرمی یانەی ڤێدەربرێمەن] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ئەڵمانیا}} {{پۆلی کۆمنز|Werder Bremen}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٨٩٩]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی برێمن]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئەڵمانیا]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٩٩ لە ئەڵمانیا]] nwzmmbljxve5t65wv8wna3bbwltmcv7 0 18321 1696073 1681961 2026-10-28T06:46:20Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1696073 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Faravahar-Gold.svg|thumb|330px|نیشانی فرەوەھر]] '''فرەوەھر''' یان '''فەرەوەھەر''' (بە [[زمانی ئەوێستایی|ئەوێستایی]]: فرەڤەشی – frauuaṣ̌i، بە [[زمانی فارسیی کۆن|فارسیی کۆن]]: فرەڤەرتی – fravarti، بە [[زمانی پاڵەویی ساسانی|پاڵەویی ساسانی]]: فرەوەھر – prwhr یان فرەوەرد – frwrd)، یەکێک لە ناسراوەترین نیشانەکانی [[ئایینی زەردەشتی]]یە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://altreligion.about.com/od/symbols/a/faravahar.htm|سەردێڕ=What Does the Winged Symbol of Zoroastrianism Mean?|newspaper=About.com Religion & Spirituality|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160419052223/http://altreligion.about.com/od/symbols/a/faravahar.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://zoroastrianismforbeginners.weebly.com/sacred-symbols.html|سەردێڕ=Sacred Symbols|وێبگە=Zoroastrianism for beginners|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref>{{sfn|Boyce|2000|pp=195–199}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iranicaonline.org/articles/fravasi-|سەردێڕ=FRAVAŠI – Encyclopaedia Iranica|وێبگە=www.iranicaonline.org|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> فرەوەھر لە بەناوبانگترین نیشانەکانی ئێران و ناوچەکانی دەوروبەرە و لەناو [[ئێرانی]]یەکان، [[زەردەشتی]]یەکان و [[کورد]]ەکاندا بە نیشانێکی ئایینی و فەرھەنگی سێکۆلار بەکاردێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2011/12/diaspora-the-identity-necklace-being-iranian-in-britain.html|سەردێڕ=Europe {{!}} The Identity Necklace: Being Iranian in Britain|وێبگە=FRONTLINE - Tehran Bureau|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/iran-official-if-us-attacks-israel-will-be-destroyed-in-half-an-hour/|سەردێڕ=Iran official: If US attacks, Israel will be destroyed in half an hour|دوایین=staff|یەکەم=T. O. I.|دوایین٢=Agencies|وێبگە=www.timesofisrael.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Szanto|یەکەم=Edith|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ="Zoroaster was a Kurd!": Neo-Zoroastrianism among the Iraqi Kurds|ناونیشان=https://brill.com/view/journals/ic/22/1/article-p96_8.xml|journal=Iran and the Caucasus|زمان=en|بەرگ=٢٢|issue=1|پەڕەکان=٩٦–١١٠|doi=10.1163/1573384X-20180108|issn=1573-384X}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ئایینی زەردەشتی]] * [[زەردەشت]] * [[ئەھورامەزدا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کورت}} {{پۆلی کۆمنز|Faravahar}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ئاسیا|عێراق|ئێران|دین}} [[پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی ئێران]] [[پۆل:ئایینی زەردەشتی]] [[پۆل:میتۆلۆژیای کوردی]] [[پۆل:وشە و دستەوشە فارسییەکان]] [[پۆل:وشە و دەستەوشە فارسییەکان]] [[پۆل:فریشتەکان]] 0s3ci80itubbeoz2js4iks2e7l8uuu3 0 18401 1695927 1549604 2026-10-27T22:33:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1695927 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Karl Binding.jpeg|وێنۆک|چەپ|کارڵ بیندینگ]] '''کارڵ لودویگ لۆرێنز بیندینگ''' (بە [[زمانی ئاڵمانی|ئاڵمانی]]: ''Karl Ludwig Lorenz Binding'') ([[١٨٤١ ]]-[[١٩٢٠]]) مافناسی ئاڵمانیە کە زۆرتر بە ھۆی کتێبی بەدناوی "ڕێگەدان بە نابودی ژیانی بێ بایەخ" (Die Freigabe der Vernichtung Lebensunwertem Lebens) ناسراوە کە لەگەڵ [[ئالفرێد ھۆخە]] ھاونووسی کردووە. بیندینگ لەو کتێبەدا سەرەتا باس لە یاسایی بوونی خۆکوژی دەکا و خۆکوژی بە مافێکی مرۆڤ دادەنی، چونکوو خۆکوژی بەدواداچونی یاسایی هەڵناگرێ و کەس بەو تاوانە ڕووبەڕوو دادگا و سزا نابێتەوە. بەم پێیە بیندینگ لایەنگری [[یۆتانازی]] بوو، بەڵام هەر بەوەندە ناوەستێ و ھەوڵ دەدا کە زەمینەیەکی یاسایی بۆ کوشتنی کەسانێک دابین بکا کە بە باوەڕی ئەو ژینیان شیاوی ژیان (درێژە پێدان) نییە؛ وەکوو نەخۆشە ڕەوانیەکان و کەسانی پەک کەوتوو. بە باوەڕی بیندینگ دەکرێ بڕیاری مردن یان کوشتنی ئەو کەسانە لە لایەن پزیشک و کەس و کاریانەوە بدرێ، بەڵام دواجار دەبێ لێژنەیەکی دەوڵەتی کە لە مافناس، ڕەاوانپزیشک و پزیشکان پێک هاتووە بڕیاری یەکجاری بدا. پاش ھاتنە سەر کاری نازیەکان بیروبۆچۆنی بیندینگ بە مەبەستی قەلاچۆکردنی کەسانی پەک کەوتوو و بەتایبەت جوولەکەکان کەڵکی لێوەرگیرا. خاڵی سەرنج ڕاکێش ئەوەیە کە ژیانی بیندینگ بەر لە چاپبوونی کتێبی «ڕێگەدان بە نابودی ژیانی بێ بایەخ» کۆتایی پێهات و بڵاوکەرەوەی کتێبەکە ئەم بەرهەمەی بە دوایین خزمەتی بیندینگ بە مرۆڤایەتی قەبلاند. == سەرچاوەکان == * ویکیپدیای ئینگلیزی {{پۆلی کۆمنز|Karl Binding}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزەرانی ئاڵمانی]] [[پۆل:مێژووی دەروونپزیشکی]] [[پۆل:مردووانی ١٩٢٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤١]] h3hw2hw39ilgfi2tr2p229jh4t4u46p 0 18444 1695667 1549674 2026-10-27T13:37:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1695667 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} '''کاتی زۆرکراو''' یاسایەکی [[تۆپی پێ]] یە لەکاتی بەڕێوەچوونی پاڵەوانییەتییەکان ئەنجام دەدرێت، بەگشتی بۆ یاری دۆستانە ئەنجام نادرێت مەگەر بەڕەزامەندی دوو تیپی یارییە دۆستانەکە کاتی زۆرکراو زۆرکرێ بۆ یەکلایکردنەوەی ئەنجامەکە، بەگشتی کاتی زۆرکراو بۆ یەکلایکردنەوەی براوە و شکست بەش ئەو کاتە زۆر دەکرێت، گەر لەکاتەکەش ئەنجامەکە یەکلایی نەکرایەوە پەنا دەبردرێتە [[لێدانی یەکلاکەرەوە لە خاڵی سزا]]، بەڵام لە ھەنێ لە پاڵەوانییەتییەکان لەکاتی زۆرکراودا پشت بە [[گۆڵی زێڕین]] دەبەسترێت لەکاتی یارییەکاندا واتە لەکاتی زۆرکراو کام تیپ گۆڵ بکا یارییەکە دەباتەوە لەکاتێ گۆڵیش نەکرا ئینجا پەنا دەبردرێتە بەر [[لێدانی یەکلاکەرەوە لە خاڵی سزا]]، و کاتی زۆرکراو بەپێی یاساکانی تۆپی پێ لە دوو گێم پێکدێت کە گێمێ لە ١٥ خولەک پێکدێت واتە بەھەردوو گێم دەبێتە٣٠ خولەک وەھەروەھا ناوبژیوانانیش بۆیان ھەیە کاتی بەفیڕۆ لە کۆتایی گێمەکان زۆر بکەن {{پۆلی کۆمنز|Overtime (sports)}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شریتی دەروازە|وەرزش}} {{وەرزش-کۆلکە}} fulsyorkzw7igdv5fvinobfiktuib7h 0 19077 1695608 1695564 2026-10-27T12:01:43Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695608 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = نیویۆرک<!--بەبێ گفتوگۆکردن دەستکاریی مەکە.--> | subdivision_type = وڵات | settlement_type = [[دابەشکارییە کارگێڕییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)#شار|شار]] | named_for = [[جەیمزی دووەمی ئینگلتەرا|جەیمز ستیوارت، دوکی یۆرک]]<ref name="homberger400"/> | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | border = infobox | perrow = 1/3/3/2 | caption_align = center | image1 = View of Empire State Building from Rockefeller Center New York City dllu (cropped).jpg | alt1 = میدتاون مانھاتن | caption1 = [[میدتاون مانھاتن]] لەگەڵ [[ئیمپایەر ستەیت بیڵدینگ]] (ناوەڕاست) و [[خوارووی مانھاتن]] لەگەڵ [[وەن وۆرڵد ترەید سەنتەر|وەن WTC]] (پاشبنەما) | image2 = 67º Período de Sesiones de la Asamblea General de Naciones Unidas (8020913157) (cropped).jpg | alt2 = بینای بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان | caption2 = [[بارەگای سەرەکیی نەتەوە یەکگرتووەکان|بارەگای UN]] | image3 = Statue-of-Liberty-New-York-2014.jpg | alt3 = پەیکەری ئازادی | caption3 = [[پەیکەری ئازادی]] | image4 = New york times square-terabass (cropped).jpg | alt4 = گڵۆپە درەوشاوەکانی تایمز سکوێر | caption4 = [[تایمز سکوێر]] | image5 = Unisphere at night (cropped).jpg | alt5 = یونیسفێر، پەیکەرێکی گەورەی گۆی کانزایی | caption5 = [[یونیسفێر]] | image6 = Global Citizen Festival Central Park New York City from NYonAir (15351915006).jpg | alt6 = دیمەنی سێنتڕاڵ پارک | caption6 = [[سێنتڕاڵ پارک]] | image7 = Spiderweb BB jeh.jpg | alt7 = پردی بڕوکلین | caption7 = [[پردی بڕوکلین]] | image8 = Look_out_point_(cropped).jpg | alt8 = پردێک بەسەر ڕووبارێکدا | caption8 = [[پردی ڤێرازانو-نارۆز]] | image9 = New York Botanical Garden April 2015 010.jpg | alt9 = کتێبخانەی باخچەی ڕووەکیی نیویۆرک | caption9 = [[کتێبخانەی باخچەی ڕووەکیی نیویۆرک]] }} | image_flag = Flag of New York City.svg | flag_size = 110 | image_seal = Seal of New York City BW.svg | seal_size = 90 | image_blank_emblem = NYC Logo Wolff Olins.svg{{!}}class=skin-invert | blank_emblem_type = [[نیشانەی وشەیی]] | mapframe = yes | mapframe-zoom = 8 | mapframe-wikidata = yes | mapframe-point = none | mapframe-stroke-width = 1 | mapsize = | map_caption = نەخشەی کارلێکەری کە سنووری شاری نیویۆرک پیشان دەدات | pushpin_map = New York#USA | pushpin_label_position = top | pushpin_label = {{nowrap|شاری نیویۆرک}} | pushpin_map_caption = ھەڵکەوتە لەناو [[نیویۆرک (ویلایەت)|ویلایەتی نیویۆرک]]##ھەڵکەوتە لەناو ویلایەتە یەکگرتووەکان | pushpin_relief = yes | coordinates = {{Coord|region:US-NY_type:city|format=dms|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = <ref name="GR1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠١١ |سەردێڕ=پەڕگەکانی گازێتێری ئەمریکا: ٢٠١٠، ٢٠٠٠، و ١٩٩٠ |ناونیشان=https://www.census.gov/geographies/reference-files/time-series/geo/gazetteer-files.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١١ |بڵاوکەرەوە=[[نووسینگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]}}</ref> | official_name = <!-- بەبێ کۆدەنگی ھیچ بۆ ئەم پارامەترە زیاد مەکە --> | subdivision_name = {{Flag|United States}} | subdivision_type2 = ویلایەت | subdivision_name2 = {{Flag|New York}} | parts_type = [[کاونتی (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|کاونتییە پێکھێنەرەکان]] ([[ناوچەکانی شاری نیویۆرک|ناوچەکان]]) | parts = {{ubl|[[زە بڕۆنکس|بڕۆنکس (زە بڕۆنکس)]]|[[بڕوکلین|کینگز (بڕوکلین)]]|[[مانھاتن|نیویۆرک (مانھاتن)]]|[[کوینز|کوینز (کوینز)]]|[[ستەیتن ئایلەند|ڕیچمۆند (ستەیتن ئایلەند)]]}} | established_title = [[نیو ئەمستەردام#گەڕانەوەی هۆڵەندییەکان|نیشتەجێبوون]] | established_date = {{start date and age|1624|5|20|p=yes}} | established_title1 = [[نیو ئەمستەردام#داگیرکردنی ئینگلیزەکان|ناوی ئێستا]] | established_date1 = {{start date and age|1664|9|8|p=yes}} | established_title2 = [[شاری گەورەی نیویۆرک|یەکخراو]] | established_date2 = {{start date and age|1898|1|1|p=yes}} | government_type = [[حکومەتی سەرۆک شارەوانی-ئەنجومەن|سەرۆک شارەوانیی بەھێز-ئەنجومەن]] | governing_body = [[ئەنجومەنی شاری نیویۆرک]] | founder = [[کۆمپانیای ھیندی ڕۆژاوای ھۆڵەندی]] | leader_title = [[سەرۆک شارەوانیی شاری نیویۆرک|سەرۆک شارەوانی]] | leader_name = [[زۆھران مەمدانی]] ([[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|D]]) | total_type = کۆی گشتی | unit_pref = Imperial | area_footnotes = <ref name="TigerWebMapServer">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بنکەدراوەی خزمەتگوزارییەکانی ArcGIS REST |ناونیشان=https://tigerweb.geo.census.gov/arcgis/rest/services/TIGERweb/Places_CouSub_ConCity_SubMCD/MapServer |بڵاوکەرەوە=نووسینگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> | area_total_sq_mi = 472.43 | area_total_km2 = 1223.59 | area_land_sq_mi = 300.46 | area_land_km2 = 778.18 | area_water_sq_mi = 171.97 | area_water_km2 = 445.41 | elevation_min_ft = 0 | elevation_max_m = 122 | elevation_max_ft = 401 | elevation_footnotes = <ref name="GR3">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |سەردێڕ=دەستەی ئەمریکا بۆ ناوە جوگرافییەکان |ناونیشان=http://geonames.usgs.gov/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ |بڵاوکەرەوە=[[ڕووپێویی جیۆلۆجیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]}} گەڕان بۆ پێناسی تایبەتمەندیی 975772.</ref> | elevation_max_footnotes = {{Efn|بەرزترین خاڵ لە شاری نیویۆرک بریتییە لە [[تۆدت ھیڵ]].}} | elevation_min_footnotes = | population_rank = [[پێڕستی شارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بەپێی ژمارەی دانیشتووان|یەکەم]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکان | population_density_sq_mi = 29,302.7 | population_density_km2 = 11313.8 | population_as_of = [[سەرژمێریی ٢٠٢٠ی ویلایەتە یەکگرتووەکان|٢٠٢٠]] | population_total = 8804190 | population_footnotes = | population_est =8,584,629 | pop_est_as_of = ٢٠٢٥ | pop_est_footnotes = <ref name=NYCQuickFacts/> | population_metro_footnotes = <ref name="2020Pop">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=داتای ویلایەت بۆ دانیشتووان و نیشتەجێبوونی ٢٠٢٠ |ناونیشان=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/2020-population-and-housing-state-data.html |بڵاوکەرەوە=[[نووسینگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] |ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> | population_metro = 20140470 | population_urban_footnotes = <ref name="urban area">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.census.gov/programs-surveys/geography/guidance/geo-areas/urban-rural.html |سەردێڕ=پێڕستی ناوچە شارییەکانی سەرژمێریی ٢٠٢٠ |وێبگە=census.gov |بڵاوکەرەوە=نووسینگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> | population_urban = 19426449 | population_density_urban_km2 = 2309.2 | population_density_urban_sq_mi = 5980.8 | population_demonym = نیویۆرکی | demographics_type2 = تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) | demographics2_footnotes = <ref name="bea.gov" /><ref name="fred.stlouisfed.org">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=کۆی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی بۆ نیویۆرک-نیوارک-جێرسی سیتی، NY-NJ-PA (MSA) |ناونیشان=https://fred.stlouisfed.org/series/NGMP35620 |وێبگە=fred.stlouisfed.org}}</ref> | demographics2_title1 = کۆی گشتی | demographics2_info1 = $١.٣٧٨&nbsp;تریلیۆن (٢٠٢٤) | blank7_name = | demographics2_title2 = گەورەشار | demographics2_info2 = $٢.٤٤٣&nbsp;تریلیۆن (٢٠٢٤) ([[پێڕستی ناوچە میترۆپۆلیتانییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بەپێی بەرھەمی ناوخۆیی|یەکەم]]) | timezone1 = [[ناوچەی کاتیی ڕۆژھەڵات|EST]] | utc_offset1_DST = –4 | timezone1_DST = [[ناوچەی کاتیی ڕۆژھەڵات|EDT]] | utc_offset1 = –5 | postal_code_type = [[زیپ کۆد]]ەکان | postal_code = 100xx–104xx, 11004–05, 111xx–114xx, 116xx | area_codes = [[کۆدەکانی ناوچەی ٢١٢، ٦٤٦ و ٣٣٢|212/646/332]]، [[کۆدەکانی ناوچەی ٧١٨، ٣٤٧ و ٩٢٩|718/347/929]]، [[کۆدی ناوچەی ٩١٧|917]] | blank_name = [[پێوەرەکانی پرۆسێسکردنی زانیاریی فیدراڵی|کۆدی FIPS]] | blank_info = 36-51000 | blank1_name = پێناسی تایبەتمەندیی [[سیستەمی زانیاریی ناوە جوگرافییەکان|GNIS]] | blank1_info = 975772 | website = {{URL|https://www.nyc.gov}} | nicknames = [[سێوی گەورە|سێوە گەورەکە]]، [[ئەو شارەی ھەرگیز نانوێت (نازناو)|ئەو شارەی ھەرگیز نانوێت]]، [[سالماگوندی (بڵاوکراوە)|گۆتەم]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nigro |یەکەم=Carmen |ناونیشان=https://www.nypl.org/blog/2011/01/25/so-why-do-we-call-it-gotham-anyway |سەردێڕ=کەواتە، بۆچی پێی دەڵێین گۆتەم؟ |بڵاوکەرەوە=[[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک]] |ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٣ |وتەگێڕانەوە=لێرەدا تێدەگەین کە زاراوەی گۆتەم پەیوەستە بە نووسەر واشینگتن ئیرڤینگ، کە بە کورتەچیرۆکەکانی 'ئەفسانەی سلیپی ھۆڵۆ' و 'ڕیپ ڤان وینکل' بەناوبانگە. ھەروەھا لێرەدا تێدەگەین کە ئیرڤینگ زۆر مەبەستی پیاھەڵدان نەبوو کاتێک لە ساڵی ١٨٠٧دا ئەم نازناوەی لە شارەکە نا.}}</ref> و [[نازناوەکانی شاری نیویۆرک|ئەوانی تر]] }} '''نیویۆرک'''، کە زۆرجار پێی دەوترێت '''شاری نیویۆرک''' ('''NYC''')،{{efn|بۆ جیاکردنەوەی لە [[نیویۆرک (ویلایەت)|ویلایەتی نیویۆرک]]}} [[پێڕستی شارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بەپێی ژمارەی دانیشتووان|پڕدانیشتووترین شارە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا]]. شارەکە دەکەوێتە نووکی باشووری [[نیویۆرک (ویلایەت)|ویلایەتی نیویۆرک]] لەسەر [[بەندەری نیویۆرک]]، کە یەکێکە لە گەورەترین بەندەرە سروشتییەکانی جیھان. شارەکە لە [[ناوچەکانی شاری نیویۆرک|پێنج ناوچە]] پێکدێت&mdash;[[مانھاتن]]، [[بڕوکلین]]، [[کوینز]]، [[زە بڕۆنکس]]، و [[ستەیتن ئایلەند]]؛ ھەریەکەیان لەگەڵ [[پێڕستی کاونتییەکان لە نیویۆرک|کاونتییەکەی خۆیدا]] ھاوسنوور و یەکە. ئەم شارە ناوەندی جوگرافی و دیمۆگرافییە بۆ ھەردوو [[مێگالۆپۆلیسی باکووری ڕۆژھەڵات]] و [[ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک]]، کە گەورەترین ناوچەی میترۆپۆلیتانە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ڕووی ھەردوو ژمارەی دانیشتووان و ڕووبەری شارنشینییەوە. نیویۆرک [[شاری جیھانی|ناوەندێکی جیھانییە]] بۆ [[ناوەندی دارایی|دارایی]]<ref name="NYCFinancialCapitalWorldA">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.china.org.cn/english/China/219124.htm |سەردێڕ=Shanghai and New York—Similar, But Different |بڵاوکەرەوە=China.org |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٤}}</ref><ref name="NYCFinancialCapitalWorldGFCI">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.longfinance.net/programmes/financial-centre-futures/global-financial-centres-index/gfci-39-explore-the-data/gfci-39-rank/|سەردێڕ=GFCI 39 Rank|بڵاوکەرەوە=Z/Yen Group Limited|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> و [[ئابووری شاری نیویۆرک|بازرگانی]]، [[کولتووری شاری نیویۆرک|کولتوور]]، [[تەکنۆلۆژیای بەرز|تەکنۆلۆژیا]]،<ref name="NewYorkCityDestinationNumberOneTechHub">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.crainsnewyork.com/technology/new-york-closer-ever-beating-bay-area-tech |سەردێڕ=New York is closer than ever to beating the Bay Area on tech |یەکەم=Cara |دوایین=Eisenpress |newspaper=[[Crain Communications]] |ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref> [[پایتەختی کاتبەسەربردنی جیھان|کاتبەسەربردن]] و [[ڕاگەیاندن لە شاری نیویۆرک|ڕاگەیاندن]]، ئەکادیمیا و [[پێڕستی شارەکان بەپێی بەرھەمی زانستی|بەرھەمی زانستی]]،<ref name="NYCScientificCapital">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Leading 200 science cities {{!}} Nature Index 2022 Science Cities |ناونیشان=https://www.nature.com/nature-index/supplements/nature-index-2022-science-cities/tables/overall |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٤ |وێبگە=nature.com |زمان=en}}</ref> [[ھونەرەکان]] و [[پایتەختی مۆدە|مۆدە]]، و بەو پێیەی ماڵی [[بارەگای سەرەکیی نەتەوە یەکگرتووەکان|بارەگای سەرەکیی نەتەوە یەکگرتووەکانە]]، دڵی دیپلۆماسییەتی نێونەتەوەیییە.{{efn|بە پشتبەستن بە چەندین سەرچاوە: <ref name="The City of New York">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NYC Mayor's Office for International Affairs |ناونیشان=http://www.nyc.gov/html/ia/html/home/home.shtml |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150616080757/http://www.nyc.gov/html/ia/html/home/home.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥ |بڵاوکەرەوە=The City of New York}}</ref><ref name="Digital Diplomacy Coalition, New York">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=DDC New York |ناونیشان=http://www.digidiplomats.org/newyork/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180727142713/http://www.digidiplomats.org/newyork/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٨ |بڵاوکەرەوە=Digital Diplomacy Coalition, New York |وتەگێڕانەوە=DDCی نیویۆرک کە لە ساڵی ٢٠١٤ دامەزراوە، هاوبەشی لەگەڵ نەتەوە یەکگرتووەکان، کۆمپانیا گەورەکانی تەکنۆلۆژیا و سۆشیال میدیا، چەندین حکومەت، و ڕێکخراوە ناحکومییەکان کردووە بۆ هێنانی بەرنامەی ناوازە بۆ کۆمەڵگەی ناوچەکە. |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="NYCWorld'sMostImportantCity2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.businessinsider.com/most-influential-cities-in-the-world-2018-5?amp |سەردێڕ=The 21 most influential cities in the world |نووسەر١=Will Martin |نووسەر٢=Libertina Brandt |بڵاوکەرەوە=[[Business Insider]] |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="NYCTheCapitaloftheWorld">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Epic of New York City: A Narrative History |نووسەر=Edward Robb Ellis |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |بڵاوکەرەوە=Basic Books |پەڕە=٥٩٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٦٧-١٤٣٦-٠|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Sx3RDQAAQBAJ&pg=PA594}}</ref><ref name="NewYorkCapitaloftheWorld2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Sam |دوایین=Roberts |ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |سەردێڕ=When the World Called for a Capital |newspaper=The New York Times |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2017/09/14/nyregion/when-the-world-called-for-a-capital.html |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref>}} شاری نیویۆرک بە خێراییی ژیان و وزە شارییە بەردەوامەکەی ناسراوە.<ref name="FastPaceNYC1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fodors.com/world/north-america/usa/new-york/new-york-city/experiences/news/15-things-not-to-do-in-new-york-city |سەردێڕ=15 Things NOT to Do in New York City |نووسەر=Kelsy Chauvin |بڵاوکەرەوە=[[Fodor's]] |وتەگێڕانەوە=زیاتر لە ٨.٦ ملیۆن ھاووڵاتی لە شاری نیویۆرک ھەن، و نزیکەی ھەموویان پەلەیانە. ئەوان ھەروەھا ژیرن، ڕاشکاون، و بە شانازییەوە دەتوانن لەو گەورەشارەدا بژین کە مەیلی سزادانی کەسە لاوازەکانی ھەیە. سیستەمی میترۆ قەرەباڵغەکەی بە تەنھا ھێمایەکە بۆ چۆنیەتیی کارکردنی ئەم شارە: بەشێکی بالیێیە، بەشێکی گۆڕەپانی جەنگە. دانیشتووان و سەردانیکەران بە ھەمان شێوە دەتوانن ببینن بۆچی نیویۆرک بە مەزنترین شاری جیھان دادەنرێت. |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref><ref name="FastPaceNYC2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://articles.sun-sentinel.com/2009-11-19/features/0911180065_1_new-yorkers-fast-paced-big-apple |سەردێڕ=Adjusting To New York City |نووسەر=Shira Poliak |بڵاوکەرەوە=Sun Sentinel |وتەگێڕانەوە=سەرەڕای ئەوەش، شێوازی ژیانی خێرای شاری نیویۆرک پێویستی بە خۆگونجاندن ھەیە. |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151203093200/http://articles.sun-sentinel.com/2009-11-19/features/0911180065_1_new-yorkers-fast-paced-big-apple |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="FastPaceNYC3">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Stephen |دوایین=Miller |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=tfsmDAAAQBAJ&q=hurrying+feverish+electric+crowds+new+york&pg=PA50 |سەردێڕ=Walking New York: Reflections of American Writers from Walt Whitman to Teju Cole |ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٣٢-٧٤٢٥-٣|پەڕەکان=٤٦, ٥٠, ١٣١|بڵاوکەرەوە=[[Fordham University Press]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> <!-- Demographics --> بە مەزەندەی ژمارەی دانیشتووانی ٨,٥٨٤,٦٢٩ کەس لە تەممووزی ٢٠٢٥دا،<ref name=NYCQuickFacts>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=QuickFacts Kings County, New York; Queens County, New York; New York County, New York; Bronx County, New York; Richmond County, New York |ناونیشان=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/kingscountynewyork,queenscountynewyork,newyorkcountynewyork,bronxcountynewyork,richmondcountynewyork/PST045224 |بڵاوکەرەوە=[[نووسینگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> کە دابەشبوون بەسەر {{convert|300.46|sqmi|km2}}دا، نیویۆرک [[پێڕستی شارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بەپێی چڕیی دانیشتووان|چڕترین شاری گەورەیە لە ڕووی دانیشتووانەوە]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا. شاری نیویۆرک زیاتر لە دوو ھێندەی دانیشتووانی [[لۆس ئانجلەس]]ی ھەیە، کە دووەم پڕدانیشتووترین شاری وڵاتەکەیە.<ref name="CensusNYC">[https://www.census.gov/history/www/homepage_archive/2023/january_2023.html U.S. Census Bureau History: New York City and the New Year], [[نووسینگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. سەردانیکراوە لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤. "لە ساڵی ٢٠٢١دا، ٣,٠٧٩,٧٧٦ نیویۆرکی خۆیان وەک لەدایکبووی دەرەوە ناساند، لە نێویاندا ١,٥٤٢,٤١٣ کۆچبەری ئەمریکای لاتین، ٩١٠,١٥١ ئاسیایی، و ٤٤٣,١١٣ ئەورووپی... سەرژمێریی ٢٠٢٠ دەرخەری ئەوە بوو کە شاری نیویۆرک ماڵی ٨,٨٠٤,١٩٠ کەس بووە. لۆس ئانجلەس، کالیفۆرنیا، بە جیاوازییەکی زۆر دووەم پڕدانیشتووترین شاری وڵاتەکە بوو بە ٣,٨٩٨,٧٤٧ دانیشتووەوە."</ref> زیاتر لە ٢٠.١&nbsp;ملیۆن کەس لە [[ناوچەی ئاماریی میترۆپۆلیتان]]ی شاری نیویۆرک دەژین<ref>[https://data.census.gov/table?g=310XX00US35620 Census Data for the New York-Newark-Jersey City, NY-NJ-PA Metro Area], [[نووسینگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. سەردانیکراوە لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤.</ref> و ٢٣.٥ ملیۆن کەسیش لە [[ناوچەی ئاماریی تێکەڵ]]ی شارەکەدا دەژین تا ساڵی ٢٠٢٠، کە ھەردووکیان گەورەترینن لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. شاری نیویۆرک یەکێکە لە پڕدانیشتووترین [[مێگاشار|مێگاشارەکانی]] جیھان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.statsamerica.org/radius/big.aspx |سەردێڕ=Big Radius Tool: StatsAmerica |بڵاوکەرەوە=Indiana Business Research Center |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> شارەکە و ناوچە میترۆپۆلیتانییەکەی وەک دەروازەی سەرەکی بۆ [[کۆچکردن بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان|کۆچکردنی یاسایی بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان]] کاردەکەن. بەپێی خەمڵاندنەکان ٨٠٠ زمان لە شاری نیویۆرکدا قسەیان پێدەکرێت،<ref name="NYCWorld'sMostCulturallyLinguisticallyDiverseCityTop">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://bosp.stanford.edu/explore/new-york/spring-quarter/languages-and-cultures|سەردێڕ=Languages and Cultures of Immigrant New York|بڵاوکەرەوە=[[Stanford University]]|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥|وتەگێڕانەوە=لە نێوان ھەموو ئەو پێشەنگییانەی دەدرێتە پاڵ شاری نیویۆرک، لەوانەیە ئەوەی کەمترین لێکۆڵینەوەی لەسەر کرابێت و بە خراپترین شێوە تێگەیشتنی بۆ کرابێت پێگەی شارەکەیە وەک فرەچەشنترین شار لە ڕووی کولتووری و زمانەوانییەوە لە جیھاندا، چ لە ڕابردوو و چ لە ئێستادا. نیویۆرکییەکان نەک تەنھا لە ھەموو وڵاتێکی سەر زەوییەوە ھاتوون بەڵکو بە نزیکەی ٨٠٠ زمان قسە دەکەن، کە زۆرێکیان لە مەترسیدان، و نوێنەرایەتی مەودایەکی بێپێشینە لە کولتوورە ڕەسەن و کەمینەکان دەکەن.}}</ref><ref name="NYCWorld'sMostLinguisticallyDiverseCity3Top">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.economist.com/science-and-technology/2011/09/10/say-what|سەردێڕ=Say what? To find new subjects of study, some linguists simply open their front doors|بڵاوکەرەوە=The Economist|ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="QueensMostLinguisticallyDiverseTop">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.weforum.org/agenda/2017/02/queens-in-new-york-has-more-languages-than-anywhere-in-the-world/#:~:text=There%20are%20as%20many%20as,Endangered%20Language%20Alliance%20(ELA). |سەردێڕ=Welcome to the language capital of the world: Queens, New York |نووسەر=Gus Lubin |بڵاوکەرەوە= [[کۆڕبەندی ئابووریی جیھانی]]، بە هاوبەشی لەگەڵ [[Business Insider]] |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥ |وتەگێڕانەوە=بەپێی ھاوپەیمانیی زمانە لەمەترسیداکان (ELA)، نزیکەی ٨٠٠ زمان ھەن کە لە شاری نیویۆرکدا قسەیان پێدەکرێت، و لە ھیچ شوێنێکی جیھاندا ھێندەی [[کوینز]] زمانی تێدا نییە.}}</ref> ئەمەش دەیکاتە فرەچەشنترین شار لە ڕووی زمانەوانییەوە لە جیھاندا.<ref name="NYCWorld'sMostLinguisticallyDiverseCity1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/04/29/nyregion/29lost.html?hpw|سەردێڕ=Listening to (and Saving) the World's Languages|نووسەر=Sam Roberts|newspaper=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=٢٩ی نیسانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|وتەگێڕانەوە=ئەمانە تەنھا ھەندێک لەو زمانانە نین کە نیویۆرک دەکەنە فرەچەشنترین شار لە ڕووی زمانەوانییەوە لە جیھاندا. بەڵکو ئەوان بەشێکن لە گەنجینەیەکی سەرسووڕھێنەری زمانە لەمەترسیداکان کە لە نیویۆرکدا ڕەگیان داكوتاوە، ئەو زمانانەی کە لە ھەموو گۆشەیەکی جیھاندا لەدایکبوون و ئێستا زیاتر لە گۆشە جیاوازەکانی نیویۆرکدا دەبیسترێن وەک لە ھەر شوێنێکی تر.}}</ref><ref name="NYCWorld'sMostLinguisticallyDiverseCity2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://news.columbia.edu/news/new-york-worlds-most-linguistically-diverse-metropolis|سەردێڕ=New York, the World's Most Linguistically Diverse Metropolis|بڵاوکەرەوە=[[Columbia University]]|ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> ناوچەی میترۆپۆلیتانی شاری نیویۆرک ماڵی [[لەدایکبووانی دەرەوە#ناوچە میترۆپۆلیتان و شارییەکان بە گەورەترین دانیشتووانی لەدایکبووی دەرەوە|گەورەترین دانیشتووانی لەدایکبووی دەرەوەیە لە ھەر ناوچەیەکی میترۆپۆلیتان لە جیھاندا]]، کە بە نزیکەیی ٥.٩ ملیۆن کەسن تا ساڵی ٢٠٢٣. <!-- History --> [[دوورگەی مانھاتن]] لەلایەن گەلی [[لێناپی]]یەوە کە بە [[زمانی مونسی|مونسی]] قسەیان دەکرد لە دەوروبەری ١٦٢٤دا [[لێناپێھۆکینگ|نیشتەجێ بوون]]. تا ئەو کاتە، [[کۆلۆنیالیزمی ھۆڵەندی لە ئەمریکاکان|کۆلۆنیالیستە ھۆڵەندییەکان]] [[قەڵای ئەمستەردام]]یان وەک ناوەندێکی بازرگانی لەسەر دوورگەکە دامەزراندبوو. ئەمە یەکەمین نیشتەجێبوونی ئەورووپی بوو لەو شوێنەی کە دواتر دەبووە شاری نیویۆرک. نیشتەجێبوونەکە لە ساڵی ١٦٢٦ ناوی [[نیو ئەمستەردام]]ی لێنرا و لە ساڵی ١٦٥٣ وەک شارێک [[میساق|میساقی (بڕوانامەی مۆڵەت)]] پێدرا. شارەکە لە ساڵی ١٦٦٤ کەوتە ژێر [[کۆلۆنیالیزمی بەریتانی لە ئەمریکاکان|دەسەڵاتی ئینگلیزەکان]] و بە شێوەیەکی کاتی ناوی گۆڕدرا بۆ نیویۆرک دوای ئەوەی پاشا [[جەیمزی دووەمی ئینگلتەرا|چارلزی دووەم]] زەوییەکانی بەخشی بە براکەی، [[جەیمزی دووەمی ئینگلتەرا|دوکی یۆرک]]،<ref name="npsnetherland" /> پێش ئەوەی ئەم ناوە بە شێوەیەکی ھەمیشەیی لە ساڵی ١٦٧٤ پەسەند بکرێت. لە دوای سەربەخۆیی لە [[شانشینیی مەزنی بەریتانیا]]، شارەکە [[پێڕستی پایتەختەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|پایتەختی نیشتمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بوو لە ساڵی ١٧٨٥ تا ١٧٩٠.<ref name="senate"/> شاری مۆدێرن پێکھێنرا لە ڕێگەی [[یەکخستنی شاری نیویۆرک|یەکخستنەکەی ساڵی ١٨٩٨]]ی پێنج ناوچەکەی. <!-- Economy --> بە پشتبەستن بە [[وۆڵ ستریت]] لە [[ناوچەی دارایی، مانھاتن|ناوچەی دارایی]]ی مانھاتن، شاری نیویۆرک ھەم بە پێشەنگترین ناوەندی دارایی و [[تەکنۆلۆژیای دارایی (فینتێک)|فینتێک]]ی جیھان<ref name="NYCFinancialAndFintechCapitalWorld">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.zyen.com/publications/public-reports/the-global-financial-centres-index-37/ |سەردێڕ=GFCI 37 Rank |ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٥ |بڵاوکەرەوە=Long Finance |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref><ref name=reuters-2022-03-24>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/business/new-york-widens-lead-over-london-top-finance-centres-index-2022-03-24/ |سەردێڕ=New York widens lead over London in top finance centres index |وێبگە=Reuters |ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |دوایین١=Jones |یەکەم١=Huw}}</ref> و ھەم بە بەھێزترین شاری جیھان لە ڕووی ئابوورییەوە وەسف کراوە.<ref name="NewYorkMostPowerfulGlobalCity">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2021 Global Cities Report |ناونیشان=https://www.kearney.com/global-cities/2021 |ڕێکەوت=٢٠٢١|وێبگە=[[Kearney (کۆمپانیای ڕاوێژکاری)|Kearney]] |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢}}</ref> {{As of|2024}}، ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک [[پێڕستی شارەکان بەپێی بەرھەمی ناوخۆیی (GDP)|گەورەترین ئابووری میترۆپۆلیتانە لە جیھاندا]]، بە ھەبوونی [[پێڕستی ناوچە میترۆپۆلیتانییەکانی ئەمریکا بەپێی بەرھەمی ناوخۆیی|بەرھەمی ناوخۆیی میترۆپۆلیتان]] کە زیاترە لە ٢.٤٤&nbsp;تریلیۆن دۆلاری ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=County in the New York-Newark-Jersey City, NY-NJ-PA MSA |ناونیشان=https://apps.bea.gov/itable/?ReqID=70&step=1#eyJhcHBpZCI6NzAsInN0ZXBzIjpbMSwyOSwyNSwzMSwyNiwyNywzMF0sImRhdGEiOltbIlRhYmxlSWQiLCI1MzMiXSxbIk1ham9yX0FyZWEiLCI0Il0sWyJTdGF0ZSIsWyIzNDAwMCIsIjM2MDAwIl1dLFsiQXJlYSIsWyIzNDAwMyIsIjM0MDEzIiwiMzQwMTciLCIzNDAxOSIsIjM0MDIzIiwiMzQwMjUiLCIzNDAyNyIsIjM0MDI5IiwiMzQwMzEiLCIzNDAzNSIsIjM0MDM3IiwiMzQwMzkiLCIzNjAwNSIsIjM2MDQ3IiwiMzYwNTkiLCIzNjA2MSIsIjM2MDc5IiwiMzYwODEiLCIzNjA4NSIsIjM2MDg3IiwiMzYxMDMiLCIzNjExOSJdXSxbIlN0YXRpc3RpYyIsWyIzIl1dLFsiVW5pdF9vZl9tZWFzdXJlIiwiTGV2ZWxzIl0sWyJZZWFyIixbIjIwMjQiLCIyMDIzIiwiMjAyMiIsIjIwMjEiLCIyMDIwIiwiMjAxOSJdXSxbIlllYXJCZWdpbiIsIi0xIl0sWyJZZWFyX0VuZCIsIi0xIl1dfQ== |وێبگە=apps.bea.gov}}</ref> ئابووری ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک [[پێڕستی وڵاتان بەپێی بەرھەمی ناوخۆییی کڕین (ناوەکی)|لەنێو تەواوی وڵاتانی جیھاندا گەورەترە بێجگە لە نۆ وڵات نەبێت]]. سەرەڕای ھەبوونی [[میترۆی شاری نیویۆرک|سیستەمێکی ترانزێتی خێرا کە ٢٤ کاتژمێر لە ٧ ڕۆژی ھەفتەدا کاردەکات]]، نیویۆرک ھەروەھا پێشەنگی جیھانە لە [[قەرەباڵغیی ھاتوچۆ|قەرەباڵغیی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێلی شارنشینیدا]].<ref name=NYCCongestion/> شارەکە ماڵی دوو [[پێڕستی بۆرسەکانی پشک|گەورەترین بۆرسەی پشکە]] لە جیھاندا لە ڕووی [[سەرمایەی بازاڕ|سەرمایەی بازاڕی]] کۆمپانیا تۆمارکراوەکانیانەوە: ئەوانیش [[بۆرسەی نیویۆرک]] و [[نازداک]]ن. شاری نیویۆرک پەناگەیەکی چەسپاوە بۆ وەبەرھێنەرە جیھانییەکان.<ref name=NYCSafeHavenGlobalInvestors>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.propertyinvestortoday.co.uk/breaking-news/2016/12/international-investors-eye-new-york-as-safe-haven |سەردێڕ=International investors eye New York as safe haven |نووسەر=Marc Da Silva |بڵاوکەرەوە=Angelsmedia |ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231103153122/https://www.propertyinvestortoday.co.uk/breaking-news/2016/12/international-investors-eye-new-york-as-safe-haven |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <!-- Expense and Wealth --> {{As of|2025}}، شاری نیویۆرک گرانترین شارە لە جیھاندا بۆ [[تاراوگەنشین|تاراوگەنشینان]]<ref name=MostExpensiveCityExpats>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cnbc.com/2023/06/08/nyc-overtakes-hong-kong-as-most-expensive-city-in-world-for-expats-eca.html |سەردێڕ=New York overtakes Hong Kong as the most expensive city in the world for expats, new survey shows |نووسەر=Goh Chiew Tong |بڵاوکەرەوە=[[CNBC]] |ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref> و بە جیاوازییەکی زۆر بەرزترین کرێی نیشتەجێبوونی ھەیە لە نێوان ھەموو شارەکانی ئەمریکادا؛<ref name=NYCMostExpensiveRents>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.newsweek.com/new-york-rent-hits-all-time-high-1945346 |سەردێڕ=New York City Rent Hits All-Time High |نووسەر=Giulia Carbonaro |بڵاوکەرەوە=[[Newsweek]] |ڕێکەوت=٢٨ی ئابی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ |وتەگێڕانەوە=دانیشتووان بڕی مامناوەندی ٤,٥٠٠ دۆلار دەدەن بۆ شوقەیەکی یەک-نووستنی لە شارەکەدا، کە بەرێژەی ١٢.٨ لەسەد بەرزبووەتەوە بە بەراورد بە ساڵێک پێشتر و ٣.٤ لەسەد بە بەراورد بە مانگی تەممووز. ئەوانەی شوقەی دوو-نووستنی بەکرێ دەگرن دۆخیان زۆر لەوە باشتر نییە. بەپێی Zumper، کرێی مامناوەندی دوو-نووستنی گەیشتە ژمارەیەکی پێوانەیی بەرز کە ٥,١٠٠ دۆلار بوو لە مانگی ئابدا، کە بەرێژەی ١٣.٣ لەسەد ساڵ بە ساڵ و ٣.٧ لەسەد مانگ بە مانگ بەرزبووەتەوە... ئەم ژمارانە نیویۆرک دەکەنە گرانترین شار بۆ خەڵک بۆ بەکرێگرتنی شوقەی یەک-نووستنی یان دوو-نووستنی لە سەرتاسەری وڵاتدا. دووەم گرانترین بازاڕی کرێ، بە بەراورد، جێرسی سیتی (NJ) بوو، بە کرێی مامناوەندی ٣,٤٠٠ دۆلار بۆ شوقەیەکی یەک-نووستنی و ٣,٩٠٠ دۆلار بۆ شوقەیەکی دوو-نووستنی.}}</ref> لە کاتێکدا [[کاونتیی نیویۆرک]] (مانھاتن) بە جیاوازییەکی بەرچاو گرانترین [[کاونتییەکانی ئەمریکا|کاونتیی ئەمریکییە]] بۆ تێکڕای نرخی خانوو بۆ ھەر پێیەکی چوارگۆشە،<ref name=ManhattanHighestMedianPricePerSquareFoot>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://fred.stlouisfed.org/release/tables?eid=1137279&rid=462|سەردێڕ=Median Listing Price Per Square Foot Counties|بڵاوکەرەوە=[[Federal Reserve Bank of St. Louis]]|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> و [[پێڕستی کاونتییەکانی ئەمریکا بەپێی بەرھەمی ناوخۆیی|بەرزترین بەرھەمی ناوخۆییی کاونتی لە ئەمریکادا بەرھەم دەھێنێت بەپێی ھەردوو پێوەری ڕەھا و بۆ ھەر تاکێک]]. [[پێنجەم ئەڤینیو|شەقامی پێنجەم]] ڕێڕەوێکی بازاڕکردنی نێونەتەوەیییە کە زۆر لوکسە و خەریکە وەبەرھێنانی زیاتر لە ژێرخانەکەیدا دەکرێت.<ref name=FifthAvenueUltraLuxuryInvestment>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://fashionunited.com/news/retail/inside-fifth-avenues-luxury-land-rush-why-2026-will-be-a-defining-year/2026020670471|سەردێڕ=Inside Fifth Avenue’s luxury land rush: Why 2026 will be a defining year|وتەگێڕانەوە=شەقامی پێنجەم دەکەوێتە چەقی چاکسازییەکی بەرفراوانەوە. ئەم ڕێڕەوی بازاڕکردنە بەناوبانگەی جیھان ھاوکات خەریکە دیزاینێکی مێژوویی بۆ دەکرێتەوە، بەجۆرێک کە کەمترین ئاستی بەردەستبوونی فرۆشتنی تاکی بەخۆیەوە بینیوە، و ھێشتاش ملیاران دۆلار لە وەبەرھێنانی براندە لوکسەکان ڕادەکێشێت.|نووسەر=Rachel Douglass|بڵاوکەرەوە=FashionUnited|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> شاری نیویۆرک ماڵی [[پێڕستی شارەکان بەپێی ژمارەی ملیاردێرەکان|بەرزترین ژمارەی ملیاردێرەکانە]]،<ref name=NYCHighestNumberBillionaires>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rprealtyplus.com/international/new-york-is-2025s-richest-city-with-123-billionaires-119516.html#:~:text=New%20York%20City%20remains%20the,2021%2C%20when%20Beijing%20overtook%20it. |سەردێڕ=New York Is 2025's Richest City With 123 Billionaires |بڵاوکەرەوە=Realty+ |ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250414225445/https://www.rprealtyplus.com/international/new-york-is-2025s-richest-city-with-123-billionaires-119516.html#:~:text=New%20York%20City%20remains%20the,2021%2C%20when%20Beijing%20overtook%20it. |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو کەسانەی کە خاوەنی [[کەسی خاوەن سەرمایەی زۆر بەرز|سەرمایەی زۆر بەرزن]] (زیاتر لە ٣٠&nbsp;ملیۆن دۆلاری ئەمریکی)،<ref name=NYCUltraHighNetWorth>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cnbc.com/2024/07/19/population-ultra-high-net-worth-wealth.html#:~:text=The%20global%20population%20of%20ultra,the%20year%2Dend%20stock%20rally. |سەردێڕ=The ultra-wealthy just gained $49 trillion in wealth thanks to stocks |نووسەر=Robert Frank |بڵاوکەرەوە=[[CNBC]] |ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ |وتەگێڕانەوە=نیویۆرک گەورەترین دانیشتووانی ھەیە لە جیھاندا لەو کەسانەی کە سەرمایەکەیان ٣٠ ملیۆن دۆلار یان زیاترە، بە ١٦,٦٣٠ کەس. ھۆنگ کۆنگ پلەی دووەمی گرتووە بە ١٢,٥٤٦ کەس، بەدوایدا لۆس ئانجلەس دێت بە ٨,٩٥٥ و تۆکیۆ بە ٦,٤٤٥ کەس.}}</ref> و [[پێڕستی شارەکان بەپێی ژمارەی ملیۆنێرەکان|ملیۆنێرەکان]] لە ھەر شارێکی جیھاندا بە جیاوازییەکی بەرچاو.<ref name=NewYorkArtMarketGlobalHeadquarters>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The New York Art Market Report |ناونیشان=https://nyartmarket.independenthq.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |بڵاوکەرەوە=Arts Economics |وتەگێڕانەوە=نیویۆرک بارەگای سەرەکیی جیھانییە بۆ بازاڕی ھونەر، بە بەرزترین پشکی بازاڕ لە ڕووی بەھای فرۆشتنی ھونەر لە جیھاندا. ھەروەھا ناوەندێکە بۆ سامانی زۆر بەرز، گەورەترین دانیشتووانی ملیۆنێر و ملیاردێرەکانی ھەیە لەسەر ئاستی جیھان، و سەرباری ئەوەش ناوەندی دارایی سەرەکیی ئەمریکایە.}}</ref> == وشەناسی == لە ساڵی ١٦٦٤دا، نیویۆرک بەناوی دوکی یۆرکەوە (کە دواتر بوو بە پاشا [[جەیمزی دووەمی ئینگلتەرا|جەیمزی دووەم]]) ناونرا بۆ ڕێزلێنان لێی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.qchron.com/editions/queenswide/new-amsterdam-becomes-new-york/article_dd6e910f-a882-5b2e-9771-a2caa1574e07.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170201120328/https://www.qchron.com/editions/queenswide/new-amsterdam-becomes-new-york/article_dd6e910f-a882-5b2e-9771-a2caa1574e07.html |سەردێڕ=1664 New Amsterdam becomes New York Dutch rulers surrender to England |یەکەم=Etta |دوایین=Badoe |بڵاوکەرەوە=[[Queens Chronicle]] |ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> برا گەورەکەی جەیمز، [[چارلسی دووەمی ئینگلتەرا|چارلسی دووەم]]، ئەوی وەک [[کۆلۆنی تایبەت|خاوەنی]] خاکی پێشووی [[نیو نێدەڕلاند]] دیاری کرد، لە نێویاندا شاری [[نیو ئەمستەردام]]، کاتێک ئینگلتەرا [[داگیرکردنی نیو نێدەڕلاند|دەستی بەسەردا گرت]] و لە ژێر [[کۆلۆنیالیزمی ھۆڵەندی لە ئەمریکاکان|دەسەڵاتی ھۆڵەندییەکان]] دەریھێنا.<ref name="Archdeacon2013a">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Thomas J. |دوایین=Archdeacon |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9bTxAAAAQBAJ&pg=PT19 |سەردێڕ=New York City, 1664–1710: Conquest and Change |بڵاوکەرەوە=[[Cornell University Press]] |ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠١٤-٦٨٩١-٩|پەڕە=١٩|بەستەری نووسەر١=Thomas J. Archdeacon}}</ref> نیو نێدەڕلاند ناوەکەی گۆڕدرا بۆ [[پارێزگای نیویۆرک]] (کە ئێستا [[نیویۆرک (ویلایەت)|ویلایەتی نیویۆرک]]ە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=James, Duke of York |ناونیشان=https://history.nycourts.gov/figure/james-duke-york/ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢١ |وێبگە=Historical Society of the New York Courts |وتەگێڕانەوە=جەیمز کەشتیگەلێکی نارد [...]، ھۆڵەندییەکان خۆیان بەدەستەوە دا، فەرمانڕەوایی ئینگلیزی دامەزرا، و کۆلۆنییەکە [نیو نێدەڕلاند] ناوەکەی گۆڕدرا بۆ نیویۆرک.}}</ref> == مێژوو == === مێژووی سەرەتایی === لە [[سەردەمی پێش کۆلۆمبوس]]، ئەو ناوچەیەی کە ئێستا شاری نیویۆرکە لەلایەن گەلانی [[ئەلگۆنکیان|ئەلگۆنکیان]]ەوە نیشتەجێ بوو، لە نێویاندا گەلی [[لێناپی]] کە بە [[زمانی مونسی|مونسی]] قسەیان دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Grumet |یەکەم=Robert Steven |سەردێڕ=The Munsee Indians: a history |ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=University of Oklahoma Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٦١-٤٠٦٢-٩|زنجیرە=Civilization of the American Indian series |شوێن=Norman}}</ref> نیشتمانی لێناپییەکان، کە بە [[لێناپێھۆکینگ]] ناسرابوو، ناوچەکانی ئێستای [[ستەیتن ئایلەند]]، [[مانھاتن]]، [[زە بڕۆنکس]]، بەشی ڕۆژاوای [[لۆنگ ئایلەند]] (لە نێویاندا [[بڕوکلین]] و [[کوینز]])، و [[دۆڵی خوارووی ھادسۆن]]ی دەگرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Evan T. |دوایین=Pritchard |ساڵ=٢٠٠٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=c5hky9f5PgoC&pg=PA27 |سەردێڕ=Native New Yorkers: The Legacy of the Algonquin people of New York |پەڕە=٢٧|بڵاوکەرەوە=Council Oak Books |ژپنک=١-٥٧١٧٨-١٠٧-٢}}</ref> یەکەمین سەردانی تۆمارکراو بۆ [[بەندەری نیویۆرک]] لەلایەن ئەورووپییەکەوە لە ساڵی ١٥٢٤دا بوو، لەلایەن گەڕیدەی [[ئیتاڵی|ئیتالی]] [[جیۆڤانی دا ڤێرازانو]].<ref name="Debo2013">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Angie |دوایین=Debo |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=pLjYpwiuN_wC&pg=PT28 |سەردێڕ=A History of the Indians of the United States |بڵاوکەرەوە=[[University of Oklahoma Press]] |ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٦١-٨٩٦٥-٩|پەڕە=٢٨}}</ref> ئەو ناوچەکەی بۆ [[شانشینی فەڕەنسا|فەڕەنسا]] داگیرکرد و ناوی لێنا ''Nouvelle Angoulême'' (نیو [[ئەنگولێم]]).<ref name="rodgers">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Rankin |یەکەم١=Rebecca B. |ناونیشان=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.226262 |سەردێڕ=New York: The World's Capital City, Its Development and Contributions to Progress |دوایین٢=Rodgers |یەکەم٢=Cleveland |بڵاوکەرەوە=[[Harper (بڵاوکەرەوە)|Harper]] |ساڵ=١٩٤٨}}</ref> گەشتێکی ئیسپانی، بە سەرکردایەتی کاپتنێکی پورتوگالی بە ناوی [[ئێستیڤاۆ گۆمێس]] کە بۆ پاشا [[کارلۆسی پێنجەم، ئیمپراتۆری ڕۆمای پیرۆز|ئیمپراتۆر کارلۆسی پێنجەم]] کەشتیی دەهاژووت، لە کانوونی دووەمی ١٥٢٥دا گەیشتە بەندەری نیویۆرک و نەخشەی دەمی ڕووباری [[ڕووباری ھادسۆن|ھادسۆن]]ی کێشا، کە ناوی لێنا {{lang|es|Río de San Antonio}} ('ڕووباری سانت ئەنتۆنی').<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=WPA Writer's Project |سەردێڕ=A Maritime History of New York |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=o08K8jlMI-IC |پەڕە=٢٤٦|بڵاوکەرەوە=Going Coastal Productions |ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٠-٩٧٢٩٨٠٣-١-٨}}</ref> لە ساڵی ١٦٠٩دا، گەڕیدەی ئینگلیزی [[ھێنری ھادسۆن]] دووبارە بەندەری نیویۆرکی دۆزییەوە لەکاتێکدا بەدوای [[ڕێڕەوی باکووری ڕۆژاوا]]دا دەگەڕا بەرەو [[ڕۆژھەڵات (ئاسیا)|ڕۆژھەڵات]] بۆ [[کۆمپانیای ھیندی ڕۆژھەڵاتی ھۆڵەندی]].<ref name="Lankevich2002">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=George J. |دوایین=Lankevich |ناونیشان=https://archive.org/details/newyorkcity00geor |سەردێڕ=New York City: A Short History |بڵاوکەرەوە=[[NYU Press]] |ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٤٧-٥١٨٦-٢|پەڕە=[https://archive.org/details/newyorkcity٠٠geor/page/٢ ٢]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> ئەو بەو ڕووبارەدا ڕۆیشت کە ھۆڵەندییەکان پێیان دەگوت [[ڕووباری باکوور (ڕووباری ھادسۆن)|ڕووباری باکوور]] (کە ئێستا ڕووباری ھادسۆنە)، کە یەکەم جار لەلایەن ھادسۆنەوە ناوی ''ماوریشیۆس''ی لێنرا بە ناوی [[مۆریس، شازادەی ئۆرەنج]].<ref name="hudsonnni">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Hudson River |ناونیشان=http://www.newnetherlandinstitute.org/history-and-heritage/digital-exhibitions/a-tour-of-new-netherland/hudson-river/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٦ |بڵاوکەرەوە=[[New Netherland Institute]]}}</ref> ھادسۆن ناوچەکەی بۆ کۆمپانیای ھیندی ڕۆژھەڵاتی ھۆڵەندی داگیرکرد. لە ساڵی ١٦١٤دا، ناوچەی نێوان [[کەیپ کۆد]] و [[کەنداوی دێلاوێر]] لەلایەن ھۆڵەنداوە داگیرکرا و ناوی {{lang|nl|Nieuw-Nederland}} ("[[نیو نێدەڕلاند]]")ی لێنرا. یەکەمین دانیشتووی نا-ئەمریکی ڕەسەن لەو ناوچەیەی کە دواتر بوو بە شاری نیویۆرک [[خوان (جان) ڕۆدریگێز]] بوو، کە بازرگانێک بوو لە [[کاپتنیی گشتی سان دۆمینگۆ|سانتۆ دۆمینگۆ]]وە و لە زستانی ١٦١٣–١٤ گەیشتە مانھاتن، و وەک نوێنەری ھۆڵەندییەکان دەستی کرد بە ڕاوکردن بۆ [[پێستە|پێستە]] و بازرگانیکردن لەگەڵ دانیشتووانە ناوخۆیییەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Roberts |یەکەم=Sam |ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ |سەردێڕ=Honoring a Very Early New Yorker |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=http://cityroom.blogs.nytimes.com/2012/10/02/honoring-a-very-early-new-yorker/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠١٣ |سەردێڕ=CUNY DSI Publishes Monograph on New York's First Immigrant |ناونیشان=https://www.ccny.cuny.edu/news/juan-rodriguez-monograph |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٠ |بڵاوکەرەوە=[[The City College of New York]]}}</ref> === دەسەڵاتی ھۆڵەندی === {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 220 | image1 = Stad Amsterdam in Nieuw Nederland (City Amsterdam in New Netherland) Castello Plan 1660.jpg | caption1 = [[پلانی کێستێلۆ]]، نەخشەیەکی ساڵی ١٦٦٠ بۆ [[نیو ئەمستەردام]] لە [[خوارووی مانھاتن]] | image2 = GezichtOpNieuwAmsterdam.jpg | caption2 = [[نیو ئەمستەردام]]، چەقی ئەو ناوچەیەی کە دواتر بوو بە خوارووی مانھاتن، لە ساڵی ١٦٦٤دا، ئەو ساڵەی کە [[کۆلۆنیالیزمی بەریتانی لە ئەمریکاکان|ئینگلتەرا]] دەسەڵاتی گرتە دەست و ناوی گۆڕی بۆ نیویۆرک }} ئامادەیییەکی ھەمیشەییی [[کۆلۆنیالیزمی ئەورووپی لە ئەمریکاکان|ئەورووپی]] لە نزیک [[بەندەری نیویۆرک]] لە ساڵی ١٦٢٤دا دامەزرا، کە ئەمەش نیویۆرک دەکاتە ١٢ەمین کۆنترین نیشتەجێبوونی ئەورووپی کە بە بەردەوامی نیشتەجێبووی ھەبێت لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (خاکی سەرەکی)|خاکی سەرەکیی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا]]، لەگەڵ دامەزراندنی نیشتەجێبوونێکی ھۆڵەندی بۆ [[بازرگانیی پێستە|بازرگانیکردن بە پێستە]] لە [[دوورگەی پارێزگاران]]. لە ساڵی ١٦٢٥دا، دەستکرا بە دروستکردنی [[قەڵا|قەڵایەک]] و قەڵای ئەمستەردام، کە دواتر پێی وترا ''Nieuw Amsterdam'' (نیو ئەمستەردام)، لەسەر دوورگەی مانھاتنی ئێستا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kingston Ubarn Cultural Park |سەردێڕ=Dutch Colonization |ناونیشان=http://www.nps.gov/history/nr/travel/kingston/colonization.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120119042901/http://www.nps.gov/history/nr/travel/kingston/colonization.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٦ |وێبگە=www.nps.gov}}</ref><ref name="Tolerance">[http://www.tolerancepark.org/id2.html GovIsland Park-to-Tolerance: through Broad Awareness and Conscious Vigilance], Tolerance Park. Retrieved February 9, 2017. See Legislative Resolutions Senate No. 5476 and Assembly No. 2708.</ref> کۆلۆنیی نیو ئەمستەردام درێژ دەبووەوە لە نووکی باشووری مانھاتنەوە بۆ وۆڵ ستریتی ئێستا، کە لەوێدا کۆتەیەکی دارین بە بەرزی {{Convert|12|ft|adj=on}} لە ساڵی ١٦٥٣ دروستکرا بۆ پاراستنیان لە ھێرشی ئەمریکییە ڕەسەنەکان و ئینگلیزەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/crash-selected-wall-street-chronology/ |سەردێڕ=Timeline: A selected Wall Street chronology |بڵاوکەرەوە=[[PBS]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> لە ساڵی ١٦٢٦دا [[پیتەر مینویٹ]]، بەڕێوەبەری نیو نێدەڕلاند، وەک چۆن لەلایەن [[کۆمپانیای ھیندی ڕۆژاوای ھۆڵەندی]]یەوە پێی سپێردرابوو، دوورگەی مانھاتنی لە ''کانارسی''، کە [[گەلی لێناپی|گرووپێکی بچووکی لێناپی]] بوون،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Frederick M. |دوایین١=Binder |یەکەم٢=David M. |دوایین٢=Reimers |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=o08K8jlMI-IC |سەردێڕ=All the Nations Under Heaven: An Ethnic and Racial History of New York City |پەڕە=٤|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٠-٢٣١-٠٧٨٧٩-X|بڵاوکەرەوە=[[Columbia University Press]]}}</ref> کڕی بە "بەھای ٦٠ [[گیلدەری ھۆڵەندی|گیلدەر]]"<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.s4ulanguages.com/laet2.html |سەردێڕ=Pieter Schaghen Letter |ساڵ=١٦٢٦|وتەگێڕانەوە="...&nbsp;hebben t'eylant Manhattes van de wilde gekocht, voor de waerde van 60 gulden: is groot 11000 morgen.&nbsp;..." ("...&nbsp;ئەوان دوورگەی مانھاتێسیان لە ھیندییەکان کڕیوە بە بەھای ٦٠ گیلدەر. قەبارەکەی ١١,٠٠٠ مۆرگێنە&nbsp;...) |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ |وێبگە=S4ulanguages.com}}</ref> (نزیکەی ٩٠٠ دۆلار لە ساڵی ٢٠١٨دا).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Value of the Guilder versus Euro |ناونیشان=http://www.iisg.nl/hpw/calculate.php |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٩ |بڵاوکەرەوە=[[International Institute of Social History]]}}</ref> ئەفسانەیەکی باو بەڵام ھەڵەویست دەکەوێتە بانگەشەی ئەوەی کە مانھاتن بە بڕی ٢٤ دۆلار موورووی شووشە کڕدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Peter Schaghen Letter |ناونیشان=http://www.nnp.org/nnp/documents/schagen_main.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101023083225/http://www.nnp.org/nnp/documents/schagen_main.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ |ڕەوشی ناونیشان=usurped |بڵاوکەرەوە=Nnp.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Miller |یەکەم١=Christopher L. |دوایین٢=Hamell |یەکەم٢=George R. |ڕێکەوت=ئەیلوولی ١٩٨٦|سەردێڕ=A New Perspective on Indian-White Contact: Cultural Symbols and Colonial Trade |journal=[[The Journal of American History]] |بەرگ=٧٣|issue=2 |پەڕەکان=٣١١–٣٢٨|doi=10.2307/1908224 |jstor=1908224 |issn=0021-8723}}</ref> دوای کڕینەکە، نیو ئەمستەردام بە ھێواشی گەشەی کرد.<ref name="npsnetherland">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dutch Colonies |ناونیشان=https://www.nps.gov/nr/travel/kingston/colonization.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071017053514/http://www.nps.gov/nr/travel/kingston/colonization.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٦ |بڵاوکەرەوە=[[National Park Service]]}}</ref> بۆ ڕاکێشانی نیشتەجێبووان، ھۆڵەندییەکان [[پاترۆن|سیستەمی پاترۆنیان]] لە ساڵی ١٦٢٨ دامەزراند، کە بەپێی ئەو پیاوە دەوڵەمەندە ھۆڵەندییەکان (''پاترۆنەکان''، یان خاوەنکارەکان) کە ٥٠ کۆلۆنیستیان بھێنایە [[نیو نێدەڕلاند]] خەڵات دەکران بە زەوی، ئۆتۆنۆمیی سیاسیی ناوخۆیی، و مافی بەشداریکردن لە بازرگانیی قازانجبەخشی پێستەدا. ئەم بەرنامەیە سەرکەوتنی کەمی ھەبوو.<ref name="locnetherland">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Patroon System |ناونیشان=http://frontiers.loc.gov/intldl/awkbhtml/kb-1/kb-1-2-2.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٦ |بڵاوکەرەوە=[[Library of Congress]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220319082007/http://frontiers.loc.gov/intldl/awkbhtml/kb-1/kb-1-2-2.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەپێی دەسەڵاتی ئەو میثاقەی کە لەلایەن [[دەوڵەتە گشتییەکانی ھۆڵەندا|دەوڵەتە گشتییەکانی ھۆڵەندا]] لە حوزەیرانی ١٦٢١ پێی بەخشرابوو، [[کۆمپانیای ھیندی ڕۆژاوای ھۆڵەندی]] قۆرخکارییەکی تەواوی بەسەر کۆلۆنیالیزم و بازرگانی لە نیو نێدەڕلاند دامەزراند. لە ساڵی ١٦٣٩-١٦٤٠دا، بۆ بەھێزکردنی گەشەی ئابووری، دەستی لە قۆرخکاری بازرگانی پێستە ھەڵگرت، ئەمەش بووە ھۆی گۆڕان بەرەو بەرھەمھێنانی خۆراک، دار، تووتن، و کاری کۆیلایەتی (بەتایبەتی لەگەڵ [[ئەنتێڵیی ھۆڵەندی|ھیندی ڕۆژاوای ھۆڵەندی]]).<ref name="npsnetherland" /><ref name="nahcnetherland">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Story of New Amsterdam |ناونیشان=http://www.newamsterdamhistorycenter.org/bios/origins.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٦ |بڵاوکەرەوە=New Amsterdam History Center}}</ref> لە ساڵی ١٦٤٧دا، [[پیتەر ستۆیڤێسانت]] دەستی بە خزمەتەکەی کرد وەک دوایین [[بەڕێوەبەرانی نیو نێدەڕلاند|بەڕێوەبەری گشتیی]] نیو نێدەڕلاند. لە ماوەی خزمەتەکەیدا، ژمارەی دانیشتووانی نیو نێدەڕلاند لە ٢,٠٠٠ەوە بۆ ٨,٠٠٠ زیادی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jacobs |یەکەم=Jaap |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=vgnh3E5Mm0cC |سەردێڕ=The Colony of New Netherland: A Dutch Settlement in Seventeenth-Century America |بڵاوکەرەوە=[[Cornell University Press]] |ساڵ=٢٠٠٩|پەڕە=٣٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠١٤-٧٥١٦-٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Eisenstadt |یەکەم١=Peter |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=tmHEm5ohoCUC&q=New+Amsterdam+grew+from+under+2,000+to+8,000&pg=PA1051 |سەردێڕ=The Encyclopedia of New York State |دوایین٢=Moss |یەکەم٢=Laura-Eve |دوایین٣=Huxley |یەکەم٣=Carole F. |بڵاوکەرەوە=[[Syracuse University Press]] |ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٥٦-٠٨٠٨-٠|پەڕە=١٠٥١}}</ref> ستۆیڤێسانت شانازیی باشترکردنی یاسا و ڕێسای پێدەکرێت؛ بەڵام، ھەروەھا ناوبانگێکی وەک سەرکردەیەکی [[دیپۆتیزم|دیکتاتۆر (دیپۆتیست)]] دەرکرد. ئەو ڕێساکانی لەسەر فرۆشتنی مەی دامەزراند، ھەوڵیدا کۆنتڕۆڵ بەسەر [[کڵێسای ڕیفۆرمی ھۆڵەندی]]دا بکات، و ڕێگەی لە گرووپە ئاینییەکانی تر گرت بۆ دامەزراندنی شوێنی پەرستن.<ref name="nyhsstuyvesant">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Peter Stuyvesant |ناونیشان=http://www.nyhistory.org/peter-stuyvesant |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160624011523/http://www.nyhistory.org/peter-stuyvesant |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٦ |بڵاوکەرەوە=[[New-York Historical Society]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === دەسەڵاتی ئینگلیزی === {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 220 | image1 = The fall of New Amsterdam cph.3g12217.jpg | caption1 = ''[[کەوتنی نیو ئەمستەردام]]''، تابلۆیەکی [[جان لیۆن ژێرۆم فێریس]]، کە [[داگیرکردنی نیو نێدەڕلاند]] پیشان دەدات | image2 = A_view_of_Fort_George_with_the_city_of_New_York,_from_the_SW.jpg | caption2 = [[قەڵای ئەمستەردام|قەڵای جۆرج]] و نیویۆرک لەگەڵ کەشتییە جەنگییەکانی بەریتانیا، {{Circa|1731}} }} لە ساڵی ١٦٦٤دا، بەبێ ئەوەی بتوانێت ھیچ بەرگرییەکی بەرچاو کۆبکاتەوە، ستۆیڤێسانت نیو ئەمستەردامی ڕادەستی ھێزەکانی ئینگلیز کرد، بە سەرکردایەتیی کۆلۆنێل [[ڕیچارد نیکۆڵس]]، بەبێ ڕشتنی خوێن.<ref name="nyhsstuyvesant" /><ref name="nnistuyvesant">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Peter Stuyvesant |ناونیشان=http://www.newnetherlandinstitute.org/history-and-heritage/dutch_americans/peter-stuyvesant/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٦ |بڵاوکەرەوە=[[New Netherland Institute]]}}</ref> مەرجەکانی خۆبەدەستەوەدانەکە ڕێگەی دا بە دانیشتووانە ھۆڵەندییەکان لە کۆلۆنییەکەدا بمێننەوە و ڕێگەی بە ئازادی ئایینی دا.<ref name="lehrmanstuyvesant">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The surrender of New Netherland, 1664 |ناونیشان=http://www.gilderlehrman.org/history-by-era/early-settlements/resources/surrender-new-netherland-1664 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٦ |بڵاوکەرەوە=[[Gilder Lehrman Institute of American History]]}}</ref> لە ساڵی ١٦٦٧دا، لە کاتی دانوستانەکان کە بووە ھۆی [[پەیماننامەی بێردا (١٦٦٧)|پەیماننامەی بێردا]] دوای [[دووەمین جەنگی ئینگلیز-ھۆڵەندی]]، ھۆڵەندییە براوەکان بڕیاریان دا کۆلۆنیی کێڵگەی تازە دروستبووی ئەو شوێنە بھێڵنەوە کە ئێستا پێی دەوترێت [[سورینام]]، کە لە ئینگلیزەکانیان گرتبوو،<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/event/Treaty-of-Breda |title=Treaty of Breda |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |access-date=١٠ی تەممووزی ٢٠١٦ }}</ref> و لە بەرامبەردا، ئینگلیزەکان نیو ئەمستەردامیان ھێشتەوە. نیشتەجێبوونەکە بەخێرایی ناوی گۆڕدرا بۆ "نیویۆرک" بەناوی [[جەیمزی دووەمی ئینگلتەرا|دوکی یۆرک]] (کە دواتر بوو بە پاشا جەیمزی دووەم و حەوتەم).<ref name="homberger400">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Homberger |یەکەم=Eric |سەردێڕ=The Historical Atlas of New York City: A Visual Celebration of 400 Years of New York City's History |بڵاوکەرەوە=Owl Books |ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٥٠-٧٨٤٢-٨|پەڕە=٣٤}}</ref> دوکەکە بەشێکی کۆلۆنییەکەی دا بە خاوەنکاران [[جۆرج کارتێرێت]] و [[جۆن بێرکڵی، یەکەمین بارۆن بێرکڵیی ستراتۆن|جۆن بێرکڵی]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Miller |یەکەم=John |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=McEJCAAAQBAJ |سەردێڕ=James II (The English Monarchs Series) |بڵاوکەرەوە=[[Yale University Press]] |ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-٠٨٧٢٨-٤|پەڕەکان=٤٤–٤٥}}</ref> لە ٢٤ی ئابی ١٦٧٣دا، لە کاتی [[سێیەمین جەنگی ئینگلیز-ھۆڵەندی]]، [[ئەنتۆنی کۆلڤ]] لە ھێزی دەریایی ھۆڵەندی لەسەر داوای [[کۆرنێلیس ئێڤێرتسێنی بچووکترین]] [[ھێرشی ھۆڵەندی بۆ سەر ئەمریکای باکوور|دەستی بەسەر نیویۆرکدا گرت]] و دووبارە ناوی لێنایەوە "نیو ئۆرەنج" بەناوی [[ویلیامی سێیەمی ئینگلتەرا|ویلیامی سێیەم]]، [[شازادەی ئۆرەنج]].<ref name="Roper2017">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=L. H. |دوایین=Roper |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=i8wnDwAAQBAJ&pg=PA215 |سەردێڕ=Advancing Empire |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ساڵ=٢٠١٧|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-١١٨٩١-١|پەڕە=٢١٥}}</ref> لە تشرینی دووەمی ١٦٧٤دا، ھۆڵەندییەکان دوورگەکەیان گەڕاندەوە بۆ ئینگلتەرا بەپێی [[پەیماننامەی وێستمینستەر (١٦٧٤)|پەیماننامەی وێستمینستەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Van Luling |یەکەم=Todd |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٤ |سەردێڕ=8 Things Even New Yorkers Don't Know About New York City |ئیش=[[HuffPost]] |ناونیشان=https://huffingtonpost.com/2014/04/17/new-york-history-facts_n_5107337.html |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Peter |دوایین=Douglas |سەردێڕ=The Man Who Took Back New Netherland |ناونیشان=http://www.newnetherlandinstitute.org/files/2813/5680/0659/Man_Who_Took_Back_NN.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٦ |بڵاوکەرەوە=[[New Netherland Institute]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220708102432/http://www.newnetherlandinstitute.org/files/2813/5680/0659/Man_Who_Took_Back_NN.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> چەندین شەڕی ناوخۆیی لە نێوان خێڵە ئەمریکییە ڕەسەنەکان و ئەو پەتایانەی کە بەھۆی بەرکەوتن لەگەڵ ئەورووپییەکانەوە سەریان ھەڵدا بوونە ھۆی لەدەستدانی ژمارەیەکی زۆر لە دانیشتووانی لێناپی لە نێوان ١٦٦٠ و ١٦٧٠دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.penntreatymuseum.org/americans.php |سەردێڕ=Native Americans |بڵاوکەرەوە=Penn Treaty Museum |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> تا ساڵی ١٧٠٠، دانیشتووانی لێناپی کەمبوونەوە بۆ ٢٠٠ کەس.<ref>[http://www.gothamcenter.org/ "Gotham Center for New York City History"] Timeline 1700–1800</ref> نیویۆرک تووشی چەندین پەتای [[تای زەرد]] بوو لە سەدەی ١٨یەمدا، و تەنھا لە ساڵی ١٧٠٢دا ١٠٪ی دانیشتووانەکەی لەدەستدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Pedro |دوایین=Nogueira |ناونیشان=http://jdc.jefferson.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1004&context=yellow_fever_symposium |سەردێڕ=The Early History of Yellow Fever (PDF) |بڵاوکەرەوە=[[Thomas Jefferson University]] |ساڵ=٢٠٠٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/fever-timeline-yellow-fever-america/ |سەردێڕ=Timeline – Yellow Fever in America |بڵاوکەرەوە=[[Public Broadcasting Service]] (PBS) |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> لە سەرەتای سەدەی ١٨یەمدا، گرنگیی نیویۆرک وەک بەندەرێکی بازرگانی لە ناو [[پارێزگای نیویۆرک|کۆلۆنیی دەوروبەریدا]] زیادی کرد.<ref name="Foote2004">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Thelma Wills |دوایین=Foote |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Cu4VfJPRsl4C&pg=PA68 |سەردێڕ=Black and White Manhattan: The History of Racial Formation in Colonial New York City |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]], US |ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٨٨٠٩-٠|پەڕە=٦٨}}</ref> بوو بە ناوەندێکی [[کۆیلایەتی لە کۆلۆنییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا|کۆیلایەتی]]، و تا ساڵی ١٧٣٠، ٤٢٪ی خێزانەکان ئەفریقییەکانیان وەک کۆیلە بەکاردەھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Oltman |یەکەم=Adele |ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ |سەردێڕ=The Hidden History of Slavery in New York |ناونیشان=http://www.thenation.com/article/hidden-history-slavery-new-york# |journal=[[The Nation]] |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191130043006/https://www.thenation.com/article/hidden-history-slavery-new-york/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زۆربەیان [[کۆیلەی ناوماڵ]] بوون؛ ئەوانی تریان وەک کرێکار بەکرێ دەدران. کۆیلایەتی بەتەواوی بەسترابووەوە بە ئابووری نیویۆرکەوە لە ڕێگەی کاری کۆیلەکانەوە لە سەرتاسەری بەندەرەکەدا، و پیشەسازییەکانی بانکی و کەشتیوانی کە بازرگانییان لەگەڵ [[باشووری ویلایەتە یەکگرتووەکان|باشووری ئەمریکادا]] دەکرد. لە کاتی دروستکردنێکدا لە [[فۆلی سکوێر]] لە ساڵانی ١٩٩٠ەکاندا، [[گۆڕستانی ئەفریقییەکان]] دۆزرایەوە؛ گۆڕستانەکە ١٠,٠٠٠ بۆ ٢٠,٠٠٠ گۆڕی ئەفریقییەکانی سەردەمی داگیرکاریی لەخۆدەگرت، کە ھەندێکیان کۆیلە بوون و ھەندێکی تریش ئازاد بوون.<ref name="AsanteMazama2005">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Molefi Kete |دوایین١=Asante |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=RcBkDlJ7qjwC&pg=PA33 |سەردێڕ=Encyclopedia of Black Studies |یەکەم٢=Ama |دوایین٢=Mazama |یەکەم٣=Marie-José |دوایین٣=Cérol |بڵاوکەرەوە=[[SAGE Publishing|SAGE]] |ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٦١٩-٢٧٦٢-٤|پەڕە=٣٣}}</ref> دادگاییکردن و بێتاوانکردنی [[جۆن پیتەر زێنگەر]] لە ساڵی ١٧٣٥ لە مانھاتن، کە تۆمەتبار کرابوو بە [[ناوزڕاندنی یاخیبووانە]] دوای ڕەخنەگرتن لە [[پێڕستی پارێزگارە داگیرکارەکانی نیویۆرک|پارێزگاری داگیرکار]] [[ویلیام کۆسبی]]، یارمەتیدەر بوو بۆ چەسپاندنی [[ئازادیی ڕۆژنامەگەری]] لە ئەمریکای باکووردا.<ref name="zenger">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Linder |یەکەم=Doug |ساڵ=٢٠٠١ |سەردێڕ=The Trial of John Peter Zenger: An Account |ناونیشان=http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/zenger/zengeraccount.html |بڵاوکەرەوە=[[University of Missouri–Kansas City]] |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121122040556/http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/zenger/zengeraccount.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ١٧٥٤دا، [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]] دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Moore |یەکەم=Nathaniel Fish |ناونیشان=https://archive.org/details/anhistoricalske00univgoog |سەردێڕ=An Historical Sketch of Columbia College, in the City of New York, 1754–1876 |بڵاوکەرەوە=[[Columbia University]] |ساڵ=١٨٧٦|پەڕە=[https://archive.org/details/anhistoricalske٠٠univgoog/page/n١٤ ٨]}}</ref> === شۆڕشی ئەمریکی === [[File:BattleofLongisland.jpg|thumb|[[شەڕی لۆنگ ئایلەند]]، کە یەکێک بوو لە گەورەترین شەڕەکانی [[شەڕی شۆڕشی ئەمریکا]]، و لە ٢٧ی ئابی ١٧٧٦ لە [[بڕوکلین]] ڕوویدا]] [[کۆنگرێسی یاسای مۆر (ستامپ ئاکت)]] لە تشرینی یەکەمی ١٧٦٥ لە نیویۆرک کۆبووەوە، لە کاتێکدا ڕێکخراوی [[کوڕانی ئازادی]] لە شارەکەدا سەریھەڵدا و لە دە ساڵی داھاتوودا پێکدادان ڕوویدا لەگەڵ ئەو ھێزە بەریتانیانەی کە لەوێ جێگیر کرابوون.<ref name="BoyerClark2009">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Paul |دوایین١=Boyer |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=O7NsCgAAQBAJ&pg=PA100 |سەردێڕ=The Enduring Vision: A History of the American People, Volume 1: To 1877, Concise |یەکەم٢=Clifford |دوایین٢=Clark |یەکەم٣=Sandra |دوایین٣=Hawley |یەکەم٤=Joseph |دوایین٤=Kett |یەکەم٥=Andrew |دوایین٥=Rieser |بڵاوکەرەوە=[[Cengage Learning]] |ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-١-١١١-٧٨٥٥٣-٦|پەڕە=١٠٠}}</ref> [[شەڕی لۆنگ ئایلەند]]، کە گەورەترین شەڕی ناو [[شەڕی شۆڕشی ئەمریکا]] بوو، لە ئابی ١٧٧٦ لە ناو سنووری مۆدێرنی بڕوکلیندا ئەنجامدرا.<ref name="Reno2008">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Linda Davis |دوایین=Reno |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=KvhogpG5154C&pg=PA3 |سەردێڕ=The Maryland 400 in the Battle of Long Island, 1776 |بڵاوکەرەوە=[[McFarland & Company|McFarland]] |ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٦٤-٥١٨٤-٥|پەڕە=٣}}</ref> تێکشکاندنی سوپای کیشوەری (ئەمریکییەکان) لەلایەن بەریتانییەکانەوە لە [[شەڕی قەڵای واشینگتن]] لە تشرینی دووەمی ١٧٧٦دا دوایین مۆڵگەی ئەمریکییەکانی لە مانھاتن لەناوبرد، و وایکرد [[جۆرج واشینگتن]] و ھێزەکانی بەسەر ڕووباری ھادسۆندا بەرەو [[نیوجێرزی]] پاشەکشە بکەن، لەکاتێکدا لەلایەن ھێزەکانی بەریتانیاوە ڕاودەنران.<ref>[https://www.battlefields.org/learn/revolutionary-war/battles/fort-washington Fort Washington], [[American Battlefield Trust]]. Accessed December 31, 2023. "شەڕی قەڵای واشینگتن، کە لە ١٦ی تشرینی دووەمی ١٧٧٦ لەسەر دوورگەی مانھاتن ڕوویدا، دوایین بەشی وێرانکەری ھەڵمەتە کارەساتبارەکەی جەنەراڵ واشینگتن بوو لە نیویۆرک... ھاو کاتێک بینی پێگەی ئەمریکییەکان چەندە لاوازە، ھێرشێکی سێ-قۆڵی بۆ سەر قەڵای واشینگتن و کارە بەرگرییە دەرەکییەکانی دەستپێکرد. ھێزی ھێرشبەری ھاوبەشی بەریتانی-ھێسی کە لە ٨,٠٠٠ پیاو پێکھاتبوو ژمارەیان زۆر زیاتر بوو لە ٣,٠٠٠ بەرگریکاری قەڵاکە... لە کاتژمێر ٣:٠٠ی پاشنیوەڕۆ، دوای ھەوڵێکی بێھوودە بۆ بەدەستھێنانی مەرجی نەرمتر بۆ پیاوەکانی، ماگاو قەڵای واشینگتن و ٢,٨٠٠ بەرگریکارە ڕزگاربووەکەی ڕادەستی بەریتانییەکان کرد."</ref><ref>Schenawolf, Harry. [https://revolutionarywarjournal.com/washingtons-retreat-across-new-jersey-a-british-fox-chase/ "Washington's Retreat Across New Jersey: A British Fox Chase"], Revolutionary War Journal, August 5, 2019. Accessed December 31, 2023.</ref> دوای شەڕەکە، کە ئەمریکییەکان تێیدا دۆڕان، بەریتانییەکان نیویۆرکیان کردە بنکەی ئۆپەراسیۆنە سەربازی و سیاسییەکانیان لە ئەمریکای باکووردا.<ref>[[Rohit Aggarwala|Aggarwala, Rohit T.]] [https://www.jstor.org/stable/90018770 "'I want a Packet to arrive': Making New York City the headquarters of British North America 1696–1783"], ''New York History'', Winter 2017. Accessed December 29, 2023. "یەکێک لە جیاکەرەوە سەرەکییەکانی شاری نیویۆرک لە کۆتایی سەردەمی داگیرکاریدا ڕۆڵی بوو وەک بارەگای سەرەکی سوپای بەریتانیا لە ئەمریکای باکوور، کە بە شێوەیەکی نزیک لە بەردەوام لە ساڵی ١٧٥٥ تا ١٧٨٣ بەو شێوەیە بوو."</ref> شارەکە بووە پەناگەیەک بۆ ئاوارەکانی [[دڵسۆزەکان (شۆڕشی ئەمریکا)|دڵسۆزانی بەریتانیا]] و کۆیلە ھەڵاتووەکان کە چوونە پاڵ ڕیزەکانی بەریتانیا لە پێناو ئەو ئازادییەی کە لەلایەن [[تاجی بەریتانیا|تاجی بەریتانیاوە]] بەڵێنیان پێدرابوو، و نزیکەی ١٠,٠٠٠ کۆیلەی ھەڵاتوو لە کاتی داگیرکاریی بەریتانییەکاندا لە شارەکەدا کۆببوونەوە، کە گەورەترین کۆمەڵگەی لەو جۆرە بوو لە کیشوەرەکەدا.<ref>[https://www.amrevmuseum.org/revolution-stories/finding-freedom-deborah "Finding Freedom: Deborah"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231231230351/https://www.amrevmuseum.org/revolution-stories/finding-freedom-deborah |date=December 31, 2023 }}, [[Museum of the American Revolution]], May 4, 2018. Accessed December 31, 2023. "ئەوان ڕایانکرد بۆ لای سوپای بەریتانیا، کە ئازادی پێشکەش بەو کەسانە دەکرد کە کۆیلە بوون لای خاوەنە یاخیبووەکانیان بەپێی ڕاگەیاندنی فیلیپسبێرگ لە ساڵی ١٧٧٩ کە لەلایەن جەنەراڵی بەریتانی ھێنری کلینتۆنەوە دەرکرابوو. مێژوونووسان مەزەندە دەکەن کە ١٠,٠٠٠ کەسی کۆیلە بە ھەڵاتن بۆ لای بەریتانییەکان لە کاتی شەڕی شۆڕشگێڕیدا بەدوای ئازادیدا گەڕابێتن."</ref><ref>Goulet, L.; and Tsaltas-Otoomanelli, Mary. [https://www.gothamcenter.org/blog/black-loyalists-evaculation-zy4la "Black Loyalists In The Evacuation Of New York City, 1783"], [[The Gotham Center for New York City History]], November 15, 2023. Accessed December 31, 2023. "تا ساڵی ١٧٨٣، شاری نیویۆرک ببووە گەورەترین کۆمەڵگەی کۆیلە ھەڵاتووەکان لە ئەمریکای باکووردا... خەڵکی ڕەشپێستی ئازاد و خۆ-ئازادکراو چوونە ناو شاری نیویۆرکەوە لە کاتی داگیرکاری بەریتانییەکاندا بۆ گەڕان بەدوای پاراستندا."</ref> کاتێک ھێزەکانی بەریتانیا لە کۆتایی شەڕەکەدا لە ساڵی ١٧٨٣ نیویۆرکیان [[ڕۆژی چۆڵکردن (نیویۆرک)|چۆڵ کرد]]، ھەزاران لە [[ئازادکراوان]]یان گواستەوە بۆ دووبارە نیشتەجێکردنیان لە [[نۆڤا سکۆشیا]]، ئینگلتەرا، و [[کاریبی]].<ref name="Hinks2007">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Peter P. |دوایین=Hinks |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=3UXQs0uO0VMC&pg=PA508 |سەردێڕ=Encyclopedia of Antislavery and Abolition |بڵاوکەرەوە=[[Greenwood Publishing Group]] |ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٣١٤٤-٢|پەڕە=٥٠٨}}</ref> ھەوڵدان بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێکی ئاشتییانە بۆ جەنگەکە لە [[کۆنفرانس ھاوس]] لە ستەیتن ئایلەند بەڕێوەچوو لە نێوان نوێنەرانی ئەمریکی، لە نێویاندا [[بنجامین فرانکلین]]، و جەنەراڵی بەریتانی [[ڕیچارد ھاو، یەکەمین ئێڕڵی ھاو|لۆرد ھاو]] لە ١١ی ئەیلوولی ١٧٧٦دا.<ref>Mattera, John. [https://www.nycgovparks.org/parks/conference-house-park/dailyplant/19934 Conference House Park The Daily Plant: Thursday, September 7, 2006], [[New York City Department of Parks and Recreation]]. Accessed December 29, 2023.</ref> کەمێک دوای دەستپێکردنی داگیرکاریی بەریتانییەکان، [[ئاگرە گەورەکەی نیویۆرک (١٧٧٦)|ئاگرە گەورەکەی نیویۆرک]] نزیکەی ٥٠٠ بینای وێران کرد، کە دەکاتە نزیکەی چوارەکی پێکھاتەکانی شارەکە، لە نێویاندا [[کڵێسای ترینیتی (شاری نیویۆرک)|کڵێسای ترینیتی]].<ref>Trinity Church bicentennial celebration, May 5, 1897, By Trinity Church (New York, N.Y.) p. 37, ISBN 978-1-356-90825-7</ref><ref>[https://baruch.cuny.edu/nycdata/disasters/fires-1776.html New York City (NYC) The Great Fire of 1776], [[Baruch College]]. Accessed December 29, 2023. "ئاگرەکە لە بینایەکی دارین لە نزیک وایت ھۆڵ سلیپ دەستی پێکرد، کە پێی دەگوترا مەیخانەی فایتینگ کۆکس، کە ماڵێکی کاتبەسەربردن بوو و لەلایەن خراپترین دانیشتووانی شارەکەوە سەردان دەکرا. بەھۆی ئەو بایەی کە لە باشووری ڕۆژاوای شارەکەوە ھەڵیدەکرد، ئاگرەکە گەورەتر بوو و بەخێرایی بەناو شەوەکەدا بڵاوبووەوە، و لە ئەنجامدا ٤٩٣ بینا و خانووی وێران کرد."</ref> === سەردەمی دوای شۆڕش و سەرەتای سەدەی نۆزدەھەم === [[File:Ramon Elorriaga - Inauguration of George Washington.jpg|thumb|وێنەیەکی [[یەکەمین سوێندخواردنی جۆرج واشینگتن]] لە ساڵی ١٧٨٩دا]] لە کانوونی دووەمی ١٧٨٥دا، ئەنجومەنی [[کۆنگرێسی کۆنفیدڕاڵی]] شاری نیویۆرکی کردە پایتەختی نیشتمانی.<ref>[https://declaration.fas.harvard.edu/blog/january-superintending-1 "January Highlight: Superintending Independence, Part 1"], [[Harvard University]] Declaration Resources Project, January 4, 2017. Accessed December 29, 2023. "لە ١١ی کانوونی دووەمی ١٧٨٥ەوە تا ١٧٨٩، کۆنگرێسی کۆنفیدڕاڵی لە شاری نیویۆرک کۆبووەوە، لە ھۆڵی شار (کە دواتر بوو بە فیدراڵ ھۆڵ) و لە مەیخانەی فراونسێس."</ref> نیویۆرک دوایین پایتەختی ویلایەتە یەکگرتووەکان بوو لەژێر [[ماددەکانی کۆنفیدڕاڵی]] و یەکەمین پایتەخت بوو لەژێر [[دەستووری ویلایەتە یەکگرتووەکان|دەستووردا]].<ref name="Post-Revolutionary War"/> وەک پایتەختێک، شاری نیویۆرک میوانداریی مەراسیمی سوێندخواردنی یەکەمین سەرۆک، [[جۆرج واشینگتن]]، و یەکەمین [[کۆنگرێسی ویلایەتە یەکگرتووەکان|کۆنگرێسی]] کرد، لە [[فیدراڵ ھۆڵ]] لە [[وۆڵ ستریت]]. کۆنگرێس [[پەیماننامەی مافەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|پەیماننامەی مافەکانی]] لەوێ داڕشت.<ref name="Post-Revolutionary War">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=The People's Vote: President George Washington's First Inaugural Speech (1789) |ناونیشان=https://www.usnews.com/usnews/documents/docpages/document_page11.htm |magazine=[[U.S. News & World Report]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080925045133/http://www.usnews.com/usnews/documents/docpages/document_page11.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[دادگای باڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان|دادگای باڵا]] یەکەمین کۆبوونەوەی ڕێکخستنی خۆی لە نیویۆرک ئەنجامدا لە ساڵی ١٧٩٠دا. لە ساڵی ١٧٩٠دا، بۆ یەکەمین جار، شاری نیویۆرک پێشی [[فیلادێلفیا]] کەوت و بووە گەورەترین شاری وڵاتەکە. لە کۆتایی ساڵی ١٧٩٠دا، پایتەختی ویلایەتە یەکگرتووەکان [[یاسای نیشتەجێبوون|گواسترایەوە بۆ فیلادێلفیا]]، کە لەوێ مایەوە تا ئەوکاتەی [[واشینگتن دی سی]] دروستکرا.<ref name="residence act">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Residence Act |ناونیشان=https://www.loc.gov/rr/program/bib/ourdocs/Residence.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170222110855/https://www.loc.gov/rr/program/bib/ourdocs/Residence.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٧ |ئیش=Web Guides: Primary Documents in American History |بڵاوکەرەوە=[[Library of Congress]]}}</ref><ref name="senate">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Robert |دوایین=Fortenbaugh |ناونیشان=https://www.senate.gov/reference/reference_item/Nine_Capitals_of_the_United_States.htm |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ |سەردێڕ=The Nine Capitals of the United States |ساڵ=١٩٤٨|پەڕەکان=٩|بڵاوکەرەوە=[[United States Senate]]}}</ref> لە ماوەی سەدەی ١٩یەمدا ژمارەی دانیشتووانی شاری نیویۆرک لە ٦٠,٠٠٠ کەسەوە بۆ ٣.٤٣&nbsp;ملیۆن بەرزبووەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Smil |یەکەم=Vaclav |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=52yuDwAAQBAJ |سەردێڕ=Growth: From Microorganisms to Megacities |بڵاوکەرەوە=[[The MIT Press]] |ساڵ=٢٠١٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٦٢-٠٤٢٨٣-٣|پەڕە=٣٣٦|بەستەری نووسەر=Vaclav Smil}}</ref> لەژێر یاسای [[ئازادکردنی پلەبەپلە (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|ئازادکردنی پلەبەپلە]]ی ویلایەتی نیویۆرک لە ساڵی ١٧٩٩دا، ئەو منداڵانەی کە لە دایکێکی کۆیلە لەدایکدەبوون لە کۆتاییدا ئازاد دەکران، بەڵام لە ڕووی یاسایییەوە ناچارکرابوون وەک [[خزمەتکاری گرێبەستدار|خزمەتکاری گرێبەستدار]] خزمەت بکەن تا تەمەنی ٢٨ ساڵی بۆ نێرەکان و تەمەنی ٢٥ ساڵی بۆ مێیەکان.<ref>"An Act for the Gradual Abolition of Negro Slavery in New York" ([[Laws of New York|L. 1799, Ch. 62]])</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Harper |یەکەم=Douglas |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Emancipation in New York |ناونیشان=http://www.slavenorth.com/nyemancip.htm |ئیش=Slave North |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref> کۆمەڵگەیەکی بەرچاوی ڕەشپێستی ئازاد وردە وردە لە مانھاتن گەشەی کرد، کە پێکھاتبوون لە کۆیلە پێشووەکان کە لەلایەن خاوەنەکانیانەوە ئازادکرابوون دوای [[شەڕی شۆڕشی ئەمریکا]]، ھەروەھا کۆیلە ھەڵاتووەکان. [[کۆمەڵەی ئازادکردنی نیویۆرک]] کاری بۆ ھەڵوەشاندنەوەی کۆیلایەتی دەکرد و [[قوتابخانەی ئازادی ئەفریقییەکانی]] دامەزراند بۆ پەروەردەکردنی منداڵە ڕەشپێستەکان.<ref name="Divided">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nydivided.org/VirtualExhibit/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120414223102/http://www.nydivided.org/VirtualExhibit/ |سەردێڕ=New York Divided: Slavery and the Civil War Online Exhibit |بڵاوکەرەوە=New-York Historical Society (physical exhibit) |ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٢ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تا ساڵی ١٨٢٧ بوو کە [[مێژووی کۆیلایەتی لە نیویۆرک (ویلایەت)|کۆیلایەتی بەتەواوی لە ویلایەتەکەدا ھەڵوەشێنرایەوە]].<ref>[https://www.nyhistory.org/community/slavery-end-new-york-state When Did Slavery End in New York State?], [[New-York Historical Society]]. Accessed January 16, 2024. "لە ساڵی ١٧٩٩دا، نیویۆرک یاسایەکی ئازادکردنی پلەبەپلەی دەرکرد کە ئەو منداڵە کۆیلانەی ئازاد دەکرد کە دوای ٤ی تەممووزی ١٧٩٩ لەدایکدەبوون، بەڵام وەک گرێبەستدار دایدەمەزراندن تا دەبوونە پێگەیشتووی گەنج. لە ساڵی ١٨١٧دا، یاسایەکی نوێ دەرچوو کە ئەو کۆیلانەی ئازاد دەکرد کە پێش ساڵی ١٧٩٩ لەدایکببوون، بەڵام ئەمە تا ساڵی ١٨٢٧ نەبوو."</ref> ڕەشپێستە ئازادەکان بەدەست جیاکارییەوە دەیانناڵاند، و چالاکیی [[دژە-کۆیلایەتی|دژە-کۆیلایەتی]] نێوان-ڕەگەزەکان بەردەوام بوو. ژمارەی دانیشتووانی شاری نیویۆرک لە ١٢٣,٧٠٦ کەس لە ساڵی ١٨٢٠ەوە (کە ١٠,٨٨٦یان ڕەشپێست بوون و لەوانە ٥١٨یان کۆیلە بوون) بەرزبووەوە بۆ ٣١٢,٧١٠ کەس تا ساڵی ١٨٤٠ (کە ١٦,٣٥٨یان ڕەشپێست بوون).<ref name="Census1790to1990">Gibson, Campbell; and Jung, Kay. [https://www.census.gov/content/dam/Census/library/working-papers/2005/demo/POP-twps0076.pdf#page=81 ''Historical Census Statistics On Population Totals By Race, 1790 to 1990, and By Hispanic Origin, 1970 to 1990, For Large Cities And Other Urban Places In The United States''], [[United States Census Bureau]], February 2005. Accessed January 16, 2024.</ref> [[File:Hippolyte_Sebron_-_Rue_De_New-York_En_1840.jpg|alt=تابلۆیەکی شەقامێکی شاری بەفراوی بە خلیسکێنەی ئەسپ‌ڕاکێشراو و بارهەڵگرێکی ئاگرکوژێنەوەی سەدەی ١٩یەم لەژێر ئاسمانێکی شیندا|thumb|[[برۆدوەی (مانھاتن)|برۆدوەی]]، کە بەدوای ڕێڕەوی ئەمریکییە ڕەسەنەکانی [[Wecquaesgeek]]دا دەڕوات بەناو مانھاتندا، ١٨٤٠<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Shorto |یەکەم=Russell |ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٠٤ |سەردێڕ=The Streets Where History Lives |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2004/02/09/opinion/the-streets-where-history-lives.html |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref>]] لە سەدەی ١٩یەمدا، شارەکە گۆڕا بەھۆی ھەردوو گەشەسەندنی بازرگانی و نیشتەجێبوون کە پەیوەست بوو بە پێگەکەیەوە وەک ناوەندێکی بازرگانی نیشتمانی و نێونەتەوەیی، ھەروەھا بەھۆی کۆچبەریی ئەورووپییەکانەوە.<ref name="Rosenwaike">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rosenwaike |یەکەم=Ira |ناونیشان=https://archive.org/details/populationhistor00irar |سەردێڕ=Population History of New York City |ڕێکەوت=١٩٧٢|بڵاوکەرەوە=[[Syracuse University Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٥٦-٢١٥٥-٣|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref>{{Rp|page=[https://archive.org/details/populationhistor00irar/page/55 55]}} شارەکە [[پلانی کۆمیسیارەکانی ساڵی ١٨١١]]ی پەسەند کرد، کە [[شێوازی تۆڕی#ئەمریکای سەرەتایی (سەدەکانی ١٧–١٩)|تۆڕی شەقامەکانی]] شارەکەی فراوان کرد بۆ ئەوەی نزیکەی ھەموو مانھاتن بگرێتەوە. تەواوبوونی [[نۆکەندی ئیری]] لە ساڵی ١٨٢٥ بەناو [[ناوەڕاستی نیویۆرک]]دا بەندەری زەریای [[ئۆقیانووسی ئاتلانتیک|ئەتڵەسی]]ی بەستەوە بە بازاڕە کشتوکاڵییەکان و کاڵاکانی ناوەوەی ئەمریکای باکوور لە ڕێگەی ڕووباری ھادسۆن و [[دەریاچە مەزنەکان]]ەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bridges |یەکەم=William |سەردێڕ=Map of the City Of New York And Island Of Manhattan With Explanatory Remarks And References |ساڵ=١٨١١}}; Lankevich (1998), pp. 67–68.</ref> سیاسەتی ناوخۆیی کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[تامانی ھۆڵ]]، کە [[ئامێری سیاسی|ئامێرێکی سیاسیی]] بوو و لەلایەن کۆچبەرانی [[ڕەوەندی ئێرلەندی|ئێرلەندی]] و [[ڕەوەندی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]یەوە پشتگیری دەکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mushkat |یەکەم=Jerome |ناونیشان=https://archive.org/details/fernandowoodpoli0000mush |سەردێڕ=Fernando Wood: A Political Biography |بڵاوکەرەوە=[[Kent State University Press]] |ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٣٣٨-٤١٣-١|پەڕە=[https://archive.org/details/fernandowoodpoli٠٠٠٠mush/page/٣٦ ٣٦]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> لە ساڵی ١٨٣١دا، [[زانکۆی نیویۆرک]] دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Communications |یەکەم=NYU Web |سەردێڕ=A Brief History of New York University |ناونیشان=http://www.nyu.edu/content/nyu/en/faculty/governance-policies-and-procedures/faculty-handbook/the-university/history-and-traditions-of-new-york-university/a-brief-history-of-new-york-university |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٤ |وێبگە=nyu.edu |زمان=en}}</ref> چەندین کەسایەتیی وێژەییی دیاری ئەمریکی لە ساڵانی ١٨٣٠ەکان و ١٨٤٠ەکاندا لە نیویۆرک دەژیان، لەوانە [[ویلیام کوڵین براینت]]، [[واشینگتن ئیرڤینگ]]، [[ھێرمان مێلڤێل]]، [[ڕوفوس ویڵمۆت گریسۆڵد]]، [[جۆن کیس]]، [[ناثانیێل پارکەر ویلیس]]، و [[ئێدگار ئالان پۆ]]. ئەندامانی نوخبەی بازرگانی لۆبییان کرد بۆ دامەزراندنی [[سێنتڕاڵ پارک]]، کە لە زستانی ١٨٥٨ وەک یەکەمین [[دیزاینی لاندسکەیپ|پارکی لاندسکەیپکراو]] لە شارێکی ئەمریکادا کرایەوە.<ref>Waxman, Sarah. [https://www.ny.com/articles/centralpark.html "History of Central Park, New York"], NY.com. Accessed January 16, 2024. "سێنتڕاڵ پارکی نیویۆرک یەکەم پارکی شاریی لاندسکەیپکراوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا."</ref> [[قاتقڕیی گەورە (ئێرلەندا)|قاتقڕیی گەورەی ئێرلەندا]] لێشاوێکی گەورەی لە کۆچبەرانی ئێرلەندی ھێنا، کە زیاتر لە ٢٠٠,٠٠٠یان تا ساڵی ١٨٦٠ لە نیویۆرک دەژیان، و زیاتر لە چوارەکی دانیشتووانی شارەکەیان پێکدەھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Cholera in Nineteenth Century New York |ناونیشان=http://www.virtualny.cuny.edu/cholera/1866/cholera_1866_set.html |وێبگە=Virtual New York |بڵاوکەرەوە=[[City University of New York]] |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170525074050/http://www.virtualny.cuny.edu/cholera/1866/cholera_1866_set.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆچبەریی بەرفراوان لە پارێزگاکانی ئەڵمانیاوە وایکرد کە ئەڵمانییەکانیش ٢٥٪ی تری دانیشتووانی نیویۆرک تا ساڵی ١٨٦٠ پێکبھێنن.<ref name="Harris">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Leslie M. |دوایین=Harris |بەستەری نووسەر=Leslie M. Harris |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=TZx6A_M0yjQC |سەردێڕ=In the Shadow of Slavery: African Americans in New York City, 1626–1863 |ڕێکەوت=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=[[University of Chicago Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٢٦-٣١٧٧٥-٥|لە=Excerpted from pages 279–288 |section=The New York City Draft Riots |section-url=http://www.press.uchicago.edu/Misc/Chicago/317749.html}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=M.G. Leonard |سەردێڕ=H. Doc. 29-54 - Paupers and criminals. Memorial of the Corporation of the City of New York, relative to the exportation from abroad of paupers and criminals. January 25, 1847. Read, and referred to the Committee on the Judiciary |ناونیشان=https://www.govinfo.gov/app/details/SERIALSET-00499_00_00-043-0054-0000 |وێبگە=GovInfo.gov |بڵاوکەرەوە=U.S. Government Printing Office |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |پەڕەکان=٨–٩|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ١٨٤٧ |وتەگێڕانەوە='بەجێھێشتنی ماڵەکانیان،' [کۆچبەران] دەڵێن، 'بە گەشاوەترین ئومێدەوە،' بەو وێنا ڕاکێشەرانەی کە پێشکەشیان کرا بوو لەبارەی دۆخی پیرۆزی ژیانی ئەمریکییەوە، چەند دراوێکی کەم لە گیرفانیاندا، ھەرچەندە ھەستیان بە تەندروستییەکی باش دەکرد، و بە دەوروبەریاندا منداڵە گەنج و بێتاوانەکانیان ھەبوون، کەمتر بیریان لەو سەختییانە دەکردەوە کە ڕووبەڕوویان دەبێتەوە؛ بەڵام لە کۆتاییدا بە خەمبارییەوە، و ناڕەزایەتییەکی زۆر سروشتییەوە، بۆیان دەردەکەوێت کە ژێرزەمینە پیسەکەی کەشتییەکی زەریا-بڕ کەناودا دەبێتە شوێنی مانەوەی پیسی کەسەکان، کە پڕکراونەتەوە لە کۆمەڵە خەڵکێکی زۆری مرۆڤ، بە نەبوونی شوێنی پێویست تەنانەت بۆ لەخۆگرتنی نیوەیان—بێگومان نەک زیاتر لە ''چوارەکیان'' بە ''ئاسوودەیی''؛ و بەم جۆرە ھەموویان بەیەکەوە وەک یەک ''بارستە''، دەبنە ئەو "''سەرنشینە کۆچبەرانەی''" کە بۆ ئەم وڵاتە نێردراون.}}</ref> === شەڕی ناوخۆی ئەمریکا === [[File:The Departure of the 7th Regiment.jpg|thumb|ڕۆیشتنی فەوجی ٧ی میلیشیای نیویۆرک بۆ بەرگریکردن لە واشینگتن دی سی، ١٩ی نیسانی ١٨٦١]] کاندیدەکانی [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی دیموکرات]] بەردەوام ھەڵدەبژێردران بۆ پۆستە ناوخۆیییەکان، ئەمەش پەیوەندییەکانی شارەکەی لەگەڵ باشوور و پارتە زاڵەکەیدا بەھێزتر کرد. لە کانوونی دووەمی ١٨٦١دا، لە دوای جودابوونەوەی باشوور، سەرۆک شارەوانیی شاری نیویۆرک [[فێرناندۆ وود]] پێشنیاری بۆ [[ئەنجومەنی شاری نیویۆرک|ئەنجومەنی گشتی]] کرد کە شارەکە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و ویلایەتی نیویۆرک جیاببێتەوە بۆ ئەوەی ببێتە "شارێکی ئازاد"ی سەربەخۆ کە بتوانێت بازرگانییە قازانجبەخشەکەی لۆکە بپارێزێت، بەڵام پێشنیارەکەی کاری لەسەر نەکرا.<ref name="Divided" /> توڕەیی بەرامبەر بە یاسا نوێیەکانی [[سەربازگیریی زۆرەملێی سەربازی]] لە کاتی [[شەڕی ناوخۆی ئەمریکا|شەڕی ناوخۆی ئەمریکا]] (١٨٦١-١٨٦٥)، کە ئەو پیاوە دەوڵەمەندانەی دەپاراست کە دەیانتوانی جێگرەوەیەک بۆ خۆیان بەکرێ بگرن، بووە ھۆی [[ئاژاوەکانی سەربازگیری شاری نیویۆرک|ئاژاوەکانی سەربازگیری ساڵی ١٨٦٣]]، کە دیارترین بەشداربووانی بریتی بوون لە چینی کرێکاری ڕەچەڵەک ئێرلەندی.<ref name="Divided" /> ئاژاوەکانی سەربازگیری گۆڕان بۆ ھێرشکردنە سەر نوخبەی نیویۆرک، و دواتر ھێرشکردنە سەر نیویۆرکییە ڕەشپێستەکان دوای ململانێیەکی توند بۆ ماوەی دە دەیە لە نێوان کۆچبەرە ئێرلەندییەکان و ڕەشپێستەکان بۆ دۆزینەوەی کار. ئاژاوەگێڕەکان خانەی بێسەرپەرشتانی ڕەنگاوڕەنگیان (Colored Orphan Asylum) تا سەر زەوی سووتاند.<ref name="Harris" /> لایەنی کەم ١٢٠ کەس کوژران.<ref name="McPherson">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=McPherson |یەکەم١=James M. |دوایین٢=Hogue |یەکەم٢=James Keith |ناونیشان=https://books.google.com/books?isbn=0077430352 |سەردێڕ=Ordeal by Fire: The Civil War and Reconstruction |بڵاوکەرەوە=[[McGraw-Hill Education]] |ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٧-٧٤٣٠٣٥-١|پەڕە=٣٩٩}}</ref> یازدە پیاوی ڕەشپێست لە ماوەی پێنج ڕۆژدا بەبێ دادگاییکردن کوژران، و ئاژاوەکان بوونە ھۆی ھەڵاتنی سەدان ڕەشپێست. ژمارەی دانیشتووانی ڕەشپێست لە مانھاتن دابەزی بۆ خوار ١٠,٠٠٠ کەس تا ساڵی ١٨٦٥. چینی کرێکاری سپیپێست باڵادەستیی خۆی سەلماندبوو.<ref name="Harris" /><ref name="McPherson" /> ئەمە یەکێک بوو لە خراپترین ڕووداوەکانی [[پێڕستی ڕووداوەکانی پشێویی مەدەنی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|پشێویی مەدەنی لە مێژووی ئەمریکادا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cook |یەکەم=Adrian |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=QNkeBgAAQBAJ |سەردێڕ=The Armies of the Streets: The New York City Draft Riots of 1863 |ساڵ=١٩٧٤|پەڕەکان=١٩٣–١٩٥|بڵاوکەرەوە=[[University Press of Kentucky]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٣١-٦٢٥٥-٣}}</ref> === کۆتایی سەدەی ١٩یەم و سەرەتای سەدەی ٢٠ەم === [[File:Mulberry Street NYC c1900 LOC 3g04637u edit.jpg|thumb|[[ئیتاڵیای بچووک، مانھاتن|ئیتاڵیای بچووک]] لە مانھاتن {{Circa|1900}}]] لە ساڵی ١٨٨٦دا، [[پەیکەری ئازادی]]، کە دیارییەک بوو لەلایەن فەڕەنساوە، لە بەندەری نیویۆرک تەرخانکرا. پەیکەرەکە پێشوازی لە ١٤ ملیۆن کۆچبەر کرد کاتێک لە ڕێگەی [[ئێلیس ئایلەند]]ەوە بە کەشتی گەیشتن لە کۆتایی سەدەی ١٩یەم و سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا، و ھێمایەکی ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئایدیاڵە ئەمریکییەکانی ئازادی و ئاشتییە.<ref name="Statue of Liberty UNESCO">[https://whc.unesco.org/en/list/307 Statue of Liberty], [[UNESCO]]. Accessed December 28, 2023. "لە ساڵی ١٨٨٦دا کرایەوە، پەیکەرەکە لە دەروازەی بەندەری نیویۆرکدا وەستاوە و لەو کاتەوە پێشوازی لە ملیۆنان کۆچبەر کردووە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان."</ref><ref>[https://www.nps.gov/stli/learn/historyculture/the-immigrants-statue.htm The Immigrant's Statue], [[Statue of Liberty National Monument]]. Accessed December 28, 2023. "لە نێوان ١٨٨٦ و ١٩٢٤دا، نزیکەی ١٤ ملیۆن کۆچبەر لە ڕێگەی نیویۆرکەوە چوونە ناو ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە. پەیکەری ئازادی نیشانەیەکی دڵنیاکەرەوە بوو کە ئەوان گەیشتوونەتە خاکی خەونەکانیان."</ref> لە ساڵی ١٨٩٨دا، شاری نیویۆرک پێکھێنرا بە [[شاری گەورەی نیویۆرک|یەکخستنی]] بڕوکلین (کە تا ئەوکاتە شارێکی جیاواز بوو)، کاونتیی نیویۆرک (کە ئەوکات بەشەکانی بڕۆنکسیشی دەگرتەوە)، کاونتیی ڕیچمۆند، و بەشی ڕۆژاوای کاونتیی کوینز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The 100 Year Anniversary of the Consolidation of the 5 Boroughs into New York City |ناونیشان=http://nyc.gov/html/nyc100/html/classroom/hist_info/100aniv.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071011221627/http://nyc.gov/html/nyc100/html/classroom/hist_info/100aniv.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ |وێبگە=NYC100 Centennial Celebration}}</ref> کردنەوەی [[میترۆی شاری نیویۆرک]] لە ساڵی ١٩٠٤، کە سەرەتا وەک سیستەمی تایبەتی جیاواز دروستکرا، یارمەتی دا بۆ پێکەوەبەستنی شارە یەکخراوەکە.<ref name="Cudahy2004">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Brian J. |دوایین=Cudahy |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=UfodzizzrfQC&pg=PA2 |سەردێڕ=The New York Subway: Its Construction and Equipment: Interborough Rapid Transit, 1904 |بڵاوکەرەوە=[[Fordham University Press]] |ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٣٢-٢٤٠١-٢|پەڕە=٢}}</ref> لە سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا، شارەکە بووە ناوەندێکی جیھانی بۆ پیشەسازی، بازرگانی، و پەیوەندییەکان.<ref name="Blake2009">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Angela M. |دوایین=Blake |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=v36fyM6qswYC&pg=PT63 |سەردێڕ=How New York Became American, 1890–1924 |بڵاوکەرەوە=[[Johns Hopkins University Press]] |ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠١٨-٨٨٧٤-٨|پەڕەکان=٦٣–٦٦}}</ref> لە ساڵی ١٩٠٤دا، [[کەشتیی ھەڵمی|کەشتییەکی ھەڵمی]] بە ناوی ''General Slocum'' ئاگری گرت لە [[ڕووباری ڕۆژھەڵات (ئیست ڕیڤەر)|ڕووباری ڕۆژھەڵات]]، کە بووە ھۆی کوژرانی ١,٠٢١ کەس.<ref name="Sheard1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Bradley |دوایین=Sheard |ناونیشان=https://archive.org/details/lostvoyagestwoce0000shea |سەردێڕ=Lost Voyages: Two Centuries of Shipwrecks in the Approaches to New York |بڵاوکەرەوە=Aqua Quest Publications, Inc. |ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-١-٨٨١٦٥٢-١٧-٥|پەڕە=[https://archive.org/details/lostvoyagestwoce٠٠٠٠shea/page/٦٧ ٦٧]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> لە ساڵی ١٩١١دا، [[ئاگرکەوتنەوەی کارگەی ترایەنگڵ شێرتوەیست]]، کە خراپترین کارەساتی پیشەسازی بوو لە مێژووی شارەکەدا، بووە ھۆی کوژرانی ١٤٦ کرێکاری جلوبەرگ و بووە ھۆی گەشەسەندنی [[سەندیکای نێونەتەوەییی ژنانی کرێکاری جلوبەرگ]] و باشتربوونی گەورە لە پێوەرەکانی سەلامەتیی بیناکاندا.<ref name="cornell1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The 1911 Triangle Factory Fire |ناونیشان=https://trianglefire.ilr.cornell.edu/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠١٧ |بڵاوکەرەوە=Kheel Center, [[Cornell University]] |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251019102100/https://trianglefire.ilr.cornell.edu/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> [[File:Old_timer_structural_worker2.jpg|alt=پیاوێک کار لەسەر کۆڵەکەیەکی پۆڵا دەکات لە بەرزایییەکی زۆردا بەسەر ئاسۆی شارێکەوە.|thumb|[[کرێکاری بیناسازی|کرێکارێکی بیناسازی]] لەسەرەوەی [[ئیمپایەر ستەیت بیڵدینگ]] لە کاتی دروستکردنیدا لە ساڵی ١٩٣٠. [[بینای کرایسلەر]] لەلای ڕاستەوە دەردەکەوێت.]] دانیشتووانی نا-سپیپێستی نیویۆرک ٣٦,٦٢٠ کەس بوون لە ساڵی ١٨٩٠دا.<ref name="Rosenwaike"/>{{Rp|at=Table 30}} شاری نیویۆرک شوێنێکی مەبەستی سەرەکی بوو لە سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا بۆ ڕەشپێستەکان لە کاتی [[کۆچی گەورە (ئەفریقی-ئەمریکی)|کۆچی گەورە]] لە باشووری ئەمریکاوە، و تا ساڵی ١٩١٦، شاری نیویۆرک گەورەترین [[ڕەوەندی ئەفریقی]] شاری لە ئەمریکای باکوور ھەبوو.<ref name="GatesHigginbotham2009">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Henry Louis Jr. |دوایین١=Gates |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=E_vRLcgEdGoC&pg=PR7 |سەردێڕ=Harlem Renaissance Lives from the African American National Biography |یەکەم٢=Evelyn Brooks |دوایین٢=Higginbotham |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٣٨٧٩٥-٧|پەڕە=٧}}</ref> بوژانەوەی [[ھارلێم ڕێنێسانس]] لە ژیانی وێژەیی و [[کولتووری شاری نیویۆرک|کولتووری]] لە کاتی سەردەمی [[قەدەغەکردنی مەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|قەدەغەکردنیدا]] گەشەی کرد.<ref name="Roche2015">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Linda De |دوایین=Roche |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=cOGOCgAAQBAJ&pg=PR18 |سەردێڕ=The Jazz Age: A Historical Exploration of Literature: A Historical Exploration of Literature |بڵاوکەرەوە=[[ABC-CLIO]] |ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٠٦٩-٦٦٨-٥|پەڕەکان=١٨–١٩}}</ref> گەشەسەندنی ئابووریی گەورەتر بووە ھۆی دروستکردنی باڵەخانە بەرزەکان (ھەوربڕەکان) کە کێبڕکێیان دەکرد لە بەرزیاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Willis |یەکەم١=Carol |سەردێڕ=Form Follows Finance: Skyscrapers and Skylines in New York and Chicago |ڕێکەوت=١٩٩٥|بڵاوکەرەوە=Princeton Architectural Press |شوێن=New York |ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٨٩٨-٠٤٤-٧|پەڕەکان=٤١, ٨٥, ١٦٥}}</ref> شاری نیویۆرک بووە پڕدانیشتووترین [[ناوچەی شاری#ویلایەتە یەکگرتووەکان|ناوچەی شارنشین]] لە جیھاندا لە سەرەتای ١٩٢٠ەکاندا، کە پێشی لەندەن کەوت. ناوچە میترۆپۆلیتانییەکە لە ١٠ ملیۆن کەس تێپەڕی لە سەرەتای ١٩٣٠ەکاندا، و بووە یەکەمین [[مێگاشار]].<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New York Urbanized Area: Population & Density from 1800 (Provisional) |ناونیشان=http://www.demographia.com/db-nyuza1800.htm |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٠٩ |بڵاوکەرەوە=[[Demographia]]}}</ref> لە سەردەمی [[قەیرانی ئابووریی گەورە]] (نیگەرانیی گەورە) چاکسازخواز [[فیۆرێلۆ لا گواردیا]] وەک سەرۆک شارەوانی ھەڵبژێردرا و تامانی ھۆڵ دوای ھەشتا ساڵ لە باڵادەستیی سیاسی کەوت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Allen |یەکەم=Oliver E. |سەردێڕ=The Tiger—The Rise and Fall of Tammany Hall |بڵاوکەرەوە=[[Addison-Wesley Publishing Company]] |ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٠١-٦٢٤٦٣-٢|chapter=Chapter 9: The Decline |chapter-url=https://archive.org/details/tigerrisefalloft00alle}}</ref> گەڕانەوەی پێشمەرگە دێرینەکانی [[جەنگی جیھانیی دووەم]] بووە ھۆی [[سوڕی بازرگانی|گەشەیەکی ئابووری]] دوای جەنگ و پەرەپێدانی [[یەکەی نیشتەجێبوون|پرۆژەی نیشتەجێبوونی]] گەورە لە ڕۆژھەڵاتی کوینز و [[کاونتیی ناساو، نیویۆرک|کاونتیی ناساو]]، لەکاتێکدا وۆڵ ستریت پێشەنگی پێگەی ئەمریکا بوو وەک زلھێزی ئابووریی باڵادەستی جیھان. دروستکردنی [[بارەگای سەرەکیی نەتەوە یەکگرتووەکان]] لە ساڵی ١٩٥٢ تەواو بوو، کە کاریگەرییە [[جیۆپۆلەتیک|جیۆپۆلەتیکییە]] جیھانییەکانی نیویۆرکی بەھێزتر کرد، و سەرهەڵدانی [[ئێکسپرێشنیزمی ئەبستراکت]] لە شارەکەدا بووە ھۆی ئەوەی نیویۆرک جێگەی پاریس بگرێتەوە وەک ناوەندی جیھانی ھونەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Burns |یەکەم=Ric |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٠٣ |سەردێڕ=The Center of the World—New York: A Documentary Film (Transcript) |ناونیشان=https://www.pbs.org/wgbh/amex/newyork/filmmore/pt.html |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ |بڵاوکەرەوە=PBS |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110623065806/http://www.pbs.org/wgbh/amex/newyork/filmmore/pt.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === کۆتایی سەدەی ٢٠ەم و سەرەتای سەدەی ٢١ەم === [[File:Stonewall_Inn_5_pride_weekend_2016.jpg|alt=بینایەکی دوو-نھۆمی بە خشت لە نھۆمی یەکەمدا، لەگەڵ دوو دەرگای کەوانەیی، و ستوکۆی خۆڵەمێشی لە نھۆمی دووەمدا، کە چەندین ئاڵای پەلکەزێڕینەی پێوە ھەڵواسراوە.|thumb|[[ستۆنواڵ ئین]] لە [[گرینیچ ڤیلێج]]، کە شوێنی [[ئاژاوەکانی ستۆنواڵ]]ی حوزەیرانی ١٩٦٩ و بێشکەی بزووتنەوەی مۆدێرنی [[مافەکانی ھاوڕەگەزخوازان|مافەکانی LGBTQ+]]ە<ref name="GayGreenwichVillage1">{{بیرخستنەوەی وێب |یەکەم=Julia |دوایین=Goicichea |ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠١٧ |سەردێڕ=Why New York City Is a Major Destination for LGBT Travelers |ناونیشان=https://theculturetrip.com/north-america/usa/new-york/articles/why-new-york-city-is-a-major-destination-for-lgbt-travelers/ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠١٩ |بڵاوکەرەوە=The Culture Trip |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200102084000/https://theculturetrip.com/north-america/usa/new-york/articles/why-new-york-city-is-a-major-destination-for-lgbt-travelers/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Workforce Diversity The Stonewall Inn, National Historic Landmark National Register Number: 99000562 |ناونیشان=https://www.nps.gov/diversity/stonewall.htm |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠١١ |بڵاوکەرەوە=[[National Park Service]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Eli |دوایین=Rosenberg |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦ |سەردێڕ=Stonewall Inn Named National Monument, a First for the Gay Rights Movement |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2016/06/25/nyregion/stonewall-inn-named-national-monument-a-first-for-gay-rights-movement.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref>]] لە ساڵی ١٩٦٩دا، [[ئاژاوەکانی ستۆنواڵ]] زنجیرەیەک خۆپیشاندانی توندوتیژانە بوون لەلایەن ئەندامانی [[کۆمەڵگەی ھاوڕەگەزخوازان|کۆمەڵگەی ھاوڕەگەزخوازانەوە]] دژی [[ھەڵکوتانە سەر بۆ پۆلیس|ھەڵکوتانێکی پۆلیس]] کە لە بەیانی زووی ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٦٩ لە [[ستۆنواڵ ئین]] لە [[گرینیچ ڤیلێج]] ڕوویدا.<ref name="Murphy2013">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Timothy |دوایین=Murphy |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FeWMAQAAQBAJ&pg=PA572 |سەردێڕ=Reader's Guide to Lesbian and Gay Studies |بڵاوکەرەوە=[[Routledge]] |ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٥-٩٤٢٣٤-٢|پەڕە=٥٧٢}}</ref> ئەوان بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک گرنگترین ڕووداوی تاکەکەسی دادەنرێن کە بووە ھۆی بزووتنەوەی [[ئازادکردنی ھاوڕەگەزخوازان]]<ref name="GayGreenwichVillage1"/><ref name="KentuckyStonewall">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brief History of the Gay and Lesbian Rights Movement in the U.S. |ناونیشان=http://www.uky.edu/~lbarr2/gws250spring11_files/Page1186.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |بڵاوکەرەوە=[[University of Kentucky]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191118054142/http://www.uky.edu/~lbarr2/gws250spring11_files/Page1186.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="PinkNewsStonewall">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Nell |دوایین=Frizzell |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣ |سەردێڕ=Feature: How the Stonewall riots started the LGBT rights movement |ناونیشان=http://www.pinknews.co.uk/2013/06/28/feature-how-the-stonewall-riots-started-the-gay-rights-movement/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٧ |بڵاوکەرەوە=[[PinkNews]]}}</ref><ref name="EncycloStonewall">{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/event/Stonewall-riots |title=Stonewall riots |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |access-date=٣١ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> و خەباتی مۆدێرن بۆ [[مافەکانی ھاوڕەگەزخوازان بەپێی وڵات یان ناوچە|مافەکانی LGBTQ+]].<ref name="NPSStonewall">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٦ |سەردێڕ=Civil Rights at Stonewall National Monument |ناونیشان=https://www.nps.gov/places/stonewall.htm |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٧ |بڵاوکەرەوە=[[National Park Service]]}}</ref><ref name="ObamaStonewall">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Obama inaugural speech references Stonewall gay-rights riots |ناونیشان=http://www.northjersey.com/news/2012_Presidential_Election/Obama_inaugural_speech_references_Stonewall_riots.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130530065722/http://www.northjersey.com/news/2012_Presidential_Election/Obama_inaugural_speech_references_Stonewall_riots.html |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠١٣ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١٣ |بڵاوکەرەوە=[[North Jersey Media Group]]}}</ref> [[وەین ئاڕ. داینز]]، نووسەری ''[[ئینسایکلۆپیدیای ھاوڕەگەزخوازی]]''، نووسیویەتی کە [[دراگ کوین]]ـەکان (پیاوانێک کە وەک ژن خۆیان دەگۆڕن بۆ نماییش) تەنھا "کەسانی [[ترانسجێندەر]]ی دەوروبەر" بوون لە کاتی ئاژاوەکانی ستۆنواڵدا. کۆمەڵگەی ترانسجێندەر لە شاری نیویۆرک ڕۆڵێکی گرنگیان ھەبوو لە خەباتکردن بۆ یەکسانی LGBTQ+.<ref name="TransEqualityNYC">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Cristan |دوایین=Williams |ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ |سەردێڕ=So, what was Stonewall? |ناونیشان=http://transadvocate.com/so-what-was-stonewall_n_8424.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٧ |بڵاوکەرەوە=The TransAdvocate}}</ref> [[File:Ford to City.PNG|thumb|right|لاپەڕەی یەکەمی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥ی ''[[نیویۆرک دەیلی نیوز]]'' لەسەر ڕەتکردنەوەی سەرۆک فۆرد بۆ یارمەتیدانی شارەکە بۆ خۆپاراستن لە مایەپووچبوون|upright]] لە ساڵانی ١٩٧٠ەکاندا، لەدەستدانی کارەکان بەھۆی [[بێپیشەسازیبوون|ڕێکخستنەوەی پیشەسازییەوە]] وایکرد کە شاری نیویۆرک بەدەست کێشە ئابوورییەکان و بەرزبوونەوەی ڕێژەی تاوانەوە بناڵێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Tannenbaum |یەکەم=Allan |سەردێڕ=New York in the 70s: A Remembrance |ناونیشان=http://digitaljournalist.org/issue0402/at_intro.html |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٤ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١ |بڵاوکەرەوە=[[The Digital Journalist]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120320194616/http://digitaljournalist.org/issue0402/at_intro.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> گەشەسەندنی کورھێنانی دارایی لە ساڵی ١٩٧٥ وایکرد کە شارەکە داوای یارمەتی دارایی لە حکومەتی فیدراڵی بکات، کە سەرۆک [[جێراڵد فۆرد]] ڕەتیکردەوە لە وتارێکدا کە لەلایەن ''[[نیویۆرک دەیلی نیوز]]''ەوە بەمشێوەیە کورتکرایەوە "[[فۆرد بۆ شار: بمرە|فۆرد بۆ شار: بمرە (FORD TO CITY: DROP DEAD)]]".<ref>[[Sam Roberts (journalist)|Roberts, Sam]]. [https://www.nytimes.com/2006/12/28/nyregion/28veto.html "Infamous 'Drop Dead' Was Never Said by Ford"], ''[[The New York Times]]'', December 28, 2006. Accessed February 20, 2024. "بەڕێز فۆرد، لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥، وتارێکی پێشکەش کرد کە تێیدا ڕەتیکردەوە یارمەتی فیدراڵی بدات بۆ ئەوەی نیویۆرک لە مایەپووچبوون بپارێزێت. لاپەڕەی یەکەمی The Daily News لە ڕۆژی دواتردا نووسیبووی: "فۆرد بۆ شار: بمرە."... لەگەڵ ئەوەشدا، وتارەکە سەرکردە مەدەنی، بازرگانی و کرێکارییەکانی نیویۆرکی ھاندا بۆ ئەوەی بانکدارەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و دەرەوە کۆبکەنەوە، کە ترسیان ھەبوو وەبەرھێنانەکانی خۆیان زیانیان پێبگات ئەگەر نیویۆرک قەرزەکانی نەداتەوە."</ref> [[کۆمپانیای ھاوکاری شارەوانی]] پێکھێنرا و دەسەڵاتی چاودێریکردنی بەسەر دارایی شارەکەدا پێدرا.<ref>Chan, Sewell. [https://www.nytimes.com/2019/12/14/nyregion/felix-rohatyn-dead.html "Felix G. Rohatyn, Financier Who Piloted New York's Rescue, Dies at 91"], ''[[The New York Times]]'', December 14, 2019. Accessed February 20, 2024. "بۆ نزیکەی دوو دەیە، لە ١٩٧٥ تا ١٩٩٣، وەک سەرۆکی کۆمپانیای ھاوکاری شارەوانی کە لەلایەن ویلایەتەکەوە دیاریکرابوو، بەڕێز ڕۆھاتین قسەی ھەبوو، زۆرجار قسەی کۆتایی، لەسەر باجەکان و خەرجییەکان لە گەورەترین شاری وڵاتەکەدا، کە ئەم ئاستەی کاریگەری بۆ بەرپرسێکی ھەڵنەبژێردراو ھەندێک لە ڕەخنەگرانی تووڕە دەکرد. ھەوڵەکانی بۆ تێکەڵکردنی قازانجی تایبەت لەگەڵ بەرژەوەندی گشتیدا ناسنامەی ئەویان پێکھێنا: لە تێڕوانینی زۆر کەسدا، ناوەکەی ھاوتای دوو دامەزراوە بوو—M.A.C.، کە بەپەلە لە ساڵی ١٩٧٥ دروستکرا بۆ ڕزگارکردنی شارەکە لە مایەپووچبوون، و لازارد (پێشتر لازارد فرێریس)، کۆمپانیا بەناوبانگەکەی وەبەرھێنان کە لە ساڵی ١٨٤٨ وەک بازرگانییەکی کاڵای وشک لە نیو ئۆرلینز دەستی پێکرد."</ref> لەکاتێکدا بوژانەوەیەکی پیشەسازیی دارایی تەندروستیی ئابووریی شارەکەی لە ١٩٨٠ەکاندا باشتر کرد، ڕێژەی تاوانی نیویۆرک بەردەوام بوو لە بەرزبوونەوە بەدرێژایی ئەو دەیە و تا سەرەتای ١٩٩٠ەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Effgen |یەکەم=Christopher |ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٠١ |سەردێڕ=New York Crime Rates 1960–2009 |ناونیشان=http://www.disastercenter.com/crime/nycrime.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ |بڵاوکەرەوە=Disastercenter.com}}</ref> ژمارەی دانیشتووانی شاری نیویۆرک بۆ یەکەمین جار لە ٨ ملیۆن تێپەڕی لە [[سەرژمێریی ٢٠٠٠ی ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرژمێریی ٢٠٠٠دا]]؛<ref>[https://www.nyc.gov/site/planning/planning-level/nyc-population/census-summary-2000.page Population – Decennial Census – Census 2000], [[New York City Department of City Planning]]. Accessed January 27, 2024. "بەپێی نووسینگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان، ژمارەی دانیشتووانی شاری نیویۆرک تا ١ی نیسانی ٢٠٠٠ بریتی بوو لە ٨,٠٠٨,٢٧٨ کەس، کە گەورەترین ژمارەی دانیشتووانی تۆمارکراوە لە مێژووی شارەکەدا. لوتکەی پێشوو لە ساڵی ١٩٧٠ بوو، کاتێک دانیشتووانە تۆمارکراوەکە گەیشتە ٧,٨٩٤,٨٦٢."</ref> ژمارەی پێوانەیی زیاتر تۆمارکرا لە سەرژمێرییەکانی [[سەرژمێریی ٢٠١٠ی ویلایەتە یەکگرتووەکان|٢٠١٠]] و [[سەرژمێریی ٢٠٢٠ی ویلایەتە یەکگرتووەکان|٢٠٢٠دا]].<ref>[https://www.nyc.gov/site/planning/planning-level/nyc-population/nyc-population.page Population], [[New York City Department of City Planning]]. Accessed January 27, 2024. "ژمارەی تۆمارکراوی دانیشتووانی شاری نیویۆرک گەیشتە ٨,٨٠٤,١٩٠ کەس تا ١ی نیسانی ٢٠٢٠، کە ئەمەش ژمارەیەکی پێوانەیی بەرزە. ئەمە زیادبوونێکی ٦٢٩,٠٥٧ کەسییە لە دوای سەرژمێریی ٢٠١٠ەوە."</ref> کەرتە ئابوورییە نوێیە گرنگەکانی وەک [[سیلیکۆن ئالێی]] سەریان ھەڵدا.<ref name="Waller2013">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Irvin |دوایین=Waller |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=qQPGAgAAQBAJ&pg=PA38 |سەردێڕ=Smarter Crime Control |بڵاوکەرەوە=[[Rowman & Littlefield]] |ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٢٢-٢١٧٠-٣|پەڕە=٣٨}}</ref> ساڵی ٢٠٠٠ بە ئاھەنگگێڕانێکی گەورەوە لە [[تایمز سکوێر]] یادکرایەوە.<ref name=NYC-Y2K>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2000/01/02/nyregion/year-2000-overview-2000-draws-rave-reviews-after-opening-night-night-jitters.html |سەردێڕ=THE YEAR 2000: THE OVERVIEW; 2000 Draws Rave Reviews After Opening Night Night Jitters |newspaper=The New York Times |ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> [[File:North_face_south_tower_after_plane_strike_9-11.jpg|thumb|upright|[[وەن وۆرڵد ترەید سەنتەر (١٩٧٣–٢٠٠١)|ناوەندی بازرگانیی جیھانی (وۆرڵد ترەید سەنتەر)]]، لە [[خوارووی مانھاتن]]، لە کاتی [[ھێرشەکانی ١١ی سێپتەمبەر]] لە ساڵی ٢٠٠١]] شاری نیویۆرک تووشی زۆربەی [[شوێنەوارە ئابوورییەکانی ھێرشەکانی ١١ی سێپتەمبەر#شاری نیویۆرک|زیانە ئابوورییەکان]] و گەورەترین لەدەستدانی ژیانی مرۆڤ بوو لە دوای [[ھێرشەکانی ١١ی سێپتەمبەر]] لە ساڵی ٢٠٠١دا.<ref name="Dieterle2017">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=David A. |دوایین=Dieterle |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=LmphDgAAQBAJ&pg=PA396 |سەردێڕ=Economics: The Definitive Encyclopedia from Theory to Practice [4 volumes] |بڵاوکەرەوە=[[ABC-CLIO]] |ساڵ=٢٠١٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٩٧٠٨-٠|پەڕە=٣٩٦}}</ref> دوو لەو چوار فڕۆکە ڕفێندراوە خۆیان کێشا بە ھەردوو تاوەرە دووانەکەی [[وەن وۆرڵد ترەید سەنتەر (١٩٧٣–٢٠٠١)|ناوەندی بازرگانیی جیھانیدا]]، کە بووە ھۆی داڕمانی ھەردوو بیناکە و گیانلەدەستدانی ٢,٧٥٣ کەس، لە نێویاندا ٣٤٣ فریاگوزاری سەرەتایی لە [[بەشی ئاگرکوژێنەوەی شاری نیویۆرک]] و ٧١ ئەفسەری جێبەجێکردنی یاسا.<ref>Nelson, Joshua Q. [https://www.foxnews.com/media/former-fdny-commissioner-firefighters-9-11 "Former FDNY commissioner on losing 343 firefighters on 9/11: 'We had the best fire chiefs in the world'"], ''[[Fox News]]'', September 11, 2021. Accessed January 30, 2024. "لەو ٢,٧٥٣ کەسەی لە ناوەندی بازرگانیی جیھانی کوژران، ٣٤٣ کەسیان فریاگوزارانی سەرەتایی بەشی ئاگرکوژێنەوەی نیویۆرک بوون، لەکاتێکدا ٧١ کەسی تریان ئەفسەری جێبەجێکردنی یاسا بوون لە ١٠ ئاژانسی جیاوازەوە."</ref> [[پێگەی ناوەندی بازرگانیی جیھانی#پلاندانان بۆ ناوەندی نوێی بازرگانیی جیھانی|ناوچەکە دووبارە دروستکرایەوە]] بە دروستکردنی [[وەن وۆرڵد ترەید سەنتەر (٢٠٠١–ئێستا)|ناوەندێکی نوێی بازرگانیی جیھانی]]، [[مۆزەخانە و یادپەیکەری نیشتمانی ١١ی سێپتەمبەر]]، و بینا و ژێرخانی تری نوێ،<ref name="Greenspan2013">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Elizabeth |دوایین=Greenspan |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=DMHzmpTK5rYC&pg=PA152 |سەردێڕ=Battle for Ground Zero: Inside the Political Struggle to Rebuild the World Trade Center |بڵاوکەرەوە=[[St. Martin's Press]]/[[Harvard University]] |ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٧-٣٦٥٤٧-٧|پەڕە=١٥٢}}</ref> لە نێویاندا [[سەنتەری گواستنەوەی ناوەندی بازرگانیی جیھانی]]، کە سێیەم گەورەترین مەکۆیە لە شارەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.panynj.gov/wtcprogress/transportation-hub.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200103164156/https://old.panynj.gov/wtcprogress/transportation-hub.html |سەردێڕ=World Trade Center Transportation Hub |بڵاوکەرەوە=[[Port Authority of New York and New Jersey]] |ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ |وتەگێڕانەوە=سەنتەری گواستنەوەی پێشکەوتووی ناوەندی بازرگانیی جیھانی، کە لە ساڵی ٢٠١٦دا تەواو بووە، ڕۆژانە خزمەت بە ٢٥٠,٠٠٠ سەرنشینی گەشتیاری دەسەڵاتی بەندەر-ھادسۆن (PATH) و ملیۆنان سەردانیکەری ساڵانە دەکات لە سەرتاسەری جیھانەوە. بە نزیکەی ٨٠٠,٠٠٠ پێی چوارگۆشە، سەنتەرەکە کە لەلایەن تەلارسازێکی نێونەتەوەییی بەناوبانگەوە دیزاین کراوە بە ناوی سانتیاگۆ کالاتراڤا، سێیەم گەورەترین سەنتەری گواستنەوەیە لە شاری نیویۆرک. |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> وەن وۆرڵد ترەید سەنتەری نوێ (یەکەمین ناوەندی بازرگانی جیھانی) بەرزترین ھەوربڕە لە نیوەگۆی ڕۆژاوا<ref name="OneWTCtallest">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Hetter |یەکەم١=Katia |دوایین٢=Boyette |یەکەم٢=Chris |ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |سەردێڕ=It's official: One World Trade Center to be tallest U.S. skyscraper |بڵاوکەرەوە=[[CNN]] |ناونیشان=http://www.cnn.com/2013/11/12/travel/one-world-trade-center-tallest-us-building/index.html?hpt=hp_t2 |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠١٤}}</ref> و [[پێڕستی بەرزترین بیناکانی جیھان|حەوتەم بەرزترین بینایە لە جیھاندا]] لە ڕووی بەرزیی [[لووتکە]]وە، بە [[منارە|شووشەکەیدا]] کە دەگاتە بەرزییەکی ڕەمزیی {{convert|1776|ft|m|1}}، کە ئاماژەیە بۆ ساڵی [[ڕاگەیاندنی سەربەخۆییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەربەخۆییی ئەمریکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New York City Skyscraper Diagram |ناونیشان=http://skyscraperpage.com/diagrams/?cityID=8 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ |وێبگە=[[SkyscraperPage.com]] |بڵاوکەرەوە=Skyscraper Source Media}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=One World Trade Center |ناونیشان=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=7788 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠١٧ |وێبگە=[[SkyscraperPage.com]] |بڵاوکەرەوە=Skyscraper Source Media |وتەگێڕانەوە=بەرزی سەقفەکە ھەمان بەرزی وەن وۆرڵد ترەید سەنتەری ڕەسەنە. بیناکە بە لوتکەیەکی ١٢٤ مەتری (٤٠٨ پێ) کۆتایی دێت. بۆیە تاوەرەکە دەگاتە بەرزیی ١,٧٧٦ پێ (٥٤١ مەتر)، کە ئاماژەیە بۆ ساڵی ڕاگەیاندنی سەربەخۆییی ئەمریکا.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lesser |یەکەم=Benjamin |ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٢ |سەردێڕ=It's official: 1 World Trade Center is now New York's tallest skyscraper |ناونیشان=https://www.nydailynews.com/life-style/real-estate/official-1-wtc-new-york-new-tallest-building-article-1.1069925 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ |ئیش=[[New York Daily News|Daily News]] |شوێن=New York}}</ref> خۆپیشاندانەکانی [[ئۆکوپای وۆڵ ستریت]] لە [[زوکۆتی پارک]] لە [[ناوچەی دارایی، مانھاتن|ناوچەی دارایی]] خوارووی مانھاتن لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١١ دەستی پێکرد، و سەرنجی جیھانی ڕاکێشا و وایکرد کە [[بزووتنەوەی ئۆکوپای]] دژی [[نایەکسانیی کۆمەڵایەتی|نایەکسانیی کۆمەڵایەتی]] و [[نایەکسانیی ئابووری]] لە سەرتاسەری جیھاندا ناوبانگ دەربکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Joe |دوایین=Nocera |بەستەری نووسەر=Joe Nocera |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2012/09/15/opinion/nocera-two-days-in-september.html |سەردێڕ=Two Days in September |ئیش=[[The New York Times]] |ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٢ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٧ |وتەگێڕانەوە=لەلایەنی چەپەوە، ئەو توڕەیییە وایکرد، ساڵێک لەمەوبەر، بزووتنەوەی ئۆکوپای وۆڵ ستریت سەرهەڵبدات. بەم جۆرە، ساڵیادی ژمارە ٢: ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١١، ئەو ڕێکەوتە بوو کە ئۆکوپای وۆڵ ستریت دەستی بەسەر زوکۆتی پارکدا گرت لە خوارووی مانھاتن، کە بەزوویی بووە ھۆی کردەوەی ھاوشێوە لە شارەکانی سەرتاسەری وڵاتەکەدا. کێشەی سەرەکیی بزووتنەوەکە نایەکسانیی داھات بوو—"ئێمە سەدا ٩٩ەکەین"، ئەوان بەو جۆرە دروشمیان دەدا.}}</ref> شاری نیویۆرک [[شوێنەوارەکانی زریانی ساندی لە نیویۆرک|بە توندی زیانی بەرکەوت]] لەلایەن [[زریانی ساندی]] لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٢دا. لایەنی کەم ٤٣ کەس لە شاری نیویۆرک گیانیان لەدەستدا بەھۆی ساندیەوە، و زیانە ئابوورییەکان لە شاری نیویۆرکدا بە ١٩ ملیار دۆلار مەزەندە کرا.<ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-10-13/nyc-still-vulnerable-to-hurricanes-10-years-after-sandy "NYC Still Vulnerable to Hurricanes 10 Years After Sandy"], ''[[Bloomberg Businessweek]]'', October 13, 2022. Accessed January 15, 2024. "زریانی ساندی بەناو شاری نیویۆرکدا تێپەڕی لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٢دا، و بووە ھۆی ٤٣ گیانلەدەستدان و زیانێک بە بڕی خەمڵێنراوی ١٩&nbsp;ملیار دۆلار... نیویۆرک پێویستە ھەوڵەکانی چڕبکاتەوە و ئەو ١٥&nbsp;ملیار دۆلارەی باجە فیدراڵییەکان خەرج بکات کە وەرگرتبووی بۆ ھەوڵەکانی چاکبوونەوە، بەپێی ڕاپۆرتێکی نوێی چاودێری داراییی شاری نیویۆرک براد لاندەر کە لە ڕۆژی پێنجشەممە بڵاوکراوەتەوە."</ref> لافاوەکە بووە ھۆی داخرانی سیستەمی میترۆ بۆ چەندین ڕۆژ،<ref>Flegenheimer, Matt. [https://www.nytimes.com/2012/10/31/nyregion/subways-may-be-shut-for-several-days-after-hurricane-sandy.html "Flooded Tunnels May Keep City's Subway Network Closed for Several Days"], ''[[The New York Times]]'', October 30, 2012. Accessed January 15, 2024. "کاتێک پاشماوەکانی زریانی ساندی لە ڕۆژی سێشەممەدا شارەکەی بەجێھێشت، بەرپرسانی گواستنەوە پێداچوونەوەیان بۆ زیانەکانی سەر سیستەمەکە کرد، کە لە ڕۆژی یەکشەممەی شەودا وەک ڕێکارێکی پێشوەختە دایانخستبوو. ئەوەی دۆزییانەوە ھێرشێکی بێپێشینە بوو: تونێلە پڕ لە ئاوەکان، وێستگە و سویچە وێرانبووەکان، و ئەو ئاماژەدانانەی کە بەئەگەرێکی زۆرەوە زیانیان پێگەیشتبوو."</ref> و یەکەمین داخرانی پەیوەندیدار بە کەشوھەوا بۆ بۆرسەی نیویۆرک لە دوای [[بایە بەفراوییە گەورەکەی ١٨٨٨]]ەوە ڕوویدا.<ref>Strasburg, Jenny; Cheng, Jonathan; and Bunge, Jacob. [https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970204789304578087131092892180 "Behind Decision to Close Markets"], ''[[The Wall Street Journal]]'', October 29, 2012. Accessed January 15, 2024. "زریانی سەختی ساندی وایکرد ڕێکخەران و کارپێکەرانی بۆرسە بازاڕەکانی پشکی ئەمریکا لە ڕۆژی سێشەممەدا بە داخراوی بھێڵنەوە، ئەمەش یەکەمین داخرانی پەیوەست بە کەشوھەوا بوو کە زیاتر لە ڕۆژێکی خایاندبێت لە دوای بایە بەفراوییەکەی ساڵی ١٨٨٨ەوە. بڕیاری داخستنی بۆرسەی نیویۆرک و بازاڕەکانی تری پشکی ئەمریکا بۆ دووەم ڕۆژی لەسەریەک—کە لە نیوەی پاشنیوەڕۆی دووشەممەدا درا—پرسیارەکانی دەربارەی ئامادەیی پیشەسازییەکە بۆ کارەساتەکان نوێ کردەوە."</ref> ئەو زیانە درێژخایەنانەی کە بەر چەندین تونێلی میترۆ و ڕێگاوبانەکان کەوت<ref>[https://www.govinfo.gov/content/pkg/CHRG-112shrg81827/html/CHRG-112shrg81827.htm ''Superstorm Sandy: The Devastating Impact On The Nation's Largest Transportation Systems''], [[United States Senate Commerce Subcommittee on Surface Transportation, Maritime, Freight, and Ports]], December 6, 2012. Accessed January 15, 2024. "خراپترین زیانی زریانەکە، لە ڕوانگەی گواستنەوەوە، لەسەر شاڕێگەکان، گواستنەوەی گشتی، و تونێلەکانی شەمەندەفەر بوو بەرەو ناوەوە و دەرەوەی مانھاتن. ھەر حەوت تونێلی میترۆکە لەژێر ڕووباری ئیست ئاویان تێچوو، ھەروەھا تونێلی میترۆی ڕووباری ھادسۆن، تونێلەکانی شەمەندەفەری گەشتیاریی ڕووباری ئیست و ڕووباری ھادسۆن، و تونێلەکانی میترۆ لە خوارووی مانھاتن. سێ لە چوار تونێلی شاڕێگەکە بۆ ناو مانھاتن ئاویان تێچوو، کە تەنھا تونێلی لینکۆڵن بە کراوەیی مایەوە. لەکاتێکدا ھەندێک لە خزمەتگوزارییەکانی میترۆ سێ ڕۆژ دوای زریانەکە گەڕێنرانەوە، خزمەتگوزاریی شەمەندەفەری PATH بۆ ناوەندی بازرگانیی جیھانی تەنھا لە ٢٦ی تشرینی دووەم گەڕێنرایەوە، کە چوار ھەفتە دوای زریانەکە بوو، و پێشبینی نەدەکرا خزمەتگوزاریی میترۆ لە نێوان نیمچەدوورگەی ڕۆکەوەی و ھاوارد بیچ بۆ چەند مانگێک بکرێتەوە."</ref> بووە ھۆی دەستپێکردنی ھەوڵێکی درێژخایەن بۆ پرۆژەکانی ژێرخان بۆ بەرەنگاربوونەوەی [[گۆڕانی کەشوھەوا]] و بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان، لە نێویاندا ١٥&nbsp;ملیار دۆلار لە تەمویلی فیدراڵی کە تا ساڵی ٢٠٢٢ وەرگیراون بۆ ئەو ھەوڵانەی خۆڕاگری.<ref name=ClimateResiliency2/><ref>[https://comptroller.nyc.gov/reports/ten-years-after-sandy/ ''Ten Years After Sandy; Barriers to Resilience''], [[New York City Comptroller]] [[Brad Lander]], October 13, 2022. Accessed January 15, 2024. "لە کۆی ئەو ١٥&nbsp;ملیار دۆلارە باجە فیدراڵییانەی کە بۆ چاکبوونەوە و خۆڕاگری ساندی تەرخان کرابوون، شارەکە ١١&nbsp;ملیار دۆلاری خەرج کردووە، یان ٧٣٪، تا حوزەیرانی ٢٠٢٢."</ref> لە ئازاری ٢٠٢٠دا، یەکەمین حاڵەتی [[پەتای کۆڤید-١٩ لە شاری نیویۆرک|کۆڤید-١٩ لە شارەکەدا]] پشتڕاست کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=West |یەکەم=Melanie Grayce |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٠ |سەردێڕ=First Case of Coronavirus Confirmed in New York State |زمان=en-US |ئیش=[[The Wall Street Journal]] |ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/first-case-of-coronavirus-confirmed-in-new-york-state-11583111692 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠ |issn=0099-9660}}</ref> بەھۆی چڕیی دانیشتووانەکەی و بەرکەوتنی زۆری بە گەشتیارە جیھانییەکان، شارەکە بەخێرایی جێگەی [[وھان]]ی چین گرتەوە وەک چەقی جیھانیی [[پەتای کۆڤید-١٩|پەتاکە]] لە قۆناغە سەرەتایییەکانیدا، کە ئەمەش فشارێکی زۆری خستە سەر ژێرخانی چاودێری تەندروستی شارەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٢ |سەردێڕ=When New York City was the COVID-19 pandemic epicenter: The impact on trauma care |journal=[[The Journal of Trauma and Acute Care Surgery]] |pmc=٩٣٢٢٨٩٣|وتەگێڕانەوە=لە سەرەتای بەھاری ٢٠٢٠دا، شاری نیویۆرک (NYC) بەخێرایی بووە یەکەمین چەقی پەتای کۆڤید-١٩ لە ئەمریکادا. |دوایین١=Liveris |یەکەم١=A. |دوایین٢=Stone Jr |یەکەم٢=M. E. |دوایین٣=Markel |یەکەم٣=H. |دوایین٤=Agriantonis |یەکەم٤=G. |دوایین٥=Bukur |یەکەم٥=M. |دوایین٦=Melton |یەکەم٦=S. |دوایین٧=Roudnitsky |یەکەم٧=V. |دوایین٨=Chao |یەکەم٨=E. |دوایین٩=Reddy |یەکەم٩=S. H. |دوایین١٠=Teperman |یەکەم١٠=S. H. |دوایین١١=Meltzer |یەکەم١١=J. A. |بەرگ=٩٣|issue=2 |پەڕەکان=٢٤٧–٢٥٥|doi=10.1097/TA.0000000000003460 |pmid=٣٥٨٨١٠٣٥}}</ref><ref>Robinson, David. [https://www.lohud.com/story/news/coronavirus/2020/03/27/how-new-york-city-became-coronavirus-pandemic-epicenter-what-know/2924735001/ "COVID-19: How New York City became epicenter of coronavirus pandemic, what that means"], ''[[The Journal News]]'', March 27, 2020. Accessed January 13, 2024. "بەرزبوونەوەی شاری نیویۆرک لەم مانگەدا بۆ ئەوەی ببێتە چەقی نوێی پەتای کۆرۆناڤایرۆس لێکەوتەی زۆر فراوانی ھەیە بۆ کۆمەڵگەکانی سەرتاسەری ویلایەتەکە. ئەوەی زۆر بەپەلەیە ئەوەیە کە، ئەم ڤایرۆسە خێرا بڵاوبووەوەیە کە لە وھانی چین سەریھەڵداوە، ھەڕەشە لەوە دەکات کە تەواوی سیستەمی پزیشکیی ویلایەتی نیویۆرک دابپۆشێت، کە ئەمەش پاڵنەرێکە بۆ ھەوڵێکی گەورە بۆ دابینکردنی ھەزاران جێگەی نوێی نەخۆشخانەکان بۆ چارەسەرکردنی نیویۆرکییە تووشبووەکان. سەرباری ئەوە، بڵاوبوونەوەکە، کە تا ڕۆژی ھەینی گەیشتە زیاتر لە ٤٤,٦٠٠ حاڵەتی پشتڕاستکراوە لە سەرتاسەری ویلایەتەکەدا، لە نێویاندا ٢٣,٠٠٠ لە شاری نیویۆرک بەتەنھا، ھەروەھا ئابووری تەواوی ویلایەتەکە وێران دەکات و خەزێنەکانی حکومەت لە ھەموو ئاستەکاندا خاڵی دەکاتەوە... بۆچی چڕیی شاری نیویۆرک، گەشتیارییەکەی وایکرد کە ئامادە بێت بۆ گیرۆدەبوون بە کۆرۆناڤایرۆس"</ref> تا ئازاری ٢٠٢٣، شاری نیویۆرک زیاتر لە ٨٠,٠٠٠ حاڵەتی گیانلەدەستدانی بەھۆی لێکەوتەکانی پەیوەندیدار بە کۆڤید-١٩ تۆمارکردووە.<ref>[https://www.nytimes.com/interactive/2021/us/new-york-covid-cases.html "Tracking Coronavirus in New York: Latest Map and Case Count"], ''[[The New York Times]]'', March 23, 2023. Accessed January 13, 2024. "لە سەرەتای سەرهەڵدانی پەتاکەوە، کۆی گشتی ٦,٨٠٥,٢٧١ حاڵەت تۆمارکراون. لایەنی کەم ١ لە ھەر ٢٤٣ دانیشتووێک بەھۆی کۆرۆناڤایرۆسەوە گیانیان لەدەستداوە، کە دەکاتە کۆی گشتی ٨٠,١٠٩ حاڵەتی گیانلەدەستدان."</ref> لێرەدا تەواوی دەقەکە بێ کورتکردنەوە و بێ دەستکاریکردنی قاڵب و کۆدەکان وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی (سۆرانی): == جوگرافیا == [[File:Core_of_New_York_City_by_Sentinel-2.jpg|alt=|thumb|دیمەنێکی ئاسمانی [[ناوچەی گەورەشاری نیویۆرک|ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک سیتی]] کە مانھاتن لە ناوەڕاستیدایە]] نیویۆرک سیتی دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی ویلایەتە یەکگرتووەکان، لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ویلایەتی نیویۆرک، نزیکەی لە نیوەی ڕێگای نێوان واشینگتن دی سی و [[بۆستن]]. ھەڵکەوتەکەی لەسەر دەمی [[ڕووباری ھادسۆن]]، کە دەڕژێتە ناو بەندەرێکی پارێزراوی سروشتی و پاشان بۆ ناو زەریای ئەتڵەسی، یارمەتیدەر بووە بۆ ئەوەی شارەکە ببێتە بەندەرێکی بازرگانیی گرنگ. زۆربەی شارەکە لەسەر سێ دوورگەی [[لۆنگ ئایلەند]]، [[مانھاتن]]، و [[ستەیتن ئایلەند]] دروستکراوە. لە سەردەمی [[سەردەمی سەھۆڵبەندانی ویسکۆنسن|سەھۆڵبەندانی ویسکۆنسندا]]، لە ٧٥,٠٠٠ بۆ ١١,٠٠٠ ساڵ پێش ئێستا، ناوچەی نیویۆرک سیتی دەکەوتە قەراغی [[پەڕەی سەھۆڵی|پەڕەیەکی سەھۆڵیی]] گەورەوە.<ref name="JacksonKeller2010a">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Kenneth T. |دوایین١=Jackson |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=lI5ERUmHf3YC&pg=PT2384 |سەردێڕ=The Encyclopedia of New York City: Second Edition |یەکەم٢=Lisa |دوایین٢=Keller |یەکەم٣=Nancy |دوایین٣=Flood |بڵاوکەرەوە=[[Yale University Press]] |ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-١٨٢٥٧-٦|پەڕە=٢٣٨٤}}</ref> جووڵەی وێرانکەری بەرەوپێشچوونی سەھۆڵەکە (و پاشەکشێی دواتری) بەشدار بوو لە جیاکردنەوەی ئەوەی کە ئێستا لۆنگ ئایلەند و ستەیتن ئایلەندە. ئەو کردارە [[بەردی بنچینە|بەردی بنچینەی]] لە قووڵایییەکی تا ڕادەیەک کەمدا بەجێھێشت، کە [[بنیاتنان (ئەندازیاری)|بنیاتنانێکی]] بەھێزی بۆ زۆربەی ھەوربڕەکانی مانھاتن دابین کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Remnants of an Ice Age, The Wisconsin Ice Sheet Continues Its Journey |ناونیشان=http://www.nycgovparks.org/about/history/geology |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[New York City Department of Parks and Recreation]]}}</ref> ڕووباری ھادسۆن بەناو دۆڵی ھادسۆندا دەڕژێتە ناو [[کەنداوی نیویۆرک]]. لە نێوان نیویۆرک سیتی و [[ترۆی، نیویۆرک|ترۆی لە نیویۆرک]]، ڕووبارەکە [[ئێستواری]] (دەمی ڕووبار)ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Hudson River Estuary |ناونیشان=http://life.bio.sunysb.edu/marinebio/fc.1.estuaries.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١١|وێبگە=Life.bio.sunysb.edu |بڵاوکەرەوە=[[Stony Brook University]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170604154033/http://life.bio.sunysb.edu/marinebio/fc.1.estuaries.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڕووباری ھادسۆن شارەکە لە نیوجێرزی جیا دەکاتەوە. ڕووباری ڕۆژھەڵات (East River) —کە [[گەروویەکی مەد و جەزر|گەروویەکی کێشکردنی ئاوە]]— لە [[لۆنگ ئایلەند ساوند]]ەوە دەڕژێت و دە بڕۆنکس و مانھاتن لە لۆنگ ئایلەند جیا دەکاتەوە. [[ڕووباری ھارلم]]، کە گەروویەکی دیکەی کێشکردنی ئاوە لە نێوان ڕووباری ڕۆژھەڵات و ڕووباری ھادسۆن، زۆربەی مانھاتن لە دە بڕۆنکس جیا دەکاتەوە. [[ڕووباری بڕۆنکس]]، کە بەناو دە بڕۆنکس و [[کاونتیی وێستچێستەر]]دا دەڕژێت، تاکە ڕووباری تەواو [[ئاوی شیرین|ئاوی شیرینە]] لە شارەکەدا.<ref name="nytimes">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Berger |یەکەم=Joseph |ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=Reclaimed Jewel Whose Attraction Can Be Perilous |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/07/20/nyregion/20river.html |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٠}}</ref> زەویی شارەکە بە شێوەیەکی بەرچاو بە دەستێوەردانی مرۆڤ گۆڕدراوە، بە [[دروستکردنەوەی زەوی]] (وشککردنەوەی ئاو)ی بەرچاو بەدرێژایی [[کەناراوەکان|کەناراوەکان]] لە سەردەمی کۆلۆنیالیزمی ھۆڵەندییەوە؛ وشککردنەوەی زەوی بەتایبەتی لە خوارووی مانھاتن بەرچاوە، لەگەڵ پەرەپێدانەکانی وەک [[باتەری پارک سیتی]] لە ١٩٧٠ەکان و ١٩٨٠ەکاندا.<ref name="gillespie-p71">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gillespie |یەکەم=Angus K. |ناونیشان=https://archive.org/details/twintowerslifeof00gill |سەردێڕ=Twin Towers: The Life of New York City's World Trade Center |بڵاوکەرەوە=[[Rutgers University Press]] |ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٣٨-٩٧٨٥-١|پەڕە=[https://archive.org/details/twintowerslifeof٠٠gill/page/٧١ ٧١]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> ھەندێک لە بەرز و نزمییە سروشتییەکانی تۆپۆگرافیا یەکسان کراون، بەتایبەتی لە مانھاتن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lopate |یەکەم=Phillip |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=QR69izwr9dcC |سەردێڕ=Waterfront: A Walk Around Manhattan |بڵاوکەرەوە=Anchor Press |ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٨٥-٤٩٧١٤-٥}}</ref> ڕووبەری گشتی شارەکە {{convert|468.484|sqmi}}یە. {{cvt|302.643|sqmi}} لە شارەکە وشکانییە و {{cvt|165.841|sqmi}}ی ئاوە.<ref name="CensusGazetteer">[http://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2010_place_list_36.txt New York State Gazetteer from 2010 United States Census], [[United States Census Bureau]]. Retrieved February 9, 2017.</ref><ref name="NYT Land Estimate">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Roberts |یەکەم=Sam |ڕێکەوت=٢٢ی ئایاری ٢٠٠٨|سەردێڕ=It's Still a Big City, Just Not Quite So Big |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2008/05/22/nyregion/22shrink.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٠٨}}</ref> بەرزترین خاڵی شارەکە [[تۆدت ھیڵ]]ە لە ستەیتن ئایلەند، کە بە بەرزی {{convert|409.8|ft}} [[ئاستی ڕووی دەریا|لە سەرووی ئاستی دەریاوە]]، بەرزترین خاڵە لە کەناراوەکانی ڕۆژھەڵات لە باشووری ویلایەتی [[مەین]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lundrigan |یەکەم=Margaret |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-p4lHNbJfE8C |سەردێڕ=Staten Island: Isle of the Bay |بڵاوکەرەوە=[[Arcadia Publishing]] |ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٨٥-٢٤٤٣-٦|پەڕە=١٠}}</ref> لوتکەی گردەکە بەزۆری بە [[دارستان|دارستان]] داپۆشراوە وەک بەشێک لە پڕۆژەی [[پشتێنەی سەوزی ستەیتن ئایلەند]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Howard |یەکەم=David |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ZfCcxk4OcwkC |سەردێڕ=Outside Magazine's Urban Adventure New York City |بڵاوکەرەوە=[[W.W. Norton & Company]] |ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٩٣-٣٢٢١٢-٥|پەڕە=٣٥}}</ref> === ناوچەکان === [[File:5_Boroughs_Labels_New_York_City_Map.svg|alt=نەخشەیەک کە پێنج ناوچەکە بە ڕەنگی جیاواز پیشان دەدات.|thumb|{{legend|#4DAF4A|١. [[مانھاتن]] (کاونتی نیویۆرک)}}{{legend|#FFFF33|٢. [[بروکلین]] (کاونتی کینگز)}}{{legend|#FF7F00|٣. [[کوینز]] (کاونتی کوینز)}}{{legend|#E41A1C|٤. [[دە بڕۆنکس]] (کاونتی بڕۆنکس)}}{{legend|#984EA3|٥. [[ستەیتن ئایلەند]] (کاونتی ڕیچمۆند)}}]] {{nowrap|نیویۆرک سیتی}} ھەندێک جار بە کۆکراوەیی بە ''پێنج ناوچەکە'' (Five Boroughs) ناودەبرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=The Five Boroughs of the City of New York: A Brief Historical Description |ناونیشان=http://www.thehistorybox.com/ny_city/nycity_5_boros_historical_descrip__article00598.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171007144725/http://www.thehistorybox.com/ny_city/nycity_5_boros_historical_descrip__article00598.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |بڵاوکەرەوە=The History Box |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref> ھەر ناوچەیەک ھاوسنوورە لەگەڵ [[دابەشکارییە کارگێڕییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)#کاونتی|کاونتییەکی]] پەیوەندیداری ویلایەتی نیویۆرک، ئەمەش وایکردووە نیویۆرک سیتی ببێتە یەکێک لەو [[پێڕستی شارەوانییەکانی ئەمریکا لە چەند کاونتییەکدا|شارەوانییانەی ئەمریکا کە دەکەونە چەند کاونتییەکەوە]]. [[مانھاتن]] (کاونتی نیویۆرک) بچووکترین ناوچەیە لە ڕووی جوگرافییەوە و چڕترین ناوچەی دانیشتووانە. ماڵی سەنتڕاڵ پارک و زۆربەی ھەوربڕەکانی شارەکەیە، و ھەندێک جار لەسەر ئاستی ناوخۆیی بە ''شارەکە'' (The City) دەناسرێت.<ref name="ManhattanTheCity">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Jen |دوایین=Carlson |ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Do You Refer To Manhattan As "The City"? |ناونیشان=http://gothamist.com/2012/05/21/do_you_refer_to_manhattan_as_the_ci.php |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161025130428/http://gothamist.com/2012/05/21/do_you_refer_to_manhattan_as_the_ci.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[Gothamist]]}}</ref> چڕیی دانیشتووانی مانھاتن کە {{Convert|70450.8|PD/sqmi}} بوو لە ساڵی ٢٠٢٢دا دەیکاتە [[ئامارەکانی کاونتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان#چڕیی دانیشتووان|بەرزترین لە ھەر کاونتییەکی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا]] و [[پێڕستی شارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بەپێی چڕیی دانیشتووان#ناوچەکانی نیویۆرک سیتی|بەرزترە لە چڕیی ھەر شارێکی تاکی ئەمریکی]].<ref name=CensusDensity2022/> مانھاتن ناوەندی کولتووری، کارگێڕی، و [[ناوەندی دارایی|دارایی]] نیویۆرک سیتییە و بارەگای زۆرێک لە [[کۆمپانیای فرەنەتەوەیی|کۆمپانیا فرەنەتەوەیییەکان]]، [[بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان]]، وۆڵ ستریت، و چەندین زانکۆی گرنگ لەخۆدەگرێت. ئەم ناوچەیە زۆرجار وەک ناوەندی دارایی و کولتووریی جیھان وەسف دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Barry, Dan |ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١|سەردێڕ=A Nation challenged: in New York; New York Carries On, but Test of Its Grit Has Just Begun |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2001/10/11/nyregion/nation-challenged-new-york-new-york-carries-but-test-its-grit-has-just-begun.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٦|وتەگێڕانەوە=A roaring void has been created in the financial center of the world.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Sorrentino, Christopher |ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|سەردێڕ=When He Was Seventeen |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/09/16/nyregion/thecity/16toug.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٦|وتەگێڕانەوە=In 1980 there were still the remains of the various downtown revolutions that had reinvigorated New York's music and art scenes and kept Manhattan in the position it had occupied since the 1940s as the cultural center of the world.}}</ref> [[بروکلین]] (کاونتی کینگز)، لە لوتکەی ڕۆژاوای [[لۆنگ ئایلەند]]، پڕدانیشتووترین ناوچەی شارەکەیە. بروکلین بە فرەچەشنیی کولتووری، کۆمەڵایەتی، و نەتەوەیی، دیمەنی سەربەخۆی مۆسیقا و ھونەر، [[پێڕستی گەڕەکەکانی بروکلین|گەڕەکە جیاوازەکان]]، و میراتێکی تەلارسازیی تایبەتمەند ناسراوە. [[داونتاون بروکلین]] گەورەترین گەڕەکی ناوەندییە لە ناوچەکانی دەرەوەی مانھاتن. ناوچەکە کەنار دەریایەکی درێژی ھەیە لەوانەش [[کۆنی ئایلەند]]، کە لە ١٨٧٠ەکاندا وەک یەکێک لە سەرەتاییترین گۆڕەپانەکانی کاتبەسەربردن لە ئەمریکادا دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Immerso |یەکەم=Michael |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=i4POVzmwY9cC |سەردێڕ=Coney Island: The People's Playground |بڵاوکەرەوە=[[Rutgers University Press]] |ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٣٥-٣١٣٨-٠|پەڕە=٣}}</ref> [[پارکی دەریایی (پارکی بروکلین)|پارکی دەریایی]] و [[پرۆسپێکت پارک (بروکلین)|پرۆسپێکت پارک]] دوو گەورەترین پارکی بروکلینن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Hughes |یەکەم=C.J. |ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Marine Park, Brooklyn: Block Parties, Bocce and Salt Air |وێبگە=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2016/08/21/realestate/marine-park-brooklyn-block-parties-bocce-and-salt-air.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|وتەگێڕانەوە=The neighborhood of Marine Park, a compact enclave in southeast Brooklyn, has a major claim to fame. It sits next to the borough's largest park, Marine Park}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٠ەوە، بروکلین پەرەی سەندووە بۆ ناوەندێکی گەشەسەندووی [[کارساز|کارسازی]] و [[تەکنۆلۆژیای بەرز|تەکنۆلۆژیای بەرزی]] [[کۆمپانیای تازەدامەزراو|کۆمپانیاکانی ستارت‌ئەپ]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=19 Reasons Why Brooklyn Is New York's New Startup Hotspot |ناونیشان=https://www.cbinsights.com/blog/brooklyn-hot-startup-list-investments/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=CB Insights}}</ref><ref name="BrooklynDesignHub">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Vanessa |دوایین=Friedman |ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Brooklyn's Wearable Revolution |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2016/05/01/fashion/brooklyn-wearables-revolution.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> و ھونەری [[پۆست‌مۆدێرنیزم|پۆست‌مۆدێرن]] و دیزاین.<ref name="BrooklynDesignHub" /><ref name="BrooklynArt1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Alexandria |دوایین=Symonds |ڕێکەوت=٢٩ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=One Celebrated Brooklyn Artist's Futuristic New Practice |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2016/04/29/t-magazine/art/dustin-yellin-vr-google-tilt-brush-art.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> بروکلین ھەروەھا ماڵی [[فۆرت ھامیلتۆن]]ە، تاکە بنکەی سەربازیی چالاکی [[ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەربازی ئەمریکی]] لە ناو نیویۆرک سیتی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Military Bases in the Continental United States |ناونیشان=http://www.nps.gov/nagpra/documents/BASES.PDF |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110902235300/http://www.nps.gov/nagpra/documents/BASES.PDF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[Nps.gov]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بێجگە لە ئۆپەراسیۆنەکانی [[پاسەوانی کەناراوی ویلایەتە یەکگرتووەکان|پاسەوانی کەناراوی]]. دامەزراوەکە لە ساڵی ١٨٢٥ لە شوێنی [[پاتری تۆپخانە|پاترییەکی تۆپخانە]] کە لە کاتی [[شۆڕشی ئەمریکا]]دا بەکاردەھێنرا دروستکرا، و یەکێکە لەو قەڵا سەربازییانەی کە درێژترین ماوەیە خزمەت دەکات لە ئەمریکا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=lI5ERUmHf3YC&q=encyclopedia+of+new+york |سەردێڕ=The History of New York City |edition=2nd |بڵاوکەرەوە=[[Yale University Press]] |ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-١١٤٦٥-٢|editor1-last=Jackson |editor1-first=Kenneth T. |پەڕە=٣٠}}</ref> [[کوینز]] (کاونتی کوینز)، لەسەر لۆنگ ئایلەند لە باکوور و ڕۆژھەڵاتی [[بروکلین]]، لە ڕووی جوگرافییەوە گەورەترین ناوچەیە، ھەروەھا [[فرەچەشنیی نەتەوەیی|فرەنەتەوەترین]] کاونتییە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان،<ref name="queensdiverse">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=O'Donnell |یەکەم=Michelle |ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٠٦|سەردێڕ=In Queens, It's the Glorious 4th, and 6th, and 16th, and 25th&nbsp;... |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/07/04/nyregion/04fourth.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٤}}</ref> و فرەنەتەوەترین ناوچەی شارنشینە لە جیھاندا.<ref name="QueensMostDiverseWorld1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم١=Christine |دوایین١=Kim |سەردێڕ=Queens, New York, Sightseeing |newspaper=[[USA Today]] |ناونیشان=http://traveltips.usatoday.com/queens-new-york-sightseeing-107156.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref><ref name="QueensMostDiverseWorld2">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Andrew |دوایین=Weber |ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Queens |ناونیشان=http://www.newyork.com/articles/neighborhoods/queens-72876/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150513065643/http://www.newyork.com/articles/neighborhoods/queens-72876/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=NewYork.com}}</ref> کوینز شوێنی یاریگای [[سیتی فیڵد]]ە، کە ماڵی تیمی بەیسبۆڵی [[نیویۆرک مێتس]]ە، و ساڵانە میوانداریی [[جامی کراوەی ئەمریکا (تێنس)|پاڵەوانێتی تێنسی جامی کراوەی ئەمریکا]] دەکات لە [[ناوەندی نەتەوەییی تێنسی USTA Billie Jean King]] لە [[پارکی فلۆشینگ مێدۆز–کۆرۆنا]]، لەگەڵ پلان بۆ دروستکردنی [[ئیتیحاد پارک]]، کە یاریگایەکی تایبەت بە تۆپی پێیە بۆ تیمی [[نیویۆرک سیتی ئێف سی]].<ref>[https://abc7ny.com/metropolitan-park-casino-nyc-new-york-mets/14021998/ "Mets owner Steve Cohen proposes $8 billion casino complex at Citi Field"], [[WABC-TV]], November 7, 2023. Accessed January 15, 2024. "The property surrounding Citi Field is home to Flushing Corona Park, the US Open Tennis Center, and a planned soccer stadium for New York City FC."</ref> جگە لەوەش، دوو لەو سێ فڕۆکەخانەیەی کە قەرەباڵغترینن لە خزمەتکردنی ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک، [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی جۆن ئێف کێنەدی]] و [[فڕۆکەخانەی لاگواردیا]]، لە کوینزن.<ref>Rizzo, Cailey. [https://www.travelandleisure.com/airlines-airports/new-york-city-airports "What to Know About NYC Airports Before Your Next Trip; New York City has three major airports, so which should you choose? Here's everything you need to know before booking your flight."], ''[[Travel and Leisure]]'', January 10, 2024. Accessed January 15, 2024. "NYC's main airport, John F. Kennedy International, is in Queens. It's the largest and busiest of the three major airports serving the city, seeing more than 55 million passengers per year... LaGuardia is the smallest of the NYC area's three major airports, but it has been called the most efficient in the world. It's located in Queens, about 10 miles north of JFK, and is most accessible from Queens, Manhattan's Upper East Side, the Bronx, and northern Brooklyn."</ref> [[دە بڕۆنکس]] (کاونتی بڕۆنکس) ھەم باکوورترین ناوچەی نیویۆرک سیتییە و ھەم تاکە ناوچەیە کە زۆربەی دەکەوێتە سەر [[خاکی سەرەکی ئەمریکا|خاکی سەرەکیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. ئەوە شوێنی [[یاریگای یانکی]]یە، کە یاریگای بەیسبۆڵی تیمی [[نیویۆرک یانکیز]]ە، و ماڵی گەورەترین کۆمەڵگەی [[ھەرەوەزی خانووبەرە|خانووبەرەی ھەرەوەزییە]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، [[کۆئۆپ سیتی، بڕۆنکس|کۆ-ئۆپ سیتی]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Frazier |یەکەم=Ian |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Utopia, the Bronx |magazine=[[The New Yorker]] |ناونیشان=https://www.newyorker.com/archive/2006/06/26/060626fa_fact_frazier |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨}}</ref> ئەوە ماڵی [[باخچەی ئاژەڵانی بڕۆنکس]]ە، کە گەورەترین باخچەی ئاژەڵانی میترۆپۆلیتانە لە جیھاندا،<ref name="BronxZoo">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Animals & Exhibits |ناونیشان=http://www.bronxzoo.com/animals-and-exhibits.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150114073313/http://bronxzoo.com/animals-and-exhibits.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠١٦|ئیش=[[Bronx Zoo]] |بڵاوکەرەوە=[[Wildlife Conservation Society]]}}</ref> و ڕووبەرەکەی {{convert|265|acre|km2}} دەگرێتەوە و زیاتر لە ٦,٠٠٠ ئاژەڵ لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ward |یەکەم=Candace |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FuWKuHbWnvIC |سەردێڕ=New York City Museum Guide |بڵاوکەرەوە=[[Dover Publications]] |ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٨٦-٤١٠٠٠-٥|پەڕە=٧٢}}</ref> دە بڕۆنکس شوێنی لەدایکبوونی [[مۆسیقای ھیپ ھۆپ]] و [[کولتووری ھیپ ھۆپ|کولتوورە]] پەیوەندیدارەکەیەتی.<ref name="Toop-1992">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Toop |یەکەم=David |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9KuRQgAACAAJ |سەردێڕ=Rap Attack 2: African Rap to Global Hip Hop |بڵاوکەرەوە=[[Serpent's Tail]] |ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٢٤٢-٢٤٣-١}}</ref> [[پارکی کەنداوی پێلھام]] گەورەترین پارکە لە نیویۆرک سیتی، بە ڕووبەری {{convert|2772|acre|ha}}.<ref name="nyt20130601">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Foderaro, Lisa W. |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=How Big Is That Park? City Now Has the Answer |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2013/06/01/nyregion/surveying-effort-alters-sizes-of-some-new-york-parks.html |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> [[ستەیتن ئایلەند]] (کاونتی ڕیچمۆند) شێوەی شارنشینی دەوروبەر (سبێرب)ی تێدا زاڵە بە بەراورد بە پێنج ناوچەکەی تر. لە ڕێگەی [[پردی ڤێرازانو-نارۆز]]ەوە بە بروکلین دەبەسترێتەوە، و لە ڕێگەی [[بەلەمی ستەیتن ئایلەند]]ی بێبەرامبەرەوە بە مانھاتن دەبەسترێتەوە. ستەیتن ئایلەند بە "ناوچەی پارکەکان"<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Parks You Must Visit on Staten Island : NYC Parks |ناونیشان=https://www.nycgovparks.org/highlights/parks-you-must-visit-on-staten-island |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.nycgovparks.org}}</ref> و "سەوزترین ناوچە" ناسراوە بەھۆی ئەو ١٢,٣٠٠ دۆنم زەوییە پارێزراوانەی پارکەکان و زیاتر لە ١٧٠ پارکی تێدایە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Staten Island Parks - The Peopling of New York City |ناونیشان=https://eportfolios.macaulay.cuny.edu/seminars/bellamy10/articles/s/t/a/Staten_Island_Parks_55d6.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |وێبگە=eportfolios.macaulay.cuny.edu }}{{بەستەری مردوو|url=https://eportfolios.macaulay.cuny.edu/seminars/bellamy10/articles/s/t/a/Staten_Island_Parks_55d6.html |date=تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> لە ناوەڕاستی ستەیتن ئایلەند، [[پشتێنەی سەوزی ستەیتن ئایلەند]] بە نزیکەی {{cvt|2500|acres|km2}} درێژ دەبێتەوە، کە {{convert|28|mi|km}} لە ڕێڕەوی پیاسەکردن و یەکێک لە دوایین دارستانە دەستلێنەدراوەکانی شارەکە لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Staten Island Greenbelt |ناونیشان=http://www.nynjtc.org/park/staten-island-greenbelt |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|وێبگە=NYNJTC.org |بڵاوکەرەوە=[[New York–New Jersey Trail Conference]]}}</ref> پشتێنە سەوزەکە کە لە ساڵی ١٩٨٤ دیاریکرا بۆ پاراستنی زەوییە سروشتییەکانی دوورگەکە، حەوت پارکی شارەکە لەخۆدەگرێت. ھەروەھا سەنتەرەکانی ژینگەپارێزی بۆ مەبەستی پەروەردەیی و کاتبەسەربردن لەخۆدەگرێت.<ref name=":0" /> === ئاو و ھەوا === {{climate chart | نیویۆرک | 27.9 | 39.5 | 3.64 | 29.5 | 42.2 | 3.19 | 35.8 | 49.9 | 4.29 | 45.5 | 61.8 | 4.09 | 55.0 | 70.8 | 3.96 | 64.4 | 79.7 | 4.54 | 70.1 | 84.9 | 4.60 | 68.9 | 83.3 | 4.56 | 62.3 | 76.2 | 4.31 | 51.4 | 64.5 | 4.38 | 42.0 | 54.0 | 3.58 | 33.8 | 44.3 | 4.38 | units = imperial | float = right | clear = right | source = "New York City Weatherbox NOAA" }} لەژێر [[پۆلێنکردنی کەشوھەوای کۆپن]]، نیویۆرک سیتی خاوەنی [[ئاووھەوای ژێر-خولگەیی شێدار]]ە (''Cfa'') و باکوورترین شاری گەورەیە لە کیشوەری ئەمریکای باکوور کە ئەم پۆلێنەی ھەبێت. ناوچەکانی دەوروبەری شار (سەبەربەکان) لە باکوور و ڕۆژاوا دەکەونە ناوچەی گواستنەوەی نێوان ئاووھەوای ژێر-خولگەیی شێدار و [[ئاووھەوای کیشوەریی شێدار]] (''Dfa'').<ref name="Peel, M. C.; Finlayson, B. L.; McMahon, T. A">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Peel |یەکەم١=M.C. |دوایین٢=Finlayson |یەکەم٢=B.L. |دوایین٣=McMahon |یەکەم٣=T.A |سەردێڕ=World Map of Köppen-Geiger climate classification |ناونیشان=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bb/Koppen_World_Map_%28retouched_version%29.png |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150113015116/http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bb/Koppen_World_Map_%28retouched_version%29.png |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[The University of Melbourne]]}}</ref><ref name="newyorkpolonia.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New York Polonia Polish Portal in New York |ناونیشان=http://www.newyorkpolonia.com/index.php?sitelg=en&p=localinfo |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=NewYorkPolonia.com |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130530180028/http://www.newyorkpolonia.com/index.php?sitelg=en&p=localinfo |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شارەکە ساڵانە بە تێکڕا {{convert|49.5|in|sigfig=3}} دابارینی ھەیە، کە تا ڕادەیەک بە یەکسانی بەسەر ساڵەکەدا دابەشبووە. نیویۆرک بە تێکڕا [[کەشوھەوای نیویۆرک سیتی#دیاردەکانی تر|زیاتر لە ٢,٥٠٠ کاتژمێر تیشکی خۆری]] ھەیە ساڵانە.<ref name=NYCSunshine>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Average monthly hours of sunshine in New York City (NY) |ناونیشان=https://weather-and-climate.com/average-monthly-hours-Sunshine,New-York,United-States-of-America |بڵاوکەرەوە=World Weather & Climate Information |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وتەگێڕانەوە=On average, the total annual amount of sun is 2540 hours.}}</ref> زستانەکان سارد و شێدارن، و شێوازی با زاڵەکان کە [[بای دەریا]] بەرەو وشکانی دەھێنن کاریگەرییە مامناوەندەکانی [[زەریای ئەتڵەسی]] ھاوسەنگ دەکەن. زەریای ئەتڵەسی و بەربەستی بەشەکی لە ھەوای ساردتر بەھۆی [[چیاکانی ئەپالاچی]]یەوە وا دەکات شارەکە لە زستاندا گەرمتر بێت بە بەراورد بەو شارانەی ئەمریکای باکوور کە دەکەونە ناوەوەی وشکانی و لە ھەمان ھێڵی پانی یان خوارووتریشدان.<ref>[http://www.climateandweather.com/weather-in-new-york Weather in New York], Climate and Weather. Accessed December 31, 2023. "Sprawling across three islands at the mouth of the Hudson River in the north-eastern United States, New York City's climate benefits from the warm Gulf Stream of the Atlantic Ocean. This, coupled with the protection of the Appalachian Mountains inland, keeps the city warmer than other big American cities at similar latitudes."</ref> تێکڕای پلەی گەرمیی ڕۆژانە لە مانگی کانوونی دووەمدا، کە ساردترین مانگی ناوچەکەیە، {{convert|33.3|°F|1}}یە.<ref name="NOAA txt">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=New York, NY |ناونیشان=http://w2.weather.gov/climate/local_data.php?wfo=okx |بڵاوکەرەوە=United States [[National Weather Service]] |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210816095750/https://w2.weather.gov/climate/local_data.php?wfo=okx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پلەکانی گەرمی زۆرجار دادەبەزن بۆ خوار {{convert|10|°F|0}} چەند جارێک لە زستاندا،<ref name="NYC climate">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Climate of New York |ناونیشان=https://nysc.eas.cornell.edu/climate_of_ny.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080412104922/http://nysc.eas.cornell.edu/climate_of_ny.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[Cornell University]]}}</ref> و دەشکرێت بگەنە {{convert|60|°F}} بۆ چەند ڕۆژێک تەنانەت لە ساردترین مانگی زستانیشدا. بەھار و پاییز پێشبینی نەکراون و دەکرێت لە فێنکەوە بۆ گەرم بگۆڕێن، ھەرچەندە بەزۆری مامناوەندن لەگەڵ شێی کەم. ھاوینەکان بەزۆری گەرم و شێدارن، لەگەڵ تێکڕای پلەی گەرمی ڕۆژانەی {{convert|77.5|°F|1}} لە مانگی تەممووزدا.<ref name="NOAA txt" /> پلەکانی گەرمیی شەوانە بە تێکڕا {{Convert|9.5|F-change}} پلە بەرزترن بۆ دانیشتووێکی ئاساییی شار بەھۆی کاریگەریی [[دوورگەی گەرمیی شاری]]یەوە، کە بەھۆی شەقامە قیرتاوکراوەکان و بینا بەرزەکانەوە دروست دەبێت.<ref>Maldonando, Samantha. [https://www.thecity.nyc/2023/07/26/heat-island-hot-map-temperature/ "How Much Hotter Is NYC's Heat Island Effect Making Your Neighborhood?"], [[The City (website)|The City]], July 26, 2023. Accessed December 30, 2023. "The city as a whole feels about 9.5 degrees hotter for the average New Yorker. That's thanks to the human-made surroundings that define the cityscape: tall buildings that limit air circulation, abundant asphalt and pavement, and the heat-generating things New Yorkers do fairly close to one another, like running appliances and driving."</ref> پلەکانی گەرمیی ڕۆژانە تێدەپەڕن لە {{convert|90|°F|0}} بە تێکڕا لە ١٧ ڕۆژدا لە ھەر ھاوینێکدا و لە ھەندێک ساڵدا دەگەنە سەرووی {{convert|100|°F|0}}، ھەرچەندە ئەمە ڕووداوێکی دەگمەنە و کۆتا جار لە ١٨ی تەممووزی ٢٠١٢دا تۆمارکراوە.<ref name = "New York City Weatherbox NOAA" >{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://w2.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=okx |سەردێڕ=NowData – NOAA Online Weather Data |بڵاوکەرەوە=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150527215410/http://w2.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=okx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="New York City Weatherbox NOAA txt">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210504224841/https://www.ncei.noaa.gov/access/services/data/v1?dataset=normals-monthly-1991-2020&startDate=0001-01-01&endDate=9996-12-31&stations=USW00094728&format=pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.ncei.noaa.gov/access/services/data/v1?dataset=normals-monthly-1991-2020&startDate=0001-01-01&endDate=9996-12-31&stations=USW00094728&format=pdf |بڵاوکەرەوە=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] |سەردێڕ=Summary of Monthly Normals 1991–2020 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name = noaasun>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New York Central Park, NY Climate Normals 1961–1990 |ناونیشان=ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_IV/US/GROUP2/00305801.TXT |بڵاوکەرەوە=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170525073803/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_IV/US/GROUP2/00305801.TXT |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="Weather Atlas NYC">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.weather-us.com/en/new-york-usa/new-york-climate |سەردێڕ=New York, New York, USA – Monthly weather forecast and Climate data |بڵاوکەرەوە=Weather Atlas |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211201112345/https://www.weather-us.com/en/new-york-usa/new-york-climate |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پلەی گەرمیی {{convert|0|°F|0}} زۆر دەگمەنە، کۆتا جار لە ١٤ی شوباتی ٢٠١٦ تۆمارکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.weather2000.com/NY_Cold.html |سەردێڕ=Days below 0&nbsp;°F in New York City |بڵاوکەرەوە=Weather 2000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220326153735/http://weather2000.com/NY_Cold.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پلە گەرمییە ئەوپەڕییەکان لە نێوان {{convert|106|°F|0}} بووە، کە لە ٩ی تەممووزی ١٩٣٦ تۆمارکراوە، تا دەگاتە {{convert|−15|°F|0}} لە ٩ی شوباتی ١٩٣٤.<ref name="NOAA txt" /> ساردترین پلەی ساردیی با (wind chill) بە {{convert|−37|°F|0}} تۆمارکراوە لە ھەمان ئەو ڕۆژەی کە نزمترین پلەی گەرمیی مێژوویی تۆمارکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Pollak |یەکەم=Michael |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Determining New York City's Record Wind Chill |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2014/01/12/nyregion/determining-new-york-citys-record-wind-chill.html |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> تێکڕای بەفربارینی زستانە لە نێوان ١٩٩١ و ٢٠٢٠دا {{convert|29.8|in|cm|0}} بووە. ئەمە بە شێوەیەکی بەرچاو لە ساڵێکەوە بۆ ساڵێکی تر دەگۆڕێت. نزمترین (ساردترین) بەرزترین پلەی گەرمیی ڕۆژانە {{convert|2|°F|0}} بووە لە ٣٠ی کانوونی یەکەمی ١٩١٧. بەرزترین (گەرمترین) نزمترین پلەی گەرمیی ڕۆژانە {{convert|87|°F|0}} بووە لە ٢ی تەممووزی ١٩٠٣.<ref name="New York City Weatherbox NOAA" /> تێکڕای پلەی گەرمیی ئاوی زەریای ئەتڵەسیی نزیک لە شارەکە لە نێوان {{convert|39.7|°F|1}} لە مانگی شوباتەوە بۆ {{convert|74.1|°F|1}} لە مانگی ئاب دەگۆڕێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New York City Sea Temperature—United States—Sea Temperatures |ناونیشان=https://www.seatemperature.org/north-america/united-states/new-york-city.htm |وێبگە=World Sea Temperatures |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> ھێڵی کەناراوی ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک یەکێکە لەوانەی کە خێراترین [[گەرمبوونی جیھانی|گەرمبوونی]] کەناراوە شارییەکانی ئۆقیانووسی ھەیە لە جیھاندا.<ref name=NYCFastestWarmingUrbanShorelineWorld>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/us-news/2021/sep/23/atlantic-ocean-warming-climate-change|سەردێڕ=US north-east faces rapid warming amid global climate crisis|نووسەر=Oliver Milman|بڵاوکەرەوە=The Guardian|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> [[گێژەڵووکە (زریان)|زریانەکان]] (Hurricanes) و [[زریانی خولگەیی|زریانە خولگەیییەکان]] لە ناوچەی نیویۆرک دەگمەنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dolnick |یەکەم=Sam |ڕێکەوت=٢٨ی ئابی ٢٠١١|سەردێڕ=Damage From Irene Largely Spares New York—Recovery Is Slower in New York Suburbs |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/08/29/nyregion/wind-and-rain-from-hurricane-irene-lash-new-york.html?pagewanted=all |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> زریانی ساندی لە ئێوارەی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢دا [[شەپۆلی زریان|شەپۆلێکی]] وێرانکەری ھێنایە نیویۆرک سیتی، کە بووە ھۆی ژێرئاوکەوتنی چەندین شەقام، تونێل، و ھێڵەکانی میترۆ لە خوارووی مانھاتن و ناوچەکانی تری شارەکە و پچڕانی کارەبا لە زۆر بەشی شارەکە و دەوروبەریدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Superstorm Sandy blamed for at least 11 U.S. deaths as it slams East Coast |ناونیشان=http://news.blogs.cnn.com/2012/10/29/hurricane-sandy-strengthens-to-85-mph/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[CNN]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130120072118/http://news.blogs.cnn.com/2012/10/29/hurricane-sandy-strengthens-to-85-mph/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زریانەکە و کاریگەرییە قووڵەکانی بوونە ھۆی ورووژاندنی گفتوگۆ سەبارەت بە دروستکردنی [[دیواری دەریایی]] و بەربەستە کەناراوییەکانی تر لە دەوری کەناراوەکانی شارەکە و ناوچە میترۆپۆلیتانەکە بۆ کەمکردنەوەی مەترسیی دەرئەنجامە وێرانکەرەکان لە ڕووداوێکی ھاوشێوە لە داھاتوودا.<ref name=ClimateResiliency2>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Eshelman |یەکەم=Robert S. |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Adaptation: Political support for a sea wall in New York Harbor begins to form |ناونیشان=http://www.eenews.net/public/climatewire/2012/11/15/1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150702082031/http://www.eenews.net/stories/1059972561 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Environment & Energy Publishing]], LLC |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{Weather box | name = New York City weatherbox | location = نیویۆرک ([[قەڵای بێلڤێدێر]]، [[سەنتڕاڵ پارک]]), نۆرمەڵەکانی ١٩٩١–٢٠٢٠,{{efn|تێکڕای مانگانەی بەرزترین و نزمترین (واتە چاوەڕوانکراوترین بەرزترین و نزمترین خوێندنەوەکانی پلەی گەرمی لە ھەر کاتێکی ساڵ یان مانگێکی دیاریکراودا) کە بەپێی داتای ئەو شوێنە لە ١٩٩١ تا ٢٠٢٠ ھەژمار کراوە}} ئەوپەڕییەکان ١٨٦٩–ئێستا{{efn|تێبینییە کەشوھەوایییە فەرمییەکان بۆ سەنتڕاڵ پارک لە ساڵی ١٨٦٩ تا ١٩١٩ لە ئارسیناڵ لە شەقامی پێنجەم و شەقامی ٦٤ ئەنجام دەدران، و لە ساڵی ١٩١٩ەوە لە قەڵای بێلڤێدێر ئەنجام دەدرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nycgovparks.org/parks/centralpark/highlights/11956 |سەردێڕ=Belvedere Castle at NYC Parks |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140702010127/http://www.nycgovparks.org/parks/centralpark/highlights/11956 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>}} | single line = Y | Jan record high F = 72 | Feb record high F = 78 | Mar record high F = 86 | Apr record high F = 96 | May record high F = 99 | Jun record high F = 101 | Jul record high F = 106 | Aug record high F = 104 | Sep record high F = 102 | Oct record high F = 94 | Nov record high F = 84 | Dec record high F = 75 | year record high F = 106 <!-- To calculate avg record high, go to monthly summarized data, choose 1991-2020 as year range, max temp as variable, and daily maximum under summary, and values are obtained under "mean" -->| Jan avg record high F = 60.4 | Feb avg record high F = 60.7 | Mar avg record high F = 70.3 | Apr avg record high F = 82.9 | May avg record high F = 88.5 | Jun avg record high F = 92.1 | Jul avg record high F = 95.7 | Aug avg record high F = 93.4 | Sep avg record high F = 89.0 | Oct avg record high F = 79.7 | Nov avg record high F = 70.7 | Dec avg record high F = 62.9 | year avg record high F = 97.0 | Jan high F = 39.5 | Feb high F = 42.2 | Mar high F = 49.9 | Apr high F = 61.8 | May high F = 71.4 | Jun high F = 79.7 | Jul high F = 84.9 | Aug high F = 83.3 | Sep high F = 76.2 | Oct high F = 64.5 | Nov high F = 54.0 | Dec high F = 44.3 | year high F = 62.6 | Jan mean F = 33.7 | Feb mean F = 35.9 | Mar mean F = 42.8 | Apr mean F = 53.7 | May mean F = 63.2 | Jun mean F = 72.0 | Jul mean F = 77.5 | Aug mean F = 76.1 | Sep mean F = 69.2 | Oct mean F = 57.9 | Nov mean F = 48.0 | Dec mean F = 39.1 | year mean F = 55.8 | Jan low F = 27.9 | Feb low F = 29.5 | Mar low F = 35.8 | Apr low F = 45.5 | May low F = 55.0 | Jun low F = 64.4 | Jul low F = 70.1 | Aug low F = 68.9 | Sep low F = 62.3 | Oct low F = 51.4 | Nov low F = 42.0 | Dec low F = 33.8 | year low F = 48.9 <!-- To calculate avg record low, go to monthly summarized data, choose 1991-2020 as year range, min as variable, and daily minimum under summary, and values are obtained under "mean" -->| Jan avg record low F = 9.8 | Feb avg record low F = 12.7 | Mar avg record low F = 19.7 | Apr avg record low F = 32.8 | May avg record low F = 43.9 | Jun avg record low F = 52.7 | Jul avg record low F = 61.8 | Aug avg record low F = 60.3 | Sep avg record low F = 50.2 | Oct avg record low F = 38.4 | Nov avg record low F = 27.7 | Dec avg record low F = 18.0 | year avg record low F = 7.7 | Jan record low F = −6 | Feb record low F = −15 | Mar record low F = 3 | Apr record low F = 12 | May record low F = 32 | Jun record low F = 44 | Jul record low F = 52 | Aug record low F = 50 | Sep record low F = 39 | Oct record low F = 28 | Nov record low F = 5 | Dec record low F = −13 | year record low F = -15 | precipitation colour = green | Jan precipitation inch = 3.64 | Feb precipitation inch = 3.19 | Mar precipitation inch = 4.29 | Apr precipitation inch = 4.09 | May precipitation inch = 3.96 | Jun precipitation inch = 4.54 | Jul precipitation inch = 4.60 | Aug precipitation inch = 4.56 | Sep precipitation inch = 4.31 | Oct precipitation inch = 4.38 | Nov precipitation inch = 3.58 | Dec precipitation inch = 4.38 | year precipitation inch = 49.52 | Jan snow inch = 8.8 | Feb snow inch = 10.1 | Mar snow inch = 5.0 | Apr snow inch = 0.4 | May snow inch = 0.0 | Jun snow inch = 0.0 | Jul snow inch = 0.0 | Aug snow inch = 0.0 | Sep snow inch = 0.0 | Oct snow inch = 0.1 | Nov snow inch = 0.5 | Dec snow inch = 4.9 | year snow inch = 29.8 | unit precipitation days = 0.01 in | Jan precipitation days = 10.8 | Feb precipitation days = 10.0 | Mar precipitation days = 11.1 | Apr precipitation days = 11.4 | May precipitation days = 11.5 | Jun precipitation days = 11.2 | Jul precipitation days = 10.5 | Aug precipitation days = 10.0 | Sep precipitation days = 8.8 | Oct precipitation days = 9.5 | Nov precipitation days = 9.2 | Dec precipitation days = 11.4 | year precipitation days = 125.4 | unit snow days = 0.1 in | Jan snow days = 3.7 | Feb snow days = 3.2 | Mar snow days = 2.0 | Apr snow days = 0.2 | May snow days = 0.0 | Jun snow days = 0.0 | Jul snow days = 0.0 | Aug snow days = 0.0 | Sep snow days = 0.0 | Oct snow days = 0.0 | Nov snow days = 0.2 | Dec snow days = 2.1 | year snow days = 11.4 | humidity colour = green | Jan humidity = 61.5 | Feb humidity = 60.2 | Mar humidity = 58.5 | Apr humidity = 55.3 | May humidity = 62.7 | Jun humidity = 65.2 | Jul humidity = 64.2 | Aug humidity = 66.0 | Sep humidity = 67.8 | Oct humidity = 65.6 | Nov humidity = 64.6 | Dec humidity = 64.1 | year humidity = 63.0 | Jan sun = 162.7 | Feb sun = 163.1 | Mar sun = 212.5 | Apr sun = 225.6 | May sun = 256.6 | Jun sun = 257.3 | Jul sun = 268.2 | Aug sun = 268.2 | Sep sun = 219.3 | Oct sun = 211.2 | Nov sun = 151.0 | Dec sun = 139.0 | year sun = | Jan percentsun = 54 | Feb percentsun = 55 | Mar percentsun = 57 | Apr percentsun = 57 | May percentsun = 57 | Jun percentsun = 57 | Jul percentsun = 59 | Aug percentsun = 63 | Sep percentsun = 59 | Oct percentsun = 61 | Nov percentsun = 51 | Dec percentsun = 48 | year percentsun = 57 | Jan dew point C = −7.8 | Feb dew point C = −7.2 | Mar dew point C = −3.4 | Apr dew point C = 1.1 | May dew point C = 8.5 | Jun dew point C = 14.1 | Jul dew point C = 16.6 | Aug dew point C = 16.7 | Sep dew point C = 13.1 | Oct dew point C = 6.7 | Nov dew point C = 1.1 | Dec dew point C = −4.1 | year dew point C = 4.6 | Jan uv = 2 | Feb uv = 3 | Mar uv = 4 | Apr uv = 6 | May uv = 7 | Jun uv = 8 | Jul uv = 8 | Aug uv = 8 | Sep uv = 6 | Oct uv = 4 | Nov uv = 2 | Dec uv = 1 | source 1 = [[NOAA]] (شێی ڕێژەیی و تیشکی خۆر ١٩٦١–١٩٩٠; خاڵی شه‌ونم ١٩٦٥–١٩٨٤)<ref name = "New York City Weatherbox NOAA" /><ref name="New York City Weatherbox NOAA txt"/><ref name = noaasun/> }} === پارکەکان === [[File:Statue_of_Liberty,_NY.jpg|thumb|[[پەیکەری ئازادی]] لە [[دوورگەی لیبێرتی]] لە [[بەندەری نیویۆرک]]، ھێمایەکی جیھانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان و [[شێوازی ئەمریکی|ئامانجەکانیەتی بۆ ئازادی، سەربەستی، و دەرفەت]]<ref name="Statue of Liberty UNESCO" />]] [[File:Central Park - The Pond (48377220157).jpg|thumb|[[گۆلاو و پەناگەی سروشتی ھالێت|گۆلاوەکە]] و [[میدتاون مانھاتن]] وەک ئەوەی لە پردی [[گاپستۆو]]ەوە لە [[سەنتڕاڵ پارک]] دەردەکەوێت]] شاری نیویۆرک خاوەنی سیستەمێکی پارکی ئاڵۆزە، کە زەوییە جۆراوجۆرەکان لەلایەن [[خزمەتگوزاری پارکە نەتەوەیییەکان]]، [[نووسینگەی پارکەکان، کاتبەسەربردن و پاراستنی مێژووییی ویلایەتی نیویۆرک]]، و [[وەزارەتی پارکەکان و کاتبەسەربردنی نیویۆرک سیتی]]یەوە بەڕێوەدەبرێن. لە ڕیزبەندیی ParkScoreی ساڵی ٢٠٢٣دا، [[تڕەست فۆر پبلیک لاند]] ڕایگەیاند کە سیستەمی پارکەکان لە نیویۆرک سیتی دەیەمین باشترین سیستەمی پارکەکان بووە لە نێوان پڕدانیشتووترین شارەکانی ئەمریکادا، بە ئاماژەدان بە ڕووبەری دۆنمی پارکەکانی شارەکە، وەبەرھێنان لە پارکەکاندا، و ئەوەی کە ٩٩٪ی دانیشتووان لە دووری {{Convert|1/2|mi}}ی پارکێکدان.<ref>[https://parkserve.tpl.org/downloads/pdfs/New%20York%20City_NY.pdf 2023 ParkScore Index New York, NY] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240115145230/https://parkserve.tpl.org/downloads/pdfs/New%20York%20City_NY.pdf |date=January 15, 2024 }}, [[Trust for Public Land]]. Accessed January 15, 2024.</ref> [[ناوچەی کاتبەسەربردنی نەتەوەیی گەیتوەی]] زیاتر لە {{convert|26000|acres|km2}} لەخۆدەگرێت، کە زۆربەی لە نیویۆرک سیتییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Discover the truly wild side of New York's metropolitan area |ناونیشان=https://www.nps.gov/gate/index.htm |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[nps.gov]]}}</ref> لە بروکلین و کوینز، پارکەکە زیاتر لە {{convert|9000|acre|km2}}ی [[زۆنگاوی سوێر]]، [[زۆنگاو|زۆنگاوەکان]]، دوورگەکان، و ئاو لەخۆدەگرێت، لەوانە زۆربەی [[کەنداوی جامایکا]] و [[پەناگەی ژیانی کێویی کەنداوی جامایکا]]. ھەروەھا لە کوینز، پارکەکە بەشێکی گرنگی [[نیمچەدوورگەی ڕۆکاواێی]] ڕۆژاوا لەخۆدەگرێت، بەتایبەتی [[جەیکەب ڕیس پارک]] و [[فۆرت تیلدن]].<ref>[https://www.nps.gov/gate/planyourvisit/map_jbu.htm Maps for Jamaica Bay Unit], [[Gateway National Recreation Area]]. Accessed January 15, 2024. "Within the Jamaica Bay Unit, there are several places to visit. Floyd Bennett Field, Jamaica Bay Wildlife Refuge, Canarsie Pier, Breezy Point, Fort Tilden, and Jacob Riis Park."</ref> لە ستەیتن ئایلەند، [[فۆرت وادزۆرس]] لەخۆدەگرێت، بە [[پاتریی ویید]]ی مێژوویی سەردەمی پێش شەڕی ناوخۆ و [[چوارگۆشەی فۆرت تۆمپکینس|فۆرت تۆمپکینس]]، ھەروەھا [[گرەیت کیڵس پارک]].<ref>[https://www.nps.gov/gate/planyourvisit/maps_siu.htm Maps for Staten Island Unit], [[Gateway National Recreation Area]]. Accessed January 15, 2024. "The Staten Island Unit is made of three different areas, Fort Wadsworth, Miller Field, and Great Kills Park."</ref> [[مۆنیۆمێنتی نەتەوەییی پەیکەری ئازادی]] و [[مۆزەخانەی کۆچبەرانی دوورگەی ئێلیس]] لەلایەن خزمەتگوزاریی پارکە نەتەوەیییەکانەوە بەڕێوەدەبرێن و لە ھەردوو نیویۆرک و نیوجێرزیدان. لە بەندەرەکەدا پەیوەست دەبن بە [[مۆنیۆمێنتی نەتەوەییی دوورگەی پارێزگاران]]ەوە. ئەو ناوچە مێژووییانەی لەژێر بەڕێوەبردنی فیدراڵیدان لەسەر دوورگەی مانھاتن بریتین لە [[مۆنیۆمێنتی نەتەوەییی ستۆنوۆڵ]]؛ [[مۆنیۆمێنتی نەتەوەییی کاستڵ کلینتۆن]]؛ یادی نەتەوەیی ھۆڵی فیدراڵی؛ [[پێگەی مێژوویی نەتەوەیی شوێنی لەدایکبوونی تیۆدۆر ڕۆزڤێڵت]]؛ [[یادی نەتەوەیی ژەنەڕاڵ گرانت]] (گۆڕی گرانت)؛ [[مۆنیۆمێنتی نەتەوەییی گۆڕستانی ئەفریقییەکان]]؛ و [[یادی نەتەوەیی ھامیلتۆن گرەینج]]. [[پێڕستی نیشانە مێژووییە نەتەوەیییەکان لە نیویۆرک سیتی|سەدان موڵک]] لەسەر [[تۆماری نەتەوەییی شوێنە مێژووییەکان]] یان وەک [[نیشانەی مێژوویی نەتەوەیی]] تۆمارکراون. حەوت پارکی ویلایەتی لە ناو نیویۆرک سیتی ھەن. ئەوان بریتین لە: [[پارێزراوی پارکی ویلایەتی کلەی پیت پۆندز]]، ناوچەیەکی سروشتی کە [[ڕێڕەوی ئەسپسواری|ڕێڕەوی ئەسپسواریی]] بەرفراوان لەخۆدەگرێت؛ [[پارکی ویلایەتی ڕیڤەربانک]]، کە دامەزراوەیەکی {{convert|28|acre|ha|adj=on}}یە؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New York State Office of Parks, Recreation and Historic Preservation, New York City Region |ناونیشان=http://www.nysparks.state.ny.us/parks/93/details.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110215035615/http://www.nysparks.state.ny.us/parks/93/details.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[New York State Office of Parks, Recreation and Historic Preservation|Nysparks.state.ny.us]]}}</ref> و [[پارکی ویلایەتی مارشا پی جۆنسۆن]]، کە پارکێکی ویلایەتییە لە بروکلین و مانھاتن و ھاوسنوورە لەگەڵ ڕووباری ڕۆژھەڵات و ناوی گۆڕدرا بۆ ڕێزگرتن لە [[مارشا پی جۆنسۆن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Marsha P. Johnson State Park (East River State Park) |ناونیشان=https://www.parks.ny.gov/parks/155/details.aspx |وێبگە=[[New York State Office of Parks, Recreation and Historic Preservation]] |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> نیویۆرک سیتی زیاتر لە {{convert|28000|acre|km2}}ی لە [[پارکی شاری|زەوی پارکی شارەوانی]] و {{convert|14|mi|km}}ی لە کەناراوی گشتی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ١٩٩٩|سەردێڕ=Mayor Giuliani Announces Amount of Parkland in New York City has Passed {{convert|28000|acre|km2 |adj=on}} Mark |ناونیشان=http://www.nyc.gov/html/om/html/99a/pr042-99.html |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=New York City Mayor's Office}}; {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Beaches |ناونیشان=http://www.nycgovparks.org/facilities/beaches |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[New York City Department of Parks & Recreation]]}}</ref> گەورەترین پارکی شارەوانی لە شارەکەدا پارکی کەنداوی پێلھامە لە دە بڕۆنکس، بە {{cvt|2772|acres|0}}،<ref name="nyt20130601" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pelham Bay Park |ناونیشان=http://www.nycgovparks.org/parks/pelham-bay-park |ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[New York City Department of Parks and Recreation]]}}</ref> و زۆرترین سەردانیکراوترین پارکی شاریش [[سەنتڕاڵ پارک]]ە، و یەکێکە لە زۆرترین وێنەگیراوترین و سەردانیکراوترین شوێنەکانی جیھان، بە ٤٢ ملیۆن سەردانیکەر لە ساڵی ٢٠٢٣دا.<ref name=NYCvisitors/> === ژینگە === [[File:Recycling_combine_-_Sunset_Pk,_NYC_05.jpg|thumb|[[دامەزراوەی وەرگرتنەوەی ماددەی سەنسێت پارک]] گەورەترین دامەزراوەی [[ڕیسایکلکردنی یەک-ڕێڕەوی|ڕیسایکلکردنی تێکەڵ]]ە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Szczepanski |یەکەم=Mallory |ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=Behind the Scenes of Sims Municipal Recycling's MRF in Brooklyn |ناونیشان=https://www.waste360.com/mrfs/behind-scenes-sims-municipal-recyclings-mrf-brooklyn |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Waste360 |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Paben |یەکەم=Jared |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Closed Loop picks up an MRF operator with strong financials – Resource Recycling |ناونیشان=https://resource-recycling.com/recycling/2022/01/11/closed-loop-picks-up-a-mrf-operator-with-strong-financials/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=Resource Recycling News |زمان=en-US}}</ref>]] پرسە ژینگەیییەکان لە نیویۆرک سیتی کاریگەرن بە قەبارەی شارەکە، چڕییەکەی، [[گواستنەوە لە نیویۆرک سیتی|ژێرخانی زۆری گواستنەوەی گشتی]]، و ھەڵکەوتەکەی لەسەر دەمی ڕووباری ھادسۆن. بۆ نموونە، یەکێکە لە گەورەترین سەرچاوەکانی پیسبوون لە وڵاتەکەدا و کەمترین ڕێژەی دەردانی [[گازی خانووی شووشەیی]] و بەکارھێنانی کارەبای ھەیە بۆ ھەر تاکێک. پلان وایە [[دوورگەی پارێزگاران]] ببێتە میوانداری سەنتەرێکی توێژینەوە و پەروەردە بە بڕی ١ ملیار دۆلاری ئەمریکی بۆ ئەوەی نیویۆرک سیتی بکاتە پێشەنگی جیھانی لە مامەڵەکردن لەگەڵ [[گۆڕانی کەشوھەوا|قەیرانی کەشوھەوا]].<ref name="NYCGlobalClimateLeader">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Mayor Adams, Trust For Governors Island Unveil Finalist Proposals For Climate Solutions Center |ناونیشان=https://www1.nyc.gov/office-of-the-mayor/news/781-22/mayor-adams-trust-governors-island-finalist-proposals-climate-solutions-center#/0 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=City of New York}}</ref> وەک شارێکی [[بەندەر|بەندەری ئۆقیانووسی]]، نیویۆرک سیتی لە مەترسیدایە بەرامبەر دەرکەوتە درێژخایەنەکانی [[گەرمبوونی جیھانی]] وەک [[بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا]] کە بەھۆی [[دابەزینی زەوی]]یەوە خراپتر بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Prisco |یەکەم١=Jacopo |سەردێڕ=New York City is sinking due to its million-plus buildings, study says |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2023/05/23/world/nyc-sinking-sea-level-climate-scn/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|agency=CNN |بڵاوکەرەوە=Earth's Future |ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> گۆڕانی کەشوھەوا بووەتە ھۆی پەرەپێدانی ئابوورییەکی بەرچاوی سەقامگیریی کەشوھەوا لە [[ئابووریی سەوز|کەشوھەوا]] و [[بەرگەگرتنی ژینگەیی]] لە شارەکەدا. نیویۆرک سیتی سەرنجی خستووەتە سەر کەمکردنەوەی [[کاریگەریی مرۆڤ لەسەر ژینگە|کاریگەرییە ژینگەیییەکانی]] و [[پەنجەمۆری کاربۆنی]].<ref name="NYCCarbonFootprint">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Mayor de Blasio Commits to 80 Percent Reduction of Greenhouse Gas Emissions by 2050, Starting with Sweeping Green Buildings Plan |ناونیشان=http://www1.nyc.gov/office-of-the-mayor/news/451-14/mayor-de-blasio-commits-80-percent-reduction-greenhouse-gas-emissions-2050-starting-with#/0 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=City of New York}}</ref> بەکارھێنانی [[ترانزێتی بەکۆمەڵ]] بەرزترینە لە وڵاتەکەدا. [[پێڕستی شارەکانی ئەمریکا کە زۆرترین بەکارھێنانی ترانزێتیان ھەیە|ڕێژەی بەرزی بەکارھێنانی ترانزێتی گشتی]] لە نیویۆرک، زیاتر لە ٦١٠,٠٠٠ گەشتی ڕۆژانەی پاسکیل تا ساڵی ٢٠٢٢،<ref name=NYCcycling/> و بوونی [[پێڕستی شارەکانی ئەمریکا کە زۆرترین پیادەی ھاتوچۆکەری تیادایە|چەندین ھاتوچۆکەری پیادە]] وای لێدەکات ببێتە کاراترین شاری گەورە لە ڕووی بەکارھێنانی وزەوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref name="NYC energy consumption">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jervey |یەکەم=Ben |ناونیشان=https://archive.org/details/biggreenappleyou00jerv |سەردێڕ=The Big Green Apple: Your Guide to Eco-Friendly Living in New York City |بڵاوکەرەوە=[[Globe Pequot Press]] |ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٦٢٧-٣٨٣٥-٩}}</ref> شێوازەکانی ڕۆیشتن بە پێ و پاسکیل ڕێژەی ٢١٪ی ھەموو شێوازەکانی گەشتکردن لە شارەکەدا پێکدەھێنن؛ لەسەر ئاستی نیشتمانی، ڕێژەکە بۆ ناوچە میترۆپۆلیتانەکان نزیکەی ٨٪یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤|سەردێڕ=2001 National Household Travel Survey: Summary of Travel Trends |ناونیشان=http://nhts.ornl.gov/2001/pub/STT.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[U.S. Department of Transportation]]}}</ref> لە ھەردوو ساڵی ٢٠١١ و ٢٠١٥دا، [[وۆک سکۆر]] نیویۆرک سیتی وەک گونجاوترین شاری گەورە بۆ [[پیادەڕەوی|ڕۆیشتن بە پێ]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەستنیشان کرد،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Florida |یەکەم=Richard |ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=2015's Most Walkable U.S. Cities |newspaper=[[The Atlantic]] |بڵاوکەرەوە=[[MSN]] |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/travel/news/2015s-most-walkable-us-cities/ar-AAayJRg |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150411013021/http://www.msn.com/en-us/travel/news/2015s-most-walkable-us-cities/ar-AAayJRg |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NYC tops list of most walkable cities in America—video narrative by Mara Montalbano |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/video/travel/nyc-tops-list-of-most-walkable-cities-in-america/vi-AAaEJMr |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151024120549/https://www.msn.com/en-us/video/travel/nyc-tops-list-of-most-walkable-cities-in-america/vi-AAaEJMr |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Buzz60, on [[MSN]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=The 10 Most Walkable U.S. Cities |ناونیشان=http://www.marketwatch.com/story/the-10-most-walkable-us-cities-2011-07-20?link=MW_popular |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١١|ئیش=[[MarketWatch]]}}</ref> و لە ساڵی ٢٠١٨دا، ''Stacker'' نیویۆرکی وەک پیادەڕەوترین شاری ئەمریکی ڕیزبەند کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Betsy |دوایین=Ladyzhets |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Most walkable cities in America |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/lifestyle/smart-living/most-walkable-cities-in-america/ss-AAw27Ti?li=BBnb7Kz&ocid=iehp |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Stacker, via [[MSN]]}}</ref> [[سیتی‌بانک]] سپۆنسەری پاسکیلی گشتی کرد بۆ پڕۆژەی [[ھاوبەشیکردنی پاسکیل]]ی شارەکە، کە لە ساڵی ٢٠١٣دا بە [[سیتی بایک]] ناسرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hamblin |یەکەم=James |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=The Summer Bicycles Took Control |ناونیشان=https://www.theatlantic.com/health/archive/2013/06/the-summer-bicycles-took-control/277166/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ئیش=[[The Atlantic Monthly]] |بڵاوکەرەوە=The Atlantic Monthly Group}}</ref> پێوەری ژمارەییی نیویۆرک سیتی بۆ "پێوەری پاسکیلسواری وەرزی" لە شارەکەدا گەیشتە بەرزترین ئاستی مێژوویی کە ٤٣٧ بوو کاتێک لە ساڵی ٢٠١٤ پێوانە کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=2014 NYC In-Season Cycling Indicator |ناونیشان=http://www.nyc.gov/html/dot/downloads/pdf/2014-isci.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠١٩ |بڵاوکەرەوە=City of New York |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190412032610/http://www.nyc.gov/html/dot/downloads/pdf/2014-isci.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سەرچاوەی ئاوی خواردنەوەی نیویۆرک سیتی لە ئاوی پارێزراوی [[چیاکانی کاتسکیل]]ەوە دەردەھێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Current Reservoir Levels |ناونیشان=http://www.nyc.gov/html/dep/html/drinking_water/maplevels_wide.shtml |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[New York City Department of Environmental Protection]]}}</ref> بەھۆی یەکپارچەیی و سیستەمی سروشتیی دەستلێنەدراوی [[پاڵاوتنی ئاو]]ی سەرچاوەکەوە، نیویۆرک یەکێکە لەو چوار شارە گەورەیەی ئەمریکا کە زۆربەی ئاوی خواردنەوەکەی ئەوەندە پاکە کە پێویستی بە [[چارەسەری ئاو]] نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lustgarten |یەکەم=Abrahm |ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=City's Drinking Water Feared Endangered; $10B Cost Seen |ئیش=[[The New York Sun]] |ناونیشان=http://www.nysun.com/new-york/citys-drinking-water-feared-endangered-0b-cost/83288/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160820001437/http://www.nysun.com/new-york/citys-drinking-water-feared-endangered-0b-cost/83288/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سیستەمی ئاوی شارەوانیی شارەکە گەورەترینە لە وڵاتەکەدا، کە ڕۆژانە زیاتر لە {{Convert|1|e9gal|e9l|abbr=off|sp=us}} ئاو دەگوازێتەوە لە سەرچاوەیەکەوە کە ڕووبەری {{Convert|1900|sqmi}} دادەپۆشێت.<ref name="NYTimes-Water-Investment-2018">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Winnie |دوایین=Hu |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=A Billion-Dollar Investment in New York's Water |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2018/01/18/nyregion/new-york-city-water-filtration.html |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref><ref>[https://www.epa.gov/sites/default/files/2017-02/documents/ws-ourwater-new-york-state-fact-sheet.pdf ''New York Water Fact Sheet''], [[United States Environmental Protection Agency]]. June 2010. Accessed December 29, 2023. "New York City is home to the largest engineered water system in the nation, supplying more than 1 billion gallons of water each day to approximately 9 million people, representing half of the state's population. The city draws its water from reservoirs upstate, supplied by a 1,900-square-mile watershed—that's about the size of Delaware."</ref> بەپێی بنکەی دراوەی پیسبوونی ھەوای ژینگەی شاریی جیھانیی ساڵی ٢٠١٦ی [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=WHO Global Ambient Air Quality Database (update 2018) |ناونیشان=https://www.who.int/airpollution/data/cities/en/ |وێبگە=[[World Health Organization]] |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> تێکڕای چڕیی ساڵانە لە ھەوای نیویۆرک سیتی بۆ تەنۆلکەکانی قەبارە ٢.٥{{nbsp}}مایکرۆمەتر یان کەمتر (PM<sub>2.5</sub>) بریتی بوو لە ٧.٠{{nbsp}}مایکرۆگرام بۆ ھەر مەترێکی سێجا، واتە ٣.٠{{nbsp}}مایکرۆگرام لە ناو سنووری ڕێنمایییەکانی کوالێتی ھەوای ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی بۆ تێکڕای ساڵانەی [[تەنۆلکەی قەبارە ٢.٥|PM<sub>2.5</sub>]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ambient (outdoor) air quality and health |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ambient-(outdoor)-air-quality-and-health |وێبگە=[[World Health Organization]] |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> [[وەزارەتی تەندروستی و تەندروستیی دەروونیی نیویۆرک سیتی]]، بە ھاوبەشی لەگەڵ [[کۆلێژی کوینز، زانکۆی سیتیی نیویۆرک|کۆلێژی کوینز]]، ڕووپێوی ھەوای کۆمەڵگەی نیویۆرک ئەنجام دەدات بۆ پێوانەکردنی پیسکەرەکان لە نزیکەی ١٥٠ شوێندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Air Pollution Monitoring |ناونیشان=http://www.nyc.gov/html/dep/html/air/air_pollution_monitoring.shtml |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190305195347/http://www.nyc.gov/html/dep/html/air/air_pollution_monitoring.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[New York City Department of Environmental Protection]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == دیمۆگرافیا == {{Historical populations|type=USA | 1698|4937 | 1712|5840 | 1723|7248 | 1737|10664 | 1746|11717 | 1756|13046 | 1771|21863 | 1790|33131 | 1800|60515 | 1810|96373 | 1820|123706 | 1830|202589 | 1840|312710 | 1850|515547 | 1860|813669 | 1870|942292 | 1880|1206299 | 1890|1515301 | 1900|3437202 | 1910|4766883 | 1920|5620048 | 1930|6930446 | 1940|7454995 | 1950|7891957 | 1960|7781984 | 1970|7894862 | 1980|7071639 | 1990|7322564 | 2000|8008288 | 2010|8175133 | 2020|8804190 | 2025 est.|8584629 | footnote={{efn|ئامارەکانی ١٨٨٠ و ١٨٩٠ بەشێک لە دە بڕۆنکس لەخۆدەگرن. لە ١٩٠٠ەوە پێدوا، ئامارەکان بۆ شاری یەکگرتووی پێنج [[ناوچەکانی نیویۆرک سیتی|ناوچەکە]]ن. '''سەرچاوەکان:''' ١٦٩٨–١٧٧١،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Greene and Harrington |سەردێڕ=American Population Before the Federal Census of 1790 |شوێن=New York |بڵاوکەرەوە=Columbia University Press |ساڵ=١٩٣٢}}, as cited in: {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rosenwaike |یەکەم=Ira |سەردێڕ=Population History of New York City |بڵاوکەرەوە=[[Syracuse University Press]] |شوێن=Syracuse, N.Y. |ساڵ=١٩٧٢|ژپنک=٠-٨١٥٦-٢١٥٥-٨|پەڕە=[https://archive.org/details/populationhistor٠٠irar/page/٨ ٨]|ناونیشان=https://archive.org/details/populationhistor00irar/page/8}}</ref> ١٧٩٠–١٩٩٠<ref name=Census1790to1990/> ٢٠٠٠ و ٢٠١٠<ref name="2010 Census pop est">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Table PL-P1 NYC: Total Population New York City and Boroughs, 2000 and 2010 |ناونیشان=http://www1.nyc.gov/assets/planning/download/pdf/data-maps/nyc-population/census2010/t_pl_p1_nyc.pdf |وێبگە=nyc.gov |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref> ٢٠٢٠ و ٢٠٢٥<ref name=NYCQuickFacts/>}} }} نیویۆرک سیتی پڕدانیشتووترین شاری ویلایەتە یەکگرتووەکانە، بە ٨,٨٠٤,١٩٠ دانیشتوو بەپێی [[سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان ٢٠٢٠|سەرژمێریی ٢٠٢٠]]، کە بەرزترین ژمارەی دەیەیییە تا ئێستا تۆمارکرابێت، و کۆچبەرانی زیاتری بۆ ناو شارەکە لەخۆگرتووە بە بەراورد بەو کۆچانەی کە بۆ دەرەوەی شار کراون لە کاتی [[سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان ٢٠١٠|سەرژمێریی ٢٠١٠]]ەوە.<ref name="QuickFacts">[https://www.census.gov/quickfacts/table/3651000,36,00 QuickFacts for New York city, New York; New York; United States], [[United States Census Bureau]]. Accessed January 12, 2024.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sherry |یەکەم=Virginia N. |ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Staten Island population at all-time high of 473,000; NYC's soars to record 8.4&nbsp;million |newspaper=[[Staten Island Advance]] |ناونیشان=http://www.silive.com/news/index.ssf/2014/03/staten_island_residents_number.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٤}}</ref><ref name="nytimes_a">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Roberts |یەکەم=Sam |ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٣|سەردێڕ=Fewer People Are Abandoning the Bronx, Census Data Show |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2013/03/14/nyregion/more-people-moving-to-bronx-census-shows.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٤}}</ref> ژمارەی ئەو کەسانەی لە نیویۆرک سیتی دەژین زیاتر لە دوو ھێندەی دانیشتووانی لۆس ئانجلەسە، کە دووەم گەورەترین شاری ئەمریکایە.<ref name="estimate2023a">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Population Rebounds for Many Cities in Northeast and Midwest |ناونیشان=https://www.census.gov/newsroom/press-releases/2024/subcounty-population-estimates.html |وێبگە=[[United States Census Bureau]] |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> دانیشتووانی شارەکە لە ساڵی ٢٠٢٠دا ٣٥.٩٪ی [[ئەمریکییە سپیپێستەکان|سپیپێست]]، ٢٢.٧٪ [[ڕەشپێستە ئەمریکییەکان|ڕەشپێست]]، ١٤.٦٪ [[ئەمریکییە ئاسیایییەکان|ئاسیایی]]، ١٠.٥٪ [[ئەمریکییە فرەڕەگەزەکان|تێکەڵ]]، ٠.٧٪ ئەمریکیی ڕەسەن و ٠.١٪ [[ئەمریکییەکانی دوورگەکانی زەریای ھێمن|دوورگەنشینی زەریای ھێمن]] بوون؛ ٢٨.٤٪ خۆیان وەک [[ھیسپانی و لاتینییە ئەمریکییەکان|ھیسپانی یان لاتینی]] ناساند.<ref name=QuickFacts/> لەنێوان ساڵانی ٢٠١٠ و ٢٠٢٠دا، دانیشتووانی نیویۆرک سیتی بە بڕی ٦٢٩,٠٠٠ کەس زیادی کرد، کە زیاترە لە کۆی گەشەی چوار گەورەترین شارەکانی تری ئەمریکا پێکەوە (لۆس ئانجلەس، شیکاگۆ، [[ھیووستن]]، و [[فینیکس، ئەریزۆنا|فینیکس]]).<ref name=2010to2020CensusGrowth1>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Celine |دوایین=Castronuovo |ناونیشان=https://thehill.com/homenews/state-watch/567611-all-10-largest-cities-grew-phoenix-supplants-philly-as-5th-largest-in-us |سەردێڕ=All 10 largest cities grew, Phoenix supplants Philly as 5th largest in US |ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢١|ئیش=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]}}</ref><ref name=2010to2020CensusGrowth2>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=John L. |دوایین=Dorman |ناونیشان=https://www.businessinsider.com/census-10-largest-cities-united-states-population-growth-reapportionment-2021-8 |سەردێڕ=Census: The 10 most populous US cities are led by NYC, Los Angeles, and Chicago; Phoenix leapfrogs Philadelphia to claim the No. 5 spot |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢١|ئیش=[[Business Insider]]}}</ref> چڕیی دانیشتووانی شارەکە کە {{Convert|27744.1|PD/sqmi}}یە دەیکاتە چڕترین شارەوانی ئەمریکا بە دانیشتووانێک لە سەرووی ١٠٠,٠٠٠ کەسەوە.<ref name="CensusDensity2022">[https://www.census.gov/popclock/embed.php?component=density Highest Density States, Counties and Cities (2022)], [[United States Census Bureau]]. Accessed December 30, 2023.</ref> چڕیی دانیشتووانی مانھاتن {{Convert|70450.8|PD/sqmi}}یە، کە بەرزترینە لە ھەر کاونتییەکی ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref name=CensusDensity2022/> بەپێی داتاکانی سەرژمێریی ٢٠٢٠، نیویۆرک سیتی نزیکەی ٤٣.٦٪ی دانیشتووانی ویلایەتەکە بە ٢٠,٢٠٢,٣٢٠ کەس پێکدەھێنێت،<ref name=QuickFacts/> و نزیکەی ٣٩٪ی دانیشتووانی [[ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک]]ە.<ref name="PopHousingEstMetro">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١٦|سەردێڕ=ACS Demographic and Housing Estimates—2012–2016 American Community Survey 5-Year Estimates—City Versus Metro |ناونیشان=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/DP05/1600000US3651000%7C330M200US408 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200711031203/https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/DP05/1600000US3651000&#124;330M200US408 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=American Fact Finder, [[United States Census Bureau]]}}</ref> زۆربەی دانیشتووانی نیویۆرک سیتی لە ساڵی ٢٠٢٠دا (٥,١٤١,٥٣٩ یان ٥٨.٤٪) لە بروکلین یان کوینز دەژیان، کە دوو ناوچەن لەسەر لۆنگ ئایلەند.<ref name="QuickFactsFiveBoroughs">[https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/newyorkcitynewyork,bronxcountynewyork,kingscountynewyork,newyorkcountynewyork,queenscountynewyork,richmondcountynewyork/ QuickFacts New York city, New York; Bronx County, New York; Kings County, New York; New York County, New York; Queens County, New York; Richmond County, New York], [[United States Census Bureau]]. Accessed January 14, 2024.</ref> بە خەمڵاندن ٨٠٠ زمان لە نیویۆرک قسەیان پێدەکرێت،<ref name="NYCWorld'sMostCulturallyLinguisticallyDiverseCityTop"/><ref name="QueensMostLinguisticallyDiverseTop"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://elalliance.org/ |سەردێڕ=Endangered Language Alliance |ساڵ=٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref><ref name=800source3>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/news/us/new-yorkers-self-assured-and-opinionated-defend-their-values/ar-BBog5Ms?li=BBnb7Kz&ocid=iehp |سەردێڕ=New Yorkers, Self-Assured and Opinionated, Defend Their Values |نووسەر=N. R. Kleinfield |newspaper=[[The New York Times]] |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160118134043/http://www.msn.com/en-us/news/us/new-yorkers-self-assured-and-opinionated-defend-their-values/ar-BBog5Ms?li=BBnb7Kz&ocid=iehp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ناوچەی ئاماریی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک سیتی گەورەترین [[لەدایکبووی دەرەوە#ناوچە میترۆپۆلیتانەکان کە گەورەترین دانیشتووانی لەدایکبووی دەرەوەیان ھەیە|دانیشتووانی لەدایکبووی دەرەوەی ھەر ناوچەیەکی میترۆپۆلیتان]] ھەیە لە جیھاندا. ناوچەی نیویۆرک بەردەوامە لەوەی بە جیاوازییەکی زۆر پێشەنگترین دەروازەی میترۆپۆلیتان بێت بۆ ئەو کۆچبەرە یاسایییانەی کە دەچنە ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە، کە بە شێوەیەکی بەرچاو تێدەپەڕێت لە کۆی گشتیی لۆس ئانجلەس و [[ناوچەی میترۆپۆلیتانی مەیامی|مەیامی]] پێکەوە.<ref name="Immigrants2022est">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Yearbook of Immigration Statistics LPRSupplemental Table 2d Persons Obtaining Lawful Permanent Resident Status by Leading Core Based Statistical Areas (CBSAs) of Residence and Region and Country of Birth: Fiscal Year 2022 |ناونیشان=https://www.dhs.gov/sites/default/files/2023-12/2023_0818_plcy_yearbook_lawful_permanent_residents_fy2022.xlsx |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=[[U.S. Department of Homeland Security]]}}</ref> نزیکەی حەوت ھێندە زیاتر لەو پیشەگەرە گەنجانەی کە لە ساڵی ٢٠١٩دا داواکارییان بۆ کار پێشکەش کردبوو لە ساڵی ٢٠٢٣دا داواکارییان بۆ کار پێشکەش کردووە لە نیویۆرک سیتی، کە ئەمەش نیویۆرکی کردووەتە باوترین شوێنی مەبەست بۆ دەرچووانی زانکۆ لەم دواییانەدا.<ref name=NYCMostPopularDestinationCollegeGrads>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cnbc.com/2023/10/10/this-is-the-no-1-city-where-young-people-want-to-work-most.html |سەردێڕ=This is the No. 1 city attracting young professionals—demand grew nearly 7 times since 2019 |نووسەر=Jennifer Liu |بڵاوکەرەوە=[[CNBC]] |ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک لە ساڵی ١٩٢٥دا بوو بە [[گەورەترین شاری جیھان|گەورەترین ناوچەی شارنشینی جیھان]]، و پێشی [[لەندەن]] کەوت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Exhibition Text—New York at Its Core: World City |ناونیشان=https://www.mcny.org/nyaic-worldcity-online |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.mcny.org |زمان=en}}</ref><ref name="Chandler">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chandler|یەکەم=Tertius|سەردێڕ=Four Thousand Years of Urban Growth: An Historical Census|بڵاوکەرەوە=Edwin Mellen Press|ساڵ=١٩٨٧|ژپنک=٠-٨٨٩٤٦-٢٠٧-٠|شوێن=Lewiston, New York|بەستەری نووسەر=Tertius Chandler}} Chandler defines a city as a continuously built-up area (urban) with suburbs but without farmland inside the municipality. Figures in main tables are preferentially cited. Part of Chandler's estimates are summarized or modified at: (a) {{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Chase-Dunn|یەکەم=Christopher|سەردێڕ=Polities and Settlements Research Working Group|ناونیشان=https://irows.ucr.edu/research/citemp/citemtoc.htm|وێبگە=The Institute for Research on World-Systems|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220424173719/https://irows.ucr.edu/research/citemp/citemtoc.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} (b) {{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosenberg|یەکەم=Matt|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Largest Cities Throughout History: Determining population prior to census-taking was no easy task|ناونیشان=https://www.thoughtco.com/largest-cities-throughout-history-4068071|وێبگە=ThoughtCo|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160818124242/http://geography.about.com/library/weekly/aa011201a.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} (c) {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Populations of Largest Cities in PMNs from 2000BCE to 1988AD|ناونیشان=http://www.etext.org/Politics/World.Systems/datasets/citypop/civilizations/citypops_2000BCE-1988AD|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080211233018/http://www.etext.org/Politics/World.Systems/datasets/citypop/civilizations/citypops_2000BCE-1988CE|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٠٨|وێبگە=Etext Archives}}</ref> ناوچە میترۆپۆلیتانەکە لە سەرەتای ١٩٣٠ەکاندا لە ١٠ ملیۆن کەس تێپەڕی، و بوو بە یەکەمین [[مێگاسیتی]].<ref name=":1" /><ref name="Chandler" /> لە ساڵی ١٩٥٥دا، [[گەورەشاری تۆکیۆ]] پێشی کەوت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Focusing on World Megacities: Demographia World Urban Areas, 2021 {{!}} Newgeography.com |ناونیشان=https://www.newgeography.com/content/007127-focusing-world-megacities-demographia-world-urban-areas-2021 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.newgeography.com}}</ref><ref name="Chandler" /> === نەتەوە و ڕەگەزنامە === بەپێی خەمڵاندنەکانی ساڵی ٢٠٢٢ لە [[ڕووپێوی کۆمەڵگەی ئەمریکی]]، گەورەترین ڕەچەڵەکە ڕاپۆرتکراوەکان لە نیویۆرک سیتی بریتی بوون لە [[ئەمریکییە دۆمینیکانییەکان|دۆمینیکانی]] (٨.٧٪)، [[ئەمریکییە چینییەکان|چینی]] (٧.٥٪)، [[پۆرتۆڕیکۆیییەکان|پۆرتۆڕیکۆیی]] (٦.٩٪)، [[ئەمریکییە ئیتالییەکان|ئیتالی]] (٥.٥٪)، [[ئەمریکییە مەکسیکییەکان|مەکسیکی]] (٤.٤٪)، [[ئەمریکییە ئێرلەندییەکان|ئێرلەندی]] (٤.٤٪)، [[ئەمریکییە ھیندییەکان|ھیندیی ئاسیایی]] (٣.١٪)، [[ئەمریکییە ئەڵمانییەکان|ئەڵمانی]] (٢.٩٪)، [[ئەمریکییە جامایکییەکان|جامایکی]] (٢.٤٪)، [[ئەمریکییە ئیکوادۆرییەکان|ئیکوادۆری]] (٢.٣٪)، [[ئەمریکییە ئینگلیزەکان|ئینگلیزی]] (٢.١٪)، [[ئەمریکییە پۆڵەندییەکان|پۆڵەندی]] (١.٩٪)، [[ئەمریکییە ڕووسەکان|ڕووسی]] (١.٧٪)، [[ئەمریکییە عەرەبەکان|عەرەب]] (١.٤٪)، [[ئەمریکییە ھایتییەکان|ھایتی]] (١.٤٪)، [[ئەمریکییە گویانییەکان|گویانی]] (١.٣٪)، [[ئەمریکییە فلیپینییەکان|فلیپینی]] (١.١٪)، و [[ئەمریکییە کۆرییەکان|کۆری]] (١.١٪).<ref name="United States Census Bureau">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=QuickFacts for New York City / New York State / United States |ناونیشان=https://www.census.gov/quickfacts/table/PST045216/3651000,36,00 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[United States Census Bureau]]}}</ref><ref name="The City of New York" /><ref name="Digital Diplomacy Coalition, New York" /> {|class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 90%;" !دیمۆگرافیای مێژوویی !٢٠٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.census.gov/cedsci/table?g=1600000US3651000&y=2020 |بڵاوکەرەوە=US Census Bureau |سەردێڕ=2020: DEC Redistricting Data (PL 94-171)}}</ref> !٢٠١٠<ref name="United States Census Bureau" /> !١٩٩٠<ref name="pop">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Race and Hispanic Origin for Selected Cities and Other Places: Earliest Census to 1990 |ناونیشان=https://www.census.gov/population/www/documentation/twps0076/twps0076.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120812191959/http://www.census.gov/population/www/documentation/twps0076/twps0076.html |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[U.S. Census Bureau]]}}</ref> !١٩٧٠<ref name="pop" /> !١٩٤٠<ref name="pop" /> |- |[[سپیپێستی نا-ھیسپانی|سپیپێست]] (نا-ھیسپانی) |٣٠.٩٪ |٣٣.٣٪ |٤٣.٤٪ |٦٤.٠٪ |٩٢.١٪ |- |[[ھیسپانی و لاتینییە ئەمریکییەکان|ھیسپانی یان لاتینی]] |٢٨.٣٪ |٢٨.٦٪ |٢٣.٧٪ |١٥.٢٪ |١.٦٪ |- |[[ڕەشپێستەکان لە نیویۆرک سیتی|ڕەشپێست یان ئەفریقی-ئەمریکی]] (نا-ھیسپانی) |٢٠.٢٪ |٢٢.٨٪ |٢٨.٨٪ |٢١.١٪ |٦.١٪ |- |[[ئاسیایییەکان لە نیویۆرک سیتی|ئاسیایی]] و [[ئەمریکییەکانی دوورگەکانی زەریای ھێمن|دوورگەنشینی زەریای ھێمن]] (نا-ھیسپانی) |١٥.٦٪ |١٢.٦٪ |٧.٠٪ |١.٢٪ |٠.٢٪ |- |ئەمریکیی ڕەسەن (نا-ھیسپانی) |٠.٢٪ |٠.٢٪ |٠.٤٪ |٠.١٪ |نەزانراو |- |[[ئەمریکییە فرەڕەگەزەکان|دوو یان چەند ڕەگەزێک]] (نا-ھیسپانی) |٣.٤٪ |١.٨٪ |نەزانراو |نەزانراو |نەزانراو |} بەپێی داتاکانی ڕووپێوی کۆمەڵگەی ئەمریکی لە ساڵی ٢٠١٨ تا ٢٠٢٢، نزیکەی ٣٦.٣٪ی دانیشتووانی شارەکە [[لەدایکبووی دەرەوە|لەدەرەوە لەدایکبوون]] (بە بەراورد بە ١٣.٧٪ لەسەر ئاستی نیشتمانی)،<ref name=QuickFacts/> و ٤٠٪ی ھەموو منداڵان لە دایکێکی کۆچبەر لەدایک دەبن.<ref>Camarota, Steven A.; Zeigler, Karen; and Richwine, Jason. [https://cis.org/Report/Births-Legal-and-Illegal-Immigrants-US ''Births to Legal and Illegal Immigrants in the U.S; A look at health insurance coverage among new mothers by legal status at the state and local level''], [[Center for Immigration Studies]], October 9, 2018. Accessed January 14, 2024.</ref> بە درێژایی مێژووەکەی، نیویۆرک [[دەروازەی چوونەژوورەوە|دەروازەیەکی سەرەکییە بۆ چوونەژوورەوە]]ی کۆچبەران.<ref name="CityDiversity">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Semple |یەکەم=Kirk |ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=City's Newest Immigrant Enclaves, From Little Guyana to Meokjagolmok it |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/interactive/2013/06/09/nyregion/new-york-citys-newest-immigrant-enclaves.html?pagewanted=all |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref><ref name="NYC immigration">[https://www1.nyc.gov/assets/planning/download/pdf/data-maps/nyc-population/nny2013/nny_2013.pdf ''The Newest New Yorkers: 2013''], [[New York City Department of City Planning]], December 2013. Retrieved February 9, 2017. "The immigrant share of the population has also doubled since 1965, to 37 percent. With foreign-born mothers accounting for 51 percent of all births, approximately 6-in-10 New Yorkers are either immigrants or the children of immigrants."</ref> ھیچ وڵاتێک یان ناوچەیەکی سەرچاوەی دیاریکراو زاڵ نییە.<ref name="CityDiversity" /> کوینز گەورەترین دانیشتووانی ئاسیایی-ئەمریکی و [[شارستانییەکانی ئەندێس|ئەندێسی]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا ھەیە، و ھەروەھا فرەنەتەوەترین و فرەزمانترین ناوچەی شارنشینە لە جیھاندا.<ref name="QueensMostLinguisticallyDiverseTop"/><ref name="QueensMostDiverseWorld2"/> ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک سیتی بە گشتی ماڵی گەورەترین [[لەدایکبووی دەرەوە#ناوچە میترۆپۆلیتانەکان کە گەورەترین دانیشتووانی لەدایکبووی دەرەوەیان ھەیە|دانیشتووانی لەدایکبووی دەرەوەیە لە ھەر ناوچەیەکی میترۆپۆلیتانی تردا]] لە جیھاندا، کە لە ساڵی ٢٠٢٣دا ژمارەیان دەگەیشتە ٥.٩ ملیۆن. {{multiple image | title = [[گرووپە نەتەوەیییەکانی نیویۆرک سیتی]] | align = right | perrow = 2 | total_width = 400 | caption_align = center | image1 = Chinatown,_New_York_(18076448908).jpg | caption1 = [[فوژۆی بچووک]]، مانھاتن | image2 = Little Italy NY Street.JPG | caption2 = [[ئیتالیای بچووک، مانھاتن|ئیتالیای بچووک]]، مانھاتن | image3 = Brighton_beach_(7434138858).jpg | caption3 = [[ڕووسیای بچووک]]، بروکلین | image4 = 74th St shopping Jax Hts jeh.jpg | caption4 = [[ھیندی بچووک]]، کوینز }} [[ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک]] گەورەترین دانیشتووانی [[ئاسیایییەکان لە نیویۆرک سیتی|ئاسیایی]] ھەیە، بە ٢.٦ ملیۆن کەس.<ref name=NYCMetroLargestAsianPopulation>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pewresearch.org/race-and-ethnicity/fact-sheet/asian-americans-in-the-u-s/|سەردێڕ=Facts about Asians in the U.S.|نووسەر=Carolyne Im|بڵاوکەرەوە=[[Pew Research Center]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> نیویۆرک گەورەترین دانیشتووانی [[چینییەکان لە ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک|چینی]] لە دەرەوەی ئاسیا و گەورەترین دانیشتووانی [[ئەمریکییە ھیندییەکان|ھیندیی ئاسیایی]] لە نیوەگۆی ڕۆژاوا ھەیە،<ref name="NYCLargestChinesePopulation">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2015/02/23/nyregion/in-new-york-indictment-of-officer-peter-liang-divides-chinese-americans.html|سەردێڕ=Indictment of New York Officer Divides Chinese-Americans |نووسەر=Vivian Yee |newspaper=The New York Times |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وتەگێڕانەوە=Now they are reaching out to the Chinese-language press, contacting lawyers to advise Officer Liang and planning a protest march in New York, a city with the largest Chinese population outside of Asia.}}</ref> ھەروەھا گەورەترین دانیشتووانی [[ئەمریکییە ڕووسەکان|ڕووسی-ئەمریکی]]،<ref name="U.S. Department of Homeland Security" /> ئیتالی-ئەمریکی، و ئەفریقی-ئەمریکی. نیویۆرک ماڵی گەورەترین دانیشتووانی [[ئەمریکییە دۆمینیکانییەکان|دۆمینیکانی-ئەمریکی]]، [[کۆچکردنی پۆرتۆڕیکۆیییەکان بۆ نیویۆرک سیتی|پۆرتۆڕیکۆیی-ئەمریکی]]، و [[ئەمریکییە باشوورییە ئەمریکییەکان|ئەمریکییەکانی باشووری ئەمریکا]]یە<ref name="U.S. Department of Homeland Security">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Yearbook of Immigration Statistics: 2011 Supplemental Table 2 |ناونیشان=https://www.dhs.gov/files/statistics/publications/LPR11.shtm |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[U.S. Department of Homeland Security]]}}</ref> و بە گشتی دووەم گەورەترین دانیشتووانی [[ھیسپانی و لاتینییە ئەمریکییەکان|ھیسپانی]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا ھەیە، کە ژمارەیان لە ٥ ملیۆن کەس زیاترە. [[ئەمریکییە ڤێنیزوێلییەکان|ڤێنیزوێلا]]، [[ئەمریکییە ئیکوادۆرییەکان|ئێکوادۆر]]، [[ئەمریکییە کۆلۆمبییەکان|کۆلۆمبیا]]، [[ئەمریکییە گویانییەکان|گویانا]]، [[ئەمریکییە پیرۆیییەکان|پیرۆ]]، و [[ئەمریکییە بەڕازیلییەکان|بەڕازیل]]، وڵاتە سەرەکییەکانی سەرچاوەن لە ئەمریکای باشوورەوە بۆ کۆچبەران بۆ ناوچەی نیویۆرک سیتی؛ [[کۆماری دۆمینیکان]]، [[جامایکا]]، [[ھایتی]]، و [[ئەمریکییە ترینیدادی و تۆباگۆیییەکان|ترینیداد و تۆباگۆ]] لە [[کاریبییەکان لە نیویۆرک سیتی|کاریبی]]؛ [[ئەمریکییە نێجێرییەکان|نێجیریا]]، [[ئەمریکییە میسرییەکان|میسر]]، [[ئەمریکییە غانییەکان|غانا]]، [[ئەمریکییە تانزانییەکان|تانزانیا]]، [[ئەمریکییە کینیایییەکان|کینیا]]، و [[ئەمریکییە باشووری ئەفریقییەکان|باشووری ئەفریقا]] لە [[کۆچکردنی ئەفریقییەکان بۆ ئەمریکا|ئەفریقا]]وە؛ و [[ئەمریکییە سالڤادۆرییەکان|ئێلسالڤادۆر]]، [[ئەمریکییە ھۆندوراسییەکان|ھۆندوراس]]، و [[ئەمریکییە گواتیمالییەکان|گواتیمالا]] لە ئەمریکای ناوەڕاستەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Persons Obtaining Lawful Permanent Resident Status by Leading Core Based Statistical Areas (CBSAs) of Residence and Region and Country of Birth: Fiscal Year 2013 |ناونیشان=https://www.dhs.gov/sites/default/files/publications/immigration-statistics/yearbook/2013/LPR/immsuptable2d.xls |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140712214124/https://www.dhs.gov/sites/default/files/publications/immigration-statistics/yearbook/2013/LPR/immsuptable2d.xls |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[United States Department of Homeland Security]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نیویۆرک سیتی بەرزترین کۆی دانیشتووانی ئاسیایی لە ھەر شارێکی تاکی ئەمریکی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Asian American Statistics |ناونیشان=http://www.ameredia.com/resources/demographics/asian_american.html |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١١ |بڵاوکەرەوە=Améredia Incorporated |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110714063833/http://www.ameredia.com/resources/demographics/asian_american.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[ئەمریکییە ئاسیایییەکان لە نیویۆرک سیتی]]، بەپێی سەرژمێریی ٢٠١٠، ژمارەیان لە ١.٢ ملیۆن کەس زیاترە،<ref name=QuickFacts/> کە گەورەترە لە کۆی دانیشتووانی ئاسیایی لۆس ئانجلەس و سان فرانسیسکۆ پێکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Semple |یەکەم=Kirk |ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Asian New Yorkers Seek Power to Match Numbers |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/06/24/nyregion/asian-new-yorkers-asian-new-yorkers-seek-power-to-match-surging-numbers.html |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١١|وتەگێڕانەوە=Asians, a group more commonly associated with the West Coast, are surging in New York, where they have long been eclipsed in the city's [[kaleidoscope|kaleidoscopic]] racial and ethnic mix. For the first time, according to census figures released in the spring, their numbers have topped one million—nearly one in eight New Yorkers, which is more than the Asian population in the cities of San Francisco and Los Angeles combined.}}</ref> [[چایناتاون، مانھاتن|چایناتاون (گەرەکی چینییەکان)ی مانھاتن]] گەورەترین کۆبوونەوەی چینییەکانە لە [[نیوەگۆی ڕۆژاوا]]دا،<ref name="fact-sheet">* {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.explorechinatown.com/PDF/FactSheet.pdf |سەردێڕ=Chinatown New York City Fact Sheet |بڵاوکەرەوە=www.explorechinatown.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢}} * {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ny.com/articles/chinatown.html |سەردێڕ=The History of New York's Chinatown |یەکەم=Sarah |دوایین=Waxman |بڵاوکەرەوە=Mediabridge Infosystems, Inc |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|وتەگێڕانەوە=Manhattan's Chinatown, the largest Chinatown in the United States and the site of the largest concentration of Chinese in the Western Hemisphere, is located on the Lower East Side.}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NagJFMxtkAcC&q=Flushing+Chinatown+Little+Taiwan&pg=PA104 |سەردێڕ=Still the golden door: the Third ...&nbsp;– Google Books |یەکەم=David M. |دوایین=Reimers |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣١-٠٧٦٨١-٤|ساڵ=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Columbia University Press}} * {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://geographyplanning.buffalostate.edu/MSG%202002/13_McGlinn.pdf |سەردێڕ=Beyond Chinatown: Dual immigration and the Chinese population of metropolitan New York City, 2000, Page 4 |نووسەر=Lawrence A. McGlinn, Department of Geography SUNY-New Paltz |بڵاوکەرەوە=Middle States Geographer, 2002, 35: 110–119, Journal of the Middle States Division of the Association of American Geographers |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121029075400/http://geographyplanning.buffalostate.edu/MSG%202002/13_McGlinn.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NagJFMxtkAcC&q=Flushing+Chinatown+Little+Taiwan&pg=PA104 |سەردێڕ=Still the golden door: the Third ...&nbsp;– Google Books |یەکەم=David M. |دوایین=Reimers |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣١-٠٧٦٨١-٤|ساڵ=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Columbia University Press}}</ref> و کوینز ماڵی گەورەترین دانیشتووانی [[گەلی تیبێت|تیبیتییە]] لە دەرەوەی ئاسیا.<ref name="UnreachedNY">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=Most Significant Unreached People Group Communities in Metro NY |ناونیشان=http://www.globalgates.info/church-plant-needs-among-unreached/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=GLOBAL GATES |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141027192509/http://www.globalgates.info/church-plant-needs-among-unreached/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[ئەمریکییە عەرەبەکان]] ژمارەیان لە نیویۆرک سیتی لە ١٦٠,٠٠٠ تێدەپەڕێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Community of Many Worlds: Arab Americans in New York City |ناونیشان=http://www.allied-media.com/Arab-American/NY-Arabs.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141108212113/http://www.allied-media.com/Arab-American/NY-Arabs.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Allied Media Corp}}</ref> کە زۆرترینیان لە بروکلین کۆبوونەتەوە. نیویۆرک سیتی میوانداری بەرزترین دانیشتووانی [[ئەمریکییە فەلەستینییەکان|فەلەستینییە]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا،<ref name=NYCLargestPalestinianPopulation>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest Palestinian Community in the United States by City {{!}} Zip Atlas |ناونیشان=https://zipatlas.com/us/city-comparison/largest-palestinian-community.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=zipatlas.com}}</ref> و گەورەترین ڕەوەندەکانی [[ئەمریکییە ئۆزبەکییەکان|ئۆزبەکستانی]] و [[ئەمریکییە ئەلبانییەکان|ئەلبانی]] ھەیە لە جیھاندا؛<ref name=NYCWhiteMuslimDiasporas>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/04/10/nyregion/eric-adams-albania-citizen.html?smid=nytcore-ios-share|سەردێڕ=Eric Adams, Citizen of the World, Becomes an Actual Citizen of Albania|نووسەر=Emma Goldberg|newspaper=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> ھەروەھا [[ئەمریکییە تورکەکان|تورک]]، [[ئەمریکییە ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]]، و [[ئەمریکییە ئازەربایجانییەکان]] بەشێکی گەشەسەندوون لە دانیشتووانە سپیپێستە نا-ھیسپانییەکەی شارەکە.<ref name=NYCLittleIstanbul>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://brooklyndowntownstar.com/restaurants/2024/03/06/meet-the-turkish-immigrants-of-south-brooklyn/|سەردێڕ=Meet the Turkish Immigrants of South Brooklyn: Experience the culture and taste of Turkey|نووسەر=Yasin Akdag|newspaper=Brooklyn Star|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Yearbook of Immigration Statistics: 2013 Lawful Permanent Residents Supplemental Table 2 |ناونیشان=https://www.dhs.gov/yearbook-immigration-statistics-2013-lawful-permanent-residents |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[U.S. Department of Homeland Security]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Zunitch |یەکەم=Victoria |ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |سەردێڕ=City lauds Armenian culture in Queens |ناونیشان=https://www.qchron.com/editions/queenswide/city-lauds-armenian-culture-in-queens/article_b2885ecf-d09f-5d9b-b84d-5b2955d3cc83.html |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |وێبگە=Queens Chronicle |زمان=en |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251205030337/https://www.qchron.com/editions/queenswide/city-lauds-armenian-culture-in-queens/article_b2885ecf-d09f-5d9b-b84d-5b2955d3cc83.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناوچە میترۆپۆلیتانەکە ماڵی ٢٠٪ی [[ئەمریکییە ھیندییەکان لە ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک|ئەمریکییە ھیندییەکانی]] وڵاتەکەیە و لایەنی کەم بیست ناوچەی [[ھیندی بچووک (شوێن)|ھیندی بچووک]] لەخۆدەگرێت، و ١٥٪ی ھەموو [[ئەمریکییە کۆرییەکان لە نیویۆرک سیتی|ئەمریکییە کۆرییەکانی]] وڵاتەکە و چوار [[کۆریاتاون، مانھاتن|کۆریاتاون]] لەخۆدەگرێت.<ref name=NYCAmericanCommunitySurvey>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.census.gov/ |سەردێڕ=Explore Census Data |بڵاوکەرەوە=United States Census Bureau |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> نیویۆرک سیتی و ناوچە میترۆپۆلیتانەکەی گەورەترین دانیشتووانی [[ڕەشپێستەکان لە نیویۆرک سیتی|ڕەشپێست یان ئەفریقی-ئەمریکی]] ھەیە لە وڵاتەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Facts About the U.S. Black Population |ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.pewresearch.org/race-and-ethnicity/fact-sheet/facts-about-the-us-black-population/}}</ref> نیویۆرک سیتی گەورەترین دانیشتووانی [[ئەمریکییە ئەورووپییەکان|ئەورووپی]] و [[سپیپێستی نا-ھیسپانی|سپیپێستی نا-ھیسپانی]] ھەیە لە ھەر شارێکی ئەمریکا، کە لە ساڵی ٢٠١٢دا ژمارەیان گەیشتە ٢.٧ ملیۆن کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=American FactFinder—Results |ناونیشان=http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_12_1YR_DP05&prodType=table |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200315193522/http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_12_1YR_DP05&prodType=table |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=[[U.S. Department of Commerce]]}}</ref> [[ڕەوەندی ئەورووپی]] کە لە شارەکەدا دەژین زۆر فرەچەشنن و زۆرێک لە [[گرووپە نەتەوەیییەکانی نیویۆرک سیتی#ئەورووپی|گرووپە نەتەوەیییە ئەورووپییەکان ناوچەی تایبەت بە خۆیان دروستکردووە]].<ref name=BrightonBeachRussianSpeakingEpicenter>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://untappedcities.com/2014/01/23/nyc-micro-neighborhoods-little-odessa-brighton-beach-brooklyn/ |سەردێڕ=NYC's Micro Neighborhoods: Little Odessa in Brighton Beach, Brooklyn |نووسەر=Brennan Ortiz |ساڵ=٢٠١٤|ئیش=Untapped Cities (online, January 23) |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref name=AstoriaNYCGreektown1>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1991/11/15/arts/astoria-a-greek-isle-in-the-new-york-city-sea.html |سەردێڕ=Astoria, a Greek Isle in the New York City Sea |نووسەر=Richard F. Shepard |newspaper=The New York Times |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ١٩٩١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref name=AstoriaNYCGreektown2>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://greekreporter.com/2022/06/18/the-ever-changing-face-of-greektown-in-astoria-queens-video/ |سەردێڕ=Astoria: The Ever-Changing Greektown of New York |نووسەر=Kerry Kolasa-Sikiaridi |بڵاوکەرەوە=Greek Reporter |ڕێکەوت=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> بە ٩٦٠,٠٠٠ دانیشتووی جوولەکە لە ساڵی ٢٠٢٣دا، نیویۆرک سیتی ماڵی بەرزترین [[دانیشتووانی جوولەکە بەپێی شار|دانیشتووانی جوولەکەیە]] لە ھەر شارێکی جیھان،<ref name="Gergely-2024">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gergely |یەکەم=Julia |ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Nearly 1 million Jews live in NYC, new study finds |ناونیشان=https://www.jta.org/2024/05/09/ny/nearly-1-million-jews-live-in-nyc-new-study-finds |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Jewish Telegraphic Agency |زمان=en-US}}</ref> و ناوچە میترۆپۆلیتانەکەی تا ساڵی ٢٠٢١ زیاتر لە ٢ ملیۆن جوولەکەی تێدا کۆببووەوە، کە دووەم گەورەترین دانیشتووانی جوولەکەیە لە جیھاندا لە دوای [[ناوچەی میترۆپۆلیتانی تەلئەبیب]] لە ئیسرائیل.<ref>{{cite report |editor1-last=Dashefsky |editor1-first=Arnold |editor-link1=Arnold Dashefsky |editor2-last=Della-Pergola |editor2-first=Sergio |editor-link2=Sergio Della Pergola |editor3-last=Sheskin |editor3-first=Ira |date=2021 |title=World Jewish Population |url=https://www.jewishdatabank.org/api/download/?studyId=1185&mediaId=bjdb%5c2021_World_Jewish_Population_AJYB_(DellaPergola)_DB_Public.pdf |publisher=[[Berman Jewish DataBank]] |access-date=September 4, 2023 }}</ref> لە ناوچەی بروکلین، بە خەمڵاندن لە ھەر چوار دانیشتوویەک یەکێکیان جوولەکە بووە تا ساڵی ٢٠١٨.<ref name="BrooklynJewish">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Weichselbaum |یەکەم=Simone |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Nearly one in four Brooklyn residents are Jews, new study finds |newspaper=[[New York Daily News]] |شوێن=New York |ناونیشان=http://www.nydailynews.com/new-york/brooklyn/brooklyn-residents-jews-new-study-finds-article-1.1100080 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180704130656/http://www.nydailynews.com/new-york/brooklyn/brooklyn-residents-jews-new-study-finds-article-1.1100080 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref><ref name=BrookynTheMostJewishSpotOnEarth>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Hilary |دوایین=Danailova |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Brooklyn, the Most Jewish Spot on Earth |ناونیشان=https://www.hadassahmagazine.org/2018/01/11/brooklyn-jewish-spot-earth/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Hadassah Magazine]] |زمان=en-US}}</ref> === ئاراستەی سێکسی و ناسنامەی جێندەری === نیویۆرک سیتی وەک [[کولتووری ھاوڕەگەزخوازان لە نیویۆرک سیتی|پایتەختی ھاوڕەگەزخوازانی]] جیھان و گرێی ناوەندی [[سیستەمی ژینگەیی کۆمەڵایەتی-سیاسی|سیستەمی ژینگەیی کۆمەڵایەتی-سیاسی]] [[پەیمانگای ھاوڕەگەزخوازان|لێزبیەن، گەی، دووڕەگەزخواز، و ترانسجێندەر]] (LGBT) وەسف کراوە، و ماڵی یەکێک لە گەورەترین دانیشتووانی LGBTی جیھان و دیارترینەکانە.<ref name=NYCGayCapitalOfTheWorld1>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gayexpress.co.nz/2018/04/new-york-worlds-gay-capital/ |سەردێڕ=New York – The World's Gay Capital |یەکەم=Peter |دوایین=Minkoff |بڵاوکەرەوە=Your LGBTQ+ Voice |ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک ماڵی نزیکەی ٥٧٠,٠٠٠ کەسە کە خۆیان وەک [[ھاوڕەگەزخوازەکان لە نیویۆرک سیتی|گەی]] و [[دووڕەگەزخوازی|دووڕەگەزخواز]] دەناسێنن، کە [[دیمۆگرافیای LGBT لە ویلایەتە یەکگرتووەکان#بەپێی ناوچەی میترۆپۆلیتان|گەورەترینە لە وڵاتەکەدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gates |یەکەم=Gary J. |سەردێڕ=Same-sex Couples and the Gay, Lesbian, Bisexual Population: New Estimates from the American Community Survey |ناونیشان=http://williamsinstitute.law.ucla.edu/wp-content/uploads/Gates-Same-Sex-Couples-GLB-Pop-ACS-Oct-2006.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130609015224/http://williamsinstitute.law.ucla.edu/wp-content/uploads/Gates-Same-Sex-Couples-GLB-Pop-ACS-Oct-2006.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Williams Institute|The Williams Institute on Sexual Orientation Law and Public Policy]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Silverman |یەکەم١=Brian |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=fIAuxa6ic9EC&q=new+york+one+of+the+largest+world+gay+population&pg=PT703 |سەردێڕ=Frommer's New York City 2013 |دوایین٢=Chauvin |یەکەم٢=Kelsy |ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-١-١١٨-٣٣١٤٤-٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[John Wiley & Sons]]}}</ref> چالاکیی سێکسیی نێوان ھاوڕەگەزەکان لە نێوان پێگەیشتووانی ڕازیبوودا یاسایی بووە لە نیویۆرک لە کەیسی ''[[نیویۆرک دژی ئۆنۆفری]]'' لە ساڵی ١٩٨٠ەوە، کە [[یاساکانی لادانی سێکسی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان#یاساکانی ویلایەت و ناوچەکان پێش کەیسی لۆرێنس دژی تێکساس|یاسای لادانی سێکسی]] ویلایەتەکەی ھەڵوەشاندەوە.<ref>{{cite court |litigants=People v. Ronald Onofre |vol=51 |reporter=N.Y.2d |opinion=476 |court=[[New York Court of Appeals|N.Y. Court of Appeals]] |date=December 18, 1980 |url=https://scholar.google.com/scholar_case?case=8178620795596160936 |access-date=March 30, 2022 }}</ref> [[ھاوسەرگیریی ھاوڕەگەزەکان لە نیویۆرک]] لە ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١١دا یاسایی کرا، و ڕێگەی پێدرا لە ٢٣ی تەممووزی ٢٠١١دا ئەنجام بدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Confessore |یەکەم١=Nicholas |دوایین٢=Barbaro |یەکەم٢=Michael |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=New York Allows Same-Sex Marriage, Becoming Largest State to Pass Law |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/06/25/nyregion/gay-marriage-approved-by-new-york-senate.html?_r=1&hp |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ئیش=[[The New York Times]]}}</ref> [[File:NYC_Pride_2019_26.jpg|thumb|[[ڕێپێوانی شانازیی نیویۆرک سیتی]] [[پێڕستی گەورەترین ڕووداوەکانی LGBT|گەورەترین نمایشی شانازییە لە جیھاندا]].<ref name="NYCWorld'sLargestPrideParade"/>]] [[ڕێپێوانی شانازیی نیویۆرک سیتی]] ساڵانە بەرەو باشوور بە شەقامی [[پێنجەم ئەڤینیو]]دا دەڕوات و لە [[گرینویچ ڤیلێج، مانھاتن|گرینویچ ڤیلێج]] لە خوارووی مانھاتن کۆتایی دێت؛ نمایشەکە [[پێڕستی گەورەترین ڕووداوەکانی LGBT|گەورەترین نمایشی شانازییە لە جیھاندا]]، کە ھەموو مانگێکی حوزەیران دەیان ھەزار بەشداربوو و ملیۆنان بینەری سەر شۆستەکان بۆ خۆی ڕادەکێشێت.<ref name="NYCWorld'sLargestPrideParade">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Revelers Take to the Streets For 48th Annual NYC Pride March |ناونیشان=http://newyork.cbslocal.com/2017/06/25/48th-nyc-pride-march/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[CBS New York]] |وتەگێڕانەوە=A sea of rainbows took over the Big Apple for the biggest pride parade in the world Sunday.}}</ref><ref name=NYCWorld>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gleason |یەکەم=Will |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Citing its diversity and culture, NYC was voted best city in the world in new global survey |ناونیشان=https://www.timeout.com/newyork/news/new-york-voted-best-city-in-the-world-in-massive-worldwide-survey-031119 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=[[Time Out (magazine)|Time Out]] |وتەگێڕانەوە=After compiling the thoughts of over 30,000 people, both from our NYC readership and half-a-world away, New York was voted the greatest city on the planet for 2019. In a hint as to why this happened, and why now, it also led to the categories of most diverse metropolis and best culture.... Since then, it's steadily attracted more and more attendees and, last year, averaged 10,000 people a night. Those thousands of New Yorkers weren't just hungry for new food, but for new points of view.... 'We've now been able to represent over 85 countries, and I'm constantly hearing examples of people branching out and trying things they've never heard of before.'}}</ref> [[نمایشی شانازیی کوینز]] ساڵانە لە [[جاکسن ھایتس، کوینز|جاکسن ھایتس]] بەڕێوەدەچێت و نمایشێکی ''فرەکلتووریی'' بەدوادا دێت.<ref name="NYCTrans">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Bill |دوایین=Parry |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=Elmhurst vigil remembers transgender victims lost to violence and hate |newspaper=[[TimesLedger Newspapers|TimesLedger]] |شوێن=New York |ناونیشان=https://www.timesledger.com/stories/2016/48/transvigil_2016_11_25_q.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190213003206/https://www.timesledger.com/stories/2016/48/transvigil_2016_11_25_q.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> [[ستۆنوۆڵ ٥٠ - شانازیی جیھانیی نیویۆرک سیتی ٢٠١٩]] [[پێڕستی گەورەترین ڕووداوەکانی LGBT|گەورەترین ئاھەنگی شانازیی نێونەتەوەیی]] بوو لە مێژوودا، کە یادی ٥٠ ساڵەی ڕاپەڕینی ستۆنوۆڵی دەکردەوە، بە ئامادەبوونی ١٥٠,٠٠٠ بەشداربوو و پێنج ملیۆن بینەر تەنھا لە مانھاتندا.<ref name="Authorities1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Karma |دوایین=Allen |ناونیشان=https://abcnews.go.com/US/million-people-crowed-nyc-worldpride-mayor/story?id=64090338 |سەردێڕ=About 5 million people attended WorldPride in NYC, mayor says |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٩|ئیش=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> نیویۆرک سیتی ماڵی گەورەترین دانیشتووانی [[ترانسجێندەر]]ە لە جیھاندا، کە لە ساڵی ٢٠١٨دا بە زیاتر لە ٥٠,٠٠٠ کەس خەمڵێنراوە، کە لە مانھاتن، بروکلین، و کوینز کۆبوونەتەوە؛ بەڵام، تا پشێوییەکانی ستۆنوۆڵ لە حوزەیرانی ١٩٦٩دا، ئەم کۆمەڵگەیە ھەستیان بە پەراوێزخستن و پشتگوێخستن دەکرد لەلایەن کۆمەڵگەی ھاوڕەگەزخوازانەوە.<ref name="NYCTrans" /><ref name="TransEqualityNYC" /> ڕێپێوانی ڕزگاریی بروکلین، کە گەورەترین خۆپیشاندانی [[مافەکانی ترانسجێندەر|مافەکانی ترانسجێندەر]] بوو لە مێژووی LGBTدا، لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠دا بەڕێوەچوو، کە لە [[گۆڕەپانی گراند ئارمی]]ەوە بۆ [[فۆرت گرین، بروکلین]] درێژبووەوە، و تیشکی خستە سەر پاڵپشتیکردنی ژیانی ترانسجێندەرە ڕەشپێستەکان، و بە خەمڵاندنێک ١٥,٠٠٠ بۆ ٢٠,٠٠٠ بەشداربووی بۆ خۆی ڕاکێشا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Anushka |دوایین=Patil |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=How a March for Black Trans Lives Became a Huge Event |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2020/06/15/nyregion/brooklyn-black-trans-parade.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Shannon |دوایین=Keating |ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Corporate Pride Events Can't Happen This Year. Let's Keep It That Way |وێبگە=[[BuzzFeed News]] |ناونیشان=https://www.buzzfeednews.com/article/shannonkeating/pride-protest-black-trans-rally-brooklyn-liberation-lgbtq |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> === ئایین === {{multiple image | perrow = 2 | total_width = 250 | header = بینا ئایینییە دیارەکان لە نیویۆرک سیتی | image1 = Emanu-elNYjeh.JPG | image2 = At New York, USA 2017 119.jpg | image3 = Islamic Cultural Center E96 jeh.JPG | image4 = Hindu Temple Society of North America (Flushing, Queens - exterior).jpg | footer = لە چەپەوە بۆ ڕاست لە سەرەوە: [[پەرستگای ئیمانوێل لە نیویۆرک (١٩٣٠)|پەرستگای ئیمانوێل]]؛ [[کڵێسای سەرەکی سانت پاتریک (نیویۆرک سیتی)|کڵێسای سەرەکی سانت پاتریک]]؛ [[ناوەندی کولتووری ئیسلامیی نیویۆرک]]؛ و [[کۆمەڵگەی پەرستگای ھیندووی ئەمریکای باکوور]] }} [[مەسیحییەت لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|مەسیحییەت]] گەورەترین ئایینە (٥٩٪ی پەیڕەوکاران) لە نیویۆرک سیتی،<ref name="NYCReligion1">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Michael |دوایین=Lipka |ناونیشان=http://www.pewresearch.org/fact-tank/2015/07/29/major-u-s-metropolitan-areas-differ-in-their-religious-profiles/ |سەردێڕ=Major U.S. metropolitan areas differ in their religious profiles |بڵاوکەرەوە=[[Pew Research Center]] |ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> کە ماڵی بەرزترین ژمارەی کڵێسایە لە ھەر شارێکی جیھاندا.<ref name="NYCTheCapitaloftheWorld"/> [[کەنیسەی کاسۆلیک|کاسۆلیکیزم]] گەورەترین مەزھەبی مەسیحییە (٣٣٪)، بەدوایدا [[پرۆتێستانتیزم]] (٢٣٪)، و [[پێڕستی مەزھەبە مەسیحییەکان|مەزھەبە مەسیحییەکانی تر]] (٣٪) دێن. دانیشتووانی [[کەنیسەی لاتین|کاسۆلیکی لاتین]] بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن [[ئارکدیۆسێسی کاسۆلیکی ڕۆمانیی نیویۆرک]] و [[دیۆسێسی کاسۆلیکی ڕۆمانیی بروکلین|دیۆسێسی بروکلین]]ەوە خزمەت دەکرێن، لەکاتێکدا [[کەنیسە کاسۆلیکەکانی ڕۆژھەڵات|کاسۆلیکەکانی ڕۆژھەڵات]] دابەشکراون بەسەر چەندین دەسەڵاتی دادوەریدا لە سەرتاسەری شارەکەدا. [[ئێڤانجیلیزم|پرۆتێستانتیزمی ئێڤانجیلی]] گەورەترین لقی پرۆتێستانتیزمە لە شارەکەدا (٩٪)، بەدوایدا [[پرۆتێستانتی سەرەکی]] (٨٪) دێت، لەکاتێکدا پێچەوانەکەی بەزۆری بۆ شارەکان و ناوچە میترۆپۆلیتانەکانی تری ئەمریکا ڕاستە.<ref name="NYCReligion2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Religion in America: U.S. Religious Data, Demographics and Statistics |ناونیشان=https://www.pewforum.org/religious-landscape-study/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Pew Research Center]]'s Religion & Public Life Project |زمان=en-US}}</ref> بە [[جوولەکەکان لە نیویۆرک سیتی|٩٦٠,٠٠٠ دانیشتووی جوولەکە]] تا ساڵی ٢٠٢٣، [[جوودایزم]] دووەم گەورەترین ئایینە کە لە نیویۆرک سیتی پەیڕەو دەکرێت،<ref name="Gergely-2024" /> کە ماڵی گەورەترین دانیشتووانی جوولەکەیە لە دەرەوەی [[تەلئەبیب]]. نزیکەی نیوەی دانیشتووانە جوولەکەکەی شارەکە لە بروکلین دەژین.<ref name="BrooklynJewish"/><ref name=BrookynTheMostJewishSpotOnEarth/> [[ئیسلام]] وەک سێیەم گەورەترین ئایین لە نیویۆرک سیتی دادەنرێت، لە دوای مەسیحییەت و جوودایزم، بە خەمڵاندنێک لە نێوان ٦٠٠,٠٠٠ و ١,٠٠٠,٠٠٠ پەیڕەوکاری ئیسلام، کە ١٠٪ی منداڵانی قوتابخانە گشتییەکانی شارەکە لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Grynbaum |یەکەم١=Michael M. |دوایین٢=Otterman |یەکەم٢=Sharon |ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=New York City Adds 2 Muslim Holy Days to Public School Calendar |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2015/03/05/nyregion/new-york-to-add-two-muslim-holy-days-to-public-school-calendar.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref> ٢٢.٣٪ی [[ئیسلام لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|موسڵمانە ئەمریکییەکان]] لە نیویۆرک سیتی دەژین، بە ١.٥ ملیۆن موسڵمان لە ناوچەی گەورەترینی [[ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک]]، کە گەورەترین دانیشتووانی میترۆپۆلیتانی موسڵمانە لە [[نیوەگۆی ڕۆژاوا]]دا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=An Impact Report of Muslim Contributions to New York City |ناونیشان=https://www.ispu.org/wp-content/uploads/2018/08/MAP-NY-Key-Findings-Web.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢١ |وێبگە=Institute for Social Policy and Understanding |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی نیسانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210402143659/https://www.ispu.org/wp-content/uploads/2018/08/MAP-NY-Key-Findings-Web.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>—و [[فرەچەشنیی نەتەوەیی|فرەنەتەوەترین]] دانیشتووانی موسڵمانە لە ھەر شارێکی جیھاندا.<ref name=NYCMostDiverseMuslimPopulationWorld>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Muslims in Metro New York (Part 2) – Specific Muslim Group Estimates |ناونیشان=https://globalgates.info/resources-information/muslims-in-metro-new-york-part-2-specific-muslim-group-estimates/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=Global Gates |زمان=en-US}}</ref> [[مزگەوتی پاوەرز ستریت]] لە بروکلین یەکێکە لە کۆنترین مزگەوتەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان کە بەردەوام کار دەکات، و نوێنەرایەتیی یەکەمین ڕێکخراوی ئیسلامی دەکات ھەم لە شارەکە و ھەم لە ویلایەتەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Tharik |دوایین=Hussain |سەردێڕ=How America's oldest mosque was built by Muslims from the Baltic |ناونیشان=https://www.baltictimes.com/how_america___s_oldest_mosque_was_built_by_muslims_from_the_baltic/ |ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=[[The Baltic Times]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Zuha |دوایین=Siddiqui |ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=America's Oldest Surviving Mosque Is in Williamsburg |ناونیشان=https://bedfordandbowery.com/2018/12/americas-oldest-surviving-mosque-is-in-williamsburg/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Bedford + Bowery |زمان=en-US}}</ref> لە دوای ئەم سێ گەورەترین گرووپە ئایینییانە لە نیویۆرک سیتی، [[ھیندوئیزم]]، [[بوودیزم]]، [[سیکیزم]]، [[زەردەشتی]]، و ئەوانی تر دێن. تا ساڵی ٢٠٢٣، ٢٤٪ی دانیشتووانی گەورەشاری نیویۆرک ڕایانگەیاند کە ھیچ سەر بە ئایینێکی ڕێکخراو نین، و ٤٪ خۆیان وەک [[بێخوایەتی|بێبڕوا (ئەتەئیست)]] ناساندووە.<ref name=NYCReligion3>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pewresearch.org/religion/religious-landscape-study/metro-area/new-york-city-metro-area/ |سەردێڕ=Religious composition of adults in the New York City metropolitan area |بڵاوکەرەوە=[[Pew Research Center]] |ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> == ئابووری == [[File:Midtown_Manhattan_from_Weehawken_September_2021_001.jpg|thumb|[[میدتاون مانھاتن]] گەورەترین ناوەندی بازرگانییە لە جیھاندا.<ref name=reuters-2022-03-24/>]] [[File:Luchtfoto_van_Lower_Manhattan.jpg|thumb|[[خوارووی مانھاتن]]، بە [[وۆڵ ستریت]]یشەوە، کە ناوەندی سەرەکیی داراییی جیھانە،<ref name="NYCFinancialAndFintechCapitalWorld" /> و [[سەنتەری بازرگانیی جیھانیی یەک]]، کە [[پێڕستی بەرزترین بیناکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|بەرزترین ھەوربڕە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]]]] نیویۆرک سیتی ناوەندێکی جیھانییە بۆ بازرگانی و مامەڵە، کە ھەندێک جار پێی دەوترێت "پایتەختی جیھان".<ref name="NewYorkCapitaloftheWorld1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Kenneth T. |دوایین=Jackson |ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Does New York Still Want to Be the Capital of the World? |newspaper=The Wall Street Journal |ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/does-new-york-still-want-to-be-the-capital-of-the-world-11617400766 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> گەورەشاری نیویۆرک خاوەنی [[پێڕستی شارەکان بەپێی GDP|گەورەترین ئابووریی میترۆپۆلیتانە لە جیھاندا]]، کە [[بەرھەمی ناوخۆیی میترۆپۆلیتان]]ی بە ٢.١٦&nbsp;تریلیۆن دۆلاری ئەمریکی خەمڵێنراوە لە ساڵی ٢٠٢٢دا.<ref name="bea.gov">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Gross Domestic Product by County and Metropolitan Area |ناونیشان=https://fred.stlouisfed.org/release?et=&pageID=2&rid=397&t= |وێبگە=fred.stlouisfed.org}}</ref><ref name="fred.stlouisfed.org" /> نیویۆرک ناوەندێکە بۆ بانکی و داراییی جیھانی، چاودێریی تەندروستی، و [[زانستەکانی ژیان]]،<ref name="NYCHealthCareLifeSciences">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.governor.ny.gov/news/governor-hochul-mayor-adams-announce-plan-sparc-kips-bay-first-its-kind-job-and-education-hub |سەردێڕ=Governor Hochul, Mayor Adams Announce Plan for SPARC Kips Bay, First-of-Its-Kind Job and Education Hub for Health and Life Sciences Innovation |بڵاوکەرەوە=[[New York (state)|State of New York]] |ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> [[تەکنۆلۆژیای پزیشکی]] و توێژینەوە، فرۆشتنی تاک، بازرگانیی جیھانی، گواستنەوە، گەشتیاری، خانووبەرە، [[میدیای نوێ]]، [[میدیای نەریتی]]، ڕیکلام، [[خزمەتگوزارییە یاسایییەکان]]، [[ژمێریاری]]، دڵنیایی، و ھونەرەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان؛ لەکاتێکدا [[سیلیکۆن ئالێی]]، کە [[میۆتۆنی|نازناوێکە]] بۆ بواری تەکنۆلۆژیای بەرزی نیویۆرک، بەردەوامە لە فراوانبوون. [[بەندەری نیویۆرک و نیوجێرزی]] بزوێنەرێکی ئابووریی گەورەیە، کە بە شێوەی [[پاناماکس|دوای-پاناماکس]] سوود لە فراوانکردنی [[نۆکەندی پەنەما]] وەردەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=LaRocco |یەکەم=Lori Ann |ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=New York is now the nation's busiest port in a historic tipping point for United States–bound trade |ناونیشان=https://www.cnbc.com/2022/09/24/new-york-now-no-1-port-in-us-as-sea-change-in-trade-hits-west-coast.html |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=CNBC |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Port of NYNJ Beats West Coast Rivals with Highest 2023 Volumes |ناونیشان=https://maritime-executive.com/article/port-of-nynj-beats-west-coast-rivals-with-highest-2023-volumes |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=The Maritime Executive |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Port of New York and New Jersey Remains US' Top Container Port |ناونیشان=https://www.marinelink.com/news/port-new-york-new-jersey-remains-us-top-501852 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Marinelink.com |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> چەندین کۆمپانیای [[فۆڕچون ٥٠٠|''فۆڕچون'' ٥٠٠]] بارەگای سەرەکییان لە نیویۆرک سیتییە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fortune 500 2011: Cities with most companies |ناونیشان=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/cities/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110506212133/https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/cities/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=FORTUNE on CNNMoney.com}}</ref> ھەروەھا ژمارەیەکی زۆر لە [[کۆمپانیای فرەنەتەوەیی|کۆمپانیا فرەنەتەوەیییەکان]]. نیویۆرک سیتی لە پلەی یەکەمی شارەکانی جیھان دایە لە ڕاکێشانی [[سەرمایە (ئابووری)|سەرمایە]]، بازرگانی، و گەشتیاران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kennedy |یەکەم=Simon |ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Beijing Breaks into Top Ten in Rankings by A.T. Kearney |وێبگە=[[Bloomberg.com]] |ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/2014-04-13/beijing-breaks-into-top-ten-in-rankings-by-a-t-kearney.html |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Bloomberg L.P]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kaske |یەکەم=Michelle |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120312173905/http://www.bloomberg.com/news/2012-03-12/new-york-city-tops-global-competitiveness-london-is-no-2-economist-says.html |ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-03-12/new-york-city-tops-global-competitiveness-london-is-no-2-economist-says |سەردێڕ=New York City Tops Global Competitiveness Rankings, Economist Report Says |بڵاوکەرەوە=[[Bloomberg L.P.]] |ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> ڕۆڵی نیویۆرک سیتی وەک سەنتەری پێشەنگی جیھانی بۆ [[ڕیکلام|پیشەسازیی ڕیکلام]] بە شێوەیەکی میتۆنیمی وەک ''[[مادیسۆن ئەڤینیو#پیشەسازیی ڕیکلام|مادیسۆن ئەڤینیو]]'' ڕەنگدەداتەوە.<ref name="MadisonAveMetonym">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Definition of Metonymy |ناونیشان=https://www.chegg.com/homework-help/definitions/metonymy-39 |بڵاوکەرەوە=[[Chegg]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200731204559/https://www.chegg.com/homework-help/definitions/metonymy-39 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پیشەسازیی مۆدە]]ی شارەکە نزیکەی ١٨٠,٠٠٠ کارمەندی ھەیە کە ١١&nbsp;ملیار دۆلار مووچەی ساڵانەیانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Fermino |یەکەم=Jennifer |ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=Mayor de Blasio announces $3M in grants for New York City's fashion industry |newspaper=[[New York Daily News]] |شوێن=New York |ناونیشان=http://www.nydailynews.com/news/politics/de-blasio-announces-3m-grants-city-fashion-industry-article-1.1605556 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171011005433/http://www.nydailynews.com/news/politics/de-blasio-announces-3m-grants-city-fashion-industry-article-1.1605556 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> کەرتە ئابوورییە گرنگەکانی تر بریتین لە زانکۆکان و دامەزراوە قازانج نەویستەکان. [[بەرھەمھێنان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|بەرھەمھێنان]] لە سەدەی ٢٠ەمدا کەمی کرد بەڵام ھێشتا بەشێکی گرنگی دامەزراندن پێکدەھێنێت. پیشەسازیی جلوبەرگ و [[پیشەسازیی قوماش|قوماش]]ی شارەکە، کە لە ڕووی مێژوویییەوە سەنتەرەکەی لە [[ناوچەی جلوبەرگ، مانھاتن|ناوچەی جلوبەرگ]] لە مانھاتن بوو، لە ساڵی ١٩٥٠ گەیشتە لوتکە، کاتێک زیاتر لە ٣٢٣,٠٠٠ کرێکار لەو پیشەسازییەدا لە نیویۆرک کاریان دەکرد. لە ساڵی ٢٠١٥دا، کەمتر لە ٢٣,٠٠٠ دانیشتووی نیویۆرک سیتی لەم پیشەسازییەدا کاریان دەکرد، ھەرچەندە ھەوڵەکانی بوژاندنەوە بەردەوام بوون،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Winnie |دوایین=Hu |ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=New York Tries to Revive Garment Industry, Outside the Garment District |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2017/02/07/nyregion/new-york-garment-industry-brooklyn.html |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> و پیشەسازیی مۆدەی ئەمریکی بەردەوامە لەوەی بە شێوەیەکی میتۆنیمی پێی بوترێت ''[[سێڤنث ئەڤینیو (مانھاتن)|شەقامی حەوتەم]]''.<ref>[[Geoff Nunberg|Nunberg, Geoff]]. [https://www.npr.org/2011/12/07/143265669/occupy-geoff-nunbergs-2011-word-of-the-year "'Occupy': Geoff Nunberg's 2011 Word Of The Year"], [[WNPR]], December 7, 2011. Accessed January 6, 2026. "But give props to the magic of metonymy, too. That's the figure of speech that lets us use names like Wall Street, Hollywood or Seventh Avenue to refer to the things that go on there."</ref> لە ساڵی ٢٠٢٤دا، تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی نیویۆرک سیتی لە ١.٣&nbsp;تریلیۆن دۆلاری ئەمریکی تێپەڕی، کە لەو بڕەش زیاتر لە ١&nbsp;تریلیۆن دۆلار (٧٧٪) تەنھا لەلایەن [[پێڕستی کاونتییەکانی ئەمریکا بەپێی GDP|مانھاتنەوە]] بەرھەم ھێنرابوو.<ref name=ManhattanGDP>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Gross Domestic Product: All Industries in New York County, NY|ناونیشان=https://fred.stlouisfed.org/series/GDPALL36061|وێبگە=fred.stlouisfed.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref><ref name="bea.gov" /> ھاوشێوەی شارە گەورەکانی تر، نیویۆرک سیتی ئاستێک لە [[جیاوازیی داھات|نایەکسانی داھاتی]] ھەیە، وەک چۆن لە [[پێوەری جینی]]یەکەیدا کە ٠.٥٥ بووە لە ساڵی ٢٠٢٢دا دەردەکەوێت.<ref>[https://data.census.gov/table?q=B19083:%20GINI%20INDEX%20OF%20INCOME%20INEQUALITY&g=160XX00US3651000 B19083 Gini Index of Income Inequality American Community Survey Universe: Households 2022: ACS 1-Year Estimates], [[United States Census Bureau]]. Accessed January 12, 2024.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Honan |یەکەم=Katie |ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=New York City's Income-Inequality Gap Hasn't Changed, Report Says |زمان=en-US |ئیش=[[The Wall Street Journal]] |ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/new-york-citys-income-inequality-gap-hasnt-changed-report-says-11568174460 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|issn=0099-9660}}</ref> لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٣، شارەکە کۆی گشتیی دامەزراندنی زیاتر لە ٤.٧٥&nbsp;ملیۆن کەس بوو کە زیاتر لە چوارەکیان لە خزمەتگوزارییەکانی پەروەردە و تەندروستیدا بوون.<ref>[https://www.bls.gov/regions/northeast/summary/blssummary_newyorkcity.pdf New York City Economic Summary], [[Bureau of Labor Statistics]], updated January 8, 2024. Accessed January 12, 2024.</ref> مانھاتن، کە زیاتر لە نیوەی ھەلی کارەکانی شارەکەی لەخۆدەگرت، تێکڕای مووچەی ھەفتانەی ٢,٥٩٠ دۆلاری ھەبوو لە چارەکی دووەمی ٢٠٢٣دا، کە بە چوارەم بەرزترین ڕیزبەند کرابوو لە نێوان ٣٦٠ گەورەترین کاونتییەکانی وڵاتەکەدا.<ref name="BLS2023Q3">[https://www.bls.gov/news.release/pdf/cewqtr.pdf County Employment And Wages – Second Quarter 2023], [[Bureau of Labor Statistics]], November 21, 2023. Accessed January 12, 2024.</ref> نیویۆرک سیتی یەکێکە لەو شارە کەمە ئەمریکییانەی کە [[باجی داھات|باجی داھات]] (نزیکەی ٣٪) دەخاتە سەر دانیشتووانەکەی؛<ref name="Localities_with_INCOME_tax">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Moreno |یەکەم=Tonya |ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=U.S. Cities That Levy Income Taxes |ناونیشان=https://www.thebalance.com/cities-that-levy-income-taxes-3193246 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170308014312/https://www.thebalance.com/cities-that-levy-income-taxes-3193246 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[The Balance (website)|The Balance]] |وتەگێڕانەوە=Fourteen states and the District of Columbia allow cities, counties, and municipalities to levy their own separate individual income taxes in addition to state income taxes.}}</ref><ref name="NYCTax">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Personal Income Tax & Non-resident NYC Employee Payments |ناونیشان=http://www1.nyc.gov/site/finance/taxes/personal-income-tax-and-non-resident-employees.page |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[New York City Department of Finance]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220827134650/https://www1.nyc.gov/site/finance/taxes/personal-income-tax-and-non-resident-employees.page |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="NYC_tax_schedule">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١٦|سەردێڕ=New York City tax rate schedule |ناونیشان=https://www.tax.ny.gov/pdf/current_forms/it/nyc_tax_rate_schedule.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170308234704/https://www.tax.ny.gov/pdf/current_forms/it/nyc_tax_rate_schedule.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[New York State Department of Taxation and Finance]]}}</ref> سەرەڕای ئەم سەپاندنی باجە، نیویۆرک سیتی لە ساڵی ٢٠٢٤دا بە جیاوازییەکی زۆرەوە ماڵی بەرزترین ژمارەی ملیاردێرەکان بوو لە ھەر شارێکی جیھان، بە کۆی گشتی ١١٠ ملیاردێر.<ref name="NYCHighestNumberBillionaires" /> === وۆڵ ستریت === [[File:Gaming-Wall-Street BTS Prodigium-266.jpg|thumb|[[بۆرسەی نیویۆرک]] [[پێڕستی بۆرسەکان#بۆرسە سەرەکییەکان|گەورەترین بۆرسەی جیھانە]] لە ڕووی کۆی [[سەرمایەداریکردنی بازاڕ|سەرمایەداریکردنی بازاڕ]]ی ئەو [[پێڕستی ئەو کۆمپانیایانەی لە بۆرسەی نیویۆرک تۆمارکراون|کۆمپانیایانەی تێیدا تۆمارکراون]].<ref name="NYSElargest" /><ref name="NYSEhighestcap" />|alt=ئاڵایەکی گەورە بەسەر کۆڵەکە شێواز ڕۆمانییەکانی پێشەوەی بینایەکی گەورەدا ڕاکێشراوە.]] گرنگترین [[کەرتی ئابووری|کەرتی ئابووریی]] نیویۆرک سیتی لە ڕۆڵیدایە وەک [[ناوەندی دارایی|ناوەندێکی داراییی]] گشتگیر، کە بە شێوەیەکی میتۆنیمی بە ''وۆڵ ستریت'' ناسراوە. [[خوارووی مانھاتن]] ماڵی [[بۆرسەی نیویۆرک]] و [[نازداک]]ە، کە بەڕیزبەندی گەورەترین و دووەم گەورەترین [[بۆرسە|بۆرسەکانی]] جیھان پێکدەھێنن، کاتێک دەپێورێن ھەم بە تێکڕای قەبارەی مامەڵەی ڕۆژانە و ھەم بە کۆی [[سەرمایەداریکردنی بازاڕ]]ی کۆمپانیا تۆمارکراوەکانیان لە ساڵی ٢٠١٣دا.<ref name="NYSElargest">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NYSE Listings Directory |ناونیشان=https://www.nyse.com/about/listed/lc_ny_overview.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130621174531/http://www.nyse.com/about/listed/lc_ny_overview.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[New York Stock Exchange]]}}</ref><ref name="NYSEhighestcap">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2013 WFE Market Highlights |ناونیشان=http://www.world-exchanges.org/files/2013_WFE_Market_Highlights.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140327112731/http://www.world-exchanges.org/files/2013_WFE_Market_Highlights.pdf |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[World Federation of Exchanges]]}}</ref> لە ساڵی دارایی ٢٠١٣-١٤دا، [[پیشەسازیی کاغەزە دارایییەکان|پیشەسازیی کاغەزە دارایییەکانی]] وۆڵ ستریت ١٩٪ی داھاتی باجی ویلایەتی نیویۆرکی بەرھەم ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=DiNapoli: Wall Street Bonuses Edge Up in 2014 |ناونیشان=https://www.osc.state.ny.us/press/releases/mar15/031115.htm |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Office of the [[New York State Comptroller]]}}</ref> نیویۆرک سیتی وەک گەورەترین ناوەندی جیھانی دەمێنێتەوە بۆ مامەڵەکردن لە بازاڕەکانی [[پشکی گشتی]] و سەرمایەی [[کاغەزی دارایی (دارایی)|قەرز]].<ref name="CNY2007">{{cite report |url=http://www.nyc.gov/html/om/pdf/ny_report_final.pdf |title=Sustaining New York's and the US' Global Financial Services Leadership |publisher=[[New York City Economic Development Corporation]] |access-date=July 19, 2015 }}</ref>{{rp|31–32}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Total debt securities|ناونیشان=http://www.bis.org/statistics/r_qa1306_hanx18.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Bank for International Settlements]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150923222511/http://www.bis.org/statistics/r_qa1306_hanx18.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نیویۆرک ھەروەھا پێشەنگە لە بەڕێوەبردنی [[سندووقی پارێزی|سندووقەکانی پارێزی]]؛ [[پێڕستی کۆمپانیاکانی پشکی تایبەت|پشکی تایبەت]]؛ و قەبارەی دراویی [[یەکگرتن و کڕین]]. چەندین [[بانکداریی وەبەرھێنان|بانکی وەبەرھێنان]] و [[بەڕێوەبردنی وەبەرھێنان|بەڕێوەبەری وەبەرھێنان]] کە بارەگایان لە مانھاتنە، بەشداربووی گرنگن لە ناوەندە دارایییەکانی تری جیھاندا.<ref name="CNY2007" />{{rp|34–35}} نیویۆرک سەنتەری سەرەکیی [[بانکی بازرگانی|بانکداریی بازرگانی]]یە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Chaudhuri |یەکەم=Saabira |ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Ranking the Biggest U.S. Banks: A New Entrant in Top 5 |newspaper=[[The Wall Street Journal]] |ناونیشان=https://blogs.wsj.com/moneybeat/2014/09/15/ranking-the-biggest-u-s-banks-a-new-entrant-in-top-5/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> مانھاتن زیاتر لە ٥٠٠&nbsp;ملیۆن پێی چوارگۆشە (٤٦.٥&nbsp;ملیۆن مەتر دووجا) ڕووبەری ئۆفیسی تێدابوو لە ساڵی ٢٠١٨دا،<ref name="ManhattanOfficeSpace">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Cynthia |دوایین=Foster |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Q3 2018 U.S. Office Market Outlook |ناونیشان=https://www2.colliers.com/en/Research/2018-Q3-US-Office-Market-Outlook-Report |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Colliers International]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190414022654/https://www2.colliers.com/en/Research/2018-Q3-US-Office-Market-Outlook-Report |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە نیویۆرک سیتی دەکاتە گەورەترین بازاڕی ئۆفیس لە جیھاندا،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.ft.com/content/f2849309-f490-47e8-abe6-2aa6bfcc69fc |سەردێڕ=Law firm Paul Weiss signs biggest US office lease of 2023 in Manhattan |نووسەر=Joe Miller and Joshua Chaffin |newspaper=Financial Times |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٤|وتەگێڕانەوە=New York City's office market, the world's largest...}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Understanding The Manhattan Office Space Market |ناونیشان=http://www.officespaceseeker.com/manhattan-office-space-market.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Officespaceseeker.com |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140713071533/http://www.officespaceseeker.com/manhattan-office-space-market.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەکاتێکدا [[میدتاون مانھاتن]]، بە ٤٠٠&nbsp;ملیۆن پێی چوارگۆشە (٣٧.٢&nbsp;ملیۆن مەتر دووجا) لە ساڵی ٢٠١٨دا،<ref name="ManhattanOfficeSpace" /> گەورەترین ناوەندی بازرگانییە لە جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Marketbeat United States CBD Office Report 2Q11 |ناونیشان=http://www.cushwake.com/cwmbs2q11/PDF/off_us_cbd_2q11.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130508231043/http://www.cushwake.com/cwmbs2q11/PDF/off_us_cbd_2q11.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئایاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Cushman & Wakefield|Cushman & Wakefield, Inc]]}}</ref> === تەکنۆلۆژیا و بایۆتەکنۆلۆژیا === [[File:Flatiron District.jpg|thumb|[[ناوچەی فلاتئایرۆن]] بێشکەی سیلیکۆن ئالێییە، کە لە سەرەتادا میتۆنیمی بوو بۆ کەرتی تەکنۆلۆژیای بەرزی ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک.]] [[File:Cornell_Tech_buildings_(41991).jpg|thumb|[[کۆرنێڵ تێک]] لەسەر [[دوورگەی ڕۆزڤێڵت]]]] نیویۆرک ناوەندێکی تەکنۆلۆژیای جیھانیی ئاست بەرزە.<ref name="NewYorkCityDestinationNumberOneTechHub" /><ref name="NYCTopTierTechHub">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/bradthomas/2021/09/11/silicon-alley-provides-path-to-prosperity-for-new-york-city/?sh=728c3b7b5465 |سەردێڕ='Silicon Alley' Provides Path To Prosperity For New York City |یەکەم=Brad |دوایین=Thomas |magazine=Forbes |ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|وتەگێڕانەوە=As it stands now, the city is second only to Silicon Valley as the largest technology ecosystem in the world.}}</ref> سیلیکۆن ئالێی، کە سەردەمانێک نازناوێک بوو بۆ ئەو بوارەی کە پیشەسازییەکانی [[تەکنۆلۆژیای بەرز|تەکنۆلۆژیای بەرزی]] ناوچە میترۆپۆلیتانەکەی دەگرتەوە،<ref name="Dickey2013">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.businessinsider.com/silicon-alley-100-2013-2013-10?op=1 |سەردێڕ=SA 100 2013: The Coolest People In New York Tech |یەکەم١=Megan Rose |دوایین١=Dickey |یەکەم٢=Jillian |دوایین٢=D'Onfro |وێبگە=[[Business Insider]] |ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140722170340/http://www.businessinsider.com/silicon-alley-100-2013-2013-10?op=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئیتر ناوێکی گونجاو نییە چونکە ژینگەی تەکنۆلۆژیای شارەکە بە شێوەیەکی بەرچاو فراوان بووە ھەم لە ڕووی شوێن و ھەم لە ڕووی بوارەوە لایەنی کەم لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە، کاتێک بازرگانیی تەکنۆلۆژیا لە شوێنی زیاتری مانھاتن و ناوچەکانی تر دەرکەوت، و پەیوەندی زۆری بە [[سیلیکۆن]]ەوە نەبوو.<ref name="Dickey2013" /><ref name="Ward2018">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://theculturetrip.com/north-america/usa/new-york/articles/the-history-of-new-yorks-silicon-alley |سەردێڕ=The History of New York's Silicon Alley |یەکەم=Peter |دوایین=Ward |ئیش=The Culture Trip |ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٣|وتەگێڕانەوە=When the revival began in 2003, tech companies didn't stick to the same areas. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250225083249/https://theculturetrip.com/north-america/usa/new-york/articles/the-history-of-new-yorks-silicon-alley |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بواری تەکنۆلۆژیای ئێستای نیویۆرک سیتی کۆمەڵێک بەرنامە دەگرێتەوە کە بەکارھێنانی گشتگیری [[ژیریی دەستکرد]] (AI)،<ref name="AI-NYC1A">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nyc.gov/assets/cto/downloads/ai-strategy/nyc_ai_strategy.pdf |سەردێڕ=AI Strategy |ئیش=City of New York |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="AI-NYC1B">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cnbc.com/2023/08/24/google-amazon-nvidia-amd-other-tech-giants-invest-in-hugging-face.html |سەردێڕ=Google, Amazon, Nvidia and other tech giants invest in AI startup Hugging Face, sending its valuation to $4.5 billion |نووسەر=Kif Leswing |بڵاوکەرەوە=[[CNBC]] |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٣|وتەگێڕانەوە=Hugging Face, an AI firm based in New York, has raised $235 million at a $4.5 billion valuation from some of technology's biggest companies.}}</ref> ئینتەرنێتی بڕۆدباند،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nyc.gov/assets/cto/downloads/internet-master-plan/NYC_IMP_1.7.20_FINAL-2.pdf |سەردێڕ=The New York City Internet Master Plan |ئیش=City of New York |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> [[میدیای نوێ]]، [[تەکنۆلۆژیای دارایی]] (''فینتێک'') و [[دراوی کۆدکراو|کریپتۆکەرەنسی]]، [[بایۆتەکنۆلۆژیا]]، [[دیزاینی یاری]]، و بوارەکانی تر لە ناو تەکنۆلۆژیای زانیاری دەگرێتەوە کە لەلایەن [[سیستەمی ژینگەییی کارسازی|سیستەمی ژینگەییی کارسازی]] و وەبەرھێنانەکانی [[سەرمایەی مەترسیدار]]ەوە پشتگیری دەکرێن. [[کۆمپانیای تازەدامەزراو|کۆمپانیا ستارت‌ئەپە]] تەکنۆلۆژییەکان و دامەزراندنی کارسازی لە نیویۆرک سیتی و ناوچەکەدا لە گەشەکردندان. کەرتی تەکنۆلۆژیا لە ساڵی ٢٠١٠ەوە پشکی گەورەتر لە ئابووریی نیویۆرک سیتی داگیر دەکات.<ref name="TechNYC1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم١=Ben |دوایین١=Casselman |یەکەم٢=Keith |دوایین٢=Collins |یەکەم٣=Karl |دوایین٣=Russell |ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|سەردێڕ=Even Without Amazon, Tech Could Keep Gaining Ground in New York |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/interactive/2019/02/15/business/economy/nyc-tech-startups-amazon.html |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> [[Tech:NYC]]، کە لە ساڵی ٢٠١٦ دامەزراوە، ڕێکخراوێکی قازانج نەویستە کە نوێنەرایەتیی پیشەسازیی تەکنۆلۆژیای نیویۆرک سیتی دەکات لەگەڵ حکومەت، دامەزراوە مەدەنییەکان، لە بازرگانی، و لە میدیادا، و ئامانجە سەرەکییەکانی بریتییە لە زیاتر گەورەکردنی بنکەی بەھرە تەکنۆلۆژییە بەرچاوەکەی نیویۆرک و داکۆکیکردن لەو سیاسەتانەی کە ھانی کۆمپانیا تەکنۆلۆژییەکان دەدەن بۆ گەشەکردن لە شارەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Jonathan |دوایین=Schieber |ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠١٧|سەردێڕ=A Year After its Launch, TechNYC Has Become a Force in New York Politics |ئیش=[[TechCrunch]] |ناونیشان=https://techcrunch.com/2017/05/24/a-year-after-its-launch-technyc-has-become-a-force-in-new-york-politics/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠١٩}}</ref> کەرتی ژیریی دەستکردی نیویۆرک سیتی ٤٨٣.٦&nbsp;ملیۆن دۆلاری ئەمریکی کۆکردەوە لە وەبەرھێنانی سەرمایەی مەترسیدار لە ساڵی ٢٠٢٢دا.<ref name="NYCArtificialIntelligenceHub">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.crainsnewyork.com/technology/new-york-artificial-intelligence-firms-raised-whopping-4836m-2022 |سەردێڕ=City AI firms bucked the VC downturn, raised a whopping $483.6M in 2022 |نووسەر=Cara Eisenpress |بڵاوکەرەوە=Crain Communications |ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣دا، نیویۆرک یەکەم دەستپێشخەریی گشتگیری ڕاگەیاند بۆ دروستکردنی ھەم چوارچێوەیەک لە ڕێساکان و ھەم [[چات‌بۆت|چات‌بۆتێک]] بۆ ڕێکخستنی بەکارھێنانی AI لە ناو بازنەی حکومەتی شارەکەدا.<ref name="NYCArtificialIntelligenceGovernment">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pymnts.com/artificial-intelligence-2/2023/new-york-city-unveils-ai-action-plan-that-develops-rules-framework/ |سەردێڕ=New York City Unveils AI Action Plan that Develops Rules Framework |بڵاوکەرەوە=PYMNTS |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وتەگێڕانەوە=This comprehensive initiative is the first for a major U.S. city...As part of the plan, the city has piloted the first citywide AI chatbot to help business owners navigate the government.}}</ref> کەرتی [[بایۆتەکنۆلۆژیا]] لە نیویۆرک سیتی لە گەشەکردندایە، بە پشتبەستن بە ھێزی شارەکە لە [[توێژینەوەی زانستی|توێژینەوەی زانستیی]] ئەکادیمی و پاڵپشتییە دارایییە گشتی و بازرگانییەکان. لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١، سەرۆکی شارەوانی مایکل ئاڕ بلومبێرگ ڕایگەیاند کە [[زانکۆی کۆرنێڵ]] و [[پەیمانگای تەکنۆلۆژیای تەکنیۆن-ئیسرائیل]]ی ھەڵبژاردووە بۆ دروستکردنی قوتابخانەیەکی باڵای [[زانستە کارپێکراوەکان|زانستە کارپێکراوەکان]] بە بڕی ٢&nbsp;ملیار دۆلار بە ناوی [[کۆرنێڵ تێک]] لەسەر [[دوورگەی ڕۆزڤێڵت]] بە ئامانجی گۆڕینی نیویۆرک سیتی بۆ پایتەختی تەکنۆلۆژیای پێشەنگی جیھان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Pérez-Peña |یەکەم=Richard |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Cornell Alumnus Is Behind $350 Million Gift to Build Science School in City |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/12/20/nyregion/cornell-and-technion-israel-chosen-to-build-science-school-in-new-york-city.html?scp=3&sq=cornell&st=cse |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ju |یەکەم=Anne |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ='Game-changing' Tech Campus Goes to Cornell, Technion |ناونیشان=https://news.cornell.edu/stories/2011/12/nyc-chooses-cornell-technion-build-tech-campus |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Cornell University]]}}</ref> === خانووبەرە === [[File:5th Avenue 9304.JPG|thumb|[[پێنجەم ئەڤینیو]] لە [[میدتاون مانھاتن]] گرانترین شەقامی بازاڕکردنە لە جیھاندا.<ref name=FifthAvenueMostExpensiveStreetOnEarth>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ir.cushmanwakefield.com/news/press-release-details/2023/New-Yorks-Fifth-Avenue-Retains-its-Top-Ranking-as-the-Worlds-Most-Expensive-Retail-Destination/default.aspx#:~:text=around%20the%20world.-,New%20York's%20Fifth%20Avenue%20retains%20its%20top%20ranking%20as%20the,which%20placed%20third%20in%202023. |سەردێڕ=New York's Fifth Avenue Retains its Top Ranking as the World's Most Expensive Retail Destination |بڵاوکەرەوە=Cushman & Wakefield |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref>]] خانووبەرەی نیویۆرک سیتی پەناگەیەکە بۆ وەبەرھێنەرانی جیھانی.<ref name="NYCSafeHavenGlobalInvestors" /> کۆی بەھای ھەموو موڵکەکانی نیویۆرک سیتی بە ١.٤٧٩&nbsp;تریلیۆن دۆلاری ئەمریکی خەمڵێنرا بۆ [[ساڵی دارایی]] ٢٠١٧، کە زیادبوونی ٦.١٪ بوو لە ساڵی پێشووتر. لە کۆی بەھای بازاڕ، خانووە یەک خێزانییەکان ٧٦٥&nbsp;ملیار دۆلار (٥١.٧٪)یان پێکدەھێنا؛ [[کۆندۆمینیۆم|کۆندۆمینیۆمەکان]]، [[ھەرەوەزی خانووبەرە|کۆ-ئۆپەکان]]، و بینا شوقەیییەکان گەیشتنە ٣٥١&nbsp;ملیار دۆلار (٢٣.٧٪)؛ و موڵکە بازرگانییەکان بە ٣١٧&nbsp;ملیار دۆلار (٢١.٤٪) خەمڵێنران.<ref>[https://www.nyc.gov/site/finance/about/press/press-release-fy24-tentative-assessment-roll.page ''Department Of Finance Publishes Fiscal Year 2024 Tentative Property Tax Assessment Roll''], [[New York City Department of Finance]], press release dated January 17, 2023. Accessed July 28, 2023. "The tentative assessment roll for FY24 shows the total market value of all New York City properties is $1.479 trillion, a 6.1 percent increase from Fiscal Year 2023. Property values for FY24 reflect real estate activity between January 6, 2022, to January 5, 2023, the taxable status date."</ref><ref name="NYC real estate">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nyc.gov/assets/finance/downloads/pdf/press_release/fy2017_tentative_assessment_roll.pdf |سەردێڕ=Department of Finance Publishes Fiscal Year 2017 Tentative Assessment Roll |بڵاوکەرەوە=[[New York City Department of Finance]] |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Today, Jacques Jiha, Commissioner for the Department of Finance, announced the publication of the Tentative Property Assessment Roll for fiscal year 2017, which shows the total Market Value for the upcoming year at about $1.072&nbsp;trillion, an increase of $102.5&nbsp;billion, or 10.6 percent from the 2016 Fiscal Year.}}</ref> [[پێنجەم ئەڤینیو]] لە میدتاون مانھاتن بەرزترین کرێی بازاڕکردنی ھەیە لە جیھاندا، کە دەگاتە {{convert|2000|$/ft2|$/m2}} لە ساڵی ٢٠٢٣دا.<ref>Boonshoft, Michael. [https://www.cushmanwakefield.com/en/news/2023/11/ny-fifth-avenue-retains-its-top-ranking-as-the-worlds-most-expensive-retail-destination "New York's Fifth Avenue Retains Its Top Ranking As The World's Most Expensive Retail Destination"], [[Cushman & Wakefield]], November 20, 2023. Accessed January 13, 2024. "New York's Fifth Avenue retains its top ranking as the world's most expensive retail destination, despite recording flat rental growth year-over-year (YOY)."</ref> نیویۆرک سیتی یەکێکە لە بەرزترین [[تێچووی ژیان|تێچووەکانی ژیان]] لە جیھاندا، کە ئەمەش بەھۆی کەمیی خانووبەرە لە شارەکەدا خراپتر بووە.<ref>Horowitz, Alex; and Staveski, Adam. [https://www.pewtrusts.org/en/research-and-analysis/articles/2023/05/25/new-yorks-housing-shortage-pushes-up-rents-and-homelessness "New York's Housing Shortage Pushes Up Rents and Homelessness"], [[The Pew Charitable Trusts]], May 25, 2023. Accessed March 17, 2024. "Housing construction in New York City and its suburbs has lagged far behind that of other major cities and their suburbs, resulting in low housing availability and a vacancy rate of just 3%. New York City's housing stock has only increased 4% since 2010, not nearly enough to keep up with its 22% increase in jobs. And from 2017 to 2021, New York City permitted 13 homes for every 1,000 residents in 2017, while Boston added 28, Washington, D.C., added 43, and Seattle added 67."</ref><ref>Morabito, Charlotte (June 24, 2024). [https://www.cnbc.com/2023/06/24/how-new-york-citys-sky-high-cost-of-living-stacks-up-to-london.html How New York City's sky-high cost of living stacks up to London], [[CNBC]]. Retrieved January 12, 2024.</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣دا، شوقەی یەک ژوورە لە مانھاتن بە تێکڕای نرخی مانگانەی ٤,٤٤٣ دۆلاری ئەمریکی بەکرێ دەدرا.<ref>Duddridge, Natalie (August 11, 2023). [https://www.cbsnews.com/newyork/news/manhattans-average-rent-soared-to-record-5588-in-july/ Manhattan's average rent soared to a record $5,588 in July]. CBS New York. Retrieved January 12, 2024.</ref> تێکڕای نرخی خانوو لە سەرتاسەری شارەکەدا تا ساڵی ٢٠٢٣ لە سەرووی ١&nbsp;ملیۆن دۆلارەوە بوو.<ref>Barrett, George (August 2, 2023). [https://www.nyrealestatetrend.com/home-prices-and-property-values-in-new-york/ Home Prices and Property Values in New York] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260825193116/https://www.nyrealestatetrend.com/home-prices-and-property-values-in-new-york/ |date=٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ }}. NY Real Estate Trend. Retrieved January 12, 2024.</ref> بە ھەبوونی ٣٣,٠٠٠ یەکە لە ساڵی ٢٠٢٣ لە نێوان ٢.٣&nbsp;ملیۆن شوقەی کرێی شارەکەدا، ڕێژەی چۆڵی ١.٤٪ بوو، کە نزمترین ئاستە لە ساڵی ١٩٦٨ەوە و ڕێژەیەکە کە ئاماژەیە بۆ کەمیی یەکەی بەردەست، بەتایبەتی لە نێوان ئەوانەی کرێکەیان لە خوار ١,٦٥٠ دۆلارە لە مانگێکدا، کە کەمتر لە ١٪ی یەکەکان بەردەست بوون.<ref>Zaveri, Mihir. [https://www.nytimes.com/2024/02/08/nyregion/apartment-vacancy-rate-housing-crisis.html "New York City's Housing Crunch Is the Worst It Has Been in Over 50 Years. Only 1.4 percent of the city's rentals were available in 2023, according to new data, the lowest portion since 1968. The market was even tighter for lower-cost apartments."], ''[[The New York Times]]'', February 8, 2024. Accessed February 9, 2024. "The portion of rentals that were vacant and available dropped to a startling 1.4 percent in 2023, according to city data released on Thursday. It was the lowest vacancy rate since 1968 and shows just how drastically home construction lags behind the demand from people who want to live in the city.... Then, that number—about 33,210 units in 2023—is divided by the roughly 2.3 million total rental homes in the city that are either available or occupied by tenants. The vacancy rate dropped to 1.4 percent even as the city added some 60,000 homes over the past two years, according to the city data."</ref> خواستێکی بەرزی بەردەوام وایکردووە تێکڕای کرێی مانگانەی شوقەی یەک ژوورە لە نیویۆرک سیتی بگاتە سەرووی ٤,٠٠٠ دۆلاری ئەمریکی و کرێی دوو ژوورەش بۆ سەرووی ٥,٠٠٠ دۆلار، کە بە جیاوازییەکی زۆر بەرزترینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا.<ref name="NYCMostExpensiveRents" /> === گەشتیاری === [[File:Times_Square,_Broadway,_May_2016.jpg|thumb|[[تایمز سکوێیەر]] یەکێکە لە پێشەنگترین شوێنە گەشتیارییەکانی جیھان بە ٥٠&nbsp;ملیۆن گەشتیار ساڵانە.<ref name="NYCvisitors" />]] گەشتیاری پیشەسازییەکی گرنگە بۆ نیویۆرک سیتی، و [[گەشتیاری + کۆنفڕانسەکانی نیویۆرک سیتی]] نوێنەرایەتیی فەرمانگەی گەشتیاریی فەرمیی شارەکە دەکات.<ref>[https://www.travelweekly.com/Travel-News/Travel-Agent-Issues/NYC-and-Company-changes-its-name "NYC & Company is now New York City Tourism + Conventions"], ''Travel Weekly'', March 28, 2023. Accessed January 17, 2024. "New York City's official destination marketing organization has changed its name to New York City Tourism + Conventions, dropping the NYC & Company name it's held since 1999."</ref> نیویۆرک شایەتحاڵی گەشەسەندنی قەبارەی تێکەڵاوی گەشتیارانی نێونەتەوەیی و ناوخۆیی بووە، کە دەگاتە ٦٦.٦&nbsp;ملیۆن سەردانیکەر بۆ شارەکە لە ساڵێکدا، لەوانەش تا ١٣.٥&nbsp;ملیۆن سەردانیکەری نێونەتەوەیی، کە زۆرترین ژمارەیان لە شانشینی یەکگرتوو، کەنەدا، بەڕازیل، و چینەوە بووە.<ref name="Tourism2021" /> چەندین سەرچاوە نیویۆرکیان بە وێنەگیراوترین شاری جیھان ناوبردووە.<ref name="NYCMostPhotographed1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=History in Photos: New York is the Most Photographed City in the World |ناونیشان=https://nycity.media/history/history-in-photos-new-york-is-the-most-photographed-city-in-the-world.html |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وتەگێڕانەوە=Not eliminate how many photos you have done well with your digital cameras, cell phones, and smartphones. And also in the professional area, New York has a non-sealing charm for filmmakers and photographers..Every year, there are 40,000 shoots for advertising, cinema films, TV shows, series, music videos, and documentation. New York is considered the most photographed city in the world. And yet photographers, again and again, manage to take a new perspective in the megacity, to avoid an unusual motif, to create an optics that fascinates.}}</ref><ref name="NYCMostPhotographed2">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین١=McNeely |یەکەم١=Jamie |سەردێڕ=The Most Photographed Places In The World Based On Traveler Data |ئیش=Expedia Travel Blog |ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ناونیشان=https://www.expedia.com/stories/most-photographed-places-in-the-world/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ |بڵاوکەرەوە=Expedia |وتەگێڕانەوە=With visitors taking a slice of the Big Apple back home on their camera reel, it's hardly surprising that New York is the most photographed city in the world. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230713051730/https://www.expedia.com/stories/most-photographed-places-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="NYCMostPhotographed3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Swanson |یەکەم١=Ana |ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=The world's most photographed places |newspaper=[[The Washington Post]] |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2015/08/26/the-worlds-most-photographed-places/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> ''[[ئای ڵاڤ نیویۆرک]]'' (کە بە شێوەی I <span style="color:red;">❤</span> NY دەنووسرێت) ھەم لۆگۆیەکی بازرگانییە و ھەم گۆرانییەکە کە بنەمای [[کەمپەینی ڕیکلام|ھەڵمەتێکی ڕیکلامین]] و لە ساڵی ١٩٧٧ەوە بەکاردەھێنرێن بۆ بەرەوپێشبردنی [[گەشتیاری لە نیویۆرک سیتی|گەشتیاری لە نیویۆرک سیتی]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.believermag.com/issues/200309/?read=interview_glaser |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150619204157/http://www.believermag.com/issues/200309/?read=interview_glaser |سەردێڕ=Chip Kidd talks with Milton Glaser |ئیش=[[The Believer (magazine)|The Believer]] |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> و دواتر بۆ بەرەوپێشبردنی ویلایەتی نیویۆرکیش. لۆگۆ بازرگانییەکە خاوەندارێتی دەکرێت لەلایەن [[کۆمپانیای گەشەپێدانی ئیمپایەر ستەیت|پەرەپێدانی ئیمپایەر ستەیتی ویلایەتی نیویۆرک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=I Love New York Logo |ناونیشان=http://www.nysl.nysed.gov/emblems/iluvny.htm |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[New York State Education Department]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150906091226/http://www.nysl.nysed.gov/emblems/iluvny.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زۆرێک لە [[پێڕستی نیشانەکانی نیویۆرک سیتی|ناوچە و مۆنیۆمێنتەکانی]] نیویۆرک سیتی نیشانەی گرنگن، لەوانە سێ لە دە شوێنە گەشتیارییەکانی جیھان کە زۆرترین سەردانیکەریان ھەبووە لە ساڵی ٢٠٢٣دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World's Most Visited Tourist Attractions, Ranked |ناونیشان=https://www.farandwide.com/s/most-visited-tourist-destinations-bc849c0424864219 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=Farandwide.com |زمان=en}}</ref> ژمارەیەکی پێوانەیی لە ٦٦.٦&nbsp;ملیۆن گەشتیار لە ساڵی ٢٠١٩دا سەردانی نیویۆرک سیتییان کرد، کە بووە ھۆی ھێنانی ٤٧.٤&nbsp;ملیار دۆلار وەک داھاتی گەشتیاری. ژمارەی سەردانیکەران بە ڕێژەی دوو لەسەر سێ کەمبووەوە لە ساڵی ٢٠٢٠دا لە کاتی پەتاکەدا، بەڵام لە ساڵی ٢٠٢٣دا گەڕایەوە بۆ ٦٣.٣&nbsp;ملیۆن.<ref name="Tourism2021">[https://www.osc.ny.gov/reports/osdc/tourism-industry-new-york-city ''The Tourism Industry in New York City Reigniting the Return''], [[New York State Comptroller]] [[Thomas DiNapoli]], April 2021. Accessed December 29, 2023. "After reaching a record high of 66.6 million visitors in 2019 and generating $47.4 billion in spending, the number of visitors to New York City dropped by 67 percent and their spending declined by 73 percent in 2020.... New York City hosted 66.6 million visitors in 2019 (about 25 percent of the State's 265.5 million visitors that year), its tenth consecutive annual record. In 2020, the pandemic and related behavioral and governmental restrictions caused the number to drop to 22.3 million, a 67 percent reduction (see Figure 1)."</ref><ref>David, Greg. [https://www.thecity.nyc/2023/09/05/tourists-china-hotel-rates/ "Tourists Are Back to NYC in Big Numbers"], [[The City (website)|The City]], September 5, 2023. Accessed December 29, 2023. "But the city will not surpass its 2019 record of 66.6 million visitors because once-numerous travelers from China remain few and far between and Americans are flocking to Europe in unprecedented numbers.... Still, the numbers show a rebound with the official forecast from the tourism agency NYC & Co. still predicting 63.3 million visitors this year, up 12% from last year."</ref> نیشانە مێژووییە گەورەکانی نیویۆرک سیتی بریتین لە [[مۆزەخانەی ھونەری مێترۆپۆلیتان]]، [[پەیکەری ئازادی]]، [[ئیمپایەر ستەیت بڵدینگ]]، و سەنتڕاڵ پارک.<ref>[https://www.lux-review.com/most-popular-landmarks-in-new-york/ Most Popular Landmarks in New York] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240909073305/https://www.lux-review.com/most-popular-landmarks-in-new-york/ |date=September 9, 2024 }}, ''LUXlife Magazine'', November 5, 2021</ref> تایمز سکوێیەر سەنتەری ڕووناککراوەی [[ناوچەی شانۆی مانھاتن|ناوچەی شانۆی بڕۆدوەی]]یە،<ref>{{Cite encyclopedia |title=Times Square |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/596253/Times-Square |access-date=May 10, 2011 }}</ref> و ناوەندێکی سەرەکییە بۆ [[پیشەسازیی کاتبەسەربردن|پیشەسازیی کاتبەسەربردنی]] جیھان،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New York Architecture Images—Midtown Times Square |ناونیشان=http://www.nyc-architecture.com/MID/MID-TimesSquare3.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170125164419/http://www.nyc-architecture.com/MID/MID-TimesSquare3.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=usurped |بڵاوکەرەوە=2011 nyc-architecture}}</ref> کە ساڵانە ٥٠&nbsp;ملیۆن سەردانیکەر بۆ یەکێک لە قەرەباڵغترین یەکتربڕە پیادەکانی جیھان ڕادەکێشێت.<ref name="NYCvisitors">Alikpala, Gidget. [https://en.as.com/latest_news/the-top-10-most-visited-tourist-attractions-in-the-usa-n/ "The top 10 most visited tourist attractions in the USA"], ''[[As (newspaper)|As]]'', September 4, 2023. Accessed January 13, 2024. "Central Park, New York- 42 million annual visitors... Times Square, New York- 50 million annual visitors. At number one is Times Square, one of the most iconic locations in the world."</ref> بەپێی [[یەکێتیی بڕۆدوەی]]، نمایشەکان لەسەر [[شانۆی بڕۆدوەی|بڕۆدوەی]] بە بەھای نزیکەی ١.٥٤&nbsp;ملیار دۆلاری ئەمریکی بلیتەکانیان فرۆشتووە لە ھەردوو وەرزی ٢٠٢٢-٢٠٢٣ و ٢٠٢٣-٢٠٢٤دا. ھەردوو وەرزەکە ئامادەبوونی شانۆیییان بە نزیکەی ١٢.٣&nbsp;ملیۆن کەس بۆ ھەر یەکێکیان بەخۆوە بینیوە.<ref name="BroadwayLeagueStatistics">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.broadwayleague.com/research/statistics-broadway-nyc/ |سەردێڕ=Broadway Season Statistics |بڵاوکەرەوە=The Broadway League |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> === ڕاگەیاندن و کاتبەسەربردن === [[File:New_York,_2019_(48621790492).jpg|thumb|[[سەنتەری ڕۆکفێلەڕ]]، یەکێک لە پێشەنگترین [[ڕاگەیاندن لە نیویۆرک سیتی|ناوەندەکانی میدیا و کاتبەسەربردن]]ی مانھاتن]] [[File:Freedom_Of_Speech_(256854761).jpeg|thumb|[[بینای نیویۆرک تایمز|بارەگای سەرەکیی]] [[کۆمپانیای نیویۆرک تایمز]]، بڵاوکەرەوەی ڕۆژنامەی ''[[نیویۆرک تایمز]]'']] نیویۆرک سیتی وەک پایتەختی [[پیشەسازی کاتبەسەربردن|کاتبەسەربردنی]]<ref name="NYCTheCapitaloftheWorld" /><ref name="NYCTheEntertainmentCapitaloftheWorld">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=New York City Skyscrapers |یەکەم=Richard |دوایین=Panchyk |بڵاوکەرەوە=Arcadia Publishing |ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١-٤٣٩٦-٣٨٦٢-٠|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=01rPeuHXpeQC&pg=PT180}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=New York: The Movie Lover's Guide: The Ultimate Insider Tour of Movie New York |یەکەم=Richard |دوایین=Alleman |بڵاوکەرەوە=Crown/Archetype |ساڵ=٢٠١٣|پەڕە=٩٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٤١-٣٧٧٨-٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=f_0Z5SxTKLkC&pg=PA95}}</ref> و [[میدیای دیجیتاڵ|میدیای دیجیتاڵی]] جیھان وەسف کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lgbtqnation.com/2017/05/first-nyc-pridefest-will-televised/ |سەردێڕ=ABC will broadcast New York's pride parade live for the first time |یەکەم=Dawn |دوایین=Ennis |بڵاوکەرەوە=[[LGBTQ Nation]] |ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وتەگێڕانەوە=Never before has any TV station in the entertainment and news media capital of the world carried what organizer boast is the world's largest Pride parade live on TV.}}</ref> ناوەندێکە بۆ پیشەسازییەکانی ڕیکلام، [[مۆسیقای نیویۆرک سیتی|مۆسیقا]]، [[پێڕستی ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی نیویۆرک سیتی|ڕۆژنامە]]، میدیای دیجیتاڵ، و بڵاوکردنەوە، و گەورەترین بازاڕی میدیایە لە ئەمریکای باکوور.<ref>{{cite press release |title=Tampa Bay 12th Largest Media Market Now |publisher=Tampa Bay Partnership |date=August 26, 2005 |url=http://www.tampabay.org/press.asp?rls_id=991& |access-date=September 1, 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928205103/http://www.tampabay.org/press.asp?rls_id=991& |archive-date=September 28, 2008 }}</ref> زۆرێک لە گەورەترین [[گرووپی کۆمپانیاکانی میدیا|گرووپەکانی میدیای]] جیھان بنکەیان لەم شارەیە، لەوانە Warner Bros. Discovery، Thomson Reuters Corporation، [[ئەسۆوشیەیتید پرێس]]، Bloomberg L.P.، News Corp، [[کۆمپانیای نیویۆرک تایمز]]، NBCUniversal، Hearst Corporation، AOL و Fox Corporation. حەوت لە کۆی ھەشت تۆڕە جیھانییە پێشەنگەکانی [[ئاژانسی ڕیکلام|ئاژانسی ڕیکلام]] بارەگای سەرەکییان لە نیویۆرکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://adage.com/datacenter/datapopup.php?article_id=116384 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070602212322/http://adage.com/datacenter/datapopup.php?article_id=116384 |سەردێڕ=Top 10 Consolidated Agency Networks: Ranked by 2006 Worldwide Network Revenue |ئیش=[[Advertising Age]] |ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}</ref> زیاتر لە ٢٠٠ ڕۆژنامە و ٣٥٠ گۆڤاری بەکارھێنەر ئۆفیسیان لە شارەکەدا ھەیە،<ref name="NYC Media" /> و پیشەسازی بڵاوکردنەوە نزیکەی ١١,٥٠٠ کەس دادەمەزرێنێت، بە کاریگەرییەکی ئابووریی ٩.٢&nbsp;ملیار دۆلارەوە.<ref>Milliot, Jim. [https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/industry-news/financial-reporting/article/91028-new-report-finds-nyc-publishing-bookselling-jobs-fell-between-2010-and-2020.html "New Report Finds NYC Publishing, Bookselling Jobs Fell Between 2010 and 2020"], ''[[Publishers Weekly]]'', December 1, 2022. Accessed January 30, 2024. "According to the study, book publishers generated $9.2 billion of economic output in 2020, ahead of the other publishing sub-sectors: periodical publishers ($6.3 billion); internet publishers ($2.8 billion); and newspaper publishers (2.5 billion).... The number of people employed in New York publishing houses dipped by 1.7% between 2010 and 2020, falling to 11,500."</ref> دوو ڕۆژنامە نیشتمانییە ڕۆژانەیییەکان کە گەورەترین [[بڵاوبوونەوە (ڕۆژنامە)|بڵاوبوونەوەیان]] ھەیە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە نیویۆرک بڵاودەکرێنەوە: لاپەڕە گەورەکانی ''[[وۆڵ ستریت جۆرناڵ]]'' و ''[[نیویۆرک تایمز]]''.<ref>Majid, Aisha. [https://pressgazette.co.uk/media-audience-and-business-data/media_metrics/top-25-us-newspaper-circulations-down-march-2023/ "Top 25 US newspaper circulations: Largest print titles fall 14% in year to March 2023"], ''[[Press Gazette]]'', June 26, 2023. Accessed January 13, 2024. "News Corp's business-focused ''The Wall Street Journal'' (609,654) and ''The New York Times'' (296,329) remain the biggest dailies in the US."'</ref> بە ١٣٢ خەڵات تا ساڵی ٢٠٢٢، ''The Times'' زۆرترین [[خەڵاتی پولیتیزەر]]ی بۆ ڕۆژنامەوانی بردووەتەوە<ref>[[David Folkenflik|Folkenflik, David.]] [https://www.npr.org/2022/05/08/1097097620/new-york-times-pulitzer-ukraine-walter-duranty "''The New York Times'' can't shake the cloud over a 90-year-old Pulitzer Prize"], [[NPR]], May 8, 2022. Accessed January 13, 2024. "''The New York Times'' is looking to add to its list of 132 Pulitzer Prizes – by far the most of any news organization – when the 2022 recipients for journalism are announced on Monday."</ref> و وەک [[ڕۆژنامەی تۆمارکراو]]ی میدیای ئەمریکی دادەنرێت.<ref>[https://ropercenter.cornell.edu/new-york-times The New York Times], [[Roper Center for Public Opinion Research]]. Accessed January 13, 2024. "Nicknamed The Gray Lady, The Times is long regarded within the industry as a national 'newspaper of record'."</ref> ڕۆژنامە [[تابلۆید (فۆرماتی ڕۆژنامە)|تابلۆیدەکانی]] شارەکە بریتین لە ''[[نیویۆرک دەیلی نیوز]]''، کە لە ساڵی ١٩١٩ لەلایەن [[جۆزێف مێدیل پاتەرسۆن]]ەوە دامەزرا،<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/412434/New-York-Daily-News |title=New York Daily News (American newspaper) |encyclopedia=[[Britannica.com]] |access-date=May 4, 2013 }}</ref> و ''[[نیویۆرک پۆست]]''، کە لە ساڵی ١٨٠١ لەلایەن [[ئەلێکساندەر ھامیلتۆن]]ەوە دامەزرا.<ref>Allan Nevins, ''The Evening Post: Century of Journalism'', Boni and Liveright, 1922, p. 17.</ref><ref>[https://www.loc.gov/item/lcwaN0011417/ ''New York Post''], [[Library of Congress]]. Accessed January 13, 2024. "The New York Post is an American daily newspaper, primarily distributed in New York City and its surrounding area. It is the 13th-oldest and seventh-most-widely circulated newspaper in the United States. Established in 1801 by Federalist and Founding Father Alexander Hamilton, it became a respected broadsheet in the 19th century, under the name New York Evening Post."</ref> {{As of|2019}}، نیویۆرک سیتی دووەم گەورەترین ناوەند بوو بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و تەلەڤیزیۆن لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، کە ساڵانە نزیکەی ٢٠٠ فیلمی درێژی بەرھەم دەھێنا. ئەم پیشەسازییە لە ساڵی ٢٠١٩دا زیاتر لە ١٠٠,٠٠٠ کەسی دامەزراندووە، و ١٢.٢&nbsp;ملیار دۆلاری وەک مووچە و کاریگەرییەکی ئابووریی گشتیی بە بڕی ٦٤.١&nbsp;ملیار دۆلار بەرھەم ھێناوە.<ref>[https://www.nyc.gov/assets/mome/pdf/mome-nyc-film-tv-industry-study-executive-summary.pdf ''New York City Film and Television Industry Economic Impact Study 2021''], New York City Mayor's Office of Media and Entertainment. Accessed January 30, 2024. "In 2019, New York City's film and television industry was directly responsible for 100,200 jobs, $12.2 billion in wages, and $64.1 billion in direct economic output."</ref> لە ڕووی قەبارەوە، نیویۆرک پێشەنگی جیھانە لە بەرھەمھێنانی [[فیلمی سەربەخۆ]]—یەک لەسەر سێی ھەموو فیلمە سەربەخۆکانی ئەمریکا لەوێ بەرھەم دەھێنرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New York Film Academy, New York City |ناونیشان=http://www.nyfa.edu/filmschools/newyork.php |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120126210946/http://www.nyfa.edu/filmschools/newyork.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[New York Film Academy]]}}</ref><ref name="NYC Media">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=Request for Expressions of Interest |ناونیشان=http://www.govisland.com/PDFs/RFEI/RFEI.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080802030053/http://www.govisland.com/PDFs/RFEI/RFEI.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Governors Island|Governors Island Preservation and Education Corporation]]}}</ref> نیویۆرک ناوەندێکی گەورەیە بۆ میدیای [[نا-بازرگانی و پەروەردەیی]]. NYC Media تۆڕی فەرمیی ڕادیۆ، تەلەڤیزیۆن، و میدیای سەرھێڵ و خزمەتگوزاری پەخشی گشتیی نیویۆرک سیتییە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About NYC Media |ناونیشان=https://www1.nyc.gov/site/media/about/about.page |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=[[NYC Media]] |بڵاوکەرەوە=City of New York}}</ref> و چەندین بەرنامەی ڕەسەنی براوەی [[خەڵاتی ئێمی]] بەرھەمھێناوە کە باس لە مۆسیقا و کولتووری گەڕەکەکانی شارەکە و حکومەتی شارەکە دەکەن. کۆنترین کەناڵی [[تەلەڤیزیۆنی دەستڕاگەیشتنی گشتی]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا [[تۆڕی گەڕەکی مانھاتن]]ە، کە لە ساڵی ١٩٧١ دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Community Celebrates Public Access TV's 35th Anniversary |ناونیشان=http://www.mnn.org/en/community-celebrates-public-access-tvs-35th-annive |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100825122105/http://www.mnn.org/en/community-celebrates-public-access-tvs-35th-annive |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Manhattan Neighborhood Network|Mnn.org]]}}</ref> WNET وێستگە تەلەڤیزیۆنییە گشتییە سەرەکییەکەی شارەکەیە و یەک لەسەر سێی پڕۆگرامەکانی تەلەڤیزیۆنی نیشتمانیی [[خزمەتگوزاریی پەخشی گشتی]] (PBS) بەرھەم دەھێنێت.<ref>[https://www.nyc-arts.org/organizations/thirteen-wnet/ Thirteen/WNET], [[NYC Arts]]. Accessed January 30, 2024. "Channel Thirteen is the flagship television station of the Public Broadcasting Service—a national, commercial-free, viewer-supported network known for its productions of top-notch programming in the arts and culture (Masterpiece Theater; Great Performances), science and nature (NOVA; Stephen Hawking's Universe), news and public affairs (News Hour with Jim Lehrer; ITN World News) and the humanities (The 1900 House; The American President). Thirteen/WNET produces about a third of the prime-time public-television programming aired in the United States, for which it often taps the unmatched cultural resources of New York City."</ref> WNYC، کە وێستگەیەکی [[ڕادیۆی گشتی]]یە و تا ساڵی ١٩٩٧ لەلایەن شارەکەوە خاوەندارێتی دەکرا،<ref>Darrow, Peter H. [https://www.wnyc.org/story/going-public-story-wnycs-journey-independence/ "Going Public: The Story of WNYC's Journey to Independence"], [[WNYC]], May 10, 2018. Accessed January 30, 2024. "From July 1924 until January 1997, WNYC was owned and operated by the City of New York. This is the story of how it became a self-supporting, independent non-profit organization."</ref> گەورەترین گوێگری ڕادیۆی گشتی ھەیە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئابی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Top 30 Public Radio Subscribers – Spring 2006 Arbitron |ناونیشان=http://www.rrconline.org/reports/pdf/Sp06%20eRanks.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[Radio Research Consortium]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130113222054/http://www.rrconline.org/reports/pdf/Sp06%20eRanks.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لێرەدا تەواوی دەقەکە بەبێ ھیچ کورتکردنەوە و گۆڕانکارییەک لە پێکھاتە، قاڵبەکان و سەرچاوەکاندا، وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی (سۆرانی): == پەروەردە == [[File:Low_Memorial_Library_Columbia_University_College_Walk_Court_Yard_05.jpg|thumb|[[کتێبخانەی یادەوەریی لۆو]] لە [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]]]] نیویۆرک سیتی گەورەترین سیستەمی پەروەردەیی ھەیە لە نێو ھەموو شارەکاندا.<ref name="NYCTheCapitaloftheWorld" /> ژێرخانی پەروەردەییی شارەکە خوێندنی سەرەتایی، خوێندنی ئامادەیی، خوێندنی باڵا، و توێژینەوە لەخۆدەگرێت. سیستەمی [[قوتابخانە گشتییەکانی نیویۆرک سیتی]]، کە لەلایەن [[وەزارەتی پەروەردەی نیویۆرک سیتی]]یەوە بەڕێوەدەبرێت، گەورەترین سیستەمی قوتابخانەی گشتییە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، کە تا ساڵی ٢٠١٧-٢٠١٨ خزمەت بە نزیکەی ١.١&nbsp;ملیۆن خوێندکار دەکات لە نزیکەی ١,٨٠٠ قوتابخانەی سەرەتایی و ئامادەییی جیاوازدا، بە [[قوتابخانە چارترەکان]]یشەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Where we live NRC Fair housing together |ناونیشان=https://wherewelive.cityofnewyork.us/explore-data/access-to-opportunity/education/#:~:text=New%20York%20City's%20public%20school,and%20various%20charter%20programs1. |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230723020135/http://wherewelive.cityofnewyork.us/explore-data/access-to-opportunity/education/#:~:text=New%20York%20City's%20public%20school,and%20various%20charter%20programs1. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> ھەروەھا نزیکەی ٩٠٠ قوتابخانەی سێکولار (عەلمانی) و ئایینیی تایبەت ھەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Private School Universe Survey |ناونیشان=http://nces.ed.gov/surveys/pss/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080906170332/http://www.nces.ed.gov/surveys/pss/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[National Center for Education Statistics]]}}</ref> [[File:Facade_of_the_New_York_Public_Library_Main_Branch_2.jpg|thumb|[[لقی سەرەکیی کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک|بینای بارەگای سەرەکیی ستیفن ئەی 슈وارزمان]]ی [[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک]]]] [[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک]] (NYPL) گەورەترین کۆمەڵەی ھەیە لە ھەر سیستەمێکی کتێبخانەی گشتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref name="libraryspot">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nation's Largest Libraries |ناونیشان=http://www.libraryspot.com/lists/listlargestlibs.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070529215517/http://www.libraryspot.com/lists/listlargestlibs.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=LibrarySpot}}</ref> کوینز لەلایەن [[کتێبخانەی گشتیی ناوچەی کوینز]] (QPL)ەوە خزمەت دەکرێت، کە دووەم گەورەترین سیستەمی کتێبخانەی گشتییە لە وڵاتەکەدا، لەکاتێکدا [[کتێبخانەی گشتیی بروکلین]] (BPL) خزمەت بە بروکلین دەکات.<ref name="libraryspot" /> زیاتر لە ملیۆنێک خوێندکار، کە بەرزترین ژمارەیە لە ھەر شارێکی ویلایەتە یەکگرتووەکان،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=America's Biggest College Towns |ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-09-08/america-s-biggest-college-towns |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220728164158/https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-09-08/america-s-biggest-college-towns |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٢|ئیش=Bloomberg.com |زمان=en}}</ref> لە زیاتر لە ١٢٠ دامەزراوەی خوێندنی باڵای نیویۆرک سیتی وەرگیراون، کە نزیکەی چارەکە ملیۆنێکیان تەنھا لە سیستەمی [[زانکۆی سیتیی نیویۆرک]] (CUNY)دان {{as of|2025|lc=yes}}.<ref>[https://www.cuny.edu/news/cuny-welcomes-240000-students-for-fall-2025-with-new-initiatives-to-support-students/ "CUNY Welcomes 240,000 Students for Fall 2025 with New Initiatives to Support Students"], [[City University of New York]], August 26, 2025. Accessed February 22, 2026. "The City University of New York today kicked off its 2025-26 academic year, welcoming about 240,000 students with new initiatives and offerings geared to better meet their needs."</ref> بەپێی [[ڕیزبەندی ئەکادیمیی زانکۆکانی جیھان]]، نیویۆرک سیتی بە تێکڕا باشترین دامەزراوەکانی خوێندنی باڵای ھەیە لە ھەر [[شاری جیھانی|شارێکی جیھانییدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Academic Ranking of World Universities 2019 |ناونیشان=http://www.shanghairanking.com/ARWU2019.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190817225232/http://www.shanghairanking.com/ARWU2019.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Academic Ranking of World Universities|Shanghai Ranking Consultancy]]}}</ref> سیستەمی گشتی CUNY پێکھاتووە لە ٢٥ دامەزراوە لە سەرانسەری ھەر پێنج ناوچەکەدا.<ref>[https://www.cuny.edu/about/colleges/ Colleges and Schools], [[City University of New York]]. Accessed February 22, 2026.</ref> کەمپەکانی سیستەمی گشتیی [[زانکۆی ویلایەتیی نیویۆرک]] (SUNY) لە نیویۆرک سیتی بریتین لە زانکۆی زانستە تەندروستییەکانی داونستەیتی SUNY، [[پەیمانگای تەکنۆلۆژیای مۆدە]]، کۆلێژی دەریاییی SUNY، و کۆلێژی بیناییی SUNY.<ref>[https://www.suny.edu/attend/visit-us/complete-campus-list/ Complete Campus List], [[State University of New York]]. Accessed February 22, 2026.</ref> نیویۆرک سیتی ماڵی چەندین زانکۆی تایبەتیی بەناوبانگە وەکوو [[زانکۆی ئادێلفی]]، [[کۆلێژی پەروەردەی بانک ستریت]]، [[کۆلێژی بارنارد]]، [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]]، [[کۆپەر یونیۆن]]، [[زانکۆی فۆردھام]]، [[زانکۆی نیویۆرک]]، [[پەیمانگای تەکنۆلۆژیای نیویۆرک]]، [[زانکۆی ڕۆکفێلەڕ]]، [[زانکۆی مێرسی]]، [[کۆرنێڵ تێک]] و [[زانکۆی یێشیڤا]]؛ چەندین لەمانە لە ڕیزبەندیی باشترین زانکۆکانی جیھاندان،<ref name="ARWU">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Academic Ranking of World Universities 2017 |ناونیشان=http://www.shanghairanking.com/ARWU2017.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171012154517/http://www.shanghairanking.com/ARWU2017.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[Academic Ranking of World Universities|Shanghai Ranking Consultancy Consultancy]]}}</ref><ref name="CWUR">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CWUR 2016—World University Rankings |ناونیشان=https://cwur.org/2016.php |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[Center for World University Rankings]]}}</ref> لەکاتێکدا ھەندێک لە بەناوبانگترین دامەزراوەکانی جیھان، وەکوو [[زانکۆی پرینستۆن]] و [[زانکۆی یەیڵ]]، دەکەونە [[ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک]]ەوە. بەشێکی زۆری [[توێژینەوەی زانستی]] لە شارەکەدا لە بواری پزیشکی و [[زانستەکانی ژیان]]دا ئەنجام دەدرێت. لە ساڵی ٢٠١٩دا، ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک لە پلەی یەکەمدا بوو [[پێڕستی شارەکان بەپێی بەرھەمی زانستی#شارە پێشەنگەکان لە بوارە جیاوازەکاندا|بەپێی پشکی وتارە بڵاوکراوەکان لە زانستەکانی ژیاندا]].<ref name="NYCLifeSciencesCapital">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Top 50 science cities in life sciences |ناونیشان=https://www.natureindex.com/supplements/nature-index-2020-science-cities/tables/life-sciences |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=natureindex.com |زمان=en}}</ref> نیویۆرک سیتی زۆرترین بڕوانامەی دەرچوونی زانستەکانی ژیانی ھەیە کە ساڵانە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەبەخشرێت، و لە ساڵی ٢٠١٢دا، ٤٣,٥٢٣ پزیشکی مۆڵەتپێدراو لە نیویۆرک سیتی کاریان دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Horner |یەکەم١=Blair |دوایین٢=Levin |یەکەم٢=Arthur |دوایین٣=Mattei |یەکەم٣=Suzanne |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٤|ئەوانی تر=Casey Ciceron (contributor) |سەردێڕ=The Doctor Is In: New York's Increasing Number of Doctors |ناونیشان=http://www.nypirg.org/pubs/health/2014.08.21DoctorIsIn.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[New York City Economic Development Corporation]] |پەڕە=١٣, Appendix ١: Comparison of the Numbers Of New York Doctors By County, As Of December ٣١, ٢٠٠٤, And December ٣١, ٢٠١٢}}</ref> ١٢٧ [[ھەڵگرانی خەڵاتی نۆبێل|ھەڵگری خەڵاتی نۆبێل]] ھەن کە ڕەگ و ڕیشەیان لە دامەزراوە ناوخۆیییەکاندا ھەیە {{As of|2004|lc=y}}.<ref name="NYC science institutions">{{cite press release |title=Mayor Michael R. Bloomberg and Economic Development Corporation President Andrew M. Alper Unveil Plans to Develop Commercial Bioscience Center in Manhattan |date=November 18, 2004 |publisher=[[New York City Economic Development Corporation]] |url=http://home2.nyc.gov/portal/site/nycgov/menuitem.c0935b9a57bb4ef3daf2f1c701c789a0/index.jsp?pageID=mayor_press_release&catID=1194&doc_name=http%3A%2F%2Fhome2.nyc.gov%2Fhtml%2Fom%2Fhtml%2F2004b%2Fpr310-04.html&cc=unused1978&rc=1194&ndi=1 |access-date=September 1, 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011233830/http://home2.nyc.gov/portal/site/nycgov/menuitem.c0935b9a57bb4ef3daf2f1c701c789a0/index.jsp?pageID=mayor_press_release&catID=1194&doc_name=http%3A%2F%2Fhome2.nyc.gov%2Fhtml%2Fom%2Fhtml%2F2004b%2Fpr310-04.html&cc=unused1978&rc=1194&ndi=1 |archive-date=October 11, 2007}}</ref> == چاند == [[File:NYC_-_Guggenheim_Museum.jpg|thumb|[[مۆزەخانەی سۆلۆمۆن ئاڕ. گۆگێنھایم]] وەک ئەوەی لە پێنجەم ئەڤینیوەوە دەردەکەوێت]] نیویۆرک سیتی زۆرجار [[پێڕستی فیلمەکان کە لە نیویۆرک سیتی ڕوودەدەن|شوێنی ڕوودانی ڕۆمان، فیلم، و بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانە]] و وەک پایتەختی کولتووریی جیھان وەسف کراوە.<ref name="cultura1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iceland.is/iceland-abroad/us/nyc/cultural-affairs/ |سەردێڕ=Consulate General of Iceland New York Culture |بڵاوکەرەوە=Consulate General of Iceland New York |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130205061848/http://www.iceland.is/iceland-abroad/us/nyc/cultural-affairs/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref><ref name="culture2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.latvia-newyork.org/english/ |سەردێڕ=Consulate of Latvia in New York |بڵاوکەرەوە=Consulate of Latvia |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130208223706/http://www.latvia-newyork.org/english/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref><ref name="culture3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.baruch.cuny.edu/nycdata/Culture/intro.htm |سەردێڕ=Introduction to Chapter 14: New York City (NYC) Culture |بڵاوکەرەوە=The Weissman Center for International Business Baruch College/CUNY 2011 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130505181316/http://www.baruch.cuny.edu/nycdata/culture/intro.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref><ref name="cultural4">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://catalogue.nla.gov.au/Record/371497 |سەردێڕ=New York, Culture Capital of the World, 1940–1965 / edited by Leonard Wallock; essays by Dore Ashton&nbsp;... [et al.] |بڵاوکەرەوە=[[National Library of Australia]] |ساڵ=١٩٨٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٤٧٨-٠٩٩٠-٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> شارەکە شوێنی لەدایکبوونی چەندین بزووتنەوەی کولتوورییە، لەوانە [[ڕێنێسانسی ھارلم]] لە ئەدەب و ھونەری بینراودا؛<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ١٩٨٧|سەردێڕ=Harlem in the Jazz Age |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1987/02/08/magazine/harlem-in-the-jazz-age.html?src=pm |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Holland |دوایین=Cotter |ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ١٩٩٨|سەردێڕ=ART; A 1920's Flowering That Didn't Disappear |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1998/05/24/arts/art-a-1920-s-flowering-that-didn-t-disappear.html?src=pm |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> [[ئێکسپرێشنیزمی ئەبستراکت]] (کە بە [[قوتابخانەی نیویۆرک (ھونەر)|قوتابخانەی نیویۆرک]] ناسراوە) لە وێنەکێشاندا؛ و [[مۆسیقای ھیپ ھۆپ|ھیپ-ھۆپ]]،<ref name="Toop-1992" /><ref name="BPOHPINY">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=David |دوایین=Gonzalez |ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=Will Gentrification Spoil the Birthplace of Hip-Hop? |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/05/21/nyregion/21citywide.html?pagewanted=all |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> [[پەنک ڕۆک|پەنک]]،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Harrington |یەکەم=Joe S. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=lw9Ccboc5OcC |سەردێڕ=Sonic Cool: The Life & Death of Rock 'N' Roll |پەڕەکان=٣٢٤–٣٠|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٣٤٠-٢٨٦١-٨|بڵاوکەرەوە=[[Hal Leonard]]}}</ref> [[ھاردکۆر پەنک|ھاردکۆر]]،<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|یەکەم١=Sam |دوایین١=McPheeters |یەکەم٢=Christy |دوایین٢=Karacas |ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Survival of the Streets |ناونیشان=https://www.vice.com/en/article/survival-of-the-streets-137-v16n9/ |magazine=[[Vice (magazine)|Vice]] |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> [[مۆسیقای سالسا|سالسا]]، [[مۆسیقای فريستایل|فريستایل]]، [[تین پان ئالێی]]، ھەندێک جۆری [[جەز]]،<ref name="Jazzzz">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Harlem Renaissance Music in the 1920s |ناونیشان=http://www.1920s-fashion-and-music.com/Harlem-Renaissance-music.html |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=1920s Fashion & Music}}</ref> و (لەگەڵ فیلادێلفیا) [[دیسکۆ]] لە مۆسیقادا. نیویۆرک سیتی بە پایتەختی سەمای جیھان دانراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Free To Dance—About The Film |ناونیشان=https://www.pbs.org/wnet/freetodance/about/episodes.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100414045804/https://www.pbs.org/wnet/freetodance/about/episodes.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[Public Broadcasting Service]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Group Visits |ناونیشان=http://www.alvinailey.org/about/visit-us/group-visits |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110513030823/http://www.alvinailey.org/about/visit-us/group-visits |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[Alvin Ailey American Dance Theater|Alvin Ailey Dance Foundation, Inc]]}}</ref> === خێراییی ژیان === [[File:Broadway (9075158922).jpg|thumb|نیویۆرک بەگشتی بە خێراییی ڕیتمی ژیانی دەناسرێتەوە،<ref name=FastPaceNYC1/><ref name=FastPaceNYC2/><ref name=FastPaceNYC3/> کە زاراوەی ''[[wiktionary:New York minute|خولەکی نیویۆرکی]]''ی لێکەوتووەتەوە.<ref name="NewYorkMinuteDefinition"/>]] یەکێک لە باوترین ئەو تایبەتمەندییانەی دەدرێتە پاڵ نیویۆرک سیتی بریتییە لە خێراییی ژیان،<ref name=FastPaceNYC1/><ref name=FastPaceNYC2/><ref name=FastPaceNYC3/> کە زاراوەی ''[[wiktionary:New York minute|خولەکی نیویۆرکی]]'' لێ پەیدا بووە.<ref name="NewYorkMinuteDefinition">{{cite encyclopedia |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/new%20york%20minute |title=Dictionary—Full Definition of ''New York Minute'' |dictionary=[[Merriam-Webster]] |access-date=November 1, 2015 }}</ref> دانیشتووانی نیویۆرک سیتی بە شێوەیەکی بەرچاو ناسراون بە خۆڕاگرییان لە ڕووی مێژوویییەوە، و لەم دواییانەشدا سەبارەت بە بەڕێوەبردنی کاریگەرییەکانی [[ھێرشە تیرۆریستییەکانی ١١ی سێپتەمبەر]] و [[پەتای کۆڤید-١٩ لە نیویۆرک سیتی|پەتای کۆڤید-١٩]].<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=The City That Endures|ناونیشان=https://time.com/6094319/new-york-after-sept-11/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250223082931/https://time.com/6094319/new-york-after-sept-11/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="Weaver-2022">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Weaver |یەکەم١=Shaye |سەردێڕ=New York is the most resilient city in the world, according to locals |ناونیشان=https://www.timeout.com/newyork/news/new-york-is-the-most-resilient-city-in-the-world-according-to-locals-072222#:~:text=New%20York%20is%20the%20most,isn't%20just%20a%20phrase.&text=Throughout%20its%20history%2C%20New%20York,to%20whatever%20comes%20their%20way. |وێبگە=[[Time Out (magazine)|Time Out]] |ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Moynihan |یەکەم=Colin |ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=On Subways as Riders Return: Odes to Their Resilience |زمان=en-US |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2020/05/03/arts/virus-subway-riders-poems.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|issn=0362-4331}}</ref> نیویۆرک وەک خۆڕاگرترین شاری جیھان دەنگی پێدرا لە ساڵانی ٢٠٢١ و ٢٠٢٢، بەپێی ڕاپرسییە جیھانییەکەی گۆڤاری ''Time Out'' لە نێو دانیشتووانی شارەکاندا.<ref name="Weaver-2022" /> === شانۆ === [[File:Various Pictures from New York City - September, 2025.jpg|thumb|شانۆکانی [[شانۆی جۆن گۆڵدن|گۆڵدن]]؛ [[شانۆی بێرنارد بی جەیکەبس|جەیکەبس]]؛ [[شانۆی جێراڵد شۆنفێڵد|شۆنفێڵد]]؛ و [[شانۆی بووز|بووز]] لە [[ناوچەی شانۆی مانھاتن|ناوچەی شانۆ]]]] ناوەندی سەرەکیی [[ناوچەی شانۆی مانھاتن|دیمەنی شانۆی ئەمریکی مانھاتنە]]، بە بەشەکانی [[شانۆی بڕۆدوەی|بڕۆدوەی]]، [[ئۆف-بڕۆدوەی]]، و [[ئۆف-ئۆف-بڕۆدوەی]].<ref name="LondréWatermeier1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Felicia Hardison |دوایین١=Londré |یەکەم٢=Daniel J. |دوایین٢=Watermeier |ڕێکەوت=١٩٩٨|سەردێڕ=The History of North American Theater: From Pre-Columbian Times to the Present |بڵاوکەرەوە=Continuum |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٦٤-١٠٧٩-٥|oclc=١٠٢٤٨٥٥٩٦٧}}</ref> زۆرێک لە [[کەسایەتیی ناسراو|ئەستێرەکانی]] شانۆ و شاشە یەکەمین دەرفەتی گەورەی خۆیان لە کارکردن لە بەرھەمەکانی نیویۆرکدا بەدەستھێناوە.<ref>Stephen Watt, and Gary A. Richardson, ''American Drama: Colonial to Contemporary'' (1994).</ref> شانۆی بڕۆدوەی یەکێکە لە پێشەنگترین فۆرمەکانی شانۆی ئینگلیزی زمان لە جیھاندا، کە بە ناوی [[بڕۆدوەی (مانھاتن)|بڕۆدوەی]]یەوە ناونراوە، کە ئەو شەقامە گەورەیەیە کە بەناو [[تایمز سکوێیەر]]دا تێدەپەڕێت،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Welsh |یەکەم=Anne Marie |ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٤|سەردێڕ=2 plays + 9 nominations = good odds for locals |newspaper=[[The San Diego Union-Tribune]] |ناونیشان=http://www.signonsandiego.com/news/features/20040606-9999-1a6tony.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081005110339/http://www.signonsandiego.com/news/features/20040606-9999-1a6tony.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> ھەندێک جار پێی دەوترێت "[[The Great White Way|ڕێگە سپییە مەزنەکە]]".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=McBeth |یەکەم=VR |ناونیشان=http://timessquare.com/NYC__/Times_Square_History/The_Great_White_Way/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110504160457/http://timessquare.com/NYC__/Times_Square_History/The_Great_White_Way/ |سەردێڕ=The Great White Way |وێبگە=TimesSquare.com |وتەگێڕانەوە=Coined in 1901 by O.J. Gude, the designer of many prominent advertising displays, to describe the new light show that beckoned along Broadway, The Great White Way is a phrase known worldwide to describe Broadway's profusion of theaters in Times Square. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tell |یەکەم=Darcy |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NwaLWFSG3rcC&pg=PA41 |سەردێڕ=Times Square Spectacular: Lighting Up Broadway |بڵاوکەرەوە=[[HarperCollins]] |ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٦٠٨-٨٤٣٣-٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Allen |یەکەم=Irving Lewis |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=j41z0yeKbeIC&pg=PA59 |سەردێڕ=The City in Slang: New York Life and Popular Speech |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ساڵ=١٩٩٥|وتەگێڕانەوە=By 1910, the blocks of Broadway just above 42nd Street were at the very heart of the Great White Way. The glow of Times Square symbolized the center of New York, if not of the world. |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩٥٣-٥٧٧٦-٩}}</ref> [[پێڕستی شانۆکانی بڕۆدوەی|چل و یەک شانۆ]]، کە زۆربەیان لە [[ناوچەی شانۆی مانھاتن|ناوچەی شانۆ]]ی میدتاون مانھاتن دان، ھەریەکەیان بە لایەنی کەمەوە ٥٠٠ کورسییان ھەیە، وەک شانۆکانی بڕۆدوەی پۆلێن دەکرێن.<ref>[https://www.playbill.com/broadway-theatres Learn about the 41 theatres on Broadway.], ''[[Playbill]]''. Accessed January 15, 2024.</ref> وەرزی شانۆیی بڕۆدوەی ٢٠١٨-١٩ ژمارەی پێوانەییی تۆمارکرد بە کۆی ئامادەبووانی ١٤.٨&nbsp;ملیۆن کەس و داھاتی گشتیی ١.٨٣&nbsp;ملیار دۆلار.<ref>[https://www.broadwayleague.com/press/press-releases/2018-2019-broadway-end-of-season-statistics/ "2018 – 2019 Broadway End-of-Season Statistics"], [[The Broadway League]], May 28, 2019. Accessed November 13, 2022.</ref> دوای بوژانەوە لە [[کاریگەرییەکانی پەتای کۆڤید-١٩ لەسەر ھونەرەکانی نواندن#مۆسیقای ڕاستەوخۆ و شانۆ|داخستنەکان کە بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ەوە سەپێندران]]، داھاتەکانی ٢٠٢٢-٢٣ گەڕانەوە بۆ ١.٥٨&nbsp;ملیار دۆلار بە کۆی گشتیی ئامادەبووانی ١٢.٣&nbsp;ملیۆن کەس.<ref>[https://www.broadwayleague.com/press/press-releases/20222023-broadway-end-of-season-statistics-show-that-broadway-had-attendance-of-123-million-and-grosses-of-158-billion/ "2022–2023 Broadway End-Of-Season Statistics Show That Broadway Had Attendance Of 12.3 Million And Grosses Of $1.58 Billion"], [[The Broadway League]], press release dated May 23, 2023. Accessed January 1, 2024. "The Broadway League has released statistics for the 2022–2023 season, which began on May 23, 2022, and ended on May 21, 2023. In the first full season since Broadway returned from the COVID-19 pandemic closure, Broadway reached a total attendance of 12,283,399 and generated $1,577,586,897 in grosses."</ref><ref name="BroadwayLeagueStatistics"/> [[خەڵاتەکانی تۆنی]] دان بە نایابیدا دەنێن لە شانۆی ڕاستەوخۆی بڕۆدوەی و ساڵانە لەلایەن [[باڵی شانۆی ئەمریکی]] و [[یەکێتیی بڕۆدوەی]]یەوە<ref>Gans, Andrew (December 18, 2007). [http://www.playbill.com/news/article/113654.html "League of American Theatres and Producers Announces Name Change"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071221090634/http://www.playbill.com/news/article/113654.html|date=December 21, 2007}}. ''[[Playbill]]''. Retrieved September 13, 2013. The League of American Theatres and Producers was renamed "The Broadway League".</ref> لە مانھاتن پێشکەش دەکرێن.<ref>[https://www.tonyawards.com/about/faq/ Frequently Asked Questions], [[Tony Awards]]. Accessed January 15, 2024. "Only Broadway productions that open in designated Broadway theatres in Manhattan are eligible for Tonys."</ref> === شێوەزار و زاراوە === ناوچەی نیویۆرک ماڵی شێوەزار و شێوازی قسەکردنی ناوچەیی تایبەتە کە پێی دەوترێت [[ئینگلیزیی نیویۆرک سیتی|زاراوەی نیویۆرکی]]، کە بە جێگرەوەیی بە ''بروکلینیز'' یان ''نیویۆرکیز'' ناسراوە. ئەمە بە یەکێک لە ناسراوترین شێوەزارەکانی ناو [[ئینگلیزیی ئەمریکی]] دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Newman |یەکەم=Michael |سەردێڕ=American Voices |بڵاوکەرەوە=Blackwell |ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٥١-٢١٠٩-٥|editor1-last=Wolfram |editor1-first=Walt |پەڕەکان=٨٢–٨٧|chapter=New York Talk |editor2-last=Ward |editor2-first=Ben}}</ref> شێوازی قسەکردنی نەریتیی ناوچەی نیویۆرک بە دەربڕینی خێرای ناسراوە، و شێوەزارەکەی بە [[ڕوتیسیتی لە ئینگلیزیدا|نائەڕتی]] (non-rhotic) وەسف دەکرێت بە شێوەیەک کە دەنگی {{IPA|[ɹ]}} لە کۆتایی [[بڕگە]] یان ڕاستەوخۆ پێش [[نەبزوێن|نەبزوێنێک]] دەرناکەوێت، بۆیە ناوی شارەکە وەک "New Yawk" (نیو یۆک) دەخوێندرێتەوە.<ref name="NYT19930214">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sontag |یەکەم=Deborah |ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ١٩٩٣|سەردێڕ=Oy Gevalt! New Yawkese: An Endangered Dialect? |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE0D61438F937A25751C0A965958260 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٤}}</ref> وەشانی کلاسیکی زاراوەی نیویۆرک سیتی چەقیوەتە سەر نیویۆرکییەکانی [[چینی مامناوەند|چینی مامناوەند]] و چینی کرێکار. لێشاوی کۆچبەرە نا-ئەورووپییەکان لە دەیەکانی ڕابردوودا بووەتە ھۆی گۆڕانکاری لەم زاراوە تایبەتمەندەدا،<ref name="NYT19930214" /> و فۆرمی نەریتیی ئەم شێوازی قسەکردنە ئیتر وەکوو جاران بەربڵاو نییە.<ref name="NYT19930214" /> === تەلارسازی === [[File:1232-42 Dean Street Crown Heights.jpg|thumb|[[خانووە ڕیزەکان]] لە [[ناوچەی مێژووییی کراون ھایتس نۆرس]]، بروکلین]] نیویۆرک بینای تەلارسازیی جێی سەرنجی ھەیە لە کۆمەڵێک شێوازی بەرفراوان و لە سەردەمە جیاوازەکانەوە، لە ماڵی [[کۆلۆنیالیزمی ھۆڵەندی]]یەوە وەکوو ماڵی [[ماڵی وایکۆف|پیتەر کلاێسن وایکۆف]] لە بروکلین، کە کۆنترین بەشی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٦٥٦، تا دەگاتە مۆدێرنترین کە [[سەنتەری بازرگانیی جیھانیی یەک]]ە، ئەو ھەوربڕەی کە لەسەر [[شوێنی سەنتەری بازرگانیی جیھانی|گراوند زیرۆ]]یە لە خوارووی مانھاتن و [[پێڕستی گرانترین بیناکان لە جیھاندا|گرانترین تاوەری ئۆفیسە لە جیھاندا]] بەپێی تێچووی دروستکردن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Marisa |دوایین=Taylor |سەردێڕ=As One World Trade Center soars, so do its costs |ناونیشان=http://bottomline.msnbc.msn.com/_news/2012/01/31/10279406-as-one-world-trade-center-soars-so-do-its-costs |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120201180547/http://bottomline.msnbc.msn.com/_news/2012/01/31/10279406-as-one-world-trade-center-soars-so-do-its-costs |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[MSNBC]]}}</ref> [[ئاسۆ|ئاسۆی]] مانھاتن، بە چەندین ھەوربڕەکەیەوە، وەک ھێمایەکی ئایکۆنیی شارەکە ناسراوە،<ref>Fazzare, Elizabeth. [https://www.architecturaldigest.com/gallery/what-makes-nycs-skyline-so-iconic "What Makes NYC's Skyline So Iconic? 17 Buildings to Know"], ''[[Architectural Digest]]'', May 23, 2023. Accessed February 13, 2024. "When it comes to recognizable skylines, New York City tops the list.... Super-talls and their historic neighbors have helped shape the iconic urban silhouette we associate with the city today."</ref><ref>Dobnik, Verena for [[Associated Press]]. [https://www.newspapers.com/article/the-indianapolis-star-iconic-skyline-of/140916473/ "NYC sizing up its iconic skyline; Empire State Building's owner objects to tower he says would spoil view"], ''[[The Indianapolis Star]]'', August 25, 2010. Accessed February 13, 2024, via [[Newspapers.com]]. "Look at Manhattan from afar, and the first thing you notice is the Empire State Building, spiking like a needle above the carpet of skyscrapers that coats the island from tip to tip. Now it's got some competition, a proposal for a nearby glass office tower that would rise almost as high and alter the iconic skyline."</ref><ref>Hakela, Deepti. [https://www.newspapers.com/article/the-day-new-skyscrapers-changing-new-yor/140916613/ "Rising to new heights; Skinny skyscrapers are transforming NYC's iconic skyline"], ''[[The Day (New London)|The Day]]'', February 28, 2016. Accessed February 13, 2024, via [[Newspapers.com]]. "In New York City, there's no escaping the pressure to be taller and thinner—not even for the skyscrapers. Changes in building technology and materials in recent years have made it possible to build slender towers that are among the tallest in the world, and some of these cloud-puncturing beanstalks are poised to transform the city's iconic skyline."</ref> و شارەکە ماڵی چەندین لە [[ھەوربڕ#مێژووی بەرزترین ھەوربڕەکان|بەرزترین بیناکانی جیھان]] بووە. {{As of|2019}}، نیویۆرک سیتی ٦,٤٥٥ بینای بەرزی ھەبوو، کە سێیەم زۆرترینە لە جیھاندا لە دوای [[ھۆنگ کۆنگ]] و [[سێئول]].<ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20121106210644/http://www.emporis.com/statistics/skyline-ranking Skyline Ranking]}}, [[Emporis]]. Accessed February 9, 2017.</ref> کارەکتەری ناوچە نیشتەجێبووە گەورەکانی نیویۆرک زۆرجار بە خانووە ڕیزەکانی [[براونستۆن]]ی (بەردی قاوەیی) ئەلیگانت و [[تاونھاوس]]ەکان و [[تێنەمێنت]]ە (خانووی ھاوبەشی) کۆنەکان پێناسە دەکرێت کە لە ماوەی فراوانبوونی خێرادا لە ساڵی ١٨٧٠ بۆ ١٩٣٠ دروستکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Plunz |یەکەم=Richard A. |سەردێڕ=History of Housing in New York City: Dwelling Type and Change in the American Metropolis |بڵاوکەرەوە=[[Columbia University Press]] |ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣١-٠٦٢٩٧-٨|chapter=Chapters 3 [Rich and Poor] & 4 [Beyond the Tenement]}}</ref> بەرد و خشت بوونە کەرەستەی بیناسازیی پەسەندکراوی شارەکە دوای ئەوەی دروستکردنی خانووی دارین سنووردار کرا لە دوای [[ئاگرە گەورەکەی نیویۆرک|ئاگرە گەورەکەی ساڵی ١٨٣٥]].<ref name="lankevich-p82">Lankevich (1998), pp. 82–83; {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wilson |یەکەم=Rufus Rockwell |ناونیشان=https://archive.org/details/newyorkoldnewit01wilsgoog |سەردێڕ=New York: Old & New: Its Story, Streets, and Landmarks |بڵاوکەرەوە=[[J.B. Lippincott]] |ساڵ=١٩٠٢|پەڕە=[https://archive.org/details/newyorkoldnewit٠١wilsgoog/page/n٣٧٥ ٣٥٤]}}</ref> لە بەرامبەردا، نیویۆرک سیتی گەڕەکیشی ھەیە کە کەمتر چڕن و شوێنی نیشتەجێبوونی سەربەخۆیان تێدایە. لە گەڕەکەکانی وەک [[ڕیڤەردەیل، بڕۆنکس|ڕیڤەردەیل]] (لە دە بڕۆنکس)، [[دیتماس پارک، بروکلین|دیتماس پارک]] (لە بروکلین)، و [[داگڵاستۆن، کوینز|داگڵاستۆن]] (لە کوینز)، خانووی گەورەی یەک-خێزانی باون لە چەندین شێوازی تەلارسازیی جیاواز وەکوو بوژانەوەی تودۆر ([[تەلارسازیی بوژانەوەی تودۆر]]) و [[تەلارسازیی ڤیکتۆریایی]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Margaret |دوایین=Garb |ڕێکەوت=١ی ئازاری ١٩٩٨|سەردێڕ=If You're Thinking of Living In/Riverdale, the Bronx; A Community Jealous of Its Open Space |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1998/03/01/realestate/if-you-re-thinking-living-riverdale-bronx-community-jealous-its-open-space.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠١|سەردێڕ=New York Metro: 6 Affordable Neighborhoods |ناونیشان=https://nymag.com/realestate/articles/affordable/ditmaspark.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120204145438/https://nymag.com/realestate/articles/affordable/ditmaspark.htm |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠١٢|ئیش=[[New York (magazine)|New York]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Diana |دوایین=Shaman |ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٠٤|سەردێڕ=If You're Thinking of Living In/Douglaston, Queens; Timeless City Area, With a Country Feel |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2004/02/08/realestate/if-you-re-thinking-living-douglaston-queens-timeless-city-area-with-country-feel.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١٢}}</ref> {{Wide image|Midtown Manhattan from Weehawken September 2021 HDR panorama.jpg|1000px|3=پانۆرامایەکی ڕوونیی بەرزی [[میدتاون مانھاتن]]، کە لە [[ویھۆکن، نیوجێرزی]]یەوە گیراوە، لە ئەیلوولی ٢٠٢١دا}} === ھونەرەکان === [[File:Lincoln Center at dawn.jpg|thumb|[[سەنتەری لینکۆڵن]]: [[شانۆی دەیڤد ئەیچ. کۆخ]] (چەپ)، ماڵی [[بالێی نیویۆرک سیتی]]؛ [[ماڵی ئۆپێرای مێترۆپۆلیتان (سەنتەری لینکۆڵن)|ماڵی ئۆپێرای مێترۆپۆلیتان]] (ناوەڕاست)، ماڵی [[ئۆپێرای مێترۆپۆلیتان]]؛ و [[دەیڤد گێفێن ھۆڵ]] (ڕاست)، ماڵی [[فیلارمونیکی نیویۆرک]]]] [[File:Metropolitan Museum of Art (The Met) - Central Park, NYC.jpg|thumb|[[مۆزەخانەی ھونەری مێترۆپۆلیتان]]، گەورەترین [[مۆزەخانەی ھونەر|مۆزەخانەی ھونەری]]یە لە کیشوەرەکانی ئەمریکا]] [[سەنتەری لینکۆڵن بۆ ھونەرەکانی نواندن]]، کە جێگیر بووە لە [[گۆڕەپانی لینکۆڵن، مانھاتن|گۆڕەپانی لینکۆڵن]] لە بەشی سەرەوەی ڕۆژاوای مانھاتن، ماڵی چەندین ڕێکخراوی ھونەریی کاریگەرە، لەوانە [[ئۆپێرای مێترۆپۆلیتان]]، [[ئۆپێرای نیویۆرک سیتی]]، [[فیلارمونیکی نیویۆرک]]، و [[بالێی نیویۆرک سیتی]]، ھەروەھا [[شانۆی ڤیڤیان بیومۆنت]]، [[قوتابخانەی جولیارد]]، [[جەز لە سەنتەری لینکۆڵن]]، و [[ئەلیس تولی ھۆڵ]]. [[پەیمانگای لی ستراسبێرگ بۆ شانۆ و فیلم]] لە [[گۆڕەپانی یونیۆن (نیویۆرک سیتی)|گۆڕەپانی یونیۆن]]دایە، و [[قوتابخانەی تیش بۆ ھونەرەکان]] بنکەکەی لە زانکۆی نیویۆرکە، لەکاتێکدا [[سەمەرستەیجی سەنتڕاڵ پارک]] کۆنسێرتی بێبەرامبەر لە سەنتڕاڵ پارکدا پێشکەش دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About Summer Stage |ناونیشان=http://www.cityparksfoundation.org/summerstage/about/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121016075818/http://www.cityparksfoundation.org/summerstage/about/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[City Parks Foundation]]}}</ref> نیویۆرک سیتی زیاتر لە ٢,٠٠٠ ڕێکخراوی ھونەری و کولتووری و زیاتر لە ٥٠٠ [[پێشانگای ھونەری|پێشانگای ھونەریی]] تێدایە.<ref name="NYC arts">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Creative New York |ناونیشان=http://www.nycfuture.org/images_pdfs/pdfs/CREATIVE_NEW_YORK.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080831013443/http://www.nycfuture.org/images_pdfs/pdfs/CREATIVE_NEW_YORK.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[Center for an Urban Future]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> حکوومەتی شارەکە بە بودجەیەکی ساڵانەی گەورەتر لە [[سندووقی نیشتمانی بۆ ھونەرەکان]] پاڵپشتیی ھونەرەکان دەکات.<ref name="NYC arts" /> شارەکە ھەروەھا ماڵی سەدان دامەزراوەی کولتووری و شوێنەوارە مێژوویییەکانە. مایلی مۆزەخانە (Museum Mile) ناوی بەشێکی [[پێنجەم ئەڤینیو|شەقامی پێنجەمە]] کە لە شەقامی ٨٢ەوە تا ١٠٥ درێژ دەبێتەوە لە [[بەشی سەرەوەی ڕۆژھەڵات]]ی مانھاتن،<ref name="festival">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Museum Mile Festival |ناونیشان=http://www.museummilefestival.org/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120804102650/http://museummilefestival.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=museummilefestival.org}}</ref> لە بەشی سەرەوەی [[کارنێگی ھیڵ]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kusisto |یەکەم=Laura |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Reaching High on Upper 5th Avenue |ئیش=[[The Wall Street Journal]] |ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970204618704576643022038133998 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111023171126/http://online.wsj.com/article/SB10001424052970204618704576643022038133998.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> نۆ مۆزەخانە لەم بەشەی شەقامی پێنجەمدان، لەوانە [[مۆزەخانەی سۆلۆمۆن ئاڕ. گۆگێنھایم|گۆگێنھایم]]، [[مۆزەخانەی ھونەری مێترۆپۆلیتان]]، [[نۆیێ گالێریی نیویۆرک]]، [[مۆزەخانەی جوولەکە (مانھاتن)|مۆزەخانەی جوولەکە]]، و [[سەنتەری ئەفریقا]]، کە ئەمەش دەیکاتە یەکێک لە چڕترین نمایشەکانی [[کولتووری باڵا]] لە جیھاندا.<ref name="mmilemus">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Museums on the Mile |ناونیشان=http://www.museummilefestival.org/museums/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120101013336/http://www.museummilefestival.org/museums/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=museummilefestival.org}}</ref> سەرباری بەرنامەکانی تریشیان، مۆزەخانەکان ھاوکاری یەکتر دەکەن بۆ فێستیڤاڵی ساڵانەی مایلی مۆزەخانە، کە ھەموو ساڵێک لە مانگی حوزەیراندا بەڕێوەدەچێت، بۆ بەرەوپێشبردنی مۆزەخانەکان و زیادکردنی سەردانیکەران.<ref name="drv">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ١٩٧٩|سەردێڕ=New Drive Promoting 5th Ave.'s 'Museum Mile' |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=FB0F1FFA395D12728DDDAE0A94DE405B898BF1D3 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140506150805/https://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=FB0F1FFA395D12728DDDAE0A94DE405B898BF1D3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٤}}</ref> زۆرێک لە گرانبەھاترین [[مەزاتی ھونەری|مەزاتە ھونەرییەکانی]] جیھان لە نیویۆرک سیتی بەڕێوەدەچن.<ref name="NYCArtAuction1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم١=Robin |دوایین١=Pogrebin |یەکەم٢=Scott |دوایین٢=Reyburn |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Leonardo da Vinci Painting Sells for $450.3 Million, Shattering Auction Highs |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2017/11/15/arts/design/leonardo-da-vinci-salvator-mundi-christies-auction.html |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><ref name="NYCArtAuction2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Christ painting by Leonardo da Vinci sells for record $450M |ناونیشان=https://www.msn.com/en-us/news/us/christ-painting-by-leonardo-da-vinci-sells-for-record-dollar450m/ar-BBEYwDu?li=BBnbfcL&ocid=iehp |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171116083413/http://www.msn.com/en-us/news/us/christ-painting-by-leonardo-da-vinci-sells-for-record-dollar450m/ar-BBEYwDu?li=BBnbfcL&ocid=iehp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|agency=[[Associated Press]] |بڵاوکەرەوە=[[MSN]]}}</ref> [[مۆزەخانەی ھونەری]] مێترۆپۆلیتان [[پێڕستی گەورەترین مۆزەخانەکانی ھونەر|گەورەترین مۆزەخانەی ھونەرە]] لە کیشوەرەکانی ئەمریکا. لە ساڵی ٢٠٢٢دا، پێشوازی لە ٣.٢&nbsp;ملیۆن سەردانیکەر کرد، کە وایکرد ببێتە [[پێڕستی زۆرترین سەردانیکراوترین مۆزەخانەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|سێیەم زۆرترین سەردانیکراوترین مۆزەخانە لە وڵاتەکەدا]]، و [[پێڕستی زۆرترین سەردانیکراوترین مۆزەخانەکانی ھونەر|ھەشتەم زۆرترین سەردانیکراوترین مۆزەخانەی ھونەری لە جیھاندا]].<ref>''The Art Newspaper'', "Visitors Survey 2022", March 27, 2023</ref> کۆکراوە ھەمیشەیییەکەی زیاتر لە دوو ملیۆن بەرھەمی ھونەری لەخۆدەگرێت کە بەسەر ١٧ بەشی جیاوازدا دابەشبوون،<ref name="Metropolitan Museum Launches New and Expanded Web Site">[https://www.metmuseum.org/press/exhibitions/2000/metropolitan-museum-launches-new-and-expanded-web-site "Metropolitan Museum Launches New and Expanded Web Site"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20161128201035/https://www.metmuseum.org/press/exhibitions/2000/metropolitan-museum-launches-new-and-expanded-web-site |date=November 28, 2016 }}, press release, The Met, January 25, 2000.</ref> و بەرھەمە ھونەرییەکانی [[سەردەمی کلاسیک|سەردەمی دێرینی کلاسیک]] و [[ھونەری میسری کۆن|میسری کۆن]]؛ وێنەکێشان و پەیکەرسازی لە نزیکەی ھەموو [[وێنەکێشانی ڕۆژاوایی|مامۆستا ئەورووپییەکانەوە]]؛ و کۆمەڵەیەکی بەرفراوان لە ھونەری [[ھونەری بینراوی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئەمریکی]] و [[ھونەری مۆدێرن|مۆدێرنی]] تێدایە. مۆزەخانەکە کۆمەڵەیەکی گەورەی ھونەری [[ھونەری ئەفریقی|ئەفریقی]]، [[ھونەری ئاسیایی|ئاسیایی]]، [[ھونەری ئۆقیانووسی|ئۆقیانووسی]]، [[ھونەری بیزەنتی|بیزەنتی]]، و [[ھونەری ئیسلامی|ئیسلامی]] پاراستووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=de Montebello |یەکەم=Philippe |بەستەری نووسەر=Philippe de Montebello |سەردێڕ=Masterpieces of the Metropolitan Museum of Art |ساڵ=١٩٩٧|بڵاوکەرەوە=Metropolitan Museum of Art |شوێن=New York |پەڕەکان=[https://archive.org/details/masterpiecesofme٠٠٠٠unse/page/٦ ٦–٧]|ژپنک=٠-٣٠٠-١٠٦١٥-٧|ناونیشان=https://archive.org/details/masterpiecesofme0000unse/page/6}}</ref> === چێشتەکان (خواردن) === [[File:Lox-and-bagel-02.jpg|thumb|[[بەیگڵی شێوازی نیویۆرک]] لەگەڵ [[لۆکس]] (جۆرە ماسییەکی ئامادەکراو)]] کولتووری خواردنی نیویۆرک سیتی کۆمەڵەیەکی بەرفراوان لە خواردنە نێونەتەوەیییەکان لەخۆدەگرێت کە کاریگەرە بە مێژووی درێژی کۆچبەرانی شارەکە. کۆچبەرانی [[ئەورووپای ناوەندی|ناوەڕاست]] و ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا، بەتایبەتی کۆچبەرە [[ئەمریکییە جوولەکەکان|جوولەکەکان]] لەو ناوچانەوە، [[بەیگڵی شێوازی نیویۆرک|بەیگڵی نیویۆرکی]]، [[چیزکەیک#ئەمریکای باکوور|چیزکەیک]]، [[ھۆت دۆگ]]، [[کەنیش|کەنیشەکان]]، و خواردنگەی [[دێلیکاتێسن|دێلییەکان]]یان ھێنایە شارەکە. کۆچبەرانی [[ڕەوەندی ئیتالی|ئیتالی]] [[پیتزای شێوازی نیویۆرک]] و [[خواردنی ئیتالی|چێشتی ئیتالی]]یان ھێنایە شارەکە، لەکاتێکدا کۆچبەرە جوولەکەکان و کۆچبەرە ئێرلەندییەکان بەڕیزبەندی [[پاسترامی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pastrami On Rye: A Full-length History Of The Jewish Deli |ئیش=[[Public Radio International]] |ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[The World (radio program)|The World]] |ناونیشان=https://theworld.org/stories/2016/03/31/pastrami-rye-full-length-history-new-york-jewish-deli |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160402133541/https://www.pri.org/stories/2016-03-31/pastrami-rye-full-length-history-new-york-jewish-deli |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و [[گۆشتی مانگای سوێرکراو|گۆشتی مانگای سوێرکراو]]یان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Shaylyn |دوایین=Esposito |سەردێڕ=Is Corned Beef Really Irish? |ئیش=[[Smithsonian (magazine)|Smithsonian]] |ناونیشان=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/is-corned-beef-really-irish-2839144/ |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> ھێنایە شارەکە. [[چێشتخانەی چینی|چێشتخانەی چینی]] و ئاسیایییەکانی تر، شوێنی فرۆشتنی ساندویچ، [[تراتۆریا|تراتۆریاکان]]، [[داینەر|دینەرەکان]]، و [[قاوەخانە|قاوەخانەکان]] لە سەرتاسەری شارەکەدا بڵاوبوونەتەوە. نزیکەی ٤,٠٠٠ فرۆشیاری گەڕۆکی خواردن کە مۆڵەتیان لەلایەن شارەکەوە پێدراوە، کە زۆربەیان خاوەندارێتییان دەگەڕێتەوە بۆ کۆچبەران، خواردنی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستیان وەک [[فەلافل]] و [[کەباب]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bleyer |یەکەم=Jennifer |ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=Kebabs on the Night Shift |ئیش=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/05/14/nyregion/thecity/14vend.html |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> کردووەتە نموونەی [[خواردنی سەر شەقام|خواردنی سەر شەقام]]ی مۆدێرنی نیویۆرک. بەپێی [[میشلین]]، شارەکە ماڵی "نزیکەی ھەزارێکە لە باشترین و جۆراوجۆرترین چێشتخانەکانی [[خواردنی ئاست بەرز|خواردنی ئاست بەرز (haute cuisine)]] لە جیھاندا".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=27,479 restaurants selected by the Michelin Guide—Top Destinations |ناونیشان=http://www.viamichelin.com/web/Restaurants |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Michelin Guide]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200412002700/http://www.viamichelin.com/web/Restaurants |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[وەزارەتی تەندروستی و تەندروستیی دەروونیی نیویۆرک سیتی]] پیت (پلە) دەداتە چێشتخانەکانی شارەکە لەسەر بنەمای ئەنجامەکانی پشکنین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Restaurant Inspection Results (Letter Grades) |ناونیشان=http://www.nyc.gov/html/doh/html/services/restaurant-inspection.shtml |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140122123431/http://www.nyc.gov/html/doh/html/services/restaurant-inspection.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[New York City Department of Health and Mental Hygiene]]}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٩، ٢٧,٠٤٣ چێشتخانە لە شارەکەدا ھەبووە، کە لە ساڵی ٢٠١٧دا ٢٤,٨٦٥ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Jennifer |دوایین=Tiedemann |سەردێڕ=$15-Per-Hour Minimum Wage Isn't What NYC Restaurant Workers Ordered |ناونیشان=https://indefenseofliberty.blog/2019/04/08/15-per-hour-minimum-wage-isnt-what-nyc-restaurant-workers-ordered/ |ئیش=[[Goldwater Institute]] |بڵاوکەرەوە=In Defense of Liberty |ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref> [[بازاڕی شەوانەی کوینز]] لە [[پارکی فلۆشینگ مێدۆز–کۆرۆنا]] شەوەانە زیاتر لە دە ھەزار کەس ڕادەکێشێت بۆ تاقیکردنەوەی خواردنی زیاتر لە ٨٥ وڵاتەوە.<ref name="NYCWorld" /> === مۆدە === [[File:Carolina Herrera AW14 12.jpg|thumb|[[مۆدێل|مۆدێلەکانی]] مۆدەی [[خاوت کۆتور]] (haute couture) بەسەر [[کاتواک (مۆدە)|ڕێڕەوی نمایشی مۆدەدا]] دەڕۆن لە کاتی [[ھەفتەی مۆدەی نیویۆرک|NYFW]].]] نیویۆرک سیتی [[پایتەختی مۆدە|پایتەختێکی جیھانیی مۆدە]]یە، و [[مۆدە|پیشەسازیی مۆدە]] ٤.٦٪ی ھێزی کاری کەرتی تایبەتی شارەکە دادەمەزرێنێت.<ref name="NYCFashionCapital">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://edc.nyc/industry/fashion |سەردێڕ=Global Center of Fashion |بڵاوکەرەوە=NYCEDC |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وتەگێڕانەوە=With the industry employing 4.6 percent of the city's private sector workforce, fashion is a major driver of New York City's economy.}}</ref> ھەفتەی مۆدەی نیویۆرک (NYFW) ڕووداوێکی نیو ساڵانەی ئاست بەرزە کە تێیدا [[مۆدێل|مۆدێلەکان]] نوێترین جلوبەرگەکان نمایش دەکەن کە لەلایەن دیزاینەرانی مۆدەوە لە سەرتاسەری جیھاندا دروستکراون پێش ئەوەی ئەم مۆدێلانە بخرێنە بازاڕەوە.<ref name="NewYorkFashionWeekRetailTrendsetter">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lightspeedhq.com/blog/new-york-fashion-week/ |سەردێڕ=New York Fashion Week 2023 {{!}} Retailers bring the runway to real-life |نووسەر=Naeme Elzein |ئیش=Lightspeed |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ |وتەگێڕانەوە=Starting with world renown designers reading the winds of change through to buyers forecasting trends that feel 'right now', New York Fashion Week is the first big domino to fall in a succession of actions resulting in what ends up in your closet. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250219095329/https://www.lightspeedhq.com/blog/new-york-fashion-week/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> NYFW ڕێچکە و ئاراستەی پیشەسازیی مۆدەی جیھانی دیاری دەکات.<ref name="NewYorkFashionWeekGlobalAndEconomicImpact">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://thefordhamram.com/93053/news/fashion-week/ |سەردێڕ=The Economic Impact of New York Fashion Week |نووسەر=Diana Juarez |newspaper=The Fordham Ram |ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وتەگێڕانەوە=New York Fashion Week (NYFW) is an iconic event that not only sets the global fashion industry's tone but also plays a pivotal role in contributing to the economic vitality of the city. Beyond the glitz, glamor, and gorgeous soirées of the runway, NYFW profoundly impacts various sectors of the economy, including tourism, retail, hospitality, and media.}}</ref> ناوچەی مۆدەی نیویۆرک نزیکەی ٣٠ بلۆکی شار دەگرێتەوە لە [[میدتاون مانھاتن]]،<ref name="NYCFashionDistrict">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.allartschools.com/fashion-design/fashion-design-new-york/ |سەردێڕ=New York: Fashion Design Capital of the U.S. |بڵاوکەرەوە=All Art Schools |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وتەگێڕانەوە=New York and fashion design go hand in hand.}}</ref> کە لە دەوری بەشێکی [[سێڤنث ئەڤینیو (مانھاتن)|شەقامی حەوتەم]] کۆبوونەتەوە کە بە ''[[سێڤنث ئەڤینیو (مانھاتن)#ناوچە و بینا دیارەکان|شەقامی مۆدە]]'' ناسراوە.<ref name="NYCFashionAvenue">Nemy, Enid.(June 8, 1972) [https://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9B06E5DD1F3EE63BBC4053DFB0668389669EDE "Everybody – Well, Almost – Attended A Mammoth Party on 'Fashion Ave.'"] ''[[The New York Times]]''</ref> ساڵنامەی مۆدەی نیویۆرک ھەروەھا ھەفتەی مۆدەی کۆتور لەخۆدەگرێت بۆ نمایشکردنی شێوازەکانی [[خاوت کۆتور]] (haute couture).<ref name="NYCHauteCouture">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.couturefashionweek.com/designers/ |سەردێڕ=Couture Fashion Week |بڵاوکەرەوە=Couture Fashion Week |وتەگێڕانەوە=Couture Fashion Week New York Latest Designers |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> مێت گالا زۆرجار وەک "گەورەترین شەوی مۆدە" وەسف دەکرێت.<ref name="MetGalaFashion'sBiggestNight">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/newyork/news/met-gala-2023-red-carpet/ |سەردێڕ=Met Gala 2023: Fashion's biggest night honors Karl Lagerfeld |نووسەر=Ali Bauman |بڵاوکەرەوە=[[CBS News]] |ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> === نمایشەکان (پەڕەیدەکان) === [[File:Macy's Thanksgiving Day Parade 2022 New York City (52523112564).jpg|thumb|[[نمایشی ڕۆژی سوپاسگوزاریی مەیسی]] ساڵانە، کە گەورەترین نمایشە لە جیھاندا<ref name="NYCThanksgivingParadeLargestWorld" />]] نیویۆرک سیتی زۆر ناسراوە بە [[نمایش (ڕێپێوان)|نمایشەکانی]] سەر شەقام، کە زۆربەیان لە مانھاتن بەڕێوەدەچن. ئاراستەی سەرەکیی نمایشە ساڵانەکانی سەر شەقامەکان بەگشتی لە باکوورەوە بۆ باشوورە، کە بەدرێژایی شەقامە گەورەکاندا تێدەپەڕن. [[نمایشی ڕۆژی سوپاسگوزاریی مەیسی]] ساڵانە گەورەترین نمایشە لە جیھاندا،<ref name="NYCThanksgivingParadeLargestWorld">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Millions Of Revelers Marvel Over Macy's Thanksgiving Day Parade |ناونیشان=http://newyork.cbslocal.com/2016/11/24/macys-thanksgiving-day-parade-2016/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=[[CBS Broadcasting Inc]]|وتەگێڕانەوە=The world's largest parade kicked off in Midtown around 9 a.m.}}</ref> کە لە تەنیشت سەنتڕاڵ پارکەوە دەست پێدەکات و بەرەو باشوور دەڕوات تا دەگاتە فرۆشگای سەرەکیی [[مەیسیس ھێراڵد سکوێیەر]]؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Hilarey |دوایین=Wojtowicz |سەردێڕ=Guide to the 2016 Macy's Thanksgiving Day Parade |ناونیشان=http://www.familyvacationcritic.com/guide-to-2016-macys-thanksgiving-day-parade/art/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170329144025/http://www.familyvacationcritic.com/guide-to-2016-macys-thanksgiving-day-parade/art/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=The Independent Traveler, Inc}}</ref> نمایشەکە لە ڕێگەی تەلەڤیزیۆنەوە لە سەرتاسەری جیھاندا دەبینرێت و ملیۆنان بینەری ئامادەبوو بۆ خۆی ڕادەکێشێت.<ref name="NYCThanksgivingParadeLargestWorld"/> نمایشە دیارەکانی تر بریتین لە [[نمایشی ڕۆژی سانت پاتریک لە نیویۆرک سیتی]] ساڵانە لە مانگی ئازاردا، [[ڕێپێوانی شانازیی نیویۆرک سیتی|نمایشی شانازیی LGBT نیویۆرک سیتی]] لە مانگی حوزەیراندا، [[نمایشی ھالۆوینی گرینویچ ڤیلێج]] کە بە ئیلھاموەرگرتن لە LGBT ڕێکدەخرێت لە مانگی تشرینی یەکەمدا، و چەندین نمایشی تر کە یادی ڕۆژانی سەربەخۆیی نەتەوە جیاوازەکان دەکەنەوە. [[پێڕستی نمایشەکانی تیکەر تەیپ لە نیویۆرک سیتی|نمایشەکانی تیکەر تەیپ]] کە ئاھەنگ دەگێڕن بۆ ئەو پاڵەوانێتییانەی تیمە وەرزشییەکان بردوویانەتەوە ھەروەھا دەستکەوتەکانی تر، بەرەو باکوور بە درێژایی [[کانیۆنی پاڵەوانەکان]] لەسەر شەقامی [[بڕۆدوەی (مانھاتن)|بڕۆدوەی]] لە [[بۆولینگ گرین (نیویۆرک سیتی)|بۆولینگ گرین]]ەوە تا [[پارکی ھۆڵی شارەوانی]] لە خوارووی مانھاتن بەڕێوەدەچن. === وەرزش === {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 220 | image1 = Arthur ashe stadium interior.jpg | caption1 = [[جامی کراوەی ئەمریکا (تێنس)|پاڵەوانێتییەکانی تێنسی جامی کراوەی ئەمریکا]] لە [[پارکی فلۆشینگ مێدۆز–کۆرۆنا]] لە [[کوینز]] | image2 = Citi Field 2011.JPG | caption2 = [[سیتی فیڵد]]، ھەروەھا لە پارکی فلۆشینگ مێدۆز-کۆرۆنا، لە ساڵی ٢٠٠٩ەوە ماڵی تیمی [[نیویۆرک مێتس]] بووە. | image3 = Yankee_Stadium_overhead_2010.jpg | caption3 = [[یاریگای یانکی]] لە [[دە بڕۆنکس]] ماڵی تیمەکانی [[نیویۆرک یانکیز]] و [[نیویۆرک سیتی ئێف سی]]یە. | image4 = Barclays_Center_1.jpg | caption4 = [[سەنتەری بارکلیز]]، ماڵی تیمی [[بروکلین نێتس]] لە [[کۆمەڵەی نیشتمانیی باسکە|NBA]] و تیمی [[نیویۆرک لیبێرتی]] لە [[کۆمەڵەی نیشتمانیی باسکەی ژنان|WNBA]] | image5 = Madison Square Garden (MSG) - Full (48124330357).jpg | caption5 = [[مادیسۆن سکوێیەر گاردن]]، ماڵی تیمی [[نیویۆرک نیکس]] لە NBA و تیمی [[نیویۆرک ڕەینجەرز]] لە [[خولی نیشتمانیی ھۆکی|NHL]] }} نیویۆرک سیتی ماڵی بارەگای سەرەکیی [[خولی نیشتمانیی تۆپی پێ]] (NFL)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=National Football League Company Information |ناونیشان=http://www.hoovers.com/company-information/cs/company-profile.National_Football_League.f36bd60db3fbcb01.html |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Hoover's, Inc.]]}}</ref> [[خولی گەورەی بەیسبۆڵ]] (MLB)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Major League Baseball Company Information |ناونیشان=http://www.hoovers.com/company-information/cs/company-profile.Major_League_Baseball.690243a73fc37ae4.html |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Hoover's, Inc.]]}}</ref> [[کۆمەڵەی نیشتمانیی باسکە]] (NBA)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=National Basketball Association, Inc. Company Information |ناونیشان=http://www.hoovers.com/company-information/cs/company-profile.National_Basketball_Association_Inc.9752d99632cf8a45.html |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Hoover's, Inc.]]}}</ref> [[خولی نیشتمانیی ھۆکی]] (NHL)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=National Hockey League Company Information |ناونیشان=http://www.hoovers.com/company-information/cs/company-profile.National_Hockey_League.6eb8cbd895fc6ce9.html |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Hoover's, Inc.]]}}</ref> و [[خولی گەورەی تۆپی پێ]] (MLS)ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Major League Soccer, L.L.C. Company Information |ناونیشان=http://www.hoovers.com/company-information/cs/company-profile.Major_League_Soccer_LLC.0432cbf68c309307.html |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Hoover's, Inc.]]}}</ref> نیویۆرک سیتی میوانداریی [[پارالیمپیکی ھاوینەی ١٩٨٤]]<ref>[https://www.paralympicheritage.org.uk/new-york-1984-paralympic-summer-games New York 1984 Paralympic Summer Games]{{بەستەری مردوو|url=https://www.paralympicheritage.org.uk/new-york-1984-paralympic-summer-games |date=ئابی ٢٠٢٦ }}, National Paralympic Heritage Trust. Accessed January 18, 2024. "The New York Games were set to run from 17th – 29th June and the Stoke Mandeville Games from 22nd July – 1st August."</ref> و [[یارییەکانی نیازپاکی ١٩٩٨]]ی کردووە.<ref>Bondy Filip. [https://www.nytimes.com/1992/10/16/us/new-york-city-and-environs-land-goodwill-games-for-98.html "New York City and Environs Land Goodwill Games for '98"], ''[[The New York Times]]'', October 16, 1992. Accessed January 18, 2024. "New York City, New Jersey, and Long Island were awarded the 1998 Goodwill Games last night, an intriguing but risky choice by the Games' selection committee. Six years from now, the area will be called upon to play host to thousands of international athletes and fans who have every right to expect upgraded athletic facilities and a convenient ride to the arena."</ref> پێشکەشکردنی داواکاریی نیویۆرک سیتی بۆ میوانداریکردنی [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢]] یەکێک بوو لە پێنج داواکارییە کۆتایییەکان، بەڵام بە لەندەن دۆڕا.<ref>Zinser, Lynn. [https://www.nytimes.com/2005/07/06/sports/othersports/olympic-committee-chooses-london-for-2012-summer-games.html "Olympic Committee Chooses London for 2012 Summer Games"],''[[The New York Times]]'', July 6, 2005. Accessed January 19, 2023. "London won the 2012 Olympic Summer Games on Wednesday in a surprising upset over the front-running Paris after ardent last-minute lobbying by Prime Minister Tony Blair..... The British capitalized on a desire to hold the Games in Western Europe and surpassed four finalists, including New York, which was knocked out in the second round of voting, earlier than most expected."</ref> شارەکە میوانداری زیاتر لە ٤٠ تیمی پیشەگەری گەورەی کردووە لە پێنج وەرزشەکە و خولە ڕکابەرەکانیاندا. چوار لە دە گرانترین یاریگاکانی جیھان کە تا ئێستا دروستکراون ([[یاریگای مێتڵایف]]، [[یاریگای یانکی]]ی نوێ، [[مادیسۆن سکوێیەر گاردن]]، و [[سیتی فیڵد]]) لە ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرکدان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Esteban |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=11 Most Expensive Stadiums in the World |ناونیشان=http://www.totalprosports.com/2011/10/27/11-most-expensive-stadiums-in-the-world/ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Total Pro Sports |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120827201315/http://www.totalprosports.com/2011/10/27/11-most-expensive-stadiums-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شارەکە لە خولی نیشتمانیی تۆپی پێدا لەلایەن [[نیویۆرک جایەنتس]] و [[نیویۆرک جێتس]]ەوە نوێنەرایەتی دەکرێت، ھەرچەندە ھەردوو تیمەکە یارییە ناوخۆیییەکانیان لە یاریگای مێتڵایف لە نزیک [[ئیست ڕەدەرفۆرد، نیوجێرزی]] ئەنجام دەدەن،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Preparations Different for a Home-and-Home Contest |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/12/23/sports/football/for-giants-jets-game-metlife-stadium-preparations-differ.html?pagewanted=all |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> کە لە ساڵی ٢٠١٤دا میوانداریی سوپەر بۆڵی XLVIIIی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئایاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Owners warm up to New York/New Jersey as Super Bowl XLVIII host |بڵاوکەرەوە=[[National Football League]] |agency=[[Associated Press]] |ناونیشان=http://www.nfl.com/news/story?id=09000d5d8184fc83&template=with-video-with-comments&confirm=true |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٠|وتەگێڕانەوە=It's the first time the league has gone to a cold-weather site that doesn't have a dome{{nbsp}}... the NFL will wait and see how this foray into the great outdoors in winter goes. Then the league might OK another bid}}</ref> دوو تیمەکەی شارەکە لە خولی گەورەی بەیسبۆڵدا بریتین لە [[نیویۆرک مێتس]]، کە لە یاریگای ٤١,٨٠٠-کورسیدای سیتی فیڵد لە کوینز یاری دەکەن، و [[نیویۆرک یانکیز]]، کە لە یاریگای ٤٧,٤٠٠-کورسیدای [[یاریگای یانکی]] لە دە بڕۆنکس یاری دەکەن.<ref>[https://www.nytimes.com/2018/07/11/nyregion/stadiums-arenas-funding-nyc.html "So Many Seats, So Many Tax Breaks"], ''[[The New York Times]]'', July 11, 1028. Accessed January 18, 2024. "Yankee Stadium Location: Bronx Year Opened: 2009 Seats: 47,422. The stadium cost more than $2.3 billion to build.... Citi Field Location: Queens; Year Opened: 2009; Seats: 41,800. The project cost about $830.6 million, with $134.91 million coming from the New York Mets, and $614.3 million in public money and tax breaks."</ref> ئەم دوو ڕکابەرە ھەموو وەرزێکی ئاسایی لە شەش یاریی [[یاری نێوان خولەکان|نێوان خولەکاندا]] پێشبڕکێ دەکەن، کە پێی دەوترێت [[زنجیرەی سەبوەی]].<ref>[[Mike Lupica|Lupica, Mike]]. [https://www.mlb.com/news/subway-series-2023-a-time-to-hit-reset "Subway Series still as intriguing a ticket as there is in town"], [[MLB.com]], June 12, 2023. Accessed January 18, 2024. "You certainly know what it was like at the old Stadium and Shea, where the Mets and Yankees played a real Subway Series in 2000. Four games this time. Two at Citi. Two at the Stadium next month."</ref> یانکیز ٢٧ پاڵەوانێتییان بردووەتەوە کە ژمارەیەکی پێوانەیییە لە خولەکەدا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New York Yankees: Facts, History, Stats, and Resources |ناونیشان=http://www.thefreeresource.com/new-york-yankees-facts-history-stats-and-resources |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120605211426/http://www.thefreeresource.com/new-york-yankees-facts-history-stats-and-resources |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=The free sources}}</ref> لەکاتێکدا مێتس دوو جار [[جامی جیھانیی بەیسبۆڵ|زنجیرەی جیھانی]]یان بردووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٦|سەردێڕ=How Mets, Colt .45s Grew Up To Beat The Bullies |newspaper=[[Chicago Tribune]] |ناونیشان=https://www.chicagotribune.com/1986/10/08/how-mets-colt-45s-grew-up-to-beat-the-bullies/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> شارەکە سەردەمانێک ماڵی تیمی بروکلین دۆجەرز بوو (ئێستا [[لۆس ئانجلەس دۆجەرز]])، کە یەک جار زنجیرەی جیھانییان بردەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dodgers Timeline |ناونیشان=http://losangeles.dodgers.mlb.com/la/history/timeline01.jsp |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Los Angeles Dodgers |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080704170220/http://losangeles.dodgers.mlb.com/la/history/timeline01.jsp |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەروەھا [[نیویۆرک جایەنتس (NL)|نیویۆرک جایەنتس]] (ئێستا [[سان فرانسیسکۆ جایەنتس]])، کە پێنج جار زنجیرەی جیھانییان بردەوە. ھەردوو تیمەکە لە ساڵی ١٩٥٨دا چوون بۆ کالیفۆرنیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Historical Moments |ناونیشان=http://www.dodgers-giants.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Dodgers Giants}}</ref> یەک تیمی [[خولی لاوەکیی بەیسبۆڵ]] لە شارەکەدا ھەیە، ئەویش [[بروکلین سایکڵۆنز]]ە کە سەر بە یانەی مێتسە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Major League Baseball, Police Athletic League and the Brooklyn Cyclones to host free MLB Umpire Camp |newspaper=MLB Press Release |ناونیشان=http://mlb.mlb.com/news/article.jsp?ymd=20120530&content_id=32491896&vkey=pr_mlb&c_id=mlb |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> و شارەکە یانەیەکی لە [[خولی ئەتڵەسی بۆ بەیسبۆڵی پیشەگەر|خولی ئەتڵەسی]]ی سەربەخۆ بەدەستھێنا کاتێک تیمی [[ستەیتن ئایلەند فێری‌ھۆکس]] دەستیان بە یاریکردن کرد لە ساڵی ٢٠٢٢دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Introducing Your Ferryhawks!! |ئیش=Staten Island Entertainment |ناونیشان=https://ferryhawks.com/news/2021/11/17/Your_FerryHawks_2.aspx |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211118141533/https://ferryhawks.com/news/2021/11/17/Your_FerryHawks_2.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تیمەکانی کۆمەڵەی نیشتمانیی باسکە لە شارەکەدا بریتین لە [[نیویۆرک نیکس]]، کە لە [[مادیسۆن سکوێیەر گاردن]] یاری دەکەن، و [[بروکلین نێتس]]، کە لە [[سەنتەری بارکلیز]] یاری دەکەن. تیمی [[نیویۆرک لیبێرتی]] تیمی شارەکەیە بۆ [[کۆمەڵەی نیشتمانیی باسکەی ژنان]]. یەکەم پاڵەوانێتی نیشتمانیی باسکە لەسەر ئاستی کۆلێژ، [[پاڵەوانێتیی بانگھێشتکردنی نیشتمانی]]، لە ساڵی ١٩٣٨ لە نیویۆرک بەڕێوەچوو و لە شارەکەدا ماوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Postseason Overview |ناونیشان=http://www.nit.org/history/nit-postseason.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080724155001/http://www.nit.org/history/nit-postseason.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[National Invitation Tournament]]}}</ref> ناوچە میترۆپۆلیتانەکە ماڵی سێ تیمی خولی نیشتمانیی ھۆکییە. [[نیویۆرک ڕەینجەرز]]، کە یەکێکە لە [[شەشە ڕەسەنەکە|شەش تیمە ڕەسەنەکەی]] خولەکە، لە مادیسۆن سکوێیەر گاردن لە مانھاتن یاری دەکەن. [[نیویۆرک ئایلاندەرز]]، کە بە شێوەیەکی نەریتی نوێنەرایەتیی [[لۆنگ ئایلەند]] دەکەن، لە [[یو بی ئێس ئارێنا]] لە [[ئێلمۆنت، نیویۆرک]] یاری دەکەن، بەڵام لە ساڵی ٢٠١٥ بۆ ٢٠٢٠ لە سەنتەری بارکلیزی بروکلین یارییان دەکرد. [[نیوجێرزی دێڤڵس]] لە [[سەنتەری پرودێنشیال]] لە نزیک [[نیوارک، نیوجێرزی]] یاری دەکەن. نیویۆرک سیتی لە خولی گەورەی تۆپی پێدا لەلایەن [[نیویۆرک سیتی ئێف سی]]یەوە نوێنەرایەتی دەکرێت، کە یارییە ناوخۆیییەکانیان لە یاریگای یانکی ئەنجام دەدەن،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nycfc.com/schedule |سەردێڕ=nycfc.com |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٧}}</ref> ھەروەھا [[نیویۆرک ڕێد بوڵس]]، کە یارییە ناوخۆیییەکانیان لە [[یاریگای سپۆرتس ئیلستڕەیتد]] لە نزیک [[ھاریسۆن، نیوجێرزی]] ئەنجام دەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Picture-perfect opening for $200M Red Bull Arena in Harrison |agency=[[Associated Press]] |ناونیشان=http://www.nj.com/hudson/index.ssf/2010/03/picture-perfect_opening_for_20.html}}</ref> تیمی [[گۆثەم ئێف سی]] لە [[خولی نیشتمانیی تۆپی پێی ژنان]] ھەروەھا یارییە ناوخۆیییەکانیان لە یاریگای سپۆرتس ئیلستڕەیتد ئەنجام دەدەن و بڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٨ بگوازنەوە بۆ [[ئیتیحاد پارک]] لە نیویۆرک سیتی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Anzidei |یەکەم=Melanie |ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Gotham FC to move to NYCFC’s Etihad Park in Queens in 2028 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/athletic/7427005/2026/07/07/gotham-nycfc-etihad-park-move-queens-2028/ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[بروکلین ئێف سی (٢٠٢٤)|بروکلین ئێف سی]] یانەیەکی پیشەگەری تۆپی پێیە کە بنکەکەی لە بروکلینە، و تیمێکی ژنان لە خولی پلە یەکی USL Super League لە ساڵی ٢٠٢٤ەوە بەشدار دەکات و تیمێکی پیاوانیش لە خولی پلە دووی USL Championship لە ساڵی ٢٠٢٥دا بەشدار دەبێت.<ref name="shared">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Brooklyn FC reveal "shared identity" for USL Super League brand |ناونیشان=https://www.uslsuperleague.com/news/2024/04/12/brooklyn-fc-reveal-shared-identity-for-usl-super-league-brand/ |وێبگە=uslsuperleague.com |بڵاوکەرەوە=United Soccer League |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠٢٤ |ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240501111953/https://www.uslsuperleague.com/news/2024/04/12/brooklyn-fc-reveal-shared-identity-for-usl-super-league-brand/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نیویۆرک یەکێک بوو لە شارە میواندارەکانی [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٤]]، و یارییەکانی لە [[یاریگای جایەنتس]] لە ناوچەی دراوسێی [[ئیست ڕەدەرفۆرد، نیوجێرزی]] ئەنجامدران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.stadiumguide.com/fifa-world-cup-1994-stadiums/|سەردێڕ=FIFA 1994 World Cup Stadiums - USA - The Stadium Guide}}</ref> نیویۆرک سیتی یەکێکە لە یازدە شاری میوانداری [[جامی جیھانیی فیفا ٢٠٢٦]]، کە بڕیارە یاریی [[یاریی کۆتایی جامی جیھانی فیفا ٢٠٢٦|کۆتایییەکەی]] لە یاریگای مێتڵایف ئەنجام بدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/fifa-to-announce-host-cities-for-fifa-world-cup-2026 |سەردێڕ=FIFA announces hosts cities for FIFA World Cup 2026 |وێبگە=Fifa.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>[https://www.nyc.gov/office-of-the-mayor/news/096-24/mayor-adams-governor-murphy-celebrate-new-york-new-jersey-selection-host-biggest "Mayor Adams and Governor Murphy Celebrate New York New Jersey Selection as Host for Biggest Sporting Event in World History: FIFA World Cup 26 Final"], [[Mayor of New York City]] [[Eric Adams]], February 4, 2024. Accessed February 14, 2024. "New York City Mayor Eric Adams and New Jersey Governor Phil Murphy celebrated today's announcement that the Host Region of New York, New Jersey (NYNJ) was awarded the rights to host the FIFA World Cup 26™ Final and seven other matches throughout the tournament at New York New Jersey Stadium (MetLife Stadium) in East Rutherford, New Jersey.... Consistent with stadiums in other Host Cities, MetLife Stadium will adopt a new venue name for the FIFA World Cup 26, New York New Jersey Stadium."</ref> پاڵەوانێتیی ساڵانەی [[جامی کراوەی ئەمریکا (تێنس)|جامی کراوەی ئەمریکا (US Open)]] یەکێکە لە چوار پاڵەوانێتییە گەورەکانی تێنس ([[گراند سلام (تێنس)|گراند سلام]]) و لە ناوەندی نەتەوەییی تێنسی USTA لە [[پارکی فلۆشینگ مێدۆز–کۆرۆنا]] بەڕێوەدەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=US Open 2015 |ناونیشان=http://www.usopen.org/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[United States Tennis Association]]}}</ref> [[ماراسۆنی نیویۆرک سیتی]]، کە بەناو ھەر پێنج ناوچەکەدا تێدەپەڕێت، گەورەترین ماراسۆنی ڕاکردنە لە جیھاندا، کە ٥١,٤٠٢ کەس لە ساڵی ٢٠٢٣دا تا کۆتایی ڕایانکردووە و لە ھەر ٥٠ ویلایەتەکە و ١٤٨ نەتەوەی جیاوازەوە ھاتبوون.<ref>Butler, Sarah Lorge. [https://www.runnersworld.com/races-places/a45760471/new-york-city-marathon-2023-by-the-numbers/ "New York City Was the World's Largest Marathon in 2023"], ''[[Runner's World]]'', November 7, 2023. Accessed January 17, 2024. "If you were one of the 51,933 people who started the New York City Marathon on November 5, chances are very high that you also finished it. According to New York Road Runners, 51,402 runners finished the marathon, a 98.9 percent completion rate.... They hailed from all 50 states and 148 countries."</ref> یارییەکانی [[میڵرۆس گەیمز]] پێشبڕکێیەکی ساڵانەی گۆڕەپان و مەیدانە کە لە [[فۆرت واشینگتن ئەڤینیو ئارمۆری]] بەڕێوەدەچێت، و ڕووداوە سەرەکییەکەی بریتییە لە [[مایڵی وانامەیکەر]].<ref>Metzler, Brian. [https://www.outsideonline.com/running/news/millrose-games-records-and-wanamaker-mile/ "The Famous Millrose Games Delivers Speed, Records, and the Wanamaker Mile"], ''[[Outside (magazine)|Outside]]'', February 13, 2023. Accessed January 17, 2024. "With his dominating performance in the Wanamaker Mile, Nuguse might have signaled a new era in the classic imperial distance—the quest for the world's first sub-3:47 mile on an indoor track.... In the final race of the 115th Millrose Games at The Armory Track & Field Center, Nuguse made it look relatively easy."</ref> بۆکسێن بەشێکی دیاری دیمەنی وەرزشیی شارەکەیە، کە ڕووداوەکانی وەک [[نیویۆرک گۆڵدن گڵاڤز]] ساڵانە لە مادیسۆن سکوێیەر گاردن بەڕێوەدەچن.<ref>[https://www.nydailynews.com/2021/12/31/daily-news-golden-gloves-amateur-boxing-tournament-may-return-in-2022/ "Daily News Golden Gloves amateur boxing tournament may return in 2022"], ''[[New York Daily News]]'', December 13, 2021. Accessed July 17, 2024. "Created by Daily News sports columnist Paul Gallico, the city's inaugural Golden Gloves was held in 1927 at Madison Square Garden, and its ensuing popularity led to a wave of similar tournaments across the country."</ref> == خزمەتگوزارییە مرۆیییەکان == === تەندروستی === [[File:NewYorkPresbyterian-Cornell.jpg|thumb|[[نەخۆشخانەی نیویۆرک-پرێسبیتێریان]]، کە سەر بە [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]] و [[زانکۆی کۆرنێڵ]]ە، گەورەترین نەخۆشخانە و گەورەترین خاوەنکاری کەرتی تایبەتە لە نیویۆرک سیتی و یەکێکە لە قەرەباڵغترین نەخۆشخانەکانی جیھان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About Us: Locations |ناونیشان=http://careers.nyp.org/about-us/locations/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140812212715/http://careers.nyp.org/about-us/locations/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[NewYork-Presbyterian Hospital]]}}</ref>]]نیویۆرک سیتی ناوەندێکە بۆ چاودێریی تەندروستی و ڕاھێنانی پزیشکی، و زیاتر لە ٧٥٠,٠٠٠ کەس لە کەرتی چاودێریی تەندروستیی شارەکەدا کار دەکەن.<ref name="NYCHealthCareLifeSciences"/><ref>[https://edc.nyc/industry/healthcare Healthcare], [[New York City Economic Development Corporation]]. Accessed January 17, 2024. "New York City is home to the largest public healthcare system in the US, world-class private medical centers, and a robust, cutting-edge R&D landscape."</ref> نەخۆشخانە تایبەتەکان لە نیویۆرک سیتی بریتین لە [[نەخۆشخانەی نەشتەرگەریی تایبەت]]، [[نەخۆشخانەی لێنۆکس ھیڵ]]، [[ناوەندی پزیشکیی جوولەکەی لۆنگ ئایلەند]]، [[سەنتەری شێرپەنجەی مێمۆریال سلۆن کێتێرینگ]]، [[نەخۆشخانەی ماونت ساینای (مانھاتن)|نەخۆشخانەی ماونت ساینای]]، [[نەخۆشخانەی نیویۆرک-پرێسبیتێریان]]، و [[تەندروستیی لێنگۆنی زانکۆی نیویۆرک|تەندروستیی لێنگۆنی NYU]].<ref>[https://www.definitivehc.com/resources/healthcare-insights/top-hospitals-new-york-net-patient-revenue "Top 25 New York hospitals by net patient revenue"], Definitive Healthcare, June 6, 2023. Accessed January 16, 2024.</ref> کۆلێژە پزیشکییەکان بریتین لە کۆلێژی پزیشکیی داونستەیتی SUNY لە بروکلین، [[کۆلێژی پزیشکیی ئەلبەرت ئاینشتاین]] لە دە بڕۆنکس، و کۆلێژی پزیشکیی CUNY، [[کۆلێژی پزیشکیی ئۆستیۆپاتیی تۆرۆ]]، [[کۆلێژی پزیشکان و نەشتەرگەرییەکانی ڤاگێلۆسی زانکۆی کۆڵۆمبیا]]، [[پزیشکیی وێیڵ کۆرنێڵ]]، [[قوتابخانەی پزیشکیی ئیکان لە ماونت ساینای]]، و [[قوتابخانەی پزیشکیی زانکۆی نیویۆرک]] لە مانھاتن.<ref>[https://www.nyacep.org/practice-resources-2/resources/medical-students/new-york-medical-schools New York Medical Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241115050433/https://www.nyacep.org/practice-resources-2/resources/medical-students/new-york-medical-schools |date=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}, New York ACEP. Accessed January 16, 2024.</ref> [[تەندروستی + نەخۆشخانەکانی نیویۆرک سیتی|NYC Health + Hospitals]] (HHC) [[کۆمپانیایەکی قازانج-گشتیی ویلایەتی نیویۆرک|کۆمپانیایەکی قازانج-گشتییە]] کە لە ساڵی ١٩٦٩ دامەزراوە و نەخۆشخانە گشتییەکانی شارەکە و تۆڕێک لە نۆرینگە دەرەکییەکان بەڕێوەدەبات.<ref>[https://a856-gbol.nyc.gov/GBOLWebsite/GreenBook/Details?orgId=2879 Health + Hospitals NYC, (NYC H+H)], ''New York City Green Book''. Accessed January 16, 2024. "Description: A public benefit Corporation created by the State Legislature, July 1, 1969, to operate the City's municipal hospitals. Operates facilities in all five boroughs, providing general, chronic, ambulatory, and skilled nursing care and a wide variety of specialized patient care services. All employees are public employees."</ref><ref>[https://www.nysenate.gov/legislation/laws/HHC Chapter1016 New York City health and hospitals corporation act 1016/69], [[New York State Senate]]. Accessed January 16, 2024.</ref> {{as of|2021}}، HHC گەورەترین سیستەمی چاودێریی تەندروستیی شارەوانییە لە ئەمریکا بە داھاتی ساڵانەی ١٠.٩ ملیار دۆلار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Financial Statements and Supplemental Schedules and Report of Independent Certified Public Accountants – New York City Health and Hospitals Corporation (A Component Unit of the City of New York) |ناونیشان=https://comptroller.nyc.gov/wp-content/uploads/documents/HHC-Financial-Statements-2021.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=The City of New York}}</ref> HHC خزمەت بە ١.٤&nbsp;ملیۆن نەخۆش دەکات، لەوانەش زیاتر لە ٤٧٥,٠٠٠ دانیشتووی بێ-دڵنیایی (بێ-تەئمینات)ی شارەکە.<ref name="HHC1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=HHC Health and Hospitals Corporation |ناونیشان=http://www.nyc.gov/html/hhc/html/home/home.shtml |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=[[nyc.gov]]}}</ref> HHC یازدە نەخۆشخانەی [[چاودێریی توند|چاودێریی توند]]، چوار [[دامەزراوەی پەرستاریی لێھاتوو]]، شەش سەنتەری دەستنیشانکردن و چارەسەرکردن، و زیاتر لە ٧٠ بنکەی [[چاودێریی سەرەتایی]] کۆمەڵگە بەڕێوەدەبات، کە بە شێوەیەکی سەرەکی خزمەت بە دانیشتووانە ھەژار و چینی کرێکاری شارەکە دەکەن.<ref>[https://www.nychealthandhospitals.org/careers/frequently-asked-questions/ Frequently Asked Questions], [[NYC Health + Hospitals]]. Accessed January 16, 2024. "Where are your facilities located? NYC Health + Hospitals includes 11 acute care hospitals, four skilled nursing facilities, six large diagnostic and treatment centers, and more than 70 community-based clinics. These facilities are within seven geographically based networks throughout the New York City metropolitan area."</ref><ref>Miller, Kenneth. [https://www.nursing.columbia.edu/news/public-option The Public Option], [[Columbia University School of Nursing]], November 12, 2023. Accessed January 16, 2024. "HHC is the largest municipal health system in the United States, serving 1.4&nbsp;million patients—mostly low-income or working-class people on Medicaid or Medicare. About one-third are uninsured, and many are undocumented. A public benefit corporation, HHC operates 11 acute care hospitals, five nursing homes, six diagnostic and treatment centers, and more than 70 primary care centers across New York's five boroughs."</ref> پلانی تەندروستی میترۆپڵەسی HHC یەکێکە لە گەورەترین دابینکەرانی دڵنیاییی تەندروستی کە لەلایەن حکوومەتەوە سپۆنسەر کراوە لە نیویۆرک سیتی، و تا حوزەیرانی ٢٠٢٢، ٦٧٠,٠٠٠ دانیشتووی شارەکەی تۆمار کردووە.<ref>[https://www.osc.ny.gov/reports/osdc/metroplus-health-plan-covid-19-enrollment-trends MetroPlus Health Plan: COVID-19 Enrollment Trends], [[New York State Comptroller]] [[Thomas P. DiNapoli]], September 2022. Accessed January 16, 2024. "MetroPlus Health Plan is a prepaid health services plan and a wholly owned subsidiary of NYC Health + Hospitals (H+H).... MetroPlus enrollment reached a record high of 670,915, an increase of 159,284 members (31 percent) between February 2020 and June 2022, the period impacted by the COVID-19 pandemic (see Figure 1)."</ref> دامەزراوەکانی HHC ساڵانە خزمەت بە ملیۆنان دانیشتووی نیویۆرک دەکەن، کە بە زیاتر لە ١٩٠ زمان وەرگێڕانیان بۆ دەکرێت.<ref name="HHC2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2014 HHC Report to the Community |ناونیشان=http://www.nychealthandhospitals.org/wp-content/uploads/2016/07/2014-hhc-report-to-the-community.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[New York City Health and Hospitals Corporation]]}}</ref> ناسراوترین نەخۆشخانە لە سیستەمی HHCدا بریتییە لە [[نەخۆشخانەی بێلڤیو]]، کە کۆنترین نەخۆشخانەی گشتییە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و لە ساڵی ١٧٣٦ دامەزراوە.<ref>Fiani, Brian; Covarrubias, Claudia; Jarrah, Ryan; Kondilis, Athanasios; and Doan, Thao M. [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36041717/ "Bellevue Hospital, the Oldest Public Health Center in the United States of America"], ''[[World Neurosurgery]]'', August 28, 2022. Accessed January 16, 2024. "Bellevue Hospital is known as the oldest public hospital in the United States of America. Although its historical beginnings date back to the 1600s, it was officially founded on the second floor of the New York City Almshouse in 1736, 40 years before the American Revolution."</ref> بێلڤیو ئەو نەخۆشخانە دیاریکراوەیە بۆ چارەسەرکردنی سەرۆک و [[پێڕستی سەرۆکەکانی ئێستای دەوڵەت و حکوومەتەکان|سەرکردەکانی تری جیھان]] ئەگەر پێویستیان بە چاودێری ھەبێت لە کاتی مانەوەیان لە نیویۆرک سیتی.<ref name="Funding Universe Web Site">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New York City Health and Hospitals Corporation History |ناونیشان=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/New-York-City-Health-and-Hospitals-Corporation-Company-History.html |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Funding Universe}}</ref> شارەکە [[جگەرەکێشان]]ی لە زۆربەی بەشەکانی چێشتخانەکاندا لە ساڵی ١٩٩٥دا قەدەغە کرد و لە ساڵی ٢٠٠٣دا [[جگەرەکێشان]]ی لە باڕەکان، چێشتخانەکان، و شوێنی کارە گشتییەکاندا قەدەغە کرد.<ref>[[Sam Roberts (journalist)|Roberts, Sam]]. [https://www.nytimes.com/2023/04/07/health/dr-colin-mccord-dead.html "Colin McCord, Who Helped Impose a Smoking Ban, Dies at 94"], ''[[The New York Times]]'', April 7, 2023. Accessed January 16, 2024. "Dr. McCord successfully lobbied for a ban on smoking in workplaces, restaurants, and bars while he was an assistant health commissioner in Mayor Michael R. Bloomberg's administration. The ban, which took effect in 2003, was later expanded and replicated in jurisdictions around the world. New York had banned smoking in most restaurants in 1995, but the city continued to allow smoking in bars and the bar areas of restaurants."</ref> [[دەرمانخانە|دەرمانخانەکان]] ڕێگەیان پێنادرێت بەرھەمە دوکەڵی و ڤەیپەکان بفرۆشن لە ویلایەتی نیویۆرکدا.<ref name="NoTobaccoNYPharmacies">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New York State Tobacco Control Laws |ناونیشان=https://www.health.ny.gov/prevention/tobacco_control/current_policies.htm |ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=New York State Department of Health}}</ref> نیویۆرک سیتی یاسایەکی [[مافی نیشتەجێبوون|مافی پەناگە]] جێبەجێ دەکات کە پەناگە بۆ ھەر کەسێک کە پێویستی پێی بێت مسۆگەر دەکات، بەبێ گوێدانە دۆخی کۆچبەری، ئابووری، یان نیشتەجێبوون، کە ئەمەش دابینکردنی پەناگە و خۆراکی پێویست لەخۆدەگرێت.<ref name="NYCRightToShelter">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Annie McDonough |ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Could New York City's right to shelter apply statewide? |ناونیشان=https://www.cityandstateny.com/policy/2023/08/could-new-york-citys-right-shelter-apply-statewide/389450/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=City & State New York}}</ref> لە ئەنجامدا، لە کاتێکدا کە نیویۆرک زۆرترین کۆی دانیشتووانی بێلانەی ھەیە لە نێو شارەکانی ئەمریکادا، لە ساڵی ٢٠٢٤دا تەنھا ٥٪یان لە دەرەوەی پەناگەکانی شارەکەدا بوون، کە ئەمەش ڕێژەیەکی زۆر نزمترە لە بێلانەییی سەر شەقامەکان بە بەراورد بە شارەکانی تر.<ref name="MostNYCHomelessAreSheltered">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Gwynn's Hogan |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=NYC's Unsheltered Homeless Population Reaches Highest Number in More Than a Decade. Volunteers and city staffers counted 4,140 people sleeping on the streets and subways during the overnight annual count on Jan. 23 |ناونیشان=https://www.thecity.nyc/2024/06/13/nycs-unsheltered-homeless-population-reaches-highest-number-in-more-than-a-decade/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=The City |وتەگێڕانەوە=Shelter Beacon. City officials also pointed out that compared to other major United States cities, a relatively low proportion of New York City's homeless population lives outdoors. In Los Angeles last year, 52,000 of 72,000 homeless people were living outdoors (72%), whereas the unsheltered homeless in New York City is around 5% of the 124,000 who are unhoused in total.}}</ref> تا ساڵی ٢٠٢٣، ٩٢,٨٢٤ [[بێلانەیی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|کەسی بێلانە]] ھەموو شەوێک لە سیستەمی پەناگەکانی شارەکەدا دەخەوتن.<ref>[https://www.coalitionforthehomeless.org/basic-facts-about-homelessness-new-york-city/ Basic Facts About Homelessness: New York City], [[Coalition for the Homeless]], updated December 2023. Accessed January 13, 2024. 'In recent years, homelessness in New York City has reached the highest levels since the Great Depression of the 1930s. In November 2023, there were 92,824 homeless people, including 33,365 homeless children, sleeping each night in New York City's main municipal shelter system. A total of 23,945 single adults slept in shelters each night in November 2023."</ref> === سەلامەتیی گشتی === [[File:My_picture_of_NYPD_officers.jpg|thumb|ئەفسەرانی پۆلیسی [[پۆلیسی نیویۆرک سیتی|نیویۆرک سیتی]] (NYPD) لە بروکلین]] [[File:FDNY_Tower_Ladder_1_(897367891).jpg|alt=|thumb|[[ئاگرکوژێنەرەوەکانی نیویۆرک سیتی|وەزارەتی ئاگرکوژاندنەوەی نیویۆرک]] (FDNY)، کە گەورەترین وەزارەتی ئاگرکوژاندنەوەی شارەوانییە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆلیسی نیویۆرک سیتی|وەزارەتی پۆلیسی نیویۆرک]] (NYPD) گەورەترین ھێزی پۆلیسە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، بە زیاتر لە ٣٦,٠٠٠ ئەفسەری سوێندخواردوو.<ref>Kershner, Ellen. [https://www.worldatlas.com/articles/the-largest-police-departments-in-the-us.html "The Largest Police Departments In The US"], WorldAtlas, August 3, 2020. Accessed January 17, 2024. "Established in 1845, the New York City Police Department (NYPD) is one of the most well-known law enforcement agencies in the world. As the largest in the United States, it currently has about 36,008 full-time active officers and 19,000 civilian employees. This is almost three times as many as the country's second-largest police department in Chicago."</ref> ئەندامانی NYPD زۆرجار لەلایەن سیاسەتمەداران، میدیاکان، و ئۆتۆمبێلە پۆلیسییەکانی خۆیانەوە بە نازناوی ''باشترینەکانی نیویۆرک'' (New York's Finest) ناودەبرێن.<ref>Williams, Keith. [https://www.nytimes.com/2017/05/04/nyregion/origins-of-new-yorks-finest.html "We Know They're New York's Finest. But Why?"], ''[[The New York Times]]'', May 4, 2017. Accessed January 17, 2024. "The Police Department's slogan also came from a phrase with military origins: "the finest police force on the planet," an adaptation of Gen. Joseph Hooker's 1863 claim that the Union forces were 'the finest army on the planet.' A similar phrase referring to police officers appeared in The Times in 1865. The police chief George Washington Matsell promoted the nickname in the early 1870s, Mr. Popik wrote; the 1882 play 'One of the Finest' cemented the label, which was condensed to 'New York's Finest' by 1889."</ref> شارەکە لە ساڵانی ١٩٧٠ەکانەوە تا ١٩٩٠ەکان بەرزبوونەوەیەکی زۆری لە تاواندا بەخۆیەوە بینی.<ref name="Prager">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Prager |یەکەم=Arthur |ڕێکەوت=شوبات–ئازاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=Worst-Case Scenario |ناونیشان=http://www.americanheritage.com/content/worst-case-scenario |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩|magazine=[[American Heritage (magazine)|American Heritage]] |بەرگ=٥٧|issue=1}}</ref> تاوان بەگشتی لە نیویۆرک سیتی لە ساڵانی ١٩٩٠ەکانەوە ڕووی لە کەمبوونەوە کردووە؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Compstat |ناونیشان=http://www1.nyc.gov/assets/nypd/downloads/pdf/crime_statistics/cs-en-us-city.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[City of New York Police Department]]}}</ref> تاوانی توندوتیژ لە نێوان ساڵانی ١٩٩٣ بۆ ٢٠٠٥ بە ڕێژەی زیاتر لە ٧٥٪ کەمی کرد، و بەردەوام بوو لە کەمبوونەوە لەو کاتانەشدا کە سەرتاسەری وڵات بەرزبوونەوەی بەخۆیەوە دەبینی.<ref name="Law">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=December 15–31, 2013 |سەردێڕ=Don't Tell New York, But Crime Is Going Up |ناونیشان=http://www.lib.jjay.cuny.edu/len/2002/12.31/page5.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |بڵاوکەرەوە=[[City University of New York]] |بەرگ=٢٨|issue=589, 590 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211023100612/https://www.lib.jjay.cuny.edu/len/2002/12.31/page5.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١١|وێبگە=Lib.jjay.cuny.edu}}</ref> بەرنامەی [[وەستاندن و پشکنین لە نیویۆرک سیتی|وەستاندن و پشکنین (stop-and-frisk)ی NYPD]] لە ساڵی ٢٠١٣ بە نادەستووری ناسێندرا وەک "سیاسەتێکی ناڕاستەوخۆی [[پڕۆفایلی ڕەگەزی]]" بەرامبەر بە دانیشتووانی ڕەشپێست و تێکەڵ،<ref>Goldstein, Joseph. [https://www.nytimes.com/2013/08/13/nyregion/stop-and-frisk-practice-violated-rights-judge-rules.html 'Judge Rejects New York's Stop-and-Frisk Policy"], ''[[The New York Times]]'', August 12, 2013. Accessed January 17, 2024. "But the judge, Shira A. Scheindlin, found that the Police Department resorted to a 'policy of indirect racial profiling' as it increased the number of stops in minority communities. That has led to officers' routinely stopping 'blacks and Hispanics who would not have been stopped if they were white.'"</ref> ھەرچەندە ئیدیعای کاریگەرییە نایەکسانەکان لە ساڵانی دواتریشدا بەردەوام بوو.<ref>Katersky, Aaron; Grant, Teddy. [https://abcnews.go.com/US/nypd-safety-team-making-high-number-unlawful-stops/story?id=99850699 "NYPD safety team making high number of unlawful stops, mostly people of color: Report"], ''[[ABC News (United States)|ABC News]]'', June 5, 2023. January 17, 2024. "A decade after the New York Police Department's stop-and-frisk tactic was deemed unconstitutional, the police are still unlawfully stopping and searching many people, particularly men of color, according to a new report issued Monday by a court-appointed monitor. The monitor, Mylan Denerstein, faulted certain units of the NYPD's Neighborhood Safety Teams (NST), which are meant to combat gun violence in high-crime areas.... Shortly after a U.S. District Court judge ruled in 2013 that the policy violated the Constitution, then-NYC Mayor Michael Bloomberg, in an op-ed in the Washington Post, pushed back against claims that stop-and-frisk promoted racial profiling."</ref> بەرنامەی وەستاندن و پشکنین بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک ھۆکاری کەمبوونەوەی تاوان دادەنرا، ھەرچەندە ڕێژەکان لەو ساڵانەدا کە بەرنامەکە کۆتایی پێھات بەردەوام بوون لە دابەزین.<ref>Ehrenfreund, Max. [https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2016/09/22/donald-trump-claims-new-yorks-stop-and-frisk-policy-reduced-crime-the-data-disagree/ "Donald Trump claims New York's stop-and-frisk policy reduced crime. The data disagree."], ''[[The Washington Post]]'', September 22, 2016. Accessed January 17, 2024. "In 1990, there were nearly 31 homicides in the city for every 100,000 people – more than the average for other major American cities, even in a year of frequent violence across the country. A decade later, that figure had declined by nearly 75 percent, to 8.4 homicides per 100,000 people. As New York police abruptly moved away from the practice of stop-and-frisk toward the end of Kelly's tenure in 2013, the rate of homicide continued to decline as it had previously."</ref><ref>Badger, Emily. [https://www.nytimes.com/2020/03/02/upshot/stop-and-frisk-bloomberg.html "The Lasting Effects of Stop-and-Frisk in Bloomberg's New York"], ''[[The New York Times]]'', March 2, 2020, updated November 30, 2020. Accessed January 17, 2024. "In the years since Michael Bloomberg left the mayor's office in New York, the legacy of stop-and-frisk policing widely used during his administration has become clearer. Crime in the city continued to decline, suggesting that the aggressive use of police stops wasn't so essential to New York's safety after all."</ref> شارەکە لە ساڵی ١٩٩٠دا ژمارەی پێوانەییی بەرزی تۆمارکرد کە ٢,٢٤٥ کوشتن بوو، و لە ساڵی ٢٠١٨دا گەیشتە نزمترین ئاستی ژمارەی پێوانەییی نزیکەی ٧٠-ساڵە کە ٢٨٩ کوشتن بوو.<ref>Kanno-Youngs, Zolan. [https://www.wsj.com/articles/new-york-citys-murder-rate-hit-new-low-in-2018-11546559793 "New York City's Murder Rate Hit New Low in 2018"], ''[[The Wall Street Journal]]'', January 3, 2019. Accessed January 15, 2024. "The New York Police Department recorded 289 murders in 2018, three fewer than the 292 recorded in 2017. Mayor Bill de Blasio said it was the fewest number of homicides in nearly 70 years. Overall, major crime in the city fell by 1.3% from 97,089 to 95,844, police said. There were 2,245 people murdered in New York City in 1990."</ref> ژمارەی کوشتنەکان و ڕێژەی ٣.٣ بۆ ھەر ١٠٠,٠٠٠ دانیشتوویەک لە ساڵی ٢٠١٧ نزمترین بوو لە ساڵی ١٩٥١ەوە.<ref>[https://a860-gpp.nyc.gov/concern/nyc_government_publications/05741v36b "Fewest Annual Murders and Shooting Incidents Ever Recorded in the Modern Era; Lowest per-capita murder rate since 1951"]{{بەستەری مردوو|url=https://a860-gpp.nyc.gov/concern/nyc_government_publications/05741v36b |date=تەممووزی ٢٠٢٦ }}, [[New York City Police Department]], press release dated January 5, 2018. Accessed January 15, 2024. "With the close of 2017, New York City marks three new crime reduction benchmarks: the first time the total number of index crimes has fallen below 100,000; the first time the number of shooting incidents has fallen below 800; and the first time the total number of murders has fallen below 300. This reduction in murders has resulted in the lowest per-capita murder rate in nearly 70 years."</ref> نیویۆرک سیتی لە ساڵی ٢٠٢٣دا ٣٨٦ کوشتنی تۆمارکرد، کە بەراورد بە ساڵی پێشتر ١٢٪ کەمیکردبوو.<ref>Cramer, Maria; Meko, Hurubie; and Marcius, Chelsia Rose. [https://www.nytimes.com/2024/01/03/nyregion/nyc-crime-2023.html "Homicides and Shootings Fell in New York City as Felony Assaults Rose"], ''[[The New York Times]]'', January 3, 2024. Accessed January 15, 2024. "There were 386 homicides in 2023, a 12 percent drop from 2022."</ref><ref>[https://www.nyc.gov/site/nypd/news/p00098/nypd-december-2023-end-of-year-citywide-crime-statistics "NYPD Announces December 2023, End-of-Year Citywide Crime Statistics"], [[New York City Police Department]], press release dated January 4, 2024. Accessed January 15, 2024. "Murders – which rose for four consecutive years before the current administration was installed – fell by 11.9% (386 vs. 438) in 2023 compared to 2022, and by 33.3% (24 vs. 36) in December 2023, compared to the same month a year prior."</ref> نیویۆرک سیتی خاوەنی [[پێڕستی شارەکان بەپێی ڕێژەی کوشتن|یەکێک لە نزمترین ڕێژەکانی کوشتن لە نێو دە گەورەترین شارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا بوو]] کە ٥.٥ بوو بۆ ھەر ١٠٠,٠٠٠ دانیشتوویەک لە ساڵی ٢٠٢١دا.<ref>[https://www.vitalcitynyc.org/vital_signs/gun-violence-in-new-york-city-the-data "Gun Violence in New York City; The Data"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260221204250/https://www.vitalcitynyc.org/vital_signs/gun-violence-in-new-york-city-the-data |date=٢١ی شوباتی ٢٠٢٦ }}, Vital City. Accessed January 17, 2024.</ref> نیویۆرک سیتی [[یاساکانی چەک لە نیویۆرک سیتی|یاسای توندتری بۆ چەک ھەیە]] بە بەراورد بە زۆربەی [[یاسای چەک لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|شارەکانی تری ویلایەتە یەکگرتووەکان]]—مۆڵەت بۆ خاوەندارێتی ھەر چەکێکی ئاگرین پێویستە، و [[یاسای SAFEی نیویۆرک]] لە ساڵی ٢٠١٣دا [[یاسای چەکی ھێرشبەر لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|چەکە ھێرشبەرەکانی قەدەغە کرد]]. ویلایەتی نیویۆرک لە ساڵی ٢٠٢٠دا پێنجەم نزمترین ڕێژەی مردنی بە چەک ھەبوو لە نێوان ویلایەتەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=States with the most gun violence share one trait |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2022/05/26/politics/gun-violence-data-what-matters/index.html |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٣|agency=CNN}}</ref> [[تاوانی ڕێکخراو]] لە مێژە پەیوەستە بە نیویۆرک سیتییەوە، کە لە ١٨٢٠ەکاندا بە چەتەکانی وەک [[چڵ دزەکە (چەتەی نیویۆرک)|فۆرتی تیڤس]] و [[ڕۆچ گواردس]] لە گەڕەکی [[فایڤ پۆینتس، مانھاتن|فایڤ پۆینتس]] دەستی پێکرد، و دواتر [[تۆنگ (ڕێکخراو)|تۆنگەکان]] لە ھەمان گەڕەکدا سەریان ھەڵدا، کە دواتر بوو بە چایناتاونی مانھاتن. سەدەی بیستەم بەرزبوونەوەی لە مافیای ئەمریکی بەخۆیەوە بینی ([[مافیای ئەمریکی]])، کە لەلایەن [[پێنج خێزانەکە]]وە زاڵ بوون، ھەروەھا سەرهەڵدانی [[گرووپە چەتەکان|گرووپەکانی چەتە]]، لەوانە [[بلاک سپەیدس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Berkey-Gerard |یەکەم=Mark |ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٠١|سەردێڕ=Youth Gangs |ناونیشان=http://www.gothamgazette.com/article/issueoftheweek/20010305/200/161 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ئیش=[[Gotham Gazette]]}}</ref> بوونی مافیا و چەتەکان لە سەدەی ٢١ەمدا لە شارەکەدا کەمی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gardiner |یەکەم١=Sean |دوایین٢=Shallwani |یەکەم٢=Pervaiz |ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=NY Crime: Mafia Is Down—but Not Out – Crime Families Adapt to Survive, Lowering Profile and Using Need-to-Know Tactics |ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702304626804579363363092833756 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠١٥|newspaper=[[The Wall Street Journal]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ferranti |یەکەم=Seth |ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=How New York Gang Culture Is Changing |ناونیشان=https://www.vice.com/en/article/how-new-york-citys-gang-culture-is-changing-818/ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|magazine=[[Vice (magazine)|Vice]]}}</ref> [[ئاگرکوژێنەرەوەکانی نیویۆرک سیتی|وەزارەتی ئاگرکوژاندنەوەی نیویۆرک]] (FDNY) خزمەتگوزارییەکانی [[پاراستن لە ئاگر]]، ڕزگارکردنی تەکنیکی، وەڵامدانەوەی سەرەتایی بۆ مەترسییە بایۆلۆژی، کیمیایی و تیشکییەکان، و [[خزمەتگوزارییەکانی فریاگوزاریی پزیشکی]] دابین دەکات. FDNY ڕووبەڕووی ئاستەنگی ئاگرکوژاندنەوەی فرەلایەن دەبێتەوە کە بە چەندین شێوە تایبەتن بە نیویۆرک. جگە لە وەڵامدانەوە بۆ [[پێڕستی جۆرەکانی بینا|جۆرەکانی بینا]] کە لە ماڵە دارینەکانی یەک خێزانەوە تا دەگاتە [[باڵەخانە بەرزەکان|پێکھاتە بەرزەکان]] دەگرێتەوە، FDNY وەڵامی ئەو ئاگرانەش دەداتەوە کە لە ناو [[میترۆی نیویۆرک سیتی]]دا ڕوودەدەن.<ref>{{cite report |url=https://www.hsdl.org/?view&did=730260 |title=Special Investigation Report: New York City Transit Authority Subway System Fires |date=October 23, 1985 |publisher=[[National Transportation Safety Board]] |access-date=July 30, 2022}}</ref> پرد و تونێلە دابڕاوەکان، ھەروەھا پارکە گەورەکان و ناوچە دارستانەکان کە دەشێت ببنە ھۆی ئاگری دارستان، بە ھەمان شێوە ئاستەنگییەکان زیاد دەکەن. بارەگای سەرەکیی FDNY لە [[سەنتەری ٩ میترۆتێک]] لە [[داونتاون بروکلین]]ە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=9 Metrotech Center – FDNY Headquarters |ناونیشان=http://www.fmmcorp.com/p_gov5.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120118054305/http://www.fmmcorp.com/p_gov5.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Fresh Meadow Mechanical Corp}}</ref> و ئەکادیمیای ئاگرکوژاندنەوەی FDNY لەسەر [[دوورگەکانی ڕانداڵز و وۆردز]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FDNY Fire Academy |ناونیشان=http://nyc.gov/html/fdny/html/units/fire_academy/fa_index.shtml |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141014104143/http://www.nyc.gov/html/fdny/html/units/fire_academy/fa_index.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=[[New York City Fire Department]] |بڵاوکەرەوە=[[Government of New York City|The City of New York]]}}</ref> == گواستنەوە == === گواستنەوەی خێرا === [[File:Port-authority-terminal.jpg|thumb|[[تێرمیناڵی پاسەکانی پۆرت ئۆسۆریتی]]، قەرەباڵغترین وێستگەی پاس لە جیھاندا، لە گۆشەی [[شەقامی ھەشتەم (مانھاتن)|شەقامی ھەشتەم]] و [[شەقامی ٤٢ (مانھاتن)|شەقامی ٤٢]]<ref name="Record2021" /><ref name="PABT2008" />]] ترانزێتی گشتی لە نیویۆرک سیتی، کە زۆربەی بە درێژایی ٢٤ کاتژمێر لە ڕۆژێکدا کار دەکات، یەک لەسەر سێی ھەموو بەکارھێنەرانی ترانزێتی گشتی لە وڵاتەکەدا پێکدەھێنێت، و دوو لەسەر سێی نەفەرەکانی شەمەندەفەرەکانی وڵاتەکە لە ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک سیتی دەژین.<ref name="MTAinfo">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The MTA Network: Public Transportation for the New York Region |ناونیشان=http://web.mta.info/mta/network.htm |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[Metropolitan Transportation Authority]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pisarski |یەکەم=Alan |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Commuting in America III: Commuting Facts |ناونیشان=http://onlinepubs.trb.org/onlinepubs/nchrp/CIAIIIfacts.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[Transportation Research Board]]}}</ref> ==== پاسەکان ==== کەشتیگەلی پاسە گشتییەکانی نیویۆرک سیتی (MTA Regional Bus Operations) بە شێوەی [[خزمەتگوزاریی ٢٤/٧|٢٤/٧]] (بەردەوام) کار دەکات و گەورەترینە لە ئەمریکای باکووردا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Top 100 Transit Bus Fleets |ناونیشان=http://www.metro-magazine.com/resources/septoct_top100.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠١٥|ئیش=[[Metro Magazine]] |پەڕە=٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171011010537/http://www.metro-magazine.com/resources/septoct_top100.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سیستەمی پاسەکانی نیویۆرک سیتی زۆرترین نەفەر دەگوازێتەوە لە چاو ھەر شارێکی تری وڵاتەکەدا: لە ساڵی ٢٠٢٢دا، پاسەکانی [[دەسەڵاتی گواستنەوەی نیویۆرک سیتی|MTA نیویۆرک سیتی ترانزێت]] خزمەتی ٤٨٣.٥&nbsp;ملیۆن گەشتیان کرد، لەکاتێکدا پاسەکانی ھەرێمیی MTA خزمەتی ١٠٠.٣&nbsp;ملیۆن گەشتیان کرد.<ref>[https://www.apta.com/wp-content/uploads/2022-Q4-Ridership-APTA.pdf#page=8 ''Public Transportation Ridership Report: Fourth Quarter 2022''], [[American Public Transportation Association]], March 1, 2023. Accessed February 13, 2024.</ref> [[تێرمیناڵی پاسەکانی پۆرت ئۆسۆریتی]] تێرمیناڵی سەرەکیی [[پاسی نێوان شارەکان]]ە لە شارەکەدا و قەرەباڵغترین وێستگەی پاسە لە جیھاندا، کە لە ھەر ڕۆژێکی کارکردندا خزمەت بە ٢٥٠,٠٠٠ سەرنشین دەکات لەسەر ٧,٠٠٠ پاس لە بینایەکدا کە لە ساڵی ١٩٥٠دا کراوەتەوە و دیزاین کرابوو بۆ لەخۆگرتنی ٦٠,٠٠٠ سەرنشینی ڕۆژانە. پلانێک کە لە ساڵی ٢٠٢١دا لەلایەن پۆرت ئۆسۆریتییەوە ڕاگەیەندرا پێشنیاری خەرجکردنی ١٠&nbsp;ملیار دۆلار دەکات بۆ فراوانکردنی توانای لەخۆگرتن و مۆدێرنکردنی دامەزراوەکە.<ref name="PABT2008">[https://www.panynj.gov/port-authority/en/press-room/press-release-archives/2008_press_releases/architect_chosenforplannedofficetoweraboveportauthoritybustermin.html Architect Chosen for Planned Office Tower Above Port Authority Bus Terminal's North Wing], [[Port Authority of New York and New Jersey]], dated November 17, 2008. Accessed January 4, 2024. "The Port Authority Bus Terminal opened in 1950 and has become the busiest bus passenger facility in the world, handling 7,000 buses and 200,000 commuters each day. It includes 223 bus gates, retail and commercial space, and public parking for 1,250 vehicles."</ref><ref name="NYT2021">McGeehan, Patrick; and Hu, Winnie. [https://www.nytimes.com/2021/01/21/nyregion/port-authority-bus-terminal.html "'Notorious' Port Authority Bus Terminal May Get a $10 Billion Overhaul"], ''[[The New York Times]]'', January 21, 2021, updated September 23, 2021. Accessed January 4, 2024. "The bus terminal plan, which has been in the works for more than seven contentious years, would cost as much as $10 billion and could take a decade to complete.... More than 250,000 people passed through it on a typical weekday before the pandemic, according to the Port Authority.... The bus terminal, a brick hulk perched at the mouth of the Lincoln Tunnel, has long exceeded its capacity—when it opened in late 1950, it was expected to handle 60,000 passengers a day."</ref><ref name="Record2021">Wilson, Colleen. [https://www.northjersey.com/in-depth/news/transportation/2021/06/30/port-authority-bus-terminal-replacement-meet-commuter-needs/7685645002/ "Port Authority Bus Terminal was once a marvel. Will the next one meet commuters' needs?"], ''[[The Record (North Jersey)|The Record]]'', June 30, 2021. Accessed January 4, 2024. "Becoming the busiest bus terminal in the world doesn't happen without also bearing the brunt of blame every time a commute goes horribly wrong—deserved or otherwise.... The popularity of bus commuting over the Hudson River has steadily risen over the last seven decades, with some 260,000 people a day coming through the terminal pre-pandemic... A more efficient terminal should improve some of the delays through the Lincoln Tunnel and exclusive bus lane (XBL), the dedicated lane in the morning that converges all buses into a single lane from I-495 into the Lincoln Tunnel from New Jersey."</ref> لە ساڵی ٢٠٢٤دا، پۆرت ئۆسۆریتی پلانەکانی بۆ تێرمیناڵێکی نوێ ڕاگەیاند کە ئاتریۆمێکی شوشەیی (گۆڕەپانێکی ناوەکی) لەخۆدەگرێت لە دەروازە سەرەکییە نوێیەکەی لە شەقامی ٤١.<ref>Hill, John. [https://www.world-architects.com/en/architecture-news/headlines/renderings-of-new-midtown-bus-terminal-revealed "Renderings of New Midtown Bus Terminal Revealed"], World Architects, February 5, 2024. Accessed February 13, 2024. "Not surprisingly, the two renderings included in last week's announcement show the main terminal and are accompanied by photos of the existing to depict a dramatic departure from the current situation. Compare the existing intersection of 8th Avenue and 41st Street (below) with a rendering of the same (above), in which a portion of 41st Street would be closed to create an 'iconic' atrium entrance."</ref><ref>McGeehan, Patrick. [https://www.nytimes.com/2024/02/01/nyregion/port-authority-bus-terminal-replacement.html "A Look at the $10 Billion Design for a New Port Authority Bus Terminal. The Port Authority unveiled a revised design for a replacement of the much-reviled transit hub, which opened in 1950."], ''[[The New York Times]]'', February 1, 2024. Accessed February 9, 2024. "Instead of the dismal, brick hulk that has darkened two full blocks of Midtown Manhattan for more than 70 years, there would be a bright, modern transit hub topped by two office towers... Construction is expected to take eight years, he said, meaning the project could be completed by 2032."</ref> ==== شەمەندەفەر ==== [[File:Image-Grand_central_Station_Outside_Night_2.jpg|alt=ڕیزێک لە تەکسییە زەردەکان لە بەردەم بینایەکی چەند نھۆمیی بەردینی نەخشێنراو بە سێ پەنجەرەی کەوانەیی زەبەلاحەوە.|thumb|نیویۆرک سیتی ماڵی دوو قەرەباڵغترین وێستگەی شەمەندەفەرە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، کە بریتین لە [[وێستگەی گراند سەنتڕاڵ]] (کە لە وێنەکەدا دیارە) و [[وێستگەی پێنسیلڤانیای نیویۆرک]].]] [[File:R160_E_enters_42nd_Street.jpg|alt=بەشی پێشەوەی شەمەندەفەرێکی میترۆ، کە پیتێکی Eی سووری لەسەر شاشەیەکی LED لە سەرەوە ھەیە. لە لای ڕاستی شەمەندەفەرەکەوە سەکۆیەک ھەیە کە کۆمەڵێک خەڵک چاوەڕێی شەمەندەفەرەکەیان دەکەن.|thumb|[[میترۆی نیویۆرک سیتی]]، یەکێک لە گەورەترین سیستەمەکانی میترۆ لە جیھاندا.]] سیستەمی [[میترۆی نیویۆرک سیتی]] یەکێکە لە گەورەترین سیستەمەکانی [[گواستنەوەی خێرا]] لە جیھاندا کاتێک بەپێی ژمارەی ئەو وێستگانەی لە کاردان دەپێورێت، کە {{NYCS const|number |total}} وێستگەیە، ھەروەھا بەپێی درێژیی ڕێڕەوەکان. نزیکەی ھەموو سیستەمی میترۆی نیویۆرک بە درێژایی ٢٤ کاتژمێر کراوەیە، بە پێچەوانەی زۆربەی سیستەمەکانی تری میترۆ کە لە شەودا دادەخرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Hu |یەکەم١=Winnie |دوایین٢=Schweber |یەکەم٢=Nate |دوایین٣=Piccoli |یەکەم٣=Sean |ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=New York City Subway Returns to 24-Hour Service |زمان=en-US |ئیش=The New York Times |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2021/05/17/nyregion/nyc-subway-full-service-24-hours.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|issn=0362-4331}}</ref> میترۆی نیویۆرک سیتی [[میترۆکان بەپێی ژمارەی گەشتەکانی ساڵانە|قەرەباڵغترین سیستەمی ترانزێتی شەمەندەفەری میترۆپۆلیتانە لە نیوەگۆی ڕۆژاوا]]،<ref name="Railway Technology 2014 m729">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The world's top 10 busiest metros |وێبگە=Railway Technology |ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.railway-technology.com/features/featurethe-worlds-top-10-busiest-metros-4433827/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> کە ١.٧٠&nbsp;ملیار گەشتی سەرنشینی ھەبووە لە ساڵی ٢٠١٩دا.<ref name="MTA p768">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Subway and bus ridership for 2021 |وێبگە=MTA |ناونیشان=https://new.mta.info/agency/new-york-city-transit/subway-bus-ridership-2021 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> گواستنەوەی گشتی بە شێوەیەکی بەرفراوان لە نیویۆرک سیتی بەکاردەھێنرێت. ٥٤.٦٪ی دانیشتووانی نیویۆرک بۆ چوونە سەر کارەکانیان لە ساڵی ٢٠٠٥دا [[گواستنەوەی گشتی|ترانزێتی بەکۆمەڵ]]یان بەکارھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Christie |یەکەم=Les |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=New Yorkers are Top Transit Users |بڵاوکەرەوە=[[CNNMoney.com]] |ناونیشان=https://money.cnn.com/2007/06/13/real_estate/public_transit_commutes/index.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070617043812/http://money.cnn.com/2007/06/13/real_estate/public_transit_commutes/index.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> ئەمەش جیاوازە لەگەڵ بەشەکانی تری وڵاتەکە، کە تێیدا ٩١٪ی کرێکاران بە ئۆتۆمبێل دەچن بۆ شوێنی کارەکانیان.<ref name="2001summary">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠١|سەردێڕ=NHTS 2001 Highlights Report, BTS03-05 |ناونیشان=http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/pdf/entire.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050514220419/http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/pdf/entire.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[Bureau of Transportation Statistics]]}}</ref> بەپێی [[کۆنتڕۆڵکەری داراییی نیویۆرک سیتی]]، کرێکاران لە ناوچەی نیویۆرک سیتی بە تێکڕا شەش کاتژمێر و ١٨ خولەک لە ڕێگادا بەسەر دەبەن بۆ چوون بۆ کار لە ھەفتەیەکدا، کە ئەمە درێژترین کاتی ھاتوچۆیە لە وڵاتەکەدا لە نێوان شارە گەورەکاندا.<ref>{{cite report |url=http://comptroller.nyc.gov/wp-content/uploads/documents/Longest_Work_Weeks_March_2015.pdf |title=The Hardest Working Cities |date=March 2015 |publisher=[[New York City Comptroller|Office of the New York City Comptroller]] }}</ref> نیویۆرک تاکە شاری ئەمریکایە کە تێیدا زۆرینەی خێزانەکان (٥٢٪) ئۆتۆمبێلیان نییە؛ تەنھا ٢٢٪ی دانیشتووانی مانھاتن خاوەنی ئۆتۆمبێلن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Weinberger |یەکەم١=Rachel |دوایین٢=Kaehny |یەکەم٢=John |دوایین٣=Rufo |یەکەم٣=Matthew |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=U.S. Parking Policies: An Overview of Management Strategies |ناونیشان=http://www.infrastructureusa.org/wp-content/uploads/2010/03/itdp_parking_fullreport.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[Institute for Transportation and Development Policy]] |پەڕە=٦٢|وتەگێڕانەوە=New York City is the largest, densest and most transit- and pedestrian-oriented city in the United States. It is the only U.S. city in which a majority of households do not have a car. Despite this, New York City is very much an American city in the way it underprices and underuses curbside parking meters. Meter rates are far lower than in other leading world cities, and New York suffers from high levels of cruising and double parking (p. 62)&nbsp;... Nationally, 90% of households own automobiles. New Yorkers own fewer at 48% with only 22% of Manhattan residents owning automobiles (p. 78)}}</ref> بەھۆی [[پێڕستی شارەکانی ئەمریکا کە زۆرترین بەکارھێنانی ترانزێتیان ھەیە|بەکارهێنانی زۆریان لە ترانزێتی گشتی]]، نیویۆرکییەکان ڕێژەیەکی کەمتر لە داھاتی خێزانەکانیان لە گواستنەوەدا خەرج دەکەن بە بەراورد لەگەڵ تێکڕای نیشتمانی، کە ساڵانە ١٩&nbsp;ملیار دۆلار پاشەکەوت دەکەن لە گواستنەوەدا بە بەراورد لەگەڵ دانیشتووانی شارەکانی تری ئەمریکا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠١٠|سەردێڕ=New York City's Green Dividend |ناونیشان=http://www.streetsblog.org/2010/04/21/sustainable-transport-saves-new-yorkers-19-billion-per-year/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=CEOs for Cities |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161101135006/http://www.streetsblog.org/2010/04/21/sustainable-transport-saves-new-yorkers-19-billion-per-year/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تۆڕی [[شەمەندەفەری ناوچەیی]] نیویۆرک سیتی گەورەترینە لە ئەمریکای باکوور.<ref name="MTAinfo" /> تۆڕی شەمەندەفەرەکە، کە نیویۆرک سیتی بە دەوروبەرییەوە دەبەستێتەوە، پێکھاتووە لە [[ڕێگەی ئاسنینی لۆنگ ئایلەند]]، [[ڕێگەی ئاسنینی میترۆ-نۆرس]]، و [[ئۆپەراسیۆنەکانی شەمەندەفەری نیوجێرزی ترانزێت]]. سیستەمە تێکەڵەکە لە وێستگەی گراند سەنتڕاڵ و [[وێستگەی پێنسیلڤانیای نیویۆرک]] یەکدەگرنەوە و زیاتر لە ٢٥٠ وێستگە و ٢٠ ھێڵی شەمەندەفەر لەخۆدەگرن.<ref name="MTAinfo" /> شەمەندەفەری بەرزکراوەی AirTrain JFK لە کوینز [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی جۆن ئێف کێنەدی]] بە میترۆی نیویۆرک سیتی و ڕێگەی ئاسنینی لۆنگ ئایلەندەوە دەبەستێتەوە.<ref>[https://www.jfkairport.com/to-from-airport/public-transportation Public Transportation], [[John F. Kennedy International Airport]]. Accessed January 15, 2024.</ref> بۆ [[شەمەندەفەری نێوان شارەکان]]، نیویۆرک سیتی لەلایەن [[ئەمتراک]]ەوە خزمەت دەکرێت، کە قەرەباڵغترین وێستگەی بە جیاوازییەکی زۆر وێستگەی پێنسیلڤانیایە لە [[لای ڕۆژاوای مانھاتن|لای ڕۆژاوا]]ی مانھاتن، کە لێوەی ئەمتراک بەستنەوە بە بۆستن، فیلادێلفیا، و واشینگتن دی سی بە درێژایی [[کۆریدۆری باکووری ڕۆژھەڵات]] دابین دەکات، ھەروەھا خزمەتگوزاریی شەمەندەفەری دوور مەودا بۆ شارەکانی تری ئەمریکای باکوور.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=National Fact Sheet Fiscal Year 2013 |ناونیشان=http://www.amtrak.com/ccurl/826/406/Amtrak-National-Fact-Sheet-FY2013-rev.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150410143624/http://www.amtrak.com/ccurl/826/406/Amtrak-National-Fact-Sheet-FY2013-rev.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Amtrak]]}}</ref> سیستەمی ترانزێتی خێرای [[ڕێگەی ئاسنینی ستەیتن ئایلەند]] تەنھا خزمەت بە ستەیتن ئایلەند دەکات، و ٢٤ کاتژمێر لە ڕۆژێکدا کار دەکات، بە بەستنەوە بە مانھاتن لە [[تێرمیناڵی سانت جۆرج]]ەوە لە ڕێگەی [[بەلەمی ستەیتن ئایلەند]]ەوە.<ref>[https://new.mta.info/document/14061 Staten Island Railway Timetable] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210820174915/https://new.mta.info/document/14061 |date=٢٠ی ئابی ٢٠٢١ }}, [[Metropolitan Transportation Authority]], effective January 2020. Accessed January 15, 2024. "MTA Staten Island Railway – service runs 24 hours a day between the St George and Tottenville terminals. At the St George terminal, customers can make connections with the Staten Island Ferry service to Manhattan."</ref> شەمەندەفەری PATH میدتاون و خوارووی مانھاتن بە [[تێرمیناڵی ھۆبۆکێن]] و [[وێستگەی پێنسیلڤانیای نیوارک]] لە نیوجێرزییەوە دەبەستێتەوە، و پاشان ئەو وێستگانە بە [[وێستگەی سەنتەری بازرگانیی جیھانی (PATH)|سەنتەری بازرگانیی جیھانی ئۆکولوس]]ەوە دەبەستێتەوە لەوبەری ڕووباری ھادسۆن.<ref>[https://www.panynj.gov/path/en/schedules-maps.html PATH Schedules and Maps], [[Port Authority of New York and New Jersey]]. Accessed January 15, 2024.</ref> ھاوشێوەی میترۆی نیویۆرک سیتی، PATH ٢٤ کاتژمێر لە ڕۆژێکدا کار دەکات، بە واتای ئەوەی کە سێ لەو پێنج سیستەمە ترانزێتە خێرایەی ئەمریکا کە بە خشتەی ٢٤-کاتژمێری کار دەکەن بەتەواوی یان بەشێکیان لە نیویۆرکن.<ref>Cohn, Emily. [https://www.businessinsider.com/nyc-subway-runs-all-night-and-thats-why-its-great-2017-8 "Say what you want about the NYC subway—there's one thing that makes it much better than most other subways in the world"], ''[[Business Insider]]'', August 28, 2017. Accessed January 15, 2024. "Only five rapid transit systems in the country have 24-hour service, and three of them—the subway, the Staten Island Railway, and the PATH—all serve New York City. Chicago's 'L' is only 24/7 on some of its lines."</ref> [[وێستگەی گراند سەنتڕاڵ]] گەورەترین وێستگەی شەمەندەفەرە لە جیھاندا بەپێی ژمارەی [[سەکۆی شەمەندەفەر|سەکۆکانی شەمەندەفەر]] و ئەو دۆنمانەی داگیری کردوون.<ref name="GrandCentralLargestTrainStationWorld">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=10 things we bet you didn't know about Grand Central |بڵاوکەرەوە=Signum International AG |ناونیشان=https://www.ef.com/wwen/blog/language/10-things-we-bet-you-didnt-know-about-grand-central/ |وتەگێڕانەوە=Grand Central Terminal is spread over 49 acres, has 44 platforms and 67 tracks on two levels. It is the world's largest train station by some platforms and area occupied.}}</ref> پڕۆژە چەند ملیار دۆلارییەکانی ترانزێتی [[شەمەندەفەری قورس]] کە لە قۆناغی دروستکردندان لە نیویۆرک سیتی بریتین لە [[میترۆی شەقامی دووەم]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dobnik |یەکەم=Verena |ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠١٣|سەردێڕ=NYC Transit Projects: East Side Access, Second Avenue Subway, And 7 Train Extension (PHOTOS) |ئیش=[[HuffPost]] |ناونیشان=https://huffingtonpost.com/2013/02/07/nyc-subway-underground-rail-second-avenue-subway_n_2637601.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130208120505/http://www.huffingtonpost.com/2013/02/07/nyc-subway-underground-rail-second-avenue-subway_n_2637601.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref> === ئاسمانی === [[File:JFK_Aerial_Nov_14_2018.jpg|thumb|[[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی جۆن ئێف کێنەدی|فڕۆکەخانەی جۆن ئێف کێنەدی]] لە [[کوینز]]]] [[فڕین لە ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک|ئاسمانی نیویۆرک]] قەرەباڵغترینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و یەکێکە لە قەرەباڵغترین کۆریدۆرە ئاسمانییەکانی جیھان. سێ قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکان لە ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک بریتین لە [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی جۆن ئێف کێنەدی]] (بە ٥٥.٣&nbsp;ملیۆن سەرنشین)، [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی نیوارک لیبێرتی]] (٤٣.٦&nbsp;ملیۆن) و [[فڕۆکەخانەی لاگواردیا]] (٢٩.٠&nbsp;ملیۆن)؛ ١٢٧.٩&nbsp;ملیۆن گەشتیار لە ساڵی ٢٠٢٢دا ئەم سێ فڕۆکەخانەیەیان بەکارھێناوە.<ref>[https://www.panynj.gov/content/dam/airports/statistics/statistics-general-info/annual-atr/ATR_2022.pdf#page=39 ''2022 Air Traffic Report''], [[Port Authority of New York and New Jersey]], April 2023. Accessed January 15, 2024.</ref> جەی ئێف کەی و نیوارک لیبێرتی بەڕیزبەندی [[پێڕستی قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان#١٠ قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەی ئەمریکا بەپێی ھاتوچۆی سەرنشینی نێونەتەوەیی (٢٠١٢)|قەرەباڵغترین و چوارەم قەرەباڵغترین دەروازەی ئەمریکا]] بوون بۆ گەشتیارانی نێونەتەوەیی لە ساڵی ٢٠٢٣دا.<ref>[https://www.transportation.gov/sites/dot.gov/files/2023-11/US%20International%20Air%20Passenger%20and%20Freight%20Statistics%20for%20June%202023.pdf ''U.S. InternationalAir Passenger and Freight Statistics June 2023''], [[United States Department of Transportation]], released November 2023. Accessed January 14, 2024. "The top five domestic scheduled passenger gateway airports for the year-ended June 2023 were New York, NY (JFK), Miami, FL (MIA), Los Angeles, CA (LAX), New York, NY (EWR), and Chicago, IL (ORD)."</ref> {{As of|2022}}، جەی ئێف کەی [[پێڕستی قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکان بەپێی ھاتوچۆی سەرنشینی نێونەتەوەیی|قەرەباڵغترین فڕۆکەخانە بوو بۆ سەرنشینانی نێونەتەوەیی]] لە ئەمریکای باکووردا، بە ٢٦.٨&nbsp;ملیۆن سەرنشینی نێونەتەوەیی.<ref>[https://airportscouncil.org/wp-content/uploads/2023/07/NAM-2022-Top-50.xlsx 2022 North American Airport Traffic Summary (Passenger)], [[Airports Council International]]. Accessed January 6, 2026.</ref> فڕۆکەخانەی لاگواردیا، کە لە ساڵی ٢٠١٤ لەلایەن جێگری سەرۆکۆماری ئەوکات [[جۆ بایدن]]ەوە وەک جۆرە فڕۆکەخانەیەک وەسف کرا کە گەشتیاران دەکرێت لە "وڵاتێکی جیھانی سێیەم" بیبینن، پڕۆژەیەکی ٨&nbsp;ملیار دۆلاری بە پاڵپشتی فیدراڵی و ویلایەتەکە جێبەجێ کردووە کە دامەزراوە کۆنەکانی بە تێرمیناڵ و ڕێگەی مۆدێرن گۆڕیوە.<ref>Reed, Ted. [https://airlineweekly.skift.com/2023/03/laguardia-airport-the-queens-miracle-from-loser-to-winner/ "In a Queens Miracle, New York LaGuardia Airport Goes From Loser to Winner"], ''Airline Weekly'', March 21, 2023. Accessed January 15, 2023. "Throughout a troubled 2022, the pandemic exposed many fragilities in a troubled United States airline industry, but it also enabled a widely recognized miracle in the $8 billion resurrection of New York LaGuardia Airport. Once widely viewed as a hellhole, LaGuardia was transformed.... The transformation involved rebuilding two terminals, each costing about $4 billion, as well as about five miles of roadway. Terminal B has 35 gates, occupied by American and four other airlines. Work began in 2016 and was completed on July 8, 2022, the exact day specified in a bond offering six years earlier. Terminal C, occupied and financed by Delta Air Lines, will have 37 gates. Work began in 2017 and is largely finished, with completion by the end of the year."</ref><ref>McGeehan, Patrick. [https://www.nytimes.com/2015/07/28/nyregion/la-guardia-airport-to-be-rebuilt-by-2021-cuomo-and-biden-say.html "La Guardia Airport to Be Overhauled by 2021, Cuomo and Biden Say"], ''[[The New York Times]]'', July 27, 2015. Accessed January 15, 2024. "He said he took it personally when, in February 2014, Mr. Biden likened La Guardia to something a traveler might find 'in a third world country.'"</ref><ref>via [[Associated Press]]. [https://www.nytimes.com/2014/02/07/nyregion/biden-compares-la-guardia-airport-to-third-world.html "Biden Compares La Guardia Airport to 'Third World'"], ''[[The New York Times]]'', February 6, 2014. Accessed January 15, 2024. "Vice President Joseph R. Biden says La Guardia Airport in New York could use some major improvements—and that is putting it mildly. Mr. Biden said that if he blindfolded someone and took him to La Guardia, the person would think he was in 'some third world country.'"</ref><ref>[https://www.anewlga.com/about-the-project/ The Project], A Whole New LGA. Accessed January 15, 2024. "The $8 billion project, two-thirds of which is funded through private financing and existing passenger fees, broke ground in 2016."</ref> پلانەکان بۆ فراوانکردنی قەبارەی سەرنشینان لە فڕۆکەخانەی چوارەم، [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ستیوارت]]، لە نزیک [[نیوبێرگ، نیویۆرک]]، لەلایەن [[پۆرت ئۆسۆریتیی نیویۆرک و نیوجێرزی]]یەوە بەرەوپێشچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Strunsky |یەکەم=Steve |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Stewart International Airport upgrade approved as Port Authority aims to increase passenger traffic |ناونیشان=http://www.nj.com/news/index.ssf/2012/05/stewart_international_airport.html |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٢|وێبگە=[[NJ.com]] |بڵاوکەرەوە=New Jersey On-Line LLC.}}</ref> فڕۆکەخانە بازرگانییەکانی تری کە لەناو یان خزمەت بە [[ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک]] دەکەن بریتین لە [[فڕۆکەخانەی لۆنگ ئایلەند ماکئارسەر]]، [[فڕۆکەخانەی ترێنتۆن-مێرسەر]] و [[فڕۆکەخانەی کاونتیی وێستچێستەر]]. فڕۆکەخانەی سەرەکی فڕینی گشتی کە خزمەت بە ناوچەکە دەکات بریتییە لە [[فڕۆکەخانەی تێتێربۆرۆ]]. === بەلەمەکان، تەکسییەکان و ترامەکان === [[File:Spirit_of_America_-_Staten_Island_Ferry.jpg|thumb|بەلەمی ستەیتن ئایلەند [[ھاتوچۆکەر (کۆمیوتەر)|ھاتوچۆکەران]] لە نێوان [[مانھاتن]] و [[ستەیتن ئایلەند]] دەگوازێتەوە.]] بەلەمی ستەیتن ئایلەند قەرەباڵغترین بەلەمە لە جیھاندا، کە زیاتر لە ٢٣&nbsp;ملیۆن سەرنشینی گواستووەتەوە لە تەممووزی ٢٠١٥ تا حوزەیرانی ٢٠١٦ لەسەر ڕێڕەوێکی {{convert|5.2|mi|km|adj=on}} لە نێوان ستەیتن ئایلەند و خوارووی مانھاتن و بە شێوەی ٢٤/٧ کار دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Anna |دوایین=Sanders |ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=Staten Island Ferry ridershilip breaks record |ناونیشان=http://www.silive.com/news/index.ssf/2016/09/staten_island_ferry_ridership.html |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[SILive.com]]}}</ref><ref name="nycgov-official">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nyc.gov/html/dot/html/ferrybus/staten-island-ferry.shtml |سەردێڕ=Staten Island Ferry |بڵاوکەرەوە=[[New York City Department of Transportation]] |وێبگە=[[Government of New York City|nyc.gov]] |ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> سیستەمەکانی تری بەلەم ھاتوچۆکەران لە نێوان مانھاتن و ناوچەکانی تری شارەکە و ناوچە میترۆپۆلیتانەکە دەگوازنەوە. بەلەمی NYC، کە دەستپێشخەرییەکی [[کۆمپانیای گەشەپێدانی ئابووریی نیویۆرک سیتی|NYCEDC]]ە و ڕێڕەوی بۆ ھەر پێنج ناوچەکە پلانی بۆ دانراوە، لە ساڵی ٢٠١٧دا دەستی پێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Zoe |دوایین=Rosenberg |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٧|سەردێڕ=First of New York's citywide ferries arrives in Brooklyn Bridge Park |ناونیشان=http://ny.curbed.com/2017/4/17/15326348/nyc-ferry-routes-times |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170418082618/http://ny.curbed.com/2017/4/17/15326348/nyc-ferry-routes-times |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[Curbed]] New York, [[Vox Media]]}}</ref> کە بە ڕەنگەکەیان و [[مەدالیای تەکسی|مەدالیای تەکسییەکەیان]] دەناسرێنەوە، ١٣,٥٨٧ تەکسییە زەردەکەی شارەکە تاکە ئۆتۆمبێلن کە ڕێگەیان پێدراوە ئەو سەرنشینانە ھەڵبگرن کە لەسەر شەقامەکان ئاماژەیان پێ دەدەن لە سەرتاسەری شارەکەدا.<ref>[https://www.nyc.gov/site/tlc/businesses/yellow-cab.page Yellow Cab], [[New York City Taxi and Limousine Commission]]. Accessed January 14, 2024. "Taxicabs are the only vehicles that have the right to pick up street-hailing and prearranged passengers anywhere in New York City. By law, there are 13,587 taxis in New York City, and each taxi must have a medallion affixed to it."</ref> [[تەکسییەکانی بۆرۆ]] کە بە ڕەنگی [[سەوزی سێوی]]ن دەتوانن ئەو سەرنشینانە ھەڵبگرن کە لەسەر شەقام ئاماژەیان پێ دەدەن لە [[بەشی سەرەوەی مانھاتن]] و چوار ناوچەکەی تری دەرەوە.<ref>[https://www.nyc.gov/site/tlc/businesses/green-cab.page Green Cab], [[New York City Taxi and Limousine Commission]]. Accessed January 14, 2024. "Street-hail Liveries, also known as green cabs, are For-Hire Vehicles that are permitted to accept street-hails. In exchange, Street-Hail Liveries may not operate in the Hail Exclusionary Zone, south of West 110th St and East 96th St."</ref> ھەرچەندە بۆ ماوەیەکی درێژ تەکسییە زەردەکان زاڵ بوون، [[ئۆتۆمبێلە بەکرێگیراوەکان|ئۆتۆمبێلە بەکرێگیراوە قەبارە گەورەکانی]] وەک [[ئوبەر]] و [[لیفت]] زۆرترین گەشتیان لە شارەکەدا دابین کردووە لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ەوە، کاتێک ئۆتۆمبێلە بەکرێگیراوەکان و تەکسییەکان ھەریەکەیان نزیکەی ١٠.٥&nbsp;ملیۆن گەشتیان ھەبوو. تا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣، ٧٨,٠٠٠ ئۆتۆمبێلی بەکرێگیراو پێکەوە ٢٠.٣&nbsp;ملیۆن گەشتیان ھەبوو، لەکاتێکدا ٣.٥&nbsp;ملیۆن گەشت بە تەکسییە زەردەکان ئەنجامدراون.<ref>[https://tlcpolicy.maps.arcgis.com/apps/instant/portfolio/index.html?appid=be00fce0963540628e37fd7c75a6d386 TLC Factbook], [[New York City Taxi and Limousine Commission]], updated December 18, 2023. Accessed January 13, 2024.</ref><ref>[https://www.nyc.gov/office-of-the-mayor/news/597-23/mayor-adams-tlc-new-rules-require-city-s-rideshare-vehicles-be-zero-emission- "Mayor Adams, TLC Announce New Rules to Require City's Rideshare Vehicles to be Zero-Emission, Wheelchair Accessible by 2030"], [[Mayor of New York City]] [[Eric Adams]], August 16, 2023. Accessed January 14, 2024. "Both Uber and Lyft, which together comprise New York City's high-volume for-hire fleet of approximately 78,000 vehicles, have committed to transitioning to a greener fleet by 2030."</ref> تراموای دوورگەی ڕۆزڤێڵت، کە [[تەلەفریکی ئاسمانی|تەلەفریکێکی ئاسمانییە]] و لە ساڵی ١٩٧٦ دەستی بە کارکردن کردووە،<ref>[https://rioc.ny.gov/169/History History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260107175540/https://rioc.ny.gov/169/History |date= ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }}, [[Roosevelt Island Operating Corporation]]. Accessed January 13, 2024. "The original Roosevelt Island aerial tramway – the first tram in the country to be used for urban transportation – was opened in May 1976."</ref> ساڵانە ٢&nbsp;ملیۆن سەرنشین دەگوازێتەوە بە دووری {{Convert|3140|ft}} لە نێوان دوورگەی ڕۆزڤێڵت و [[شەقامی ٥٩ (مانھاتن)|شەقامی ٥٩]] و [[دووەم ئەڤینیو (مانھاتن)|دووەم ئەڤینیو]] لە دوورگەی مانھاتن.<ref>[https://rioc.ny.gov/173/Aerial-Tramway-Vital-Statistics Aerial Tramway Vital Statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705192206/https://rioc.ny.gov/173/Aerial-Tramway-Vital-Statistics |date= ٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ }}, [[Roosevelt Island Operating Corporation]]. Accessed January 13, 2024. "The Tram travels between the Manhattan station at 2nd Avenue between 59th and 60th streets and the Tram station on Roosevelt Island. It travels a distance of 3,140 feet at a speed of up to 17 miles per hour in less than three (3) minutes. It rises to a maximum height of 230 feet and can carry a maximum of 109 passengers plus an attendant per cabin. The system annually transports more than two million passengers."</ref> === تۆڕی پاسکیلسواری === [[File:Citi_bike_(10414610734).jpg|thumb|خزمەتگوزاریی ھاوبەشیکردنی پاسکیلی [[سیتی بایک]]، کە لە ئایاری ٢٠١٣ دەستی پێکرد]] نیویۆرک سیتی دۆخێکی تێکەڵاوی بۆ پاسکیلسواری ھەیە، کە چڕیی شارنشینی، زەوی تا ڕادەیەک تەخت، شەقامە قەرەباڵغەکان کە ھاتوچۆی وەستان و ڕۆیشتنیان ھەیە، و چەندین پیادەڕەو لەخۆدەگرێت. دانیشتووانە زۆرەکەی پاسکیلسوارانی شارەکە [[پاسکیلسواری بەسوود|پاسکیلسوارانی سوودبەخش]] لەخۆدەگرێت، وەکوو خزمەتگوزارییەکانی گەیاندن و پەیامبەرەکان؛ [[یانەی پاسکیلسواری|یانەکانی پاسکیلسواریی]] کاتبەسەربردن؛ و ژمارەیەکی زیاد لە [[ھاتوچۆکردن بە پاسکیل|ھاتوچۆکەران بە پاسکیل]]. پاسکیلسواری تا دێت زیاتر باو دەبێت لە نیویۆرک سیتی؛ لە ساڵی ٢٠٢٢دا نزیکەی ٦١,٢٠٠ کەس ھەبوون کە ڕۆژانە بە پاسکیل ھاتوچۆیان دەکرد و ٦١٠,٠٠٠ گەشتی ڕۆژانەی پاسکیل ھەبوو، کە ھەردووکیان بە نزیکەیی دوو ھێندە بوون بە بەراورد بە دەیەی پێشووتر.<ref name="NYCcycling" /> {{As of|2022||df=}}، نیویۆرک سیتی {{convert|1525|mi|km}} [[ڕێڕەوی پاسکیل|ڕێڕەوی پاسکیلی]] ھەبوو، لەوانە {{Convert|644|mi||abbr=}} ڕێڕەوی پاسکیلی جیاکراوە یان "پارێزراو" لە سەرتاسەری شارەکەدا.<ref name="NYCcycling">[https://www.nyc.gov/html/dot/html/bicyclists/cyclinginthecity.shtml Cycling in the City], [[New York City Department of Transportation]]. Accessed January 14, 2024. "1,525 lane miles of bike lanes installed in New York City as of 2022; 644 lane miles of protected bike lanes installed in New York City as of 2022"</ref> === شەقام و ڕێگە خێراکان === [[File:Manhattanhenge 2016-07-12-FRD.png|thumb|upright=0.8|گەشتیاران سەیری [[مانھاتنھێنج]] دەکەن لەسەر [[شەقامی ٤٢ (مانھاتن)|شەقامی ٤٢]] لە ١٢ی تەممووزی ٢٠١٦دا]] شەقامەکان تایبەتمەندییەکی تری دیاریکەری شارەکەن. دەرکەوتووە کە نیویۆرک لەسەر ئاستی جیھان لە پێشەنگدایە لە ڕووی [[قەرەباڵغیی ھاتوچۆ|قەرەباڵغیی ھاتوچۆی]] ئۆتۆمبێلی شارنشینییەوە.<ref name="NYCCongestion">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.economist.com/united-states/2024/11/21/congestion-pricing-in-new-york-gets-the-go-ahead-after-all-maybe |سەردێڕ=Congestion pricing in New York gets the go-ahead after all. Maybe |بڵاوکەرەوە=[[The Economist]] |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وتەگێڕانەوە=But traffic is bad most days, with more than 900,000 cars entering Manhattan's central business district. INRIX, a traffic-data firm, found that New York City leads the world in urban traffic congestion among the cities scored, with the average driver stationary for 101 hours a year.}}</ref> [[پلانی کۆمیسیۆنەرانی ١٨١١]] کاریگەرییەکی گەورەی ھەبوو لەسەر گەشەسەندنی فیزیکیی شارەکە. نیویۆرک سیتی تۆڕێکی بەرفراوانی ڕێگەی خێرا و [[پارکوەی|پارکوەیی]] ھەیە، کە ناوچەکانی شارەکە بەیەکەوە و بە [[باکووری نیوجێرزی]]، کاونتیی وێستچێستەر، لۆنگ ئایلەند، و باشووری ڕۆژاوای [[کۆنێتیکت]]ەوە دەبەستنەوە لە ڕێگەی [[پرد و تونێلەکان لە نیویۆرک سیتی|پرد و تونێلەکانەوە]]. لەبەرئەوەی ئەم ڕێگە خێرایانە خزمەت بە ملیۆنان دانیشتووی ناوچەکانی دەرەوە و دەوروبەر دەکەن کە ھاتوچۆ دەکەن بۆ ناو مانھاتن، باوە کە شۆفێران بۆ چەندین کاتژمێر گیر بخۆن لە قەرەباڵغیی ھاتوچۆی چڕدا کە ڕووداوێکی ڕۆژانەیە، بەتایبەتی لە کاتی [[کاتژمێری لوتکە|کاتژمێری لوتکەی ھاتوچۆدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://ny.curbed.com/2019/8/15/20807470/nyc-streets-dot-mobility-report-congestion |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190816022547/https://ny.curbed.com/2019/8/15/20807470/nyc-streets-dot-mobility-report-congestion |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=New York City's streets are 'more congested than ever': report |یەکەم١=Amy |دوایین١=Plitt |یەکەم٢=Valeria |دوایین٢=Ricciulli |ئیش=[[Curbed]] |ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.crainsnewyork.com/op-ed/solving-citys-traffic-nightmares |سەردێڕ=Solving the city's traffic nightmares |یەکەم=Jason M. |دوایین=Barr |ئیش=[[Crain Communications]] |ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> [[نرخدانانی قەرەباڵغی لە نیویۆرک سیتی]]، کە یەکەمین بەرنامەی لەو جۆرەیە لە وڵاتەکەدا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mta.info/project/CBDTP|سەردێڕ=Central Business District Tolling Program|وێبگە=MTA}}</ref> لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٥دا کارا کرا، کە دەسەپێنرێت بەسەر زۆربەی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێلەکاندا کە ناوچەی مانھاتنی باشووری [[شەقامی ٦٠ (مانھاتن)|شەقامی ٦٠]] بەکاردەھێنن، وەک ھەوڵێک بۆ ھاندانی ھاتوچۆکەران بۆ بەکارھێنانی [[گواستنەوەی خێرا]] لەبری ئۆتۆمبێل.<ref name=ManhattanCongestionPricing>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/04/nyregion/congestion-pricing-nyc.html|سەردێڕ=Welcome to the Congestion Zone: New York Toll Program Is Set to Begin|نووسەر=Winnie Hu and Ana Ley|newspaper=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> بە پێچەوانەی زۆربەی بەشەکانی تری وڵاتەکە، ویلایەتی نیویۆرک قەدەغەی کردووە کە [[سووڕانەوە لەسەر گڵۆپی سوور|لە کاتی گڵۆپی سووردا بسووڕێیتەوە]] لەو شارانەی کە ژمارەی دانیشتووانیان لە یەک ملیۆن کەس زیاترە، بە مەبەستی کەمکردنەوەی پێکدادانەکان و زیادکردنی سەلامەتی پیادەکان. بۆیە، لە نیویۆرک سیتی، ھەموو سووڕانەوەیەک لەسەر گڵۆپی سوور نایاسایییە مەگەر نیشانەیەک ھەبێت کە ڕێگە بەو جووڵەیە بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chapter 4: Traffic Control |ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشان=https://dmv.ny.gov/about-dmv/chapter-4-traffic-control-2 |بڵاوکەرەوە=[[New York State Department of Motor Vehicles]] |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> === پرد و تونێلەکان === [[File:Manhattan and Brooklyn bridges on the East River, New York City, 1981.jpg|thumb|[[پردی مانھاتن]] و [[پردی بروکلین]] لەسەر [[ڕووباری ڕۆژھەڵات]]]] ناوچەکانی مانھاتن و ستەیتن ئایلەند دەکەونە سەر دوورگەیەک کە ھەمان ناویان ھەیە، لەکاتێکدا کوینز و بروکلین دەکەونە کۆتایی ڕۆژاوای دوورگەی گەورەتری لۆنگ ئایلەند، و دە بڕۆنکس دەکەوێتە سەر خاکی سەرەکیی ویلایەتی نیویۆرک. دوورگەی مانھاتن لە ڕێگەی تۆڕێکی بەرفراوانی پرد و تونێلەکانەوە بە ناوچەکانی دەرەوە و نیوجێرزی دەبەسترێتەوە. [[پردی جۆرج واشینگتن]]ی ١٤-ڕێڕەوی، کە مانھاتن بە نیوجێرزییەوە دەبەستێتەوە بەسەر ڕووباری ھادسۆندا، قەرەباڵغترین پردی ئۆتۆمبێلە لە جیھاندا.<ref name="gwbridge">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Port Authority of New York and New Jersey—George Washington Bridge |ناونیشان=https://www.panynj.gov/bridges-tunnels/en/george-washington-bridge.html |بڵاوکەرەوە=[[Port Authority of New York and New Jersey]] |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref><ref name="gwbridgepainters">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم١=Bod |دوایین١=Woodruff |یەکەم٢=Lana |دوایین٢=Zak |یەکەم٣=Stephanie |دوایین٣=Wash |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=GW Bridge Painters: Dangerous Job on Top of the World's Busiest Bridge |ناونیشان=https://abcnews.go.com/US/george-washington-bridge-painters-dangerous-job-top-worlds/story?id=17771877 |ئیش=[[ABC News (United States)|ABC News]] |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> [[پردی ڤێرازانو-نارۆز]]، کە بەسەر گەرووی [[نارۆز]]دا تێدەپەڕێت لە نێوان بروکلین و ستەیتن ئایلەند، درێژترین [[پردی ھەڵواسراو]]ە لە کیشوەرەکانی ئەمریکادا و یەکێکە لە درێژترین پردەکانی جیھان.<ref name="infoplease.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Top Ten: Longest Suspension Bridges in the World |ناونیشان=http://www.infoplease.com/toptens/worldsuspbridges.html |وێبگە=Infoplease |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Pearson Education |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121113220448/http://www.infoplease.com/toptens/worldsuspbridges.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢}}</ref><ref name="Verrazano-Narrows Bridge">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Verrazano-Narrows Bridge |ناونیشان=http://www.nycroads.com/crossings/verrazano-narrows/ |وێبگە=NYCRoads |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Eastern Roads}}</ref> [[پردی بروکلین]]، بە تاوەرە ھەڵواسراوە بەردینەکانییەوە کە بە شێوازی نیۆ-گۆتیک دروستکراون، ھێمایەکی ئایکۆنیی شارەکەیە؛ کاتێک لە ساڵی ١٨٨٣ کرایەوە، یەکەمین پردی ھەڵواسراو بوو بە وایەری پۆڵایین و درێژترین پردی ھەڵواسراو بوو لە جیھاندا تا ساڵی ١٩٠٣.<ref>"[https://www.loc.gov/item/today-in-history/june-12/ Today in History – June 12: Roebling and the Brooklyn Bridge]", [[Library of Congress]]. Accessed July 30, 2023. "The Brooklyn Bridge, Roebling's last and greatest achievement, spans New York's East River to connect Manhattan with Brooklyn. When completed in 1883, the bridge, with its massive stone towers and a main span of 1,595.5 feet between them, was by far the longest suspension bridge in the world."</ref><ref>"[https://www.asce.org/about-civil-engineering/history-and-heritage/historic-landmarks/williamsburg-bridge Williamsburg Bridge]", [[American Society of Civil Engineers]]. Accessed July 30, 2023. "When opened in 1903, the 1,600 foot long main span of the Williamsburg Bridge was the world's longest suspension span, surpassing the nearby Brooklyn Bridge by only 4.5 feet."</ref> [[پردی کوینزبۆرۆ]] "درێژترین [[پردی کانتلێڤەر|بەشی کانتلێڤەر]] بوو لە ئەمریکای باکوور" لە ١٩٠٩ تا ١٩١٧.<ref>"[https://www.asce.org/about-civil-engineering/history-and-heritage/historic-landmarks/queensboro-bridge Queensboro Bridge]", [[American Society of Civil Engineers]]. Accessed July 30, 2023. "The Queensboro Bridge was the longest cantilever span in North America (1,182 feet) from 1909 until the Quebec Bridge opened in 1917 and the longest in the United States until 1930."</ref> [[پردی مانھاتن]]، کە لە ساڵی ١٩٠٩ کرایەوە، "وەک پێشەنگی پردە ھەڵواسراوە مۆدێرنەکان دادەنرێت"، و دیزاینەکەی "وەک مۆدێلێک بوو بۆ پردە ھەڵواسراوە درێژەکانی تر" لە سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا.<ref>"[https://www.ascemetsection.org/committees/history-and-heritage/landmarks/manhattan-bridge Manhattan Bridge]", [[American Society of Civil Engineers]] Metropolitan Section. Accessed July 30, 2023. "As the first suspension bridge to use the deflection theory, it is considered to be the forerunner of modern suspension bridges and served as the model for the major long-span suspension bridges built in the first half of the twentieth century."</ref> [[پردی ثرۆگس نێک]] و [[پردی وایتستۆن]] کوینز و دە بڕۆنکس بەیەکەوە دەبەستنەوە، لەکاتێکدا [[پردی ترایبۆرۆ]] مانھاتن، کوینز، و دە بڕۆنکس بەیەکەوە دەبەستێتەوە. [[File:Lincoln_Manh_portal_9-38_jeh.JPG|thumb|[[تونێلی لینکۆڵن]]]] [[تونێلی لینکۆڵن]]، کە ڕۆژانە ١٢٠,٠٠٠ ئۆتۆمبێل دەگوازێتەوە لەژێر ڕووباری ھادسۆندا لە نێوان نیوجێرزی و میدتاون مانھاتن، قەرەباڵغترین تونێلی ئۆتۆمبێلە لە جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Lincoln Tunnel Historic Overview |ناونیشان=http://www.nycroads.com/crossings/lincoln/ |وێبگە=NYCRoads |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Eastern Roads}}</ref> تونێلەکە لەبری پرد دروستکرا بۆ ئەوەی ڕێگە بە تێپەڕبوونی ئازادانەی کەشتییە گەورەکانی نەفەرھەڵگر و [[کەشتیی بارھەڵگر|کەشتییە بارھەڵگرەکان]] بدات کە بە بەندەری نیویۆرک و سەرووی ڕووباری ھادسۆندا بەرەو لەنگەرگەکانی مانھاتن دەڕۆیشتن. [[تونێلی ھۆڵەند]]، کە خوارووی مانھاتن بە [[جێرزی سیتی، نیوجێرزی]]یەوە دەبەستێتەوە، یەکەمین تونێلی ئۆتۆمبێل بوو کە بە شێوەیەکی میکانیکی ھەواگۆڕکێی بۆ کرابوو کاتێک لە ساڵی ١٩٢٧دا کرایەوە.<ref>"[http://www.nycroads.com/crossings/holland/ Holland Tunnel (I-78)]". Nycroads.com. Retrieved April 12, 2014.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Holland Tunnel |ناونیشان=http://tps.cr.nps.gov/nhl/detail.cfm?ResourceId=2176&ResourceType=Structure |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140629011542/http://tps.cr.nps.gov/nhl/detail.cfm?ResourceId=2176&ResourceType=Structure |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٤|ئیش=National Historic Landmark Quicklinks |بڵاوکەرەوە=[[National Park Service]]}}</ref> [[تونێلی کوینز-میدتاون]]، کە بۆ کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لەسەر ئەو پردانە دروستکرا کە مانھاتنیان بە کوینز و بروکلینەوە دەبەستەوە، گەورەترین پڕۆژەی ناحکومیی فیدراڵی بوو لە سەردەمی خۆیدا کاتێک لە ساڵی ١٩٤٠ تەواو بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Queens-Midtown Tunnel Historic Overview |ناونیشان=http://www.nycroads.com/crossings/queens-midtown/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Eastern Roads}}</ref> [[تونێلی بروکلین-باتەری]] (بە فەرمی تونێلی ھیو ئێل کاری) درێژترین تونێلی ئۆتۆمبێلی ژێرئاوە کە بەردەوام بێت لە ئەمریکای باکوور و لەژێر [[باتەری پارک]]دا تێدەپەڕێت، کە [[ناوچەی دارایی، مانھاتن|ناوچەی دارایی مانھاتن]] بە [[ڕێد ھوک، بروکلین]]ەوە دەبەستێتەوە.<ref>[https://new.mta.info/bridges-and-tunnels/about/hugh-l-carey-tunnel Hugh L. Carey Tunnel], [[Metropolitan Transportation Authority]], updated July 10, 2023. Accessed January 16, 2024. "When the Hugh L. Carey Tunnel (formerly Brooklyn-Battery Tunnel) opened in 1950, it was the longest continuous underwater vehicular tunnel in North America. It still is.... On the Brooklyn side is the community of South Brooklyn, comprising the Red Hook, Columbia Terrace, Carroll Gardens, Cobble Hill, and Boerum Hill districts.... The Manhattan end of the tunnel leads to the Wall Street area, the South Street Seaport, City Hall/Civic Center, Battery Park City, the World Trade Center site, and the World Financial Center."</ref> == حکوومەت و سیاسەت == === حکوومەت === [[File:New_York_City_Hall_exterior,_October_2016.jpg|thumb|[[ھۆڵی شاری نیویۆرک]]]] نیویۆرک سیتی [[شارەوانیی میترۆپۆلیتان|شارەوانییەکی میترۆپۆلیتانە]] کە خاوەنی [[سەرۆک شارەوانیی بەھێز|فۆرمێکی حکوومەتی سەرۆک شارەوانی-ئەنجومەنی بەھێزە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Forms of Municipal Government |ناونیشان=http://www.nlc.org/build-skills-networks/resources/cities-101/forms-of-municipal-government |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120118035924/http://www.nlc.org/build-skills-networks/resources/cities-101/forms-of-municipal-government |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[National League of Cities]]}}</ref> حکوومەتی شارەکە بەرپرسە لە پەروەردەی گشتی، دامەزراوە چاکسازییەکان، سەلامەتی گشتی، دامەزراوەکانی کاتبەسەربردن، پاکوخاوێنی، دابینکردنی ئاو، و خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان. [[ئەنجومەنی شاری نیویۆرک|ئەنجومەنی شار]] دەستەیەکی [[یەک-ئەنجومەن|یەک-ژوورییە]] کە لە ٥١ ئەندامی ئەنجومەن پێکھاتووە و ناوچەکانیان لەسەر بنەمای سنووری جوگرافیی دانیشتووان دیاریکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About the Council |ناونیشان=http://www.nyccouncil.info/html/actioncenter/moved.cfm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071208230244/http://www.nyccouncil.info/html/actioncenter/moved.cfm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[New York City Council]]}}</ref> ھەر خولێک بۆ [[سەرۆک شارەوانیی نیویۆرک سیتی|سەرۆک شارەوانی]] و ئەندامانی ئەنجومەن چوار ساڵ دەخایەنێت و [[سنووردارکردنی خول|سنووری دوو خولی لەسەریەکی ھەیە]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Chan |یەکەم١=Sewell |دوایین٢=Hicks |یەکەم٢=Jonathan P. |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Council Votes, 29 to 22, to Extend Term Limits |newspaper=[[The New York Times]] |ناونیشان=http://cityroom.blogs.nytimes.com/2008/10/23/council-to-debate-term-limits-change/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠١٢}}</ref> (کە دوای چوار ساڵ پشوو سەرلەنوێ دەست پێدەکاتەوە). ''[[کۆدی کارگێڕیی نیویۆرک سیتی]]''، ''[[ڕێساکانی نیویۆرک سیتی]]''، و ''[[تۆماری شار]]'' بەڕیزبەندی بریتین لە کۆدی یاسا ناوخۆیییەکان، کۆمەڵەی ڕێنمایییەکان، و ڕۆژنامەی فەرمی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Gibson |یەکەم١=Ellen M. |ناونیشان=https://www.wshein.com/media/samples/5268.pdf |سەردێڕ=Gibson's New York Legal Research Guide |دوایین٢=Manz |یەکەم٢=William H. |بڵاوکەرەوە=Wm. S. Hein Publishing |ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-١-٥٧٥٨٨-٧٢٨-٩|edition=3rd |پەڕەکان=٤٥٠, ٤٥٨, ٤٧٣|lccn=2004042477 |oclc=٥٤٤٥٥٠٣٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Durkin |یەکەم=Erin |ڕێکەوت=٢٦ی ئایاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Councilman Ben Kallos wants city to publish government notices on its website |newspaper=[[New York Daily News]] |شوێن=New York |ناونیشان=https://www.nydailynews.com/new-york/post-city-notices-website-councilman-article-1.1806264 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171011010531/http://www.nydailynews.com/new-york/post-city-notices-website-councilman-article-1.1806264 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> ھەر ناوچەیەک ھاوسنوورە لەگەڵ [[ناوچەی دادوەری|ناوچەیەکی دادوەریی]] [[سیستەمی دادگای یەکگرتووی ویلایەتی نیویۆرک|سیستەمی دادگای یەکگرتووی ویلایەتەکە]]، کە تێیدا [[دادگای تاوانی نیویۆرک سیتی|دادگای تاوان]] و [[دادگای مەدەنیی نیویۆرک سیتی|دادگای مەدەنی]] دادگا ناوخۆیییەکانن، لەکاتێکدا [[دادگای باڵای نیویۆرک]] دادگایییە گەورەکان و تێھەڵچوونەوەکان بەڕێوەدەبات. مانھاتن میوانداریی بەشی یەکەمی [[بەشی تێھەڵچوونەوەی دادگای باڵای نیویۆرک|دادگای باڵای بەشی تێھەڵچوونەوە]] دەکات، لەکاتێکدا بروکلین میوانداری بەشی دووەم دەکات. چەندین [[دادگای کارگێڕی|دادگای کارگێڕیی]] دەرەوەی دەسەڵاتی دادوەری ھەن، کە ئاژانسی جێبەجێکردنن و بەشێک نین لە سیستەمی دادگای یەکگرتووی ویلایەتەکە. نیویۆرک سیتی دابەشکراوە لە نێوان دوو [[دادگای ناوچەییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|دادگای ناوچەییی جیاوازی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و میوانداری لقە سەرەکییەکانیان دەکات: [[دادگای ناوچەیی بۆ ناوچەی باشووری نیویۆرک]]، کە کۆشکی دادگای سەرەکی لە گۆڕەپانی [[فۆلی سکوێیەر]]ە لە مانھاتن و دەسەڵاتی دادوەرییەکەی مانھاتن و دە بڕۆنکس دەگرێتەوە؛<ref>[https://www.nysd.uscourts.gov Welcome], [[District Court for the Southern District of New York]]. Accessed January 15, 2024. "The United States District Court for the Southern District of New York encompasses the counties of New York, Bronx, Westchester, Rockland, Putnam, Orange, Dutchess, and Sullivan and draws jurors from those counties."</ref> و [[دادگای ناوچەیی بۆ ناوچەی ڕۆژھەڵاتی نیویۆرک]]، کە کۆشکی دادگای سەرەکی لە بروکلینە و دەسەڵاتی دادوەرییەکەی بروکلین، کوینز، و ستەیتن ئایلەند دەگرێتەوە.<ref>[https://www.nyed.uscourts.gov Home Page], [[District Court for the Eastern District of New York]]. Accessed January 15, 2024. "The district comprises the counties of Kings, Nassau, Queens, Richmond, and Suffolk, and concurrently with the Southern District, the waters within the counties of Bronx and New York."</ref> [[دادگای تێھەڵچوونەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان بۆ سووڕی دووەم]] و [[دادگای بازرگانیی نێونەتەوەییی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] ھەروەھا بنکەیان لە فۆلی سکوێیەرە.<ref>[https://www.ca2.uscourts.gov/about_the_court.html About the Court], [[U.S. Court of Appeals for the Second Circuit]]. Accessed January 15, 2024. "The Second Circuit Court of Appeals sits in New York City at the Thurgood Marshall U.S. Courthouse in lower Manhattan."</ref><ref>[https://www.cit.uscourts.gov/court-info/court-locations Court Address & Directory], [[U.S. Court of International Trade]]. Accessed January 15, 2024.</ref> === سیاسەت === [[File:Zohran Mamdani 05.25.25 (b) (cropped).jpg|thumb|[[زۆھران مەمدانی|زۆھران مامدانی]]، سەرۆک شارەوانیی ئێستا و ١١٢ەمی [[سەرۆک شارەوانیی نیویۆرک سیتی|نیویۆرک سیتی]]|alt=وێنەیەکی زۆھران مامدانی. ئەو زەردەخەنە دەکات و ڕاستەوخۆ سەیر دەکاتە ناو کامێراکە. پۆشاکێکی ڕەشی لەبەرە لەگەڵ بۆینباخێکی شین کە خاڵی سپی پێوەیە.]] سەرۆک شارەوانیی شارەکە [[زۆھران مەمدانی|زۆھران مامدانییە]]، کە کاندیدێکی [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی دیموکرات]]ە و [[ھەڵبژاردنی سەرۆک شارەوانیی نیویۆرک سیتی ٢٠٢٥|لە ساڵی ٢٠٢٥ ھەڵبژێردرا]]. مامدانی کەمێک دوای نیوەشەو لە ڕێوڕەسمێکی تایبەتدا لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ دەستبەکاربوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Mamdani seals remarkable victory - but real challenges await |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/cly4kr8gzr2o |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.bbc.com |زمان=en-GB}}</ref> پارتی دیموکرات زۆرینەی پۆستە گشتییەکان بەدەستەوەیە. تا تشرینی دووەمی ٢٠٢٣، ٦٧٪ی دەنگدەرە تۆمارکراوە کاراکانی شارەکە دیموکراتن و ١٠.٢٪یان [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|کۆمارین]].<ref>[https://www.elections.ny.gov/NYSBOE/enrollment/county/county_Nov23.xlsx NYSVoter Enrollment by County, Party Affiliation and Status Voters Registered as of November 01, 2023] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20240116035832/https://www.elections.ny.gov/NYSBOE/enrollment/county/county_Nov23.xlsx |date=January 16, 2024 }}, [[New York State Board of Elections]], November 1, 2023. Accessed January 15, 2024.</ref> نیویۆرک سیتی لەلایەن کاندیدێکی سەرۆکایەتیی کۆمارییەکانەوە نەوەیراوەتەوە (نەبردراوەتەوە) لە دوای [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ١٩٢٤ لە نیویۆرک|ساڵی ١٩٢٤]]ەوە، و ھیچ کاندیدێکی کۆماری بۆ پۆستێکی سەرانسەریی ویلایەتەکە ھەر پێنج ناوچەکەی نەبردووەتەوە لە کاتی دروستبوونی شارەکەوە لە ساڵی ١٨٩٨. لە دابەشکردنەوەی ناوچەکانی ھەڵبژاردن دوای سەرژمێریی ٢٠٢٠، ١٤ لە [[ناوچەکانی کۆنگرێسی نیویۆرک|٢٦ ناوچەکەی کۆنگرێسی نیویۆرک]] بەشێک لە نیویۆرک سیتی لەخۆدەگرن.<ref>Boschma, Janie; Rigdon, Renée; Manley, Byron; and Cohen, Ethan. [https://www.cnn.com/interactive/2022/politics/us-redistricting/new-york-redistricting-map/ "Redistricting in New York"], [[CNN]], November 8, 2022. Accessed January 15, 2024.</ref> نیویۆرک سیتی سەرچاوەیەکی گرنگی [[کۆکردنەوەی یارمەتیی سیاسی|کۆکردنەوەی دارایییە بۆ سیاسەت]].<ref>Lincoln, Taylor. [https://www.citizen.org/wp-content/uploads/MaxedOut.pdf ''The Wells of the Congress''], [[Public Citizen]], January 18, 2022. Accessed January 13, 2024. "Eight of the 10 zip codes giving the most in maxed-out contributions are located in New York City and, specifically, in Manhattan."</ref> شارەکە لاسەنگییەکی بەھێزی ھەیە لە پێدانی پارە لەگەڵ حکوومەتی نیشتمانی و ویلایەتەکە. بۆ ھەر دۆلارێک کە وەک [[باجدان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|باج]] دەینێرێت بۆ حکوومەتی فیدراڵی، ٨٣ سەنت وەک خزمەتگوزاری وەردەگرێتەوە (یان ساڵانە ١١.٤&nbsp;ملیار دۆلار زیاتر دەنێرێت لەوەی کە وەریدەگرێتەوە). دانیشتووان و بازرگانییەکانی شارەکە ھەروەھا ٤.١&nbsp;ملیار دۆلاری زیاتریان ناردووە لە [[ساڵی دارایی|ساڵی دارایی]] ٢٠٠٩-٢٠١٠ بۆ ویلایەتەکە لەوەی کە شارەکە وەک قەرەبوو وەریگرتووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Downstate Pays More, Upstate Gets More: Does It Matter? |ناونیشان=https://rockinst.org/blog/downstate-pays-upstate-gets-matter |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160501015209/http://www.rockinst.org/observations/wardr/2011-12-giving_getting.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=The Nelson A. [[Rockefeller Institute of Government]]—The Public Policy Research Arm of the State University of New York}}</ref> === پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان === لە ساڵی ٢٠٠٦دا، بەرنامەی [[دەستەخوشکە شار|دەستەخوشکە شارەکان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History |ناونیشان=http://www.nyc.gov/html/rwg/mcp/html/scp/scptokyohistory.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=nyc.gov |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٠٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20030227225602/http://www.nyc.gov/html/rwg/mcp/html/scp/scptokyohistory.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دووبارە ڕێکخرایەوە بە ناوی ''ھاوبەشە جیھانییەکانی نیویۆرک سیتی''. ''دەستەخوشکە شارە مێژووییيەکانی'' نیویۆرک لە خوارەوە ئاماژەیان پێکراوە بەپێی ئەو ساڵەی کە چوونەتە پاڵ تۆڕی ھاوبەشیی نیویۆرک سیتی.<ref name="GlobalOutreach">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NYC's Partner Cities |ناونیشان=http://www.nyc.gov/html/ia/gp/html/partner/partner.shtml |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130814165415/http://www.nyc.gov/html/ia/gp/html/partner/partner.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=The City of New York}}</ref> {| class="wikitable collapsible collapsed" width="100%" !تۆڕی ھاوبەشە جیھانییەکانی نیویۆرک سیتی |- |'''ئەفریقا'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[ئەکرا]]، غانا * [[ئەدیس ئەبابا]]، ئەسیوپیا * [[قاھیرە]]، میسر (١٩٨٢) * [[کەیپتاون]]، باشووری ئەفریقا * [[لاگۆس]]، نێجیریا * [[لیبرەڤیل]]، گابۆن * [[جۆھانسبێرگ]]، باشووری ئەفریقا (٢٠٠٣) * [[نایرۆبی]]، کینیا {{div col end}}'''ئاسیا''' '''(''ڕۆژھەڵات'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * پەکین، چین (١٩٨٠) * [[چانگۆن]]، کۆریای باشوور * [[چۆنگچینگ]]، چین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://open.nysenate.gov/legislation/bill/K1084-2011 |سەردێڕ=K1084-2011: Recognizing Yunnan Province and Chongqing Municipality of the People's Republic of China as a "Sister City" with New York City |بڵاوکەرەوە=[[New York State Senate]] |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> * [[گوانگژۆو]]، چین * ھۆنگ کۆنگ، چین * [[سێئول]]، کۆریای باشوور * شانگھای، چین * [[شێنیانگ]]، چین * [[تایپێ]]، تایوان * تۆکیۆ، ژاپۆن (١٩٦٠) {{div col end}}'''(''باشوور'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[بەنکالۆر]]، ھیندستان * دەلھی، ھیندستان * [[داکا]]، بەنگلادیش * [[کەراچی]]، پاکستان * [[مومبای]]، ھیندستان {{div col end}}'''(''باشووری ڕۆژھەڵات'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[بانکۆک]]، تایلەند * [[بیێن ھۆا]]، ڤێتنام * [[ھۆ چی مین سیتی]]، ڤێتنام * [[جاکارتا]]، ئیندۆنیزیا * [[کوالالومپور]]، مالیزیا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://poskod.my/features/kls-sister-cities/ |سەردێڕ=KL's Sister Cities |بڵاوکەرەوە=poskod.my |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130830201710/http://poskod.my/features/kls-sister-cities/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref> * [[مانیلا]]، فلیپین * سەنگاپوور {{div col end}}'''(''ڕۆژاوا'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[دوبەی]]، میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان * [[ئەستەمبوڵ]]، تورکیا ([[پێڕستی وڵاتانی کیشوەربڕ|کیشوەربڕ]]) * [[قودس]]، ئیسرائیل (١٩٩٣)<ref>[https://a860-collectionguides.nyc.gov/repositories/2/archival_objects/790931 Sister City Jerusalem, 1993]{{بەستەری مردوو|url=https://a860-collectionguides.nyc.gov/repositories/2/archival_objects/790931 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}, [[New York City Department of Records and Information Services]]. Accessed February 23, 2026.</ref> * [[تەلئەبیب]]، ئیسرائیل<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tel-aviv.gov.il/Cityhall/Pages/Partnerships.aspx?tm=&sm=&side=515 |سەردێڕ=(Israel) Sister Cities |بڵاوکەرەوە=Tel Aviv |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131001194353/http://www.tel-aviv.gov.il/Cityhall/Pages/Partnerships.aspx?tm=&sm=&side=515 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> {{div col end}}'''ئوسترالیا'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[مێلبۆرن]]، ئوسترالیا * سیدنی {{div col end}}'''ئەورووپا''' '''(''ناوەڕاست'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[بەرلین]]، ئەڵمانیا * [[بوداپێست]]، ھەنگاریا (١٩٩٢) * [[دوسلدۆرف]]، ئەڵمانیا * [[جنێڤ]]، سویسرا * [[ھامبۆرگ]]، ئەڵمانیا * [[ھایدلبێرگ]]، ئەڵمانیا * [[میونشن]]، ئەڵمانیا * [[پراگ]]، کۆماری چیک * [[ڤیێنا]]، نەمسا * [[وارشۆ]]، پۆڵەندا {{div col end}}'''(''ڕۆژھەڵات'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[کیێڤ]]، ئوکراینا * مۆسکۆ، ڕووسیا * [[سەنت پیتەرزبورگ]]، ڕووسیا {{div col end}}'''(''باکوور'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[کۆپنھاگن]]، دانیمارک * [[ھێلسینکی]]، فینلاند * [[ئۆسلۆ]]، نەرویژ * [[ستۆکھۆڵم]]، سوێد {{div col end}}'''(''باشوور'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[بەرشەلۆنە]]، ئیسپانیا * [[بوخارێست]]، ڕۆمانیا * [[ئەستەمبوڵ]]، تورکیا ([[پێڕستی وڵاتانی کیشوەربڕ|کیشوەربڕ]]) * [[لیسبۆن]]، پورتوگال * [[مەدرید]]، ئیسپانیا (١٩٨٢) * [[میلان]]، ئیتالیا * [[پریشتینا]]، کۆسۆڤۆ * [[ڕۆما]]، ئیتالیا (١٩٩٢) {{div col end}}'''(''ڕۆژاوا'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[ئەمستەردام]]، ھۆڵەندا * [[ئەنتۆێرپ]]، بەلجیکا * [[بێلفاست]]، شانشینی یەکگرتوو * [[برۆکسێل]]، بەلجیکا * [[دەبلین]]، ئێرلەندا * [[ئێدینبرا]]، شانشینی یەکگرتوو * [[گلاسگۆ]]، شانشینی یەکگرتوو * لەندەن، شانشینی یەکگرتوو (٢٠٠١) * [[لوکسمبۆرگ (شار)|لوکسمبۆرگ سیتی]]، لوکسمبۆرگ * [[لیۆن]]، فەڕەنسا * پاریس، فەڕەنسا * [[ڕۆتەردام]]، ھۆڵەندا * [[لاھای]]، ھۆڵەندا {{div col end}}'''ئەمریکای باکوور''' '''(''کەنەدا'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[کالگاری]]، ئەلبێرتا، کەنەدا * [[ئێدمۆنتۆن]]، ئەلبێرتا، کەنەدا * [[مۆنتریال]]، کێبێک، کەنەدا * [[ئۆتاوا]]، ئۆنتاریۆ، کەنەدا * [[کێبێک سیتی]]، کێبێک، کەنەدا * [[تۆرۆنتۆ]]، ئۆنتاریۆ، کەنەدا * [[ڤانکۆڤەر]]، بریتیش کۆڵۆمبیا، کەنەدا * [[ڤیکتۆریا، بریتیش کۆڵۆمبیا|ڤیکتۆریا]]، بریتیش کۆڵۆمبیا، کەنەدا * [[وینیپێگ]]، مانیتۆبا، کەنەدا {{div col end}}'''(''مەکسیک، ئەمریکای ناوەڕاست، و کاریبی'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[کوێرناڤاکا]]، مۆرالێس، مەکسیک * [[مەکسیکۆ سیتی]]، مەکسیک * [[مۆنتێرەی]]، نویڤۆ لیۆن، مەکسیک * [[پەنەما سیتی]]، پەنەما * [[سانتۆ دۆمینگۆ]]، کۆماری دۆمینیکان (١٩٨٣) {{div col end}}'''(''ویلایەتە یەکگرتووەکان'')'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[بالتیمۆر]]، میریلاند، ویلایەتە یەکگرتووەکان * [[بۆستن]]، ماساچووسیتس، ویلایەتە یەکگرتووەکان * شیکاگۆ، ئیلینۆی، ویلایەتە یەکگرتووەکان * لۆس ئانجلەس، کالیفۆرنیا، ویلایەتە یەکگرتووەکان * [[فیلادێلفیا]]، پێنسیلڤانیا، ویلایەتە یەکگرتووەکان {{div col end}}'''ئەمریکای باشوور'''{{div col|small=yes|rules=yes|colwidth=20em}} * [[بۆگۆتا]]، کۆلۆمبیا * [[بەڕازیلیا]]، بەڕازیل (٢٠٠٤) * [[بوینس ئایریس]]، ئەرژەنتین * [[کاراکاس]]، ڤێنیزوێلا * [[کۆردۆبا، ئەرژەنتین|کۆردۆبا]]، ئەرژەنتین * [[کوریتیبا]]، بەڕازیل * [[لیما]]، پیرۆ * [[مێدێلین]]، کۆلۆمبیا * [[ڕیۆ دێ ژانێرۆ]]، بەڕازیل * [[سانتیاگۆ]]، چیلی * [[ساو پاولۆ]]، بەڕازیل {{div col end}} |} * == تێبینییەکان == {{notelist|30em}} == سەرچاوەکان == {{reflist}} == خوێندنەوەی زیاتر == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Belden |یەکەم=E. Porter |ساڵ=١٨٤٩|سەردێڕ=New York, Past, Present, and Future: Comprising a History of the City of New York, a Description of Its Present Condition, and an Estimate of Its Future Increase |ناونیشان=https://archive.org/details/bub_gb_Jv-nXd8W8b0C |بڵاوکەرەوە=G. P. Putnam |ref=none}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Burgess |یەکەم=Anthony |بەستەری نووسەر=Anthony Burgess |ساڵ=١٩٧٦|سەردێڕ=New York |title-link=New York (Anthony Burgess book) |بڵاوکەرەوە=Little, Brown & Co. |ژپنک=٩٧٨-٩٠-٦١٨٢-٢٦٦-٠|ref=none}} * {{cite gotham}} * Holli, Melvin G., and Jones, Peter d'A., eds. (1981). [https://archive.org/details/biographicaldict0000unse_r8s1 ''Biographical Dictionary of American Mayors, 1820–1980'']. Greenwood Press. Provides short scholarly biographies of each of the city's mayors from 1820 to 1980; see index at p.&nbsp;410 for list. * {{cite enc-nyc}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor1-last=Jackson |editor1-first=Kenneth T. |editor2-last=Dunbar |editor2-first=David S. |ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=Empire City: New York Through the Centuries |بڵاوکەرەوە=[[Columbia University Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣١-١٠٩٠٩-٣|ref=none}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lankevich |یەکەم=George L. |ساڵ=١٩٩٨|سەردێڕ=American Metropolis: A History of New York City |ناونیشان=https://archive.org/details/americanmetropol00lank |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |بڵاوکەرەوە=[[NYU Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٤٧-٥١٨٦-٢|ref=none}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Wallace |یەکەم١=Mike |بەستەری نووسەر=Mike Wallace (historian) |ساڵ=٢٠١٧|سەردێڕ=Greater Gotham: A History of New York City from 1898 to 1919 |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١١٦٣٥-٩|ref=none}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Wallace |یەکەم١=Mike |بەستەری نووسەر=Mike Wallace (historian) |ساڵ=٢٠٢٥|سەردێڕ=Gotham at War: A History of New York City from 1933 to 1945 |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٣٨٤٥١-٨|ref=none}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=White |یەکەم=E. B. |بەستەری نووسەر=E. B. White |ساڵ=١٩٤٩|سەردێڕ=Here Is New York |edition=2000 reissue |بڵاوکەرەوە=Little Bookroom |ref=none}} * {{cite AIA4}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Whitehead |یەکەم=Colson |بەستەری نووسەر=Colson Whitehead |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=The Colossus of New York: A City in 13 Parts |ناونیشان=https://archive.org/details/colossusofnewyor00whit |بڵاوکەرەوە=Doubleday |ژپنک=٩٧٨-٠-٣٨٥-٥٠٧٩٤-٣|ref=none}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website}} * [http://www.nycgo.com/ NYC Go] – وێبگەی فەرمیی گەشتیاری * {{osmrelation-inline|175905}} * [http://collections.mcny.org/ Collections] – ١٤٥,٠٠٠ وێنەی نیویۆرک سیتی لە [[مۆزەخانەی شاری نیویۆرک]] * {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The New New York Skyline (interactive) |ناونیشان=https://www.nationalgeographic.com/new-york-city-skyline-tallest-midtown-manhattan/ |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ئیش=[[National Geographic]]}} {{s-start}} {{s-bef|before=[[ترێنتۆن، نیوجێرزی]]}} {{s-ttl|title=پایتەختی ویلایەتە یەکگرتووەکان<br />ی ئەمریکا|years=١٧٨٥–١٧٩١}} {{s-aft|after=[[فیلادێلفیا]]، پێنسیلڤانیا}} {{s-end}} {{Subject bar |book=New York City | commons=yes |n=yes |wikt=yes |b=yes |q=yes |s=yes |v=yes |voy=yes |d=yes }}{{Portal bar|6=ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|7=جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}}{{authority control}} {{پۆلی کۆمنز|New York City}} [[پۆل:نیویۆرک سیتی| ]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٦٢٤ لە ئەمریکای باکوور]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٦٢٤ لە ئیمپراتۆریەتیی ھۆڵەندی]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٩٨ لە نیویۆرک (ویلایەت)]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٩٨ لە نیویۆرک سیتی]] [[پۆل:شارەکان لە نیویۆرک (ویلایەت)]] [[پۆل:شارەکان لە ناوچەی میترۆپۆلیتانی نیویۆرک]] [[پۆل:دامەزراوەکان لە نیو نێدەرلاند]] [[پۆل:پایتەختەکانی پێشووی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:پایتەختە ویلایەتییەکانی پێشوو لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:شوێنە کەناراوییە نیشتەجێبووەکان لە نیویۆرک (ویلایەت)]] [[پۆل:شوێنە نیشتەجێبووە دامەزراوەکان لەلایەن کۆمپانیای ھۆڵەندیی ھیندستانی ڕۆژاوا]] [[پۆل:شوێنە نیشتەجێبووە دامەزراوەکان لە ١٦٢٤]] [[پۆل:شوێنە نیشتەجێبووەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان کە لە ١٨٩٨ دامەزراون]] [[پۆل:شوێنە نیشتەجێبووەکانی نیویۆرک (ویلایەت) لەسەر ڕووباری ھادسۆن]] [[پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی کەناراوی ئەتڵەسیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ناوەندە تەکنۆلۆژییەکان]] [[پۆل:مێگاسیتییەکان]] [[پۆل:شارەکانی نیویۆرک]] [[پۆل:شارەکانی ناوچەی گەورەی نیویۆرک]] [[پۆل:دامەزراوەکان لە نیو هۆڵەندا]] [[پۆل:پایتەختەکانی پێشووی ئەمریکا]] [[پۆل:پایتەختەکانی پێشووی ویلایەتەکان لە ئەمریکا]] [[پۆل:شارە گەورەکان]] [[پۆل:شاری نیویۆرک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٢٤]] n38yzsilymx8clfeu8qzbh1rrnt09f7 0 20245 1695741 1549658 2026-10-27T16:36:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1695741 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person |name = کاران جۆهەر |image =Karan_Johar.jpg |caption = کاران جۆھەر لە کۆنفراسی ڕۆژنامەوانی فیلمی [[ناوم خانە (فیلم)|ناوم خانە]]. | birthname = کاران دارما کاما جۆھەر |birth_date ={{Birth date and age|1972|5|25|df=y}} |birth_place =[[مۆمبای]], [[مەهاراشترا]], هیندستان |ethnicity = |death_date = |death_place = |occupation = |yearsactive = ١٩٩٥ تاکوو ئێستا |parents= [[یاش جۆهەر]] باوک<br>هێرۆ جۆهەر }} '''کاران جۆھەر''' ناوی تەواوی ''' کاران دارما کاما جۆھەر''' (بە [[ئینگلیزی]]: Karan Johar)لەدایکبووی ٢٥ی ئایاری ١٩٧٢ لە [[مۆمبای لە مەھاراشترا لە ھیندستان دەرھێنەر و بەرھەمھێنەر و سکرین نووسەر و دیزاینەرێکی فیلمە ھیندییەکانی [[بۆڵیوود]]ە لە وڵاتی [[ھیندستان]]. کاران کوڕی وەبەرھەمێنەری فیلمی ھیندی [[یاش جۆھەر]]ە، جگە لەکاری فیلم کاران پێشکەشکاری تەلەفزیۆنییە و بەرنامەی (Koffee with Karan)ە. یەکەم چالاکی فیلمی کاران لەساڵی ١٩٩٥ بوو کاتێ یاریدەدەری دەرھێنەری فیلمی (Dilwale Dulhania Le Jayenge) بوو، وە یەکەم فیلمی کاران لەساڵی ١٩٩٨ بوو بەناوی کوچ کوچ ھۆتا ھای (Kuch Kuch Hota Hai) کە کاران لەم فیلمە دەرھێنەر و سیناریۆنووس بوو و لەیەکەم ئەزموونیدا کاران سەرکەوتنێکی باشی بەدەستھێناو لە بۆکس ئۆفیس ١٦ میلیۆن دۆلاری بەدەستھێنا. کاران داھێنانێکی لە سینەمای ھیند ھێنایە کایەوە ئەویش خۆشەویستی سێگۆشەیی بوو کە بینەر لەسەیرکردنی فیلمەکانی کوچ کوچ ھۆتا ھای (Kuch Kuch Hota Hai و کەل ھۆ ناھۆ (Kal Ho Naa Ho) وە (Kabhi Alvida Naa Kehna)وە تەنانەت فیلمی (Student of the Year)یش بۆی ڕووندەبێتەوە. لەساڵی ٢٠١٠ لە فیلمی [[ناوم خانە (فیلم)|من ناوم خانە]] سەرکەوتنێکی دی مەزنی بەدەستھێنا کە کاران جۆھەر کاری دەرھێنان و بەرھەمھێنان و سیناریۆی بۆ کردبوو کە لەداھاتی بۆکس ئۆفیسدا ٢٠٠ کۆڕی ھیندی بەدەسھێنا و ھاوکات بە ھۆی ھەمان فیلم کاران خەڵاتی باشترین دەرھێنەری لە زنجیرە خەڵاتی فیلم فەیر دەستکەوت. == فیلمەکانی == {| class="wikitable sortable" |- !ساڵ !فیلم ![[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]] ![[بەرھەمھێنەری فیلم|بەرھەمھێنەر]] ![[سکرین نووسەر|نووسەر]] !class="unsortable" | تێبینی |- | style="text-align:center;"|[[1998 in film|١٩٩٨]] |''[[Kuch Kuch Hota Hai]]'' |{{yes}} | |{{yes}} |Won, [[Filmfare Best Movie Award]]<br/>[[National Film Award for Best Popular Film Providing Wholesome Entertainment]] |- | style="text-align:center;"|[[2001 in film|٢٠٠١]] |''[[Kabhi Khushi Kabhie Gham]]'' |{{yes}} | |{{yes}} | Won 5 [[Filmfare awards]] |- | style="text-align:center;"|[[2003 in film|٢٠٠٣]] |''[[Kal Ho Naa Ho]]'' | |{{yes}} |{{yes}} | Won 8 [[Filmfare awards]]<br/>Won 2 [[National film awards]] |- | style="text-align:center;"|[[2005 in film|٢٠٠٥]] |''[[Kaal]]'' | |{{yes}} | | Co-produced with [[Red Chillies Entertainment]] |- | style="text-align:center;"|[[2006 in film|٢٠٠٦]] |''[[Kabhi Alvida Naa Kehna]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | |- | style="text-align:center;"|[[2008 in film|٢٠٠٨]] |''[[Dostana (2008 film)|Dostana]]'' | |{{yes}} | | |- | rowspan="2" style="text-align:center;"|[[2009 in film|٢٠٠٩]] |''[[Kurbaan (2009 film)|Kurbaan]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[Wake Up Sid]]'' | |{{yes}} | |Won 3 [[Filmfare awards]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[2010 in film|٢٠١٠]] |''[[ناوم خانە (فیلم)|ناوم خانە]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | Won 3 [[Filmfare awards]] |- | ''[[I Hate Luv Storys]]'' | |{{yes}} | | Co-produced with [[Ronnie Screwvala]]'s [[UTV Motion Pictures]] |- |''[[We Are Family (2010 film)|We Are Family]]'' | |{{yes}} | |co-produced with [[Sony Pictures]]<br/>Won 1 [[Filmfare awards]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[2012 in film|٢٠١٢]] |''[[Agneepath(Remake)|Agneepath]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[Ek Main Aur Ekk Tu]]'' | |{{yes}} | | |- |''[[Student of the Year (film)|Student of the Year]]'' |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | Semi Hit |Co-produced with [[Red Chillies Entertainment]] |- | rowspan="4" style="text-align:center;"|٢٠١٣ |''[[Bombay Talkies (film)|Bombay Talkies]]'' |{{yes}} | |{{yes}} |Flop |[[Anthology film]], director of one segment |- |''[[Gippi]]'' | |{{yes}} | |Flop | |- |''[[Yeh Jawaani Hai Deewani]]'' | |{{yes}} | | Blockbuster | |- |''[[Gori Tere Pyaar Mein]]'' | |{{yes}} | | Disaster | |- |rowspan="4" style="text-align:center;"|٢٠١٤ |''[[Hasee Toh Phasee]]'' | |{{yes}} | | Above Average | Co-produced with [[Phantom Films]] |- |''[[2 States (film)|2 States]]'' | |{{yes}} | |Super Hit |Co-produced with [[Sajid Nadiawala]] |- |''[[Humpty Sharma Ki Dulhania]]'' | |{{yes}} | |Hit | |- | ''[[Ungli]]'' | |{{yes}} | |average | |- | rowspan="1" style="text-align:center;"|٢٠١٥ | |''[[Brothers (2015 film)|Brothers]]'' | |{{yes}} | | | Co-produced with [[Lions Gate Entertainment]] and [[Endemol India]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|٢٠١٦ | |''[[Ayan Mukerji]]'s Untitled Next'' | |{{yes}} | | | |- | |''[[Shuddhi (film)|Shuddhi]]'' | |{{yes}} | | | |- | |''Ram Lakhan'' | |{{yes}} | | | Co-produced with [[Mukta Arts]] |} ;ئەکتەر * ''[[Dilwale Dulhania Le Jayenge]]'' (1995) – Rocky * ''[[Main Hoon Na]]'' (2004) – Credits * ''[[Home Delivery: Aapko... Ghar Tak]]'' (2005) – Himself * ''[[Alag]]'' (2006) – (himself/voice in the song "Sabse Alag") * ''[[Salaam-e-Ishq]]'' (2007) – (himself/voice) * ''[[Om Shanti Om]]'' (2007) – (cameo as himself) * ''[[C Kkompany]]'' (2008) – (cameo as the Game show host) * ''[[Fashion (film)|Fashion]]'' (2008) – (cameo as himself) * ''[[Luck by Chance]]'' (2009) – (cameo as himself) == سەرچاوە == * http://en.wikipedia.org/wiki/Karan_Johar {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھیندستان|بۆڵیوود|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Karan Johar}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە ھیندییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی ھیندی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ھیندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:سینەمای ھیندی]] [[پۆل:بەرھەمھێنەری فیلم]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی خەڵکی مۆمبای]] [[پۆل:ھیندییە ھیندۆسەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی پیاوی فیلمی ھیندی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ھیندی]] [[پۆل:پەنجابییەکان]] [[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمە ئێڵ جی بی تییەکان]] 4t6subki17xxz892i50yad27bw3gwew 0 24094 1695729 1549667 2026-10-27T16:34:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (خۆراک-کۆلکە) 1695729 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Carthamus tinctorius 050709a.JPG|thumb|'''گووڵی کاخڵی''']] [[File:Carthamus tinctorius MHNT.BOT.2011.3.34.jpg|thumb|''Carthamus tinctorius'']] '''کاخڵی''' یان '''قاقڵی''' یان '''کاکڵێ''' گیایەکی وڵاتی عەرەبستانە و ئێستا لە تەواوی [[جیھان]]دا دەڕوێنن. گیایەکی ١ ساڵە یان ٢ ساڵەیە لە تیرەی "تێکەڵاوییەکان" (compositae) کە بالای دەگاتە ٦٠ سانتیمیتر. گەڵاکانی پان، ددانەدار و قنجکیان نیە. ئەگەر لە ژێرەوە سەیری گەڵاکانی بەکەین ھەموو رەگەنای بە جوانی دیارن. گوڵەکانی بە شێوەی تاک، لوولەیی و بە رەنگی زەردی مەیلەو و سوور لە پۆپکەی لاسکەکانەوە دەڕوێن. بەرەکەی سپی یە و شێوەی فندقیە کە لە کۆتاییەکەیدا دەستەیەک ژێی نازک ھەن. == سەرچاوە == * [https://web.archive.org/web/20160710223459/http://kurdflora.com/flora/%DA%A9/3087/4 گوڵنامەی کوردی] (ناو لەگەڵ بابەتەکە) {{تووڵی دەروازە|ڕوەک|خۆراک}} {{پۆلی کۆمنز|Carthamus tinctorius}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:گژوگیاکانی ھیندستان]] [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ڕوەکەکانی ڕەنگەکان]] [[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]] [[پۆل:ڕوەکەکان، بەکارگیراو لە ئایورڤێدا]] [[پۆل:ڕۆنە ڕوەکییەکان]] mcns3astbweewriyhjglfn8a8vqyl8a 0 24134 1696081 1614945 2026-10-28T07:33:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، نژیاروانی-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1696081 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Coord|٤١|٢٢|٥١٫٢٠|N|٢|٧|٢٢٫١٩|E|type:landmark_region:ES-B|name=Camp Nou|display=title}} '''کامپ نۆ''' (بەکەتەلانی:Camp Nou) (بەکوردی:یاریگای نوێ) یاریگای تایبەت بە [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا]]یە دەکەوێتە شاری [[بەرشەلۆنا]] لە ھەرێمی [[کەتەلۆنیا]] یاریگاکە لەساڵی ١٩٥٤ دەستکراوە بە بنیادنان و لە ١٩٥٧ کراوەتەوە، ئەم یاریگایە جێگای ٩٩٫٣٥٤<ref>[https://www.fcbarcelona.com/en/club/facilities/camp-nou</ref> ھاندەر دەبێتەوە و گەورەترین یاریگایە لە کیشوەری [[ئەورووپا]] وە بە پلەی یازدەیەم دێت لە ڕیزبەندی گەورەترین یاریگاکانی جیھان، یاریگاکە میوانداری دوو یاری کۆتایی [[خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] و ئۆڵۆمپیادی ١٩٩٢ کردووە، فراوانی یاریگای کامپ نۆ بریتیە لە ١٠٥×٦٨ مەتر. == ژمارەی کورسییەکان == * ساڵی ١٩٥٧ تا ١٩٨٠ (٩٣٠٥٣ کورسی) * ساڵی ١٩٨٠ تا ١٩٩٣ (زیاتر لە١٢١٠٠٠کورسی) * ساڵی ١٩٩٣ تا ١٩٩٩ (١١٥٠٠٠کورسی) * ساڵی ١٩٩٩ تا ٢٠١٠ (٩٨٧٧٢کورسی) * ساڵی ٢٠١٠ تا ____ (٩٩٣٥٥کورسی) {{Panorama |image = File:Campnoupano2011.jpg |height = ٢٤٠ |width = ٢٤٠٠ |alt = |caption = <center>وێنەی پانۆرامایی یاریگای کامپ نۆ لە کانوونی دووەمی ٢٠١١</center>}} == پەراوێزەکان == {{Reflist}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|ئۆڵۆمپیاد|ئیسپانیا|نژیاروانی|تۆپی پێ|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Camp Nou}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی ئیسپانیا]] [[پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی ئۆڵمپیک]] [[پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی بەرشەلۆنا]] [[پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی کەتەلۆنیا]] [[پۆل:یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا]] 2zojakjes4spnwem858l9ndzznjdykg 0 25034 1695991 1533344 2026-10-28T01:37:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1695991 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Coord|33|32|N|7|35|W|region:MA_type:city(3500000)|display=title}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کازابلانکا | ناوی_خۆماڵی = {{عەرەبی|الدار البيضاء}} | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[شار]] | وێنە = {{Photomontage | photo1a = | photo2a = | photo2b = Al mohamedia Mosque in Habous district Casablanca the mosque was built by Mohamed the fifth king of morocco.jpg | photo3a = Casablanca Metropolis.jpg | size = 275 | spacing = 2}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = چەند دیمەنێکی شاری کازابلانکا | وێنەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|مەغریب}} | جۆری_دابەشکراو١ = | ناوی_دابەشکراو١ = | جۆری_دابەشکراو٢ = | ناوی_دابەشکراو٢ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = سەدەی حەوتەمی پێش زایین | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | ناسناو = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٠ هەتا ١٥٠ | ژمارەی_دانیشتووان = ٤،٢٧٠،٧٥٠<ref name=census2014>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://rgph2014.hcp.ma/file/166326/ |سەردێڕ=POPULATION LÉGALE DES RÉGIONS, PROVINCES, PRÉFECTURES, MUNICIPALITÉS, ARRONDISSEMENTS ET COMMUNES DU ROYAUME D'APRÈS LES RÉSULTATS DU RGPH 2014 |زمان=ar, fr |بڵاوکەرەوە=High Commission for Planning, Morocco |ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> | population_note = | population_total = 3359818 | population_density_km2 = | population_density_sq_mi = | population_metro = 4,270,750<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://aujourdhui.ma/societe/hcp-le-grand-casablanca-compte-4-270-750-habitants-118242 |سەردێڕ=HCP : Le Grand Casablanca compte 4.270.750 habitants |وێبگە=aujourdhui.ma |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠}}{{in lang|fr}}</ref> | دانیشتووان_لە = ٢٠١٤ | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = | وێبگە = {{URL|http://www.casablancacity.ma}} }} '''کازابلانکا''' ({{بە عەرەبی|الدار البيضاء}}) مەزنترین شاری وڵاتی [[مەغریب]]ە و کەوتووەتە کەناری [[ئۆقیانووسی ئاتلانتیک|ئوقیانووسی ئاتلانتیکەوە]]. بەپێی بەراوەردەکانی ساڵی [[٢٠٠٤]] ژمارەی دانیشتووانی بەشی ناوەندیی ئەم شارە ٢٬٩٤٩٬٨٠٥ کەسە. کازابلانکا وەک [[پایتەخت]]ی ئابووری و چاندیی وڵاتەکە دەناسرێت. == ئەمانەش ببینە == * [[مەغریب]] * [[ڕەبات]] == سەرچاوەکان == {{نامەی ڕوونکردنەوە|شارێک|کازابلانکا}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Casablanca}} {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|ئابووری|مەغریب|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی مەغریب]] [[پۆل:ناوچە شارییەکان لە مەغریب]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ٧٦٨]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٧ەمی پ.ز]] 6loa6is1ho8dukbmkv98y9vj0va66sd 4 25122 1695967 1695375 2026-10-28T00:03:15Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1695967 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ٣٨٠٥٨٩ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ١٧٧٣٩٤ |- | [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || ١٠٣٨٩٦ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/SakuraBot|SakuraBot]] || ٥٥٥٥١ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٣٠٥ |- | [[Special:Contributions/EmausBot|EmausBot]] || ٤٢٧٩٦ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٦ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧١٦٥ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٨٣٩ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Xqbot|Xqbot]] || ٢١٣٣٢ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/AlaaBot|AlaaBot]] || ١٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٣١ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٥٢٥٨ |- | [[Special:Contributions/MerlIwBot|MerlIwBot]] || ١٤٥١٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١٧٧ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٥١ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠١١٨ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Addbot|Addbot]] || ٩١٢٠ |- | [[Special:Contributions/Dexbot|Dexbot]] || ٨٦٦٩ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٣١١ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨٠١١ |- | [[Special:Contributions/Legobot|Legobot]] || ٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/CdRBot|CdRBot]] || ٦٦٥٠ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Luckas-bot|Luckas-bot]] || ٦١١٧ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٥٢٥ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٤٣ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠٦ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ٤١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || ٣٧١١ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || ٣٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/ZéroBot|ZéroBot]] || ٣٣٦٢ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٣٣٢٤ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٦٦ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Escarbot|Escarbot]] || ٢٧٢٢ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/ChuispastonBot|ChuispastonBot]] || ٢١٤٦ |- | [[Special:Contributions/TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || ٢١١٦ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٨٩٤ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ١٨٨٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٥٢ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٦ |- | [[Special:Contributions/MelancholieBot|MelancholieBot]] || ١٦٣٤ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/ElphiBot|ElphiBot]] || ١٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/TjBot|TjBot]] || ١٥٠٥ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/RedBot|RedBot]] || ١٤٢٠ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٤١١ |- | [[Special:Contributions/KamikazeBot|KamikazeBot]] || ١٣٩٩ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٧٠ |- | [[Special:Contributions/SieBot|SieBot]] || ١٣٣٩ |- | [[Special:Contributions/FoxBot|FoxBot]] || ١٣١٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/VolkovBot|VolkovBot]] || ١٢٩٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/タチコマ robot|タチコマ robot]] || ١٢٩٢ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٧٧ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ١١٣٦ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |} |} </center> </div> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] 41g5yllxlhda5h50icvacdl4uptcua1 4 25128 1695968 1695376 2026-10-28T00:03:25Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1695968 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٣٠٥ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٦ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧١٦٥ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٨٣٩ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١٣١ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٥٢٥٨ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣١٧٧ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢٥١ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠١١٨ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٣١١ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨٠١١ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٥٢٥ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٤٣ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠٦ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢٢٠ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٦٦ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٨٩٤ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٧٥٢ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٦ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٤١١ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٧٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٧٧ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ١١٣٦ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١١٢٥ |- | [[Special:Contributions/Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ١٠٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١٠٢٨ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ١٠٠٦ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢ |- | [[Special:Contributions/ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ٨٧٨ |- | [[Special:Contributions/Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢ |- | [[Special:Contributions/گرووپی قوتابخانە|گرووپی قوتابخانە]] || ٨٢٠ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٨٠٠ |- | [[Special:Contributions/Halvada|Halvada]] || ٧٨٥ |- | [[Special:Contributions/Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٧٢١ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠ |- | [[Special:Contributions/Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95|Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95]] || ٦٣٧ |- | [[Special:Contributions/Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٦٢٢ |- | [[Special:Contributions/Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥ |- | [[Special:Contributions/شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧ |- | [[Special:Contributions/Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢ |- | [[Special:Contributions/د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨ |} |} </center> </div> [[پۆل:ئاماری ویکیپیدیا]] [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] qadm73eujpkj9azpgo3tzbf7burmaaw 0 25468 1696184 1648982 2026-10-28T10:39:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1696184 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی تابر | ناوی_فەرمی = کانی طایر - Kanîtabir | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Kānī Tāber | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.2384|frame-long=44.8626|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سلیوانا|سلیوانا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری مەرگەوەڕ|مەرگەوەڕ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1543 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 65 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی تابر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری مەرگەوەڕ]]، [[ناوچەی سلیوانا]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کانی تابر''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شەقڵەوا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[نۆوی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بێراسب]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بالیکلی]] لە [[باکووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٥) کەس و (١٠) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] mm3f3d2x7kpt69mse3chvg0sto977qf 0 26968 1696056 1683573 2026-10-28T05:46:04Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696056 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} [[پەڕگە:Fingernail Clippers.jpg|300px|وێنۆک|چەپ|نینۆک بڕ]] '''نینۆکبڕ''' ئامێرێکە بەکاردەھێنرێت بۆ نینۆک کردن و کورت کردنەوە و ڕازاندنەوە و ڕنینی نینۆک، ئەم ئامێرە یەکێکە لەو شتانەی کە پزیشکان ئامۆژگاریمان دەکەن بەوەی کە ھەر کەسە و نینۆک بڕی تایبەت بەخۆی بەکار بھێنێت و بە شوەیەکی ھاوبەش بەکارنەھێنرێت لەلایەن چەند کەسێکەوە ئەگەر لە یەک بنەماڵەش بن ھەر وەکو [[فڵچەی ددان]] چونکە دەبێتە ھۆی گوێزرانەوەی نەخۆشی لە ڕێگەی [[خوێن]]ەوە ئەگەر پەنجەکانمان بریندار بوون. {{پۆلی کۆمنز|Nail cutters}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|پزیشکی}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:کەرەستە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ئامرازەکانی بڕین]] [[پۆل:ئامرازەکانی ناوماڵ]] [[پۆل:داهێنانەکانی سەدەی نۆزدەهەم]] [[پۆل:داھێنانەکانی سەدەی نۆزدەھەم]] gffr3pm988z2srpuwh9dv4b2xxf2xxl 0 36622 1695897 1695480 2026-10-27T20:13:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695897 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} '''مەلەکان''' گوندێکی سەر بە شاری [[گێغی]]ی سەر بە [[پارێزگای بینگۆل]]ی [[باکووری کوردستان]]ە، کە لە لایەن میریی [[تورکیا]]وە وێران کراوە. [[پۆل:گوندەکانی گێغی]] cp23bkd0vcmmeseoyvoeebj04euf5qy 0 38074 1696071 1518690 2026-10-28T05:48:34Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696071 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement |name = نیوو برۆکتن |official_name = New Brockton, Alabama |settlement_type = [[شارۆچکە]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_seal = |image_map = |mapsize = 250px |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |subdivision_type = [[پێرستی وڵاتەکان|وڵات]] |subdivision_type1 = [[ویلایەتەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ویلایەت]] |subdivision_type2 = [[پێرستی کەرتەکانی ئەلاباما|کەرت]] |subdivision_name = [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] |subdivision_name1 = [[ئەلاباما]] |subdivision_name2 = [[کەرتی کۆفی، ئەلاباما|کۆفی]] |government_type = |leader_title = |leader_name = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 20.72 |area_total_sq_mi = |area_land_km2 = |area_land_sq_mi = |area_water_km2 = |area_water_sq_mi = |elevation_ft = |elevation_m = |population_as_of = [[٢٠١٠]] |population_footnotes = |population_total = ١٬١٤٦ |population_metro = |population_density_km2 = 55.31 |population_density_sq_mi = |timezone = [[ناوچەی کاتیی ناوەندی (ئەمریکای باکوور)|ناوەندی (CST)]] |utc_offset = -٦ |utc_offset_DST = -٥ |latd = |latm = |lats = |latNS = N |longd = |longm = |longs = |longEW = W |timezone_DST = CDT |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |footnotes = |website = }} '''نیوو برۆکتن''' ({{بە ئینگلیزی|New Brockton}}، {{IPA-en|nu, nyu ˈbrɒk tən}}) شارۆچکەیەکە لە [[کەرتی کۆفی، ئەلاباما|کەرتی کۆفی]]، ویلایەتی [[ئەلاباما]]، لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی [[٢٠١٠]]دا ١٬١٤٦ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Alabama: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|زمان=ئینگلیزی}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756 |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> [[ڕووبەر]]ی ٢٠٫٧٢ کیلۆمەتری دووجایە و [[چڕیی دانیشتووان]]ی ٥٥٫٣١ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە. == پەراوێز == {{پەراوێز}} {{کەرتی کۆفی، ئەلاباما}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما]] 6mtruwrny6tlpy0gddmbkmaxvx6t1fo 0 38075 1696072 1518691 2026-10-28T05:48:44Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696072 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement |name = نیوو سایت |official_name = New Site, Alabama |settlement_type = [[شارۆچکە]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_seal = |image_map = |mapsize = 250px |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |subdivision_type = [[پێرستی وڵاتەکان|وڵات]] |subdivision_type1 = [[ویلایەتەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ویلایەت]] |subdivision_type2 = [[پێرستی کەرتەکانی ئەلاباما|کەرت]] |subdivision_name = [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] |subdivision_name1 = [[ئەلاباما]] |subdivision_name2 = [[کەرتی تالاپوسا، ئەلاباما|تالاپوسا]] |government_type = |leader_title = |leader_name = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 25.6 |area_total_sq_mi = |area_land_km2 = |area_land_sq_mi = |area_water_km2 = |area_water_sq_mi = |elevation_ft = |elevation_m = |population_as_of = [[٢٠١٠]] |population_footnotes = |population_total = ٧٧٣ |population_metro = |population_density_km2 = 30.2 |population_density_sq_mi = |timezone = [[ناوچەی کاتیی ناوەندی (ئەمریکای باکوور)|ناوەندی (CST)]] |utc_offset = -٦ |utc_offset_DST = -٥ |latd = |latm = |lats = |latNS = N |longd = |longm = |longs = |longEW = W |timezone_DST = CDT |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |footnotes = |website = }} '''نیوو سایت''' ({{بە ئینگلیزی|New Site}}، {{IPA-en|nu, nyu saɪt}}) شارۆچکەیەکە لە [[کەرتی تالاپوسا، ئەلاباما|کەرتی تالاپوسا]]، ویلایەتی [[ئەلاباما]]، لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٧٧٣ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Alabama: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|زمان=ئینگلیزی}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756 |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> [[ڕووبەر]]ی ٢٥٫٦ کیلۆمەتری دووجایە و [[چڕیی دانیشتووان]]ی ٣٠٫٢ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە. == پەراوێز == {{پەراوێز}} {{کەرتی تالاپوسا، ئەلاباما}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|New Site, Alabama}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما]] q26rxetoy36xzxiafp5x4t581eceu6j 0 40748 1695896 1695481 2026-10-27T20:13:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695896 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Erzurum in Turkey.svg|وێنۆک|چەپ|پارێزگای ئەرزەڕۆم]] '''مەمان''' ناوی گوندێکە لە شارۆچکە [[تاتۆس]]ی سەر بە [[پارێزگای ئەرزەڕۆم]]ە لە [[باکووری کوردستان]]. [[پۆل:گوندەکانی تاتۆس]] pcnry0bqh5peqi5vxw35aq47y2999nz 0 41024 1695984 1667478 2026-10-28T01:36:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وزە-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1695984 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Lightning3.jpg|thumb|هەورە بروسکه یەکێکە لە گرنگترین دیاردەکانی سرووشتی کە بەڵگەیە بۆ کارەبا.]] '''کارەبا''' بریتییە لەو کۆمەڵە [[دیاردە]] فیزیکییە کە بە ھۆی ھەبوون و جموجووڵی ماددەی خاوەن [[باری کارەبایی|باری کارەبایییەوە]] دەردەکەون.  کارەبا و [[موگناتیس]] گرێدراوی یەکترن. بەو چەشنە کە [[ھاوکێشەکانی ماکسوێل]] باسیان دەکەن، ھەردووکیان بەشێک لە دیاردەی «[[کارۆموگناتیزم]]»ن. گەلێ دیاردە ھەن بچنەوە سەر کارەبا، لەوانە [[برووسکە]]، [[کارەبای وێستاو]]، [[گەرمکەرەوەی کارەبایی|گەرمکردن بە کارەبا]]، [[خاڵیبوونەوەی کارەبا]] و، زۆرێکی تر. == وشەڕەتناسی == کارەبا لە بنەڕەتدا [[جەوی|جەویی]] دارە کە بووە بە [[فۆسیل]]. ڕەنگی زەردە و مووروو و خشڵ و تەزبێحی لێ دروست دەکەن ([[کارەبا (ماددە)]] ببینە). وشەکە شێوەی کوردی گرتووی وشەی «کەھروبا»ی فارسییە. ھەڵبەت کارەبا بە مانای ئەلەکتریک لە ڕێی عەرەبییەوە ھاتووەتە نێو کوردی، دەنا فارس بۆ خۆی بە ئەلەکتریک ناڵێ کەھروبا. وشەی کەھروبا دوو پارە: کەھ یا کاھ بە مانای [[کا]] و، روبا بە مانای ڕفێن. کەھروبا یانی کاڕفێن. ھۆی ئەم ناونانە ئەوەیە کە کارەبا (جەویی بەفۆسیلبووی دار) ئەگەر خوریی مەڕی پیا بماڵی ئەلەکتریکی وەستاوی تیا دروست دەبێ و کا و پووش و وردەکاغەز بۆ لای خۆ ڕادەکێشێ.<ref>[https://lex.vejin.net/ck/def/xall/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%95%D8%A8%D8%A7 کارەبا] فەرھەنگی خاڵ</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نانەوازادە|یەکەم=عەلی|سەردێڕ=[[فەرھەنگی ڕیشەی وشەی کوردی]]}}</ref> وشەی ئەلەکتریک کە لە زمانانی ئەورووپادا بە کار دێ، لە وشەی یۆنانی «ئیلێکترۆن»ەوە دێ کە بە ھەمان جەویی ڕەقەوەبووی دار وتراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Electric - Etymology, Origin & Meaning |ناونیشان=https://www.etymonline.com/word/electric |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٦|وێبگە=etymonline |زمان=en-US}}</ref> == ھەندێ پێناسە == * [[بارگەی کارەبایی]] : بریتییە لە تایبەتمەندی ھەندێ تەنکۆلەی نا گەردیلەیی کارلێکی کارۆ موگناتیسی ، ماددەی بارگەکراو بەکارەبا کاریگەر دەبێت بەبواری کارۆموگناتیسی * [[تەزووی کارەبایی|سرێمی کارەبایی]]: بریتییە لە جووڵەی تەنۆڵکەی بارگەکراوەی کارەبایی وە بە ئەمپێر دەپێورێت * [[بواری کارەبایی]]: بریتییە لە کاریگەری ئەنجامی بارگەی کارەبایی لەسەر بارگەکانی تر نزیک لە خۆی. * [[پۆتەنشڵی کارەبایی|ئەرکی کارەبایی]]: بریەتییە لە کاریگەری ئەنجامی بارگەی کارەبایی لەسەر بارگەکانی تر نزیک لەخۆی. * [[کارۆموگناتیسی]]: بریتییە لە کارلێکی بنەڕەتی کە ڕوودەدات لە نێوان بواری موگناتیسی بوونی بارگەی کارەبایی و جووڵەکەی. ==مێژوو== == دەربارەی پێشکەوتنی کارەبا == دیاردەکانی کارەبا لەژێر لێکۆڵینەوە دابووە لە کۆنەوە ، بەڵام زانستی کارەبا ھیچ پێشکەوتنێکی ئەوتۆی بەخۆوە نەبینی لەسەدەکانی حەڤدەم و ھەشدەھەم بەڵام لەکۆتایییەکانی سەدەی نۆزدەھەم ئەندازیارانی کارەبا پێشکەوتنێکی زۆریان بەدست ھێنا لەبواری پیشەسازی و بەکارھێنانی کارەبا لەناو ماڵان لە کاتیشەوە تەکنەلۆژیای کارەبا گۆڕانکارییەکی خێرای بەخۆوە بینی لەبواری پیشەسازی و پێشکەوتنی کۆمەڵ. سووڕی کارەبایی : بریتییە لە بەیەک گەیاندنی پێکھاتەکانی کارەبا وە پێکھاتەکانی بریتیین لە بەرگری ، چڕ کەرەوەکان ، کلیک ، بگۆڕی کارەبایی وە ئەلیکتڕۆنیات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20170701032053/https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%83%D9%87%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%A1 ویکیپیدیای عەرەبی] {{تووڵی دەروازە|وزە|فیزیک|تەکنۆلۆژیا|زانست|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Electricity}} {{وزە-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:کارەبا]] hrx4xk8hznial547gs9jpzqlqdjhmuw 0 42895 1696050 1533476 2026-10-28T05:10:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1696050 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox person | name = کامبیز حوسێنی | image = Kambiz Hosseini - PopTech 2011 - Camden Maine USA.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|١٩٧٥|٠٨|٠١}} | birth_place = [[ڕەشت]]، [[ئێران]] | death_date = | death_place = | nationality = | other_names = | known_for = ''[[بەرنامەی پارازیت]]'' | occupation = پێشکەشکاری ڕادیو و تەلەڤیزیۆن، نووسەر ، ئەکتەر }} '''کامبیز حوسێنی''' ئەکتەر، ھەنەکچی، نووسەر و پێشکەشکاری ڕادیو و تەلەڤیزیۆنی خەڵکی [[ئێران]]ە و ئێستا لە [[نیویۆرک (شار)|نیویۆرک]] دەژی. پێشکەشکاری بەرنامەی تەلەڤیزیۆنیی پارازیت بوو کە لە ساڵی [[٢٠٠٩]] ھەتا [[٢٠١٢]] لە بەشی فارسیی دەنگی ئەمریکا بڵاو دەبۆوە و زیاتر لە ٣٠ میلیۆن بینەری لە گشت جیھاندا ھەبوو و ئێستا بەرنامەی پۆلیتیک بە ڕێوە دەبا. ھەروەھا پۆدکاستێکی حەفتانە بە ناوی ''لە ساعت ٥ی ئێوارە''، کە سەبارەت بە مەسەلەی مافی مرۆڤ لە ئێرانە بەرھەم دەھێنێ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |سەردێڕ= Announcement of the Campaign's new weekly podcast, Five in the Afternoon, by Kambiz|ناونیشان=http://www.iranhumanrights.org/2013/01/podcast_campaign/ |ناو= Arash|ناوی بنەماڵە= Karami|ڕێکەوت= ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی لێ‌وردبوونەوە= June 28, 2013|زمان= ئینگلیزی}}</ref> == پەراوێز == {{پەراوێز}} == بەستەر بۆ دەرەوە == {{پۆلی کۆمنز|Kambiz Hosseini|کامبیز حوسێنی}} * {{IMDb name|4275468}} * [https://web.archive.org/web/20161021103211/http://www.kambizhosseini.com/ پێگەی ڕەسمیی کامبیز حوسێنی] * [https://www.facebook.com/kambizhosseini پەڕەی ڕەسمیی کامبیز حوسێنی لەسەر فەیسبوک] * [https://twitter.com/KambizHosseini پەڕەی ڕەسمیی کامبیز حوسێنی لەسەر تویتەر] * [https://plus.google.com/103353209158357506681/posts پەڕەی ڕەسمیی کامبیز حوسێنی لەسەر گووگڵ پڵەس] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|تەلەڤیزیۆن|شانۆ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] f9yxkpaviygdeshgerer8be0euksg50 0 43211 1695745 1549646 2026-10-27T16:36:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1695745 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Lactose.svg|چەپ|240px|وێنۆک|پێکهاتەی [[لاکتۆس]] کە لە کۆمەڵەی جووتە شەکرەکانە]] '''کاربۆھیدرات''' یان '''کاربۆھایدراتەکان''' ({{بە ئینگلیزی|Carbohydrates}}) ئاوێتەی ئەندامین لە [[کاربۆن]] و [[ھایدرۆجین]] و [[ئۆکسجین]] پێک دێن بە ڕێژەی دوو گەردیلەی [[ھایدرۆجین]] بۆ یەک گەردیلەی [[ئۆکسجین]]، بەڵام ژمارەی گەردیلەکانی [[کاربۆن]] لە کاربۆھایدریتەکاندا جیاوازە. == پۆلێنکردنی کاربۆهایدریتەکان == کاربۆهایدریتەکان بەپێی پێکهاتەیان پۆلێندەکرێن بۆ سێ جۆر: '''تاکە شەکرەکان''' بەیەکی پێکهاتنی "کاربۆهایدرات"دەڵێن"' تاکە شەکرەکان"'، کە ساکارترین جۆری کاربۆهیدرەیتن وەک شەکرەکانی ڕایبۆز و گلوکۆز و فرەکتۆز و گالاکتۆز هتد... . '''جوتە شەکرەکان''' لە دوو تاکە شەکر پێکهاتوون وەک: سوکەرۆز: لە گلوکۆز و فرەکتۆز پێکاتووە. لاکتۆز : لە گلوکۆز و گالاکتۆز پێکهاتووە. مالتۆز : لە گلوکۆز و گلوکۆز پێکهاتووە. ''' فرە شەکرەکان ''' ئەوانە پێکهاتەی ئاڵۆزن، لە ژمارەیەکی زۆر شەکر پێکاتوون، بە زۆری لە ئاودا ناتوێنەوە وەک نیشاستە و گلایکۆلۆجین و سلیلۆز. == سەرچاوە == [[ویکیپیدیای ئینگلیزی]] بنەماکانی فسیۆلۆژی مرۆڤ، ئەکرەم قەرەداغی {{پۆلی کۆمنز|Carbohydrates}} {{شریتی دەروازە|کیمیا|پزیشکی|ژینناسی|خۆراک}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:خۆراک]] [[پۆل:کاربۆھیدراتەکان]] jv6iut8c0cy3nmjzwnvo6omdospn8ix 0 43244 1695663 1681548 2026-10-27T13:36:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1695663 wikitext text/x-wiki {{کورد}} ئەمە پێڕستێکی کاتھێڵیی ڕاپەڕین و ململانێیەکانە لەلایەن نەتەوەی [[کورد]]، ئەم پێڕستە ھێشتا ناتەواوە. == پێڕستی ململانێ و ڕاپەڕینەکان == {|class="wikitable sortable" |- ! ڕێکەوت ! ڕاپەڕین ! شوێن ! ئەنجام |- | align=center | ٨٣٨–٨٤١<ref>M. Th. Houtsma, 1993, ''E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936'': Volume 4 - Page 1136, Brill</ref> | ڕاپەڕینی کورد داسنییەکان دژی دەسەڵاتی عەباسییەکان | [[خەلافەتی عەباسی]] | align=right | سەرکوتکرا |- | align=center | ٩٥٥–١٠٧١<ref>Hugh Kennedy, ''The Prophet and the Age of the Caliphates'' [https://books.google.com/books?id=Kak0CwAAQBAJ&dq=%22The+Kurdish+dynasties+which+emerged+in+the+second+half%22&pg=PA215 The Kurdish dynasties which emerged in the second half of tenth century...the Rawwadids]</ref><ref>[[Sharaf Khan Bidlisi]] The Sharafnam̂a [https://books.google.com/books?id=yEONRAAACAAJ&q=Sharafnama Rawwadi Kurds..]</ref><ref>Ian Richard Netto, ''Encyclopaedia of Islam'' [https://books.google.com/books?id=bYtmAgAAQBAJ&dq=%22Rawwadids+of+Tabriz+and+Azerbayjan%22&pg=PA360 "There was a succession of Kurdish dynasties such as ... Rawwadids of Tabriz and Azerbayjan"]</ref> | [[شەڕ دژی سالارییەکان]] | [[ڕەوادی]] | align=right | سەرکەوتن |- | align=center | ١٠٤٥ | [[دوین#شەڕی دوین|شەڕی دوین]] | [[میرنشینی شەدادی|شەدادی]] | align=right | سەرکەوتن |- | align=center | ٩٩٠–١٠٨٥ | ڕاپەڕینی کوردەکان | [[میرنشینی مەروانی|مەروانی]] | align=right | سەرکەوتن، بووە ھۆی دامەزرانی میرنشینی مەروانی |- | align=center | ١٥٠٦–١٥١٠ | [[ڕاپەڕینی کوردانی ئێزیدی دژی سەفەوییەکان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://persian.packhum.org/persian/pf?file=90001014&ct=16&rqs=573&rqs=596 |سەردێڕ=Of the anger and alarm aroused by these proceedings... |وێبگە=persian.packhum.org |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070929130935/http://persian.packhum.org/persian/pf?file=90001014&ct=16&rqs=573&rqs=596 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | [[شانشینی سەفەوی]] | align=right | سەرکوتکرا کاتێک سەرکردەی ئێزیدی، [[شیر ساریم]]، لە شەڕەکەدا شکستی ھێنا. |- | align=center | ١٦٠٩–١٦١٠ | [[شەڕی دمدم]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iranica.com/articles/v7/v7f4/v7f446.html |سەردێڕ=DIMDIM |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081011033443/http://www.iranica.com/articles/v7/v7f4/v7f446.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> | [[شانشینی سەفەوی]] | align=right | سەرکوتکرا |- | align=center | ١٧٧٥ | ڕاپەڕینی [[باجەڵان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.iranica.com/articles/search/searchpdf.isc?ReqStrPDFPath=/home1/iranica/articles/v3_articles/bajalan&OptStrLogFile=/home/iranica/public_html/logs/pdfdownload.html | سەردێڕ=Iranica - Search Results | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110716081108/http://www.iranica.com/articles/search/searchpdf.isc?ReqStrPDFPath=%2Fhome1%2Firanica%2Farticles%2Fv3_articles%2Fbajalan&OptStrLogFile=%2Fhome%2Firanica%2Fpublic_html%2Flogs%2Fpdfdownload.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠١١}} , p.533.</ref> | {{flagicon image|Zand Dynasty flag.svg}} [[زەندییەکان]] | align=right | سەرکوتکرا |- | align=center | ١٨٠٦–١٨٠٨ | ڕاپەڕینی [[بابان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.slis.indiana.edu/faculty/meho/meho-bibliography-2001.pdf | پەڕە=٩| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080613110153/http://www.slis.indiana.edu/faculty/meho/meho-bibliography-2001.pdf | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨| سەردێڕ=The kurds and Kurdistan: a general background | یەکەم=Lokman I. | دوایین=Meho}}</ref> | {{flagicon image|Flag of the Ottoman Empire (1517-1844).svg}} [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] | align=right | سەرکوتکرا |- | align="center" |١٨٣٠–١٨٣٨ |[[شۆڕشی میر محەممەد]] | * {{flagicon image|Flag of the Ottoman Empire 1826.svg}} [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] * {{flagicon image|Flag of Agha Mohammad Khan.svg}} [[ئێرانی قاجاڕی]] | align="right" | * ڕزگارکردنی زۆربەی خاکی کوردستان لەسەر دەستی [[میرنشینی سۆران]] لە ١٨٣٠ تا ١٨٣٨. * پاش ڕاگرتنی [[شەڕی میسر و عوسمانی (١٨٣١–١٨٣٣)|شەڕ]] لەگەڵ [[ئەیالەتی میسر|میسر]] بە یارمەتیی ئەورووپا شۆڕشەکە سەرکوت کرا و [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] تیرۆرکرا. |- | align=center | ١٨٨٠–١٨٨١ | [[شۆڕشی شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری]]<ref name="pariah">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2267/is_1_70/ai_102140955/pg_25 | سەردێڕ=Are Kurds a pariah minority? | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080608015553/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2267/is_1_70/ai_102140955 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٨}}</ref> | {{flagicon image|Early 20th Century Qajar Flag.svg}} [[قاجاڕەکان]] و {{flagicon image|Flag of the Ottoman Empire (1517-1844).svg}} [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] | align=right | شکستی ھێنا |- | align=center | late ١٨٩٠ەکان–١٩٠٠ | گەمارۆدانی ١٣٩١ی قوستەنتینە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McCarthy|یەکەم=Justin|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PMYlAQAAMAAJ|سەردێڕ=The Armenian Rebellion at Van|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=University of Utah Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٤٨٠-٨٧٠-٤|پەڕەکان=٨٢|زمان=en|وتەگێڕانەوە=In the late 1890s the government began to improve the security in the Van Province with mixed but real results. Soldiers were sent to defend Armenian villages from tribes. The Ottomans responded to tribal raids in southern Van Province by sending regular troops to Hakkâri Sancak to protect the Nestorians. They succeeded in keeping the area quiet, at least for the time being. Troops opposed incursions by Persian Kurds. They even used artillery to bombard the fortified villages of raiding tribes. In 1900 the government gained a victory when regular troops captured Şerif, the leader of the Shekifti subtribe of the Shikak Kurds and long-standing plague for both the government and the Armenians, in a bloody battle in the Albak region near Başkale.}}</ref> |{{flagicon|Ottoman Empire}} [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] | align=right |سەرکوتکرا |- | align=center | سەرەتای مانگی ئازار – ٤ی نیسانی ١٩١٤ | [[ڕاپەڕینی ١٩١٤ی بدلیس]] |{{flagicon|Ottoman Empire}} [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] | align=right |سەرکوتکرا |- | align=center | ١٩١٤ – ١٩١٧ | [[ڕاپەڕینەکانی کورد لە جەنگی جیھانیی یەکەم]] |{{flagicon|Ottoman Empire}} [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] | align=right |دامەزراندنی دەوڵەتێکی نیمچە سەربەخۆی کوردی تا ساڵی ١٩١٩ |- | align=center |١٩١٩–١٩٢٢ | یەکەم [[شۆڕشەکانی شێخ مەحموود|شۆڕشی شێخ مەحموود]] | {{flagicon|Iraq|1924}} [[شانشینی عێراق]] | align=right | سەرکوتکرا |- | align=center | ١٩١٨–١٩٢٢ | یەکەم [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩١٨–١٩٢٢)|ڕاپەڕینی سمکۆ]] | {{flagicon image|Flag of Persia (1910).svg}} [[ئێرانی قاجاڕی]] | align=right | سەرکوتکرا |- | align="center" |١٩٢٩ |[[ڕاپەڕینی مەلا خەلیل]] |[[ئێرانی پەھلەوی]] | align="right" |سەرکوتکرا |- | align=center | ١٩١٨–٢٠٠٣ | [[تێکھەڵچوونی نێوان عێراق و کوردەکان]] | {{flag|Iraq}} | align=right | سەرکەوتن |- | align=center | ١٩١٨–ئێستا | [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران]] | {{flagicon image|Flag of Persia (1910).svg}} [[ئێرانی قاجاڕی]] | align=right | بەردەوامە |- | align=center | ٦ی ئازار – ١٧ی حوزەیرانی ١٩٢١ | [[ڕاپەڕینی قۆچگری]] | {{flagicon image|Ottoman_flag_alternative_2.svg|size=20px}} [[تورکیا]] | align=right | سەرکوتکرا |- | align=center | تشرینی دووەمی ١٩٢٢ – تەمموزی ١٩٢٤ | دووەم [[شۆڕشەکانی شێخ مەحموود|شۆڕشی شێخ مەحموود]] | {{flagicon|Iraq|1924}} [[شانشینی عێراق]], [[File:Flag of kurdistan-1922 1924.svg|22px]] [[شانشینی کوردستان]] | align=right | دروستبوونی [[شانشینی کوردستان]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=stl97FdyRswC&q=Kingdom+Kurdistan&pg=PA384|سەردێڕ=Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East, Kingdom of Kurdistan|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨١٤٣٨١٢٦٧٦٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|دوایین١=Stokes|یەکەم١=Jamie|بڵاوکەرەوە=Infobase}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=KJbXNA76tewC&q=k%C3%B6nigreich+kurdistan&pg=RA1-PA507|سەردێڕ=Der Kurdistan-Irak-Konflikt: der Weg zur Autonomie seit dem ersten Weltkrieg|ژپنک=٩٧٨٣٨٩٩٣٠٠٢٣٩|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|دوایین١=Asadi|یەکەم١=Awat|ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Verlag Hans Schiler}}</ref> |- | align=center | ئابی ١٩٢٤ |[[ڕاپەڕینی ئلکێ]] | {{flag|Turkey}} | align=right | سەرکوتکرا |- | align=center | ٨ی شوبات – ئازاری ١٩٢٥ | [[شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران]]<ref name="pariah"/> | {{flag|Turkey}} | align=right | سەرکوتکرا |- | align=center | ١٩٢٦ | دووەم [[ڕاپەڕینی سمکۆی شکاک (١٩٢٦)|ڕاپەڕینی سمکۆ]] | {{flagicon image|Flag of Persia (1910).svg}} [[ئێرانی پەھلەوی]] | align=right | سەرکوتکرا، سمکۆ بەرەو [[عێراق]] ھەڵھات. |- | align=center | تشرینی یەکەمی ١٩٢٧ – ١٧ی ئەیلوولی ١٩٣٠ | یەکەم، دووەم و سێیەم [[ڕاپەڕینی ئاگری]]<ref name="Cumhurıyetı16">Yusuf Mazhar, ''Cumhuriyet'', 16 Temmuz 1930, ''... Zilan harekatında imha edilenlerin sayısı 15,000 kadardır. Zilan Deresi ağzına kadar ceset dolmuştur...''</ref><ref name="Kahraman211">Ahmet Kahraman, ''ibid'', p. 211, ''[[Ağrı|Karaköse]], 14 (Özel muhabirimiz bildiriyor) ...''</ref><ref name="Ayse">[[Ayşe Hür]], [http://www.taraf.com.tr/haber/osmanlidan-bugune-kurtler-ve-devlet-4.htm "Osmanlı'dan bugüne Kürtler ve Devlet-4"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225123429/http://www.taraf.com.tr/haber/osmanlidan-bugune-kurtler-ve-devlet-4.htm|date=2011-02-25}}, ''[[Taraf]]'', October 23, 2008, Retrieved August 16, 2010.</ref><ref>M. Kalman, ''Belge, tanık ve yaşayanlarıyla Ağrı Direnişi 1926–1930'', Pêrî Yayınları, İstanbul, 1997, {{ISBN|975-8245-01-5}}, p. 105.</ref><ref>"Der Krieg am Ararat" (Telegramm unseres Korrespondenten) ''[[Berliner Tageblatt]]'', October 3, 1930, "... die Türken in der Gegend von Zilan 220 Dörfer zerstört und 4500 Frauen und Greise massakriert."</ref> | {{flagicon image|Kurdish flag (1932).png}} [[کۆماری ئارارات]]، {{flagicon|Turkey}} [[تورکیا]] | align=right | سەرکوتکرا، [[کۆماری ئارارات]] ھەڵوەشایەوە |- | align=center | ١٩٣١ | [[ڕاپەڕینی جەعفەر ئاغا]] | {{flagicon image|Flag of Persia (1910).svg}} [[ئێرانی پەھلەوی|ئێران]] | align=right | سەرکوتکرا |- | align=center | ١٩٣١–١٩٣٢ | [[ڕاپەڕینی ئەحمەد بارزانی]] | {{flagicon|Iraq|1924}} [[شانشینی عێراق]] | align=right | سەرکوتکرا، و بەشێوەیەکی پچڕ پچڕ تا ١٩٣٣ بەردەوام دەبێت، ڕاپەڕینێکی دیکەی بارزانییەکان لە ساڵی ١٩٤٣ سەرھەڵدەدات |- | align="center" |١٩١٩-١٩٢٠ |[[ڕاپەڕینی سوورچی|ڕاپەڕینی سوورچییەکان]] |{{flagicon|Iraq|1924}} [[شانشینی عێراق]] | align="right" |دوای ماوەیەکی زۆری ڕاپەڕین، ئینجا بەڕیتانییەکان توانیان شکست بە ڕاپەڕینەکە بھێنن و سەرکوتی بکەن، بە یارمەتیی ئاشوورییە نەستوورییەکان |- | align=center | ١٩٣٥ | [[ڕاپەڕینی ١٩٣٥ی ئێزیدییەکان]] | {{flagicon|Iraq|1924}} [[عێراق]] | align=right | سەرکوتکرا |- | align=center | ٢٠ی ئازار – تشرینی دووەمی ١٩٣٧ و ٢ی کانوونی دووەم – کانوونی دووەمی ١٩٣٨ | [[کۆمەڵکوژیی دێرسیم|ڕاپەڕینی دێرسیم]] | {{flagicon|Turkey}} [[تورکیا]] | align=right | سەرکوتکرا ([[کۆمەڵکوژیی دێرسیم]] ببینە) |- | align=center | ١٩٤١–١٩٤٤ | [[ڕاپەڕینی حەمە ڕەشید]] | {{flagicon image|Flag of Persia (1910).svg}} [[ئێرانی پەھلەوی]] | align=right | سەرکوتکرا، حەمە ڕەشید بەرەو عێراق ھەڵھات |- | align=center | تشرینی دووەمی ١٩٤٥ – ١٥ی کانوونی دووەمی ١٩٤٦ | [[قەیرانی ١٩٤٦ی ئێران]]<ref name="warlist">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.systemicpeace.org/warlist.htm |سەردێڕ=CSP – Major Episodes of Political Violence, 1946–2008 |بڵاوکەرەوە=Systemicpeace.org |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140121015442/http://www.systemicpeace.org/warlist.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> | {{flag|Iran|1925|name=ئێرانی پەھلەوی}}، {{flagicon image|Flag of the Republic of Mahabad.svg|size=22px}} [[کۆماری مەھاباد]] | align=right | دروستبوونی [[کۆماری مەھاباد]] کە لەلایەن سۆڤیەت پاڵپشتی دەکرا، ڕاپەڕینەکە دواتر سەرکوتکرا |- | align=center | ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١ – ١٩٧٠ | [[شۆڕشی ئەیلوول|یەکەم شەڕی کورد و عێراق]] | {{Flagicon image|Flag of Iraq 1959-1963.svg}} [[عێراق]] | align=right | ڕاپەڕین ڕاگیرا، و [[ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازار]] بەسترا |- | align=center | ١٩٦٧ | [[شۆڕشی ١٩٦٧ی کورد لە ئێران]] | {{flagicon|Iran|1925}} [[ئێرانی پەھلەوی]] | align=right | سەرکوتکرا |- | align=center | نیسانی ١٩٧٤ – ١٩٧٥ | [[دووەمین شەڕی کورد و عێراق]] | {{Flagicon image|Flag of Iraq (1963-1991).svg}} [[عێراقی بەعس]] | align=right | سەرکوتکرا، حکوومەتی عێراق کۆنترۆڵی کوردستان دەکاتەوە |- | align=center | ١٩٧٦–١٩٧٨ | [[سەرھەڵدانی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان]] | {{Flagicon image|Flag of Iraq (1963-1991).svg}} [[عێراقی بەعس]] | align=right | یەکلانەبوویەوە، بووە ھۆی [[یاخیبوونە کوردییەکانی عێراق ١٩٨٣-١٩٨٦|ڕاپەڕینی کوردەکان لە ١٩٨٣]] |- | align=center | ١٩٧٩ | [[سەرھەڵدانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان (١٩٧٩)|سەرھەڵدانی ١٩٧٩ی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | {{flagicon|Iran}} [[ئێران]] | align=right | سەرکوتکرا |- | align=center | ١٩٨٣–١٩٨٦ | [[یاخیبوونە کوردییەکانی عێراق ١٩٨٣-١٩٨٦]] | {{Flagicon image|Flag of Iraq (1963-1991).svg}} [[عێراقی بەعس]] | align=right | یەکلانەبوویەوە، و [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفال]]ی کوردەکان ڕوویدا |- | align=center | ١٥ی ئابی ١٩٨٤–ئێستا | [[ناکۆکیی تورکیا و پەکەکە|ململانێی کورد و تورکیا]] | {{flagicon|Turkey}} [[تورکیا]] | align=right | بەردەوامە<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The PKK's withdrawal: An historic step|ناونیشان=https://www.economist.com/blogs/charlemagne/2013/04/pkks-withdrawal|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٣|newspaper=[[The Economist]]|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Letsch|یەکەم=Constanze|سەردێڕ=PKK begins to withdraw from Turkey|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2013/may/08/pkk-begins-withdraw-turkey|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٣|newspaper=[[The Guardian]]|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Nearly half of PKK terrorists reportedly withdraw from Turkey|ناونیشان=http://todayszaman.com/news-319144-nearly-half-of-pkk-terrorists-reportedly-withdraw-from-turkey.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٣|newspaper=[[Today's Zaman]]|ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130626060410/http://todayszaman.com/news-319144-nearly-half-of-pkk-terrorists-reportedly-withdraw-from-turkey.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref><ref name="End of armed struggle 1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ansamed.info/ansamed/en/news/sections/politics/2013/03/21/Turkey-PKK-leader-calls-halt-armed-struggle_8438170.html|سەردێڕ=Turkey: PKK leader calls halt to armed struggle|بڵاوکەرەوە=Ansamed|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180620232124/http://www.ansamed.info/ansamed/en/news/sections/politics/2013/03/21/Turkey-PKK-leader-calls-halt-armed-struggle_8438170.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="End of armed struggle 2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/cautious-turkish-pm-welcomes-ocalans-call-for-end-to-armed-struggle-.aspx?pageID=238&nID=43389&NewsCatID=338|سەردێڕ=Cautious Turkish PM welcomes Öcalan's call for end to armed struggle|بڵاوکەرەوە=Hürriyet daily news|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠١٣}}</ref><ref name="End of armed struggle 3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://en.trend.az/news/politics/2131738.html|سەردێڕ=Kurdish separatist group leader Öcalan calls to stop armed struggle|بڵاوکەرەوە=Trend AZ|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130520232227/http://en.trend.az/news/politics/2131738.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="End of armed struggle 5">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.euronews.com/2013/03/21/ocalan-s-farewell-to-arms-brings-kurds-hope-for-peace/|سەردێڕ=Ocalan's farewell to arms brings Kurds hope for peace|بڵاوکەرەوە=Euronews|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181105221827/https://www.euronews.com/2013/03/21/ocalan-s-farewell-to-arms-brings-kurds-hope-for-peace|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- | align=center | ١٩٨٦–١٩٩٦ | [[یاخیبوونی حیزبی دێموکرات (١٩٨٩–١٩٩٦)|سەرھەڵدانی حیزبی دێموکرات]] | {{flagicon|Iran}} [[ئێران]] | align=right | سەرکوتکرا; حیزبی دێموکرات ئاگربەستی تاکلایەنە لە ساڵی ١٩٩٦ ڕادەگەیەنێت |- | align=center | ١ی ئازار – ٥ی نیسانی ١٩٩١ | [[ڕاپەڕینی ١٩٩١]] | {{flagicon image|Flag of Iraq (1991–2004).svg}} [[عێراقی بەعس]]، {{flagicon|Kurdistan}} [[باشووری کوردستان]] | align=right | سەرکەوتن، دامەزراندنی [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی خۆبەڕێوەبەریی کوردستان]] |- | align=center | ئازاری ٢٠٠٤ | [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٠٤ی قامیشلۆ]] | {{flag|Syria}} | align="right" | سەرکوتکرا |- | align=center | ١ی نیسانی ٢٠٠٤–ئێستا | [[تێکھەڵچوونی ئێران و پژاک]] | {{flag|Iran}} | align=right | بەردەوامە |- | align=center | ١٩ی تەمموزی ٢٠١٢–ئێستا | [[شۆڕشی ڕۆژاوا]] لە [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]] | {{flag|Syria}} | align=right | شەڕڤانانی کورد تا مانگی ئەیلوولی ٢٠١٢، ٣٦٥ شارۆچکە و گوندی [[ڕۆژاوای کوردستان]] و ٢ قەزای حەلەبیان کۆنترۆڵ کردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=430342#ixzz24W0eLD8j|سەردێڕ=Vacuum of uprising gives Syrian Kurds rare freedom|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120923023526/http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=430342#ixzz24W0eLD8j|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٢}}</ref> |- | align=center | ٢٤ی تەمموزی ٢٠١٥–ئێستا | [[کاتھێڵی ناکۆکیی تورکیا و کورد (٢٠١٥–تا ئێستا)|ململانێی کورد و تورکیا]] | {{flagicon|Turkey}} [[تورکیا]] | align=right | یەکلانەبووەتەوە |- | align=center | ١٩ی نیسانی ٢٠١٦–ئێستا | [[پێکدادانەکانی ڕۆژئاوای ئێران (٢٠١٦–ئێستا)|پێکدادانەکانی ڕۆژاوای ئێران]] | {{flag|Iran}} | align=right | بەردەوامە |- | align=center | ٢٤ی ئابی ٢٠١٦–ئێستا | [[داگیرکاریی تورکیا لە باکووری سووریا|دەستێوەردانی سەربازیی تورکیا لە سووریا]] | {{flag|Syria}} | align=right | بەردەوامە |- | align=center | ١٥ – ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ | [[ململانێی کورد و عێراق (٢٠١٧)|ململانێی ٢٠١٧ی کورد و عێراق]] | {{ئاڵا|عێراق}}، {{ئاڵا|کوردستان}} | align=right | ئاگربەست، ھەرێمی کوردستان ٪٥١ی خاکەکەی لەدەست دەدات، لەوانە [[شەنگال]]، [[کەرکوک]] و زۆربەی [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]] |- |} == ئەمانەش ببینە == * [[مێژووی کوردستان]] ** [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ** [[باکووری کوردستان]] ** [[باشووری کوردستان]] ** [[ڕۆژاوای کوردستان]] * [[سەرەتاکانی ناسیۆنالیزمی کوردی]] * [[ڕاپەڕینەکانی کورد لە جەنگی جیھانیی یەکەمدا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|مێژوو|کوردستان|ڕۆژھەڵاتی ناوین|شەڕ|عێراق|تورکیا}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:جیاییخوازی لە تورکیا]] [[پۆل:یاخیبوونی کوردان لە عێراق]] 5rqpvraoohm5bvppwl3u003xqn91w4w 0 43282 1695830 1533178 2026-10-27T19:35:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1695830 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Carlo Ancelotti 2016 (cropped).jpg|وێنۆک|کارلۆ ئەنچێلۆتی ڕاهێنەری یانەی ڕیال مەدرید.]] '''کارلۆ ئەنچێلۆتی''' لەدایکبووی ١٠ی حوزەیرانی ١٩٥٩، یاریزان و ڕاھێنەرێکی [[تۆپی پێ]]ی بە ڕەگەز [[ئیتالیا|ئیتاڵی]]یە و لە ئێستادا ڕاھێنەری هەڵبژاردەی بەڕازیلە '''ئەنچێلۆتی''' '''کارلیتۆ''' نازناوەکەیەتی و پێشتریش وەک یاریکەر لەیانەکانی پارما و [[یانەی ڕۆما|ڕۆما]] و [[ئەی سی میلان]] یاری کردووە کە ھەرسێکیان یانەی ئیتاڵیین و لەگەڵ ھەڵبژاردەی نیشتیمانیی ئیتاڵیا لەکۆی ٢٦ یاری گۆڵێکی تۆمارکردووە لەگەڵ ئەوەش دەرکەوتنی ئەنچێلۆتی وەک یاریزانێک کەمتر بووە لەوەی وەک ئەرکی ڕاھێنەر ڕاھێنەرایەتی یانەکان کردبێت. ئەنچێلۆتی لەم ئەرکەیدا، ئەرکی ڕاھێنەرایەتی یانەکانی ڕێگینای ئیتاڵی، پاڕمای ئیتاڵی، [[یوڤێنتوس|یۆڤێنتوس]]ی ئیتاڵی، [[ئەی سی میلان]]ی ئیتاڵی، [[چێڵسی]]ی ئینگلیزی، [[پاریس سان جێرمان]]ی فەڕەنسی، [[بایەرن میونشن|بایڕن میونشن]]ی ئەڵمانی کردووە. == دەستکەوتەکان == === وەک یاریزان === [[پەڕگە:Carlo Ancelotti - AS Roma 1983-84.jpg|وێنۆک|کارڵۆ ئەنشیلۆتی لەکاتی یاریکردنی بۆ یانەی ڕۆمای ئیتاڵی لە وەرزی (١٩٨٣–١٩٨٤)]]'''[[یانەی تۆپی پێی ڕۆما|ڕۆما]]ی ئیتاڵی''' * خولی ئیتاڵی - ٣ جار * جامی ئیتاڵیا - ٤ جار * [[جامی جیھانیی یانەکان|جامی جیھانی یانەکان]] - ٢ جار * [[جامی ئەورووپای ١٩٧٤-١٩٧٥|جامی ئەورووپا]] - ٢ جار * [[جامی سووپەری ئەورووپا|جامی سووپەری ئەورووپی]] - ٢ جار * جامی سوپەری ئیتاڵی - ١ جار === ڕێبازی ڕاھێنەرایەتی === :'''- [[یانەی تۆپی پێی یوڤێنتوس|یۆڤینتۆس]]ی ئیتاڵی (١٩٩٩–٢٠٠١)''' - دوو جار جامی ئینتەرتۆتۆ ساڵەکانی (١٩٩٩ و ٢٠٠٠) :'''- [[ئەی سی میلان]]ی ئیتاڵی (٢٠٠١–٢٠٠٩)''' : : * جامی ئیتاڵیا یەک جار وەرزی ٢٠٠٢–٢٠٠٣ * خولی ئیتاڵیا یەک جار وەرزی ٢٠٠٣–٢٠٠٤ * جامی سووپەری ئیتاڵی یەک جار ساڵی ٢٠٠٤ * [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] دوو جار وەرزەکانی ٢٠٠٢–٢٠٠٣ و وەرزی ٢٠٠٦–٢٠٠٧ * [[جامی سووپەری ئەورووپا|جامی سووپەری ئەورووپی]] ساڵەکانی ٢٠٠٣ و ٢٠٠٧ * [[جامی جیھانیی یانەکان]] یەک جار ٢٠٠٧ '''- [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]] ئینگلیزی (٢٠٠٩–٢٠١١)''' : * خولی نایابی ئینگلیزی ناسراو بە پڕیمەرلیگ یەک جار ٢٠٠٩–٢٠١٠ * جامی ئێف ئەی ناسراو بە جامی ڕابیتەی ئینگلیزی یەک جار وەرزی ٢٠٠٩–٢٠١٠ : :'''- [[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس سان جێرمان]] ی فەڕەنسی (٢٠١١–٢٠١٣)''' : * خولی فەڕەنسا یەک جار وەرزی ٢٠١٢–٢٠١٣ ** * : :'''- [[یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن|بایڕن میونخ]] ی ئەڵمانی (٢٠١٦–٢٠١٧)''' :- جامی سووپەری ئەڵمانیا - ٢٠١٦ : : : :'''[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]]''' ی [[ئیسپانیا|ئیسپانی]] (٢٠١٣–٢٠١٥ / خ١) - (٢٠٢١ - ئێستا / خ٢) : : * [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] دوو جار وەرزی ٢٠١٣–٢٠١٤ و ٢٠٢١–٢٠٢٢ * [[جامی شای ئیسپانیا]] وەرزی ٢٠١٣–٢٠١٤ و ٢٠٢٣ - ٢٠٢٤ * [[جامی سووپەری ئەورووپا|جامی سووپەری ئەورووپی]] ساڵەکانی ٢٠١٤ و ٢٠٢٢ * [[جامی جیھانیی یانەکان|جامی جیھانی یانەکان]] بۆ ساڵی ٢٠١٤ و ٢٠٢٢ * {{پۆلی کۆمنز|Carlo Ancelotti}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٦]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٠]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئیتالی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیتالی]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ١٩٨٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]] [[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] 9woaraqd1taez06txf98z3yh26j7nfe 0 43388 1695795 1695337 2026-10-27T17:11:31Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:پورتوگال|پورتوگال]] 1695795 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = ڤاسکۆ دا گاما | ناوی_خۆماڵی = Vasco da Gama | زمانی_ناوی_خۆماڵی = پۆرتوگالی | وێنە = Lisboa-Museu Nacional de Arte Antiga-Retrato dito de Vasco da Gama-20140917.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | سەردێری وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٤٦٠ یان ١٤٦٩ | شوێنی لەدایکبوون = [[پورتوگال]] | ڕێکەوتی_ونبوون = | شوێنی_ونبوون = | ڕەوشی_ونبوون = | ڕێکەوتی مردن = ٢٣ی دیسەمبری ١٥٢٤ | شوێنی مردن = [[ھیندستان]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | ناسراو_بە_ھۆی = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | تەلەفزیۆن = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بزاڤ = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | خەڵاتەکان = | واژۆ = | جێگری_واژۆ = | قەبارەی_واژۆ = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''ڤاسکۆ دا گاما''' شوێندۆز و جیھاگەڕی [[پورتوگال|پورتوگالی]] بوو. دا گاما یەکێکە لە بەناوباگترین جیھانگەڕەکانی مێژوو و یەکەمین ئورووپاییە کە لە [[ئورووپا]]وە بی وچان چووبێتە [[ھیندستان]].<ref>http://www.fordham.edu/halsall/mod/1497degama.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110828160915/http://www.fordham.edu/halsall/mod/1497degama.html |date=٢٨ی ئابی ٢٠١١ }}</ref><ref>http://www.archive.org/details/asiaandwesterndo009963mbp</ref> == سەرچاوەکان == <references/> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پورتوگال}} {{پۆلی کۆمنز|Vasco da Gama}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٤٦٠]] [[پۆل:مردووانی ١٥٢٤]] [[پۆل:دۆزەرەوەکانی ئەفریقا]] [[پۆل:دۆزەرەوەکانی ئاسیا]] [[پۆل:مێژووی گوا]] ne2znifa8ntukma6mgx0zl47ajfr2y1 4 90420 1695969 1695377 2026-10-28T00:04:37Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1695969 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable" !بەکارھێنەر!!ژمارەی وتارەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ١٩١٨٨ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٣٥٨ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ٢٧٣٥ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٢٢٣١ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٣١ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٩ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ٩٣١ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٣ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٦ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣١٤ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٢٨٩ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨١ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١٣ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٣ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ١٩١ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٨٦ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/HivjaBot|HivjaBot]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٥٨ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ |} </center> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> m9ulykqikoyaqjxoh4nracw14yweucv 4 90421 1695970 1695378 2026-10-28T00:04:47Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1695970 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' </center> {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !style="background-color:#808080" align="center"|بەکارھێنەر!!style="background-color:#808080" align="center"|وتار!!style="background-color:#808080" align="center"|داڕێژە!!style="background-color:#808080" align="center"|پەڕەی یارمەتی!!style="background-color:#808080" align="center"|پۆل!!style="background-color:#808080" align="center"|دەروازە!!style="background-color:#808080" align="center"|ویکیپرۆژە |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ || ١٣٧ || ٠ || ٩١٤٢ || ١٤٧٢ || ٢ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٣٥٨ || ٦٦ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ || ٦٥٥ || ٢ || ٤٥٣١ || ٥ || ٤ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٥٢ || ١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٣١ || ٩٩ || ٠ || ١١٤ || ١ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ || ٩٦ || ٠ || ١٢٦ || ١٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ || ٢٩ || ١ || ٤٧ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ || ٢٩ || ٠ || ٢١٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ || ٣ || ٠ || ٨٤ || ٢٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٩ || ٠ || ٠ || ٧٥٩ || ١٠٨ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ || ١٠٩ || ٠ || ٤٣٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ || ٣١٦ || ٠ || ٢٧ || ٥ || ١ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ || ٩ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ || ٠ || ٠ || ٩٧٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ || ١٠١ || ٠ || ٩٨٦ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ || ٢ || ٠ || ٣ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ || ٣٧٤ || ٤ || ٤٨ || ١٣ || ٤ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ || ١٢٣ || ١ || ٤٣٦ || ٣٨٤ || ٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ || ٢٠٧ || ٠ || ٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٣ || ٩٠٢ || ٩ || ٧١٥ || ٣١٩ || ١٢ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ || ٥١ || ٠ || ٥٤ || ٢ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ || ٥٤ || ٠ || ٣٨٩ || ١٨٠٩ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ || ٤١ || ٠ || ٢٣٤ || ١٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ || ١٤ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ || ٢ || ٠ || ١٩٨ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ || ٤١ || ٠ || ٥ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ || ٠ || ٠ || ٣١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ || ٤٦١ || ١ || ٢٠٠٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٦ || ٦٤ || ٠ || ١٧١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ || ٢٢ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ || ١١٨ || ٠ || ٥٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ || ٠ || ٠ || ١٨ || ٣٧٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣١٤ || ٣ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ || ٦ || ٠ || ٣٨ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ || ١٣ || ٠ || ٢٣ || ٣٨ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٢٨٩ || ٩ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨١ || ٦ || ٠ || ١٩٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ || ١١٧ || ٠ || ٣٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ || ١ || ٠ || ٠ || ٩٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ || ٥ || ١ || ١٥ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ || ١١٧ || ١ || ٥٦ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ || ٢ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ || ٦٥ || ٠ || ٦٩ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ || ٢ || ٠ || ٥٠ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢١٣ || ١٢٤ || ٠ || ١١٩٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ || ٣ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٨٦ || ٢٦ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ || ١ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ || ٠ || ٠ || ٧ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ || ٠ || ٠ || ١٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ || ٤١ || ٠ || ٨٣ || ٣٦ || ٨ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ || ٢ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ || ١٠٩ || ٢ || ٥٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ || ٠ || ٠ || ١ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ || ١٥ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ || ٢٩ || ٠ || ١٥٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ || ٧ || ٠ || ١٩ || ٤٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ || ١٣٩ || ٢ || ٣ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ || ١ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١١١ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ || ٩١٦ || ٠ || ١٢٩٣ || ٧١ || ١١ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ || ٦ || ٠ || ٥٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ || ٠ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ || ٢٢ || ٠ || ٥٧ || ٧٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ || ٦٤ || ٧ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ || ٢٩ || ٠ || ٣٥ || ٦ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ || ٢٦ || ٠ || ١٧٨ || ٢١٦ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ || ١١ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٥٨ || ٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ || ٣ || ٠ || ٩ || ٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ || ٠ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ || ٥ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٤٦ || ٦ || ٠ || ١٠ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/MeerFarhad97|MeerFarhad97]] || ٤٥ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/بنار|بنار]] || ٤٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakaros sasan|Sakaros sasan]] || ٤٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ٤٣ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٤١ || ٣ || ٠ || ١٣ || ٠ || ٠ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> 53kf8a5nhvszsgicfzj4tox0nau6v0p 0 92479 1695929 1549600 2026-10-27T22:34:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە) 1695929 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی زانا |ناو =کارڵ فێردیناند براون <br> Karl Ferdinand Braun |وێنە =Ferdinand Braun.jpg |قەبارەی وێنە =220px |لێدوان = |سەردێڕ = |ڕێکەوتی لەدایکبوون =[[٦ی حوزەیران]]ی ١٨٥٠ |شوێنی لەدایکبوون =[[ئەڵمانیا]] |ڕێکەوتی مردن =[[٢٠ی نیسان]]ی ١٩١٨ |شوێنی مردن =[[نیویۆرک]]، [[ئەمریکا]] |نیشتەجێ = |سەردەم = |نەتەوە =[[ئەڵمانی]] |بواری زانستی =[[فیزیا]] |شوێنی کار =[[University of Karlsruhe]]<br>[[زانکۆی ماربورگ]]<br>[[زانکۆی ستراسبورگ]]<br>[[University of Tübingen]]<br>[[University of Würzburg]] |شوێنی بڕوانامە =[[زانکۆی ماربورگ]]<br /> [[زانکۆی بەرلین]] |ناونیشانی تێز = |ماڵپەڕی تێز = |ساڵی تێز = |ڕاوێژکاری پەیمانگا = |قوتابییە دیارەکان = |ناسراو بەھۆی =[[Cathode ray tube]], [[Cat's whisker diode]] |کاریگەر بووە بە = |کاریگەری بووە لەسەر = |خەڵاتەکان =[[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک]] (١٩٠٩) |ئیمزا = |لێدوانی ئیمزا = |ماڵپەر = |تێبینی = |خێزان = }} '''کارڵ فێردیناند براون''' (بە [[ئینگلیزی]]: Karl Ferdinand Braun) فیزیکزان و داھێنەرێکی ئەڵمانی بوو کە لە ساڵی ١٩٠٩ [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک]] وەرگرت. براون کاریگەرییەکی دیاری ھەیە لەسەر پەرەپێدانی تەکنۆلۆژیای [[ڕادیۆ]] و [[تەلەڤیزیۆن]]، کە بەو ھۆیەوە توانی لە ساڵی ١٩٠٩ لەگەڵ زانا [[گولیێلمۆ مارکۆنی]] [[خەڵاتی نۆبێل]] بە دەست بھێنێت.<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1909/braun-facts.html خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک]</ref> == ئەمانەش ببینە == *[[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک]] == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{وەرگرانی خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|ژیاننامە|ئەڵمانیا|فیزیک}} {{پۆلی کۆمنز|Karl Ferdinand Braun}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی]] [[پۆل:داھێنەرانی ئاڵمانی]] [[پۆل:فیزیکزانانی ئاڵمانی]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩١٨]] 9cibmvdy33gr6rsfdkr2xhhcwbyh9ci 0 99186 1695763 1373875 2026-10-27T16:39:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1695763 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = کارزان قادر {{ھن}} Karzan Kader | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | وێنە = Karzan Kader.jpg | سەردێری وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = کارزان عەبدولکەریم قادر | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٨ی ئەیلوولی ١٩٨٢ | شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]] | ڕێکەوتی_ونبوون = | شوێنی_ونبوون = | ڕەوشی_ونبوون = | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = [[باشووری کوردستان]]، [[سوید]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = [[Dramatiska Institutet]] (دەرچووە وەک دەرھێنەری فیلم) | پیشە = | ساڵانی چالاکی = ٢٠٠٨-ئێستا | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | ناسراو_بە_ھۆی = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | تەلەڤیزیۆن = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | خەڵاتەکان = ٧ بردنەوە | واژوو = | جێگری_واژوو = | قەبارەی_واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''کارزان قادر''' ({{بە ئینگلیزی|Karzan Kader}}) (لەدایکبووی: ٨ی ئەیلوولی ١٩٨٢)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Karzan Kader|ناونیشان=http://www.ovguide.com/karzan-kader-9202a8c04000641f800000001b632836|بڵاوکەرەوە=OV Guide|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> [[ئەکتەر]]، [[دەرھێنەر]] و [[سیناریۆنووس]]ێکی [[کورد]]ە.<ref name="dn">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Karzan Kader lever drömmen|ناونیشان=http://www.dn.se/kultur-noje/film-tv/karzan-kader-lever-drommen|بڵاوکەرەوە=Dagens Nyheter|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی februariی ٢٠١٣}}</ref><ref>https://sv.wikipedia.org/wiki/Karzan_Kader</ref> لە شاری [[ستۆکھۆڵم]] دەژی. لە [[جەنگی عێراق]] لە ساڵی ١٩٩٠ لەگەڵ خێزانەکەی [[کوردستان]]یان بەجێ ھێشت و لە کاتێکدا کارزان تەمەنی ٩ ساڵان بوو. == فیلمنامە == === وەک ئەکتەر === {| class="wikitable sortable" width="١٠٠%" |+ |- ! ساڵ ! ناونیشان ! ڕۆڵ ! class="unsortable" | تێبینییەکان ! class="unsortable" | سەرچاوە |- | ٢٠١٠ | ''The Last Hour'' (دوایین کاتژمێر) | ھیوا | | IMDb |- |} === وەک دەرھێنەر === {| class="wikitable sortable" width="١٠٠%" |+ |- ! ساڵ ! ناونیشان ! class="unsortable" | تێبینییەکان ! class="unsortable" | سەرچاوە |- | ٢٠٠٨ | ''Collision'' ([[کورتەفیلم]]) | | IMDb |- | ٢٠٠٩ | ''Quan'' (کورتەفیلم) | باشترین فیلمی بیانی - فێستیڤاڵی فیلمی قوتابیانی نێونەتەوەیی [[ھۆلیوود]] | IMDb |- | ٢٠٠٩ | بێکەس (کورتەفیلم) | بردنەوەی - فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی پالم سپرینگز بۆ کورتە فیلم{{ھن}}بردنەوەی - فێستیڤاڵی فیلمی ستۆکھۆڵم{{ھن}}بردنەوەی - فێستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەیی بیگ بیر لەیک{{ھن}}مەدالیای زیو - ستیودنت ئەکادیمی ئەواردز، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | IMDb |- | ٢٠١٠ | The Last Hour (دوایین کاتژمێر) | | IMDb |- | ٢٠١٢ |[[بێکەس (فیلم)|بێکەس]] | بردنەوەی - فێستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەیی دوبەی | IMDb |- |٢٠١٩ |Trading Paint (لێکخشاندنی ڕەنگەکان) | | |} == ئەمانەش ببینە == * [[سینەمای کوردی]] * [[یەڵماز گونەی]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی |بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Karzan_Kader |سەردێڕ = Karzan Kader |زمان = ئینگلیزی |سەردان = ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|id=٢٥٤٥٦٥٢}} {{فیلمی کوردی}} {{کەسایەتییەکانی سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|کوردستان|عێراق|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Karzan Kader}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد]] [[پۆل:کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان]] [[پۆل:دەرھێنەرە کوردەکان]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی سلێمانی]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:سویدییەکانی بە ڕەگەز کورد]] gehomlwgxlmdwvnvfc868epxphy779p 0 99233 1696152 1625629 2026-10-28T10:34:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696152 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کانی''' (١٨٩٧ – ١٩٥٧) نازناوی شیعریی شاعیری کلاسیکی کوردیی نیشتیمانپەروەر '''عەبدولجەبار ئاغا''' بوو. حاجی مەلا عەبدوڕەحمانی باوکی زانایێکی ئایینی گەورە و ناودار بووە و لە سەردەمی عوسمانییەکاندا کراوە بە (موستەنتیق) لە شاری ھەولێر. بنەماڵەکەی بنەچەیان دەچێتەوە سەر عەشیرەتی جافی ھەڵەبجە. بەم دوو دێڕە خۆی بە خەڵکی دەناسێنێت: {{شیعر}} {{ب|زاھیرم وەک مەردی مەیدانم وەکو شێری دلێر|گوێت لە بەیتم بێ دەکا ئیسپاتی نوتق و قووەتم}} {{ب|عاریفی عەسرم ئەدیبم حوڕ و سەربەست و فەھیم|بێ موحابا شاعیرم مەشھوورە (کانی) شوھرەتم}} {{کۆتاییی شیعر}} == ساڵی لەدایکبوون == ھەندێک سەرچاوەی وەکو گۆڤاری ھەتاو، پێشەکییەکی (لەیلە و مەجنوون)، مێژووی ئەدەبی کوردی و گۆڤاری ھەولێر ١٩٠٢ بە ساڵی لەدایکبوونی دادەنێن؛ بەڵام ئەگەر لە سەرێکی دیکەشەوە پشت بەو ڕایە ببەستین کە لە دیوانە دەستنووسەکەیدا وەک ڕاستییەکی بێگومان خراوەتە ڕوو و زۆر لە ڕۆشنبیر و شارەزایانی ئەو بنەماڵەیەش دەیگێڕنەوە و نووسەرێکیش بە ناوی (ب. کاوە) لە وتارێکی ڕۆژنامەی (التاخی)دا ئەو ڕاستییەی دووبارە کردووەتەوە کە دەڵێ:<blockquote>لەو دەمەی کانی لە دایک دەبێ، عەبدولڕەزاق ئاغای شاعیر و سەرۆکی [[شارەوانی]]ی ئەوسای ھەولێر و دۆستی ھەرە نزیکی باوکی، ڕادەسپێرێ ناوی بنێن (عەبدولجەبار ئاغا) بۆ ئەوەی بە لێکدانەوەی حیسابی ([[ئەبجەد]]) ساڵی ١٣١٥ی کۆچی بگرێتەوە کە ساڵی لە دایک بوونییەتی.</blockquote> لە کاتی وەرگێڕانی ئەم ساڵە کۆچییەش بۆ ساڵی زایینی دەبینرێت بەرامبەر بە ١٨٩٧ دەوەستێ بە پێی ئەم زانیارییە نوێیەش، کە لە ١٢ی ئایاری ١٩٥٧ کۆچی دوایی دەکات، بە حیسابی [[ڕۆژژمێری زایینی]]، تەمەنی شەست ساڵ بووە، واتا لە (١٨٩٧ – ١٩٥٧) ژیاوە، ئەمەش زۆر لە ڕاستییەوە نزیکترە لە چاو ئەو ڕایەی کە دەڵێ: لە ١٩٠٢ لە دایک بووە و لە تەمەنی پەنجا و پێنج ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە. == ژیان == عەبدولجەبار ئاغای کوڕی حاجی مەلا عەبدوڕەحمانی کوڕی حاجی تەھای کوڕی حاجی عەبدوڵڵای کوڕی عەبدولقادر ئاغای کوڕی محەمەد ئاغای کوڕی قەرەنی دۆغرەمەچییە. ھێشتا منداڵ بووە باوکی کۆچی دوایی کردووە. خوێندنی بەرایی لە حوجرەی مزگەوتی قەڵای ھەولێر بووە. منداڵێکی ھەراش بووە کە دەستی بە خوێندن کردووە. قۆناعەکانی خوێندنی تەواو نەکردووە، بەڵام مەیلی بۆ خوێندنەوەی کتێب زۆر بووە. یەکەم کاری مووچەخۆری میری لە ساڵی ١٩٢٨ لە کارگێڕی ھەڵمەتی «ھەڵمەتی لەناوبردنی گوللە» بووە. لە ساڵی ١٩٢٩ گوێزراوەتەوە بۆ کەندیناوە و گوێڕ و شەقڵاوە و قوشتەپە. لە ساڵی ١٩٣٤ بووە بە فەرمانبەر لە کارگێڕیی سەرژماردن (نوفووس) لە [[قەزای ڕەواندز]]. لە ساڵی ١٩٣٩ کراوە بە مووچەخۆری سەرژمێریی کۆیە ساڵی ١٩٤٣. پاشان لە ساڵی ١٩٤٤ بووە بە مووچەخۆری ئازووقە (تەموین) لە ھەولێر. لە دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم]] بووە بە مووچەخۆری دەزگای زانیاری (مەعاریف) لە ھەولێر، لەم کارەیدا بەردەوام بووە تا کۆچی دواییی. == مردن == کانی لە ڕۆژی ١٢ی ئایاری ١٩٥٧ لە [[ھەولێر]] کۆچی دوایی کردووە. == چەند نموونەیەک لە ھۆنراوەکانی کانی == === سەر فرۆناکەم === {{شیعر}} {{ب|سەر فرۆناکەم بۆ عالەم چونکە عالی ھیممەتم|ناچۆێنم بۆ ھەموو دنیا لە دەستم رەغبەتم}} {{ب|ئێمە سائیل لە عالەم سائیلە عالەم بەخوا|عیزەتی نەفسم ھەیە ناڵێمە حاتەم قبیللەتم}} {{ب|من کە ڕازی بووم بەکەم نابم لە شاھەنشاھی کەم|گەر نەکەم شەکوایی حاڵم کێ دەزانێ زیللەتم}} {{ب|سیم و زەڕ گەر چم نەبێ ئەمما دڵم موستەغنیە|شاھیدە ئاسارەکەم مەعلووم ئەکا ماھییەتم}} {{ب|ناکەس و نائەھل و ناقیس ھەر نەزانن چاترە|کامڵ و دانا لە گوفتارم دەزانن قیمەتم}} {{ب|زاھیرم ھەر مەردی مەیدانم وەکوو شێری دلێر|گوێت لە بەیتم بێ دەکا ئیسپاتی نوتق و قووەتم}} {{ب|عاریفی عەسرم، ئەدیبم، حوڕ و سەربەست و فەھیم|بۆ موحابا شاعیرم، مەشھوورە (کانی) شوھرەتم}} {{کۆتاییی شیعر}} === خزمینە وەرن === {{شیعر}} {{ب|خزمینە وەرن تاکو بە قوربانی وەتەن بین|قوربانی چیا و دەشت و بیابانی وەتەن بین}} {{ب|تا کەی لە کون و قوژبنی وێرانە بمێنین|با ئیدی لەسەر کۆششی عمرانی وەتەن بین}} {{ب|تا کەی بگرین ئێمە وەکوو ھەوری بەھاری؟|وەک رەعدی سەما دایما ناڵانی وەتەن بین}} {{ب|بۆچ پێنەکەنین لەم چەمەنستانە وەکو گوڵ؟|بۆچ غونچە سیفەت سەر بە گریبانی وەتەن بین؟}} {{ب|بۆ گەردەن و سینە و کەمەری دوژمنی بەدخوو|با دەست بە قەمە و خەنجەری بڕڕانی وەتەن بین}} {{ب|یا رەب چ دەبێ ئێمەش ئەگەر (ھەروەکوو بەعزێ)|لەشکرشکەن و رۆستەمی مەیدانی وەتەن بین}} {{ب|تا کەی ئەدوێی (کانی) لە ئەوسافی خەت و خاڵ|وا چاکە لەمەولا کە غەزەلخوانی وەتەن بین؟!}} {{کۆتاییی شیعر}} == ئەمانەش ببینە == * [[بورھان جاھید]] (برازای کانی) ==سەرچاوەکان== * دیوانی کانی، کۆکردنەوەی: موەفەق ئەکرەم کانی، چاپخانەی ئەلحەوادت، بەغدا/١٩٨٠. * مێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی شەشەم، [[مارف خەزنەدار]]، لاپەڕەکانی ٤٠٩ تا ٤١٦، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر:٢٠٠٦. == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ڤەژینبوکس | ٢٧٩ | | کانی}} {{شیعری کلاسیکی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق|شیعر|وێژەی کوردی|وێژە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧]] [[پۆل:مردووانی ١٩٥٧]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] clb8bpbk0o7wck1byr9m37ggsenq1yo 0 100922 1696107 1448959 2026-10-28T07:38:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە) 1696107 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} [[پەڕگە:Minerals.jpg|وێنۆک|گرووپێکی کانزا]] [[پەڕگە:Scapolite-203064.jpg|وێنۆک|]] '''کانزا،''' پێکھاتەیەکی پتەوە کە بە شێوەیەکی سروشتی لە ڕێگەی پرۆسەی جیۆلۆجییەوە دروست دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Roussel|یەکەم=E. G.|دوایین٢=Cambon Bonavita|یەکەم٢=M.|دوایین٣=Querellou|یەکەم٣=J.|دوایین٤=Cragg|یەکەم٤=B. A.|دوایین٥=Prieur|یەکەم٥=D.|دوایین٦=Parkes|یەکەم٦=R. J.|دوایین٧=Parkes|یەکەم٧=R. J.|ڕێکەوت=٢٠٠٨|سەردێڕ=Extending the Sub-Sea-Floor Biosphere|ناونیشان=https://science.sciencemag.org/content/320/5879/1046|journal=Science|بەرگ=٣٢٠|issue=5879|bibcode=2008Sci...320.1046R|doi=10.1126/science.1154545|pmid=١٨٤٩٧٢٩٠}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mackinawite|ناونیشان=http://www.mindat.org/min-2512.html|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Mindat.org}}</ref> وشەکە تەنھا ئاماژەیە نییە بۆ پێکھاتەی [[کیمیا|کیمیایی]]، بەڵکو ئاماژەیە بۆ پێکھاتەی کانزاکانیش. کانزاکان لە پێکھاتەدا جیاوازن لە توخمە پاکەکان و خوێیە سادەکانەوە تا سیلیکاتە زۆر ئاڵۆزەکان کە ھەزاران پێکھاتەی ناسراویان ھەیە. ئەو زانستەی کە لێکۆڵینەوە لە کانزاکان دەکات پێی دەوترێت کانزازانی و [[کارڵ لینە|کارۆلۆس لینێوس]] (١٧٠٧-١٧٧٨) کانزاکانی وەک شانشینێک لە جیھانی سروشتیدا پۆلێن کردووە لەگەڵ [[گیانلەبەر|ئاژەڵ]] و [[ڕوەک|ڕووەک]]. == کیمیای کانزاکان == ئەو کانزایانەی کەوا بە شێوەیەکی گشتی بە کاردێت بۆ دروستکردنی [[کاتیۆن]] کە لە لە دەست دانی ئەلیکترۆن زۆربەیان کارلێک دەکەن لەگەڵ ئەو ئۆکسجینەی لە ھەوادا ھەیە بۆ دروستکردنی ئۆکسایدلە کاتی جیاوازدا کەوا پۆتاسێۆم گردەگرێت لە چەند چرکەیەکدا بەڵام ئاسن بۆ ژەنگ ھێنان چەند ساڵێکی پێویستە ھەندێکی تریان وەکو پاڵادیۆم و پلاتینیۆم و زێر کارلێک ناکەن لەگەڵ ھەوادا (چینی ئەتمۆسفیر) بەھیچ شێوەیەک ئۆکسایدی ئەو کانزایانە بە شێوەیەکی بنەرەتیە کە پێچەوانەوەی ناکانزاکانە کەوا ئەوان ترشن یانیش سروشتین جگە لەوەی رێژەیەکی زۆری ئۆکساید لەگەڵ رێژەیەکی زۆرتری ئۆکساید بەند دا وەکو ئەوانە (mn2o7،OsO4،CrO3)کەوا ئەوانە ترشن، سبوغکردن و رووپۆشکردن و بەستانی بە ئانۆد رێگای باشن بۆ پارێزگاری کردنی ماددەکان لە ژەنگ ھێنان لەگەڵ ئەوەشدا کانزاکان زۆر چالاک کاردانەوەیان ھەیە لە (ئەلیکترۆ کیمیایی سیریەش) دا ئەوانە دەبێت ھەڵبژێردرێن رووپۆش کەین لەگەڵ دوو کانزا خانەی ئەلیکترۆکیمیادا پێک دەھێنێت ئەگەر ماددەکە رووپۆشەکەی کاردانەوەی کەم بوو بێت ئاست کانزا کەی ژێرەوەی ئەوا کانزاکە ژەنگ ھەڵدەھێنێت. == دابەشکردنی خشتەی خولی == لە کیمیادا مادەکان دابەش دەکرێن بۆ سەر کانزا کەوا چەند مەرجێکی خۆی ھەیە کە پێشانمان دەدات بە شێوەی زەرد لە [[خشتەی خولی]] ئەو مادانەی کە وا بە شێوەیەکی نەزانراو ھەیە سیفەتەکانیان نزیکە لە کانزا ئەو مادانەی کەوا ماونەتەوە ئەوە دەبێتە نیمچە کانزا (B,si,Ge,As,Sb,Te)کەوا نیمچە کانزان یاخود ناکانزان (At)ئەستینەین دیاری کراوە کەوا ناکانزایە یاخود نیمچە کانزایە وە دیاری کراوە بە کانزا بەڵام لێرەدا پێشاندراوە وەکو نیمچە کانزا. == پۆلەکان == === ماددە ئاسنینەکان و نا ئاسنینەکان === وشەی (فیریۆس) لە وشەی لەتینی ھاتووە و وەرگیراوە کە بە مانای ئەوە دێت کە مادەکە ئاسنی تێدایە کە پێک دێت لە (ئاسنی پێر، ئاسنی خاوێن) یان دارشتە وەک ستیل، ماددە ئاسنینەکان یاخود ئەو مادانەی ئاسنییان تێدایە بە شێوەیەکی گشتی موگناتیسین بەڵام ھەندێکیان نا موگناتیسین وە بەرێژەی جیاواز، وە کانزا نا ئاسنینەکان -دارشتە کەمییەکی دیاریان ھەیە لە رێژەی ئاسن. === کانزا نەرمەکان === زۆربەی کانزاکان یان کانزای نەرمەکانن یاخود کانزا رەقەکانن ھەندێکیان وەکو (بریلیۆم، چرۆمیۆم، مەنگەنیس، گالیلیۆم، بیسیۆم) کانزای نەرمن وە (ئارسەنیک، ئەنتیمۆن) ی ئەگەر بە کانزا ھەژمار بکرێن ئەوا کانزای نەرمەکانن وە رێژەی کەمی دابەشکراوی بارستایی بە ئەندازەی جیری وە بە ئەندازەی برین پێوەری ئەوەیە کە کانزاکە نەرمە. == مێژوو == مس کە بە شێوەیەکی خاو دەردەکەوێت لەو کانزایانەیە کەوا بۆ یەکەم جار دۆزرایەوە بەھۆی شێوەی و کێشەکەی لە چاو بەردەکانی تر وەکو زێر و ئاسن و (بەردە نەیزەکیەکان) ئەوانە لە کۆنەوە دۆزراونەوە لە پێش مێژوو شێوەی مسین لە پێکھاتەی مس و زینک دروستکراون بە تێکەڵکردنی ئەم کانزایانەیە بە شێوەی خاو ئەمانە لە دێر زەمانەوە دۆزراونەتەوە (ھەرچەندە زینک تاوەکو سەدەی سێزدەھەم جیانەکراوەتەوە) توانەوەی کانزا رەقەکان ھۆکارێک بوو بۆ ئەوەی کانزا لە قالب بدرێت وە بکرێت بە کەل و پەل و چەک ئاسنی نەیزەکی کە نیکلی تێدابوو ماوە ماوە دەدۆزرایەوە ھەتا ساڵی ١٨٨٠ لە زۆربەی ستیل و کانزایەکانی تر زیاتر دروست دەکرا.<gallery widths="165" heights="165"> پەڕگە:NatCopper.jpg|[[Native metal#Copper|Native copper]] پەڕگە:Gold-crystals.jpg|کریستاڵی زێڕ پەڕگە:Silver crystal.jpg|کریستاڵی سلڤەر پەڕگە:Widmanstatten hand.jpg|A slice of meteoric iron پەڕگە:Lead electrolytic and 1cm3 cube.jpg|alt=Three, dark broccoli shaped clumps of oxidised lead with grossly distended buds, and a cube of lead which has a dull silvery appearance.|<div align="center">[[redox|Oxidised]] [[lead]]{{ھن}}nodules and 1&nbsp;cm<sup>3</sup> cube</div> پەڕگە:Akan MHNT.AC.AF.29.jpg|A brass weight (35 g) </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} *{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Metal|سەردێڕ = Metal|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}} {{پۆلی کۆمنز|Metals}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|کیمیا|زانستی ماددە}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:کانزاکان]] [[پۆل:فیزیکی کیمیایی]] [[پۆل:کانزاناسی]] cxqmed24tgm2pd8s8yah0y0niwrtucj 0 102734 1696005 1656604 2026-10-28T01:40:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1696005 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}} '''کاسبی'''، '''کاروکاسبی''' یان '''بزنس''' ({{بە ئینگلیزی|Business}}) [[ڕێکخراوە|ڕێکخراوەیەکە]] کە کاری داگری [[دانوستان (ئابوور)|دانوستانی]] [[شمەک]] یان [[ڕاژە (ئابوورزانی)|ڕاژە]] بێت لەگەڵ [[بەرخۆر|بەکاربەران]]. لە [[ئابوور|ئابوورگەلی]] [[سەرمایەداری]]، کە [[خاوەنایەتیی تایبەتی]] بوونی ھەیە، کاسبییەکان زۆرتر پەرەیان سەندووە. لەوانەیە کاسبی [[ڕێکخراوەی ناسوودبەر|ناسوودبەر]] بێت یان [[دەوڵەت]] خاوەنی بێت. کاسبییەک کە چەند کەس خاوەنی بن پێی دەگوترێت [[بەشدارگە]] یان [[کۆمپانیا]].<ref>https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/business</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ئابوور]] * [[دانوستان (ئابوورناسی)|دانوستان]] * [[بازرگانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Business}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|سیاسەت|کۆمپانیا|فەلسەفە|کۆمەڵگا}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:کاسبی]] [[پۆل:ڕێکخراوەکانی کاسبی]] [[پۆل:بابەتە سەرەکییەکان]] eteq05b3m6rbqn938c8jicyeegu9xti 0 103115 1695893 1695484 2026-10-27T20:11:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1695893 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} هۆز یان عەشیرەتی مەموندی یەکێکە لە عەشیرەتە دێرینەکانی کوردستان، بەڕێژەیەکی زۆر لە پارێزگای هەولێری باشووری کوردستاندا دەژین. گوندەکانی دەشتی شەمامک زۆربەیان هی ئاغاو کوێخاکانی عەشیرەتی مەموندین. کەسێکی ناوداری وەک رەمزی نافیع رەشید ئاغا کە لەسەرەتای 1940ەوە هەوڵی داوە لەرێی هاوپەیمانێتی لەگەڵ ئەڵمانەکان دەوڵەتی کوردستان دابمەزرێنێ، لەبنەماڵەیەکی مەموندی بووە. نووسەرانی وەک عەبدولخالیق سەرسام و جەوهەر کرمانج و رێکار ئەحمەد لە عەشیرەتی مەموندین، هەورەها هونەرمەندی ناسراو سەعدون یونیس ئەویش هەر مەموندییە. تیرەکانی عەشیرەتی 'مەموندی' بریتین لە (مەموندە رەشکە، گەنجانی، شێخ مەموندی، قڕان، دزگر، نانبدەر، کەور زەرد، هیزانی، مەلازادە، مەمانی، پیرخدری، مام غەزایی، قورەیشی و مامڕەشان) عەشیرەتی مەموندی، لە نەوەی میرەکانی دەوڵەتی مەڕوانین کە ساڵی 983ی زاینی دامەزرابوو، شاری میافارقینیان کردبوو بە پێتەختی خۆیان، ئەو دەوڵەتە کوردیە هەتا نزیک بەغداد فەرمانڕەوایەتی دەکرد، بەڵام ساڵی 1085 لە کاتێکدا کە میری دەوڵەتی مەڕوانی بەسەردان چووە لای مەلەکشای سەلجوقی، دەستگیر کراو وەک دیل رەفتاری لەگەڵدا کرا، لەشکری سەلجوقیەکان ئەوەیان بە دەرفەت زانی هێرشیان کردە سەر شاری میافارقین و ئامەد (دیاربەکر) بەڵام ئەوان خۆیان رادەست نەکرد، پاشان بە فێڵ و تەڵەکەبازی وایان پێگەیاندن کە ئەوە فەرمانی میر نەسر کوڕی مەنسور کوڕی نەسرولدەولەیە، کە پادشای دەوڵەتی مەڕوانی بوو، ئیدی ئەوانیش دەرگەی شارەکانیان کردەوە، بەوشێوەیە دەوڵەتی مەڕوانی داگیرکرا. وشەی مەموندی لە 'مەم'+'وند'ەوە هاتووە، مەم ناوی کەسێکی ناوداری بنەماڵەی میرەکانی مەڕوانیە بەناوی (مەم کوڕی ئەسکۆ کوڕی دەرباس کوڕی ئەسکۆ کوڕی نەسرولدەولە) هەروەها 'وند' واتای وەچە، نەوە و ژیر دەدات. کەواتە مەموندی یان بە واتای نەوەی 'مەم'ەوە بەکار هاتووە یان ئەوەتا بە واتای 'مەم'یژیرەوە بەکارهێنراوە. دیارە دواتر بوونە بە مەموندی. سەرچاوە: ١- مەموندی و بۆچوونەکانی سەبارەت بە پەیدابوونی. رێکار ئەحمەد. ٢٠١١ باشووری کوردستان ٢- مێژووی دەشتی هەولێر. عەباس سلێمان سمایل. ٣- تاریخ الفارقی. احمد بن یوسف بن الازرق الفارقی {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} jcra56rmc7cg7psvwb9k9r79bekfol9 14 103361 1695923 1160580 2026-10-27T21:25:27Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695923 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|YouTube}} [[پۆل:ساڵی ٢٠٠٦ یەکگرتن و دەستکەوتن]] [[پۆل:خزمەتگوزارییەکانی گووگڵ]] [[پۆل:چاندی لاوی]] bpilrvz293q4z9lv8kugik81z9r3y1c 0 103848 1695786 1695538 2026-10-27T17:07:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە]] 1695786 wikitext text/x-wiki {{ئاماژەی زیاتر}} {{کەسایەتی | ناو = ئەدێلاین ڤیرجینیا وولف | ناوی_خۆماڵی = Adeline Virginia Woolf | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | وێنە = George Charles Beresford - Virginia Woolf in 1902 - Restoration.jpg | قەبارەی وێنە = 300px | جێگری_وێنە = | سەردێری وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{birth date|df=y|١٨٨٢|١|٢٥}} | شوێنی لەدایکبوون = [[لەندەن]]، ئینگتەرا | ڕێکەوتی_ونبوون = | شوێنی_ونبوون = | ڕەوشی_ونبوون = | ڕێکەوتی مردن = {{death date and age|df=y|١٩٤١|٣|٢٨|١٨٨٢|١|٢٥}} | شوێنی مردن = ئینگتەرا | ھۆکاری مردن = خۆ خنکاندن | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = ئینگلیز | ناوەکانی تر = ئەدێلاین ڤیرجینیا ستێفەن (Adeline Virginia Stephen) | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = ڕۆماننووس، وتارنووس، [[بڵاوکەرەوە]]، ڕەخنەگر، و [[فێمینیزم|فێمینیست]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | ناوبانگ = | کارە_دیارەکان = بەرەوە فانۆسی دەریایی ١٩٢٥{{ھن}}میس دەلۆوەی ١٩٢٧{{ھن}}ئۆرلاندۆی ١٩٢٨ | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | تەلەڤیزیۆن = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بزاڤ = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = لێۆنارد وولف ١٩١٢–١٩٤١ | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = لێسلی ستیڤەن، جوولیا ستیڤەن | خزمەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو =Virginia_Woolf_signature.svg | جێگری_واژوو = | قەبارەی_واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = |خوشک و براکان=ڤانیسا بێڵ}} '''ڤێرجینیا وولف''' (٢٥ی کانوونی دووەمی ١٨٨٢ – ٢٨ی ئازاری ١٩٤١)، نووسەر و وتارنووسی [[ئینگلیز]] بوو، و یەکێک لە نوێخوازی پێشەنگی (پۆست سەدەی بیستەم و فێمینیست بوو، چیرۆکەکانی بەوە ناوبانگیان دەرکردووە کە ویژدانی مرۆڤ دەھەژێنێت و بەیەکێک لەگرنگترین ئەدیبەکانی سەدەی بیستەم دەژمێردرێت. == ژیان == لە ٢٥ یەنایری ساڵی ١٨٨٢ لە [[لەندەن]] لەدایک بووە، باوکی مێژوو نووس و نوسەر و ڕەخنەگر و شاخەوان بووە، دایکیشی نمونەیەک بووە لەجوانی و بەجوانێکەی ماوبانگی دەرکردووە، لەماڵێکی ڕۆشنبیر و لەسەر دەستی دایک و باوکی خوێندوێتی. ڤێرجینیا وولف ساڵی ١٩١٢ ھاوسەرگیری لەگەڵ ڕەخنەگر و نووسەری ئابووری لیونارد وولف کردووە، یەکێک بووە لەو ئافرەتانەی زۆر کاریگەریان لەسەر ھەستی مرۆڤ ھەیە، لە ساڵی ١٩١٩ بۆ یەکەم جار چیرۆکێکی تەقلیدی بڵاوکردۆتەوە بەڵام دواتر ڕێبازی ڕەوتی وێژدان و ھەستی گرتۆتەبەر و ژمارەیەک چیرۆکی تەعبیری بڵاوکردۆتەوە، ھەروەھا وەکو ڕەخنەگریش کاری کردووە و وتار و کورتە چیرۆکیشی نووسیوە. == خۆکوژی و مردن == ڤێرجینیا وولف دوای ئەوەی چیرۆکی لەنێوان کارەکانی بەرھەم ھێناوە دووچاری نەخۆشی دەرونی بۆتەوە و لەدوای ھەڵگیرسانی جەنکی جیھانی دووەم بارودۆخی خراپتربووە و ماڵەکەی لەلەندەن وێرانکراوە و تەنانەت دەستەکانی گۆی نەکردووە لەنووسینیش بەردەوام بێت، لە ٢٨ مارسی ساڵی ١٩٤١ قاپوتەکەی لەبەرکردووە و پڕی کردووە لە بەرد و خۆی فڕێداوەتە ناو دەریایی ئاوسی نزیک لەماڵیان و خۆی خنکاندووە و لە ١٨ ئیبریلی ساڵی ١٩٤١ تەرمەکەی دۆزراوەتەوە. ڤێرجینیا وولف پێش ئەوەی خۆی بکوژێت نامەیەکی بۆ ھاوسەرەکەی نووسیوە و دەڵێت: «خۆشەویستەکەم من دڵنیام لەوەی کە شێت دەبم، لەو باوەڕەشدانیم بتوانین بەسەر کاتە ترسێنەرەکانماندا زاڵ بین ھەروەک لەو باوەڕشدانیم ئەمجارەیان چاک ببمەوە، واملێھاتووە گۆێم لەچەند دەنگێک دەبێت و توانای کۆنتڕۆڵی خودی خۆمم نەماوە بۆیە من ھەر ئەو کارە دەکەم کە خۆم بە گونجاوی دەزانم، تۆ واتلێکردم ھەست بەخۆشییەکی مەزن بکەم لەو بڕوایەشدانێم ھیچ کەسێک وەک من و تۆ ھەستی بەخۆشییەکی بێسنوور کردبێت تا ئەو کاتەی دووچاری ئەم نەخۆشییە سەختە بوومەوە، من چیتر توانای بەرگری کردنم نەماوە، دەشزانم ژیانی خۆم تێکدەدەم و تۆش بەبێ من ژیانێکی باشترت دەبێت، من دڵنیام لەوە، دەبینیت تەنانەت ناتوانم ئەم نامەیەشت بەشێوەیەکی باش بۆ بنوسم، ناشتوانم بخوێنمەوە، ئەوەی لەھەمووی گرنگترە پێتی بڵێم من لەو خۆشیانەی بەدەستم ھێناوە قەرزاری تۆم، تۆ مرۆڤێکی باش بویت لەگەڵما و زۆر بە ئارام بووی لەگەڵما، ھەموانیش ئەم ڕاستییە دەزانن، ئەگەر یەکێک ھەبوایە بیتوانیایە ڕزگارم بکات ئەوا ئەو کەسە تۆ دەبووی، ھەموو شتێکم لەدەستداوە و تەنانەت دڵم بەوە خۆشە کە تۆ مرۆڤێکی چاکیت، چیتر ناتوانم لەوە زیاتر ژیانت تێک و پێک بدەم، لەو باوەڕشدا نیم ھیچ کەسێک ھەبێت وەک من و تۆ تام چێژی لەخۆشی بینیبێت».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jones|یەکەم=Josh|سەردێڕ=Virginia Woolf’s Handwritten Suicide Note: A Painful and Poignant Farewell (1941)|ناونیشان=http://www.openculture.com/2013/08/virginia-woolfs-handwritten-suicide-note.html|ئیش=Open Culture|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣}}</ref><ref name="Rose">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rose|یەکەم=Phyllis|سەردێڕ=''Woman of Letters: A Life of Virginia Woolf''|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=١٩٨٦|پەڕە=٢٤٣|ژپنک=٠-٨٦٣٥٨-٠٦٦-١|ناونیشان=https://books.google.com/?id=Nco9AAAAIAAJ&pg=PA243&dq=%22I+don%27t+think+two+people+could+have+been+happier+than+we+have+been.%22|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٨}}</ref> ڤێرجینا خاوەن چەندین ڕۆمانە کە چەندێکیان کراون بە فیلم. == کتێبەکان == === ڕۆمانەکان === * ''شەو و ڕۆژ (١٩١٩)'' * ''ژووری جاکوب (١٩٢٢)'' * ''خاتوو دالوای (١٩٢٥)'' * ''بەرەو فانۆسی دەریایی (١٩٢٧)'' * ''ئۆرلاندۆ (١٩٢٨)'' * ''شەپۆلەکان (١٩٣١)'' * ''ساڵەکان (١٩٣٧)'' * ''لەنێو ئیشەکان (١٩٤١)'' === ناخەیاڵی === * [[ژوورێک بۆ خۆت]] == فیلمەکان == * ''کاتژمێرەکان (٢٠٠٢)'' * ''خاتوو دالوای (١٩٩٧)'' == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ژن|شانشینی یەکگرتوو|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە}} {{پۆلی کۆمنز|Virginia Woolf}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:نووسەرانی بریتانیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:دەرچووانی کۆلێجی کینگز لەندەن]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیز]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی ئینگلیز]] [[پۆل:نووسەرانی فێمینیست]] [[پۆل:خۆکوژییەکان لە ئینگلستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٤١]] [[پۆل:نووسەرانی ئینگلیزی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:ژنانی دووڕەگەزخواز]] [[پۆل:نووسەرانی خۆژیاننامە بەریتانییەکان]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی مەسیحییەت]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ژنی ئینگلیز]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] [[پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی بریتانیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:دیارکەرانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مولحیدانی بریتانیا]] [[پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئینگلیز]] [[پۆل:وەرگێڕە ئینگلیزەکان]] [[پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دوو جەمسەرییان ھەیە]] kqu9tteaeir9ip42zb3uqapynhmg4zf 0 106038 1696163 1366333 2026-10-28T10:36:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1696163 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Bil spring.jpg|thumb|دەروازەکەی کانی بڵ]] [[پەڕگە:Bil-Sirwan intersection.jpg|thumb|گەشتنەوەی ئاوەکەی کانی بڵ و [[سیروان]] بە یەکتر]] '''کانی بڵ''' کانییەکی سروشتییە لە نزیکیی گوندی [[ھەجیج]] کە لە کێوەکانی [[شاھۆ]]وە سەرچاوە دەگرێ و یەکێ لە پڕئاوترین کانییەکانی [[کوردستان]] و ڕۆژھەڵاتی ئێرانە.<ref name="ڕووداو؛ کانی بڵ تووشی قەیران دەبێ">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ڕووداو؛ کانی بڵ تووشی قەیران دەبێ | ناونیشان = http://rudaw.net/sorani/kurdistan/0707201418 | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئابی ٢٠١٤ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20140826114754/http://rudaw.net/sorani/kurdistan/0707201418 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٦ی ئابی ٢٠١٤ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کانی بڵ لە چرکەیەکدا سێ تا چوارھەزار لیتر ئاوی ھەیە و دەتوانێ ئاوی خواردنەوەی دوو ملوێن کەس دابین بکات.<ref name="کوردپرێس">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =کوردپرێس| ناونیشان =http://www.kurdpress.com/NSite/FullStory/News/?Id=34162| ڕەوشی ناونیشان=مردوو| ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20140826115400/http://www.kurdpress.com/NSite/FullStory/News/?Id=34162| ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٢٦ی ئابی ٢٠١٤}}</ref> ئەم کانییە بۆ خەڵکی ناوچەی [[ھەورامان]] گرنگایەتییەکی تایبەتی ھەیە و بە گوێرەی تاقی کردنەوە زانستییەکان، خاوەنی یەکێ لە پاکترین ئاوەکانی جیھانە،<ref name="ڕووداو؛ کانی بڵ تووشی قەیران دەبێ"/> ئەو چەمەی کە لە ئاوی کانی بڵ دروست دەبێ درێژایی ١٥ مەترە و بە [[کورتترین ڕووبارەکانی جیھان|کورتترین چەمی عالەم]] لە قەڵەم دەدرێ<ref name="ڕووداو؛ کانی بڵ تووشی قەیران دەبێ"/> و دەڕژێتە ناو ڕووباری [[سیروان]] کە یەکێ لە پڕئاوترین چەمەکانی کوردستانە. بەرزایی کانی بڵ لە دەریا ئازادەکانەوە نزیکی ٧٨٠ مەترە، واتە یەکێ لە نزمترین شوێنەکانی ناوچەی [[ھەورامان]]ە. == ناو == ناوی کانی بڵ لەوانەیە لە ناوی خودای ئاوی [[بابلییەکان]]ەوە وەرگیرابێت کە ئەویش نێوی '''بڵ''' بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =: صدا و سیمای مرکز کردستان| ناونیشان =http://kordestan.irib.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=41156| ڕەوشی ناونیشان=مردوو| ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20140826113436/http://kordestan.irib.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=41156| ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٢٦ی ئابی ٢٠١٤}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140826113436/http://kordestan.irib.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=41156 |date=٢٦ی ئابی ٢٠١٤ }}</ref> == گرنگی مێژوویی و کلتووری == جگە لە گرنگیی سروشتیی کانی بڵ کە ساڵانە نزیکی ١٥٠ میلیۆن مەتری چوارگۆشە ئاوی پاک دەداتە دەرەوە و ھەروەھا گرنگیی تووریستی، ئەم کانییە لە بواری مێژوویی و کلتوورییەوە گرنگییەکی تایبەتی ھەیە. نزیک بوونی کانی بڵ لە گوندی [[ھەجیج]] و مەزاری [[کۆسەی ھەجیج]] بوە بەھۆی ئەوە کە ئەم کانییە گرنگییەکی تایبەتی بۆ خەڵکی کوردستان ببێت و ئەوانەی کە سەردانی کۆسەی ھەجیج دەکەن سەردانی کانی بڵیش بکەن. ئەم کانییە مێژووییە بەھۆی ئاوگیریی [[بەنداوی داریان]]ەوە کەوتوەتە مەترسییەوە و شارەزایان دەڵێن بە ئاوگیریی ئەو بەنداوە سەرچاوەی کانی بڵ تا سەد مەتر دەچێتە ژێر ئاوەوە.<ref name="rudaw.net">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ڕووداو؛ داھاتی کانی بڵ لە نەوتی کەرکووک زیاترە | ناونیشان = http://rudaw.net/sorani/kurdistan/1207201416 | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئابی ٢٠١٤ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20140816175137/http://rudaw.net/sorani/kurdistan/1207201416 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٦ی ئابی ٢٠١٤ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو بەنداوە ھەروھا کۆمەڵێک گوند و شوێنی مێژوویی وەکوو گوندی [[ھەجیج]] دەباتە ژێر ئاوەوە. == مەترسیی تیاچوونی کانی بڵ == کانی بڵ لە ئەنجامی بەستنی [[بەنداوی داریان]] دەخرێتە ژێر ئاو و نوقم دەبێت. لە ئێستادا پڕۆژەی بەندئاوی داریان لە قۆناغە کۆتاییەکانیدایە و ژمارەیەکی زۆر ھەڵسووڕاونی کۆمەڵایەتی و پارێزەرانی ژینگە و بەرپرسانی ناوچە داوای ڕاگرتنی ئاوگیری بەنداوەکە و ڕزگار کردنی ئەم کانییە بەنرخە دەکەن.<ref name="ڕووداو؛ کانی بڵ تووشی قەیران دەبێ"/><ref name="rudaw.net"/> ژینگەپارێزانی کوردستان ھەوڵی زۆریان بۆ پاراستینی ئەم کانییە داوە. ھەرچەند کۆمپانیایەک دەیھەوێ بە بەستنی چاوانەی کانییەکە بە کۆنکریت و گوێزانەوەی ئاوی بڵ بە لوولە بۆ شوێنێکی دیکە ئاوی کانی بڵ بگوێزێتەوە بۆ شوێنێکی دیکە، بەڵام زانایان دەڵێن کە ئەم کارە ناتوانێ ئاوەکەی بڵ ڕزگار بکات و ئاوی بەنداوەکە لە ڕێگەی بەردە ئاھەکی و کارستییەکانەوە لەگەڵ ئاوی کانییەکە تێکەڵ دەبێ و ھیچ کەڵکێکی نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =: خبرآنلاین:توقف سد تنھا راھ نجات چشمە بل | ناونیشان =http://www.khabaronline.ir/detail/368576 | ڕێکەوتی سەردان =٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٤ | ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20140826120014/http://www.khabaronline.ir/detail/368576 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٢٦ی ئابی ٢٠١٤ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکێک لە ئەو زیانە گرنگانەی کە بە شوێن تیاچوونی کانی بڵەوەیە، تیاچوونی غارێکی ئاویی درێژ و نایابە کە لە پشت کانییەکەوەیە.<ref>http://www.farheekhtegan.ir/newspaper/BlockPrint/24213{{بەستەری مردوو|url=http://www.farheekhtegan.ir/newspaper/BlockPrint/24213 |date=حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> == ھەڵمەتەکانی پاراستنی کانی بڵ == کەمپەینێکی تایبەت بۆ پاراستنی کانی بڵ بە سەرپەرستیی دوکتۆر سەید موختار ھاشمی دروست بوە و ئەو کەمپینە لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی [[فەیسبووک]] لاپەڕەیەکیان بە مەبەستی بەرگری لەو کانییە دروست کردوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = کەمپینی پاراستنی کانی بڵ لە فەیسبوک | ناونیشان = https://www.facebook.com/kanibil92}}</ref> جگە لەمە ھەندێک کاری گرنگی دیکە کراون و ھاواری پاراستنی کانی بڵ گەشتوەتە گوێی پایەبەرزترین بەرپرسانی حکوومەتی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] وەکوو پارێزگاری [[پارێزگای کوردستان]] وەزیری ژینگە و وەزیری وزەی ئێران.<ref name="کوردپرێس"/> تەنانەت ژمارەیەک لە پەرلەمانتار کوردەکانی ئێران داوای پاراستنی ئەو کانییەیان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ڕووداو؛ پەرلەمانتارانی کورد داوای پاراستنی کانی بڵ دەکەن | ناونیشان = http://rudaw.net/sorani/kurdistan/2307201415 | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئابی ٢٠١٤ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20160305074503/http://rudaw.net/sorani/kurdistan/2307201415 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٥ی ئازاری ٢٠١٦ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کەمپێنی پاراستنی کانی بڵ ھەروەھا لە ڕۆژی ١٥ی ئابی ٢٠١٤دا مەراسمێکی فەرھەنگیی بە ناوی '''ناڵەی دەف و ھاژەی بڵ''' لە پاڵ کانی بڵدا بە ڕێوە برد کە بریتی بوو لە کۆڕی زیکر و دەف بە مەبەستی پیشان دانی پاڵپشتی بۆ ئەو کانییە، کە خەڵکێکی زۆر لە ناوچەکە بەشدارییان تێدا کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = چیا؛ ناڵەی دەف و ھاژەی بڵ| ناونیشان = http://chya.ir/?p=114422| ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی ئابی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20140823192058/http://chya.ir/?p=114422#| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٣ی ئابی ٢٠١٤| ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =کوردپرێس: مراسم ناڵەی دەف و ھاژەی بڵ| ناونیشان =http://www.kurdpress.com/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=68197}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یارمەتی خواستن لە ناڵەی دەف بۆ ھاژەی بڵ| ناونیشان = http://kurdistan.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=14270| ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی ئابی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20140826114237/http://kurdistan.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=14270| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٦ی ئابی ٢٠١٤| ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> جگە لەمانە ھەندێک لە خەڵکی شارەکانی کوردستان و کەسایەتییەکان تۆمارگەلێکی درێژیان بۆ پاراستنی ئەو کانییە واژوو کردوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = چیا؛ ھەوڵەکان بۆ نەجاتی بڵ درێژەی ھەیە| ناونیشان = http://chya.ir/?p=114221| ڕێکەوتی سەردان = ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20160305175741/http://chya.ir/?p=114221#| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٥ی ئازاری ٢٠١٦| ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ھەواڵی میھر؛ ھەوڵەکان بۆ نەجاتی بڵ درێژەی ھەیە| ناونیشان = http://www.mehrnews.com/detail/News/2342916}}</ref> == دۆزینەوەی ئەشکەوتەکە == لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٤دا ئەشکەوتێکی ئاوی لە پاڵ کانی بڵدا دۆزرایەوە کە دەوترێ درێژایی زۆر لە ئەشکەوتی قوڕە قەڵا زیاترە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = = ئیسنا: ئەشکەوتێک لە کانی بڵ دەدۆزرێتەوە | ناونیشان = http://isna.ir/fa/news/93081707988}}{{بەستەری مردوو|url=http://isna.ir/fa/news/93081707988 |date=تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Bil Spring|کانی بڵ}} {{Coord|35|10|05|N|46|21|00|E|display=title}} {{پارێزگای کرماشان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:کانییەکانی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کرماشان]] mt4yr5q9plbb3krwwi7g2nj16eelie7 0 117703 1695769 1695309 2026-10-27T16:41:01Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Category:Ahmad Ghazi}} 1695769 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = ئەحمەد قازی | وێنە =ئەحمەد قازی 2.jpg | قەبارەی وێنە = 200px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٩٣٦]] | ڕێکەوتی مردن =٧ [[پووشپەڕ]] [[٢٠١٥]] | شوێنی مردن = [[تاران]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = [[مەھاباد]] | شوێنی لەدایکبوون = [[مەھاباد]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[نووسەر]]، [[وەرگێڕ]] و [[ڕۆژنامەنووس]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]]، [[سوننە]] | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = [[قازی محەممەد]] و [[محەممەد قازی]] | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان =}} '''ئەحمەد قازی''' (٢٨ی حوزەیرانی ١٩٣٦<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdpress.com/news/11113/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%AE%D8%AA%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%84%D9%87 |سەردێڕ="احمد قاضی»؛ از آموختن روزنامه‌نگاری در زندان تا سردبیری مجله «سروه" |ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://elmifarhangi.com/content/580594/%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85 |سەردێڕ="علمی و فرهنگی" تقاطع حیات حرفه‌ای دو مترجم - علمی و فرهنگی}}</ref> – ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٥<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mehrnews.com/news/2770228/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA|سەردێڕ= احمد قاضی روزنامه نگار و مترجم مهابادی درگذشت|ڕێکەوت= ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref>) نووسەر و [[وەرگێڕ]]ێکی [[کورد]] بوو. لە ساڵی ١٩٣٦ لە [[مەھاباد]] لەدایکبوو. بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس]]ی لە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] لە پەیمانگەی باڵای زمانەکانی [[تاران]] لە ١٩٥٨ وەرگرت. و لە حەفتاکانی [[سەدەی بیستەم]]دا ڕۆڵێکی چالاکی لە خەباتەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] بۆ سەروەریی [[ڕامیاری]] گێڕا، کە بەو ھۆیەوە بۆ ماوەی چوار ساڵ لەژێر دەسەڵاتی [[شا]] زیندانی کرا. دوای [[شۆڕشی ئێران|شۆڕشی ئێرانی لە ١٩٧٩]]، توانی بەرھەمە [[وێژە]]یی و [[مێژوو]]ییەکان بە ھەردوو [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[زمانی فارسی|فارسی]] بنووسێت و وەربگێڕێت. لە ١٩٨٦–٢٠٠٦ سەرنووسەری «سرووە» بوو، کە گۆڤارێکی کولتووری و وێژەیی باوی ئەو کاتە بوو بە کوردی. ھەروەھا ئەندامێکی ھەڵبژێردراوی [[ئەکادیمیای زمانی کوردی لە ئێران]] بوو. == بەرھەمەکان == # '''[[دۆن کیشۆت]]'''،<ref>[[دۆن کیشۆت]]، قازی، ئەحمەد (وەرگێڕ). ئاراس، ھەولێر: ٢٠٠٨</ref> وەرگێڕانی ڕۆمانی سێرڤانتێس، ٢ بەرگ، ٢٠٠٨ # '''دوانەی سەیر و سەمەرە'''،<ref>دوانەی سەیر و سەمەرە، قازی، ئەحمەد. ناوەندی بڵاوکردنەوەی فەرھەنگ و ئەدەبی کوردی سەلاحەددینی ئەییووبی، ورمێ: ١٩٩٠</ref> وەرگێڕانی ڕۆمانی ماڕک تواین، ١٩٩٠ # '''کتک و مشک'''،<ref>کتک و مشک، قازی، ئەحمەد (وەرگێڕ)، بڵاوکەرەوە نووسەر ١٩٨١</ref> وەرگێڕانی چیرۆکەشێعرێکی عوبەید زاکانی بە شێعر، ١٩٨١ # '''نسل اژدھا'''،<ref>نسل اژدھا، قاضی، احمد (مترجم)، نشر ناھید، تھران: ١٩٩٢</ref> وەرگێڕانی ڕۆمانی پێرل باک بۆ فارسی، ١٩٩٢ # '''کلیلە و دێمنە'''،<ref>کەلیلە و دێمنە، قازی، ئەحمەد (وەرگێڕ)، بڵاوکەرەوەی گوتار، سەقز: ٢٠١٥</ref> وەرگێڕانی کتێبی کلیلە و دمنەی فارسی، ٢٠١٥ # '''ڕێزمانی کوردی''' بە دوو زمانی [[کوردی]] و [[فارسی]]، دەزگای چاپی سەلاحەددین، [[ورمێ]]، ١٩٨٨ == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} ==بەستەرە دەرەکییەکان== {{تووڵی دەروازە|موکریان|ژیاننامە|ئێران|کوردستان|زمانی کوردی|وێژە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{زمان-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Category:Ahmad Ghazi}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:وەرگێڕە کوردەکان]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:خەڵکی مەھاباد]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٥]] [[پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی]] [[پۆل:زانا کوردەکان]] fgdcr404043dhlq27j2dt1abc5lyaq7 0 118398 1696030 1533421 2026-10-28T05:06:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1696030 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Cafu brazil.jpg|thumb|کافۆ]] '''مارکۆس ئیڤانگیلیستا دی مۆریاس''' ناسراو بە '''کافۆ''' لەدایکبووی ٧ی حوزەیرانی ١٩٧٠ لە [[ساوپاولۆ]] لەوڵاتی [[بەڕازیل]]. یاریکەری پێشووی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]]، کافۆ کاپتنی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەرازیل بووە کە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢|جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ی]] بەدەستھێناوە و [[جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|نازناوەکەی]] بەرزکردەوە، لەساڵی ٢٠٠٨ دا کافۆ وازھێنانی لەیاریکردن ھێنا. == ژیانی یاریزان == کافۆ ساڵی ١٩٨٨ وەکو یاریزانێکی تۆپی پێ لەگەڵ یانەی ساو پاولۆ دەستی بەیاری کردن کردووە و لەساڵانی ١٩٩٢ و ١٩٩٣ دووجار جامی لیبرتادۆرسی لەگەڵ ئەو یانەیەدا بردۆتەوە، ساڵی ١٩٩٥ ڕۆشتووە بۆ[[ڕیال سەرەگۆسا]] ی ئیسپانی و لەگەڵ ئەم یانەیەدا جامی جامەکانی ئەوروپای بەدەستھێناوە، ساڵی ١٩٩٧ ڕۆشتووە بۆ یانەی ڕۆمای ئیتاڵی و ساڵی ٢٠٠١ نازناوی خولی ئیتاڵیای لەگەڵ ئەم یانەیەدا بەدەستھێناوە، ساڵی ٢٠٠٣ ڕۆشتووە بۆ یانەی ئەی سی میلانی ئیتاڵی. سەبارەت بە یاریکردنی کافۆ لەگەڵ ھەڵبژاردەی بەرازیل لە سەرەتای نەوەتەکاندا دەستی پێکردووە و لە جامی جیھانی ساڵی ١٩٩٤ لە ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا بەشداری کردووە و بەڕازیل ئەم پاڵەوانێتییەی بە لێدانی یەکلاکەرەوە بردۆتەوە، لەساڵی ١٩٩٧ بۆ ساڵی ١٩٩٩ لەگەڵ ھەڵبژاردەی بەڕازیل جامی کوبا ئەمریکایان بردۆتەوە، ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٢ لەگەڵ ھەڵبژاردەی بەڕازیل گەیشتونەتە قۆناغی کۆتایی جامی جیھانی و دوا یاریان لەگەڵ ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا بووە و بە دوو گۆڵ بەرامبەر بەھیج لەئەڵمانیایان بردۆتەوە و جامەکەیان بەدەستھێناوە. لە جامی جیھانی تۆپی پێی ساڵی ٢٠٠٦ کە لە ئەڵمانیا بەڕێوەچوو کافۆ بەئاستێکی مام ناوەند یاری پێشکەشکردووە بەھۆی گەورەیی تەمەنێوە و بەڕازیل نەیتوانیوە تەنھا چارەکی خولی کۆتاییش ببڕێت، بەڵام لەدوای مۆندیالەکە کافۆ ڕایگەیاندووە کە خوازیارە لەجامی جیھانی ٢٠١٠ یشدا بەشداری بکات بەڵام بەھۆی وازھێنانییەوە ئەو ئاواتەی نەگەیشت. کافۆ یەکێکە لەو یاریزانانەی زیاترین یاری لەگەڵ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]] پێشکەشکردووە و ١٤٢ یاری نێودەوڵەتی کردووە و تەنھا ٥ گۆڵە پێشکەشکردووە، == یانەکان == کافۆ تا ئێستا لەگەڵ چەندین یانە یاریکردووە. * ساوپاولۆ ساڵانی ١٩٩٠ تاکوو ١٩٩٤ * [[ڕیال سەرەگۆسا]] ساڵانی ١٩٩٤–١٩٩٥ * جوڤینتوو ساڵی ١٩٩٥ * پالمێراس ساڵانی ١٩٩٦–١٩٩٧ * [[یانەی ڕۆما]] ساڵانی ١٩٩٧–٢٠٠٣ * [[ئەی سی میلان]] ساڵانی ٢٠٠٣–٢٠٠٨ * گارفۆرت داون ٢٠٠٨ == دەستکەوتەکان == === ساو پاوڵۆ === * جامی بەڕازیل یەک جار: ١٩٩١ * جامی پاولیستا دوو جار: ١٩٩١، ١٩٩٢ * جامی لیبەرتادۆس دوو جار:١٩٩٢، ١٩٩٣ * جامی کیشوەرەکان دوو جار: ١٩٩٣، ١٩٩٣ * جامی سووپەری بەرازیل یەک جار: ١٩٩٣ * جامی ریکۆپا دوو جار: ١٩٩٣، ١٩٩٤ * جامی کۆنمیبۆڵ یەک جار: ١٩٩٤ * ڕیال زەرەگۆزا * جامی براوەکانی یوفا یەک جار: ١٩٩٤-١٩٩٥ === پالمێیراس === * جامی پاولیستا یەک جار: ١٩٩٦ === ڕۆما === * خولی ئیتاڵی یەک جار: ٢٠٠٠-٢٠٠١ === ئەی سی میلان === * جامی سووپەری یوفا: ٢٠٠٣، ٢٠٠٧ * خولی ئیتاڵیا یەک جار: ٢٠٠٣-٢٠٠٤ * جامی سووپەری ئیتاڵی یەک جار: ٢٠٠٤ * خولی یانە پاڵاوانەکانی ئەورووپا یەک جار: ٢٠٠٦-٢٠٠٧ * جامی جیھانی یانەکان یەک جار: ٢٠٠٧ == نێودەوڵەتی == === بەڕازیل === * جامی جیھانی دوو جار: ١٩٩٤، ٢٠٠٢ * جامی ئەمریکای باشوور (کۆپا ئەمریکا) دوو جار: ١٩٩٧، ١٩٩٩ * [[جامی کیشوەرەکان]] یەک جار: ١٩٩٧ == سەرچاوەکان == * [//ar.wikipedia.org/wiki/كافو ویکیپیدیای عەرەبی] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ژیاننامە|بەڕازیل|فیفا|وەرزش|تۆپی پێ}} {{پۆلی کۆمنز|Cafu}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٤]] [[پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]] [[پۆل:فیفا ١٠٠]] [[پۆل:کڵابی سەدەی فیفا]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی]] [[پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢]] [[پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩١]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٣]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٧]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٩]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]] [[پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] evw2603itahy37djuva0awbwj2bgmhf 0 120075 1696101 1208074 2026-10-28T07:37:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1696101 wikitext text/x-wiki '''کانتۆن''' جۆرێکی یەکەی بەڕێوەبردن و سیاسیی وڵاتە.<ref>پێناسەی وشەی کانتۆن لە فەرهەنگی [http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/canton ئۆکسفۆرد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160719110907/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/canton |date=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> ناسراوترین نموونەی کانتۆن لە جیھاندا سیستمی سیاسی [[سویسرا]]یە کە پێکھێنەری کۆنفیدراڵییەتی سویسرایە. ئەوترێ کەوا کانتۆنەکانی سویسرا نیمچە سەربەخۆیەکن.<ref name="swissworld">دەربارەی کانتۆنەکانی سویسرا، بە گشتی کانتۆن دەکرێ بچووک یان گەورە بن. ماڵپەڕی [http://www.swissworld.org/en/politics/general_information/the_cantons/ سویس وێڵد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150413094217/http://www.swissworld.org/en/politics/general_information/the_cantons |date=١٣ی نیسانی ٢٠١٥}} دوا سەردان 22.1.2015</ref> لە [[ڕۆژاوای کوردستان]]یش سیستمی کانتۆن بەکار دەھێنرێت. == بەکارھێنانی زاراوە == بۆ یەکەم جار لە مێژوودا ئەم زاراوەیە لە [[سویس|سویسڕا]] بەکارھاتووە کە لە ساڵی ١٣٥١ بۆ یەکەم جار کانتۆنێک دورست بووە بە ناوی [[کانتۆنی زوریخ]] بۆیە ناسراوترین و بەناوبەنگترین وڵات لە جیھاندا بە کانتۆنەکان سویسرایە، کە پێکھاتەێکی سەرەکییە لە یەکێتی فیدڕالی سویسرا. لە ئێستادا سویسرا پێکھاتووە لە ٢٦ کانتۆن و نوێترین کانتۆنیشیان [[کانتۆنی ژورا]] کە لە ساڵی ١٩٧٩ دروست بووە. == سیستەمی سیاسی و کارگێری کانتۆن == کانتۆن جۆرێکە لە دابەشکاری کارگێری لە [[دەوڵەت]]دا، بەشێوەێکی گشتی کانتۆنەکان لەڕووی ڕووبەر و ژمارەی دانشتوانەوە بچووکتر لە شێوازەکانی تری کارگێری وەک [[ھەرێم]] و [[پارێزگا]] یەک کارگێرییەکانی تر. کانتۆنەکان سەربەستن لە وەی چ جۆرە سیستەمێکی بەرێوە بردن پەیڕەو دەکەن. ھەر کانتۆنێک خاوەن [[دەستوور]]ێکی سەربەخۆیە (بەڵام دەبێت بەندەکانی دەستوورەکەی لەگەڵ حکوومەتی فیدراڵی گونجاوبێت، نابێت بنەماکانی دژی دەستووری حکوومەتی فیدرالی بێت). جگە لەمەش دەسەڵاتەکانی ([[حکوومەت|جێبەجێ کردن]]) و ([[پەرلەمان|یاسادانان]]) و ([[سەربەخۆیی دادوەری|دادەوەری]]) سەربەخۆیی ھەیە، ھەروەھا کانتۆنەکان [[پەرلەمان]]ی تایبەت بە خۆیان ھەیە. ژمارەی ئەندام پەرلەمانەکانیشی بە پێ ی کانتۆن دەبێت کە لە نێوان ٥٨ تا ١٨٠ ئەندام پێکدێت، مەرجیش نییە لە ھەموو وڵاتێک وا بێت. == پەیڕەوانی سیستەمی کانتۆن == لەدوای سویسرا [[کۆستاریکا]] بەناوبانگە لە پەیڕەو کردنی سیستەمی کانتۆن، چونکە لەم وڵاتە ٨١ کانتۆن ھەیە. [[ئێکوادۆر]]یش لە ئێستادا ٢٢١ کانتۆنی ھەیە. [[لۆکسمبۆرگ]] لە ١٢ کانتۆن پێکھاتووە، ھەریەک لە [[فەڕەنسا]]، [[بەلجیکا]] و [[بۆلیڤیا]] پەیڕەوی ئەم سیستەمە دەکەن. پێشتریش [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لەماوەی سالآنی ١٩٢٠–١٩٤٤ لە چەند ناوچەی ژێری دەستی پەیڕەوی کردووە، ھەروەھا پێشتریش کە [[بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]] کرابوون بە یەک وڵات سیستەمی کانتۆنیان جێبەجێ دەکرد بۆ نزیکە ١٠ کانتۆن دابەش کرابوون. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Cantons}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:کانتۆنەکان]] [[پۆل:جۆرەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتەکان]] pxkfb5hhcxui4aqrbiwdz138kauw8i4 0 120428 1696146 1549533 2026-10-28T10:34:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1696146 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Kangana Ranaut 2013.jpg|وێنۆک|کانگانا ڕاناوت «ساڵی ٢٠١٣»]] '''کانگانا ڕاناوت''' (لەدایکبووی ٢٣ی ئازاری ١٩٨٧، لە شارۆچکەی بامبلا لە [[ھیماچال پرادیش]] لە ھیندستان)، خانمە ئەکتەرێکی سەرکەوتووی [[بۆلیوود]]ە، لەساڵی ٢٠٠٦ بەشداری دەکات لەیەکەم فیلمی بەناوی «Gangster» لەگەڵ [[عیمران ھاشمی]]. لەساڵی ٢٠١٤ بەھۆی فیلمی «Queen» سەرکەوتنێکی مەزن بەدەستدەھێنێت و خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری پێدەدرێت لە فیستیڤاڵی فیلم فێر بەھۆی ئەو فیلمەوە. ==فیلمۆگرافی== ===باشترین فیلمەکان=== گرنگترین و باشترین فیلمەکانی کانگانا *Gangster ساڵی ٢٠٠٦ (یەکەم فیلم) *Life in a... Metro ساڵی ٢٠٠٧ *Raaz: The Mystery Continues ساڵی ٢٠٠٨ *Fashion ساڵی ٢٠٠٨ *Once Upon a Time in Mumbaai ساڵی ٢٠١٠ *Tanu Weds Manu ساڵی ٢٠١١ *Krrish 3 ساڵی ٢٠١٣ *Queen ساڵی ٢٠١٤ (لەباشترین فیلمەکانیدایە) {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ھیندستان|بۆڵیوود|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Kangana Ranaut}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە ھیندییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی مومبای]] [[پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی]] [[پۆل:ھیندییە ھیندۆسەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی]] lsofrh4cl5yzplav7eo4h1atrbd291o 0 120434 1695698 1514154 2026-10-27T15:21:18Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695698 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فیلم | ناو = ماداگاسکار | وێنە =Madagascar Theatrical Poster.jpg | قەبارەی وێنە = | سەرباس = | دەرھێنەر = [[ئێریک دارنێل]]{{ھن}}[[تۆم مەکگراس]] | بەرھەمھێنەر = [[میرێیل سۆریا]] | نووسین = [[مارک بورتۆن]]{{ھن}}[[بیلی فرۆلیک]]{{ھن}}[[ئێریک دارنێل]]{{ھن}}[[تۆم مەکگراس]] | کاست = [[بێن ستیلێر]]{{ھن}}[[کریس ڕۆک]]{{ھن}}[[دەیچد سچویمێر]]{{ھن}}[[جەدە پینکێت سمیز]] | موزیک = [[ھانز زیمێر]] | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = | ستۆدیۆ = [[دریم وۆرکس ئەنیمەیشن]]{{ھن}}[[پاسیفیک داتا ئیمێج]] | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = | ڕێکەوتی دەرچوون = ٢٧ی ئایار، ٢٠٠٥ | ماوەی فیلم = ٨٦ خولەک | وڵات = {{ئاڵا| ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | زمان = [[ئینگلیزی]] | تێچوون = ٧٥ میلیۆن دۆلار | داھات = ٥٣٢ میلیۆن دۆلار }} '''ماداگاسکار''' (بە [[ئینگلیزی]]: Madagascar) فیلمێکی [[ئەنیمەیشن]]ی [[ئەمریکا|ئەمریکییە]]. [[کۆمێدی]]یە. بەرھەمی [[دریم وۆرکس ئەنیمەیشن]]ە. لە ٢٧ی ئایار، ٢٠٠٥ بڵاوکراوەتەوە. چیڕۆکی فیلمەکە باسی کۆمەڵێک ئاژەڵی باخچەی ئاژەڵانی [[پارکی ناوەندی]]ی [[نیویۆرک]] دەکات، کە لەوێ ژیان بەسەردەبن و بەشێوەیەکی چاوەڕواننەکراو دەگوازرێنەوە بۆ دوورگەی [[ماداگاسکار]] لە ئەفریقا. == چیرۆک == فیلمەکە بە کۆمەڵێک ئاژەڵی باخچەی ئاژەڵان دەست پێدەکات، لەوانە ئەلێکسی شێر (دەنگی بێن ستیلەر)، مارتی زیبرا (دەنگی کریس ڕۆک)، مێلمانی زەڕافە (دەنگی دەیڤید شویمەر) و گلۆریای کەرکەدەن (دەنگی جادا پینکێت). سمیس)، بە ژیانێکی ئاسوودە لە شوێنی نیشتەجێبوونیان لە باخچەی ئاژەڵانی سەنتەری پارکدا دەژین؛ بەڵام مارتی لە ژیانی ڕۆتینی خۆی بێزار دەبێت و تامەزرۆی ئەزموونکردنی شتێکی جیاوازە. لە باخچەی ئاژەڵان ھەڵدێت و ھاوڕێکانی ھاندەدات بەدوایدا بچن. لە کۆتاییدا گرووپەکە خۆیان لە کەشتییەکدا دەبیننەوە کە بەرەو کینیا دەڕوات بەڵام بە ھەڵە لە کاتی زریانێکدا لە دەریادا گیردەبن. لە کەناراوەکانی ماداگاسکار خۆیان دەبیننەوە، لەوێ ڕووبەڕووی لیمور و ئاژەڵە نامۆکانی دیکە دەبنەوە. لەکاتێکدا ئەلێکس سەرەتا چێژ لە بوون لە «کێوی» و زیاتر پەیوەندیکردن لەگەڵ حەزە سەرەتایییەکانی وەردەگرێت، بەڵام زۆری نەخایاند تێدەگات کە بیری ژیانی ئاسوودەیی خۆی لە باخچەی ئاژەڵانەکە دەکات. لەم نێوەندەدا مرۆڤەکان دەگەنە سەر ماداگاسکار و بەدوای کەشتی بارھەڵگری ونبووەکەیاندا دەگەڕێن. ئاژەڵەکان سەرەتا تووشی شڵەژان دەبن بەڵام لە کۆتاییدا تێدەگەن کە پێویستە یارمەتی یەکتر بدەن ئەگەر بیانەوێت بەھەر چانسێک بێت بگەڕێنەوە ماڵەوە. لە لووتکەدا ئەلێکس تێدەگات کە پێویستە حەزە ئاژەڵییەکانی کۆنتڕۆڵ بکات ئەگەر بییەوێت یارمەتی ڕزگارکردنی ھاوڕێکانی بدات لە بردنەوەیان بۆ نیویۆرک وەک ئاژەڵی سێرک. لە کۆتاییدا ھەموویان بە سەلامەتی دەگەڕێنەوە ماڵەوە و وانەی بەنرخ لەبارەی ھاوڕێیەتی و لێھاتوویی مانەوە و خۆئاگابوون فێردەبن. == کەسایەتییەکان == * مارتی - کەرەکێوییەکە (Chris Rock) * گلۆریا - کەرکەدەنەکە (Jada Pinkett Smith) * ئەلێکس - شێرەکە (Ben Stiller) * مێلمان - زەڕافەکە (David Schwimmer) * سکیپەر - پەنگوین (Thomas "Tom" McGrath) * پریڤەیت - پەنگوین (Christopher Knights) * کۆوالسکی - پەنگوین (Chris Miller) * ڕیکۆ - پەنگوین (John DiMaggio) * کینگ جوولیان «پاشا جوولیان» (Sacha Baron Cohen) * ماوریس (Cedric the Entertainer) * مۆرت (Andy Richter) == سەرچاوەکان == * [[ویکیپیدیای ئینگلیزی]]، «٢٣ی ئازاری ٢٠١٥». {{فیلم-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠|ئەنیمەیشن|ھۆڵیوود|گیانلەبەران|کۆمەڵگا|تەلەڤیزیۆن|باڵندەکان|کارتۆن|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Madagascar (2005 film)}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٥]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠٠٥]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە هاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمب ئەنیمەیشنی دەربارەی ئاژەڵان]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرهێنانی ئێریک دارنێڵ]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکانی ماداگاسکار (زنجیرە)]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس ئەنیمەیشن]] [[پۆل:فیلمەکانی درێم وۆڕکس پیکچەرز]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون]] [[پۆل:فیلمە ھاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی ئێریک دارنێڵ]] [[پۆل:ماداگاسکار (زنجیرەفیلم)]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشن سەبارەت بە گیانلەبەران]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە ڕۆژانی لەدایکبوون]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ڕێکخراوەکانی شاری نیویۆرک]] 6jt7j0ubptsoq6mr591s4b46c68g42a 0 120490 1695699 1514190 2026-10-27T15:24:06Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695699 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-کەسایەتی}} [[File:Madonna by David Shankbone.jpg|thumb|left|upright|مادۆنا له ساڵی ٢٠٠٨]] {{نامەی ڕوونکردنەوە|مادۆنا|مادۆنا (ڕوونکردنەوە)}} '''مادۆنا''' (Madonna) گۆرانیبێژ و مۆدێلێکی [[ئەمریکی]]یە. مادۆنا لە ساڵی ١٩٥٨ لە ویلایەتی میشیگان لە دایک بووە. {{کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|مۆسیقا|ھۆڵیوود|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|فیلم|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Madonna (entertainer)}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی میشیگان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرەمی]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئەمریکی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرە ژنە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨]] [[پۆل:ژەنیارانی ئەمریکی]] [[پۆل:جووە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک]] [[پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:کچە ئەمریکیە سەماکارەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:چاکەکارانی ئەمریکی]] [[پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]] [[پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی]] [[پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم]] [[پۆل:گۆرانیبێژەکانی شاری نیویۆرک]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە میشیگن]] [[پۆل:بەڕێوەبەرانی پیشەسازی مۆسیقایی ئەمریکی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:چالاکوانانی ئەمریکی بۆ کۆنترۆڵکردنی دەمانچە]] [[پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت]] [[پۆل:میوزیکژەنە سەماکەرە-پۆپەکان]] [[پۆل:کچە ئەمریکییە سەماکارەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییە تاراوگەییەکان]] no7gnyiyy9yfpeje5c4zjch92czvzel 0 121383 1695728 1549668 2026-10-27T16:33:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1695728 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person | name = کاجۆل | image =Kajol, Kelvinator Stree Shakti Women Awards 2014 (cropped).jpg | image_size = | caption = کاجۆل لە ساڵی ٢٠١٤ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|١٩٧٤|٨|٥}} | birth_place = [[مومبای]]، [[مەھاراشترا]]{{ھن}}{{ئاڵا|ھیندستان}} | years_active = ١٩٩٢–٢٠٠١{{ھن}}٢٠٠٦–٢٠١٠;٢٠١٥ | occupation = [[ئەکتەر]] | religion = | spouse = [[ئاجای دیڤگان]] (١٩٩٩ تاکوو ئێستا) | children = ٢ | birth_name = کاجۆل موکەرجی | parents = | relatives =}} '''کاجۆل دیڤگان''' (پێششووکردن:کاجۆل موکەرجی) لەدایکبووی ٥ی ئابی ١٩٧٤ لە مومبای-مەھاراشترا لە ھیندستان. لە مومبای-مەھاراشترا لە ھیندستان. کاجۆل خانمەئەکتەری دیاری بۆلیوودە. کاجۆل لە ماوەی ژیانیدا ١١ جار بۆ خەڵاتەکانی فیلم فەیر پاڵێوراوە و شەشجاریش بووەتە براوەی ئەو خەڵاتە. کە پێنجیان وەک باشترین خانمەئەکتەر بووە. لە ساڵی ٢٠١١ حکوومەتی ھیندستان خەڵاتی (Padma Shri) بە کاجۆل بەخشی کە چوارەم بڵندترین خەڵاتی تاک (ھاونیشتمانیی) ە لە ھیندستان. == ژیانی ئەکتەری == کاجۆل لە ساڵی ١٩٩٢ بەشداری لە یەکەمین کاری نواندن کرد بەناوی (Bekhudi) و ھەر لە یەکەمین فیلمیدا ڕۆڵی سەرەکی پێدرا. لە ساڵی ١٩٩٣ لە دووەم فیلمیدا کاجۆل بە یاوەری لەگەڵ شلیپا شیتی لەگەڵ شاروخ خان لەفیلمی بازیگر (Baazigar) کە ئەم فیلمە بە یەکەمین فیلمی سەرکەوتووی کاجۆل دادەنرێت. لە ساڵی ١٩٩٥ بۆ جارێکی دی لەگەڵ شاروخ خان لە فیلمی دیلوالێ دولھانیا لێ جایانگێ بەشدار بوو، کە یەکێکە لە کاریگەرترین و بەھێزترین فیلمەکانی ژیانی ئەکتەری کاجۆل، ئەو فیلمە بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ لە سینەماکان بە بەردەوامی نمایشکراوە!، دواتر لە ساڵی ١٩٩٨ بەشداری کرد لە چەندین فیلم لەوانە (Pyaar Kiya To Darna Kya) کە لەبەرامبەر مێردەکەی ئێستای ئاجای دیڤگان ڕۆڵی بینی لەلایەکی دیکەوە لە فیلمی کوچ کوچ ھۆتا ھێی (Kuch Kuch Hota Hai) بەشداریکرد، کە ئەوەیان بۆ جارێکی دی لەگەڵ شاروخ خان بەشداربوویەوە کە پەیوەندی ئەو و شاروخ خان لە فیلمەکان زۆتر پەرەیسەند و تاکوو ئێستاش بەھۆی ئەو فیلمانەی دەریانکردووە بەیەکێک لە باشترین دووانەی [[بۆلیوود]] دادەنرێت، و تایبەتمەندییەکی ئەم فیلمە ئەوە بوو کە کاجۆل لەگەڵ ئامۆزاکەی [[ڕانی موکەرجی]] بوو. لە فیلمێکی سەرکەوتووی دی بەشداری کرد ئەویش فیلمی (Kabhi Khushi Kabhie Gha) بوو کە ئەمیش لەبەرامبەر شاروخ خان و [[ئەمیتاب باچان]] و [[جایا باچان]] و ھریتیک ڕۆشان و کارینا کاپوور بوو. دوای ئەو فیلمە کاجۆل بۆ ماوەیەکی باش پشووی دا تاکوو ساڵی ٢٠٠٦ لە فیلمی فەنا (Fanaa) بوو، کە لەبەرامبەر [[عامر خان]] ڕۆڵیگێڕا و ئەو دوورکەوتنەی لەو چەند ساڵە نەبووە ھۆی شکستھێنانی ئەو فیلمەی بگرە ئەو فیلمەشی وەک ئەوانی پێشووتر سەرکەوتوو بوو. دوای فەننا دووبارە کاجۆل ماوەیەک پشووی دا تەنیا لە دەرکەوتنی تایبەتی لە فیلمەکان دەردەکەوت تاکوو لە ساڵی ٢٠١٠ لە فیلمێک بەناوی ناوم خانە (My Name Is Khan) بێتاوانای موسڵمانانی لە ڕووداوە تیرۆریستییەکانی جیھانی سەلماند ئەمەش دووبارە لەگەڵ بەرامبەرەکەی شاروخ خان بوو! لە نوێترین کاریشی لە ساڵی ٢٠١٥ بۆجارێکی دی لەگەڵ شاروخ خان دەرکەوتەوە و ئەویش لە فیلمی دیلوالێ بوو. == سەرچاوەکان == * [[:en:Kajol|وەرگێردراوی ویکی ئینگلیزی]] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Kajol|کاجۆل}} * {{IMDb name|0004418|کاجۆل}} {{زانیارییە کتێبخانەییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ھیندستان|بۆڵیوود}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی مومبای]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤]] [[پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ھیندییە ھیندۆسەکان]] 1jq1x6046zaq4zqr8yd3jrpscyoaooh 0 122312 1695787 1695518 2026-10-27T17:07:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئۆقیانووسیا|ئۆقیانووسیا]] و [[دەروازە:جوگرافیا|جوگرافیا]] 1695787 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = ڤیکتۆریا | native_name = Victoria | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = [[ویلایەتەکانی ئوسترالیا|ویلایەت]] | image_skyline = Hopetoun falls.jpg | image_alt = | image_caption = تاڤگەی هۆپتن له ڤیکتۆریا | image_flag = Flag of Victoria (Australia).svg | flag_alt = | image_seal = Coat_of_Arms_of_Victoria.svg | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Victoria locator-MJC.png | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 37 |latm = 0 |lats = |latNS = S | longd = 144 |longm = 0 |longs = |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{AUS}} | subdivision_type1 = ناوەند | subdivision_name1 = [[مێلبۆرن]] | subdivision_type2 = بەرزترین خاڵ | subdivision_name2 = Mount Bogong | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = دامەزراندنی داگیرگە | established_date = [[١٨٥٠ (زایینی)|١٨٥٠]] | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = [[پارێزگار]] | leader_name = [[لیندا دێسائۆ]] | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 237,629 | area_land_km2 = 227,416 | area_water_km2 = 10,213 | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = ٦٥١٦ | population_footnotes = | population_total = ٥,٥٤٧,527٥٢٧ | population_as_of = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = AEST | utc_offset1 = ١٠+ | timezone1_DST = AEDT | utc_offset1_DST = ١١+ | postal_code_type = کد پستی | postal_code = VIC | area_code_type = | area_code = ٢ ٦١ | iso_code = [[ISO 3166-2|AU-VIC]] | website = {{URL|http://www.vic.gov.au/}} | footnotes = }} '''ڤیکتۆریا''' ( بە [[ئینگلیزی]] :Victoria) ویلایەتێکە لە باشووری ڕۆژهەڵاتی وڵاتی [[ئوسترالیا]]. ناوەندی ئەم ویلایەتە شاری [[مێلبۆرن]]ه. == مێژوو== دوای درووست بوونی داگیرگەی [[نیو ساوت وێلز]] لە لایەن بەریتانیاوە لە ساڵی ١٧٧٨، بەرەبەرە خەڵکی ئەورووپا کۆچیان کردە ناوچەکانی تری ئوسترالیا. یەکەمین دانیشتووانی ڤیکتۆریا، لە بەندەری پۆرتلەند له ڕۆژاوای ئەم ویلایەتە دا نیشتەجێ بوون. لە ساڵی ١٨٣٥ شاری مێلبۆرن دامەزرا ، بەڵام دامەزرانی داگیرگەی ڤیکتۆریا لە ساڵی ١٨٥١ لە لایەن بەریتانیاوه راگەیەنرا. لەم ساڵەدا لەگەڵ دۆزینەوەی [[زێڕ]] لەم ویلایەتە، سێڵی کۆچبەرانی وڵاتانی تر بە تایبەتی لە [[ئیرلەندا|ئیرلەند]] و [[چین]] ڕژایە ئەم ناوچەیە و [[مێلبۆرن]] و ڤیکتۆریا لە ڕووی ئابووری و بازرگانی، گەشەیەکی بەرچاویان بەخۆوە بینی.<ref>[//en.wikipedia.org/wiki/History_of_Victoria مێژووی ڤیکتۆریا] پێداچوونەوە ٢٣/٢/٨٦</ref>؛ بە شێوەیەک که ئەم شاره به ناوی "مێلبۆرنی سەرسووڕهێنەر" بوو به گەورەترین شاری ئیمپراتۆری بەریتانیا لەدوای [[لەندەن]]. لە ساڵی ١٩٠١ لەگەڵ ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی ئوسترالیا، ڤیکتۆریا وەکوو یەکێک لە ویلایەتە سەربەخۆکان و مێلبۆرنیش بە پایتەختی ئەم وڵاتە هەڵبژێردرا. هەرچەندە لە ساڵی ١٩٢٧، شاری [[کانبێرا]] بوو بە پایتەختی ئەم وڵاتە. ئەورۆکە مێلبۆرن وەکوو ناوەندێکی چاند-هونەر و وەرزشی و هەروەها جەمسەریكی زانست، ئابووری و وەبەرهێنانی ئوسترالیا هەژمار دەکرێ. == جوگرافیا و گەلھە == ئەم ویلایەتە لە باکوورەوە بە نیو ساوت وێلز، له ڕۆژاواوە بە [[باشووری ئوسترالیا]] و له باشوورەوە بە دەریا ئازادەکانەوەیە. بەرزترین خاڵی ئەم ویلایەتە چیای بوگۆنگ بە بەرزی کەمتر لە دووهەزار مەتر و نزمترین خاڵیشی زەویەکانی باشووریەتی کە هاوتای دەریایە. پانتایی ئەم ویلایەتە ٢٣٧ هەزار کیلۆمەتری چوارگۆشەیە کە لە ویلایەتە بچووکەکانی ئوسترالیا هەژمار دەکرێ، بەڵام گەلهەی ئەم وڵاتە لە ساڵی ٢٠٠٦ دا زیاتر لە پێنج ملیۆن و سەد هەزار کەس بەراورد کراوه کە دەبێتە دووهەم ویلایەتی پڕ گەلهەی ئوسترالیا.<ref>[//en.wikipedia.org/wiki/Victoria_(Australia) ڤیکتۆریا لە ویکی ئینگلیزی دا] پێداچوونەوە ٢٣/٢/٨٦</ref> == شارەکانی ڤیکتۆریا == ناوەندی ڤیکتۆریا، شارە گەورەکەی مێلبۆرنە کە دووهەم گەوەرەشاری ئوسترالیایە. لە شارە گرینگەکانی تری ئەم ویلایەتە: * بالارت Ballarat * بێندیگۆ Bendigo * لاترۆب Latrobe City * بێنالا Benalla == شوێنە گەشتیارییەکان== * [[دوازده نێردراو]] * [[دوورگەی فیلیپ]] * ڕێگای گەورەی ئوقیانووسی * دۆڵی یاررا == پێشانگا == <gallery> File:Victoria_summer.jpg|<!--Average January temperatures:{{-}}Victoria's north is almost always hotter than coastal and mountainous areas.--> File:Victoria_winter.jpg|<!--Average July temperatures:{{-}}Victoria's hills and ranges are coolest during winter. Snow also falls there.--> File:Victoria_rainfall.jpg|<!--Average yearly precipitation:{{-}}Victoria's rainfall is concentrated in the mountainous north-east and coast.--> </gallery> == سەرچاوە== {{reflist}} {{کۆمنز|Victoria, Australia}} * [http://www.vic.gov.au دەوڵەتی ڤیکتۆریا] * [http://www.visitvictoria.com/ اطلاعات گردشگری ویکتوریازانیاریه گەشتیاریەکانی ڤیکتۆریا] {{ویلایەت و ناوچەکانی ئوسترالیا}} {{شارەکانی ئوسترالیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ئۆقیانووسیا|جوگرافیا}} [[پۆل:ڤیکتۆریا، ئوسترالیا]] [[پۆل:ئەو ویلایەتانەی لە ١٨٥١ دامەزراون]] [[پۆل:ئەو ویلایەتانەی لە ١٩٠١ ھەڵوەشاون]] [[پۆل:ویلایەتەکانی ئوسترالیا]] [[پۆل:داگیرکراوەکانی پێشووی بەریتانیا]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٥١ لە ئوسترالیا]] [[پۆل:ئەم شوێنانەی لە ١٩٠١ (زایینی) ھەڵوەشاونەوە]] [[پۆل:ویلایەتەکان، دامەزرانی ١٨٥١]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ئۆسترالیا]] [[پۆل:کۆلۆنیال و پارێزەرانی پێشووی بەریتانیا لە ئۆشیانیا]] pb42yx7tabot94gmim4c20uhr41k805 0 122499 1696100 1549539 2026-10-28T07:37:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1696100 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox Australian place |type=شار |name=کانبێرا |state=ناوچەی پایتەختی ئوسترالیا |image_flag=Flag of the Australian Capital Territory.svg |image_coat=Coat of Arms of the City of Canberra.svg |image=Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |imagesize=290px |caption= کانبێرا بە خانووی پەرڵەمانی کۆن و نوێ لە ماونت ئەلیسەوە |pop=381488 |pop_year=2013 |pop_footnotes= |poprank=8th |density=428.6 |density_footnotes= |est=12 مارچ 1913 |force_national_map=yes |latd=35|latm=18|lats=27 |longd=149|longm=07|longs=27.9 |pushpin_label_position=left |elevation=577 |elevation_footnotes= |area=814.2 |area_footnotes= |timezone=[[یووتی سی 10:00+]] |utc=+10 |timezone-dst=[[یووتی سی 11:00+]] |utc-dst=+11 |dist1=286 |dir1=SW |location1=[[سیدنی]] |dist2=669 |dir2=NE |location2=[[مێلبۆرن]] |dist3=1159 |dir3=E |location3=[[ئەدێلاید]] |dist4=12.3 |dir4=SSW |location4=[[بریزبێن]] |dist5=3726 |dir5=ESE |location5=[[پێرس]] |region= |county= |stategov=[[دەنگدەرانی مۆلۆنگلۆ|مۆلۆنگلۆ]] |stategov2=[[دەنگدەرانی گینیندێررا|گینیندێررا]] |stategov3=[[دەنگدەرانی بریندەبێلا|بریندەبێلا]] |fedgov=[[ناوچەی کانبێرا|کانبێرا]] |fedgov2=[[ناوچەی فرێیزەر|فرێیزەر]] |logo= |logosize= |url= |maxtemp=19.7 |mintemp=6.5 |rainfall=614.4 }} '''کانبێرا''' پایتەختی وڵاتی [[ئوسترالیا]] یە. گەلهەی ئەم شارە زیاترە لە ٣٢٥ هەزار کەس و گەورەترین شاری دوور لە دەریای ئوسترالیایە. لە ٣٠٠ کیلۆمەتری باشووری ڕۆژاوای [[سیدنی]] و ٦٥٠ کیلۆمەتری باکووری ڕۆژهەڵاتی [[مێلبۆرن]] هەڵکەوتووە. کانبێرا لە ساڵی ١٩٠٨ دا لە ڕێککەوتنێک لە نێوان سیدنی و مێلبۆرن دا بوو بە پایتەختی ئوسترالیا. ئەم شارە وەکوو شارێک کە بە تەواوی لەسەر پلانی دارێژراو بنیاد نراوە لەگەڵ شارەکانی تری ئوسترالیا جیاوازی هەیە. کانبێرا وەکوو پایتەختی ئەم وڵاتە، دادگای باڵا و زۆربەی فەرمانگە حکوومیەکانی لەخۆدا جێ کردۆتەوە. هەروەها ئەم شارە جێگای سەرنجی گەشتیارانی ناوەوە و دەرەوەی ئەم وڵاتەیە. ئەم شارە تەنیا شاری ئەم وڵاتەیە لە نێو هەموو شارەکانی تر دا کە بە تەواوە پێشتر پلانی درووست کردنی داڕێژراوە. دوای پێشبڕکێی داڕشتنی نێودەوڵەتی، پلانی ئەندازایری بیناسازی شیکاگۆیی، (والتێر بۆڕڵی) هەڵبژێردراو پرۆسەی درووستکردنی لە ١٩١٣ دا دەستی پێ کرد. داڕشتنی شارەکە پڕ بوو لە باخچە و پانتایی زۆر بۆ کەسکاییو پارک دانرا بە شێوەیەک کە کانبێرا وەکوو «پایتەختی بێشەڵان» دەرکەوت. هەرچەندە پێشکەوت و پەرەسەندی ئەم شارە لەگەڵ هەردوو جەنگی جیهانی وەستا، بەڵام دوای جەنگی جیهانی دووەم ئەم پرۆسەیە سەری هەڵدایەوە. کانبێرا جێگای دانیشتنی دەستەی دەوڵەت، جانەی پەرلەمان، دادگای باڵای ئوسترالیا و ڕێکخراو و فەرمانگەی جۆراوجۆری دەوڵەتیە. هەروەها جێگای دانیشتنی چەندین ڕێکخراوی فەرهەنگیو کۆمەڵگەیی نیشتیمانییە. == سەرچاوە== {{reflist}} * Wikipedia contributors, «Canberra,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Canberra&oldid=194839795 (accessed March ٤، ٢٠٠٨). {{کۆمنز|Canberra}} * [http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiMapia درWikiSatellite وێةەی سەتەلایتی کانبێرا] * [http://www.visitcanberra.com.au ماڵپەڕی گەشتیاری کانبێرا] * [http://www.act.gov.au ACT ماڵپەڕی دەوڵەت] ** [http://www.suburbs.canberra.net.au/html/fsregion.htm نەخشەی ناوچەکانی کانبێرا] – هەموو ناوچەکان ** [http://203.15.126.40/cgi-bin/search.pl ACT ماڵپەڕی ناوی شەقامەکانی دەوڵەت]{{بەستەری مردوو|url=http://203.15.126.40/cgi-bin/search.pl |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.canberrahouse.com.au روانینێکی گۆشەیی] بیناسازی لە کانبێرا * [https://web.archive.org/web/20170228122513/http://www.kheper.net/ecognosis/essays/Canberra_and_the_Griffins.html تێڕوانینی فەلسەفی-دینی بۆ کانبێراییەکان] * [https://web.archive.org/web/20050129103059/http://idealcity.org.au/ شاری بێ وێنە؟ پێشبڕکێکانی ١٩١٢ بۆ بنیادنانی کانبێرا ] * Satellite image from [http://maps.google.com/maps?q=canberra&ll=-35.298875,149.133310&spn=0.027418,0.049087&t=k&hl=en نەخشەکانی [[گووگڵ مەپس]]] {{ویلایەت و ناوچەکانی ئوسترالیا}} {{شارەکانی ئوسترالیا}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:کانبێرا]] [[پۆل:پایەتەختەکانی ئوقیانووسیا]] [[پۆل:پایتەختە داڕێژراوەکان]] [[پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا]] [[پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا]] [[پۆل:ناوچەکانی نیشتەجێبوون، دامەزرانی ١٩١٣]] [[پۆل:ناوچەکانی نیشتەجێبوونی کەنار ڕووبارەکان لە ئوسترالیا]] [[پۆل:شارە داڕێژراوەکانی ئوسترالیا]] kurbh7ymhtg6f43olymrmp2yix3aqn3 0 123018 1695889 1695515 2026-10-27T20:09:54Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1695889 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = شارۆچکە | name = ڤیکتۆر هاربۆر |force_national_map = yes | state = sa | image = 20040611_Victor_Harbor_Viewed_From_Bluff.jpg | caption = شارەکە لە بلافەوە | latd =35 |latm =33 |lats =0 | longd =138 |longm =37 |longs =0 | pushpin_label_position = left | lga = شاری ڤیکتۆر هاربۆر | postcode = 5211<ref name=postcode>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Victor Harbor, South Australia|ناونیشان= http://www.postcodes-australia.com/areas/sa/adelaide/victor+harbor|بڵاوکەرەوە= Postcodes Australia|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی ئابی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20150924080436/http://www.postcodes-australia.com/areas/sa/adelaide/victor+harbor|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | pop = ١٣،٨٤١ | pop_year = سەرژمێری ٢٠١١ | pop_footnotes = <ref>[http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/LocationSearch?locationLastSearchTerm=victor+harbor&locationSearchTerm=victor+harbor&newarea=UCL427200&submitbutton=View+QuickStats+%3E&mapdisplay=on&collection=Census&period=2006&areacode=UCL427200&geography=&method=Place+of+Usual+Residence&productlabel=&producttype=QuickStats&topic=&navmapdisplayed=true&javascript=true&breadcrumb=PL&topholder=0&leftholder=0&currentaction=104&action=401&textversion=false&subaction=1 Australian Bureau of Statistics (25 October 2007)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220612085819/http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/LocationSearch?locationLastSearchTerm=victor+harbor |date=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ }}. Victor Harbor (Urban Centre/Locality). ''2006 Census Quickstats''. Retrieved on 29 May 2008</ref> | est = ١٨٦٣ | stategov = ناوچەی دەنگدانی فیننیس<ref name=ECSA>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=District of Finniss Background Profile|ناونیشان=http://www.ecsa.sa.gov.au/component/edocman/?task=document.download&id=549&Itemid=0|بڵاوکەرەوە=ELECTORAL COMMISSION SA|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150923233507/http://www.ecsa.sa.gov.au/component/edocman/?task=document.download&id=549&Itemid=0|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | fedgov = ناوچەی دەنگدانی مایۆ<ref name=AEC>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Federal electoral division of Mayo, boundary gazetted 16 December 2011|ناونیشان=http://www.aec.gov.au/profiles/sa/files/2011/2011-aec-a4-map-sa-mayo.pdf |بڵاوکەرەوە=Australian Electoral Commission|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٥}}</ref> | dist1 = 85 | dir1 = باشووری | location1= [[ئەدێلاید|سەنتەری شاری ئەدێلاید]] لە [[File:Australian Alphanumeric State Route A13.svg|25px]] }} '''ڤیکتۆر ھاربۆر''' ({{بە ئینگلیزی|Victor Harbor}}) شارێکی [[ئوسترالیای باشوور|ویلایەتی ئوسترالیای باشووری]] وڵاتی [[ئوسترالیا]]یە. شارەکە بە دووری ٨٠ کیلۆمەتر دەکەوێتە باشوری شاری [[ئەدێلاید]]. ==سەرچاوە== * [https://en.wikipedia.org/wiki/Victor_Harbor,_South_Australia ویکی ئینگلیزی Victor Harbor] {{پۆلی کۆمنز|Victor Harbor, South Australia|ڤیکتۆر ھاربۆر}} {{reflist}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی ئۆسترالیای باشوور]] [[پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا]] [[پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا]] [[پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا]] [[پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا]] [[پۆل:ئۆسترالیا]] kh2wnlhzstc4348e6kxttirqcne5gje 0 123733 1695916 1670146 2026-10-27T21:13:17Z ~2026-57440-21 80001 تمت إضافة وصلات 1695916 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Kllash Top-Bottom.jpg|وێنۆک|کڵاشی ھەورامی]] '''کڵاش''' پێڵاوێکی دەستچنە کە لە [[ئێران]] و بە تایبەت [[ھەورامان]]دا بە کاردەھێنرێت. زۆرتر پیاوان کڵاش لە پێ دەکەن بەڵام بۆ ژنانیش کڵاش ھەیە کە خورییەکەی کەمێک جیاوازیی ھەیە و بەشێوەی سۆل و بە شێوەی جۆراوجۆریش دەچنرێ.<ref>http://www.hawler.in/news62975-4.htm{{بەستەری مردوو|url=http://www.hawler.in/news62975-4.htm |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> کڵاش لە دوو بەش پێک د‌ێت، بەشی یەکەمی ژێرەوەیە کە لە پەڕۆ دروست دەکرێت و بەشی دووەمیشی پێی دەگوترێت سەرە کە لە دەزوویەکی ئەستوور لە لۆکە دروست دەکرێت و پەرگی پێ دەگوترێت.<ref>[http://rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/made_in_kurdistan_14072014 بەرهەمهێنانی کڵاش] - مێد ئین کوردستان - [[ڕووداو]]</ref> <gallery> Kllash-Hewrami.JPG| Kllash-Bottom.jpg|ژێرەی کڵاش کە ھێشتا ڕیخۆڵەکەی لێ نەکراوەتەوە و لە پێ نەکراوە. </gallery> ==سەرچاوەکان== {{reflist}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Giveh}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:پێڵاوەکان]] [[پۆل:جلی کوردی]] 0hilh9zewsmhtaebkq3lwja6ysssvz9 1696192 1695916 2026-10-28T11:20:55Z مامۆستا 39489 دەستکاریی [[Special:Contributions/~2026-57440-21|~2026-57440-21]] ([[User talk:~2026-57440-21|لێدوان]]) بۆ دوایین پێداچوونەوەی [[User:گرووپی قوتابخانە|گرووپی قوتابخانە]] گەڕێندرایەوە 1670146 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Kllash Top-Bottom.jpg|وێنۆک|کڵاشی ھەورامی]] '''کڵاش''' پێڵاوێکی دەستچنە کە لە [[کوردستان]] و بە تایبەت [[ھەورامان]]دا بە کاردەھێنرێت. زۆرتر پیاوان کڵاش لە پێ دەکەن بەڵام بۆ ژنانیش کڵاش ھەیە کە خورییەکەی کەمێک جیاوازیی ھەیە و بەشێوەی سۆل و بە شێوەی جۆراوجۆریش دەچنرێ.<ref>http://www.hawler.in/news62975-4.htm{{بەستەری مردوو|url=http://www.hawler.in/news62975-4.htm |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> کڵاش لە دوو بەش پێک د‌ێت، بەشی یەکەمی ژێرەوەیە کە لە پەڕۆ دروست دەکرێت و بەشی دووەمیشی پێی دەگوترێت سەرە کە لە دەزوویەکی ئەستوور لە لۆکە دروست دەکرێت و پەرگی پێ دەگوترێت.<ref>[http://rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/made_in_kurdistan_14072014 بەرهەمهێنانی کڵاش] - مێد ئین کوردستان - [[ڕووداو]]</ref> <gallery> Kllash-Hewrami.JPG| Kllash-Bottom.jpg|ژێرەی کڵاش کە ھێشتا ڕیخۆڵەکەی لێ نەکراوەتەوە و لە پێ نەکراوە. </gallery> ==سەرچاوەکان== {{reflist}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Giveh}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:پێڵاوەکان]] [[پۆل:جلی کوردی]] 36ngw9t0kil2bwqghbfd59zc4p4l03f 0 123881 1695708 1664083 2026-10-27T15:43:50Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[زنجیرەچیا]]ی گواستەوە بۆ [[زنجیرەکێو]]: بەپێی [[کێو]] 1664083 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Zagros 1992.jpg|thumb|وێنەیەکی ئاسمانی لە [[زاگرۆس|زنجیرەچیاکانی زاگرۆس]] (١٩٩٢)|left|500px]] '''زنجیرەچیا''' یان '''ڕێزچیا''' بە هەژمارێکی مەزنی چیایان دەوترێت کە لە ناوچەیەکی بەرفراوان و بەرین دان کە بە دەشتەکان کۆتاییان دێت، وەکوو [[زاگرۆس]]. لە نێو زنجیرەچیاکان دا [[ڕووبار]] و [[دۆڵ]] هەڵدەکەون، زەوییەکانی زنجیرەچیاکان مەرج نییە خاوەنی پێشینەی زەوی ناسی یەکسان بن، زنجیرەچیاکان زۆرتر بە درێژایی دروست بوون و هۆکارەکانیان بەرکەوتنی دوو لایەی زەوی و جووڵانی کیشوەرەکان وەدی هاتوون. زنجیرەچیای [[ھیمالایا]] بە هۆی بەریەک کەوتنی هەردوو پلێتی [[هیند]] بە [[ئاسیا]] وەدی هاوتووە. زنجیرە چیای [[زاگرۆس]] و ئەلبۆرز بە هۆی بەرکەوتنی پلێتی عەرەبستان بە پلێتی ئاسیا وەدی هاتووە. ==چەند زنجیرەچیای مەزن== * [[ھیمالایا]] * [[ئەڵپ]] * [[قەوقاز]] * [[ھایلەندزی ڕۆژھەڵات]] ==سەرچاوە== {{Reflist}} *، ([[:fa:رشته‌کوه]]) لە ویکی فارسیەوە. {{تووڵی دەروازە|زانستی زەوی|چیاکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mountain ranges}} {{چیاکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:چیاکان]] [[پۆل:زنجیرەچیاکان]] soq04o2iaixweim1ogmlulf5hu2yyfz 0 124382 1695988 1301481 2026-10-28T01:37:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ئوکراینا-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1695988 wikitext text/x-wiki {{short description|1986 nuclear accident}}{{ھن}}{{Infobox event|image=Location Chernobyl in Ukraine.svg|image_upright=1.1|caption=ھەڵکەوتەی جوگرافی چێرنۆبڵ لە [[ئوکراینا]]|date={{start date and age|١٩٨٦|٠٤|٢٦|df=y}}|map=|time=01:23:40 [[Moscow Summer Time|MSD]] ([[UTC+04:00]])|location=وێستگەی وزەی ناوکی چێرنۆبڵ لە [[پریپیات]]، [[ئوکراینا]]|type=کارەساتی وزەی ناوکی|cause=پشتگوێخستنی ڕێکارەکانی سەلامەتی و کوژاندنەوەی ئامێری تایبەت بە ڕێگەگرتن لە تەقینەوەی کارلێکەرەکە.|outcome=[[کاریگەریەکانی کارەساتی چێرنۆبڵ]]|deaths=٤٬٠٠٠ کەس - ٩٣٬٠٠٠ کەس}} '''کارەساتی چێرنۆبڵ'''<ref>[[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی:]]Chernobyl disaster</ref> (بە [[ئینگلیزی]]Chernobyl disaster) کارەساتێکی ناوکی بوو کە لە ٢٦ ی نیسانی [[١٩٨٦]] لە [[وێستگەی وزەی ناوکی]] چێرنۆبڵ لە [[پریپیات]]، [[ئوکراینا]] ڕوویدا. ئەو ڕووداوە بە یەکێک لە گەورەترین کارەساتەکان لە مێژووی [[وزەی ناوکی]] دادەنرێت. بەھۆیەوە تەنۆچکەی تیشکدەر بەسەر چەندین بەشی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]، [[ئەورووپای ڕۆژھەڵات]]، [[سکاندیناڤیا]]، [[شانشینی یەکگرتوو]] و ڕۆژھەڵاتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] باری. بەشێکی گەورەی [[ئوکراینا]]، [[بیلاڕووس]] و [[ڕووسیا]] بە خراپی پیسبوون. ئەوەش بووە ھۆی ئەوەی نزیکەی ٣٥٠،٠٠٠ کەس بگوازرێنەوە بۆ شوێنی دیکە.<ref>''[http://www.unicef.org/newsline/chernobylreport.pdf The Human Consequences of the Chernobyl Nuclear Accident] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170201120932/https://www.unicef.org/newsline/chernobylreport.pdf |date= ١ی شوباتی ٢٠١٧}}'' لاپەڕە ٣٢، خشتەی ٢٫٢</ref><ref>''[http://www.unicef.org/newsline/chernobylreport.pdf The Human Consequences of the Chernobyl Nuclear Accident] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170201120932/https://www.unicef.org/newsline/chernobylreport.pdf |date= ١ی شوباتی ٢٠١٧}}''، لاپەڕە ٦٦</ref> [[پەڕگە:Chernobyl radiation map 1996.svg|thumb|نەخشەیەکی پیسبوونی سیزیۆم-١٣٧ لە ١٩٩٦، دە ساڵ پاش کارەساتی چێرنۆبڵ.]] [[پەڕگە:Chernobyl-4 and the Memorial 2009-001.jpg|thumb|کارلێکەری ژمارە چواری چێرنۆبڵ، ٢٠٠٩]] == ھۆکار == پێشھاتەکە کاتێک ڕوویدا کە چەند کرێکارێک سەلامەتی کارلێکەری ژمارە چواریان تاقیدەکردەوە و ئامێرەکانی تایبەت بە ڕێگەگرتن لە تەقینەوەی کارلێکەرەکە کوژاندرابوونەوە. لەو کاتەدا کارلێکەرەکە تووشی ھەڵکشانێکی زۆری وزە بوو. ئەوەش بووە ھۆی ئەوەی کە لوولەی کارلێکەرەکە بتەقێتەوە. بە ھۆی ئەو تەقینەوەیە، بڕێکی زۆر لە ماددەی تیشکدەر و سووتەمەنی وەشێندرا ناو [[بەرگەھەوا]]. ئەوەش بووە ھۆی چەند کێشەیەکی دیکەی تەکنیکی و ئاگری لێکەوتەوە. ئاگرەکە بڵاوکردنەوەی ماددە تیشکدەرەکانی زۆرتر کرد، کە بەھۆی دووکەڵی ئاگرەکە دەگوازرانەوە ناو بەرگەھەوا. == قوربانیان و زیانەکان == گرانە کە ژمارەی قوربانیانی کارەساتەکە بزانرێت. ڕاپۆرتێکی ٢٠٠٥ی [[ئاژانسی نێونەتەوەیی وزەی ئەتۆمی]] ئاماژەی بە ٥٦ مردنی ڕاستەوخۆ کردووە، کە زۆربەیان کرێکاری وێستگەکە یاخود [[ئاگرکوژێنەوە]] بوون. ڕاپۆرتەکە ئاماژە بەوە دەکات کە نزیکەی ٤٠٠٠ کەس لەوانەیە بەھۆی نەخۆشی درێژخایەن کە بەھۆی کارەساتەکە تووشی بوون بمرن. بەڵام ھەندێک لایەن تێبینیان لەسەر ڕاپۆرتەکە ھەیە. ھەروەھا کارەساتەکە چەندین نەخۆشی تووشی دانیشتوانی ناوچەکە کردووە کە دیارترینیان [[شێرپەنجەی تایرۆید]]<nowiki/>ە. ھەروەھا خاوێنکردنەوەی ئەو شوێنانەی بە ھۆی کارەساتەکەوە پیسبوون نزیکەی ١٨ میلیار ڕوبل (کە دەیکردە ١٨ میلیار دۆلاری ئەمریکی لەو کاتەدا) زیانی لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] داوە.<ref>چاوپێکەوتنێکی میکایل گۆرباچێڤی کەناڵی دیسکەڤەری لە ١٩ شوبات ی ٢٠١٤ بە ناوی [https://www.youtube.com/watch?v=dd-QBnAd5qY ''The Battle of Chernobyl''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170129111640/https://www.youtube.com/watch?v=dd-QBnAd5qY |date=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}} لە [[یووتیووب]]</ref> و سەدان میلیار دۆلاری دیکەش لەلایەن [[بیلاڕووس]]، [[ئوکراینا]] و [[ڕووسیا]] لە ٣٠ ساڵی ڕابردوودا خەرج کراوە بۆ خاوێنکردنەوەی ناوچە پیسبووەکان و دابینکردنی چاودێری تەندرووستی بۆ ئەوکەسانەی کەوتبوونە ژێر کاریگەری کارەساتەکە، بە شێوەیەک لەو ماوەیەدا بەشێکی دیاری بوودجەی بیلاڕووس و ئۆکرانیا بۆ قەرەبووکردنەوە و چارەسەرکردنی کێشەکانی دوای کارەساتەکە تەرخانکراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.chornobylmuseum.kiev.ua/ مۆزەخانەی کارەساتی چێرنۆبڵ] {{تووڵی دەروازە|مێژوو|یەکێتیی سۆڤیەت|ئوکراینا|ئەورووپا|ڕووسیا|بیلاڕووس|وزە}} {{پۆلی کۆمنز|Chernobyl disaster}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئوکراینا-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:تەقینەوەکانی ١٩٨٦]] [[پۆل:مێژووی ئوکراینا]] [[پۆل:قەوماوە ناوکییەکان]] [[پۆل:کارەساتی چێرنۆبڵ]] [[پۆل:پریپیات]] jwsi1hj7q1zgn3d71joa8nxrrhqpafk 0 124455 1695730 1549666 2026-10-27T16:34:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1695730 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{خاوێنکردن}} {{شێواز}} {{Underlinked|date=نیسان ٢٠١٧}} }} [[پەڕگە:Pielnia 1852.jpg|وێنۆک|کاداستر Cadastre]] '''کاداستر''' (بە [[ئینگلیزی]]: Cadastre) پۆڵێنکردن و سیستماتیک (ڕێکخراو) زەوی، لەژێر چاودێری دەسەڵات، بە بەکارھێنانی نەخشەی ئەو پارچە زەویانەی کە لە پڕۆسەیەکی ڕووپێودا نەخشەیان بۆ ئامادە بووە، بەپێی یاسایی تۆمارکردنی زەوی تۆمار وتاپۆ کراون. == ناساندن == ووشەی کاداستر سەرچاوە لە ووشەی katasticgonدەگرێ، واتە پەڕاوی پاداشت. پاشان لە زمانی لاتین گۆرا بە captastram و ئێستەش بە ڕێسایە دەوترێ کە جۆرو و ئەندازەی دارایی و خاوەنەکەی و جۆری خاوەنداریتەکە بۆ ھەموو دارایەکانی وڵات دیاری دەکات. ئەم بیردۆزە (تیۆری) بە تایبەت لەسەردەمی ناپلیۆن بەڕوونی ئەمری بۆ دەرچووە(١٨٠٧). ناپلیۆن دەیگوت کاداسترێکی باش تەواوکەری یاساکانی و فەرمانەکانی منە و دابێ ئاستی ووردی و درووستی نەخشەکان بتوانێ بە باشی سنووری داراییەکان لەیەک جیابکاتەوە. == مێژووی کاداستر == * میسڕ 3000BC * ئیتاڵیا1600BC * ئیمپڕاتۆریەتی ڕۆمانی 300AD * ھیند1000 AD * چین700 AD * ئنگلتەرا- Doomsday Book 1086 * سوید ١٥٤٠ * پاشایەتی ھەنگاریا١٧٩٢ * کاداسترای ناپیلۆن ١٨٠٧ == ئامانجەکانی کاداستر == دوو دەستە ئامانجی سەرەکیمان لەکاداستردا ھەیە: === چەندایەتی === دیاری کردنی سنووری یاسایی سامان و داراییەکانی حوکمەت، تاکەکان، ھەروەھا سامانە گشتیەکان. * دەزگاکانی دەسەڵات * سامانە گشتیەکان (پارک، یانەکان، خوێندنگاکان، بازاڕ، جادەکان، سەرچاوە سروشتییەکان) * سامانە تایبەتییەکان (خانوو، زەوی کشتووکاڵی،.....) === جۆرایەتی (کوالێتی) === * پێکھێنانی سیستەمێکی ڕەوان و ئاسان بۆ دەرھێنان و ڕاستکردنەوەی تاپۆی خاوەنداریەتی * دھرووست کردنی دڵنیایی لە پڕۆسەی کڕین و فرۆشتنی زەوی و خانوو. * کەم کردنەوەی سکاڵا لەسەر تێکەڵاوی داراییەکان * یارمەتیدان بۆ دامەزراندنی سیستەمێکی باش و دادوەرانە بۆ باج * زیادکرنی ئاستی کارایی و جۆرایەتی پلانەکانی تایبەت بە ئاوەدانکردنەوە و بەھەمھێنان. * ئاسان کردنی پڕۆسەی ئەنجام دانی کارووباری یاسایی تایبەت بە سامان تاک سامانە گشتیەکان. == جۆرەکانی کاداستر == # Legal cadastre –– supports land markets # Fiscal cadaster –– supports land taxation # Multi Multipurpose cadastre {{پۆلی کۆمنز|Cadastral maps}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:جۆرەکانی نەخشەکان]] t2ng1a1dgvxkeedl1wms2gfhvwj1mog 0 125906 1695743 1549656 2026-10-27T16:36:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1695743 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox television | show_name = کاراگول (Karagül) | image = [[File:Karagulposter.jpg|250px]] | caption = | show_name_2 = | genre = دراما <br /> رۆمانسی | creator = | developer = | writer = Sema Ergenekon <br /> Eylem Canpolat (1) <br /> Pınar Uysal <br /> Funda Çetin (2-12) <br /> Erkan Birgören <br /> Betül Yağsağan <br /> Beril Köse (13-) | director = Murat Saraçoğlu | creative_director = | starring = [[Ece Uslu]]<br />[[Saruhan Hünel]]<br />[[Şerif Sezer]]<br />[[Mesut Akusta]]<br />[[Hilal Altınbilek]]<br />[[Mert Yazıcıoğlu]]<br />[[Ayça Ayşin Turan]]<br />[[İlayda Çevik]]<br />[[Ogün Kaptanoğlu]]<br />[[Hülya Duyar]]<br />[[Özlem Conker]]<br />[[Sebahat Kumaş]]<br />[[Sevda Erginci]]<br />[[Can Atak]]<br />[[Arda Erkuran]]<br />[[Ebru Ojen Şahin]]<br />[[Eser Karabil]]<br />[[Burak Çelik]]<br />[[Turan Selçuk Yerlikaya]]<br />[[Açelya Elmas]]<br />[[Gonca Cilasun]]<br />[[Feyzan Soykan]]<br />[[Su Olgaç]] | theme_music_composer = Fırat Yükselir | opentheme = ''Karagül Jenerik Müziği'' | endtheme = ''Karagül Bitiş Müziği'' | composer = Toygar Işıklı | country = [[تورکیا]] | language = [[تورکی]] | num_seasons = ٤ | num_episodes = +١٠٠ | executive_producer = | producer = Şükrü Avşar Zeynep avsar | editor = | location = [[Halfeti]], [[Şanlıurfa Province|Şanlıurfa]] | cinematography = | camera = | runtime = ٢ کاتژمێر و ١٥ یان ٣٠ خولەک | company = Avşar Film | distributor = | channel = Fox Turkey | picture_format = | audio_format = | first_aired = {{start date|2013|3|29}} | last_aired = ئێستا | preceded_by = | followed_by = | related = | website = }} '''کاراگول''' (بە [[تورکی]]: Karagül؛ بە [[کوردی]]: گوڵی ڕەش)، درامایەکی [[تورکی]] ڕۆمانسییە پەخش‌ ئەکرێ لە (Fox Turkey) لەوەتەی ٢٩ی ئازاری ٢٠١٣. {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شریتی دەروازە|تورکیا|تەلەڤیزیۆن}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] d17t9u4i1ynjyma2hgnl3kqzihcay34 0 126333 1695690 1695080 2026-10-27T14:28:26Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو #IABot (v2.0.9.6) 1695690 wikitext text/x-wiki {{Short description|پایتەخت و گەورەترین شاری کووبا}} {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{Infobox settlement | name = هاڤانا | settlement_type = {{بنز|پایتەخت|en|Capital city|lt=پایتەخت}} | native_name = {{native name|es|La Habana}} | native_name_lang = | nickname = شاری ستوونەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=How Obama's US-Cuba deal could shape Havana's future|ناونیشان=http://www.lonelyplanet.com/cuba/travel-tips-and-articles/how-obamas-us-cuba-deal-could-shape-havanas-future|بڵاوکەرەوە=Lonely Planet|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150110042047/http://www.lonelyplanet.com/cuba/travel-tips-and-articles/how-obamas-us-cuba-deal-could-shape-havanas-future|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> | image_map = | mapsize = 200px | map_caption = | pushpin_map = Cuba#Caribbean#North America | pushpin_relief = 1 | coordinates = {{Coord|23|08|12|N|82|21|32|W|region:CU-03_type:city(2,100,000)|display=inline,title}} | motto = | image_flag = Official flag of Havana, Cuba.svg | flag_border = no | flag_size = 110px | image_shield = Coat_of_arms_of_La_Habana.svg | shield_size = 50px | shield_link = نیشانی هاڤانا | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | caption_align = center | perrow = 1/2/2/2 | image1 = DJI 0197 crp wiki.jpg | caption1 = ئاسۆی {{بنز|مالێکۆن، هاڤانا|en|Malecón, Havana|lt=مالێکۆن}} | image2 = El Capitolio Havana Cuba.jpg | caption2 = {{بنز|کاپیتۆلی نیشتمانیی کووبا|en|National Capitol of Cuba}} | image3 = Castillo de la Real Fuerza (Jan 2014).jpg | caption3 = {{بنز|کاستیلۆ دێ لا ڕیال فوێرسا|en|Castillo de la Real Fuerza}} | image4 = Línea, La Habana, Cuba.jpg | caption4 = شەقامی لینیا | image5 = Havana (Cuba, February 2023) - 98.jpg | caption5 = {{بنز|سێنترۆ هابانا|en|Centro Habana|lt=گەڕەکی چینییەکان}} | image6 = Comité Central del Partido Comunista - Palacio de la Revolucion (18086011665).jpg | caption6 = {{بنز|کۆشکی شۆڕش|en|Palace of the Revolution}} | image7 = Havana (Cuba, February 2023) - 80.jpg | caption7 = {{بنز|کاستیلۆ دێل مۆرۆ|en|Castillo de los Tres Reyes Del Morro|lt=کاستیلۆ دێل مۆرۆ}} }} | image_caption = | imagesize = | subdivision_type = {{بنز|پێڕستی دەوڵەتە سەروەرەکان|en|List of sovereign states|lt=وڵات}} | subdivision_name = {{flag|Cuba}} | subdivision_type2 = {{بنز|پارێزگاکانی کووبا|en|Provinces of Cuba|lt=پارێزگا}} | subdivision_name2 = {{بنز|پارێزگای لا هابانا|en|La Habana Province|lt=لا هابانا}} | subdivision_type1 = هەرێم | subdivision_name1 = ڕۆژاوا | seat_type = | seat = | parts_type = {{بنز|شارەوانییەکانی کووبا#هاڤانا|en|Municipalities of Cuba#Havana|lt=شارەوانییەکان}} | parts_style = <!-- =list (for list), coll (for collapsed list), para (for paragraph format) Default is list if up to 5 items, coll if more than 5--> | parts = [[#Municipalities|١٥]] | government_type = | governing_body = حکوومەتی پارێزگای لا هابانا | leader_title = {{بنز|پارێزگاکانی کووبا#سەرۆکەکانی مەجلیسە پارێزگاییەکانی دەسەڵاتی گەل|en|Provinces of Cuba#Presidents of the People's Power Provincial Assemblies|lt=پارێزگار}} | leader_name = {{بنز|یانێت هێرناندێز پێرێز|en|Yanet Hernández Pérez}} | leader_party = {{بنز|پارتی کۆمۆنیستی کووبا|en|Communist Party of Cuba|lt=PCC}} | established_title1 = گوازرایەوە | established_date1 = ١٦ی تشرینی دووەمی ١٥١٩<br>(شوێنی ئێستا) | established_title = دامەزراوە | established_date =١٥١٤<ref name=poster/> | area_total_km2 = 728.26 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | population_as_of = ٢٠٢٢ | population_footnotes = <ref name="h244">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ciudad de la Habana (City, Cuba) |وێبگە=Population Statistics, Charts, Map and Location |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.citypopulation.de/en/cuba/admin/23__la_habana/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250820200815/https://www.citypopulation.de/en/cuba/admin/23__la_habana/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | population_note = | population_total = 2137847 | population_density_km2 = 2,936 | population_urban = 2,146,237 | population_urban_footnotes = <ref name="j046">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Havana, Cuba Population (2025) |وێبگە=Population Stat |ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشان=https://populationstat.com/cuba/havana |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250804011700/https://populationstat.com/cuba/havana |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | population_demonym = هابانێرۆ، -ا | population_rank = {{بنز|پێڕستی شارەکانی باکووری ئەمریکا بەپێی ژمارەی دانیشتووان|en|List of North American cities by population|lt=٨ەم}} لە باکووری ئەمریکا<br />{{بنز|پێڕستی شارەکانی کووبا|en|List of cities in Cuba|lt=١ەم}} لە کووبا | blank3_name = {{بنز|پێوەرەی گەشەپێدانی مرۆیی|en|Human Development Index|lt=HDI}} (٢٠١٩) | blank3_info = ٠.٨٣٤<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://globaldatalab.org/shdi/shdi/CUB/|سەردێڕ= Subnational Human Development Index|بڵاوکەرەوە= Global Data Lab|ڕێکەوتی سەردان= ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20200617064237/https://globaldatalab.org/shdi/shdi/CUB/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> – <span style="color:#090;">زۆر بەرز</span> <!-- GDP --------------->| demographics_type1 = تێکڕای بەرهەمی ناوخۆیی {{nobold|(نەختینەیی، ٢٠٢٣)}} | demographics1_footnotes = | demographics1_title1 = {{بنز|پایتەخت|en|Capital city}} | demographics1_info1 = $٢١.٤&nbsp;ملیار<ref name="TelluBase">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://tellusant.com/repo/tb/tellubase_factsheet_cub.pdf|بڵاوکەرەوە=Tellusant|سەردێڕ=TelluBase—Cuba Fact Sheet|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240116222857/https://tellusant.com/repo/tb/tellubase_factsheet_cub.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | demographics1_title3 = بۆ هەر تاکێک | demographics1_info3 = $٩,٩٠٠ | timezone = [[UTC−05:00]] | utc_offset = −5 | timezone_DST = [[UTC−04:00]] | utc_offset_DST = −4 | elevation_m = 59 | elevation_ft = 195 | blank_name_sec1 = پیاوچاکی پارێزەر | blank_info_sec1 = {{بنز|قەشە کریستۆڤەر|en|Saint Christopher|lt=سان کریستۆڤاڵ}} | website = {{URL|www.lahabana.gob.cu}} | footnotes = {{designation list | embed=yes | designation1 = WHS | designation1_offname = {{بنز|هاڤانای کۆن|en|Old Havana}} و سیستەمی قەڵاکانی | designation1_date = ١٩٨٢ <small>({{بنز|لیژنەی کەلەپووری جیهانی|en|World Heritage Committee|lt=دانیشتنی ٦ەم}})</small> | designation1_type = کلتووری | designation1_criteria = iv, v | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/204 204] | designation1_free1name = هەرێم | designation1_free1value = {{بنز|پێڕستی شوێنەوارەکانی کەلەپووری جیهانی لە باکووری ئەمریکا|en|List of World Heritage Sites in North America|lt=کاریبی}} }} | official_name = | other_name = | population_metro = 2,156,350 | population_metro_footnotes = <ref name="j226">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Havana Population 2025 |وێبگە=World Population Review |ناونیشان=https://worldpopulationreview.com/cities/cuba/havana#:~:text=Havana's%202025%20population%20is%20now,represents%20a%200.18%25%20annual%20change. |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251008185328/https://worldpopulationreview.com/cities/cuba/havana#:~:text=Havana's%202025%20population%20is%20now,represents%20a%200.18%25%20annual%20change. |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> }} '''هاڤانا''' ({{IPAc-en|h|ə|ˈ|v|æ|n|ə}}، {{IPAc-en|USalso|h|ə|ˈ|v|ɑː|n|ə}}؛ بە ئیسپانی: {{langx|es|La Habana}} {{IPA|es|la‿aˈβana||HAV.ogg}})<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Anagó: vocabulario lucumí: El yoruba que se habla en Cuba|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=YAqtDwAAQBAJ&dq=%22ain%C3%A1+yogo%22&pg=PT32|بڵاوکەرەوە=Linkgua|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٩|ژپنک=٩٧٨-٨٤-٩٠٠٧-٨٣٤-١|نووسەر=Cabrera, Lydia|زمان=es}}</ref> {{بنز|پایتەخت|en|Capital city}} و گەورەترین شاری {{بنز|کووبا|en|Cuba}}<nowiki/>یە. دڵی {{بنز|پارێزگای لا هابانا|en|La Habana Province}}<nowiki/>یە، هاڤانا بەندەر و سەنتەری سەرەکیی بازرگانیی وڵاتەکەیە.<ref name="CIA Factbook">[https://web.archive.org/web/20260112183129/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba Cuba]. ''[[The World Factbook]]''. [[Central Intelligence Agency]].</ref> پڕدانیشتووانترین شارە، و گەورەترینە لە ڕووی ڕووبەرەوە، و {{بنز|پێڕستی ناوچە گەورەشارەکان لە ناوچەی کاریبی|en|List of metropolitan areas in the West Indies|lt=دووەم گەورەترین ناوچەی گەورەشارە}} لە هەرێمی {{بنز|کاریبی|en|Caribbean}}. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٢١دا بریتی بوو لە کەس،<ref name= Official_census>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|ئیش=2012 Official Census|سەردێڕ= Población total por color de la piel según provincias y municipios|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20131110011903/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|بڵاوکەرەوە= Oficina Nacional de Estadística e Información}}</ref><ref name="CIA Factbook"/> و ڕووبەرەکەی {{convert|728.26|km2|abbr=on}}<ref name=JJ>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.onei.gob.cu/sites/default/files/anuario_demografico_2021_0.pdf|سەردێڕ= Demographic Yearbook of Cuba 2021/Anuario Demografico de Cuba 2021 (in Spanish)|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221118211559/http://www.onei.gob.cu/sites/default/files/anuario_demografico_2021_0.pdf}}</ref>ە بۆ شاری پایتەختەکە و ٨,٤٧٥.٥٧&nbsp;کم<sup>٢</sup>یە بۆ ناوچەی گەورەشارەکەی.<ref name=Official_census/> لەگەڵ ئەوەشدا، ژمارەی دانیشتووانە فەرمییەکەی تا کۆتاییەکانی ٢٠٢٤ دابەزی بۆ ١,٧٤٩,٩٦٤ کەس.<ref name=ONEI>[https://www.facebook.com/ONEI.LaHabana/posts/oneilahabana-%EF%B8%8F-le-informa-hoy-sobre-la%EF%B8%8F-poblaci%C3%B3n-total-residente-en-lahabanadet/979087551446790/ #ONEILaHabana le informa hoy sobre la población total residente en #LaHabanaDeTodos y las estadísticas por género en la sección La Habana en Datos ] - Oficina Provincial de Estadística e Información en La Habana</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aznations.com/population/cu/cities/havana|سەردێڕ=Population of Havana 2026|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210927202343/https://www.aznations.com/population/cu/cities/havana|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم شارە لەلایەن {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ئیسپانی|en|Spanish Empire}}یەوە لە ساڵی ١٥١٩ دامەزراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=La Habana: Fundación, evolución y papel político en el proceso de las independencias americanas (1514-1825)|ساڵ=٢٠٢١|شوێن=Seville|ناونیشان=https://www.upo.es/revistas/index.php/americania/article/view/6307/5455|بڵاوکەرەوە=[[Universidad Pablo de Olavide]]|journal=Americanía|doi=10.46661/americania.6307|یەکەم=Justo|دوایین=Cuño Bonito|پەڕە=٦٦|doi-access=free|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260415204833/https://www.upo.es/revistas/index.php/americania/article/view/6307/5455|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و لە ناوەڕاستی سەدەی ١٦ەمدا توانیبووی پێش {{بنز|سانتیاگۆ دێ کووبا|en|Santiago de Cuba|lt=سانتیاگۆ}} بکەوێت بەهۆی سوودە جیۆستراتیژییەکانی بەندەرەکەیەوە، و لە ساڵی ١٥٥٢دا بوو بە پایتەختی دوورگەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Siglo XVI. Bojeo, conquista y colonización de Cuba. Las primeras villas. Primeras epidemias. Ataques de corsarios y piratas. Primeras noticias médicas de las Actas del Cabildo de La Habana|journal=Cuadernos de Historia de la Salud Pública|issn=0045-9178|issue=96|ساڵ=٢٠٠٤|ناونیشان=http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0045-91782004000200006}}</ref> بوو بە شوێنێکی بنەڕەتی بۆ ئیمپراتۆریەتی کۆلۆنیالیزمی ئیسپانی لە ئەمریکاکاندا،{{Sfn|Cuño Bonito|2021|p=64}} و خاڵێکی وەستان بۆ ئەو {{بنز|گالیۆن|en|galleon|lt=گالیۆنانەی}} کە دەگەڕانەوە بۆ نیمچەدوورگەی ئیبیریا، و دیوار و قەڵای بۆ دروست کران بۆ پاراستنی لە هێرشە دەریاییەکان. شارەکە بارەگای {{بنز|حکوومەتی کووبا|en|Government of Cuba}} و چەندین وەزارەتە، بارەگای سەرەکیی چەندین بازرگانی و نیشتمانی زیاتر لە ١٠٠ نووسینگەی دیپلۆماسییە.<ref name="Embassies in Havana">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cuba – Embassies and Consulates |ناونیشان= https://www.embassypages.com/cuba |بڵاوکەرەوە=Embassypages.com|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20181004144931/https://www.embassypages.com/cuba|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٩دا، شارەکە سێیەم بەرزترین داهاتی هەبوو لە وڵاتەکەدا.<ref name="Monthly Income by Province">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Workforce and Salary (Section 4.5) |بڵاوکەرەوە=Oficina Nacional de Estadisticas – Republica de Cuba |زمان=es|ناونیشان=http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101216054154/http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref> هاڤانای هاوچەرخ دەکرێت لە بنەڕەتدا وەک سێ شار لە یەک شاردا وەسف بکرێت: {{بنز|هاڤانای کۆن|en|Old Havana}}، {{بنز|ڤێدادۆ|en|Vedado}} و گەڕەکە نوێیەکانی دەوروبەری.<ref name=":2" /> شارەکە زیاتر بەرەو ڕۆژاوا و باشوور لە {{بنز|کەنداوی هاڤانا|en|Havana Harbor|lt=کەنداوەکەوە}} درێژ دەبێتەوە، کە لە ڕێگەی دەروازەیەکی تەسکەوە دەچیتە ناوی و دابەش دەبێت بۆ سێ بەندەری سەرەکی: {{بنز|کەنداوی هاڤانا#دامەزراوەکان|en|Havana Harbour#Facilities|lt=ماریمێلێنا، گواناباکۆا و ئانتارێس}}. {{بنز|ڕووباری ئالمێندارێس|en|Almendares River}} لە باشوورەوە بۆ باکوور بەناو شارەکەدا تێدەپەڕێت، و لە چەند میلێک لە ڕۆژاوای کەنداوەکەوە دەچێتە ناو {{بنز|گەرووی فلۆریدا|en|Straits of Florida}}وە.<ref name="Anuario Estadistico">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Anuario Estadistico de Ciudad de La Habana|ناونیشان=http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=ONE – Oficina Nacional de Estadisticas (National Statistics Office)|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|زمان=es}}</ref> شارەکە ساڵانە زیاتر لە ملیۆنێک گەشتیار ڕادەکێشێت<ref name="Havana Tourism">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Section 15 (Turismo), article 15.7 (Visitantes por mes)|ناونیشان=http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=ONE- Oficina de Estadisticas de Cuba|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|زمان=es}}</ref> (١,١٧٦,٦٢٧ گەشتیاری نێودەوڵەتی لە ٢٠١٠،<ref name="Havana Tourism"/> کە زیادبوونێکی ٢٠٪ بوو لە ٢٠٠٥ەوە). هاڤانای کۆن لە ساڵی ١٩٨٢دا وەک شوێنەوارێکی کەلەپووری جیهانیی یوونێسکۆ ڕاگەیەندرا.<ref name="UNESCO Havana">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Old Havana and its Fortification System|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/204|بڵاوکەرەوە=UNESCO.ORG|وێبگە=UNESCO World Heritage Centre|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200605025659/http://whc.unesco.org/en/list/204|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شارەکە بە {{بنز|مێژووی هاڤانا|en|History of Havana|lt=مێژوو}}، کلتوور، تەلارسازی و مۆنۆمێنتەکانی ناسراوە.<ref>{{cite encyclopedia |url = https://www.britannica.com/EBchecked/topic/257242/Havana |encyclopedia = Encyclopædia Britannica |title = Havana |first = James Nelson |last = Goodsell |date = 11 April 2017 |access-date = 21 June 2022 |archive-date = 18 May 2015 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150518020801/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257242/Havana |url-status = live }}</ref> وەک شتێکی باو بۆ کووبا، هاڤانا خاوەنی {{بنز|کەشوهەوای خولگەیی|en|tropical climate}}ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=42287&cityname=Havana%2C+La+Habana%2C+Cuba&units=|سەردێڕ=Havana climate summary|بڵاوکەرەوە=Weatherbase|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220065852/http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=42287&cityname=Havana%2C+La+Habana%2C+Cuba&units=|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == وشەناسی == لە ساڵی ١٥١٤دا، {{بنز|دیێگۆ ڤێلاسکێز دێ کوێلار|en|Diego Velázquez de Cuéllar}} شارۆچکەی ''سان کریستۆباڵ دێ لا هابانا''ی دامەزراند، کە بە واتای '{{بنز|قەشە کریستۆڤەر|en|Saint Christopher}}ی هابانا' دێت. تیۆری ئەوە هەیە کە ناوەکە لە {{بنز|هاباگوانێکس|en|Habaguanex}}ەوە وەرگیراوە، کە سەرۆکی هۆزێکی ناوخۆییی ئاخێوەری {{بنز|زمانی تاینۆ|en|Taíno language|lt=تاینۆ}} بووە کە زانیارییەکی کەمی لەسەر هەیە. لە زمانی ئیسپانیدا، ناوەکە بە شێوەیەکی باو وەک Havana یان Hauana دەنووسرا، هەروەک لە بەڵگەنامە مێژووییەکاندا دۆزراوەتەوە. ڕێنووسی "Habana" بە پیتی "b" لە دوای ساڵی ١٧٩٨ەوە زیاتر بەکارهێنرا، و تا ساڵی ١٨٢١ بوو بە شێوازی ستاندارد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Why Is Havana Named Havana? |ناونیشان=https://www.cubaheadlines.com/articles/303241 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=CubaHeadlines |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251118041358/https://www.cubaheadlines.com/articles/303241 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کاتێک وشەی Habana گونجێنرا بۆ ناو زمانی ئینگلیزی، پیتی ⟨b⟩ گۆڕدرا بۆ ⟨v⟩ بەهۆی دیاردەیەکی زمانەوانییەوە کە پێی دەوترێت {{بنز|بیتاسیزم|en|betacism}}، کە لێکچوونێکی دەنگەکانی {{بنز|نەبزوێنی لێوی|en|voiced bilabial plosive}} و {{بنز|نەبزوێنی لێوی-ددانی|en|voiced labiodental fricative}}یە کە لە زۆربەی شێوەزارەکانی ئیسپانیی مۆدێرندا ڕوودەدات. بەکارهێنانی وشەی ''Havana'' لە ئەدەبیاتدا بە شێوەیەکی تێگەیشتراو لە کاتی {{بنز|جەنگی ئیسپانی-ئەمریکی|en|Spanish–American War}}دا گەیشتە لوتکە، بەڵام هەروەها نوێنەرایەتی جۆرێک لە {{بنز|جگەرە|en|cigar}}، ڕەنگێک، و جۆرێک لە کەروێشکیش دەکات هەروەها وەک شارەکەش.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Aleksic |یەکەم١=Adam |سەردێڕ=HABAGUANEX |ناونیشان=https://www.etymologynerd.com/blog/habaguanex |وێبگە=The Etymology Nerd |ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220626115548/https://www.etymologynerd.com/blog/habaguanex |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> Havana ئەو ناوە زاڵەیە بۆ شارەکە کە لە فەرهەنگەکانی زمانی ئینگلیزیدا دەدۆزرێتەوە. == مێژوو == {{For timeline}} === سەدەی ١٦ەم === ====سەرەتاکان==== دیێگۆ ڤێلاسکێز لە بنەڕەتدا لە ساڵی ١٥١٤ هاڤانای دامەزراند، لە کەناراوەکەی بەرامبەر، بە دووریی {{convert|69|km|mi|abbr=on}} لە باشووری شوێنەکەی ئێستای. نەخشەیەکی سەرەتایی کووبا کە لە ساڵی ١٥١٤ کێشراوە، دەیکاتە دەمی {{بنز|ڕووباری مایابێک|en|Mayabeque River}}، کە ئێستا شارۆچکەی {{بنز|باتابانۆ، کووبا|en|Batabanó, Cuba|lt=باتابانۆ}}یە.<ref name=poster>{{in lang|es}} [[commons:File:LaHabanaalSur.jpg|Fundación de La Habana a orillas del Río Onicajinal o Mayabeque]]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://mayabeque.blogia.com/2009/092601-san-cristobal-de-la-habana-en-el-sur-analisis-historico-geografico-de-su-localiz.php |سەردێڕ=San Cristóbal de La Habana en el Sur |بڵاوکەرەوە=Mayabeque.blogia.com |ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190913141534/http://mayabeque.blogia.com/2009/092601-san-cristobal-de-la-habana-en-el-sur-analisis-historico-geografico-de-su-localiz.php |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم نیشتەجێبوونە شکستی هێنا، بە پلەی یەکەم بەهۆی نزم و زۆنگاویی خاکی دەوروبەری ڕووبارەکەوە. هەموو هەوڵەکانی ئیسپانییەکان بۆ دروستکردنی نیشتەجێبوونێک لەم ناوچەیەدا لە کۆتاییدا شکستیان هێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.guije.com/pueblo/habana/historia01/c10/index.htm|سەردێڕ=Una población que cambia su asiento o lugar|زمان=es|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260317074429/http://guije.com/pueblo/habana/historia01/c10/index.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە نێوان ساڵانی ١٥١٤ و ١٥١٩دا، ئیسپانییەکان یەکەمین نیشتەجێبوونەکانیان لەسەر کەناراوەکانی باکووری کووبا لە نزیک هاڤانای ئێستا دامەزراند. یەکێکیان ناوی ''لا چۆرێرا'' بوو، لەسەر شوێنی ئێستای {{بنز|قەڵای چۆرێرا|en|Torreón de la Chorrera|lt=قەڵای لا چۆرێرا}}، لە تەنیشت دەمی {{بنز|ڕووباری ئالمێندارێس|en|Almendares River}}. ئەم نیشتەجێبوونە لە شوێنێکی باشتردا بوو لە چاو یەکەمین نیشتەجێبوون لە کەناراوەکانی باشووردا، چونکە زەویی دەوروبەری بەرزتر بوو و دیمەنەکەش کەمتر زۆنگاوی بوو. لا چۆرێرا لە کۆتاییدا بوو بە گەڕەکەکانی {{بنز|ڤێدادۆ|en|Vedado}} و {{بنز|میرامار، هاڤانا|en|Miramar, Havana|lt=میرامار}}. ئەو شارۆچکەیەی کە بوو بە هاڤانا، لە تەنیشت ئەو شوێنەی کە لەو کاتەدا پێی دەگوترا ''پوێرتۆ دێ کارێناس'' (بە واتای وشەیی، 'بەندەری {{بنز|پاچەوەرکردن|en|Careening}}')، لە ساڵی ١٥١٩ سەرچاوەی گرت. کوالێتیی کەنداوی هاڤانا و کەنداوەکەی دەوروبەری ئەوەیە کە بووە هۆی گۆڕینی شوێنەکەی. {{بنز|پانفیلۆ دێ نارڤایز|en|Pánfilo de Narváez}} ناوەکەی بە هاڤانا بەخشی – کە شەشەمین شارۆچکە بوو لە کووبا دامەزرابێت: ''سان کریستۆباڵ دێ لا هابانا''. ''سان کریستۆباڵ'' {{بنز|پیاوچاکی پارێزەر|en|patron saint}}ی هاڤانایە. یەکەمین شارەکان کە لە دوورگەکەدا دامەزران، وەک بنکەیەک بوون بۆ داگیرکردنی زەوییەکانی تر. ====هێرشەکان==== [[File:Jacquesdesores.jpg|thumb|{{بنز|کۆرسێرە فەڕەنسییەکان|en|French corsairs|lt=کۆرسێری فەڕەنسی}} {{بنز|ژاک دێ سۆرێس|en|Jacques de Sores}} هاڤانا تاڵان دەکات و دەیسووتێنێت لە ساڵی ١٥٥٥دا]] لەبەر ئەوەی هاڤانا وەک بەندەرێکی بازرگانی لە کاریبی دەستی پێکرد، ڕووبەڕووی هێرشی بەردەوامی {{بنز|چەتەی دەریایی|en|buccaneer|lt=چەتەکانی دەریا}}، {{بنز|چەتەی دەریایی|en|pirate|lt=چەتەکان}}، و {{بنز|کۆرسێرە فەڕەنسییەکان|en|French corsairs}} بووەوە. یەکەمین هێرش و سووتاندنی شارەکە کە لێی کەوتەوە لەلایەن کۆرسێری فەڕەنسی {{بنز|ژاک دێ سۆرێس|en|Jacques de Sores}}ەوە بوو لە ساڵی ١٥٥٥دا. ئەم جۆرە هێرشانە {{بنز|تاجی ئیسپانی|en|Spanish Crown}}یان قایل کرد کە پارە بۆ دروستکردنی یەکەمین قەڵاکان لە شارە سەرەکییەکاندا دابین بکات – نەک تەنها بۆ بەرەنگاربوونەوەی چەتەکان و کۆرسێرەکان، بەڵکو بۆ سەپاندنی کۆنترۆڵی زیاتر بەسەر بازرگانیدا لە {{بنز|دوورگەکانی هیندستانی ڕۆژاوا|en|West Indies}} و سنووردارکردنی قاچاغچیێتییە بەرفراوانەکە کە بەهۆی کۆتوبەندە بازرگانییەکانی سەپێنراو لەلایەن {{بنز|کاسا دێ کۆنتراتاسیۆن|en|Casa de Contratación}}ی {{بنز|سێڤیلیا|en|Seville}}ەوە سەریهەڵدابوو (کە ماڵێکی بازرگانیی ژێر کۆنترۆڵی تاج بوو و قۆرخکاریی بەسەر بازرگانییدا هەبوو لە جیهانی نوێ).<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Havana - Colonial, Revolution, Cuba {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Havana/History |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250323003544/https://www.britannica.com/place/Havana/History |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کەشتییەکان لە سەرتاسەری {{بنز|جیهانی نوێ|en|New World}}ەوە بەرهەمەکانیان سەرەتا دەهێنایە هاڤانا، بۆ ئەوەی لەلایەن کەشتیگەلەکانەوە ببرێن بۆ ئیسپانیا. ئەو هەزاران کەشتییەی کە لە کەنداوی شارەکەدا کۆدەبوونەوە، وزەیان بە پیشەسازییەکانی کشتوکاڵ و بەرهەمهێنانی هاڤانا دەبەخشی، چونکە دەبوو خۆراک، ئاو، و بەرهەمەکانی تری پێویست بۆ بڕینی زەریایان بۆ دابین بکرێت.<ref name=":1" /> لە ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٥٩٢دا، {{بنز|فیلیپی دووەمی ئیسپانیا|en|King Philip II of Spain}} نازناوی شاری بەخشی بە هاڤانا. دواتر، شارەکە بە فەرمی وەک "کلیل بۆ جیهانی نوێ و قەڵغانی دوورگەکانی هیندستانی ڕۆژاوا" لەلایەن تاجی ئیسپانییەوە دیاریکرا. لەم نێوەندەدا، هەوڵەکان بۆ دروستکردن یان باشترکردنی ژێرخانی بەرگریی شارەکە بەردەوام بوون.<ref name=":1"/> === سەدەی ١٧ەم === [[File:Panorama of La Habana (Amsterdam, 17th century).jpg|thumb|upright=1.15|هاڤانا لە ساڵی ١٦٩٠دا، بەپێی ئەتڵەسی ڤان دێر هاگن. کتێبخانەی بەریتانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://garystockbridge617.getarchive.net/media/atlas-van-der-hagen-kw1049b13-081-panorama-van-havana-a5ef76|سەردێڕ=Nederlands: Dit niet gesigneerde stadspanorama op Havana|وێبگە=garystockbridge617.getarchive.net|ڕێکەوت=١٧٠٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221227234823/https://garystockbridge617.getarchive.net/media/atlas-van-der-hagen-kw1049b13-081-panorama-van-havana-a5ef76|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>]] هاڤانا لە ماوەی سەدەی ١٧ەمدا بە شێوەیەکی گەورە فراوان بوو. بینای نوێ دروستکران لە زۆرترین کەرەستەکانی دوورگەکە، بەتایبەتی دار، بە تێکەڵکردنی شێوازە تەلارسازییە جیاوازەکانی {{بنز|نیمچەدوورگەی ئیبیریا|en|Iberian Peninsula|lt=ئیبیری}} هەروەها وەرگرتنی زۆرێک لە تایبەتمەندییەکانی دوورگەکانی {{بنز|دوورگەکانی کەناری|en|Canary Islands|lt=کەناری}}. لەم قۆناغەدا، شارەکە چەندین مۆنۆمێنتی مەدەنی و بینای ئایینیی دروستکرد، لەوانە {{بنز|قەڵای مۆرۆ|en|El Morro Castle}}، دێری سانت ئۆگستین، پەرستگای هومییادێرۆ، فوارەی دۆرۆتیا دێ لا لونین لا چۆرێرا، کڵێسای فریشتەی پیرۆز، {{بنز|نەخۆشخانەی سان لازارۆ، هاڤانا|en|Hospital de San Lazaro, Havana|lt=نەخۆشخانەی سان لازارۆ}}، دێری سانتا تێرێسا، و دێری سان فێلیپێ نێری. لە ساڵی ١٦٤٩دا، پەتایەکی کوشندەی {{بنز|تای زەرد|en|yellow fever}} کە لە {{بنز|کارتاگێنا، کۆلۆمبیا|en|Cartagena, Colombia|lt=کارتاگێنا}}وە هێنرابوو، یەک لەسەر سێی دانیشتووانی هاڤانای کوشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/fever-timeline-yellow-fever-america|بڵاوکەرەوە=PBS|سەردێڕ=Yellow Fever in America|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251202002244/https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/fever-timeline-yellow-fever-america/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.piratesurgeon.com/pages/surgeon_pages/nw_quarantine6.html|سەردێڕ=New World Quarantine During the Golden Age of Piracy, Page 6|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251222230429/https://www.piratesurgeon.com/pages/surgeon_pages/nw_quarantine6.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ١٦٧٤دا، دروستکردنی دیوارەکانی شارەکە دەستی پێکرد وەک بەشێک لە هەوڵەکانی قەڵابەندکردن. ئەمە تا ساڵی ١٧٤٠ تەواو دەبوو. ===سەدەی ١٨ەم=== [[File:Fachada principal de la catedral de la Habana, en La Ilustración Católica.jpg|thumb|right|{{بنز|کڵێسای سەرەکیی هاڤانا|en|Havana Cathedral}}، ١٧٤٨–١٧٧٧]] لە ناوەڕاستی سەدەی ١٨ەمدا، هاڤانا زیاتر لە حەفتا هەزار دانیشتووانی هەبوو، کە وایکرد ببێتە سێیەم گەورەترین شار لە ئەمریکاکاندا، لە دوای {{بنز|لیما|en|Lima}} و {{بنز|مەکسیکۆ سیتی|en|Mexico City}} بەڵام پێش {{بنز|بۆستن|en|Boston}} و {{بنز|نیویۆرک سیتی|en|New York City}}.<ref>Thomas, Hugh: ''Cuba, A pursuit of freedom'', 2nd Edition, p. 1.</ref> لەو کاتەدا، هاڤانا گرنگترین بەندەر بوو لە {{بنز|دوورگەکانی هیندستانی ڕۆژاوای ئیسپانی|en|Spanish West Indies}}، چونکە دامەزراوەکانی هەبوو کە تێیدا کەشتییەکان دەکرانە نۆژەن ببنەوە پێش بەردەوامبوونی گەشتەکەیان. تا ساڵی ١٧٤٠، ببووە گەورەترین و چالاکترین {{بنز|کەشتی‌سازی|en|shipyard}}ی ئیسپانیا و تەنها {{بنز|حەوزی وشک|en|drydock}} لە جیهانی نوێدا.<ref>Harbron, John D..''Trafalgar and the Spanish navy'', Lestrange Maritime Press, 2004, {{ISBN|0-87021-695-3}}, pp. 15–17. Havana built nearly 50% more Ships of the Line than any other Spanish dockyard during the 18th century.</ref> ====جەنگی حەوت ساڵە==== [[File:British ships in the Seven Years War before Havana.jpg|thumb|کەشتیگەلی بەریتانی دەچنە ناو هاڤاناوە]] شارەکە لەلایەن بەریتانییەکانەوە گەمارۆدرا لە کاتی {{بنز|گەمارۆدانی هاڤانا|en|Siege of Havana}} لە {{بنز|جەنگی حەوت ساڵە|en|Seven Years' War}}دا. {{بنز|شەڕی هاڤانا (١٧٦٢)|en|Battle of Havana (1762)|lt=ئەڵقە}}کە لە ٦ی حوزەیرانی ١٧٦٢ دەستی پێکرد، کاتێک لە بەرەبەیاندا، کەشتیگەلێکی بەریتانی کە لە زیاتر لە ٥٠ کەشتی و هێزێکی هاوبەشی زیاتر لە ١١,٠٠٠ پیاو لە {{بنز|هێزی دەریاییی شاهانە|en|Royal Navy}} و {{بنز|سوپای بەریتانیا|en|British Army|lt=سوپا}} پێکهاتبوو، چوونە ناو ئاوەکانی کووباوە و هێزێکی وشکانی و دەریاییان لە ڕۆژهەڵاتی هاڤانا دابەزاند.<ref name="Seven Years War">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Pocock |یەکەم= Tom|سەردێڕ= Battle for Empire: The very first world war 1756–63|chapter = Chapter Six|بڵاوکەرەوە=Michael O'Mara Books |ڕێکەوت= ١٩٩٨|ژپنک= ٩٧٨-١-٨٥٤٧٩-٣٩٠-٤}}</ref> دوای گەمارۆکە، بەریتانییەکان دەستبەجێ هاڤانایان کردەوە بۆ بازرگانیکردن لەگەڵ {{بنز|ئەمریکای باکووری بەریتانی|en|British North America}} و {{بنز|دوورگەکانی هیندستانی ڕۆژاوای بەریتانی|en|British West Indies|lt=داگیرگەلەکانی کاریبی}}یاندا، کە بووە هۆی گۆڕانکارییەکی خێرا لە کۆمەڵگەی کووبادا. کەمتر لە ساڵێک دوای داگیرکردنی هاڤانا، {{بنز|پەیماننامەی پاریس (١٧٦٣)|en|Treaty of Paris (1763)|lt=پەیماننامەی پاریس}} لە ساڵی ١٧٦٣دا لەلایەن سێ هێزە شەڕکەرەکەوە واژۆ کرا، کە کۆتایی بە جەنگەکە هێنا. پەیماننامەکە {{بنز|فلۆریدای ئیسپانی|en|Spanish Florida}}ی دایە بەریتانییەکان لە بەرامبەر گەڕاندنەوەی هاڤانا بۆ ئیسپانیا.<ref name="Siege">Thomas, Hugh: Cuba: The Pursuit of Freedom 2nd edition. Chapter One</ref> دوای گەڕاندنەوەی شارەکە، ئیسپانییەکان هاڤانایان گۆڕی بۆ قەڵابەندترین شار لە ئەمریکاکاندا؛ هاوشێوەی کارتاگێنا، شارێک کە لەژێر سەرکردایەتیی {{بنز|بلاس دێ لێزۆ|en|Blas de Lezo}}دا شکستی بە داگیرکارییەکی بەریتانیی ٣٠,٠٠٠ دەریاوان هێنا لە کاتی {{بنز|شەڕی کارتاگێنا دێ ئیندیاس|en|Battle of Cartagena|lt=شەڕی کارتاگێنا}} لە ساڵی ١٧٤١دا. دروستکردن دەستی پێکرد لەسەر ئەوەی کە دەبوو ببێتە {{بنز|لا کابانیا|en|La Cabaña|lt=قەڵای سان کارلۆس دێ لا کابانیا}}، سێیەم گەورەترین قەڵای ئیسپانی لە جیهانی نوێدا لە دوای {{بنز|کاستیلۆ سان کریستۆڤاڵ (سان خوان)|en|Castillo San Cristóbal (San Juan)|lt=کاستیلۆ سان کریستۆڤاڵ}} و {{بنز|کاستیلۆ سان فێلیپێ دێل مۆرۆ|en|Castillo San Felipe del Morro}}، کە هەردووکیان لە {{بنز|سان خوان، پۆرتۆ ڕیکۆ|en|San Juan, Puerto Rico|lt=سان خوان}}، پۆرتۆ ڕیکۆ هەڵکەوتوون. لە ١٥ی کانوونی دووەمی ١٧٩٦دا، پاشماوەکانی {{بنز|کریستۆفەر کۆڵومبس|en|Christopher Columbus}} لە {{بنز|سانتۆ دۆمینگۆ|en|Santo Domingo}}وە گوازرانەوە بۆ کووبا. لەوێ مانەوە تا ساڵی ١٨٩٨، کاتێک گوازرانەوە بۆ {{بنز|کڵێسای سەرەکیی سێڤیلیا|en|Seville Cathedral}} دوای ئەوەی ئیسپانیا کووبای لەدەستدا لە {{بنز|جەنگی ئیسپانی-ئەمریکی|en|Spanish-American War}}دا. ===سەدەی ١٩ەم=== [[File:Havana Harbor entrance (cropped, includes original border).jpg|thumb|right|دەروازەی کەنداوی هاڤانا لە ساڵی ١٨٤١ لەلایەن ببیلیۆگرافیشێس ئینستیتووت بۆ مەیێرس یونیڤێرسوم]] بەهۆی زیادبوونی بازرگانی لە نێوان کاریبی و ئەمریکای باکوور لە سەرەتای سەدەی ١٩ەمدا، هاڤانا بوو بە شارێکی ئاوەدان و گەشەسەندوو. شانۆکانی هاڤانا دیارترین ئەکتەرەکانی سەردەمەکەیان تێدا نمایش دەکرا، و خۆشگوزەرانی لە نێوان چینی ناوەندیی تازە پێگەیشتوودا بووە هۆی دروستکردنی کۆشکی نوێی کلاسیکیی گرانبەها. لەم قۆناغەدا، هاڤانا بە "پاریسی {{بنز|ئەنتێلیز|en|Antilles}}" ناسرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Exciting Story of Cuba|دوایین=Bracker|یەکەم=Hans|ساڵ=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[CreateSpace]]|ژپنک=٩٧٨١٤٨٤٨٠٩٤٥٧}}</ref> لە ساڵی ١٨٣٧دا، یەکەمین هێڵی ئاسنین لە وڵاتەکەدا لە هاڤانا دروست کرا، کە مەودایەکی {{convert|51|km|abbr=on}} بوو لە نێوان هاڤانا و {{بنز|بێخوکاڵ|en|Bejucal}}، کە بەکاردەهێنرا بۆ گواستنەوەی شەکر لە دۆڵی {{بنز|گوینێس|en|Güines}}ەوە بۆ بەندەری هاڤانا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Comisión Oficial para la Conmemoración del Primer Centenario del Ferrocarril en España|سەردێڕ=Cien años de ferrocarril en España, 1|بڵاوکەرەوە=Comisión|شوێن=Madrid|ساڵ=١٩٤٨}}</ref> بەمە، کووبا بوو بە حەوتەمین وڵات لە جیهاندا کە هێڵی ئاسنینی هەبێت، و یەکەمین وڵاتی {{بنز|ئەمریکای لاتین|en|Latin America|lt=ئەمریکای لاتینی}} و {{بنز|ئیسپانیزمان|en|Spanish-speaking}} بوو کە ئەمە بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cuba's Railroad Museum Packed with History|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Havana Times]]|ناونیشان=https://havanatimes.org/other-galleries/cubas-railroad-museum-packed-with-history/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251207002818/https://havanatimes.org/other-galleries/cubas-railroad-museum-packed-with-history/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بە درێژایی سەدەکە، هاڤانا بەردەوام بوو لە دروستکردنی دامەزراوەی کلتووریی زیاتر، وەک {{بنز|شانۆی تاکۆن|en|Tacón Theatre}}، کە دواتر بوو بە {{بنز|شانۆی گەورەی هاڤانا|en|Gran Teatro de La Habana}}. لە ساڵی ١٨٦٣دا، دیوارەکانی شارەکە ڕووخێندران بۆ ئەوەی شارەکە بتوانرێت فراوان بکرێت. {{بنز|کۆیلایەتی لە کووبا|en|Slavery in Cuba}} تا ساڵی ١٨٨٦ یاسایی بوو، کە بووە هۆی دروستبوونی ئارەزوو لەلایەن کۆیلەدارەکانەوە لە {{بنز|باشووری ئەمریکا|en|American South}} کە بەدوای ڕێگەیەکدا دەگەڕان بۆ پاراستنی {{بنز|ویلایەتی کۆیلەدار|en|slave state}}. {{بنز|سوارچاکانی بازنەی زێڕین|en|Knights of the Golden Circle}} پێشنیاری 'بازنەی زێڕین'یان کرد بە نیوەتیرەی ١٢٠٠ میل کە تێیدا کۆیلایەتی هێشتا ڕێگەپێدراو دەبێت. بازنەکە لەسەر هاڤانا چەق دەبەستێت و بەشێکی زۆری ئەمریکای باکوور دەگرێتەوە. دوای ئەوەی {{بنز|ویلایەتە کۆنفیدڕاڵییەکانی ئەمریکا|en|Confederate States of America}} لە {{بنز|جەنگی ناوخۆییی ئەمریکا|en|American Civil War}}دا لە ساڵی ١٨٦٥ شکستیان هێنا، زۆرێک لە کۆیلەدارەکانی پێشوو بە کەشتی هەڵاتن بۆ هاڤانا، لەوانەش وەزیری دەرەوەی کۆنفیدڕاڵی {{بنز|جودا پی. بێنجامین|en|Judah P. Benjamin}} و جێگری سەرۆک و وەزیری جەنگی کۆنفیدڕاڵی {{بنز|جۆن سی. بڕێکینریج|en|John C. Breckinridge}}.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Heck|یەکەم=Frank H.|ساڵ=١٩٧٦|سەردێڕ=Proud Kentuckian: John C. Breckinridge, 1821–1875|شوێن=Lexington, Kentucky|بڵاوکەرەوە=The University Press of Kentucky|ژپنک=٠-٨١٣١-٠٢١٧-٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.essentialcivilwarcurriculum.com/confederate-diaspora.html|سەردێڕ=Confederate Diaspora|نووسەر=Dr. Claire M. Wolnisty|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251206184429/https://www.essentialcivilwarcurriculum.com/confederate-diaspora.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زۆرێک لە پەنابەرەکان لە کووبا مانەوە تا ئەو کاتەی {{بنز|ئاندرو جۆنسۆن|en|Andrew Johnson}} لێخۆشبوونی گشتی بەخشی بە کۆنفیدڕاڵییەکانی پێشوو لە ساڵی ١٨٦٨دا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Davis|یەکەم=William|سەردێڕ=Breckinridge: Statesman, Soldier, Symbol|بڵاوکەرەوە=University Press of Kentucky|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨٠٨١٣١٥٩٩٧٣}}</ref> ====سەربەخۆیی کووبا==== [[File:Destruction of "Maine", Havana harbor, Cuba, Spanish-American War 1898 LCCN2013646059.jpg|thumb|right|وێرانبوونی {{بنز|یوو ئێس ئێس مەین (١٨٩٠)|en|USS Maine (1890)|lt=یوو ئێس ئێس مەین}} لە کەنداوی هاڤانادا]] نوقمبوونی کەشتی جەنگیی {{بنز|یوو ئێس ئێس مەین (١٨٩٠)|en|USS Maine (1890)|lt=یوو ئێس ئێس مەین}} لە کەنداوی هاڤانادا هۆکاری ڕاستەوخۆی {{بنز|جەنگی ئیسپانی-ئەمریکی|en|Spanish–American War}} بوو.<ref>{{in lang |en}} [http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/ Spanish–American War] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011117054641/http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/ |date=17 November 2001 }}, Effects of the Press on Spanish-American Relations in 1898</ref> لە کووبا، جەنگەکە لوتکەی {{بنز|جەنگی سەربەخۆییی کووبا|en|Cuban War of Independence|lt=جەنگی سەربەخۆیی لەگەڵ ئیسپانیا}} بوو، کە پێشتر بۆ ماوەی سێ ساڵ بەردەوام بوو. لە ١٢ی ئابی ١٨٩٨دا، ئیسپانیا دەستبەرداری سەروەریی خۆی بوو بەسەر کووبادا، و بەمەش کۆتایی بە بوونی ئیسپانییەکان لە {{بنز|ئەمریکاکان|en|Americas}} هێنا. ===سەدەی ٢٠ەم === [[File:Raising the Cuban flag on the Governor General's Palace at noon on May 20, 1902.gif|thumb|بەرزکردنەوەی ئاڵای کووبا لەسەر کۆشکی پارێزگاری گشتی لە نیوەڕۆی ٢٠ی ئایاری ١٩٠٢دا]] [[File:Paseo del Prado in Havana in 1920.jpg|thumb|[[Paseo del Prado, Havana]] لە ١٩٠٩دا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-50322553?ocid=socialflow_twitter|سەردێڕ=In pictures: Havana celebrates 500 years of foundation|وێبگە=[[BBC News Online]]|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231001181708/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-50322553?ocid=socialflow_twitter|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>]] [[File:Havana - air view (cropped).jpg|thumb|right|ئێل کاپیتۆلیۆ لە ١٩٣٣دا، چاپێکی فۆتۆمیکانیکی (پۆستکارت)]] ====سەردەمی کۆماری==== هاڤانا بوو بە پایتەختی {{بنز|کۆماری کووبا (١٩٠٢-١٩٥٩)|en|Republic of Cuba (1902–1959)|lt=کۆماری کووبا}}ی تازە سەربەخۆ لە ساڵی ١٩٠٢دا. شارەکە میوانداریی مەراسیمی سوێندخواردنی یەکەمین سەرۆکی کووبا، {{بنز|تۆماس ئێسترادا پالما|en|Tomás Estrada Palma}}ی کرد، کە پێیان وابوو بەرزترین پێوەرەکانی دەستپاکی کارگێڕیی پاراستووە لە سەردەمی کۆمارەکەدا.<ref name=":13">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Historia de Cuba: la lucha de un pueblo por cumplir su destino histórico y su vocación de libertad |دوایین=Masó y Vázquez |یەکەم=Calixto |ساڵ=١٩٧٦|بڵاوکەرەوە=Ediciones Universal |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٧٢٩-٨٧٥-٩|edition=2nd|شوێن=Miami, Fla.}}</ref> لە تەممووزی ١٩٤٠دا، لە کاتی {{بنز|جەنگی جیهانیی دووەم|en|World War II}}دا، کووبا میوانداریی {{بنز|کۆنفرانسی هاڤانا (١٩٤٠)|en|Havana Conference (1940)|lt=کۆنفرانسی هاڤانا}}ی کرد، کە تێیدا نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان و ٢٠ وڵاتی تر لە ئەمریکای لاتین لە هاڤانا کۆبوونەوە و ڕێککەوتن لەسەر سیاسەتێکی بەرگریکردن لە داگیرگە و پاشکۆکانی خاوەندارێتی ئەورووپی لە باکوور و باشووری ئەمریکادا، ئەگەر وڵاتی خاوەندار بکەوێتە دەست {{بنز|هێزەکانی تەوەر|en|Axis powers}}. لە ساڵی ١٩٥٨دا، کووبا وڵاتێکی تا ڕادەیەک دەوڵەمەند بوو بەپێی پێوەرەکانی ئەمریکای لاتین، و لە هەندێک حاڵەتدا تەنانەت بەپێی پێوەرەکانی جیهانیش.<ref name=asce>{{Harvnb|Smith|Llorens|1998}}.</ref> سێیەم بەرزترین تێکڕای بەرهەمی ناوخۆیی بۆ هەر تاکێک لە ئەمریکای لاتین هەبوو لە کۆتاییەکانی ساڵانی ١٩٥٠ەکاندا، کە تەنها {{بنز|ڤێنیزوێلا|en|Venezuela}} و {{بنز|ئوروگوای|en|Uruguay}} پێشی کەوتبوون. کووبا لەوانەیە هەندێک لە گەورەترین یاساکانی پاراستنی کاری بۆ کرێکاران لە ئەمریکاکاندا جێبەجێ کردبێت، لەوانەش قەدەغەکردنی دەرکردن لە کار و پاراستن لە دژی {{بنز|میکانیزەکردن|en|mechanization}}. ئەمانە تا ڕادەیەکی زۆر بەدەستهێنران "لەسەر حیسابی بێکاران و جووتیاران"، کە بووە هۆی جیاوازیی ئابووری.<ref>{{Harvnb|Baklanoff|1998}}.</ref> لە نێوان ساڵانی ١٩٣٣ و ١٩٥٨دا، کووبا بە شێوەیەکی بەرچاو ڕێساکانی ئابووریی فراوان کرد، کە بووە هۆی کێشەی زیاتر.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Thomas |یەکەم= Hugh|ساڵ= ١٩٩٨|سەردێڕ=Cuba or the Pursuit of Freedom |ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٦-٨٠٨٢٧-٢|پەڕە= ١١٧٣|بڵاوکەرەوە= Da Capo Press}}</ref> بێکاری بوو بە کێشەیەک کاتێک دەرچووانی زانکۆ کە دەچوونە ناو هێزی کارەوە نەیاندەتوانی کار بدۆزنەوە. چینی ناوەندی، کە لەو کاتەدا بەراورد دەکرا لەگەڵ ئەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ڕووی سامانەوە، تا دەهات زیاتر ناڕازی دەبوو لە بێکاری و چەوساندنەوەی سیاسی، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا سەندیکاکانی کرێکاران بەردەوام بوون لە پشتگیریکردنی {{بنز|فولگێنسیۆ باتیستا|en|Fulgencio Batista|lt=باتیستا}} تا دوا ساتەکان. هەرچەندە کووبا بەرزترین ڕێژەی {{بنز|جێگەی نەخۆشخانە|en|hospital bed}}ی هەبوو بۆ خەڵک لە کاریبیدا (٨٨ قەرەوێڵە بۆ هەر ٣٠٠ کەسێک)، نزیکەی ٨٠٪یان لە هاڤانا بوون. لە دەرەوەی پایتەخت، تەنها یەک نەخۆشخانەی گوندنشین هەبوو، کە بە ١٠ قەرەوێڵە ئامادە کرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Report on the Situation of Human Rights in Cuba Inter-Am. C.H.R.|ساڵ=١٩٨٣|ناونیشان=https://humanrts.umn.edu/iachr/country-reports/cuba1983-ch13.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251223073536/https://humanrts.umn.edu/iachr/country-reports/cuba1983-ch13.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{بنز|لەشفرۆشی لە کووبا|en|Prostitution in Cuba}} بە شێوەیەکی بەرچاو گەشەی کرد لە نیوەی یەکەمی سەدەی ٢٠ەمدا، و بە شێوەیەکی سەرەکی لە هاڤانادا چڕببووەوە. ژمارەی لەشفرۆشان لە شارەکەدا لە ٤,٠٠٠ لە ساڵی ١٩١٢ەوە گەشەی کرد بۆ زیاتر لە ١١,٠٠٠ لە کۆتاییەکانی ساڵانی ١٩٥٠ەکاندا، کە ناوبانگێکی بەخشی بە شارەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=WBvTDQAAQBAJ|سەردێڕ=Inside Cuba: The History, Culture, and Politics of an Outlaw Nation|یەکەم١=John|دوایین١=Miller|یەکەم٢=Aaron|دوایین٢=Kenedi|ساڵ=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Da Capo Press|ژپنک=٩٧٨١٥٦٩٢٤٤٨٤٥}}</ref> ====دوای شۆڕش==== [[File:Paseo de Martí, szemben jobbra a San Lazaro. Fortepan 89075.jpg|thumb|پاسیۆ دێ مارتی لە ١٩٧٨دا]] دوای {{بنز|شۆڕشی کووبا|en|Cuban Revolution}} لە ساڵی ١٩٥٩دا، حکوومەتی نوێی شۆڕشگێڕ بە سەرۆکایەتیی {{بنز|فیدڵ کاسترۆ|en|Fidel Castro}} دەستی کرد بە باشترکردنی خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان، نیشتەجێکردنی گشتی، و بینا فەرمییەکان. سەرەڕای ئەوەش، دەستبەسەرداگرتنی لەناکاوی هەموو موڵک و پیشەسازییە تایبەتەکان لەلایەن کاسترۆوە (لەژێر مۆدێلێکی {{بنز|مارکسیست-لێنینیزم|en|Marxist-Leninist}}دا)، بەدوایدا {{بنز|گەمارۆی ئەمریکا بۆ سەر کووبا|en|United States embargo against Cuba|lt=گەمارۆی ئەمریکا بۆ سەر کووبا}} لە ساڵی ١٩٦٠دا، بووە هۆی کەمایەسییەک کە بە سەختی لێدانی دا لە کووبا و هاڤانا. تا ساڵانی ١٩٦٦-٦٨، حکوومەتی کووبا هەموو قەوارە بازرگانییە تایبەتەکانی لە کووبادا {{بنز|خۆماڵیکردن|en|nationalized|lt=خۆماڵی کرد}}، تا دەگاتە "جۆرە دیاریکراوەکانی فۆرمەکانی بازرگانیی تاکەکەسیی بچووک" وەک لە یاسای ژمارە ١٠٧٦دا هاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر= Nigel Hunt |ناونیشان= http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |سەردێڕ= Cuba Nationalization Laws |بڵاوکەرەوە= cuba heritage .org |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20100916065256/http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236}}</ref> دابەزینێکی ئابووری ڕوویدا دوای {{بنز|هەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت|en|Dissolution of the Soviet Union|lt=داڕمانی یەکێتیی سۆڤیەت}} لە ساڵی ١٩٩١دا. ئەم دوو وڵاتە {{بنز|پەیوەندییەکانی کووبا و یەکێتیی سۆڤیەت|en|Cuba – Soviet Union relations|lt=پەیوەندییەکی نزیک}}یان هەبوو، و کاتێک یارمەتییە داراییەکانی سۆڤیەت کۆتاییان هات، ملیارەها دۆلار کە کووبا لە یەکێتیی سۆڤیەتەوە وەریدەگرت لەدەست چوون. زۆر کەس پێیان وابوو حکوومەتی شۆڕشگێڕ بەم زووانە دادەڕمێت، هەروەک چۆن بەسەر {{بنز|دەوڵەتی پاشکۆ|en|satellite state|lt=دەوڵەتە پاشکۆکانی}} سۆڤیەتدا هات لە {{بنز|ئەورووپای ڕۆژهەڵات|en|Eastern Europe}}. ===سەدەی ٢١ەم=== {{بنز|گەشتیاری لە کووبا|en|Tourism in Cuba}} وەبەرهێنەرانی بیانی هێناوە بۆ نۆژەنکردنەوەی بینای خۆماڵیکراوی مانزانا دێ گۆمێز و گۆڕینی بۆ {{بنز|هۆتێلی گەورەی مانزانا کێمپینسکی لا هابانا|en|Gran Hotel Manzana Kempinski La Habana}}، هۆتێلێکی {{بنز|پۆلێنکردنی هۆتێل|en|Hotel rating|lt=٥-ئەستێرە}}، کە هەوڵەکان بۆ پەرەپێدانی پیشەسازی میوانداریی شارەکە پیشان دەدات. لە {{بنز|هاڤانای کۆن|en|Old Havana}}، ژمارەیەک شەقام و گۆڕەپان نۆژەنکراونەتەوە لە هەوڵێکدا بۆ ڕاکێشانی گەشتیاریی زیاتر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20071012210544/http://granma.cu/ESPANOL/2006/diciembre/juev7/elogian-e.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ= Elogian capital humano en restauración de La Habana|ئیش= Digital Granma Internacional|ڕێکەوت= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ناونیشان= http://www.granma.cu/granmad/ESPANOL/2006/diciembre/juev7/elogian-e.html|زمان= es}}</ref> لە شەوی ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩دا، گێژەلوولەیەکی توند و وێرانکەری نائاسایی بەناو هاڤانادا تێپەڕی. گێژەلوولەکە هەشت کەسی کوشت و زیاتر لە ١٩٠ کەسی بریندار کرد. پۆلێنکردنێکی فەرمیی EF4ی پێدرا لەسەر {{بنز|پێوەری فووجیتای پێشکەوتوو|en|Enhanced Fujita scale}} لەلایەن {{بنز|پەیمانگای کەشناسیی کووبا|en|Instituto de Meteorología de Cuba|lt=پەیمانگای کەشناسیی کووبا}}وە، کە وایکرد ئەمە ببێتە یەکەمین گێژەلوولەی F4 یان EF4 لە کووبادا لە دوای ساڵی ١٩٤٠ەوە. == کارگێڕی == ===پارێزگارێتی (١٥٥٠ - ١٦٠١) === ئەنجومەنی شاری هاڤانا بۆ یەکەمین جار لە ساڵی ١٥٥٠ دروست کرا، لە سەردەمی {{بنز|پارێزگارێتی کووبا|en|Governorate of Cuba}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=UNESCO recognizes the Acts of the Havana City Council {{!}} Arte por Excelencias |ناونیشان=https://www.arteporexcelencias.com/en/events-500-aniversario/unesco-recognizes-acts-havana-city-council |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.arteporexcelencias.com |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250323003547/https://www.arteporexcelencias.com/en/events-500-aniversario/unesco-recognizes-acts-havana-city-council |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ١٥٥٧دا، ئەنجومەنەکە دەنگیدا بە قەدەغەکردنی هەموو پیاوە ڕەشپێستە ئازادکراوەکان لە خاوەندارێتیکردنی مەیخانە، خان، و فرۆشتنی تووتن یان شەراب.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cuban history timeline: 1492 thru 1775 |ناونیشان=http://www.historyofcuba.com/history/time/timetbl1.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.historyofcuba.com |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170222190050/http://historyofcuba.com/history/time/timetbl1.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === کاپتنی گشتی (١٦٠٧ - ١٨٩٨) === لە سەردەمی {{بنز|کاپتنی گشتیی کووبا|en|Captaincy General of Cuba}}، ئەنجومەنی شاری هاڤانا بوونی هەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Acts of the Havana City council (colonial period 1550-1898) - Memory of the World |ناونیشان=https://www.unesco.org/en/memory-world/acts-havana-city-council-colonial-period-1550-1898 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203232759/https://www.unesco.org/en/memory-world/acts-havana-city-council-colonial-period-1550-1898 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> [[File:Habana - Plaza de Armas y Ayuntamiento 01.jpg|thumb|هۆڵی شارەوانی و "پلازا دێ ئارماس"، ١٩٣٧]] === کۆماری کووبا (١٩٠١ - ١٩٥٩) === دوای {{بنز|جەنگی سەربەخۆییی کووبا|en|Cuban War of Independence|lt=جەنگی سەربەخۆییی کووبا}}، کووبا دەستوورێکی نوێی لە ساڵی ١٩٠١دا دروست کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Economic History and Economy of Cuba |ناونیشان=https://www.sjsu.edu/faculty/watkins/cuba.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.sjsu.edu |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110913044312/https://www.sjsu.edu/faculty/watkins/cuba.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەنجومەنی شاری هاڤانا لە ٢ی تەممووزی ١٩٠١دا دووبارە کرایەوە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ١٩٠١|سەردێڕ=Havana City Council Inaugurated. |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1901/07/02/archives/havana-city-council-inaugurated.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251012012044/https://www.nytimes.com/1901/07/02/archives/havana-city-council-inaugurated.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەلفرێدۆ زایاس بۆ ماوەیەکی کورت وەک سەرۆک شارەوانی دیاریکرا، بەدوایدا دانانی {{بنز|میگێل خێنێر|en|Miguel Gener|lt=میگێل خێنێر ئی ڕینکۆن}}، وەزیری دادی بەوەکالەتی کووبا هات،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Department |یەکەم=United States War |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4_hIAQAAMAAJ |سەردێڕ=Annual Reports of the War Department |ڕێکەوت=١٩٠١|بڵاوکەرەوە=U.S. Government Printing Office |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251123024552/https://books.google.com/books?id=4_hIAQAAMAAJ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای بردنەوەی {{بنز|هەڵبژاردنە ناوخۆییەکانی کووبا ١٩٠٠|en|1900 Cuban local elections}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Alfredo Zayas |ناونیشان=https://www.latinamericanstudies.org/zayas-bio.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.latinamericanstudies.org |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250323003544/https://www.latinamericanstudies.org/zayas-bio.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>Averhoff Purón, Mario. ''Los primeros partidos políticos''. La Habana: Instituto Cubano del Libro, 1971. p. 66</ref><ref name=":3" /> لە ساڵی ١٩٠٢دا، بەهۆی چاوەڕوانیی لێکۆڵینەوەیەکەوە لەلایەن {{بنز|ئێمیلیۆ نونێز|en|Emilio Núñez}}ەوە، خێنێر لە پۆستی سەرۆک شارەوانیی هاڤانا لەلایەن {{بنز|لیۆناردوود|en|Leonard Wood}}ەوە لادرا، دوای ئەوەی کە دەنگدانی بیست و سێ لە کۆی بیست و پێنج ئەندامی ئەنجومەنی شار داوایان لێکرد کە ئەوە بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Salt Lake Herald {{!}} 1902-01-09 {{!}} Page 7 {{!}} Mayor of Havana Said to be a Boodler Already |ناونیشان=https://newspapers.lib.utah.edu/details?id=10378420 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=newspapers.lib.utah.edu |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250529070049/https://newspapers.lib.utah.edu/details?id=10378420 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ===کۆماری مۆدێرن=== دوای {{بنز|شۆڕشی کووبا|en|Cuban Revolution}} لە ساڵی ١٩٥٩دا، حکوومەتی شارەوانیی هاڤانا دووبارە پێکهێنرایەوە وەک بەشێک لە پێکهێنانەوەیەکی بەرفراوانتری دەوڵەتی کووبا لەلایەن حکوومەتی شۆڕشگێڕەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Toft |یەکەم=Nigel |ڕێکەوت=٢٠١١|سەردێڕ=Old Havana as an Exemplary Case of World Heritage Protection |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/41945926 |journal=International Journal of Cuban Studies |بەرگ=٣|issue=1 |پەڕەکان=٣٢–٤٢|jstor=41945926 |issn=1756-3461 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250323003544/https://www.jstor.org/stable/41945926 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دەستووری ساڵی ١٩٧٦ کە {{بنز|ئەنجومەنی نیشتمانیی دەسەڵاتی گەل|en|National Assembly of People's Power}}ی دامەزراند، دەسەڵاتی سیاسیی ناوەندی کرد و حکوومەتی هاڤانای دووبارە گۆڕی. دەستوورەکە پێگەی هەردوو شار (شاری هاڤانا) و پارێزگا (پارێزگای هاڤانا)ی بە هاڤانا بەخشی، بەم شێوەیە هاڤانا وەک هەم شار و هەم پارێزگایەکی کووبا کار دەکات. لەلایەن ئەنجومەنێکی شار-پارێزگاوە بەڕێوەدەبرێت کە پارێزگارێک وەک ئەفسەری باڵا کاری تێدا دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Rodriguez |یەکەم=Andrea |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Cuba elige gobernadores ajustándose a nueva Constitución |زمان=es |ناونیشان=https://apnews.com/article/2fad9d6d53fa47b1a584e71fc5874506 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221109162110/https://apnews.com/article/2fad9d6d53fa47b1a584e71fc5874506 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پارێزگاری ئێستا {{بنز|یانێت هێرناندێز پێرێز|en|Yanet Hernández Pérez}}ە، ئەو لە ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣دا هەڵبژێردرا. شارەکە سەربەخۆیییەکی کەمی هەیە و پشت بە حکوومەتی نیشتمانی دەبەستێت، بەتایبەتی بۆ زۆربەی کۆتوبەندە داراییەکانی و ئاڕاستە سیاسییەکەی. [[File:Comité Central PCC.jpg|thumb|left|لێژنەی ناوەندیی پارتی کۆمۆنیستی کووبا (لێژنەی ناوەندیی پارتی کۆمۆنیستی کووبایی)]] دەنگدەران نوێنەران هەڵدەبژێرن بۆ ئەنجومەنە شارەوانییەکان لە هەڵبژاردنە کێبڕکێکارییەکاندا هەموو پێنج ساڵ جارێک، و ئەنجومەنە شارەوانییەکان بەرپرسیارن لە هەر یەکێک لە ناوچەکانی شارەکە. ئەم ئەنجومەنانە سەرۆک و جێگری سەرۆک ناوچەکان هەڵدەبژێرن، کە هاوتای سەرۆک شارەوانییەکان و جێگرانی سەرۆک شارەوانییەکانن لە پارێزگاکانی تردا. تەنها یەک پارتی سیاسی هەیە، ئەویش {{بنز|پارتی کۆمۆنیستی کووبا|en|Communist Party of Cuba|lt=پارتی کۆمۆنیست}}ە، بەڵام لەبەرئەوەی دەبێت لایەنی کەم دوو کاندید هەبن، ئەندامانی پارتی کۆمۆنیست زۆرجار کێبڕکێی یەکتر دەکەن. داواکراو نییە کە کاندیدەکان ئەندامی پارتەکە بن. ئەوان ڕاستەوخۆ لەلایەن هاووڵاتیانەوە لە کۆبوونەوە کراوەکاندا لە ناو هەر بازنەیەکی هەڵبژاردندا کاندید دەکرێن. نوێنەرانی ئەنجومەنی شارەوانی لە ناو ناوچەکاندا لە بەرامبەردا ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگا هەڵدەبژێرن (تا ساڵی ٢٠١٩ ئەنجومەنی پارێزگا بوو)، کە لە هاڤانادا نزیکەی وەک ئەنجومەنی شار کار دەکات؛ سەرۆکەکەی پارێزگار و جێگری پارێزگار دیاری دەکات، کە وەک سەرۆک شارەوانی و جێگری سەرۆک شارەوانیی هاڤانا خزمەت دەکەن و دەتوانرێت یان لەلایەن ئەنجومەنەکەوە هەڵبژێردرێن یان لەلایەن سەرۆکەوە دەستنیشان بکرێن بە پەسەندکردنی ئەنجومەنەکە. هەڵبژاردنی ڕاستەوخۆ هەیە بۆ نوێنەرانی شارەکە بۆ ئەنجومەنی نیشتمانی لەسەر بنەمای لیستەکان، و بەشێک لە کاندیدەکان لەسەر ئاستی ناوخۆیی کاندید دەکرێن. ئەنجومەنەکانی گەل (Consejos Populares) لە نوێنەرانی شارە ناوخۆییەکان پێکدێن کە نوێنەرێکی تەواوکات هەڵدەبژێرن بۆ سەرۆکایەتیکردنی دەزگاکە. ئەم ئەنجومەنانە ڕاستەوخۆ بەرپرسیارن لە گەڕەک و ناوچەکانی شارەکە. سەرەڕای ئەوەش، بەشداریی "ڕێکخراوە جەماوەرییەکان" و نوێنەرانی دەزگا حکوومییە ناوخۆییەکان، پیشەسازییەکان و خزمەتگوزارییەکان هەیە. ١٠٥ ئەنجومەنی گەل لە هاڤانادا هەر یەکەیان تێکڕای ٢٠,٠٠٠ دانیشتوو دەگرێتەوە.{{Citation needed|date=December 2021}} پارێزگای پێشووی {{بنز|پارێزگای لا هابانا (١٩٧٦–٢٠١٠)|en|La Habana Province (1976–2010)|lt=لا هابانا}} (هاڤانا کامپۆ) لە ساڵی ٢٠١٠دا دابەشکرا بۆ {{بنز|پارێزگای ئارتێمیسا|en|Artemisa Province|lt=ئارتێمیسا}} و {{بنز|پارێزگای مایابێک|en|Mayabeque Province}}. مایابێک سنووری باشوور و ڕۆژهەڵات پێکدەهێنێت، و ئارتێمیسا سنووری ڕۆژاوا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Proponen en Pleno del Partido dos nuevas provincias cubanas: Artemisa y Mayabeque (+ Infografía) |ناونیشان=http://www.cubadebate.cu/noticias/2010/06/07/cuba-tiene-dos-nuevas-provincias-artemisa-y-mayabeque/ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180424032912/http://www.cubadebate.cu/noticias/2010/06/07/cuba-tiene-dos-nuevas-provincias-artemisa-y-mayabeque/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == جوگرافیا == === شوێن === [[File:La_Habana._Fisico.png|thumb|نەخشەی تۆپۆگرافیی هاڤانا]] [[File:La Habana Nasa.jpg|thumb|دیمەنی مانگی دەستکردی هاڤانا لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥دا]] [[File:Paseo del Prado, La Habana.jpg|thumb|right|[[Paseo del Prado, Havana]] لە نیسانی ٢٠١٩دا]] هاڤانا دەکەوێتە سەر کەناراوەکانی باکووری کووبا بە درێژایی {{بنز|گەرووی فلۆریدا|en|Straits of Florida}}، لە باشووری {{بنز|کلیلی فلۆریدا|en|Florida Keys}}، لەو شوێنەی کە تێیدا {{بنز|کەنداوی مەکسیک|en|Gulf of Mexico}} بە زەریای ئەتڵەسییەوە دەبەسترێتەوە. شارەکە زۆربەی بەشەکانی بەرەو ڕۆژاوا و باشوور لە کەنداوەکەوە درێژ دەبێتەوە، کە لە ڕێگەی دەروازەیەکی تەسکەوە دەچیتە ناوی و دابەش دەبێت بۆ سێ بەندەری سەرەکی: ماریمێلێنا، گواناباکۆا، و ئانتارێس. {{بنز|ڕووباری ئالمێندارێس|en|Almendares River}} لە باشوورەوە بۆ باکوور بەناو شارەکەدا تێدەپەڕێت، و لە چەند میلێک لە ڕۆژاوای کەنداوەکەوە دەچێتە ناو گەرووی فلۆریداوە.{{citation needed|date=March 2024}} شارەکە بە زۆری لەسەر گردە نزمەکان هەڵکەوتووە کە بە نەرمی لە گەرووی فلۆریداوە بەرز دەبنەوە. بەرزبوونەوەیەکی شایەنی سەرنج، زنجیرە بەردە قسڵە بەرزەکەی ٢٠٠ پێ (٦٠ مەتر)یە کە لە ڕۆژهەڵاتەوە لێژ دەبێتەوە و لە بەرزاییەکانی {{بنز|لا کابانیا|en|La Cabaña}} و {{بنز|کاستیلۆ دێل مۆرۆ|en|Castillo de los Tres Reyes del Morro|lt=ئێل مۆرۆ}} کۆتایی دێت، کە شوێنی قەڵاکانی ئیسپانییە و بەسەر کەنداوی ڕۆژهەڵاتدا دەڕوانن. بەرزبوونەوەیەکی تری دیار، گردەکەی لای ڕۆژاوایە کە {{بنز|زانکۆی هاڤانا|en|University of Havana}} و {{بنز|قەڵای پادشا|en|Castillo del Príncipe (Havana)}}ی لەسەرە.{{citation needed|date=March 2024}} === کەشوهەوا === هاڤانا خاوەنی {{بنز|کەشوهەوای خولگەیی|en|tropical climate}}ە کە بەهۆی شوێنی دوورگەکەوە لە ناو پشتێنەی {{بنز|بای بازرگانی|en|trade wind}}ەکان و بەهۆی تەوژمە گەرمەکانی دەریاوە هاوسەنگ کراوە.{{clarify|date=December 2021}} بەپێی {{بنز|پۆلێنکردنی کەشوهەوای کۆپن|en|Köppen climate classification}}، هاڤانا خاوەنی {{بنز|کەشوهەوای ساڤانای خولگەیی|en|tropical savanna climate}}یە (''Aw'') کە زۆر نزیکە لە {{بنز|کەشوهەوای دارستانی باراناویی خولگەیی|en|tropical rainforest climate}} (''Af'') و {{بنز|کەشوهەوای مۆنسۆنی خولگەیی|en|tropical monsoon climate}} (''Am''). تێکڕای پلەکانی گەرما لە {{convert|22|°C|°F|abbr=on}} لە کانوونی دووەم و شوباتدا تا دەگاتە {{convert|28|°C|°F|abbr=on}} لە ئابدا دەگۆڕێت. پلەی گەرما دەگمەنە بۆ خوار {{convert|10|°C|°F|abbr=on}} دابەزێت. نزمترین پلەی گەرما {{convert|1|°C|°F|abbr=on}} بووە لە سانتیاگۆ دێ لاس ڤێگاس، بۆیێرۆس. نزمترین پلەی گەرمای تۆمارکراو لە کووبادا {{convert|0|°C|°F|abbr=on}} بووە لە باینۆا، {{بنز|پارێزگای مایابێک|en|Mayabeque Province}} (پێش ساڵی ٢٠١١ بەشی ڕۆژهەڵاتی پارێزگای هاڤانا بوو). بارانبارین قورسترینە لە حوزەیران و تشرینی یەکەمدا و سووکترینە لە کانوونی یەکەمەوە تا نیسان، کە تێکڕای ساڵانەی دەگاتە {{convert|1200|mm|in|abbr=on}}. زریانەکان ناوبەناو لە دوورگەکە دەدەن، بەڵام بە شێوەیەکی ئاسایی لە کەناراوەکانی باشوور دەدەن، و زیانەکان لە هاڤانا کەمتر بووە لە چاو شوێنەکانی تری وڵاتەکەدا.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Havana {{!}} History, Climate, Population, & Facts {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Havana |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170730102720/https://www.britannica.com/place/Havana |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تازەترین گەردەلوولی خولگەیی کە لە هاڤانا نزیک بووبێتەوە بە هێزی زریانەوە، {{بنز|گەردەلوولی ئیان|en|Hurricane Ian|lt=ئیان}} بوو لە ساڵی ٢٠٢٢دا. گێژەلوولەکان دەکرێت تا ڕادەیەک دەگمەن بن لە کووبادا. سەرەڕای ئەوەش، لە ئێوارەی ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩دا، {{بنز|گێژەلوولەی هاڤانای ٢٠١٩|en|2019 Havana tornado|lt=گێژەلوولەیەکی توندی دەگمەنی EF4 لە لای ڕۆژهەڵاتی هاڤانای دا}}. گێژەلوولەکە زیانێکی زۆری لێکەوتەوە، و لایەنی کەم ٩٠ ماڵی وێران کرد، چوار کەسی کوشت و ١٩٥ کەسیشی بریندار کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Havana tornado: Cuba's capital hit by rare twister |ئیش=BBC News |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-47025852 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190514093709/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-47025852 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.startribune.com/the-latest-resident-havana-looks-like-a-horror-movie/504962142/ |سەردێڕ=The Latest: Havana hit by Category F3 tornado |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20190129181446/http://www.startribune.com/the-latest-resident-havana-looks-like-a-horror-movie/504962142/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ئیش= StarTribune.com|ڕێکەوت= ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|agency = Associated Press}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.cnn.com/2019/01/28/americas/cuba-tornado-dead-scli-intl/index.html|یەکەم= Jack|دوایین= Guy|سەردێڕ= Huge tornado in Cuba kills 4 and injures 195|ڕێکەوت= ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ئیش= CNN|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان= ٥ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20191223051119/https://www.cnn.com/2019/01/28/americas/cuba-tornado-dead-scli-intl/index.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Cappucci |یەکەم١=Matthew |سەردێڕ=A deadly tornado plowed through Havana on Sunday night. Here's how it happened. |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/weather/2019/01/28/deadly-tornado-plowed-through-havana-sunday-night-heres-how-it-happened/?noredirect=on |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|newspaper=The Washington Post |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190129040901/https://www.washingtonpost.com/weather/2019/01/28/deadly-tornado-plowed-through-havana-sunday-night-heres-how-it-happened/?noredirect=on |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تا ٤ی شوبات ژمارەی کوژراوان بۆ شەش کەس بەرزبووەوە، و ١١ کەسیش هێشتا لە دۆخێکی ناجێگیردابوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Death Toll Rises to Six From Rare Havana Tornado |ناونیشان=https://www.wunderground.com/cat6/Death-Toll-Rises-Six-Rare-Havana-Tornado?cm_ven=cat6-widget |ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠١٩|ئیش=Weather Underground |ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190207015253/https://www.wunderground.com/cat6/Death-Toll-Rises-Six-Rare-Havana-Tornado?cm_ven=cat6-widget |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم خشتەیە تێکڕاکانی پلەی گەرما پیشان دەدات: {{Weather box |location = هاڤانا (پارێزگای هاڤانا، وێستگەی کاسا بلانکا) ناوەندییەکانی ١٩٩١–٢٠٢٠، توندترینەکانی ١٨٥٩–ئێستا) |metric first = Y |single line = Y |Jan record high C = 33.0 |Feb record high C = 34.5 |Mar record high C = 35.3 |Apr record high C = 37.0 |May record high C = 37.3 |Jun record high C = 35.4 |Jul record high C = 36.6 |Aug record high C = 37.7 |Sep record high C = 38.2 |Oct record high C = 39.6 |Nov record high C = 34.0 |Dec record high C = 33.2 |year record high C = 39.6 |Jan high C = 26.5 |Feb high C = 27.2 |Mar high C = 28.5 |Apr high C = 29.8 |May high C = 30.8 |Jun high C = 31.6 |Jul high C = 32.3 |Aug high C = 32.4 |Sep high C = 31.8 |Oct high C = 30.5 |Nov high C = 28.6 |Dec high C = 27.2 |year high C = 29.8 |Jan mean C = 22.2 |Feb mean C = 22.4 |Mar mean C = 23.7 |Apr mean C = 24.8 |May mean C = 26.1 |Jun mean C = 27.0 |Jul mean C = 27.6 |Aug mean C = 27.9 |Sep mean C = 27.4 |Oct mean C = 26.1 |Nov mean C = 24.5 |Dec mean C = 23.0 |year mean C = 25.2 |Jan low C = 19.3 |Feb low C = 19.4 |Mar low C = 20.3 |Apr low C = 21.6 |May low C = 23.0 |Jun low C = 24.1 |Jul low C = 24.4 |Aug low C = 24.5 |Sep low C = 24.1 |Oct low C = 23.4 |Nov low C = 21.8 |Dec low C = 20.3 |year low C = 22.2 |Jan record low C = 6.0 |Feb record low C = 11.9 |Mar record low C = 10.0 |Apr record low C = 15.1 |May record low C = 15.4 |Jun record low C = 20.0 |Jul record low C = 19.0 |Aug record low C = 20.0 |Sep record low C = 20.0 |Oct record low C = 18.0 |Nov record low C = 14.0 |Dec record low C = 10.0 |year record low C = 6.0 |Jan rain mm = 56.4 |Feb rain mm = 58.7 |Mar rain mm = 53.6 |Apr rain mm = 58.4 |May rain mm = 120.3 |Jun rain mm = 168.1 |Jul rain mm = 125.4 |Aug rain mm = 145.2 |Sep rain mm = 175.7 |Oct rain mm = 140.3 |Nov rain mm = 82.5 |Dec rain mm = 57.6 |rain colour = green |Jan humidity = 78 |Feb humidity = 77 |Mar humidity = 76 |Apr humidity = 74 |May humidity = 76 |Jun humidity = 79 |Jul humidity = 79 |Aug humidity = 79 |Sep humidity = 81 |Oct humidity = 80 |Nov humidity = 79 |Dec humidity = 79 |Jan rain days = 6.4 |Feb rain days = 5.8 |Mar rain days = 5.1 |Apr rain days = 5.3 |May rain days = 8.9 |Jun rain days = 12.6 |Jul rain days = 11.4 |Aug rain days = 12.3 |Sep rain days = 14.1 |Oct rain days = 11.8 |Nov rain days = 7.7 |Dec rain days = 6.5 |unit rain days = 1.0 mm |Jan sun = 217.0 |Feb sun = 203.4 |Mar sun = 272.8 |Apr sun = 273.0 |May sun = 260.4 |Jun sun = 237.0 |Jul sun = 272.8 |Aug sun = 260.4 |Sep sun = 225.0 |Oct sun = 195.3 |Nov sun = 219.0 |Dec sun = 195.3 |year sun = |Jand sun = 7.0 |Febd sun = 7.2 |Mard sun = 8.8 |Aprd sun = 9.1 |Mayd sun = 8.4 |Jund sun = 7.9 |Juld sun = 8.8 |Augd sun = 8.4 |Sepd sun = 7.5 |Octd sun = 6.3 |Novd sun = 7.3 |Decd sun = 6.3 |yeard sun = 7.8 |Jan uv = 6 |Feb uv = 7 |Mar uv = 9 |Apr uv = 11 |May uv = 12 |Jun uv = 12 |Jul uv = 12 |Aug uv = 12 |Sep uv = 11 |Oct uv = 9 |Nov uv = 7 |Dec uv = 6 |source 1 = ڕێکخراوی کەشناسیی جیهانی،<ref name= WMO >{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://worldweather.wmo.int/131/c00280.htm |سەردێڕ=World Weather Information Service – Havana |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Cuban Institute of Meteorology |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190107070304/http://worldweather.wmo.int/131/c00280.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> Climate-Charts.com<ref name = "Relative Humidity" >{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.climate-charts.com/Locations/c/CU78325.php |سەردێڕ= Casa Blanca, Habana, Cuba: Climate, Global Warming, and Daylight Charts and Data |ڕێکەوتی سەردان= ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110623233609/http://www.climate-charts.com/Locations/c/CU78325.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١}}</ref> |source 2 = Meteo Climat (بەرزترین و نزمترینەکانی تۆمارکراو)،<ref name = meteoclimat>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/index.php?page=stati&id=2061 |سەردێڕ= Station La Havane |بڵاوکەرەوە= Meteo Climat |زمان= fr |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220409230418/http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/index.php?page=stati&id=2061 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> خزمەتگوزاری کەشوهەوای ئەڵمانیا (خۆر)<ref name = DWD>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_783250_kt.pdf |سەردێڕ= Klimatafel von Havanna (La Habana, Obs. Casa Blanca) / Kuba |ئیش= Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world |بڵاوکەرەوە= Deutscher Wetterdienst |زمان= de |ڕێکەوتی سەردان= ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20190510033409/https://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_783250_kt.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |date=August 2010 }} <ref>|سەرچاوەی ١ = پەیمانگای کەشناسی (INSMET) / ڕێکخراوی کەشناسیی جیهانی |سەرچاوەی ٢ = Meteo Climat (توندترینەکانی ١٨٥٩–ئێستا) / خزمەتگوزاریی کەشوهەوای ئەڵمانیا (خۆر و شێ)</ref> {|class="wikitable" |+تێکڕای پلەی گەرمای دەریا |- !کانوونی دووەم !شوبات !ئازار !نیسان !ئایار !حوزەیران !تەممووز !ئاب !ئەیلوول !تشرینی یەکەم !تشرینی دووەم !کانوونی یەکەم |- |{{convert|23|°C|°F|abbr=on}} |{{convert|23|°C|°F|abbr=on}} |{{convert|24|°C|°F|abbr=on}} |{{convert|26|°C|°F|abbr=on}} |{{convert|27|°C|°F|abbr=on}} |{{convert|28|°C|°F|abbr=on}} |{{convert|28|°C|°F|abbr=on}} |{{convert|28|°C|°F|abbr=on}} |{{convert|28|°C|°F|abbr=on}} |{{convert|27|°C|°F|abbr=on}} |{{convert|26|°C|°F|abbr=on}} |{{convert|24|°C|°F|abbr=on}} |} === شارەوانییەکان === <!--linked section from "Municipalities of Havana" redirect--> شارەکە دابەشکراوە بۆ ١٥ شارەوانی<ref name=territorios>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf |سەردێڕ=Statistical Yearbook of Cuba 2009 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111001220152/http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}} Population by Province and Municipality</ref> – یان ''ناوچەکان''، کە ئەوانیش دابەشکراون بۆ ١٠٥ ''consejos populares'' (گەڕەکەکان)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oficial Statistics for Havana|ناونیشان=http://www.one.cu/publicaciones/provincias_masinf/la%20habana.htm|بڵاوکەرەوە=Oficina Nacional de Estadisticas de Cuba (ONE)|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|زمان=Spanish|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181226003540/http://www.one.cu/publicaciones/provincias_masinf/la%20habana.htm}}</ref> [[File:Cuba May 2014 (14181430042).jpg|thumb|ئەم بینا ڕەنگاوڕەنگە پارێزراوانەی سەردەمی کۆلۆنیالیزمی {{بنز|تەلارسازیی ئیسپانی|en|Spanish architecture|lt=ئیسپانی}} دیمەنێکی باون لە سەرتاسەری هاڤانا.]] [[File:CU La Habana 9709 028 (17229424611).jpg|thumb|دەروازەی سەدەی ١٨ەمی {{بنز|قەڵای پادشا|en|Castillo del Príncipe (Havana)}}، وێنەکە لە ساڵی ١٩٩٧ گیراوە]] # '''{{بنز|پلایا، هاڤانا|en|Playa, Havana|lt=پلایا}}''': {{بنز|سانتا فێ، هاڤانا|en|Santa Fe, Havana|lt=سانتا فێ}}، سیبۆنێی، کووباناکان، ئامپلیاسیۆن ئالمێندارێس، {{بنز|میرامار، هاڤانا|en|Miramar, Havana|lt=میرامار}}، سیێرا، سێیبا، بوینا ڤیستا. # '''{{بنز|گۆڕەپانی شۆڕش|en|Plaza de la Revolución}}''': ئێل کارمێلۆ، ڤێدادۆ-مالێکۆن، ڕامپا، پرینسیپێ، پلازا، نویڤۆ ڤێدادۆ-پوێنتێس گراندێس، کۆلۆن-نویڤۆ ڤێدادۆ، {{بنز|ڤێدادۆ|en|Vedado}}. # '''{{بنز|سێنترۆ هابانا|en|Centro Habana}}''': {{بنز|کایۆ هوێسۆ، هاڤانا|en|Cayo Hueso, Havana|lt=کایۆ هوێسۆ}}، پویبلۆ نویڤۆ، لۆس سیتیۆس، دراگۆنێس، کۆلۆن. # '''{{بنز|هاڤانای کۆن|en|Old Havana|lt=لا هابانا ڤیێخا}}''': پرادۆ، کاتێدراڵ، {{بنز|مەیدانی ڤیێخا، هاڤانا|en|Plaza Vieja, Havana|lt=پلازا ڤیێخا}}، بێلێن، سان ئیسیدرۆ، خێسووس ماریا، تایاپیێدرا. # '''{{بنز|ڕێگلا|en|Regla}}''': گوایکانیمار، لۆما مۆدێلۆ، {{بنز|کازابلانکا، هاڤانا|en|Casablanca, Havana|lt=کازابلانکا}}. # '''{{بنز|هاڤانای ڕۆژهەڵات|en|Habana del Este|lt=لا هابانا دێل ئێستێ}}''': کامیلۆ سینفوێگۆس، {{بنز|کۆخیمار|en|Cojímar}}، گیتێراس، ئەلتوراس دێ ئالامار، ئالامار ئێستێ، {{بنز|گوانابۆ|en|Guanabo}}، کامپۆ فلۆریدۆ، {{بنز|ئالامار|en|Alamar|lt=ئالامار-پلایا}}. # '''{{بنز|گواناباکۆا|en|Guanabacoa}}''': مانیانا-هابانا نویڤا، ڤییا I، ڤییا II، شیڤاس-رۆبلێ، دێبێچێ-نالۆن، هاتا-نارانخۆ، پێنیالڤێر-باکورانایۆ، میناس-بارێراس. # '''{{بنز|سان میگێل دێل پادرۆن|en|San Miguel del Padrón}}''': ڕۆکافۆرت، لویانۆ مۆدێرنۆ، {{بنز|دیێزمێرۆ|en|Diezmero}}، سان فرانسیسکۆ دێ پاولا، دۆلۆرێس-ڤێراکرۆز، خاکۆمینۆ. # '''{{بنز|دەی تشرینی یەکەم|en|Diez de Octubre}}''': لویانۆ، خێسووس دێل مۆنتێ، لاوتۆن، ڤیستا ئالێگرێ، گۆیلی، سێڤییانۆ، {{بنز|لا ڤیبۆرا، هاڤانا|en|La Víbora, Havana|lt=لا ڤیبۆرا}}، سانتۆس سوارێز، تاماریندۆ. # '''{{بنز|سێرۆ، هاڤانا|en|Cerro, Havana|lt=سێرۆ}}''': لاتینۆئەمێریکانۆ، پیلار-ئاتارێس، سێرۆ، لاس کانییاس، ئێل کەناڵ، پالاتینۆ، ئارمادا. # '''{{بنز|ماریاناو|en|Marianao}}''': CAI-لۆس ئانخێلێس، پۆسیتۆ-پالماس، زامۆرا-کۆکۆسۆلۆ، لیبەرتاد، پۆگۆلۆتی-بێلێن-فینلای، سانتا فێلیسیا. # '''{{بنز|لا لیسا|en|La Lisa}}''': ئەلتوراس دێ لا لیسا، بالکۆن ئاریماو، ئێل کانۆ-ڤالێ گراندێ-بێلۆ ٢٦ ئی مۆرادۆ، {{بنز|پونتا براڤا|en|Punta Brava}}، ئارۆیۆ ئارێناس، سان ئاگۆستین، ڤێرسایێس-کۆرۆنێلا. # '''{{بنز|بۆیێرۆس|en|Boyeros}}''': {{بنز|سانتیاگۆ دێ لاس ڤێگاس|en|Santiago de Las Vegas}}، نویڤۆ سانتیاگۆ، بۆیێرۆس، {{بنز|واخای|en|Wajay}}، {{بنز|کالابازار|en|Calabazar}}، ئەلتاهابانا-کاپدێڤیلا، ئارمادا-ئالدابۆ. # '''{{بنز|ئارۆیۆ نارانخۆ|en|Arroyo Naranjo}}''': لۆس پینۆس، پۆی، ڤیبۆرا پارک، مانتییا، پاراگا، کالڤاریۆ-فراتێرنیداد، گینێرا، ئێلێکتریکۆ، ماناگوا، کایێخاس. # '''{{بنز|کۆتۆرۆ|en|Cotorro}}''': سان پێدرۆ-سێنترۆ کۆتۆرۆ، سانتا ماریا دێل ڕۆزاریۆ، لۆتێریا، کواترۆ کامینۆس، ماگدالێنا-تۆریێنتێ، ئەلبێرۆ. == دیمۆگرافیا == {{Historical populations |type = |footnote = |1750 | 70,000 |1907|297,159<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1900/cuba-1907/04771803ch4.pdf |سەردێڕ=1907 census |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250924000656/https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1900/cuba-1907/04771803ch4.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |1931 | 728,500 |1943 | 868,426 |1953 | 1,139,579 |1970 | 1,786,522 |1981 | 1,929,432 |2002 | 2,171,671 |2012 | 2,106,146 |2018 | 2,131,480 |2024 | 1,749,964 }} لە کۆتایی سەرژمێریی ٢٠١٢دا، ١٩.١٪ی دانیشتووانی کووبا لە هاڤانا دەژیان.<ref name=Official_census />، یان ٢,١٠٦,١٤٦ کەس.<ref name="Official_census" /> شارەکە تێکڕای {{بنز|تەمەنی پێشبینیکراو|en|life expectancy}}ی ٧٦.٨١ ساڵە لە کاتی لەدایکبووندا.<ref name=Official_census /> تا کۆتایی ٢٠٢٤، دوای {{بنز|قەیرانی کۆچبەریی کووبای ٢٠٢١-٢٠٢٣|en|2021–2023_Cuban_migration_crisis|lt=قەیرانی کۆچبەری کووبا}} لە ٢٠٢١-٢٠٢٣ کە تێیدا هاڤانا لەگەڵ پارێزگاکانی {{بنز|پارێزگای کاماگوێی|en|Camagüey Province|lt=کاماگوێی}} و {{بنز|پارێزگای سینفوێگۆس|en|Cienfuegos Province|lt=سینفوێگۆس}} زۆرترین زیانیان بەرکەوت، ژمارەی دانیشتووان دابەزی بۆ ١,٧٤٩,٩٦٤ کەس، بەپێی نووسینگەی ئامار و زانیاریی لا هابانا.<ref name=ONEI/><ref>[https://eldespertador.com.mx/poblacion-de-cuba-cae-mas-de-1-4-millones-en-4-anos/ Población de Cuba cae más de 1.4 millones en 4 años - El Despertador]</ref> ناوچەی گەورەشاری هاڤانا بە خێرایی گەشەی کرد لە ماوەی نیوەی یەکەمی سەدەی ٢٠ەمدا و گەیشتە ملیۆنێک دانیشتوو لە سەرژمێریی ١٩٤٣دا. پەرەسەندنی شارنشینی فراوان بوو بۆ دەرەوەی سنوورەکانی شارەوانیی هاڤانا و گەیشتە شارەوانییە دراوسێکانی ماریاناو، ڕێگلا و گواناباکۆا. لە ساڵانی ١٩٨٠ەکانەوە، دانیشتووانی شارەکە بە هێواشی گەشە دەکات لە ئەنجامی سیاسەتەکانی گەشەپێدانی هاوسەنگ، ڕێژەی کەمی لەدایکبوون، ڕێژەی تا ڕادەیەک بەرزی کۆچکردن بۆ دەرەوەی وڵات، و کۆچبەریی ناوخۆیی کۆنترۆڵکراو. بەهۆی ڕێژەی کەمی لەدایکبوون و بەرزی تەمەنی پێشبینیکراوی شارەکە و وڵاتەکە،<ref name="CIA Factbook" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192|سەردێڕ=Millennium Indicators|بڵاوکەرەوە=Mdgs.un.org|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120121152701/http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پێکهاتەی تەمەنی هاوشێوەی وڵاتێکی پێشکەوتووە، و هاڤانا تەنانەت ڕێژەیەکی بەرزتری کەسانی بەتەمەنی هەیە لە چاو وڵاتەکە بە گشتی.<ref name=Official_census /> ===دابەشبوونی نەتەوەیی=== بەپێی {{بنز|سەرژمێریی کووبا ٢٠١٢|en|2012 Cuba census|lt=سەرژمێریی نیشتمانیی ٢٠١٢}} بۆ دانیشتووانی هاڤانا (سەرژمێریی کووبا و توێژینەوە هاوشێوەکان زاراوەی "ڕەنگی پێست" بەکاردەهێنن لەبری "ڕەگەز").<ref name="Official_census" /> * {{بنز|کووباییە سپیپێستەکان|en|White Cubans|lt=سپیپێست}}: ٥٨.٤٪، (ڕەچەڵەکی ئیسپانی زۆرترین بوون)<ref name="Official_census" /><ref name= immigracion>[http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 Embassy of Cuba in Beijing – History of Immigration in Cuba] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |date=February 3, 2009 }} "The first (immigrants) came from various regions of Spain, mostly peasants from the Canaries and Galicia, which like those from China, were subjected to conditions of living and working conditions similar to those of slaves."</ref> * ''{{بنز|مەستیزۆ|en|Mestizo}} یان {{بنز|مولاتۆ|en|Mulatto}}'' (ڕەگەزی تێکەڵ): ٢٦.٤٪ * {{بنز|کووباییە ئەفریقییەکان|en|Afro-Cuban|lt=ڕەشپێست}}: ١٥.٢٪ * {{بنز|کووباییە چینییەکان|en|Chinese Cuban|lt=ئاسیایی}}: ٠.٢٪<ref name=immigracion/> هەروەک نەتەوەکانی تری کاریبی، ژمارەیەکی کەم لە مەستیزۆ لە هاڤانادا (و لە کووبا بە گشتی) هەن، بە پێچەوانەی وڵاتانی تری {{بنز|ئەمریکای لاتین|en|Latin America|lt=ئەمریکای لاتینی}}، چونکە دانیشتووانە ڕەسەنەکانی {{بنز|زمانی تاینۆ|en|Taíno language|lt=تاینۆ}} {{بنز|کۆمەڵکوژیی تاینۆ|en|Taíno genocide|lt=بە شێوەیەکی کردەیی لەناو چوون}} بەهۆی نەخۆشییە ئەوراسیاییەکانەوە لە سەرەتای سەردەمی داگیرکاریی ئیسپانییەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم= Joseph Patrick|دوایین=Byrne|سەردێڕ= Encyclopedia of Pestilence, Pandemics, and Plagues: A–M|ناونیشان= https://books.google.com/books?id=kRAInwEACAAJ|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO|ساڵ= ٢٠٠٨|پەڕە= ٤١٣|ژپنک= ٩٧٨-٠-٣١٣-٣٤١٠٢-١}} </ref> حکوومەتی کووبا کۆنترۆڵی هاتوچۆی خەڵک بۆ ناو هاڤانا دەکات لەسەر ئەو بنەمایەی کە ناوچەی گەورەشاری هاڤانا (کە نیشتمانی نزیکەی ٢٠٪ی دانیشتووانی وڵاتەکەیە) فشاری زۆری لەسەرە لە ڕووی بەکارهێنانی زەوی، ئاو، کارەبا، گواستنەوە، و پێکهاتەکانی تری ژێرخانی شارنشینی. دانیشتووانێک لە کۆچبەرانی ناوخۆیی بۆ هاڤانا هەن کە بە ''"پالێستینۆس"'' (فەلەستینییەکان) ناسراون<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Larry Rohter |سەردێڕ=Cuba's Unwanted Refugees Squatters in Havana's Shantytowns |ئیش=[[The New York Times]] |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٧|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1997/10/20/world/cuba-s-unwanted-refugees-squatters-in-havana-s-teeming-shantytowns.html |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220605202143/https://www.nytimes.com/1997/10/20/world/cuba-s-unwanted-refugees-squatters-in-havana-s-teeming-shantytowns.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کە بە زۆری خەڵکی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی پارێزگای ئۆریێنتێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |سەردێڕ=Castro's Cuba in Perspective |بڵاوکەرەوە=Isreview.org |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100715134448/http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml}}</ref> کەمینەیەکی بەرچاوی چینییەکان لە شارەکەدا، کە زۆربەیان لە ڕەچەڵەکی {{بنز|گەلی کانتۆنی|en|Cantonese people|lt=کانتۆنی}}ن، لە ناوەڕاستی سەدەی ١٩ەمدا لەلایەن دانیشتووە ئیسپانییەکانەوە هێنران لە ڕێگەی {{بنز|فلیپین|en|Philippines}}ەوە بە گرێبەستی کار و، دوای تەواوکردنی گرێبەستە هەشت ساڵییەکان، زۆرێک لە کۆچبەرە چینییەکان بە هەمیشەیی لە هاڤانا نیشتەجێ بوون.<ref name=immigracion/> پێش شۆڕش، ژمارەی دانیشتووانی چینی گەیشتە زیاتر لە ٢٠٠,٠٠٠ کەس،<ref>[http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm Havana's Chinatown] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070927004533/http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm |date=27 September 2007 }} – Cuba's Chinese population before the Revolution</ref> و ئەمڕۆ، نەوەی چینییەکان دەکرێت بگاتە ١٠٠,٠٠٠ کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260112183129/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Cuba|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Central Intelligence Agency|via=CIA.gov}}</ref>{{failed verification|date=June 2020}} چینییە لەدایکبووەکان/ ڕەسەنەکان (کە ئەوانیش زۆربەیان کانتۆنین) لە ئێستادا نزیکەی ٤٠٠ کەسن.<ref>[http://www.chinatoday.com.cn/hoy/2004/0409/24.htm In Havana there are now about 400 native Chinese, but their presence is being felt like a{{nbsp}}million] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320035737/http://www.chinatoday.com.cn/hoy/2004/0409/24.htm |date=2012-03-20 }} ("En La Habana quedan hoy unos 400 chinos oriundos, pero su presencia se está haciendo sentir como si fueran un millón".)</ref> نزیکەی ٣,٠٠٠ {{بنز|ڕووسەکان|en|Russians}} لە شارەکەدا دەژین؛ وەک ئەوەی لەلایەن باڵیۆزخانەی ڕووسیاوە لە هاڤانا ڕاپۆرت کراوە؛ زۆربەیان ئەو ژنانەن کە هاوسەرگیرییان لەگەڵ ئەو کووباییانە کردووە کە لە یەکێتیی سۆڤیەت دەیانخوێند.<ref>{{in lang|es}} [http://www.elnuevoherald.com/2008/10/22/307471/los-rusos-de-cuba-viven-en-el.html Russians in Cuba] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111101222852/http://www.elnuevoherald.com/2008/10/22/307471/los-rusos-de-cuba-viven-en-el.html |date=1 November 2011 }} Los rusos que se quedaron en la isla -unos 3.000 actualmente- son en su mayoría mujeres como Marina o Natalia que se casaron con cubanos que habían ido a la URSS a estudiar, indicó la embajada rusa en La Habana.</ref> هاڤانا هەروەها دانیشتووانی تری ناکووبایی لەخۆدەگرێت کە قەبارەیان نەزانراوە. دانیشتووانێکی چەند هەزار کەسی لە پەنابەرە هەرزەکار و پێش-هەرزەکارەکانی باکووری ئەفریقا هەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠٠٦|ناونیشان=http://www.moroccotimes.com/Paper/article.asp?idr=2&id=13816 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061125161820/http://www.moroccotimes.com/Paper/article.asp?idr=2&id=13816 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Sahrawi children inhumanely treated in Cuba, former Cuban official |بڵاوکەرەوە=MoroccoTimes.com |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٠٦}}</ref> لە سەرژمێریی نیوەی سەدەی ٢٠ەمەوە لە ساڵی ١٩٥٣ تا ٢٠١٨ (تازەترین سەرژمێری)، دانیشتووانی هاڤانا بە ڕێژەی مەزەندەکراوی ٨٧ لەسەدا گەشەی کردووە، کە ڕێژەیەکی گەشەی نموونەیییە بۆ زۆربەی شارەکانی کاریبی. <gallery> File:El zapateado (cropped).jpg|''ئێل زاپاتیادۆ''، هاڤانا، لە ١٨٤٧، لەلایەن فرێدێریک میالە<ref name="britishmuseum">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britishmuseum.org/collection/term/BIOG181760|سەردێڕ=Frédéric Mialhe|وێبگە=[[British Museum]] website|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230905181331/https://www.britishmuseum.org/collection/term/BIOG181760|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="ufdc.ufl">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ufdc.ufl.edu/es/UF00096150/00001|سەردێڕ=EARLY LITHOGRAPHED VIEWS OF HAVANA|وێبگە=[[University of Florida]] Digital Collections website|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231012174656/https://ufdc.ufl.edu/es/UF00096150/00001|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> File:El Casero (no caption).jpg|''ئێل کاسێرۆ''، هاڤانا، لە ١٨٥٥، لەلایەن بی. مەی و فرێدێریک میالە<ref name="britishmuseum"/><ref name="ufdc.ufl"/> File:Le Tour du monde-02-p353.jpg|دانیشتووانی هاڤانا لە ١٨٦٠دا کە لەلایەن جۆزێف ناڤلێتەوە کێشراوە File:Alumnos, La Habana, Cuba (9419813189).jpg|قوتابیانی قوتابخانە لە هاڤانا، ٢٠١٢ </gallery> === ئایین === [[File:Havana, Cuba (37585010486).jpg|thumb|{{بنز|کڵێسای سانتۆ کریستۆ دێل بوین ڤیاخێ، هاڤانا|en|Church Santo Cristo del Buen Viaje, Havana|lt=کڵێسای کۆلۆنیالیزمی سانتۆ کریستۆ دێل بوین ڤیاخێ}}، کە لە نێوان ساڵانی ١٦٠٤ و ١٦٩٣ دروست کراوە]] کاسۆلیکەکانی ڕۆما ({{بنز|کاسۆلیکی ڕۆمانی|en|Roman Catholic}}) گەورەترین گرووپی ئایینی پێکدەهێنن لە هاڤانادا. هاڤانا یەکێکە لە سێ ئەپقوفییە گەورەشارەکان لە دوورگەکەدا (ئەوانی تر بریتین لە کاماگوێی و سانتیاگۆ)، لەگەڵ دوو ئەپقوفیی پاشکۆ: ماتانزاس و پینار دێل ڕیۆ. پیاوچاکی پارێزەری شارەکە سان کریستۆباڵ ({{بنز|قەشە کریستۆڤەر|en|Saint Christopher}})ە، کە کڵێسای سەرەکی بۆ ئەو تەرخان کراوە. هەروەها خاوەنی {{بنز|بازیلیکای بچووک|en|minor basilica}}ێکە، بازیلیکای مەزارگەی نیشتمانیی خانمی خێرخوازیی کۆبرێ و دوو مەزارگەی نیشتمانیی تر، خێسووس نازارینۆ دێل ڕێسکاتێ و سان لازارۆ (ئێل ڕینکۆن). سەردانی پاپایی لەلایەن سێ پاپای یەک لە دوای یەکەوە بۆ کراوە: {{بنز|پاپا جۆن پۆڵی دووەم|en|Pope John Paul II}} (کانوونی دووەمی ١٩٩8)، {{بنز|پاپا بێنێدیکتی شازدەیەم|en|Pope Benedict XVI}} (ئازاری ٢٠١٢) و {{بنز|پاپا فرانسیس|en|Pope Francis}} (ئەیلوولی ٢٠١٥). کۆمەڵگەی جوولەکەکان لە هاڤانادا کەمبووەتەوە دوای شۆڕش لەوەی کە سەردەمانێک زیاتر لە ١٥,٠٠٠ جوولەکەی لەخۆدەگرت،{{Citation needed|date=July 2022}} کە زۆرێکیان لە چەوساندنەوەی نازییەکان هەڵاتبوون و دواتر کووبایان جێهێشت بۆ مەیامی یان ئیسرائیل دوای ئەوەی کاسترۆ دەسەڵاتی گرتە دەست لە ساڵی ١٩٥٩. شارەکە سەردەمانێک پێنج کەنیسەی هەبوو، بەڵام تەنها سێیان ماونەتەوە (یەکێکیان {{بنز|جوولەکایەتیی ئۆرتۆدۆکسی مۆدێرن|en|Modern Orthodox Judaism|lt=ئۆرتۆدۆکس}}ە، و دووانەکەی تریان {{بنز|جوولەکایەتیی پارێزگار|en|Conservative Judaism|lt=پارێزگار}}ن: یەکێکیان پارێزگاری {{بنز|ئەشکەنازی|en|Ashkenazi}}یە و ئەوی تریان پارێزگاری {{بنز|سەفاردی|en|Sephardic}}ە)، {{بنز|پەرستگای بێت شالۆم (هاڤانا، کووبا)|en|Beth Shalom Temple (Havana, Cuba)|lt=کەنیسەی گەورەی بێت شالۆم}} یەکێکیانە و یەکێکی تریش کە تێکەڵەیەکە لە هەر سێکیان پێکەوە. لە شوباتی ٢٠٠٧دا، ''لێ نیویۆرک تایمز'' مەزەندەی کرد کە نزیکەی ١,٥٠٠ جوولەکەی ناسراو لە هاڤانادا دەژین.<ref>[http://travel.nytimes.com/2007/02/04/travel/04journeys.html?em&ex=1170824400&en=254a263b2686376e&ei=5087%0A 1,500 Jews who live in Cuba; 1,100 reside in Havana, and the remaining 400 are spread among the provinces.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110510211942/http://travel.nytimes.com/2007/02/04/travel/04journeys.html?em&ex=1170824400&en=254a263b2686376e&ei=5087%0A |date=2011-05-10 }} In Cuba, Finding a Tiny Corner of Jewish Life.</ref> == ئابووری == [[File:Lonja del Comercio de La Habana vista desde la Avenida del Puerto.jpg|thumb|{{بنز|بینای لۆنجا دێل کۆمێرسیۆ|en|Lonja del Comercio building}}]] ئابووریی شارەکە سەرەتا لەسەر بنەمای شوێنەکەی گەشەی کرد، کە وایکرد ببێتە یەکێک لە سەرەتاییترین سەنتەرە گەورەکانی بازرگانی لە جیهانی نوێدا. شەکر و بازرگانییەکی گەشەسەندووی {{بنز|کۆیلە|en|slave}} سەرەتا سامانیان بۆ شارەکە هێنا، و دواتر، دوای سەربەخۆیی، بوو بە هاوینەهەوارێکی ناسراو. سەرەڕای هەوڵەکانی حکوومەتی فیدڵ کاسترۆ بۆ بڵاوکردنەوەی چالاکییە پیشەسازییەکانی کووبا بۆ هەموو بەشەکانی دوورگەکە، هاڤانا وەک سەنتەری بەشێکی زۆری پیشەسازیی نەتەوەکە دەمێنێتەوە.<ref>{{cite encyclopedia | url=https://www.britannica.com/place/Havana/People | title=Havana - People &#124; Britannica | encyclopedia=Encyclopedia Britannica | access-date=2022-10-05 | archive-date=2022-10-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221005163719/https://www.britannica.com/place/Havana/People | url-status=live }}</ref> ئەمڕۆ هاڤانا ئابوورییەکی هەمەچەشنی هەیە، بە کەرتە نەریتییەکانەوە، وەک بەرهەمهێنان، بیناسازی، گواستنەوە و پەیوەندییەکان، و ئەوانەی نوێن یان بووژاونەتەوە وەک بایۆتەکنەلۆژیا و گەشتیاری.{{Citation needed|date=December 2021}} پیشەسازیی نەریتیی شەکر، کە ئابووریی دوورگەکە بۆ ماوەی سێ سەدە لەسەری دامەزراوە، لە شوێنی تری دوورگەکە چەقی بەستووە و کۆنترۆڵی نزیکەی سێ لەسەر چواری ئابووریی هەناردەکردن دەکات. بەڵام دامەزراوە سووکەکانی بەرهەمهێنان، کارگەکانی ئامادەکردنی گۆشت، و ئۆپەراسیۆنە کیمیایی و دەرمانسازییەکان لە هاڤانادا چڕبوونەتەوە. پیشەسازییەکانی تری دروستکردنی خۆراکیش گرنگن، لەگەڵ کەشتیسازی، دروستکردنی ئۆتۆمۆبیل، بەرهەمهێنانی خواردنەوە کحولییەکان (بە تایبەتی ڕۆم)، ڕستن و چنران، و بەرهەمەکانی تووتن، بە تایبەتی جگەرەکانی {{بنز|هاڤانۆس|en|Habanos S.A.|lt=هاڤانۆس}} کە بەناوبانگی جیهانین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |سەردێڕ=The economy of Havana |بڵاوکەرەوە=Macalester.edu |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120805052129/http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html}}</ref> هەرچەندە بەندەرەکانی سینفوێگۆس و ماتانزاس، بەتایبەتی، لەژێر دەسەڵاتی حکوومەتی شۆڕشگێڕدا پەرەیان پێدراوە، هاڤانا وەک دامەزراوەی سەرەکیی بەندەری کووبا دەمێنێتەوە؛ ٥٠٪ی هاوردە و هەناردەی کووبا بە هاڤانادا تێدەپەڕێت. بەندەرەکە هەروەها پشتگیریی پیشەسازییەکی بەرچاوی ماسیگرتنیش دەکات.{{Citation needed|date=December 2021}} لە ساڵی ٢٠٠٠دا، نزیکەی ٨٩٪ی هێزی کاری تۆمارکراوی فەرمیی شارەکە بۆ دەزگا، دامەزراوە یان کۆمپانیا بەڕێوەبراوەکانی حکوومەت کاریان دەکرد. هاڤانا، بە تێکڕا، بەرزترین داهات و پێوەرەکانی گەشەپێدانی مرۆیی هەیە لە وڵاتەکەدا. دوای داڕمانی یەکێتیی سۆڤیەت، کووبا دووبارە جەختی لەسەر گەشتیاری کردەوە وەک پیشەسازییەکی سەرەکی کە بووە هۆی بووژانەوەی. گەشتیاری ئێستا سەرچاوەی سەرەکیی ئابووریی هاڤانا و کووبایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uiowa.edu/ifdebook/conferences/cuba/TLCP/Volume%201/Facio.pdf |سەردێڕ=Tourism in Cuba during the Special Period |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20100725185350/http://www.uiowa.edu/ifdebook/conferences/cuba/TLCP/Volume%201/Facio.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٠}}</ref> ئابووریی هاڤانا هێشتا لە گۆڕاندایە، سەرەڕای باوەشکردنەوەی ڕاول کاسترۆ بۆ کۆمپانیا ئازادەکان لە ساڵی ٢٠١١. هەرچەندە لە ساڵی ٢٠١١دا بەرزبوونەوەیەک لە بازرگانییە بچووکەکاندا هەبوو، بەڵام زۆرێکیان لەو کاتەوە شکستیان هێناوە، بەهۆی نەبوونی بازرگانی و داهات لەلایەن دانیشتووانی ناوخۆییەوە، کە تێکڕای مووچەیان ٢٠ دۆلارە لە مانگێکدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AP|سەردێڕ=Lack of Customers Dooms Many Cuban Businesses|ناونیشان=http://weeklytimes.com/lack-of-customers-dooms-many-cuban-businesses/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131228034327/http://weeklytimes.com/lack-of-customers-dooms-many-cuban-businesses/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Weekly Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> === بازرگانی و دارایی === دوای شۆڕش، سیستەمی کۆمپانیای ئازادی سەرمایەداریی نەریتیی کووبا جێگەی گیرایەوە بە سیستەمێکی ئابووریی زۆر بە کۆمەڵایەتی کراو. لە هاڤانا، بازرگانییەکانی خاوەندارێتی کووبایی و ئەمریکی خۆماڵی کران و ئەمڕۆ زۆربەی بازرگانییەکان تەنها لەژێر کۆنترۆڵی دەوڵەتدا کار دەکەن.{{Citation needed|date=December 2021}} لە هاڤانای کۆن و سەرتاسەری ڤێدادۆ چەندین بازرگانیی بچووکی تایبەت هەن، وەک دوکانی چاککردنەوەی پێڵاو یان شوێنی دروستکردنی جلوبەرگ. بانکی بە هەمان شێوە لەژێر کۆنترۆڵی دەوڵەتدایە، و {{بنز|بانکی نیشتمانیی کووبا|en|National Bank of Cuba}}، کە بارەگاکەی لە هاڤانایە، سەنتەری کۆنترۆڵی ئابووریی کووبایە. لقەکانی لە هەندێک حاڵەتدا لەو بینایانەدان کە لە سەردەمی پێش شۆڕشدا نووسینگەی بانکەکانی کووبا یان بیانی بوون.{{Citation needed|date=December 2021}} لە کۆتاییەکانی ساڵانی ١٩٩٠ەکاندا ڤێدادۆ، کە بە درێژایی کەناراوەکانی زەریای ئەتڵەسییە، دەستی کرد بە نوێنەرایەتیکردنی ناوچەی بازرگانیی سەرەکی. بە شێوەیەکی بەرفراوان لە نێوان ساڵانی ١٩٣٠ و ١٩٦٠ گەشەی پێدرا، کاتێک هاڤانا وەک شوێنێکی سەرەکی بۆ گەشتیارانی ئەمریکی گەشەی کرد؛ هۆتێلی بەرز، {{بنز|کازینۆ|en|casino}}کان، چێشتخانەکان، و دامەزراوە بازرگانییە ئاست بەرزەکان، کە زۆریان ڕەنگدانەوەی شێوازی ئارت دیکۆ بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=De una casa colonial a una mansión del Vedado |ناونیشان=http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20041013131209/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١١|زمان=es}}</ref> ڤێدادۆ ئەمڕۆ ناوچەی داراییی هاڤانایە، و بانکە سەرەکییەکان، نووسینگەی کۆمپانیاکانی هێڵی ئاسمانی، دوکانەکان، بارەگای زۆربەی بازرگانییەکان، چەندین شوقەی بەرز و هۆتێلەکان، لەم ناوچەیەدا هەڵکەوتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=britannica.com |ناونیشان=https://www.britannica.com/eb/topic-624418/Vedado |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071012165946/https://www.britannica.com/eb/topic-624418/Vedado |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> زانکۆی هاڤانا لە ڤێدادۆدایە. === گەشتیاری === [[File:Havana sightseeing bus.jpg|thumb|right|پاسەکانی سەیرانکردن لە {{بنز|گۆڕەپانی ناوەندی، هاڤانا|en|Parque Central, Havana|lt=گۆڕەپانی ناوەندی}}]] شارەکە لە مێژە سەرنجڕاکێشییەکی باو بووە بۆ گەشتیاران. لە نێوان ساڵانی ١٩١٥ و ١٩٣٠دا، هاڤانا میوانداریی گەشتیاری زیاتری دەکرد لە چاو هەر شوێنێکی تری کاریبی.<ref name="Miguel">{{cite conference |last1=Figueras |first1=Miguel Alejandro |title=International Tourism and the Formation of Productive Clusters in the Cuban Economy |url=http://www.world-tourism.org/quality/E/docs/trade/cubacontrib.pdf |conference=[[Latin American Studies Association]], 22nd Congress |access-date=27 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040805035546/http://www.world-tourism.org/quality/E/docs/trade/cubacontrib.pdf |archive-date=2004-08-05 |location=Washington, D.C. |date=September 2001 }}</ref> ئەم لێشاوە بەشێکی زۆری بەهۆی نزیکیی کووبا بوو لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، کە تێیدا {{بنز|قەدەغەکردنی مەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|Prohibition in the United States|lt=قەدەغەکردنی}} توند بۆ سەر {{بنز|مەی (ماددەی هۆشبەر)|en|alcohol (drug)|lt=مەی}} و کات بەسەربردنەکانی تر جیاوازییەکی گەورەی هەبوو لەگەڵ هەڵوێستی ئارامی نەریتیی دوورگەکە بەرامبەر بە کاتبەسەربردنەکان. نامیلکەیەک کە لەلایەن E.C. Kropp Co., Milwaukee, WI، بڵاوکراوەتەوە لە نێوان ساڵانی ١٩٢١ و ١٩٣٩ کە بانگەشە بۆ گەشتیاری دەکات لە هاڤانا، کووبا، دەکرێت لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی زانکۆی هیۆستن بدۆزرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://digitalcollections.lib.uh.edu/collections/44558f90v?locale=en |سەردێڕ=Havana, Cuba: The Summer Land of the World // Digital Collections |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250419155414/https://digitalcollections.lib.uh.edu/collections/44558f90v?locale=en |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەگەڵ تێکچوونی پەیوەندییەکانی کووبا و ویلایەتە یەکگرتووەکان و سەپاندنی گەمارۆی بازرگانی بەسەر دوورگەکەدا لە ساڵی ١٩٦١، گەشتیاری بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزی و نەگەڕایەوە بۆ ئاستێک کە نزیک بێت لە ئاستەکانی پێش شۆڕش تا ساڵی ١٩٨٩. حکوومەتی شۆڕشگێڕ بە گشتی، و فیدڵ کاسترۆ بە تایبەتی، دژی هەر پەرەپێدانێکی بەرچاوی گەشتیاری بوون. لە ساڵی ١٩٨٢، حکوومەتی کووبا کۆدێکی وەبەرهێنانی بیانی پەسەند کرد کە چەندین کەرتی بەڕووی سەرمایەی بیانی کردەوە.{{Citation needed|date=December 2021}} لە ڕێگەی دروستکردنی ئەو کۆمپانیایانەی کە کراوە بوون بۆ ئەم جۆرە وەبەرهێنانە بیانییە (وەک ''Cubanacan'')، کووبا دەستی کرد بە ڕاکێشانی سەرمایە بۆ پەرەپێدانی هۆتێلەکان، و توانیی ژمارەی گەشتیاران لە ١٣٠,٠٠٠ (لە ١٩٨٠دا) بەرزبکاتەوە بۆ ٣٢٦,٠٠٠ (تا کۆتایی ئەو دەیەیە).<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Wilkinson |یەکەم=Stephen |ڕێکەوت=٢٠٠٨|سەردێڕ=Cuba's Tourism 'Boom': A Curse or a Blessing? |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/20455086 |journal=Third World Quarterly |بەرگ=٢٩|issue=5 |پەڕەکان=٩٧٩–٩٩٣|doi=10.1080/01436590802106189 |jstor=20455086 |issn=0143-6597|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> هاڤانا هەروەها جێگەیەکی باوی {{بنز|گەشتیاریی تەندروستی|en|health tourism}} بووە بۆ زیاتر لە ٢٠ ساڵ. نەخۆشە بیانییەکان سەردانی کووبا دەکەن، بەتایبەتی هاڤانا، بۆ کۆمەڵێک چارەسەری فراوان لەوانە {{بنز|نەشتەرگەریی چاو|en|eye-surgery}}، نەخۆشییە {{بنز|دەمارناسی|en|neurological}}یەکانی وەک {{بنز|سکلیڕۆسیسی فرەجۆر|en|multiple sclerosis}} و {{بنز|نەخۆشیی پارکینسۆن|en|Parkinson's disease}}، و {{بنز|ئێسکناسی|en|orthopaedics|lt=ئێسک و شکان}}. زۆرێک لە نەخۆشەکان خەڵکی ئەمریکای لاتینن، هەرچەندە چارەسەری پزیشکی بۆ {{بنز|کۆنیشانی ڕێتینای بۆیاخکراو|en|retinitis pigmentosa}}، کە زۆرجار بە {{بنز|شەوکوێری|en|night blindness}} دەناسرێت، چەندین نەخۆشی لە ئەورووپا و ئەمریکای باکوورەوە ڕاکێشاوە.<ref>[http://www.caribbeannetnews.com/news-3085--6-6--.html A Novel Tourism Concept] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100128054658/http://www.caribbeannetnews.com/news-3085--6-6--.html |date=28 January 2010 }} Caribbean News Net</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/3284995.stm|سەردێڕ= Cuba sells its medical expertise|ئیش= BBC News|یەکەم= Tom|دوایین= Fawthrop|ڕێکەوت= ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251117065354/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/3284995.stm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> هاڤانا ساڵانە زیاتر لە ملیۆنێک گەشتیار ڕادەکێشێت،<ref name="Havana Tourism"/> سەرژمێریی فەرمی بۆ هاڤانا ڕایدەگەیەنێت کە لە ساڵی ٢٠١٠دا شارەکە لەلایەن ١,١٧٦,٦٢٧ گەشتیاری نێودەوڵەتییەوە سەردان کراوە،<ref name="Havana Tourism"/> کە زیادبوونێکی ٢٠٪ بوو لە ٢٠٠٥ەوە. === هەژاری و گەڕەکە هەژارنشینەکان === {| border="1" style="float:right;" cellpadding="6" cellspacing="0" |+ |- !colspan=9| یەکەکانی نیشتەجێبوون و دانیشتووانی گەڕەکە هەژارنشینەکانی هاڤانا<ref name=Censo_vivienda>INV, Instituto Nacional de la Vivienda (2001a) Boletín Estadístico Anual. 2001. INV, Havana.</ref><ref name=Problemas_socioambientales /> |- ! style="background:#efefef;"|جۆری نیشتەجێبوون ! style="background:#efefef;"|ساڵ ! style="background:#efefef;"|یەکەکان ! style="background:#efefef;"|دانیشتووان ! style="background:#efefef;"|٪ی کۆی دانیشتووان |- | '''''cuartería<sup>(a)</sup>''''' || 2001 || 60,754 || 206,564 || 9.4 |- | '''{{بنز|گەڕەکی هەژارنشین|en|slum|lt=گەڕەکە هەژارنشینەکان}}''' || 2001 || 21,552 || 72,986 || 3.3 |- | '''{{بنز|پەناگەی پەنابەران|en|Refugee shelter|lt=پەناگەکان}}''' || 1997 || 2,758 || 9,178 || 0.4 |- |colspan=5|<small><sup>'''(a)'''</sup> '''''کوارتێریایەک''''' (یان '''''سیودادێلا''''', '''''سۆلار''''') کۆشکێکی گەورەی کۆنی ناوەندی شار یان هۆتێل یان<br /> خانەیەکی کرێچیانە کە دابەشکراوە بۆ ژوور، هەندێک جار زیاتر لە ٦٠ خێزانی تێدایە.<ref name=cuarteria_def>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Dick Cluster|نووسەر٢=Rafael Hernández|سەردێڕ=The History of Havana|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6-yxUyss_ycC&pg=PA145|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٣٩-٧١٠٧-٤|پەڕە=١٤٥}}</ref></small> |} لە ساڵانی دوای داڕمانی یەکێتیی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١دا، شارەکە، و کووبا بە گشتی بەدەست دەیان ساڵ تێکچوونی ئابوورییەوە ناڵاندوویانە، لەوانەش قۆناغی تایبەتی ساڵانی ١٩٩٠ەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Cuba - Overview|ناونیشان=http://topics.nytimes.com/top/news/international/countriesandterritories/cuba/index.html|newspaper=New York Times|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|یەکەم=Victoria|دوایین=Burnett|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111124054534/http://topics.nytimes.com/top/news/international/countriesandterritories/cuba/index.html?|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> حکوومەتی نیشتمانی پێناسەیەکی فەرمیی بۆ هەژاری نییە.<ref name=Cub_eco>Angela, Ferriol Maruaga; et al.: ''Cuba crisis, ajuste y situación social (1990–1996)'', La Habana, Cuba : Editorial de Ciencias Sociales, 1998, Champter 1</ref> توێژەرانی حکوومەت دەڵێن کە "هەژاری" بە باوترین واتا قبووڵکراوەکان بەڕاستی لە کووبادا بوونی نییە، بەڵکو ئەوەیە کە کەرتێک لە دانیشتووان هەیە کە دەکرێت بە "لە مەترسیدا" یان "نەپارێزراو" وەسف بکرێت بە بەکارهێنانی پێوەرە قبووڵکراوە نێودەوڵەتییەکان.<ref name=Cub_eco /> دەستەواژەی گشتیی "{{بنز|گەڕەکی هەژارنشین|en|slum|lt=گەڕەکە هەژارنشینەکان}}" دەگمەن لە کووبادا بەکاردێت، نیشتەجێبوونی ژێر-پێوەر بەم شێوەیە وەسف دەکرێت: جۆری نیشتەجێبوون، بارودۆخی نیشتەجێبوون، کەرەستەی بیناسازی، و جۆری نیشتەجێبوون. پەیمانگای نیشتمانیی نیشتەجێبوون ئەو یەکانەی لە ''سۆلارێس''دان (کۆشکێکی گەورەی کۆنی ناوەندی شار یان هۆتێل یان خانەیەکی کرێچیانە کە دابەشکراوە بۆ ژوور، هەندێک جار زیاتر لە ٦٠ خێزانی تێدایە)<ref name=cuarteria_def /> و {{بنز|شاری پەڕپووت|en|shanty towns}} بە "خانووبەرەی نالەبار" دادەنێت و ژمارەیان دەژمێرێت. زۆربەی یەکەکانی گەڕەکە هەژارنشینەکان لە شارەوانییەکانی ناوەندی شاری هاڤانای کۆن و سێنترۆ هابانا چڕبوونەتەوە، هەروەها لە گەڕەکەکانی وەک ''ئاتارێس'' لە ڕێگلا.<ref name=Problemas_socioambientales>González Rego, R. 1999. "Una Primera Aproximación al Análisis Espacial de los Problemas Socioambientales en los Barrios y Focos Insalubres de Ciudad de La Habana". Facultad de Filosofía e Historia. Departamento de Sociología, Universidad de La Habana. 250 p.</ref> ئەو کەسانەی لە گەڕەکە هەژارنشینەکاندا دەژین دەستڕاگەیشتنیان بە هەمان پەروەردە، چاودێری تەندروستی، هەلی کار و ئاسایشی کۆمەڵایەتی هەیە وەک ئەوانەی لە گەڕەکە پێشتر ئیمتیازدارەکاندا دەژین. شارە پەڕپووتەکان لە سەرتاسەری شارەکەدا بڵاوبوونەتەوە جگە لە چەند ناوچەیەکی ناوەندی نەبێت.<ref name=Problemas_socioambientales /> زیاتر لە ٩٪ی دانیشتووانی هاڤانا لە ''کوارتێرییا'' (''سۆلارێس، سیودادێلا'') دەژین، ٣.٣٪ لە شارە پەڕپووتەکاندا، و ٠.٣٪ لە پەناگەکانی پەنابەراندا دەژین.<ref name=Censo_vivienda /><ref name=Problemas_socioambientales /> ئەمە خەمڵاندنی ژمارەی ئەو کەسانە لەخۆناگرێت کە لە نیشتەجێبوونی بارودۆخ "مامناوەند" یان "خراپ"دا دەژین چونکە لە زۆر حاڵەتدا ئەم یەکانە مەرج نییە ببنە نیشتەجێبوونی گەڕەکی هەژارنشین بەڵکو لە بنەڕەتدا شوێنی نیشتەجێبوونی باشن کە پێویستیان بە چاککردنەوە هەیە. بەپێی ئامارە فەرمییەکانی ''پەیمانگای نیشتمانیی نیشتەجێبوون''، لە ساڵی ٢٠٠١دا، ٦٤٪ی ئەو ٥٨٦,٧٦٨ یەکەیەی هاڤانا بە دۆخی "باش" دادەنران، کە لە ساڵی ١٩٩٠دا ٥٠٪ بوو. نزیکەی ٢٠٪ لە دۆخی "مامناوەند"دا بوون و ١٦٪ لە دۆخی "خراپ"دا بوون.<ref name=Problemas_socioambientales /> داڕمانی بەشەکی یان تەواوەتیی بیناکان شتێکی دەگمەن نییە، هەرچەندە ژمارەکە تا کۆتاییەکانی ساڵانی ١٩٩٠ەکان بۆ نیوە کەمببووەوە لە کاتێکدا خراپترین یەکەکان نەمان و ئەوانی تریش چاککرانەوە. بیناکانی هاڤانای کۆن و سێنترۆ هابانا بە تایبەتی ڕووبەڕووی هۆکارە سروشتییەکان دەبنەوە: شێی بەرز، کاریگەرییە داخورێنەرەکانی پرژەی خوێ بەهۆی نزیکی لە کەناراوەکانەوە، و لافاوی ناوبەناو. زۆربەی ناوچەکانی شارەکە، بەتایبەتی قەزا پڕدانیشتووانەکان، تووشی {{بنز|داتەپینی شار|en|urban decay}} بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=Havana's former grandeur decays and crumbles|ئیش=Reuters|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-cuba-havana-idUSN2034616720070324|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200717113902/https://www.reuters.com/article/us-cuba-havana-idUSN2034616720070324|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == گواستنەوە == === فڕۆکەخانەکان === {{Unreferenced section|date=January 2022}} هاڤانا لەلایەن {{بنز|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی خۆسێ مارتی|en|José Martí International Airport}}ەوە خزمەتگوزاریی پێشکەش دەکرێت. فڕۆکەخانەکە دەکەوێتە نزیکەی {{convert|11|km|mi|0|sp=us}} لە باشووری سەنتەری شارەکەوە، لە شارەوانیی بۆیێرۆس، و وێستگەی سەرەکییە بۆ {{بنز|هێڵی ئاسمانیی نیشتمانی|en|flag carrier}} وڵاتەکە {{بنز|کوبانا دێ ئاڤیاسیۆن|en|Cubana de Aviación}}. فڕۆکەخانەکە دەروازەی سەرەکیی نێودەوڵەتی و ناوخۆییی کووبایە، هاڤانا بە بەشەکانی تری کاریبی، ئەمریکای {{بنز|ئەمریکای باکوور|en|North America|lt=باکوور}}، {{بنز|ئەمریکای ناوەندی|en|Central America|lt=ناوەند}} و باشوور، ئەورووپا و یەک شوێن لە ئەفریقاوە دەبەستێتەوە. شارەکە هەروەها لەلایەن {{بنز|فڕۆکەخانەی پلایا باراکۆا|en|Playa Baracoa Airport}}ەوە خزمەتگوزاریی پێشکەش دەکرێت، کە فڕۆکەخانەیەکی بچووکە لە ڕۆژاوای شارەکە و بۆ هەندێک گەشتی ناوخۆیی بەکاردەهێنرێت، بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن {{بنز|ئێرۆگاڤیۆتا|en|Aerogaviota}}ەوە. === هێڵی ئاسنین === [[File:Inside train station Havana.jpg|thumb|left|بەشی ناوەوەی {{بنز|وێستگەی شەمەندەفەری ناوەندی، هاڤانا|en|Central Railway Station, Havana|lt=وێستگەی شەمەندەفەری ناوەندی}}]] هاڤانا تۆڕێکی هێڵی ئاسنینی دەوروبەری شار، نێوان شارەکان و مەودای درێژی هەیە. هێڵی ئاسنینەکان خۆماڵی کراون و لەلایەن FFCC ({{بنز|هێڵی ئاسنینی کووبا|en|Ferrocarriles de Cuba}})ەوە بەڕێوەدەبرێن. FFCC هاڤانا بە هەموو پارێزگاکانی کووباوە دەبەستێتەوە، و {{بنز|هێڵی ئاسنینی دەوروبەری هاڤانا|en|Havana Suburban Railway}} خزمەتی شارەکە دەکات. وێستگە سەرەکییەکانی شەمەندەفەر بریتین لە: وێستگەی شەمەندەفەری ناوەندی، وێستگەی شەمەندەفەری لا کوبرێ، وێستگەی کازابلانکا، و ئیستاسیۆن دێ تولیپان. لە ساڵی ٢٠٠٤دا قەبارەی ساڵانەی سەرنشینان نزیکەی ١١ ملیۆن بوو،<ref name=Censo_transporte>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |سەردێڕ=Statistical Yearbook of Cuba 2009 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠١١}} National Statistics Census of Cuba – Transportation p. 6</ref> بەڵام خواست بە دوو هێندە و نیو بۆ سێ هێندەی ئەم بەهایە خەمڵێنراوە، و قەرەباڵغترین ڕێگا لە نێوان هاڤانا و سانتیاگۆ دێ کووبادایە، کە نزیکەی {{convert|836|km|mi|sp=us}} لە یەکترییەوە دوورن بە هێڵی ئاسنین. لە ساڵی ٢٠٠٠دا یەکێتیی هێڵی ئاسنینی کووبا عەرەبانەی پلە یەکی فەڕەنسیی کڕی کە سیستەمی فێنککەرەوەیان هەبوو. عەرەبانەی نوێی دروستکراوی چینی و ڕووسی بۆ شەمەندەفەری مەودای درێژ لە دەیەی ٢٠١٠دا دەستیان بە کارکردن کرد، و هەندێکیان ئێستا خزمەتگوزاریی دەوروبەری شار پێشکەش دەکەن. لە ساڵانی ١٩٨٠ەکاندا پلان هەبوو بۆ سیستەمێکی {{بنز|ترانزێتی خێرا|en|Rapid Transit|lt=سیستەمی مێترۆ}} لە هاڤانا هاوشێوەی مێترۆی {{بنز|مێترۆی مۆسکۆ|en|Moscow Metro|lt=مۆسکۆ}}، لە ئەنجامی کاریگەریی یەکێتیی سۆڤیەت لە کووبا لەو کاتەدا. توێژینەوەکانی جیۆلۆجی و دارایی کە لەلایەن شارەزایانی کووبایی، چیکی و سۆڤیەتییەوە کرابوون لە ساڵانی ١٩٨٠ەکاندا زۆر پێشکەوتبوون.<ref name=Hav_metro>[http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html Havana Metro] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120119181627/http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html |date=19 January 2012 }} Hace unos años parecía que la capital cubana tendría metro, cuando en la década de 1980 los estudios de geología y finanzas realizados por especialistas cubanos y soviéticos iban muy adelantados.</ref> ڕۆژنامەوانی کووبا پڕۆژەی دروستکردنەکە و ڕێگاکەی پیشان دا، کە شارەوانییەکان و گەڕەکەکانی پایتەختی بە یەکەوە دەبەستەوە.<ref name=Hav_metro/> لە کۆتاییەکانی ساڵانی ١٩٨٠ەکاندا پڕۆژەکە پێشتر دەستی پێکردبوو، هەر میلێک (١.٦ کم) لە هێڵەکە لەو کاتەدا ملیۆنێک دۆلاری تێدەچوو، بەڵام بەهۆی داڕمانی یەکێتیی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١دا پڕۆژەکە دواتر وازی لێ هێنرا.<ref name=Hav_metro/> === نێوان شارەکان === هێڵێکی نێوان شارەکان،{{efn|ئەم زاراوەیە هاوتای ترام وەسف دەکات.}} کە بە {{بنز|هێڵی ئاسنینی کارەبایی هێرشی|en|Hershey Electric Railway}} ناسراوە و لە ساڵی ١٩١٧ دروست کراوە، لە کازابلانکاوە (لەودیوی کەنداوەکە لە هاڤانای کۆنەوە) دەڕوات بۆ هێرشی و پاشان بۆ {{بنز|ماتانزاس|en|Matanzas}}.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Conner Gorry|نووسەر٢=David Stanley|سەردێڕ=Cuba|ناونیشان=https://archive.org/details/cuba00gorr|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ساڵ=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Lonely Planet|ژپنک=٩٧٨-١-٧٤٠٥٩-١٢٠-١|پەڕە=[https://archive.org/details/cuba٠٠gorr/page/١٤٢ ١٤٢]}}</ref> === تراموای === [[File:Havana tram surf.jpg|thumb|تۆڕی ترامی هاڤانا لە ساڵی ١٩٥٠دا]] هاڤانا تا ساڵی ١٩٥٢ سیستەمێکی ترامی بەڕێوەدەبرد، کە وەک سیستەمێکی {{بنز|عەرەبانەی ئەسپ|en|horsecar}} بە ناوی Ferro Carril Urbano de la Habana لە ساڵی ١٨٥٨ دەستی پێکرد،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tramz.com/cu/hb/hb.html|سەردێڕ=The Tramways of Cuba|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200121091121/http://www.tramz.com/cu/hb/hb.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ١٨٦٣ لەگەڵ کۆمپانیای ڕکابەری گواستنەوەدا یەکیگرت وەک Empresa del Ferro-Carril Urbano y Omnibus de La Habana و دواتر لە ساڵی ١٩٠٠ لەژێر دەستی خاوەنە بیانییە نوێیەکاندا بەناوی کۆمپانیای هێڵی ئاسنینی کارەبایی هاڤانا کارەبایی کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tramz.com/cu/hb/hbb.html|سەردێڕ=The Tramways of Cuba|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200122140446/http://www.tramz.com/cu/hb/hbb.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کەمبوونەوەی سەرنشینان بووە هۆی ئیفلاسبوون لە ساڵی ١٩٥٠ و خاوەنی نوێ Autobus Modernos SA وازی لە سیستەمەکە هێنا لە بەرژەوەندیی پاسەکان و عەرەبانە ماوەکانیش لە ساڵی ١٩٥٢ فرۆشران بە ماتانزاس.{{Citation needed|date=December 2021}} === ڕێگاوبانەکان === تۆڕی ڕێگاوبانی شارەکە تا ڕادەیەک بەرفراوانە، و شەقامی فراوان، ڕێگای سەرەکی و ڕێگای گەیشتنی گەورەی بۆ شارەکە هەیە وەک ئەوتۆپیستا ناسیۆناڵ (A1)، {{بنز|کارێتێرا سێنتراڵ (کووبا)|en|Carretera Central (Cuba)|lt=کارێتێرا سێنتراڵ}} و {{بنز|ڤیا بلانکا (کووبا)|en|Via Blanca (Cuba)|lt=ڤیا بلانکا}}. تۆڕی ڕێگاوبانەکان لە سەردەمی ئیسپانییەکانەوە لە قۆناغی دروستکردن و گەشەکردندایە بەڵام بەهۆی کەمیی چاککردنەوەوە ڕووبەڕووی تێکچوونێکی گەورە بووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Transporte publico en La Habana|ناونیشان=http://transporte-publico-en-la-habana.mundoviajero.net/|بڵاوکەرەوە=Mundo Viajero|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|زمان=es|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئەیلوولی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110903022831/http://transporte-publico-en-la-habana.mundoviajero.net/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕێگا خێراکان ({{بنز|ڕێگای خێرا|en|Controlled-access highway|lt=ئۆتۆپیستاکان}}) بریتین لە: * A1 – ئەوتۆپیستا ناسیۆناڵ، لە هاڤاناوە بۆ {{بنز|سانتا کلارا، کووبا|en|Santa Clara, Cuba|lt=سانتا کلارا}} و {{بنز|سانکتی سپیریتوس، کووبا|en|Sancti Spiritus, Cuba|lt=سانکتی سپیریتوس}}، لەگەڵ بەشی کورتی زیادە لە نزیک سانتیاگۆ و گوانتانامۆ * A4 – ئەوتۆپیستا ئێستێ-ئۆستێ، لە هاڤاناوە بۆ {{بنز|پینار دێل ڕیۆ|en|Pinar del Río}} * ڤیا بلانکا، بۆ ماتانزاس و {{بنز|ڤارادێرۆ|en|Varadero}} * ڕێگای ئەڵقەیی هاڤانا ({{langx|es|Primer anillo|links=no}})، کە لە {{بنز|تونێلی هاڤانا|en|Havana tunnel|lt=تونێل}}ێکەوە لەژێر دەروازەی کەنداوی هاڤانادا دەست پێدەکات * ئەوتۆپیستا دێل مێدیۆدیا، لە هاڤاناوە بۆ {{بنز|سان ئەنتۆنیۆ دێ لاس بانیۆس|en|San Antonio de los Baños}} * ئۆتۆپیستایەک لە هاڤاناوە بۆ {{بنز|مێلێنا دێل سور|en|Melena del Sur}} * ئۆتۆپیستایەک لە هاڤاناوە بۆ {{بنز|ماریێل، کووبا|en|Mariel, Cuba|lt=ماریێل}} == پەروەردە == {{Further|{{بنز|پەروەردە لە کووبا|en|Education in Cuba}}}} {{Recentism|date=December 2021}} [[File:Facultad de Matemáticas y Ciencias de la Computación.JPG|thumb|کۆلێژی بیرکاری و زانستی کۆمپیوتەر، زانکۆی هاڤانا]] حکوومەتی نیشتمانی هەموو بەرپرسیاریەتییەکی پەروەردە لە ئەستۆ دەگرێت، و قوتابخانەی سەرەتایی، ناوەندی، و ڕاهێنانی پیشەیی گونجاو لە سەرتاسەری کووبادا هەن. قوتابخانەکان کوالێتییان جیاوازە و پەروەردە لە هەموو ئاستەکاندا بێبەرامبەر و زۆرەملێیە جگە لە خوێندنی باڵا، کە ئەویش بێبەرامبەرە. زانکۆی هاڤانا، کە لە بەشی ڤێدادۆی هاڤانا هەڵکەوتووە، لە ساڵی ١٧٢٨ دامەزراوە و وەک دامەزراوەیەکی پێشەنگی خوێندنی باڵا لە {{بنز|نیوەگۆی ڕۆژاوا|en|Western Hemisphere}} سەیر دەکرا. ماوەیەکی کورت دوای شۆڕش، زانکۆکە، و هەروەها هەموو دامەزراوە پەروەردەییەکانی تر، خۆماڵی کران. لەو کاتەوە چەندین زانکۆی تریش کراونەتەوە، وەک {{بنز|پۆلیتەکنیکی خۆسێ ئەنتۆنیۆ ئێچێڤێریا|en|Polytechnic José Antonio Echeverría|lt=پەیمانگای باڵای پۆلیتەکنیکی خۆسێ ئەنتۆنیۆ ئێچێڤێریا}} کە تێیدا زۆرینەی ڕەهای ئەندازیارانی ئەمڕۆی کووبای تێدا دەخوێنن. {{بنز|قوتابخانەی نیشتمانیی بالێی کووبا|en|Cuban National Ballet School}} بە ٤,٣٥٠ قوتابییەوە یەکێکە لە گەورەترین قوتابخانەکانی بالێ لە جیهاندا و بەپڕستیژترین قوتابخانەی بالێیە لە کووبا.<ref>{{in lang|es}} [http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html La Escuela Nacional de Ballet] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090623000202/http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |date=23 June 2009 }} – La Escuela desarrolla una experiencia única en el mundo, enmarcada en la Batalla de Ideas.</ref> == شوێنەوارەکان و سەنتەرە مێژووییەکان == [[File:James Gay Sawkins - Vista de la Plaza de San Francisco.jpg|thumb|دیمەنی {{بنز|گۆڕەپانی سان فرانسیسکۆ دێ ئاسیس|en|Plaza de San Francisco de Asís|lt=گۆڕەپانی سان فرانسیسکۆ}}ی هاڤانا لە ساڵی ١٨٤١ لەلایەن {{بنز|جەیمس جی. ساوکینز|en|James G. Sawkins}}ەوە]] * '''هاڤانای کۆن (Habana Vieja)''': کرۆکی شاری ڕەسەنی هاڤانا لەخۆدەگرێت. وەک شوێنەوارێکی کەلەپووری جیهانیی یوونێسکۆ ڕاگەیەندرا. * '''{{بنز|مەیدانی ڤیێخا، هاڤانا|en|Plaza Vieja, Havana|lt=پلازا ڤیێخا}}''': گۆڕەپانێکە لە هاڤانای کۆن، شوێنی لەسێدارەدان، ڕێپێوانەکان، شەڕی گا، و ''{{بنز|فیستیڤاڵ|en|Festival|lt=ڤیستیڤاڵەکان}}'' بووە. * '''{{بنز|لا کابانیا|en|La Cabaña|lt=قەڵای سان کارلۆس دێ لا کابانیا}}''': قەڵایەکە کە دەکەوێتە لای ڕۆژهەڵاتی کەنداوی هاڤانا، لا کابانیا سەرنجڕاکێشترین قەڵایە لە سەردەمی ئیسپانییەکاندا، بەتایبەتی دیوارەکانی کە لە کۆتایی سەدەی ١٨ەمدا دروست کراون. * '''{{بنز|کاپیتۆلی نیشتمانیی کووبا|en|National Capitol of Cuba|lt=ئێل کاپیتۆلیۆ ناسیۆناڵ}}''': لە ساڵی ١٩٢٩ وەک ئەنجومەنی پیران و ئەنجومەنی نوێنەران دروست کراوە، ئەم بینا زەبەلاحە بە قوبەکەی دەناسرێتەوە، کە زاڵە بەسەر ئاسۆی شارەکەدا. لە ناوەوەیدا سێیەم گەورەترین پەیکەری ناوماڵ لە جیهاندا هەیە، بە ناوی ''La Estatua de la República''. لەم ڕۆژانەدا، بارەگای {{بنز|ئەنجومەنی زانستیی کووبا|en|Cuban Academy of Sciences}} و مۆزەخانەی نیشتمانیی مێژووی سروشتی لە ناو بیناکەدان و گەورەترین کۆمەڵەی مێژووی سروشتی لە وڵاتەکەدا لەخۆدەگرێت. * '''{{بنز|کاستیلۆ دێل مۆرۆ|en|Castillo de los Tres Reyes del Morro|lt=قەڵای ئێل مۆرۆ}}''': قەڵایەکە کە دەروازەی کەنداوی هاڤانا دەپارێزێت؛ قەڵای مۆرۆ بەهۆی هەڕەشەی چەتەکانی دەریا بۆ سەر بەندەرەکە دروست کرا. * '''{{بنز|کاستیلۆ دێ لا ڕیال فوێرسا|en|Castillo de la Real Fuerza|lt=قەڵای سان سەلڤادۆر دێ لا پونتا}}''': قەڵایەکی بچووکە کە لە سەدەی ١٦ەمدا دروست کراوە، لە خاڵی چوونەژوورەوەی ڕۆژاوا بۆ بەندەری هاڤانا، ڕۆڵێکی گرنگی گێڕا لە پاراستنی هاڤانا لە ماوەی سەدەکانی سەرەتای بوونی ئیسپانییەکان. نزیکەی بیست تۆپی کۆن و ئەنتیکەی سەربازی لەخۆدەگرێت. * '''{{بنز|مەسیحی هاڤانا|en|Christ of Havana}}''': پەیکەری مەڕمەڕیی ٢٠ مەتریی مەسیحی هاڤانا (١٩٥٨) لە لای ڕۆژهەڵاتی گردەکەی کەنداوەکەوە شارەکە پیرۆز دەکات، زۆر هاوشێوەی {{بنز|مەسیحی ڕزگارکەر (پەیکەر)|en|Christ the Redeemer (statue)|lt=مەسیحی ڕزگارکەر}}ی بەناوبانگ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ. * '''{{بنز|شانۆی گەورەی هاڤانا|en|Great Theatre of Havana}}''': ئۆپێراخانەیەکە کە بە تایبەتی بە خاوەندارێتیی تیپی نیشتمانیی بالێی کووبا بەناوبانگە، هەندێک جار میوانداریی نمایشەکانی ئۆپێرای نیشتمانی دەکات. شانۆکە هەروەها وەک هۆڵی کۆنسێرت ناسراوە، هۆڵی {{بنز|گارسییا لۆرکا|en|Federico García Lorca|lt=گارسییا لۆرکا}}، کە گەورەترینە لە کووبا. * '''{{بنز|مالێکۆن، هاڤانا|en|Malecón, Havana|lt=مالێکۆن/دیواری دەریا}}''': ئەو شەقامەیە کە بە درێژایی کەناراوەکانی باکووری شارەکە دەڕوات، لە تەنیشت {{بنز|بەربەستی دەریا|en|seawall}}کەوە. مالێکۆن بەناوبانگترین شەقامی هاڤانایە، بە خۆرئاوابوونەکانی ناسراوە. * '''{{بنز|هۆتێل ناسیۆناڵ دێ کووبا|en|Hotel Nacional de Cuba}}''': هۆتێلێکی نیشتمانیی شێوازی {{بنز|ئارت دیکۆ|en|Art Deco}}یە کە لە ساڵانی ١٩٥٠ەکاندا وەک کۆمەڵگەیەکی قومار و کاتبەسەربردن بەناوبانگ بوو. * '''{{بنز|مۆزەخانەی شۆڕش (کووبا)|en|Museum of the Revolution (Cuba)|lt=مۆزەخانەی شۆڕش}}''': لە ناو {{بنز|کۆشکی سەرۆکایەتی|en|Presidential Palace}}ی پێشوودایە، لەگەڵ یەختی {{بنز|گرانما (یەخت)|en|Granma (yacht)|lt=گرانما}} کە لە پشت مۆزەخانەکەوە نمایش کراوە. * '''{{بنز|گۆڕستانی کۆڵۆن، هاڤانا|en|Colon Cemetery, Havana|lt=گۆڕستانی کریستۆڤاڵ کۆلۆن}}''': گۆڕستانێک و مۆزەخانەیەکی کراوەیە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.carilat.de/stories/cubas_necropolis.htm |سەردێڕ=Havana's magnificent necropolis tells a story of wealth and freedom |بڵاوکەرەوە=Carilat.de |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20090801201611/http://www.carilat.de/stories/cubas_necropolis.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یەکێکە لە بەناوبانگترین گۆڕستانەکانی ئەمریکای لاتین، بە جوانی و شکۆمەندییەکەی ناسراوە. گۆڕستانەکە لە ساڵی ١٨٧٦ دروست کراوە و نزیکەی یەک ملیۆن گۆڕی تێدایە. هەندێک لە بەردی گۆڕەکان بە پەیکەرەکانی ڕامۆس بلانکۆس، لە نێوان ئەوانی تردا، ڕازێنراونەتەوە. == کلتوور == === هێماکان === {{Main|{{بنز|نیشانی هاڤانا|en|Coat of arms of Havana}}}} [[File:Coat of arms of La Habana.svg|thumb|upright|نیشانی لا هابانا]] نیشانی هاڤانا لە سێ قەڵا پێکدێت کە نوێنەرایەتیی ئەو سێ قەڵایە دەکەن کە بەرگرییان لە شارەکە دەکرد: قەڵای فوێرسا، قەڵای مۆرۆ و قەڵای پونتا. کلیلەکە نوێنەرایەتیی ئەوە دەکات کە هاڤانا دەروازەی چوونە ژوورەوەی {{بنز|جیهانی نوێ|en|New World}} بووە. قەڵغانەکە، کە لە لایەکەوە بە لقێکی بەڕوو و لە لایەکی ترەوە بە {{بنز|تاجەگوڵینەی لاورێل|en|laurel wreath}} پشتگیری کراوە، هێمایە بۆ هێزی نەتەوەکە، تاجەگوڵینەی لاورێلیش بۆ شەرەف و شکۆمەندییە. ئەم هێمایانە نوێنەرایەتیی مافەکانی مرۆڤ دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.opushabana.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=43|سەردێڕ=El escudo de la villa de La Habana|یەکەم=Alicia Melis|دوایین=Cappa|وێبگە=www.opushabana.cu|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220607193212/http://www.opushabana.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=43|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === تەلارسازی === هاڤانا شێوازی جۆراوجۆری تەلارسازی هەیە، لە قەڵاکانی سەدەی ١٦ەمەوە، تا باڵەخانە بەرزە مۆدێرنەکان. بارودۆخی ئێستای زۆرێک لە پێکهاتەکان لە دوای ساڵی ١٩٥٩ەوە تێکچووە یان ڕووخێندراون، لەوانەش ڕووخاندنی {{بنز|مەیدانی ڤاپۆر، هاڤانا|en|Plaza del Vapor, Havana|lt=مەیدانی ڤاپۆر}}، کە لە ساڵی ١٨٣٥ لەلایەن تەلارسازەکەی {{بنز|کۆشکی مارکیزا دێ ڤیلالبا|en|Palacio de la Marquesa de Villalba}}، یۆجێنیۆ ڕاینێری سۆرێنتینۆ، باوکی {{بنز|ئێوخێنیۆ ڕاینێری پیێدرا|en|Eugenio Rayneri Piedra}} تەلارسازەکەی کاپیتۆلیۆی ساڵی ١٩٢٩ دروست کرابوو. مەیدانی ڤاپۆر لە ساڵی ١٩٥٩ لەلایەن حکوومەتی نوێی شۆڕشگێڕەوە ڕووخێندرا.{{efn|مەیدانی ڤاپۆر لە ساڵی ١٩٥٩ ڕووبەڕووی چارەنووسێکی هاوشێوەی بازاڕی خۆراکی پاریس {{بنز|لێ ئال|en|Les Halles}} بووەوە لە ساڵی ١٩٧١دا. لێ ئال، کە نەیدەتوانی کێبڕکێ لە بازاڕی ئابووریی نوێدا بکات و پێویستی بە چاککردنەوەی گەورە هەبوو، ئەو ژینگە ڕەنگاوڕەنگەی کە سەردەمانێک پەیوەست بوو بە ناوچە قەرەباڵغەکەی دوکانەکانی بازرگانانەوە، بە تەواوی نەما کاتێک لێ ئال هەڵوەشێنرایەوە؛ بازاڕی کۆمەڵە گوازرایەوە بۆ دەوروبەری شار لە {{بنز|مەرشێ دێ ئینتێریت ناسیۆناڵ دێ ڕەنجیس|en|Marché d'Intérêt National de Rungis|lt=ڕەنجیس}}. دوو لە کۆشکە شووشە و ئاسنینەکانی بازاڕەکە هەڵوەشێنرانەوە و لە شوێنی تر دووبارە دروستکرانەوە؛ یەکێکیان لە دەوروبەری پاریس لە {{بنز|نۆژەن-سور-مارن|en|Nogent-sur-Marne}}، ئەوی تریان لە {{بنز|یۆکۆهاما|en|Yokohama}}، ژاپۆن.<ref name="auto">Parimage, "Les Halles, The New Heart of Paris". Mairie de Paris and SemPariSeine, July 2012.</ref> لە سەرەتای شۆڕشی ١٩٥٩ فیدڵ کاسترۆ فەرمانی دا بە وەستاندنی هەموو بیناسازییەک لە کووبا، و ڕووخاندنی مەیدانی ڤاپۆر؛ ''وەزارەتی تەندروستیی گشتی'' مەیدانی ڤاپۆری بە ناتەندروست ڕاگەیاند و فرۆشیارەکانی لەسەر زەوییەکانی شەقامی ئامیستاد لە نێوان شەقامەکانی ئێسترێیا و مۆنتێ نیشتەجێ کردەوە کە ئەکادیمیای سەمای مەریخ و بێلۆنای ڕووخێندراو بۆ چەندین ساڵ تێیدا کاری دەکرد. ''پەیمانگای نیشتمانیی پاشەکەوت و نیشتەجێبوون'' (INAV) جێگەی لۆتەری نیشتمانیی باتیستای گرتەوە، کە لەلایەن حکوومەتی شۆڕشگێڕەوە هەڵوەشێنرابووەوە، و لۆتەرییەکی نوێ بۆ کۆکردنەوەی پارە بۆ بیناسازیی نوێ، و بە سەرپەرشتیی پاستۆریتا نونیێز کە پڕۆژەی ئەوەی کرد کە بینایەکی نوێ و مۆدێرن، نەک جیاواز لەوانەی کە لەلایەن {{بنز|خۆسێپ لویز سێرت|en|Josep Lluís Sert}}ەوە پێشنیار کرابوون ساڵێک پێشتر لە {{بنز|پلان پیلۆتۆی هاڤانا|en|Havana Plan Piloto}}ی ١٩٥٥-١٩٥٨ی خۆیدا ئێستا لە شوێنە بەتاڵەکەدا دروست بکرێت.<ref name="fracasados">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://carlosbua.com/los-proyectos-inconclusos-o-fracasados-de-fidel-castro/|سەردێڕ=Los proyectos inconclusos o fracasados de Fidel Castro|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200108124810/http://carlosbua.com/los-proyectos-inconclusos-o-fracasados-de-fidel-castro/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>}}{{efn|(INAV) دەزگایەکی دەوڵەتییە کە بە ئامانجی دروستکردنی خانوو بۆ هەموو ئەو کووباییانەی کە نەیانبوو لە ڕێگەی لۆتەرییەوە دروست کرا،<ref name="fracasados"/>}} چەندین داڕمانی بیناکان لە سەرتاسەری شارەکەدا بووەتە هۆی برینداربوون و گیانلەدەستدان بەهۆی کەمیی چاککردنەوەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-17935769|سەردێڕ=Cuba's crumbling buildings mean Havana housing shortage|دوایین=Rainsford|یەکەم=Sarah|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٢|newspaper=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٧|زمان=en-GB|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170224132501/http://www.bbc.com/news/world-latin-america-17935769|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.havanatimes.org/?p=112640|سەردێڕ=Old Havana Building Collapse Kills Four - Havana Times.org|وێبگە=www.havanatimes.org|ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠١٥|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170224141543/http://www.havanatimes.org/?p=112640|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==== ئیسپانی ==== [[File:Parte lateral del Castillo de la Real Fuerza.jpg|thumb|[[Castillo de la Real Fuerza|قەڵای لا ڕیال فوێرسا]]، ١٥٧٧]] سامانەکان لەلایەن ئیسپانییەکانەوە دەهێنرانە ناو هاڤانا و بەناو هاڤانادا تێدەپەڕین چونکە خاڵێکی سەرەکیی گواستنەوە بوو لە نێوان جیهانی نوێ و جیهانی کۆندا. لە ئەنجامدا، هاڤانا قەڵابەندترین شار بوو لە ئەمریکاکاندا. زۆربەی نموونەکانی تەلارسازیی سەرەتایی دەکرێت لە قەڵا سەربازییەکاندا ببینرێن وەک لا فۆرتالێزا دێ سان کارلۆس دێ لا کابانیا (١٥٥٨-١٥٧٧) کە لەلایەن باتیستا ئەنتۆنێلییەوە دیزاین کرابوو و قەڵای مۆرۆ (١٥٨٩-١٦٣٠). ئەمە دەکەوێتە دەروازەی کەنداوی هاڤانا و تێڕوانینێک دەدات لە باڵادەستی و سامانی ئەوکاتە. هاڤانای کۆن هەروەها بە دیوارێکی بەرگری دەپارێزرا کە لە ساڵی ١٦٧٤ دەستی پێکردبوو بەڵام کاتێک لە ساڵی ١٧٦٧ تەواو بوو پێشتر لە سنوورەکانی تێپەڕیبوو، کە بوو بە گەڕەکی نوێی سێنترۆ هابانا. کاریگەریی شێوازە جیاوازەکان و کلتوورەکان دەکرێت لە تەلارسازیی ئیسپانیی هاڤانادا ببینرێت، لەگەڵ کۆمەڵێک جۆراوجۆر لە {{بنز|هونەری مودیخار|en|Mudéjar art|lt=تەلارسازیی مودیخار}}، {{بنز|تەلارسازیی ئیسپانی|en|Spanish architecture|lt=ئیسپانی}}، {{بنز|تەلارسازیی ئیتاڵیا|en|Architecture of Italy|lt=ئیتاڵی}}، {{بنز|تەلارسازیی یۆنانیی کۆن|en|Ancient Greek architecture|lt=یۆنانی}} و {{بنز|تەلارسازیی ڕۆمانی|en|Roman architecture|lt=ڕۆمانی}}. {{بنز|سیمیناری سان کارلۆس و سان ئەمبڕۆسیۆ|en|San Carlos and San Ambrosio Seminary}} (سەدەی ١٨ەم) نموونەیەکی باشە لە تەلارسازیی سەرەتاییی ژێر کاریگەریی ئیسپانی. کڵێسای سەرەکیی هاڤانا (١٧٤٨-١٧٧٧) کە زاڵە بەسەر گۆڕەپانی کاتێدراڵدا (١٧٤٩) باشترین نموونەی بارۆکی کووباییە. لە دەوروبەریدا کۆشکەکانی پێشووی کاونت دێ کاسا-بایۆنا (١٧٢٠-١٧٤٦) مارکیس دێ ئارکۆس (١٧٤٦) و مارکیس دێ ئاگواس کلاراس (١٧٥١-١٧٧٥) هەن. {{بنز|کڵێسای ڕۆحی پیرۆز، هاڤانا|en|Iglesia del Espíritu Santo, Havana|lt=کڵێسای ڕۆحی پیرۆز}} لە ساڵی ١٦٣٨دا تەرخان کرا. ڕۆحی پیرۆز چەندین تابلۆی شایەنی سەرنجی تێدایە لەوانەش مەسیحێکی دانیشتووی دوای-لەخاچدان لەسەر دیواری ڕاست، و کاتاکۆمبەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sacred-destinations.com/cuba/havana-iglesia-del-espiritu-santo|سەردێڕ=Sacred Destinations_havana-iglesia-del-espiritu-santo|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181105202757/http://www.sacred-destinations.com/cuba/havana-iglesia-del-espiritu-santo|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بە یەکێک لە کۆنترین پەرستگاکانی هاڤانا دادەنرێت و دەوترێت کە سەرنجڕاکێشیی سەرەکییەکەی لە بنەڕەتدا لە سادەیی بیناسازییە بەردینە جوانەکەیدایە.{{citation needed|date=August 2022}} کڵێساکە لە ساڵی ١٦٤٨ نۆژەنکرایەوە و فراوان کرا و پلەی پەرەشی پێدرا. لە سەردەمی ئیسپانییەکاندا گرنگییەکی ناوازەی هەبوو، چونکە بەپێی {{بنز|فەرمانی پاپایی|en|Papal Bull}}یەکی ساڵی ١٧٧٢ و بڕوانامەیەکی شاهانەی ساڵی ١٧٧٣، لەلایەن {{بنز|چارلزی سێیەمی ئیسپانیا|en|Charles III of Spain}}ەوە، بە "Única Iglesia inmune en esta ciudad, construida en 1855." ("تاکە کڵێسای پارێزراو لەم شارەدا، کە لە ١٨٥٥ دروست کراوە") ڕاگەیەندرا، کە واتای ئەوە بوو هەر تاکێکی داواکراو دەیتوانی ئەمپارۆ (پەناگە) تێیدا بدۆزێتەوە لە دژی کردەوەی دەسەڵاتداران یان دادپەروەری. تابلۆیەکی کانزایی لە بناری تاوەری زەنگەکەدا شایەدیی ئەم ڕاستییە دەدات.{{citation needed|date=August 2022}} گەورەترین سەرنجڕاکێشیی کڵێسای ڕۆحی پیرۆز لە ڕوانگەی تەلارسازییەوە لە سادەیی بیناسازییە بەردینە مەرجانییەکەی و نەبوونی ڕازاندنەوەی گرانبەهادایە.<ref name="autogenerated1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.spc.int/DigitalLibrary/Doc/FAME/Reports/Anon_52_Coral_Building_Material.pdf|سەردێڕ=Coral as a Building_Material|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121224062446/http:// ۆس، لە ساڵی ١٦٦٤ فەرمانی دا بە دروستکردنی نەخۆشخانەیەک بۆ ژنان و کڵێسایەکی لکێنراو بەخشرابوو بە {{بنز|فرانسیسی پاولا|en|Francis of Paola|lt=قەشە فرانسیسی پاولا}} کە یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی ڕێبازی کاسۆلیکی ڕۆمانیی {{بنز|مینیمەکان (ڕێبازی ئایینی)|Minim (religious order)|نەخۆشخانەی سان فرانسیسکۆ دێ پاولا بۆ ژنان لە ساڵی ١٦٧٢ دەستی بە کارەکانی کرد، کە بە زۆری لە بارودۆخێکی قەرەباڵغدا پێشوازی لە نەخۆشە دەروونییە ڕەشپێست و سپیپێستەکان دەکرد. دیمەنی خەمۆکی بیناکە و هاواری ژنە نەخۆشەکان وایکردبوو ئەم شوێنە ببێتە شوێنێکی ناسراو لە ناوچەکەدا، بەڵام نەک لەبەر ئەو هۆکارانەی کە نەخۆشخانەکان حەز دەکەن پێی بناسرێن، بەڵکو وەک ئاماژەیەکی خەمناک. لە ڕۆمانی مەزنی کرایۆڵی سەدەی ١٩ەمدا، سێسیلیا ڤالدێس لە نووسینی سیریلۆ ڤییاڤێردێ، کڵێسا-نەخۆشخانەکە چەندین جار ئاماژەی پێدەکرێت چونکە، گوایە، دایکی سێسیلیا لەوێدا بەند کرابوو کاتێک توانای مێشکی لەدەستدا دوای کێشە و نەهامەتییەکانی پەیوەندییە خۆشەویستییەکەی لەگەڵ دۆن کاندیدۆ گامبۆا.}} هەردوو بیناکە لە ساڵی ١٧٣٠ بەهۆی زریانێکەوە بە تەواوی وێران بوون و لە ساڵی ١٧٤٥ بە شێوازی بارۆکی کە ئەمڕۆ دەبینرێت دووبارە دروستکرانەوە و گەورە کران.<ref name=vieja/> ==== نیۆکلاسیک ==== {{بنز|تەلارسازیی نیۆکلاسیک|Neoclassical architecture|ژان-کلۆد نیکۆلا فۆرێستیێ|Jean-Claude Nicolas Forestier}}، سەرۆکی پلاندانانی شارنشینی لە پاریس بۆ ماوەی پێنج ساڵ گوازرایەوە بۆ هاڤانا بۆ هاریکاریکردن لەگەڵ تەلارسازەکان و دیزاینەرانی دیمەنی سروشتی. لە پلاندانانی سەرەکی شارەکەدا ئامانجی ئەوە بوو کە هاوسەنگییەکی گونجاو لە نێوان فۆرمی بیناسازی کلاسیک و دیمەنی سروشتی خولگەیی دروست بکات. ئەو تۆڕی ڕێگاوبانەکانی شارەکەی لە ئامێز گرت و بەیەکەوەی بەستنەوە لە هەمان کاتدا جەختی لەسەر شوێنەوارە دیارەکان دەکردەوە. کاریگەرییەکەی شوێنەوارێکی گەورەی لەسەر هاڤانا بەجێهێشتووە هەرچەندە زۆرێک لە بیرۆکەکانی بەهۆی {{بنز|قەیرانی ئابووریی مەزن|Great Depression|ڤێدادۆ|Vedado|thumb|left|کۆشکی ڤیلالبا، وێنەی ١٨٩٨]] لە ساڵی ١٨٧٥ دروست کراوە، لە ڕێپارتۆ دێ لاس لاس مورایاس، (شریتێکی زەویی فراوان کە دوای ڕووخاندنی دیوارەکانی شار لە ساڵی ١٨٦٣ مایەوە)، کاری تەلارساز یۆجێنیۆ ڕاینێری ئی سۆرێنتینۆ بوو.{{efn|یۆجێنیۆ ڕاینێری ئی سۆرێنتینۆ باوکی {{بنز|ئێوخێنیۆ ڕاینێری پیێدرا|Eugenio Rayneri Piedra}} تەلارسازی {{بنز|کاپیتۆلی نیشتمانیی کووبا|National Capitol of Cuba}} لە دەوروبەری ساڵی ١٨٨٠ کۆشکەکە خاوەندارێتی دەکرا لەلایەن کاونتی کاسا مۆرێ. کارگەی تووتنی "لا فلۆر دێ خۆسێ موریاس" لە بیناکەدا دامەزرا. دواتر، لە ڕێگەی قۆستنەوەی کرێکانەوە، بوو بە خانوویەکی کرێچیانە. لە ساڵی ١٩٥١ هەندێک لە شوێنەکانی تەرخان کران بۆ نیشتەجێبوون. لە نهۆمی سەرەوەیدا، سەنتەری ئیسپانی و سەنتەری ئیسرائیلیی کووبا بارەگایان هەبوو. کۆشکی مارکیزا دێ ڤیلالبا و {{بنز|مەیدانی ڤاپۆر، هاڤانا|Plaza del Vapor, Havana|وێبگە=Facebook|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> موڵکەکە، لە دوای {{بنز|کۆشکی ئالداما|Palacio de Aldama}}، بەهێزترین نموونەی نیۆکلاسیزمی کووباییە. کۆشکی مارکیزا دێ ڤیلالبا لەسەر شێوازی نیۆکلاسیکییە، و لەوانەیە تەنها لە هاڤانا بەراورد بکرێت – بەپێی وتەی ئالینا کاستێلانۆس – بە کۆشکی ئالداما. بەڵام لە کاتێکدا ئەمیان ڕازاندنەوەکە سنووردار دەکات بە باریکیی سروشتی کۆڵۆنەکان، بە کلاسیکترین شێوەی پارتێنۆنی یۆنانی، ئەوی تریان وردەکاریی ڕۆمانی و ڕێنێسانس بەکاردەهێنێت، بۆیە، کەوانەکان لەسەر کۆڵەکەکاندان، و بیناکە بە کۆرنیسێکی بەرچاو تاجدار کراوە. ڕازاندنەوە نیۆکلاسیکییەکە هەروەها دەکرێت لە بەرگی پەنجەرەکاندا ببینرێت، کە شێوەی جێگرەوەی پێدیمێنتی سێگۆشە یان نیوە بازنەیی وەردەگرن، و شووشە بەسەر دەرگاکەدا، هاوشێوەی {{بنز|Palacio de Aldama}} کۆشکێکی نیۆکلاسیکییە کە دەکەوێتە بەرامبەری پێچەوانەی {{بنز|کامپۆ دێ مارتێ، هاڤانا|Campo de Marte, Havana|هۆتێلی ڕۆیاڵ پاڵم (هاڤانا)، دەروازە، نزیکەی ١٩٣٠]] هۆتێلی ڕۆیاڵ پاڵم دەکەوێتە سەر گۆشەی سان ڕافایل و ئیندۆستریا. وەک "ئێدیفیسیۆ لویز. ئی. دێل ڤایێ" کرایەوە، وەک ڕێزێک بۆ گەورە سەرمایەداری شەکر کە خاوەنی بیناکە بوو. هەرچەندە زوو فرۆشرا بە کەسێکی کەنەدی بە ناوی ویڵبێر ئی. تۆدگام، کە گۆڕی بۆ هۆتێلە بەناوبانگەکەی ڕۆیاڵ پاڵم.<ref name="Royal">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|بینای باکاردی]] {{بنز|بینای باکاردی (هاڤانا)|Bacardi Building (Havana)|هاڤانای کۆن|Old Havana}}. بیناکە لەسەر شێوازی {{بنز|ئارت دیکۆ|art deco}}یە کە لە دەیەکانی یەکەمی سەدەی ٢٠ەمدا لە ئاستی نێودەوڵەتیدا باو بوو. بینای باکاردی دیزاین کرابوو بۆ ئەوەی ببێتە بارەگای سەرەکیی کۆمپانیای ڕۆمی {{بنز|باکاردی|Bacardi}}؛ لە سەرەتای ساڵانی ١٩٦٠ەکاندا لەلایەن حکوومەتەکەی کاسترۆوە خۆماڵی کرا. لە ساڵی ٢٠٠١دا، بیناکە لەلایەن کۆمپانیایەکی بیناسازی ئیتاڵییەوە نۆژەن کرایەوە. بەشی ناوەوەی ڕازاندنەوە ڕەسەنەکانی لە مەڕمەڕ و گڕانیتدا پاراستووە. بە یەکێک لە باشترین بیناکانی {{بنز|Art Deco}} لە ئەمریکای لاتین دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بینای لۆپێز سێرانۆ]] لەلایەن تەلارساز ڕیکاردۆ میرا لە ساڵی ١٩٢٩ دیزاین کراوە، کە لە ساڵی ١٩٤١ کتێبفرۆشیی La Moderna Poesia لەسەر شەقامی ئۆبیسپۆ بۆ هەمان خاوەن دیزاین کرد، {{بنز|بینای لۆپێز سێرانۆ|López Serrano Building}} بەرزترین بینای نیشتەجێبوون بوو لە کووبا تا دروستکردنی {{بنز|بینای فۆکسا|FOCSA Building}} لە ساڵی ١٩٥٦دا. دروستکردنی بیناکە لەلایەن خۆسێ ئەنتۆنیۆ لۆپێز سێرانۆوە پێشنیار کرا، کە بڵاوکەرەوەیەک بوو و La Moderna Poesíaی بەڕێوەدەبرد.<ref name=paseosporlahabana>{{بیرخستنەوەی وێب|ئیش=Paseos por la Habana .com |تەلارسازیی مۆدێرنیست|modernist architecture}}، کە بە بینا کوالێتی بەرزەکان ناسراوە، بەشێکی زۆری شارەکەی گۆڕی. نموونەکان بریتین لە {{بنز|هۆتێلی هیلتۆن|Hilton Hotel|بینای ڕادیۆسێنتڕۆ CMQ|Radiocentro CMQ Building}} لە ١٩٥٥ لەلایەن {{بنز|مارتین دۆمینگێز ئێستێبان|Martín Domínguez Esteban}} تەلارسازی {{بنز|FOCSA Building}} لە ١٩٥٦، و {{بنز|بینای دڵنیایی پزیشکی، هاڤانا|Edificio del Seguro Médico, Havana|ئەنتۆنیۆ کینتانا سیمۆنێتی|Antonio Quintana Simonetti}}ەوە.{{citation needed|هۆتێل هابانا لیبرێ دەکەوێتە سەنتەریترین گۆشەی ڤێدادۆوە.]] هۆتێلی {{بنز|تریپ هابانا لیبرێ|Tryp Habana Libre}} یەکێکە لە هۆتێلە گەورەکان لە {{بنز|کووبا|Cuba}}، کە لە {{بنز|Vedado}}، هاڤانا هەڵکەوتووە. هۆتێلەکە ٥٧٢ ژووری هەیە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre |سەردێڕ=Tryp Habana Libre |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئابی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣ |url-status=dead}} {{Webarchive|دیمەنی ئاسمانی بینای فۆکسا لە ڕۆژاواوە، بە ڕاڕەوە هەڵواسراوەکانەوە، نزیکەی ١٩٥٨]] {{بنز|FOCSA Building}} بلۆکێکی نیشتەجێبوونە لە گەڕەکی ڤێدادۆی هاڤانا، کووبا. بە ناوی کۆمپانیای بەڵێندەری ''Fomento de Obras y Construcciones, Sociedad Anónima''ەوە ناونراوە، و تەلارسازەکان بریتی بوون لە ئێرنێستۆ گۆمێز سامپێرا (١٩٢١-٢٠٠٤)، مێرسێدێس دایاز (هاوسەرەکەی)، و {{بنز|Martín Domínguez Esteban}} (١٨٩٧-١٩٧٠)، کە تەلارسازی {{بنز|Radiocentro CMQ Building}} بوو. ئەندازیاری پێکهاتەیی لویز سایێنز دوپلاسێ بوو، لە کۆمپانیای Sáenz, Cancio & Martín، و پرۆفیسۆری ئەندازیاری لە {{بنز|زانکۆی هاڤانا|University of Havana}}. ئەندازیارە شارستانییەکان بارتۆلۆمێ بێستارد و مانوێل پادرۆن بوون. گوستاڤۆ بێکێر و فێرناندۆ ئێچ. مێنێسێس ئەندازیاری میکانیکی و کارەبایی بوون، بە ڕێککەوت.<ref name=Fox>Fox, Arthur. "Concrete Apartment House 39 Stories High." Engineering News Record 7/1955:34-37. Print.</ref><ref name=Cuevas /> دەکەوێتە سەر شوێنێک کە سنووردارە بە شەقامەکانی ١٧ و M و شەقامەکانی ١٩ و N لە {{بنز|Vedado}}.<ref name=Cuevas>Juan de las Cuevas Toraya, published in 2001.[http://arquitectura-cuba.blogspot.com/2009/10/edificio-focsa-1956.html arquitecturacuba.blogspot.com] {{Webarchive|right|{{بنز|Antonio Quintana Simonetti}} {{بنز|ئێدیفیسیۆ دێل سێگورۆ مێدیکۆ، هاڤانا|Edificio del Seguro Médico, Havana}}، ١٩٥٨]] {{بنز|ئێدیفیسیۆ دێل سێگورۆ مێدیکۆ|Edificio del Seguro Médico}} بینایەکی بازرگانییە لە ئێل {{بنز|Vedado}}، هاڤانا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|Antonio Quintana Simonetti}}ەوە. ==== دیمەنی شار ==== {{Recentism|upright=1.5 |نەخشەی ناوچەکانی هاڤانا]] هاڤانای هاوچەرخ دەکرێت لە بنەڕەتدا وەک سێ شار لە یەک شاردا وەسف بکرێت: {{بنز|Old Havana}}، {{بنز|Vedado}}، و گەڕەکە نوێیەکانی دەوروبەری.<ref name=":2" /> هاڤانای کۆن، بە شەقامە تەسکەکانی و باڵکۆنە هەڵواسراوەکانیەوە، سەنتەری نەریتیی بەشێکە لە بازرگانی، پیشەسازی، و کاتبەسەربردنی هاڤانا، هەروەها ناوچەیەکی نیشتەجێبوونیشە. بۆ لای ڕۆژاوا بەشێکی نوێتر هەیە، کە چەقی بەستووە لەسەر ناوچەی سەرەوەی شار کە بە {{بنز|Vedado}} ناسراوە، و بووەتە ڕکابەری هاڤانای کۆن بۆ چالاکییە بازرگانییەکان و ژیانی شەوانە. بینای {{بنز|National Capitol Building (Havana)|کارگەی شاهانەی تووتنی پارتاگاس|Real Fabrica de Tabacos Partagás}}، کە یەکێکە لە کۆنترین کارگەکانی جگەرە لە کووبا، لەم ناوچەیەدان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ماریاناو|Marianao}} هەیە، کە یەکێکە لە بەشە نوێیەکانی شارەکە، و مێژووەکەی بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵانی ١٩٢٠ەکان. هەندێک لە تایبەتمەندیی دەوروبەری شار دوای شۆڕش لەدەستچوو، چونکە زۆرێک لە ماڵەکانی دەوروبەری شار لەلایەن حکوومەتی کووباوە خۆماڵی کران بۆ ئەوەی وەک قوتابخانە، نەخۆشخانە، و نووسینگەی حکوومی خزمەت بکەن. چەندین یانەی تایبەتیی دەرەوەی شار گۆڕدران بۆ سەنتەری کاتبەسەربردنی گشتی. {{بنز|میرامار، هاڤانا|Miramar, Havana|قوتابخانەی نێودەوڵەتیی هاڤانا|International School of Havana}} لە گەڕەکی میراماردایە. لە ساڵانی ١٩٨٠ەکاندا زۆر بەش لە {{بنز|Old Havana}}، لەوانەش پلازا دێ ئارماس، بوون بە بەشێک لە پڕۆژەیەکی نۆژەنکردنەوەی پێشبینیکراوی ٣٥-ساڵەی چەندین ملیۆن دۆلاری، بۆ ئەوەی کووباییەکان قەدری ڕابردوویان بزانن و گەشتیاری بەرز بکەنەوە. لە دە ساڵی ڕابردوودا{{which|واتسۆن و قرشەکە|Watson and the Shark}}}} [[File:1920 Centro Asturiano1.jpg|thumb|left|{{بنز|مۆزەخانەی نیشتمانیی هونەرە جوانەکانی هاڤانا|en|Museo Nacional de Bellas Artes de La Habana|lt=مۆزەخانەی نیشتمانیی هونەرە جوانەکان}}، وێنەی ١٩٢٧]] {{بنز|مۆزەخانەی نیشتمانیی هونەرە جوانەکانی هاڤانا|en|Museo Nacional de Bellas Artes de La Habana|lt=مۆزەخانەی نیشتمانیی هونەرە جوانەکان}} مۆزەخانەیەکی هونەرە جوانەکانە کە هونەری کووبایی و نێودەوڵەتی نمایش دەکات. مۆزەخانەکە یەکێک لە گەورەترین کۆمەڵەکانی تابلۆ و پەیکەر لە ئەمریکای لاتین لەخۆدەگرێت و گەورەترینە لە ناوچەی کاریبیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Historia del Museo Nacional|ناونیشان=http://www.museonacional.cult.cu/historia.php|ئیش=Museonacional.cult.cu|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١١|زمان=es|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110718163303/http://www.museonacional.cult.cu/historia.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> لەژێر سەرپەرشتی ''وەزارەتی کلتووری کووبا''دا، دوو شوێن داگیر دەکات لە دەوروبەری ''پاسیۆ دێل پرادۆ''ی هاڤانا، ئەمانەش بریتین لە ''کۆشکی هونەرە جوانەکان''، کە تەرخان کراوە بۆ هونەری کووبایی و ''کۆشکی سەنتەری {{بنز|ئاستوریاس|en|Asturias|lt=ئاستوری}}''، کە تەرخان کراوە بۆ هونەری جیهانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Centro Asturiano|ناونیشان=http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080212132521/http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠٠٨|ئیش=MuseoNacional.cult.cu|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> کەلەپوورە هونەرییەکەی لە زیاتر لە ٤٥,٠٠٠ پارچە پێکهاتووە.<ref name="Mario_Muñoz">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=(ES) El Alma de la nación no se vende |ناونیشان=http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20010822182815/http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٠١|ئیش=Cubaweb.cu |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٥ەوە پایتەخت میوانداریی بارەگای سەرەکیی {{بنز|دامەزراوەی لودڤیگی کووبا|en|The Ludwig Foundation of Cuba}} دەکات لە ڤێدادۆ، کە لەلایەن کۆکەرەوە ئەڵمانییەکان پیتەر و ئیرێن لودڤیگەوە دامەزراوە، و ڕێکخراوێکی ناحکوومی و قازانج نەویستە بۆ بڵاوکردنەوە و پاراستنی هونەری کووبایی. هونەرمەندە دیارەکانی پەیوەست بە شارەکەوە بریتین لە {{بنز|فێدێریکۆ بێلتران ماسێس|en|Federico Beltrán Masses}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.beltranmasses.com/biografia-beltran-masses/ |سەردێڕ=Biografiá |زمان=Spanish |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160513073202/http://www.beltranmasses.com/biografia-beltran-masses/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.stairsainty.com/artist/federico-beltran-masses/ |سەردێڕ=Federico Beltran Masses |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وتەگێڕانەوە=...the only child of Luis Beltran Fernandez Estepona, a former Spanish army officer stationed in Cuba, and Dona Mercedes Masses Olives, the daughter of a doctor from Lleida, Catalonia, who himself had married the daughter of a wealthy Spanish Cuban-landowner. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161108192925/http://www.stairsainty.com/artist/federico-beltran-masses/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{بنز|ڤیکتۆر مانوێل گارسیا ڤالدێس|en|Víctor Manuel García Valdés}}،<ref>Cernuda Art: Victor Manuel Garcia; http://www.cernudaarte.com/artists/victor-manuel-garcia/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200304060333/http://www.cernudaarte.com/artists/victor-manuel-garcia/ |date=2020-03-04 }}. Retrieved 12 September 2015</ref><ref name = AEX>Art Experts: Victor Manuel Garcia (1897–1969); http://www.artexpertswebsite.com/pages/artists/manuel.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180128132636/https://www.artexpertswebsite.com/pages/artists/manuel.php |date=28 January 2018 }}. Retrieved 12 August 2015</ref> و {{بنز|ویفرێدۆ لام|en|Wifredo Lam}}.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lahabana.com/guide/centro-de-arte-contemporaneo-wifredo-lam/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151018234530/http://www.lahabana.com/guide/centro-de-arte-contemporaneo-wifredo-lam/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Centro de Arte Contemporáneo Wifredo Lam|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|وێبگە=Havana City Guide|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref><ref name="afar.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.afar.com/places/centro-de-arte-contemporaneo-wifredo-lam-la-habana|سەردێڕ=Centro de Arte Contemporáneo Wifredo Lam|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠١٧|وێبگە=www.afar.com|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191212215647/https://www.afar.com/places/centro-de-arte-contemporaneo-wifredo-lam-la-habana|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === هونەرەکانی نمایش === [[File:Ballet Nacional de Cuba.jpg|thumb|left|بالێی نیشتمانیی کووبا نمایش دەکات لە شانۆی گەورەی هاڤانا]] لە بەرامبەر پارکی ناوەندیی هاڤانادا {{بنز|شانۆی گەورەی هاڤانا|en|Gran Teatro de La Habana}} هەیە بە شێوازی {{بنز|تەلارسازیی بارۆک|en|baroque architecture|lt=بارۆک}}، کە شانۆیەکە لە ساڵی ١٨٣٧ دروست کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hashtaginfluence.com/places/grand-theater |سەردێڕ=170 Aniversario Gran Teatro |ئیش=#Influence |ڕێکەوت=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190108051006/https://hashtaginfluence.com/places/grand-theater |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> ئێستا نیشتمانی {{بنز|بالێی نیشتمانیی کووبا|en|Cuban National Ballet}} و {{بنز|فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی بالێ لە هاڤانا|en|International Ballet Festival of Havana}}یە، کە یەکێکە لە کۆنترینەکان لە جیهانی نوێدا. ڕووبەری پێشەوەی بیناکە بە پەیکەرێکی بەرد و مەڕمەڕ ڕازێنراوەتەوە. هەروەها پارچە پەیکەرسازییەکانی تێدایە لەلایەن {{بنز|جوزێپێ مۆرێتی|en|Giuseppe Moretti}}ەوە،<ref>{{in lang|es}} [https://web.archive.org/web/20071020113649/http://www.radiohc.cu/espanol/turismo/kaleidoscopio/granteatro1.htm Radio Havana-Cuba]- Existen también piezas escultóricas en las cuatro cúpulas del techo realizadas por Giuseppe Moretti.</ref> کە نوێنەرایەتیی خوازەکان دەکەن بۆ وێناکردنی خێرخوازی، پەروەردە، مۆسیقا و شانۆ. شانۆ سەرەکییەکە هۆڵی {{بنز|فێدێریکۆ گارسییا لۆرکا|en|Federico García Lorca|lt=گارسییا لۆرکا}}یە، بە جێگەی دانیشتن بۆ ١,٥٠٠ کەس و باڵکۆنەکانەوە. لە شکۆمەندییەکانی مێژووە دەوڵەمەندەکەی؛ گۆرانیبێژی {{بنز|تێنۆر|en|tenor}}ی ئیتاڵی {{بنز|ئێنریکۆ کاروسۆ|en|Enrico Caruso}} تێیدا گۆرانی وتووە، سەماکاری بالێی ڕووسی {{بنز|ئانا پاڤلۆڤا|en|Anna Pavlova}} سەما تێیدا کردووە، و ئەکتەری فەڕەنسی {{بنز|سارا بێرنهارت|en|Sarah Bernhardt}} نواندنی تێدا کردووە. {{بنز|ئالیسیا ئالۆنسۆ|en|Alicia Alonso}} ''{{بنز|پریما بالێرینا ئاسۆلوتا|en|prima ballerina assoluta}}''یەکی کووبایی و کۆریۆگرافەر بوو کە کۆمپانیاکەی لە ساڵی ١٩٥٥دا بوو بە {{بنز|بالێی نیشتمانیی کووبا|en|Cuban National Ballet|lt=بالێ ناسیۆناڵ دێ کووبا}}.<ref>Mary Clarke and [[David Vaughan (dance archivist)|David Vaughan]] (eds) 1977. ''The encyclopedia of dance & ballet''. Pitmans, London. p. 16.<!--ISSN/ISBN needed--></ref> ئالۆنسۆ لە ساڵی ١٩٢٠ "لە پەراوێزی" هاڤانا لەدایک بووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cubadebate.cu/noticias/2019/10/17/fallece-alicia-alonso-la-prima-ballerina-assoluta-del-ballet-nacional-de-cuba/|سەردێڕ=Alicia Alonso, Prima Ballerina Assoluta of the National Ballet of Cuba dies|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=CUBADEBATE|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191017205533/http://www.cubadebate.cu/noticias/2019/10/17/fallece-alicia-alonso-la-prima-ballerina-assoluta-del-ballet-nacional-de-cuba/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەو زیاتر بە ڕۆڵەکانی لە {{بنز|جیزێل|en|Giselle}} و {{بنز|سوویتی کارمن (بالێ)|en|Carmen Suite (ballet)|lt=وەشانی بالێی ''کارمن''}} ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Alicia-Alonso|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100429041909/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/16956/Alicia-Alonso|سەردێڕ=Alicia Alonso &#124; Cuban dancer &#124; Britannica|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٠|وێبگە=www.britannica.com}}</ref> === ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن === ==== CMQ ==== {{Main|{{بنز|CMQ (کووبا)|en|CMQ (Cuba)}}}} [[File:Radiocentro CMQ logo1950. Havana, Cuba.png|left|thumb|80px]] [[File:Radiocentro CMQ Building. Havana, Cuba.jpg|right|thumb|بینای ڕادیۆسێنتڕۆ CMQ، هاڤانا]] CMQ وێستگەیەکی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی کووبایی بوو کە لە هاڤانا، {{بنز|کووبا|en|Cuba}} هەڵکەوتبوو، کە لە ساڵانی ١٩٤٠ەکان و ١٩٥٠ەکاندا دەگەیشتە بینەران، و بینەر و بیسەرێکی زۆری ڕادەکێشا بە بەرنامەیەک کە لە مۆسیقاوە تا بڵاوکردنەوەی هەواڵ لەخۆدەگرت. دواتر فراوان بوو بۆ تۆڕەکانی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن. وەک تۆڕێکی ڕادیۆیی ڕکابەرێکی توندی تۆڕی {{بنز|RHC-کادێنا ئازول|en|RHC-Cadena Azul}} بوو. کۆمپانیاکە لە ١٢ی ئازاری ١٩٣٣ لەلایەن میگێل گابریێل و ئانخێل کامبۆوە دامەزرا. دە ساڵ دواتر، لە ١ی ئابی ١٩٤٣، نیوەی لەلایەن گرووپی بازرگانیی {{بنز|گۆار مێسترێ|en|Goar Mestre}}ەوە کڕدرا. لە سەرەتادا، تەنها لە پایتەختدا پەخشی دەکرد و دواتر فراوان بوو بۆ بەشەکانی تری وڵاتەکە. کووبای پێش شۆڕش هەڵگرێکی سەرەتایی تەکنەلۆژیای نوێ بوو، لەوانەش تەلەڤیزیۆن. کووبا یەکەم وڵاتی ئەمریکای لاتین بوو کە تەلەڤیزیۆنی هەبێت. لە کانوونی یەکەمی ١٩٤٦دا وێستگەی CM-21P پەخشێکی ڕاستەوخۆی ئەزموونیی فرە-خاڵی ئەنجامدا. پەخشی بازرگانیی ئاسایی لە تشرینی یەکەمی ١٩٥٠ بە {{بنز|یونیۆن ڕادیۆ تیڤی|en|Unión Radio TV}}ی گاسپار پومارێخۆ دەستی پێکرد. بەدوای ئەمەدا '''CMQ-TV'''ی گۆار مێسترێ ئیسپینۆسا هات لەسەر کەناڵی ٦ لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٠. CMQ بە فەرمی لە ١١ی ئازاری ١٩٥١ دەستی پێکرد، و دەبوو بە پاشکۆیەکی {{بنز|NBC|en|NBC}}. تا ساڵی ١٩٥٤، CMQ-TV فراوان ببوو بۆ تۆڕێکی حەوت وێستگەیی. بە تۆڕی CMQ، کووبا دووەم وڵات بوو لە جیهاندا، تەنها لە دوای ویلایەتە یەکگرتووەکان، کە تۆڕێکی تەلەڤیزیۆنیی نیشتمانیی هەبێت.<ref name=et>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=CFXgj7a55agC&dq=cmq-tv&pg=PA636|سەردێڕ=Encyclopedia of Television |یەکەم١=Horace|دوایین١=Newcomb|یەکەم٢=Museum of Broadcast|دوایین٢=Communications|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Fitzroy Dearborn|ژپنک=٩٧٨-١-٥٧٩٥٨-٣٩٤-١|via=Google Books}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://cuba1952-1959.blogspot.com/2009_02_01_archive.html|سەردێڕ=Cuba Baseball & TV- 1955 World Series|یەکەم=R.|دوایین=Aranda|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120302035547/http://cuba1952-1959.blogspot.com/2009_02_01_archive.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە سەرەتای ساڵانی ١٩٥٠ەکاندا بە پەخشکردنی ڕۆمانی ''El Derecho de Nacer''، لەلایەن فێلیکس بی. کانیێتەوە، جێگەی وێستگەی ڕکابەر، RHC Cadena Azul گرتەوە. بەم سەرکردایەتییەوەیە کە دووەمین کەناڵی تەلەڤیزیۆنیی کووبایی، CMQ TV، کەناڵی ٦ لەدایک دەبێت. لە سەرەتادا لە شەقامی مۆنتێ بوو، لەسەر گۆشەی پاسیۆ دێل پرادۆ. لە ١٢ی ئازاری ١٩٤٨، ستۆدیۆی ڕادیۆکە گوازرایەوە بۆ {{بنز|بینای ڕادیۆسێنتڕۆ|en|Radiocentro CMQ Building}} لە لا ڕامپا و شەقامی L لە {{بنز|ئێل ڤێدادۆ|en|El Vedado}}.{{citation needed|date=August 2022}} === ڤیستیڤاڵەکان === {{بەرفراوانتر|{{بنز|ڤیستیڤاڵەکان لە هاڤانا|en|Festivals in Havana}}}} ==== ڤیستیڤاڵی فیلم ==== {{Main|{{بنز|ڤیستیڤاڵی فیلمی هاڤانا|en|Havana Film Festival}}}} ڤیستیڤاڵی فیلمی هاڤانا ڤیستیڤاڵێکی کووباییە کە جەخت دەکاتە سەر پێشخستنی سینەماکارانی ئەمریکای لاتین. هەروەها بە ئیسپانی بە ''Festival Internacional del Nuevo Cine Latinoamericano de La Habana'' ناسراوە، و بە ئینگلیزیش بە ڤیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی سینەمای نوێی ئەمریکای لاتینیی هاڤانا.<ref>[https://www.imdb.com/Sections/Awards/Havana_Film_Festival/ Havana Film Festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090314235628/http://www.imdb.com/Sections/Awards/Havana_Film_Festival/ |date=2009-03-14 }} at the [[Internet Movie Database]].</ref> هەموو ساڵێک لە ماوەی مانگی کانوونی یەکەمدا لە شاری {{بنز|هاڤانا|en|La Havana}}، کووبا بەڕێوەدەچێت. یەکەمین ڤیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی سینەمای نوێی ئەمریکای لاتینی لە ٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٩ بەڕێوەچوو، و زیاتر لە ٦٠٠ دەرهێنەری فیلمی ئەمریکای لاتین وەڵامی یەکەمین بانگەوازیان دایەوە کە لەلایەن {{بنز|پەیمانگای کووبایی بۆ هونەر و پیشەسازیی سینەمایی|en|Cuban Institute of the Cinematographic Art and Industry}} (ICAIC) کرا. دامەزرێنەرەکانی بریتی بوون لە سەرۆکی ICAIC، ئەلفرێدۆ گێڤارا، و سینەماکاران {{بنز|خولیۆ گارسیا ئێسپینۆسا|en|Julio García Espinosa}} و {{بنز|پاستۆر ڤێگا|en|Pastor Vega}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://habanafilmfestival.com/los-fundadores/ |سەردێڕ=Fundadores |وێبگە=Habana Film Festival |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230924174130/http://habanafilmfestival.com/los-fundadores/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> هەروەک لە بانگەوازی دامەزراندنیدا دەربڕدراوە، ڤیستیڤاڵەکە ئامانجی ئەوە بوو کە "پەرە بە کۆبوونەوەی بەردەوامی سینەماکارانی ئەمریکای لاتین بدات کە بە کارەکانیان کلتووری هونەریی وڵاتەکانمان دەوڵەمەند دەکەن (...)؛ دڵنیابوون لە پێشکەشکردنی هاوبەشی فیلمە خەیاڵییەکان، دۆکیۆمێنتارییەکان، کارتۆنەکان و ڕووداوەکانی ئێستا (...)، و بەشداریکردن لە بڵاوبوونەوە و سووڕانەوەی نێودەوڵەتیی بەرهەمە سەرەکی و گرنگەکانی سینەماکانمان".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://habanafilmfestival.com/historia/ |سەردێڕ=Fundadores |وێبگە=Habana Film Festival |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171227161407/https://habanafilmfestival.com/historia/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٣دا ڤیستیڤاڵی فیلمی هاڤانا ڕایگەیاند کە دووبارە ئیڤان گیروود وەک سەرۆکی ڤیستیڤاڵەکە دیاری دەکاتەوە. گیروود پێشتر لە ساڵی ١٩٩٤ تا ٢٠١٠ وەک سەرۆک خزمەتی کردبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cinematropical.com/cinema-tropical/ivan-giroud-reappointed-director-of-the-havana-film-fest |سەردێڕ=Iván Giroud Reappointed Director of the Havana Film Fest |ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠١٣|وێبگە=Cinema Tropical |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230929180742/https://www.cinematropical.com/cinema-tropical/ivan-giroud-reappointed-director-of-the-havana-film-fest |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == تەندروستی == {{بەرفراوانتر|{{بنز|چاودێریی تەندروستی لە کووبا|en|Healthcare in Cuba}}}} {{Recentism|date=December 2021}} هەموو دانیشتووانی کووبا دەستڕاگەیشتنیان هەیە بە چاودێریی تەندروستی بێبەرامبەر لە نەخۆشخانەکاندا،<ref name="Harvard">[http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Harvard Public Health Review/Summer 2002] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110705121500/http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html |date=5 July 2011 }} The Cuban Paradox</ref> پۆلیکلینیکە ناوخۆییەکان، و پزیشکانی خێزانی گەڕەک کە هەر یەکەیان بە تێکڕا خزمەتی ١٧٠ خێزان دەکەن،<ref>[https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4583668.stm Medical know-how boosts Cuba's wealth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221006055926/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4583668.stm |date=2022-10-06 }} BBC online.</ref> کە ئەمەش یەکێکە لە بەرزترین ڕێژەکانی پزیشک بۆ نەخۆش لە جیهاندا.<ref>[http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 Commitment to health: resources, access and services] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060718084329/http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |date=18 July 2006 }} United Nations Human Development report</ref> سەرەڕای ئەوەش، سیستەمی تەندروستی بەدەست کەمیی پێداویستییەکان، ئامێرەکان و دەرمانەکانەوە دەناڵێنێت کە بەهۆی کۆتایی هاتنی یارمەتییەکانی {{بنز|یەکێتیی سۆڤیەت|en|Soviet Union}} لە سەرەتای ساڵانی ١٩٩٠ەکان و {{بنز|گەمارۆی ئەمریکا بۆ سەر کووبا|en|United States embargo against Cuba|lt=گەمارۆی ئەمریکا}} دروست بووە.<ref name="US embargo">The effects of the U.S. embargo on medicines in Cuba have been studied in numerous reports.<br /> • '''R Garfield and S Santana'''. Columbia University, School of Nursing, New York; [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1380757/ "The impact of the economic crisis and the US embargo on health in Cuba"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200510111538/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 |date=2020-05-10 }} "this embargo has raised the cost of medical supplies and food Rationing, universal access to primary health services" <br /> • '''American Association for World Health'''; [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8150565&dopt=Abstract Online]. American Association for World Health Report. March 1997. Accessed ''6 October 2006''. Supplementary source : [http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm American Public Health Association website] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060813155121/http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm |date=13 August 2006 }} "After a year-long investigation, the American Association for World Health has determined that the U.S. embargo of Cuba has dramatically harmed the health and nutrition of large numbers of ordinary Cuban citizens." <br /> • '''Felipe Eduardo Sixto'''; [http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf An evaluation of Four decades of Cuban Healthcare] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619225952/http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf |date=19 June 2010 }}.<br /> "The lack of supplies accompanied by a deterioration of basic infrastructure (potable water and sanitation) resulted in a setback of many of the previous accomplishments. The strengthening of the U.S. embargo contributed to these problems." <br /> • '''Pan American Health organization'''; Health Situation Analysis and Trends Summary [https://www.paho.org/english/sha/prflcub.htm Regional Core Health Data System – Country Profile: CUBA] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016080815/http://www1.paho.org/english/sha/prflcub.htm |date=16 October 2015 }} "The two determining factors underlying the crisis are well known. One is the dissolution of the Soviet Union and the socialist bloc, and the other is the economic embargo the Government of the United States." <br /> • '''Harvard Public Health'''; [http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Review/Summer 2002 : The Cuban Paradox] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110705121500/http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html |date=5 July 2011 }} "Because its access to traditional sources of financing is seriously hindered by the sanctions, which until recently included all food and medicine, Cuba has received little foreign and humanitarian aid to maintain the vitality of its national programs"<br /> • '''''[[The Lancet]]'' medical journal'''; [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8942780 Role of USA in shortage of food and medicine]. "The resultant lack of food and medicines to Cuba contributed to the worst epidemic of neurological disease this century."</ref> سەرەڕای ئەوەش، {{بنز|ڕێژەی مردنی کۆرپە|en|infant mortality rate}}<nowiki/>ی هاڤانا لە ساڵی ٢٠٠٩دا ٤.٩ بوو بۆ هەر ١,٠٠٠ لەدایکبوونێکی زیندوو،<ref name=Official_census /> ٥.١٢ لە سەرتاسەری وڵاتەکەدا، کە کەمترە لە زۆرێک لە {{بنز|وڵاتی پێشکەوتوو|en|Developed country|lt=وڵاتە پێشکەوتووەکان}}،<ref name=United_Nations>[http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/mortality.htm United Nations World Population Prospects: 2011 revision] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603014657/http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/mortality.htm |date=June 3, 2013 }} – 2011 revision</ref><ref name=Cia>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cia.gov/library/publications/download/download-2009/index.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150328230723/https://www.cia.gov/library/publications/download/download-2009/index.html|سەردێڕ=CIA World Factbook 2009|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref> و نزمترینە لە {{بنز|وڵاتانی تازەپێگەیشتوو|en|Developing country|lt=جیهانی تازەپێگەیشتوودا}}.<ref name= United_Nations /><ref name=Cia /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.publico.es/agencias/efe/39756/cuba-tiene-la-menor-mortalidad-infantil-del-mundo-en-desarrollo-segun-unicef |سەردێڕ=Cuba tiene la menor mortalidad infantil del mundo en desarrollo, según UNICEF |ئیش=Público.es |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Publico.es |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130516083703/http://www.publico.es/agencias/efe/39756/cuba-tiene-la-menor-mortalidad-infantil-del-mundo-en-desarrollo-segun-unicef |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەڕێوەبردنی سیستەمی چاودێریی تەندروستی بۆ وڵاتەکە تا ڕادەیەکی زۆر لە هاڤانادا چەقی بەستووە. نەخۆشخانەکانی هاڤانا لەلایەن حکوومەتی نیشتمانییەوە بەڕێوەدەبرێن، و هاووڵاتیان نەخۆشخانە و نۆرینگەیان بۆ دیاری دەکرێت کە دەتوانن بۆ چاودێری سەردانیان بکەن.{{Citation needed|date=December 2021}} == وەرزش == [[File:Latinoamericano02.JPG|thumb|{{بنز|یاریگای لاتینۆئەمێریکانۆ|en|Estadio Latinoamericano}}]] زۆرێک لە کووباییەکان هاندەری سەرسەختی وەرزشن و بە تایبەتی حەزیان لە بەیسبۆڵە. تیمی هاڤانا لە {{بنز|زنجیرەی نیشتمانیی کووبا|en|Cuban National Series}} بریتییە لە {{بنز|ئیندۆستریالێس|en|Industriales}}، کە یەکێکە لە سەرکەوتووترین تیمەکان لە پاڵەوانێتییەکەدا. لە ڕابردوودا، هەروەها نوێنەرایەتی کراوە لەلایەن {{بنز|هابانا (خولی کووبایی)|en|Habana (Cuban League)|lt=هابانا}} (لە {{بنز|خولی کووبایی|en|Cuban League}} پێش شۆڕش) هەروەها {{بنز|مێترۆپۆلیتانۆس|en|Metropolitanos}} و لا هابانا لە زنجیرەی نیشتمانیدا. شارەکە چەندین یاریگای وەرزشیی گەورەی هەیە، کە گەورەترینیان {{بنز|یاریگای لاتینۆئەمێریکانۆ|en|Estadio Latinoamericano}}یە، کە ئیندۆستریالێس یاریی تێدا دەکات. چوونە ژوورەوە بۆ بۆنە وەرزشییەکان بە گشتی بێبەرامبەرە، و یارییە کتوپڕەکان لە گەڕەکەکانی سەرتاسەری شارەکەدا ئەنجام دەدرێن. یانە کۆمەڵایەتییەکان لە کەناراوەکان دامەزراوە بۆ وەرزشە ئاوییەکان دابین دەکەن و چێشتخانە و هۆڵی سەمایان تێدایە. * هاڤانا میوانداریی {{بنز|یارییەکانی پانا ئەمریکانی ١٩٩١|en|1991 Pan American Games|lt=١١ەمین یارییەکانی پانا ئەمریکانی کرد لە ساڵی ١٩٩١}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Havana '91 Quadro de Medalhas|ناونیشان=http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm|ئیش=Panamerican Games '91|بڵاوکەرەوە=quadrodemedalhas.com|زمان=pt|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303183434/http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-americanos/jogos-pan-americanos-1991-havana.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> یاریگا و دامەزراوەکان بۆ ئەم مەبەستە لە دەوروبەری ڕۆژهەڵاتی شارەکە کە دانیشتووانیان کەم بوو دروستکران. * هاڤانا میوانداریی {{بنز|جامی جیهانیی یەکێتیی نێودەوڵەتیی فیدراسیۆنەکانی گۆڕەپان و مەیدان|en|IAAF World Cup|lt=جامی جیهانیی ئای ئەی ئەی ئێف (IAAF)}} لە گۆڕەپان و مەیدان کرد لە ساڵی ١٩٩٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IAAF WORLD CUP IN ATHLETICS|ناونیشان=http://www.gbrathletics.com/ic/wp.htm|بڵاوکەرەوە=gbrathletics.com|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101226115736/http://gbrathletics.com/ic/wp.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * هاڤانا خوازیار بوو بۆ میوانداریکردنی {{بنز|ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠٠٨|en|2008 Summer Olympics}} و {{بنز|ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠١٢|en|2012 Summer Olympics}}،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Olympic bids: The rivals|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/3068323.stm|بڵاوکەرەوە=BBC.co.uk|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090210040857/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/other_sports/3068323.stm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەڵام نەخرایە لیستی کۆتاییەوە. * هاڤانا سێ جار میوانداریی {{بنز|سێنترۆباسکێت|en|Centrobasket}}ی کرد، کە بریتی بوون لە ساڵانی ١٩٦٩، ١٩٨٩ و ١٩٩٩. == کەسایەتییە دیارەکان == {{main|{{بنز|پۆل:کەسایەتییەکانی هاڤانا|en|Category:People from Havana}}}} == شارە دەستەخوشکەکان == {{بەرفراوانتر|{{بنز|پێڕستی شارە دەستەخوشکەکانی کووبا#هاڤانا|en|List of twin towns and sister cities in Cuba#Havana}}}} == ئەمانەش ببینە == {{Portal|کاریبی|}} == تێبینییەکان == {{notelist}} == سەرچاوەکان == {{reflist|colwidth=30em}} == کتێبنامە == {{refbegin|26em}} * Eddie Lennon, Julie Napier and Farida Haqiqi. ''Wonderful Havana'' (1st ed.). Cool World Books, updated February 2013. * King, Charles Spencer (2009) ''Havana My Kind of Town''. US: [[CreateSpace]]. {{ISBN|978-1-4404-3269-9}}. * Alicia García Santana. ''Havana: History and Architecture of a Romantic City''. Monacelli, October 2000. {{ISBN|978-1-58093-052-9}}. * Angela, Ferriol Maruaga; ''et al.'': ''Cuba crisis, ajuste y situación social (1990–1996)'', Editorial de Ciencias Sociales, 1998. {{ISBN|978-959-06-0348-8}}. * ''The Rough Guide to Cuba'' (3rd ed.). [[Rough Guides]], May 2005. {{ISBN|978-1-84353-409-9}}. * Barclay, Juliet (1993). ''Havana: Portrait of a City''. London: Cassell. {{ISBN|978-1-84403-127-6}} (2003 paperback edition). گێڕانەوەیەکی گشتگیری مێژووی هاڤانا لە سەرەتای سەدەی ١٦ەمەوە تا کۆتایی سەدەی ١٩ەم. * Carpentier, Alejo. ''La ciudad de las columnas'' (شاری ستوونەکان). پێداچوونەوەیەکی مێژوویی شارەکەیە لەلایەن یەکێک لە گەورەترین نووسەرانی ئەدەبیاتی ئیبیرۆئەمەریکانی، کە خەڵکی ڕەسەنی ئەم شارەیە. * Cluster, Dick, & Rafael Hernández, ''History of Havana.'' New York: Palgrave-MacMillan, 2006. {{ISBN|978-1-4039-7107-4}}. مێژوویەکی کۆمەڵایەتیی شارەکەیە لە ساڵی ١٥١٩ەوە تا ئێستا، کە بە هاوبەشی لەلایەن نووسەر و سەرنووسەرێکی کووبایی دانیشتووی هاڤانا و ڕۆماننووس و نووسەرێکی مێژووی باوی ئەمریکییەوە نووسراوە. * Eguren, Gustavo. ''La fidelísima Habana'' (هاڤانای زۆر دڵسۆز). پەڕتووکێکی وێنەداری بنەڕەتییە بۆ ئەوانەی دەیانەوێت مێژووی لا هابانا بزانن، کە تۆمارە مێژووییەکان، وتارەکان لە خەڵکی ڕەسەن و نا-ڕەسەن، بەڵگەنامەکانی ئەرشیف، و زیاتریش لەخۆدەگرێت. * United Railways of Havana. ''Cuba: A Winter Paradise''. 1908–1909, 1912–1913, 1914–1915 and 1915–1916 editions. New York, 1908, 1912, 1914 and 1915. نەخشەکان، وێنەکان و وەسفی هێڵە کارەباییەکانی دەوروبەری شار و نێوان شارەکان. * "Electric Traction in Cuba". ''Tramway & Railway World'' (London), 1 April 1909, pp.&nbsp;243–44. نەخشە، وێنەکان و وەسفی هێڵی ئاسنینی ناوەندیی هاڤانا. * "The Havana Central Railroad". ''Electrical World'' (New York), 15 April 1909, pp.&nbsp;911–12. Text, 4 photos. * "Three-Car Storage Battery Train". ''[[Electric Railway Journal]]'' (New York), 28 September 1912, p.&nbsp;501. وێنە و وەسفی ئۆتۆمۆبیلە پاترییەکانی کووبا. * Berta Alfonso Gallol. ''Los Transportes Habaneros. Estudios Históricos''. La Habana, 1991. ڕاپرسییەکی یەکلاکەرەوە (بەڵام بێ وێنە یان نەخشە). * James A. Michener and John Kings. ''Six Days in Havana''. University of Texas Press; first edition (1989). {{ISBN|978-0-292-77629-6}}. چاوپێکەوتن لەگەڵ نزیکەی ٢٠٠ کووبایی لە پاشخان و پێگەی زۆر جیاوازدا، و پەیوەندی بەوەوە هەیە کە وڵاتەکە چۆن پێشکەوتووە دوای ٩٠ ساڵ لە سەربەخۆیی لە ئیسپانیا و لەژێر سەرکردایەتیی ٣٠ ساڵەی کاسترۆدا. * تێبینییەکی تری سەرنجڕاکێش دەربارەی ئەو چاپیەی ''لێ نیویۆرک تایمز'': لە لاپەڕە ٥، کورتە هەواڵێک هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات، "پلانەکە بۆ سازدانی پێشانگایەکی پانا-ئەمریکانی لە بوفالۆ بۆ کاتی ئێستا دواخراوە بەهۆی دۆخی ناسەقامگیری هۆشی گشتی لە ئەنجامی ئاڵۆزییەکانی ئیسپانیا-کووبا." سەرۆک {{بنز|ویلیام مەکینلی|en|William McKinley}} تیرۆر کرا لە پێشانگای پانا-ئەمریکانی کاتێک لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٩٠١ بەڕێوەچوو. * Cathryn Griffith, ''Havana Revisited: An Architectural Heritage''. W. W. Norton 2010. {{ISBN|978-0-393-73284-9}} * Guadalupe Garcia, ''Beyond the Walled City: Colonial Exclusion in Havana''. 2015, Berkeley: University of California Press. {{ISBN|978-0-520-28604-7}} ([https://web.archive.org/web/20171022224033/https://cubacounterpoints.com/archives/5327 review]). * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Baklanoff |یەکەم=Eric N. |ساڵ=١٩٩٨|chapter=Cuba on the Eve of the Socialist Transition: A Reassessment of the Backwardness-Stagnation Thesis |chapter-url=http://www.ascecuba.org/c/wp-content/uploads/2014/09/v08-31baklanoff.pdf |سەردێڕ=Cuba in Transition, Volume&nbsp;8 |ناونیشان=http://www.ascecuba.org/publications/annual-proceedings/cuba-in-transition-volume-08/ |شوێن=Silver Spring,&nbsp;MD |بڵاوکەرەوە=ASCE |پەڕەکان=٢٦٠–٢٧٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٦٤٩٠٨٢-٧-٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406061627/https://www.ascecuba.org/publications/annual-proceedings/cuba-in-transition-volume-08/}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Smith |یەکەم١=Kirby |دوایین٢=Llorens |یەکەم٢=Hugo |ساڵ=١٩٩٨|chapter=Renaissance and Decay: A Comparison of Socioeconomic Indicators in Pre-Castro and Current-Day Cuba |chapter-url=http://www.ascecuba.org/c/wp-content/uploads/2014/09/v08-30smith.pdf |سەردێڕ=Cuba in Transition, Volume&nbsp;8 |ناونیشان=http://www.ascecuba.org/publications/annual-proceedings/cuba-in-transition-volume-08/ |شوێن=Silver Spring, MD |بڵاوکەرەوە=ASCE |پەڕەکان=٢٤٧–٢٥٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٦٤٩٠٨٢-٧-٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406061627/https://www.ascecuba.org/publications/annual-proceedings/cuba-in-transition-volume-08/}} {{refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Sister project links|voy=Havana}} * {{YouTube|jOUTPSnJ_fA|Alameda de Paula, old havana, the first promenade that had the capital of Cuba}} * [https://web.archive.org/web/20150326072148/http://aap.cornell.edu/news-events/mart-n-dom-nguez-esteban Martín Domínguez Esteban] * [https://elpais.com/elpais/2018/01/05/eps/1515153311_985252.html La sombra del arquitecto Martín Domínguez Esteban] * [https://www.youtube.com/watch?v=su_VxdXN-wE Exploring Havana: The tallest building in Cuba, El Focsa.] * [https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana FOCSA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana |date=12 December 2021 }} * [https://web.archive.org/web/20071219014124/http://concise.britannica.com/ebc/article-9355074/Alicia-Alonso Alicia Alonso entry], Concise Encyclopædia Britannica; accessed 5 May 2014. * [https://web.archive.org/web/20050306163804/http://www.abt.org/education/archive/ballets/carmen_alonso.html Profile], ABT Original Carmen premiere, abt.org; accessed 5 May 2014. * [https://web.archive.org/web/20051026100328/http://www.abt.org/education/archive/ballets/theme_and_variations.html ABT Original Theme and Variations], abt.org; accessed 5 May 2014. * ڤیدیۆ: [http://danceinteractive.jacobspillow.org/dance/alicia-alonso-erik-bruhn گرتە ڤیدیۆییەکانی ئەرشیف]، ئالۆنسۆ و {{بنز|ئێریک بروون|en|Erik Bruhn}} نمایشکردنی "پا دێ دوو" (Pas de Deux) لە ''جیزێل''، بەشی دووەم (١٩٥٥) لە جەیکۆبس پیلۆ * ڤیدیۆ: [https://www.bbc.co.uk/programmes/p035smnl ''شایەتحاڵ: خانمی یەکەمی بالێی کووبایی'']، چاوپێکەوتن پەخشکراوە لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥، لە {{بنز|خزمەتگوزاریی جیهانیی بی بی سی|en|BBC World Service}} {{Wikisource|1911 Encyclopædia Britannica/Havana}} {{Navboxes |title= Articles relating to Havana |list= {{Havana}} {{Havana municipalities}} {{Provinces of Cuba|+capitals}} {{List of North American capitals}} {{Havana landmarks|state=collapsed}} {{Pan American Games host cities}} {{World Heritage Sites in Cuba}} {{Cuba topics}} }} {{Havana landmarks|state=collapsed}} {{Authority control}} <!--Don't move the STANDARD empty space after pipe in cat:havana--> {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:هاڤانا| ]] [[پۆل:پایتەختەکان لە باکووری ئەمریکا]] [[پۆل:پایتەختەکانی کاریبی]] [[پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکان لە کووبا]] [[پۆل:پارێزگاکانی کووبا]] [[پۆل:شوێنەوارەکانی کەلەپووری جیهانی لە کووبا]] [[پۆل:ئەو شوێنە دانیشتوواندارانەی لە ساڵی ١٥١٥ دامەزراون]] [[پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١٦ەم لە کووبا]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ساڵی ١٥١٥ لە ئیمپراتۆریەتیی ئیسپانی]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ساڵی ١٥١٥ لە باکووری ئەمریکا]] [[پۆل:پایتەختەکانی ئەمریکای باکوور]] c9a3dq5et9v2m5bq61euykjj7iyszx3 0 126650 1695860 1549607 2026-10-27T19:39:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1695860 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Orphan|date=شوبات ٢٠٢٠}} {{خاوێنکردن}} {{Underlinked|date=نیسان ٢٠١٧}} }} [[پەڕگە:Psilocybe semilanceata 6514.jpg|وێنۆک|کارگی جادوویی خاڵە کوارگەوان]] '''کارگی جادوویی خاڵە کوارگەوان''' ([[ئینگلیزی]]: Magic Mushroom) ئەم جۆرە کوارگە یەکێکە لە دەیان و سەدان جۆر قارچکی جادوویی کە لە زۆرێک لە ناوچەکانی جیھاندا بڵاوە. نیوزیلەند و ئوسترالیا ژمارەیەکی زۆر لەم جۆرە قارچکانەیان تێدا دەڕوێت. ئەم کوارگە سەرەتا ڕەنگی مەیلە و زەردە، ھەتا زیاتر بمێنێتەوە زەردییەکەی کەمتر دەبێتەوە و بەلای سپیدا دەڕوانێت. قووڵیایی چەترەکەی لە ھی کارگی دەگمەیی زیاترە و تەنکترە. ڕەنگی پەڕەکانی گۆشتییە. قەدەکەی لە قەدی کوارگی دوگمەیی باریکترە و وەک قامیش بۆشە. لەسەر بنەدرەختی ڕزیو و وردکە داری کۆن گەشە دەکات و دەڕوێت. لە بنەماڵەی قارچکەکانی سایلۆسیبینە و پێکھاتەی ھالوساینۆجینی تێدایە کە کاریگەریی نائاسایی ھەیە بۆسەر لەشی مرۆڤ. ھۆکاری ئەوە کە ناویان نراوە جادوویی دەگەڕێتەوە بۆ کاریگەرییەکەی لەسەر لەشی مرۆڤ. ئەم کوارگە لە نیوزیلەند ناقانوونییە بەڵام خۆی بەشێوەی سروشتی دەڕوێت و ڕێگای لێ ناگیرێت ھۆکارەکەش ئەمەیە کە وەک ماددەی ھۆشبەر و سڕکەر بەکاردەھێنرێت. کاتێک کە دەیخۆیت بۆ ماوی چوار تا شەش کاژێر دەتباتە دنیایەکی دیکەوە. شایانی باسە کە ماددەی سڕکەری کوارگی جادوویی لە جۆری ئا A یە و جیاوازە لە ماددە ھۆشبەرەکانی دیکە. کاریگەرییەکانی خواردنی کارگی جادووی کورتخایەن و درێژخایەنن. کورتخایەنەکان بریتین لە: - زار وشک دەبێت - بینایی لێل دەبێت - وڕێنە کردن و لەدەستدانی توانای ناسین - سڕبوونی ڕوو و ڕوخسار - شلبوون و لاوازبوونی ماسولکەکان - گێژی، ھێڵنجدان و ڕشانەوە - ئارەقکردن و بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی و دواتر لەرزوتا == سەرچاوەکان == *پەیچی (کارگی سەدەف) (https://www.facebook.com/kargikema/{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}) {{پۆلی کۆمنز|Psilocybin mushrooms}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شریتی دەروازە|کیمیا|پزیشکی|ژینناسی|ڕوەک}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] 9zr5abba4julusd5c2jvc5oj9lkj7ud 0 127078 1695939 1692899 2026-10-27T22:35:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1695939 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Carolyn McCall (cropped).jpg|چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ|کارۆلین مەکۆڵ]] '''کارۆلین مەکۆڵ''' (لەدایکبووی ١٣ی ئەیلوولی [[١٩٦١]]- ) ژنێکی ناو کاری بەریتانیە و خاوەن خەڵاتی DBE یە، سەرۆکی جێبەجێکاری ئیزی جێت.<ref name="ManToday" /><ref>[http://www.guardian.co.uk/media/2009/jul/10/carolyn-mccall-mediaguardian-100-2009 #35.]</ref> == سەرەتای ژیان و کارەکانی == لە بەنگەلۆری [[ھیندستان]] لەدایکبووە، تەنھا مناڵی دوو کۆچبەری بەریتانیە. لە ھیندستان خوێندویەتی تا سەرو یازدە ساڵی. دواتر لە قوتابخانەیەک لە [[بەریتانیا]]. لە زانکۆی کێنتی بەریتانی بەکالۆریۆسی وێژە وەر ئەگرێت لە [[مێژوو]] و [[سیاسەت]]. دوای ئەوە ماستەر ئەخوێنێ لە زانکۆی لەندەن لە سیاسەت. دوای بەکالۆریۆسەکەی دەست ئەکا بە وانە وتنەوە وەک مامۆستا. دوای ماستەرەکەشی ئەچێتە لای گروپێکی بیناسازی. دواتر کارێکی دەست ئەکەوێ لە گۆڤارێک و دواتریش وەک توێژەرەوە ئەچێتە [[گاردیان|ڕۆژنامەی گاردیان]] لە ١٩٨٦.<ref name="ManToday">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.managementtoday.co.uk/news/757878/the-mt-interview-carolyn-mccall/|سەردێڕ=Carolyn McCall|بڵاوکەرەوە=Management Today|نووسەر=Andrew Davidson|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100329204134/http://www.managementtoday.co.uk/news/757878/the-mt-interview-carolyn-mccall/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە گاردیان پلە پلە سەر ئەکەوێت تا ئەبێتە سەرۆکی ڕۆژنامەکە و دواتریش کۆمپانیای ئیزی جێتی ھێڵی ئاسمانی ھەرزان، ئەیکەن بە سەرۆکی کۆمپانیاکە. ئەوترێ کە توانی لە ماوەی سەرۆکایەتی کردنیدا کۆمپانیای ئیزی جێتی لە کۆمپانیایەکی بچووکەوە کرد بە کۆمپانیایەکی گەورەی چەن ملیار دۆلاری، لە کاتێکدا سێ‌ منداڵیشی بوە و خۆی بەخێوی کردوون. == References == {{Reflist}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Carolyn McCall}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی لەندەن]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەیمەکانی فەرماندەی نیشانەی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی]] [[پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی]] kg4htwy2r9scco29nvwxd336mr3407n 0 130393 1695952 1533312 2026-10-27T22:38:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە) 1695952 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Streisand Estate.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|وێنەی خانوەکەی سترایزەند لە مالیبوو کە بوە هۆی ناونانی کاریگەریەکە]] '''کاریگەریی سترایسەند''' بریتیە لە دیاردەیەک کە تیایدا هەوڵی لابردن، شاردنەوە یان سانسۆرکردنی پارچە زانیاریەک وا ئەکات کە ئەنجامێکی نەخوازراوی هەبێت و ببێتە هۆی بڵاوبوونەوەی بە بەربڵاوی، زۆرجار ئەمە لە ئینتەرنێت ئاسانترە. نمونەیەکە لە کاردانەوەی سایکۆلۆجی، کاتێ خەڵک زانیان زانیاریەکیان لێ ئەشاردرێتەوە، زیاتر ئەبزوێن بۆ ئەوەی بزانن ئەو زانیاریە چیە و بڵاوی بکەنەوە. کاریگەری سترایزەند نزیکە لەوەی لە ناو کورداندا باوە بە وتەیەکی عەرەبی "کل ممنوع مرغوب" واتە ئەوەی یاساغ بکرێ زیاتر ئەخوازرێ. کاریگەریەکە ناونراوە بە سترایسەند چونکە [[باربرا سترایسەند]]، لە ٢٠٠٣دا هەوڵیدا وێنەی ماڵەکەی لە مالیبوو، [[کالیفۆرنیا]] هەیەتی سانسۆری بکات کەچی زیاتر ویستی لەسەر دروستکرد. {{پۆلی کۆمنز|Streisand effect}} {{دەروازە|دەروونناسی}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|دەیەی ٢٠٠٠}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:چاندی ئینتەرنێت]] 19o4bq1c2rgefrh2q2o3y5u9tjyj7m2 0 131711 1695907 1695382 2026-10-27T20:18:54Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695907 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Underlinked|date=نیسان ٢٠١٧}} }} [[File:PhageExterior.svg|thumb|ڤایرۆسی بەکتریا خۆرکە]] '''ڤایرۆسی بەکتریا خۆرکە''' {{بە ئینگلیزی|bacteriophage}} یەکێکە لەجۆرە باوەکانی ڤایرۆس کە تووشی [[بەکتریا]]کان دەبن و پەلاماریان دەدەن. ڤایرۆسی بەکتریا خۆرکە لەشێوەدا لە نزیکە لە ڤایرۆسی ھەڵامەت و سورێژە. == پێکھاتە == ڤایرۆسی بەکتریا خۆرکە پێکھاتووە لە سەرێکی بیست ڕوویی کە ''ناوکە ترش''ی تێدایە و لەژێر سەری کلکێکی گرژۆک یارمەتی دەدات بۆ تێکردنی ناوکەترشەکانی بۆناو خانەی بەکتریاکان. == سەرچاوەکان == (کتێبی زیندەزانی پۆلی ۱۱-زانستی (ح.ھ.ک)) {{تووڵی دەروازە|بەکتریا|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Bacteriophages}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ڤایرۆسەکان]] [[پۆل:هۆکارەکانی نەخۆشی]] [[پۆل:ژینناسی]] 6p0kd5llih0d1ba5u84l2mxwnxshw4k 0 131744 1695768 1695318 2026-10-27T16:40:30Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|La vita è bella}} 1695768 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ژیان جوانە | image = Life is beautif- Poster.jpg | border = yes | alt = | caption = پۆستەری سینەما | director = [[ڕۆبێرتۆ بێنیگنی]] | producer = [[Gianluigi Braschi]]{{ھن}}[[ئێلدا فێری]] | writer = ڕۆبێرتۆ بێنیگنی{{ھن}}[[ڤینزینۆ چرامی]] | starring = ڕۆبێرتۆ بێنیگنی{{ھن}}[[Nicoletta Braschi]]{{ھن}}[[Giorgio Cantarini]]{{ھن}}[[Giustino Durano]]{{ھن}}[[Horst Buchholz]] | music = [[نیکۆلا پیۆڤانی]] | cinematography = [[تۆنیۆ دێلی کۆلی]] | editing = [[سیمۆنا پاگی]] | studio = [[ماریۆ سیچی گۆری]] | distributor = [[میریماکس فیلمز]] | released = ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٧ | runtime = ١١٦ خولەک<!--Theatrical runtime: 116:25--><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=''LA VITA E BELLA (LIFE IS BEAUTIFUL)'' (12A)|ناونیشان=http://www.bbfc.co.uk/releases/la-vita-e-bella-life-beautiful-1970|ئیش=[[Buena Vista International]]|بڵاوکەرەوە=[[British Board of Film Classification]]|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131231003345/http://www.bbfc.co.uk/releases/la-vita-e-bella-life-beautiful-1970}}</ref> | country = ئیتالیا | language = ئیتالی{{ھن}}ئەڵمانی{{ھن}}ئینگلیزی | budget = $٢٠ میلیۆن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://powergrid.thewrap.com/project/life-beautiful|سەردێڕ=Box Office Information for ''Life is Beautiful''|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٣|ئیش=[[The Wrap]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130619005345/http://powergrid.thewrap.com/project/life-beautiful|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619005345/http://powergrid.thewrap.com/project/life-beautiful |date=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣ }}</ref> | gross = $٢٢٩٫٢ میلیۆن }} '''ژیان جوانە''' (بە ئیتالی: La vita è bella) فیلمێکی ئیتالی ١٩٩٧ـە لەجۆری دراما و کۆمێدیا، کە لەدەرھێنان و نواندنی سەرەکی [[ڕۆبێرتۆ بێنیگنی]] ھەروەھا ڕۆبێرتۆ بەھاوبەشی ڤینزینۆ چرامی کاری نووسینی فیلمەکەیان کردووە. فیلمەکە وێڕای ئەوەی لەجۆری کۆمێدییە بەڵام باسی [[تراژیدیا]] و کۆمەڵکووژی [[جوو|جووەکان]] دەگێڕێتەوە لەلایەن [[نازی]]ییەکان. فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پەسەندکرا و چەندین خەڵاتی نێودەوڵەتیشی بردەوە کەتێیدا سێ خەڵاتی ئەکادیمیا ([[خەڵاتی ئۆسکار|ئۆسکار]])ی بردەوە کە لەنێوییان [[ڕۆبێرتۆ بێنیگنی]] بووە باشترین ئەکتەر بۆ ئۆسکاری ١٩٩٩ وە فیلمەکەش بووە باشترین فیلمی بیانی. ھەروەھا لە ساڵی ١٩٩٨ لە [[فێستیڤاڵی فیلمی کان]] خەڵاتی گەورە (Grand Prix)ی بردەوە. == چیڕۆک == لەساڵی ١٩٣٩ لە شانشینی ئیتالیا، لاوێکی جوولەکە بەناوی گویدۆ دەکەوێتە خۆشەویستی ژنێکی دەوڵەمەند بەناوی دۆرا و ھاوسەرگیری دەکەن و منداڵییان دەبێت بەڵام تراژیدیای دژی جولەکەکان لەلایەن نازییەکانەوە ئەم خێزانە بەختەوەرە لەیەکتری جیادەکاتەوە بۆ کەمپە زۆرەملێیەکانی ئەڵمانیا و لەکۆتاییدا گویدۆ لەپێناو سەلامەتی خێزانەکەی ژیانی خۆی بەخت دەکات. == پەڕاوێزەکان == {{پەڕاوێزەکان}} == سەرچاوەکان == * [[:en:Life Is Beautiful|ویکیپیدیای ئینگلیزی]] {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ١٩٩٠|کۆمیدیا|ئیتاڵیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|La vita è bella}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٧]] [[پۆل:فیلمە ئیتالییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان)]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی مناڵان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگ]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا دانراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئیتاڵیا داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە دەیەی ١٩٤٠ داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاری باشترین نمرەی ڕەسەنیان بەدەستھێناوە]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ھەڵبژاردەی گەل لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆرۆنتۆ]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]] atoxjy0zl6kqnarwayodtjszx5e08xr 0 131841 1696089 1549544 2026-10-28T07:35:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1696089 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox royalty|name=ناسر ئەلدین موحەممەد|title=مەلیک کامیل|titletext=|more=|image=Al-Kamil Muhammad al-Malik and Frederick II Holy Roman Emperor.jpg|caption=فرەدریکی دوو چەپ، کامیل ئەبینێت|succession=[[سوڵتانی میسر]]|reign=1218 – 6 March 1238|coronation=|cor-type=|predecessor=[[Al-Adil I]]|successor=[[عادل ٢]]|succession1=[[سوڵتانی دیمەشق]]|reign1=1238|coronation1=|cor-type1=|predecessor1=[[As-Salih Ismail (Ayyubid emir)|As-Salih Ismail]]|successor1=[[عادل ٢]]|spouse=|spouse-type=|consort=<!-- yes or no -->|issue=[[As-Salih Ayyub]]<br />[[Al-Adil II]]|issue-link=|issue-pipe=|full name=الملک الکامل ناصرالدین ابو المعالی محمد|house=[[ئەییووبی]]|house-type=سەڵتەنەت|father=[[عادل ١]]|mother=|birth_date=c. 1177|birth_place=[[قاهیرە]]، [[دەوڵەتی ئەییووبی]]|death_date=6 March 1238|death_place=[[دیمەشق]]، [[دەوڵەتی ئەییووبی]]|burial_date=|burial_place=|signature=|religion=[[Sunni Islam]]}}'''کامیل''' (به [[عەرەبی]]: الکامل) (ناوی تەواو: مەلیک کامیل ناسرەددین ئەبووەلمەعالی محەممەد) (١١٧٧ - ١٢٣٨ زایینی)<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Saint Francis and the Sultan: The Curious History of a Christian-Muslim Encounter|دوایین=Tolan|یەکەم=John V|بڵاوکەرەوە=OUP|ساڵ=٢٠٠٩|پەڕەکان=پ.٤، پ.٦}}</ref> فەرمانڕەوایەکی [[کورد]] بوو. مەلیک کامیل چوارەمین سوڵتانی [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەیووبیی]] میسر بوو. لە دەورانی سوڵتانێتیدا، [[شەڕەکانی خاچپەرستی|شەڕە خاچییەکانی]] پێنجەمی شکاند. لای ئەورووپییەکان به مەلەدین ناسرابوو، که ئێستاش له دونیای ڕۆژاوادا وای پێ دەڵێن. له ئاکامی شەڕی شەشەمدا، ئوورشەلیمی به کریستیانەکان دۆڕاند و دەورترێت چاوی به سێنت فرانسیس کەوت. == ژیاننامه == === لەشکەرکێشیی جەزیرە === مەلیک کامیل کوڕی سوڵتان عادڵ (سەفادین)ی برای [[سەلاحەدینی ئەییووبی|سەلاحەدین]] بوو.<ref name=":0" /> باوکی کامیل له ساڵی ١١٩٠دا شاری ماردینی گەمارۆ دا. == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Al-Kamil Muhammad al-Malik}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ژیاننامە|سووریا|مێژوو|ئیسلام|میسر}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١١٨٠]] [[پۆل:مردووانی ١٢٣٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١١٧٠]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٢یەم]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٣یەم]] [[پۆل:سوڵتانە ئەیووبییەکان لە میسر]] j0c7tqpr8meg3nvacrodq29dho5loiv 0 134707 1696104 1549538 2026-10-28T07:37:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زمان-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1696104 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Kanji furigana.svg|وێنۆک|وشەی کانجی نووسراوە بە [[ھیراگانا]] (ڕاست) و بە '''کانجی''' (چەپ)]] '''کانجی''' ({{بە ژاپۆنی|漢字}}) قورسترین بەشی [[زمانی ژاپۆنی]]یە بەتایبەتی بۆ بیانییەکان. کانجی بەکاردێت لەگەڵ [[ھیراگانا]] و [[کاتاکانا]] بۆ نووسینی زمانی ژاپۆنی. زمانەکە بریتییە لە ڕەچەڵەکی چینی و لە سەدەی پێنجی زایینی لە کاتی گواستنەوەی [[بودیزم|دینی بووزی]] بۆ [[ژاپۆن]] جێگیر بووە و ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە زمانی ژاپۆنی تەنھا زمانی زارەکی بوو بەڵام ئەوان کانجیان برد و دەستیان کرد بەبەکار ھێنان و نووسین پێی. == خوێندنەوە == دابەش دەبێت بۆ: * خوێندنەوەی چینی (音読み) دەخوێنرێتەوە (On'yomi): زۆربەی کانجی ھاتووە لە چینەوە لە سەدە جیاوەزەکانەوە و لە شوێنە جیاوازەکان، بۆیە دەبینین زۆرێک لە خوێندنەوە چینییەکان مانای جیاوازیان ھەیە. * خوێندنەوەی ژاپۆنی (訓読み) دەخوێنرێتەوە (Kun'yomi): بریتییە لەو خوێندنەوەی کە لەسەر پێکھاتەیەکی وتنی تایبەت دروست بووە پێش ھاتنی لە چینەوە. واتە بریتییە لە خوێندنەوەی ژاپۆنی بە مانایەک کە ھەمان مانای کانجی ھەیە؛ و وەک چینی ئەمیش چەند خویندنەوەیەکی جیاواز ھەیە. == ژمارەی کانجی == ژمارەی بڕگەکانی کانجی ٥٠٬٠٠٠ پیتە بەڵام دوای جەنگی جیھانی دووەم کەم بووەوە بۆ ١٩٤٥ پیت. == ھەروەھا == * [[ڕۆژی کانجی]] * [[زمانی ژاپۆنی]] * [[ھیراگانا]] * [[کاتاکانا]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی | سەردان = ٢٧ی نیسانی ٢٠١٧}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٧ی نیسانی ٢٠١٧}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|زمان|چین|نووسین}} {{پۆلی کۆمنز|Kanji}} {{زمان-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:سیستمی نوسینی ژاپۆنی]] [[پۆل:کارەکتەرە چینییەکان]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] [[پۆل:باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] ahduuxa0zhgjbgujb6enixsfnhtmyql 0 134768 1696098 1549541 2026-10-28T07:36:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زمان-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1696098 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کانا''' ([[زمانی ژاپۆنی|بەژاپۆنی]]: 仮名، [[رۆماجی|بەرومدزی]]: '''Kana''') بریتییە لە کۆمەڵە هێمایەک بەکار دەهێنرێت بۆ نووسینی بڕگە دەنگییە ژاپۆنییەکان، ژاپۆنییەکان بەکاری دێنن لە نووسیندا لەگەڵ هێما چینییەکان ([[کانجی]]) کە ڕۆڵی خودی وشە دەبینێ. دوو جۆر کانا هەیە ئەوانیش بریتیین لە [[ھیراگانا|هیراگانا]] و [[کاتاکانا]]. == هەروەها == * [[زمانی ژاپۆنی]] * [[ھیراگانا|هیراگانا]] * [[کانجی]] * [[کاتاکانا]] == سەرچاوەکان == * [https://ar.wikipedia.org/wiki/كانا ویکیپیدیای عەرەبی: كانا] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Kana ویکیپیدیای ئینگلیزی: Kana] {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|زمان|نووسین}} {{پۆلی کۆمنز|Kana}} {{زمان-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:سیستمی نوسینی ژاپۆنی]] [[پۆل:سەردەمی ھێیان]] [[پۆل:سەردەمی نارا]] 7v50dhfiw3l73fux8sji0eyqgbz874v 0 136243 1695943 1407242 2026-10-27T22:36:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1695943 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ئەیلوول ٢٠٢١}} {{Orphan|date=تەممووز ٢٠١٧}} {{زانیاریدانی فیلم | ناو = کاری خوێن<br/>Bloodwork | وێنە = BloodworkPoster1.jpg | سەردێڕ = پۆستەری فیلم | دەرھێنەر = ئێرک وستنبێرگ | بەرھەمھێنەر = دەیڤد ئێس وارد<br>براندن نەت<br>کرێس چێسەر<br>کارێن گڵاسەر<br/>کێن لۆکسماندی | نووسین = دەیڤد ناھمۆدان | کاست = [[تراڤس ڤان وینکڵ]]<br>تریشا ھێڵفەر<br/>مێرسی مۆنرۆ | موزیک = لی ساندرس | وێنەگری سینەمایی = ڤینیت بۆریسن | دەستکاری = ئۆلینا کوھتاریڤا | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = فیلمەکانی ئای-ئێف-سی | ڕێکەوتی دەرچوون = ١٠ی ئایاری ٢٠١٢ <small>([[ھۆڵەندا]])</small> | ماوەی فیلم = ١:٣٩:٤٥ | وڵات = {{ئاڵا|کەنەدا}}<br/>{{ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | زمان = [[ئینگلیزی]] | تێچوون = ٣ میلیۆن دۆلار<ref name="sud"/> | داھات = ١٢٬٣٤٥٬٤٥٦ دۆلار}} {{تۆخ|کاری خوێن}} ({{بە ئینگلیزی|Bloodwork}}، ھەروەھا ناسراوە بە بلۆدوۆرکز لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و ''کۆتا تاقیکردنەوە'' لە [[شانشینی یەکگرتوو]].) فیلمێکی ئەمریکی-کەنەدی ترسناکی ٢٠١٢ـەیە کە لەلایەن ئێرک وستنبێرگەوە دەرھێنراوە و لەلایەن دەیڤد ناھۆمەوە نووسراوەتەوە. ئەستێرەکانی سەرەکی ئەم فیلمە پێکھاتوون لە [[تراڤس ڤان وینکڵ]] و تریشا ھێڵفەر. فیلمەکە گیراوە لە [[کەنەدا]] لە بەینی تشرینی دووەم و کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ |نووسەر=ستاف |ناونیشان=http://www.northernlife.ca/news/lifestyle/2009/nov/phaseone-181109.aspx |سەردێڕ=فیلمە سەربەخۆکان خۆشترن: ئەکتەر |ئیش=Sudbury.com |بڵاوکەرەوە=بڵاوکردنەوەی لاورێنشن |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304190332/http://www.northernlife.ca/news/lifestyle/2009/nov/phaseone-181109.aspx# |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سەرەتا لەژێر ناوی ''قۆناغی یەکەم'' بوو.<ref name="sud">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ |یەکەم=بیڵ |دوایین=برادڵی |ناونیشان=http://www.northernlife.ca/news/lifestyle/2009/nov/phaseone-101109.aspx |سەردێڕ=بەرھەمھێنەر دەگەڕێتەوە سەر ڕەگ لەکاتی گرتنی فیلم |ئیش=Sudbury.com |بڵاوکەرەوە=بڵاوکردنەوەی لاورێنشن |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304112645/http://www.northernlife.ca/news/lifestyle/2009/nov/phaseone-101109.aspx# |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == چیرۆک == دوو ھاوڕێی زانکۆ بە ھیوای ئەوەن کە گەشتێک بکەن بۆ [[ئەورووپا]] بەڵام پارەی ئەوەیان نییە کە ئەم گەشتە بکەن. ڕۆژێک گرێگ، کە کەسایەتی سەرەکی فیلمەکەیە، لە کۆلێژەکەی لەسەر بۆردی ھەڵواسینەکە پەڕەیەک دەبینێت کە داوای خۆبەخش دەکات بۆ تاقیکردنەوەی دەرمانی حەساسێتی نوێ لەسەریان، کە پێشتر ھەرگیز لەسەر مرۆڤ تاقی نەکراوەتەوە، و لە پێناو ئەم کارەدا چەند ھەزار دۆلارێک وەردەگرن. گرێگ ئەمە بە ھەلێک دەزانێت و خێرا دەڕوات ھاوڕێکەی ئاگادار بکاتەوە بۆ ئەوەی ھەردووکیان پێکەوە بە پارەکانیان بتوانن گەشتەکە ڕێک بخەن. کاتێک ئەوان بڕیار دەدەن ئەم کارە بکەن، سەردانی یەکەی سەرەکی دکتۆرەکە دەکەن کە ئەم کارە بەڕێوەدەبات. لەوێ مۆبایل و خواردنەوە و خوارێکیان لێ دەسەندرێت و دەخرێنە ژێر چاودێری ٢٤ کاتژمێرەوە لەلایەن کامێرای تایبەت و پۆلیسەوە. لەوێ گرێگ و ھاوڕێکەی چەند کەسێکی تر دەناسن. بەھەرحاڵ، کاتێک کە تاقیکردنەوەکان دەست پێ دەکات، ھەمووان ھەست بە گۆڕانی بەردەوام دەکەن لەسەر جەستەیان. کاتێک دکتۆرەکە و یارمەتیدەرەکان بڕیار دەدەن کە لە پێنج جار زیاتر ئەو ماددەیەیان لێ بدەن، ھەموو خۆبەخشەکان ئالودەی دەبن و ھەستی قێزەونیان تێدا نامێنێت و دەستدەکەن بە سەر ھێرش کردنە سەر یەکتری و خواردنی یەکتر. لە کۆتاییدا گرێگ دەزانێت کە ئەوان درۆیان لەگەڵ کراوە و ئەمە تاقیکردنەوەی دەرمانی حەساسێت نەبووە، بەڵکو پرۆژەیەک بووە کە لەلایەن حکومەتەوە بەڕێوەبراوە بۆ بەرھەمھێنانی ماددەیەکی نوێ کە وا لە جەستەی مرۆڤ دەکات بە خێرایی دوای بریناربوونی سەخت چاک ببێتەوە و برینەکە دابخرێتەوە. دوای ئەوەی کە کارەسات لەناو تاقیگەکەدا ڕوودەدات، گرێگ و ھاوڕێکەی ھەوڵی ڕاکردن دەدەن بۆ ئاگادارکردنەوەی خەڵکی.<ref name="sud"/> == ئەکتەران == (بەپێی دەرکەوتن)<ref>کاستەکانی کۆتایی فیلم</ref> * [[تراڤس ڤان وینکڵ]] بە ڕۆڵی گرێگ * جان برێگەر بە ڕۆڵی ڕۆب جێفەریز * تریشا ھێڵفەر بە ڕۆڵی دکتۆر ویلۆکس * جەیمس پەرسێڵ بە ڕۆڵی تایلەر * یانا مکلنتۆش بە ڕۆڵی پاتریشا * ستێرلینگ جاڵڤیز بە ڕۆڵی کرتس * ڕیک یانگ بە ڕۆڵی نایجڵ دێنتن * مێرسی مۆنرۆ بە ڕۆڵی ستەیسی * تامارا فێڵدمان بە ڕۆڵی لینیا * ڤاس سارانگا بە ڕۆڵی بینال * ئاڵبێرت چانگ بە ڕۆڵی ھوەی لی * ئاردۆن بێس بە ڕۆڵی مارتێل * ئانا فێرگسن بە ڕۆڵی ماگی * ستیڤن بۆگێرت بە ڕۆڵی ئیرا * جۆو پێنگ بە ڕۆڵی ئارۆن * کاترین ھێببەرن بە پشیلەی تاقیگە * براد گیڤۆک بە ڕۆڵی کۆماندەری ھێزی تایبەتی * ئێریک ڕۆبێرتز == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە کەنەدییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە کەنەدییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆیییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆ کەنەدییەکان]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە کەنەدییەکان]] [[پۆل:فیلمە کەنەدییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە گرەیتەر سودبێری وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان]] tk8mpxnff5cmtchh6klq37fr9y2ms6h 0 137175 1696153 1544735 2026-10-28T10:35:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696153 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی ئاسکان | ناوی_خۆماڵی = Kani Askan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی کانی ئاسکان.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی کانی ئاسکان | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای هەڵەبجە|هەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٦٨٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''کانی ئاسکان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خورماڵ]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای هەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== کانی ئاسکان لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی [[چنارە]] و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی [[دەرەگوڵان]] و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی [[وەیسە]] لە [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[قاینەجە]] .<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 2szjc92jojt1vkr5ravoahim2pke1e0 0 137443 1696173 1544763 2026-10-28T10:38:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696173 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بێوکە | ناوی_خۆماڵی = Kani Bewka | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی کانی بێوکە.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی کانی بێوکە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٠٥٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''کانی بێوکە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای ماوەت]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== کانی بێوکە لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ژاژڵە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ماوەت]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[گوڵێ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بەردبەرد]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ماوەت}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] d89n3gn4om78u9futemclnmii9cjwhk 0 137461 1696169 1544756 2026-10-28T10:37:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696169 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بی | ناوی_خۆماڵی = Kani Bi | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٩٧٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''کانی بی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای ماوەت]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== کانی بی لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی چنار]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کانی بێوکە]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[ژاژڵە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[درەوشاوێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == ئەمانە ببینە == * [[کانی بی، ئاغجەلەر]] * کانی بی، ماوەت * [[کانی بی، پێنجوێن]] * [[کانی بی، گەرمک]] * [[کانی بی، کۆیە]] * [[کانی بی، دێگەڵە]] * [[کانی بی شێخ عەبدوڵا]] * [[کانیبی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ماوەت}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 9ccigtjcsb5wu68o2rl3dnbf78ljvhy 1 138015 1695691 1694535 2026-10-27T14:28:34Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە #IABot (v2.0.9.6) 1695691 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیم کرد لەسەر [[ھاڤانا]]. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=538296 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستتە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150110042047/http://www.lonelyplanet.com/cuba/travel-tips-and-articles/how-obamas-us-cuba-deal-could-shape-havanas-future زیاد کرا بۆ http://www.lonelyplanet.com/cuba/travel-tips-and-articles/how-obamas-us-cuba-deal-could-shape-havanas-future تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٣:٥٥، ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=755443 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf بۆ http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٣:٥٣، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=845185 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf بۆ http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٢:١١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=849079 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150110042047/http://www.lonelyplanet.com/cuba/travel-tips-and-articles/how-obamas-us-cuba-deal-could-shape-havanas-future بۆ http://www.lonelyplanet.com/cuba/travel-tips-and-articles/how-obamas-us-cuba-deal-could-shape-havanas-future زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٠:٢٨، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1623623 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre لە http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20260809200348/http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html لە http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20111215120537/http://arquitectura-cuba.blogspot.com/2009/10/edificio-focsa-1956.html لە http://arquitectura-cuba.blogspot.com/2009/10/edificio-focsa-1956.html تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٣٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1624830 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre لە http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20260809200348/http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html لە http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:١٩، ١٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1628866 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre لە http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٣:٢٥، ١٩ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1630062 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre لە http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20260809200348/http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html لە http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٠٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1647127 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre لە http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20260809200348/http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html لە http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:٣٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1653007 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre لە http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20260809200348/http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html لە http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٣:٢٣، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1656523 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ x گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre لە http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20260809200348/http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html لە http://www.hotelhabanalibre.com/en/architects,-builders.html *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٠:٢١، ٣٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1658156 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre لە http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:١٩، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1661037 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ {oldarchive} گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre لە http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٠:١٤، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1662458 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٦:٥٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1665326 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٣٩، ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1666922 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٣:٤٨، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1669277 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:٠٢، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1670343 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٢١، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1673431 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٢:٠٢، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1674868 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211212180552/https://www.nyc10009.com/focsa-havana بۆ https://www.nyc10009.com/focsa-havana زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:٢٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1690067 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150326072148/http://aap.cornell.edu/news-events/mart-n-dom-nguez-esteban بۆ https://aap.cornell.edu/news-events/mart-n-dom-nguez-esteban زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٨:١٩، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1694534 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ x گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre لە http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٣:٥٨، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھاڤانا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1695690 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230405175139/https://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre بۆ http://www.meliacuba.com/cuba-hotels/hotel-tryp-habanalibre زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٤:٢٨، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) h2se46rr0kifxarq8x0lt0v0o5l8r2b 0 138128 1695975 1544644 2026-10-28T01:35:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695975 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کارێزە | ناوی_خۆماڵی = Kareza | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٨٦٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''کارێزە''' گوندێکە، کەوتووەتە[[ناحیەی گاپیڵۆن]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== کارێزە لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کونەماسی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بایزاوا]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[سورەقەڵات]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[باڵخ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 599kh0fsc4b3t2gtfc6msha8zyiwxto 0 139652 1695744 1367070 2026-10-27T16:36:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، کەنەدا-کۆلکە) 1695744 wikitext text/x-wiki [[File:LTPP logo.png|thumb|لۆگۆی LTPP]] '''کارایی درێژخایەنی ڕێگەکان''' ({{بە ئینگلیزی|Long-Term Pavement Performance}})، ناسراو بە LTPP (ئێڵ تی پی پی)، بەرنامەیەکی توێژینەوەیە کە لەلایەن [[بەڕێوەبەرایەتیی شاڕێگە فیدراڵەکان]]ەوە بەڕێوە دەچێت. وەک لە ناوەکەیەوە دیارە ئەم بەرنامەیە سەرنجی تایبەت دەداتە سەر چۆنیەتیی ڕەفتاری [[ڕووی ڕێگە]]<nowiki/>کان لە درێژخایەندا. لە قاڵبی بەرنامەی LTPPدا [[دراوە]]ی زیاتر لە ١٥٠٠ ڕێگە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و [[کەنەدا]]دا کۆ دەکرێتەوە. بۆیە لە ئیستەدا LTPP خاوەنی گەورەترین [[بنکەدراوە]]ی ڕەفتاری [[ڕێگە]]یە لە دنیادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم = Jean |دوایین = Nehme |ڕێکەوت = ١٤ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشان = https://www.fhwa.dot.gov/research/tfhrc/programs/infrastructure/pavements/ltpp/ |سەردێڕ = About Long-Term Pavement Performance |بڵاوکەرەوە = [[Federal Highway Administration]] |ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم = Robert |دوایین = Raab |ڕێکەوت = n.d. |ناونیشان = http://www.trb.org/LTPPProgram/LTPPProgram.aspx |سەردێڕ = Long-Term Pavement Performance Studies |بڵاوکەرەوە = [[Transportation Research Board]] |ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> ==مێژوو== بەرنامەی توێژینەوەی '''کارایی درێژخایەنی ڕێگەکان''' کە بە LTPP ناسراوە لە سەرەتاکانی دەھەی ١٩٨٠دا بە ھاوکاریی [[لێژنەی لێکۆڵینەوەی ئازوگوێز]] و [[لێژنەی نەتەوەیی لێکۆڵینەوە]]ی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] پێک ھات. [[بەڕێوەبەرایەتیی شاڕێگە فیدراڵەکان]] و [[ئەشتۆ]] بوون بە سپۆنسەری ئەم بەرنامەیە. دواتر [[بەڕێوەبەرایەتیی شاڕێگە فیدراڵەکان|FHWA]] بەتەواوەتی بەرپرسیارێتیی بەرنامەکەی لە ئەستۆ گرت. ==بنکەدراوە== بنکەدراوەکەی ئەم بەرنامەیە لە ئیستەدا گەورەترین یا یەکێ لە گەورەترین [[بنکەدراوە]]کانی ڕەفتاری ڕێگەیە لە جیھاندا. دراوەکانی بە خۆڕایی و بە شێوەی باز لە بەردەستی لێکۆڵەراندایە و ھەموو کەس بۆی ھەیە کەڵکی لێ وەربگرێت. ==کێبەرکێی شیکاریی دراوە== {{سەرەکی|کێبەرکێی شیکاریی دراوەی ئێڵ تی پی پی}} بەرنامەی '''کارایی درێژخایەنی ڕێگەکان''' ھەموو ساڵێک بە ھاوکاریی [[کۆمەڵگەی ئەندازیارانی شارستانیی ئەمریکا]] کێبەرکێیەکی [[شیکاریی دراوە]] بەڕێوە دەبات. [[کێبەرکێی شیکاریی دراوەی ئێڵ تی پی پی]] لە ساڵی ١٩٩٨ەوە بەڕێوە دەستی بە کار کردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم = Jean |دوایین = Nehme |ڕێکەوت = ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشان = https://www.fhwa.dot.gov/research/tfhrc/programs/infrastructure/pavements/ltpp/2016_2017_asce_ltpp_contest_guidelines.cfm |سەردێڕ = LTPP International Data Analysis Contest |بڵاوکەرەوە = Federal Highway Administration |ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> ==سەرچاوە== {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کەنەدا|کۆمپانیا}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{کەنەدا-کۆلکە}} [[پۆل:بەڕێوەبەرایەتیی شاڕێگە فیدراڵەکان]] [[پۆل:ڕووی ڕێگە]] 494yv2azy8zrnzzej35kx54n50rxs73 0 140639 1695963 1544636 2026-10-27T22:39:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695963 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کارێز | ناوی_خۆماڵی = Karez | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی زەلان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =١٢٠٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کارێز''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی زەلان]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == کارێز لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زیە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کانی خدران]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[توانا، شارباژێڕ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی کوزەڵە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] rlw8vfhqlpu98g8f7xbifx85yw4ooka 0 140641 1696183 1544776 2026-10-28T10:39:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696183 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بەن | ناوی_خۆماڵی = Kani Ban | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی زەلان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =١٢٧٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بەن''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی زەلان]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == کانی بەن لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کەوانەدۆڵ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[چەمیاڵەی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[مێشولان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[مامەخەلان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 0g5ud8s3l20qydxkn63fe1d5llczaqc 0 140747 1696016 1408566 2026-10-28T05:04:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1696016 wikitext text/x-wiki {{pp-semi|small=yes}} {{Infobox company | name = Kaspersky Lab | logo = [[File:Kaspersky logo.svg|200px]] | caption = | image = Kaspersky virlab.JPG | image_caption = Kaspersky Virus Lab (September 18, 2014) | type = [[تایبەت]] | industry = [[Computer software]]<ref name="hoover RU">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hoovers.com/company-information/cs/company-profile.laboratoriya_kasperskogo_ao.9ef9b249250ca034.html |سەردێڕ=LABORATORIYA KASPERSKOGO, AO&nbsp;– Company Overview |بڵاوکەرەوە=[[Hoover's]]}}</ref> | foundation = [[مۆسکۆ]] ، [[ڕووسیا]]<br />({{start date and age|1997}}) | founder = ناتالیا ، ئوگەنە کاسپەرسکای | area_served = جیهان | key_people = [[ئوگەنە کاسپەرسکای]] ([[CEO]]) | products = [[نەرمەکاڵای]] [[پاراستن]] | services = پاراستنی [[کۆمپیوتەر]] | revenue = [[دۆلاری ئەمریکی|دۆلار]] ٧٠٤ ملیۆن (٢٠٢٠)<ref name="Our Company">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kaspersky.com/about/company |سەردێڕ=About Us |بڵاوکەرەوە=Kaspersky Lab |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref> | operating_income = | num_employees = +٣،٩٠٠ (٢٠١٧)<ref name="Our Company"/> | footnotes = | intl = yes }} [[پەڕگە:Kaspersky virlab.JPG|وێنۆک|دیمەنێک لە ناوەندی کاسپەرسکای]] '''کاسپەرسکای''' ({{بە ڕووسی|Лаборатория Касперского}})، کۆمپانیایەکی چەند وڵاتییە تایبەتە بە دروستکردنی دژەڤایرۆس و بەرگرییە [[کۆمپیوتەر|کۆمپیوتەرییەکان]] کە بارەگای سەرەکییان لە [[مۆسکۆ]] یە لە [[ڕووسیا]] و لەلایەن ''ھۆڵدینگ کۆمپەنی''ەوە بەڕێوەدەبرێت لە [[بەریتانیا]]، لە ساڵی ١٩٩٧ لەلایەن ئەوگەن کاسپەرسکای دۆزرایەوە کە ئێستا سەرۆکی کۆمپانیاکەیە. لە ساڵانی ٢٠٠٥ تا ٢٠١٠ پێشکەوتنێکی بە جیھان بوونی فراوانی بەخۆیەوە بینی، بە جۆرێک کە لە ساڵی ٢٠١٠ خاوەنی داھاتێکی ٧٠٠ ملیۆن دۆلاری بوو کە نزیکەی ٤٠٠ ملیۆن بەکارھێنەری ھەبوو وە خاوەنی گەورەترین بازاڕبوو لە بواری پاراستنی کۆمپیوتەرەکان لە ئەوروپا، ئەمەش بووە ھۆی نیگەرانی لای ئەمریکییەکان بەتایبەتی کاتێک کاسپەرسکای بەکارھێنرا لە چەند دام و دەزگایەکی ھەستیاری وەک بەندیخانە و ھێزی بەرگری و دڵنیایی پاراستن، ئەوەبوو لە ١٣ ـی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ بەکارھێنانی کاسپەرسکای لە گشت دام و دەزگا فەرمییەکانی ئەمریکا قەدەغەکرا و دواتر لە ١٤ ـی کانونی یەکەمی ٢٠١٧ دۆناڵد ترەمپ واژۆی کرد لەسەر بریاری راگرتنی کارکردنی کاسپەرسکای لەسەر تۆری فیدراڵی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمەریکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.engadget.com/2017/12/13/trump-kaspersky-federal-ban/|سەردێڕ=Engadget}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaspersky_Lab&mobileaction=toggle_view_desktop|سەردێڕ=EngWiki}}</ref> {{پۆلی کۆمنز|Kaspersky}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|ڕووسیا|سویس|کۆمپانیا|دەیەی ١٩٩٠}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمپانیا تەکنۆلۆژیاکانی ڕووسیا]] khto3c6a7eo8gzthqmw3fyqqunbpgpy 0 140986 1695964 1544637 2026-10-27T22:39:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695964 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کارێزکڵاو | ناوی_خۆماڵی = Karez Klaw | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =٩٨٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کارێزکڵاو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == کارێزکڵاو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[چاڵگە، دۆڵەڕووت]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[فەیاڵ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کانی گۆران]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ھەنارانی خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 0177ifuetcufzqu9jbsjecwuwjwjnjo 0 140987 1696178 1544769 2026-10-28T10:38:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696178 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بەردینە | ناوی_خۆماڵی = Kani Bardina | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =٨٥٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بەردینە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == کانی بەردینە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی میکائیل]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[خێوەتە، دۆڵەڕووت]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[مەلاداود]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سۆتکە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 9kyad65a09wzlyuj00ti1fykq6c6pgw 0 140988 1696181 1544774 2026-10-28T10:39:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696181 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بەردینەی قازان | ناوی_خۆماڵی = Kani Bardina Qazan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =٨٣٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بەردینەی قازان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == کانی بەردینەی قازان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی سەفەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[باڕۆیی گەورە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[لەنجاوا، بەرانان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قازان، بەرانان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] od2nfaep3rmlak0t1xts3fyjizv9bo4 0 141352 1695961 1544635 2026-10-27T22:39:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695961 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کارێز | ناوی_خۆماڵی = Karez | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی تانجەرۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٧٧١ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کارێز''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی تانجەرۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == کارێز لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کەماڵانی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[باخچە، تانجەرۆ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کەماڵانی سەروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[تلەزەیت]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] a763jkwfgn5g4tnxth1kokz0osvc0hi 0 141448 1696170 1544758 2026-10-28T10:37:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696170 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بی | ناوی_خۆماڵی = Kani Bi | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٣٠٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند)، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == کانی بی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بوبان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کانی مانگا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بلکیان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی مانگای کۆن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == ئەمانە ببینە == * [[کانی بی، ئاغجەلەر]] * [[کانی بی، ماوەت]] * کانی بی، پێنجوێن * [[کانی بی، گەرمک]] * [[کانی بی، کۆیە]] * [[کانی بی، دێگەڵە]] * [[کانی بی شێخ عەبدوڵا]] * [[کانیبی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] s0397ryzbmm4qzc36bbutijjqdvj4fc 0 141631 1696172 1544761 2026-10-28T10:38:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696172 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بی | ناوی_خۆماڵی = Kani Bi | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی کانی بی | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٢٣٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''کانی بی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ماسیدەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کۆڵەبۆر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[چەرمەگا، گەرمک]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[شێرکوژ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == ئەمانە ببینە == * [[کانی بی، ئاغجەلەر]] * [[کانی بی، ماوەت]] * [[کانی بی، پێنجوێن]] * کانی بی، گەرمک * [[کانی بی، کۆیە]] * [[کانی بی، دێگەڵە]] * [[کانی بی شێخ عەبدوڵا]] * [[کانیبی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] qvr3qyq219u3r5p1luxepuoon749pzj 0 142307 1696180 1544771 2026-10-28T10:39:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696180 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بەردینە | ناوی_خۆماڵی = Kani Bardina | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارەزوور]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی زەڕایەن]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦٢٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} [[پەڕگە:گوندی کانی بەردینە.jpg|alt=گوندی کانی بەردینە|وێنۆک|گوندی کانی بەردینە]] '''کانی بەردینە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی زەڕایەن]]، [[قەزای شارەزوور]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''کانی بەردینە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قەڵبەزە، وارماوا|قەڵبەزە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[جەرداسنە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بێسەڵمێن]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی مرواری]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای شارەزوور}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 228vwbs1glm7jksax8gxrul3ko84yt2 0 142398 1695974 1544642 2026-10-28T01:34:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695974 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کارێزە | ناوی_خۆماڵی = Kareza | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دەربەندیخان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٧٣٢ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کارێزە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند)، [[قەزای دەربەندیخان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''کارێزە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[چرچەقەڵا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گەرمکەڕەش]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[پونگەڵە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[شێخ تەویل]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای دەربەندیخان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] rol5h6ann1hj527v36n4acnlkhva5d8 0 143173 1695971 1649016 2026-10-28T01:34:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695971 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کارێزی سەعید | ناوی_خۆماڵی = Karezi said | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پیرەمەگرون]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٢٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کارێزی سەعید''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پیرەمەگرون]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''کارێزی سەعید''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سوسێی سەیدان]] و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی [[پیرەمەگرون]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەرەچەتان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سوسێی کۆن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] dna19e21al9i9xck84xew25g2tv8lgg 0 143311 1695807 1656802 2026-10-27T18:24:08Z Schwan kamal 67 31143 /* پێشانگە تایبەتییەکان */ 1695807 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نووسەر | ناو = شوان کەمال | وێنە =Schwan_kamal_2014.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = <small>شوان کەمال لە ساڵی ٢٠١٤</small> | نازناو = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٦٧ | شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | شوێنی گۆڕ = | پیشە = [[ھونەرمەند]]، [[پەیکەرتاشی|پەیکەرساز]] | زمان = [[کوردی]]، [[عەرەبی]]، [[ئەڵمانی]]، [[زمانی سوێدی|سوێدی]] | نەتەوە = [[کورد]] | ڕەگەز = | ڕەگەزنامە = [[ئەڵمانی]]، [[سوێد|سوێدی]]ی | خوێندن = پەیمانگە، [[زانکۆ]] | بڕوانامە = دبلۆم، [[بەکالۆریوس|بەکالوریوس]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٨٢–تا ئێستا | بوار = [[پەیکەرسازی]] | بابەت = [[ھونەر]] | بزووتنەوە = | کارە دیارەکان = پەیکەرە مێژوویییەکانی [[ئەڵمانیا]]، پەیکەری [[شێرکۆ بێکەس]] | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = پڕوشە و لاڤینا | خزمەکان = | کاریگەر بووە بە = | کاریگەر بووە لەسەر = | خەڵاتەکان = باشترین پەیکەرساز لە ساڵی ١٩٩٣ | واژوو = | لێدوانی واژوو = | ماڵپەڕ = | پیشاندانی تووڵی دەروازە = }} [[پەڕگە:پەیکەری فوارەی دادپەروەری،فوپەرتاڵ ئەلەمانیا ٢٠١١.jpg|alt=پەیکەری فوارەی دادپەروەری، فوپەرتاڵ ئەلەمانیا ٢٠١١|وێنۆک|پەیکەری فوارەی دادپەروەری، فوپەرتاڵ، ئەڵمانیا، ٢٠١١]] '''شوان کەمال''' ({{بە ئەڵمانی|Schwan Kamal}}؛ هونەرمەند و پەیکەرسازێکی [[کورد]]<nowiki/>ە لە ساڵی ١٩٦٧ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایک بوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=دیجیتاڵ|یەکەم=ئاڤا|ڕێکەوت=25 شوبات|سەردێڕ=شوان کەمال؛ پەیکەرسازێکی کورد لە ئاستی پەیکەرسازانی جیهاندا - AVA News|ناونیشان=https://www.ava.news/news/1755|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.ava.news}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=شوان کەمال|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=201007221638434544|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdipedia.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230106155935/https://www.kurdipedia.org/?q=201007221638434544|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شوان کەمال لە ساڵی ١٩٨٢ بۆ ساڵی ١٩٨٧ لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی شاری سلێمانی ھونەری خوێندووە، بە پلەی یەکەم بڕوانامەی دبلۆمی لە ھونەری [[پەیکەرتاشی|پەیکەرسازی]] ھێناوە، بۆیە پاشان توانیویەتی لە ئەکادمیای ھونەریی [[زانکۆی بەغداد]] درێژە بەخوێندنی ھونەری بدات. لە ساڵی ١٩٩١ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە ھونەری [[پەیکەرتاشی|پەیکەرسازی]] بەدەست ھێناوە. ھەر ئەو ساڵە بووەتە مامۆستای ھونەری لە بەشی پەیکەرسازی لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی سلێمانی. ساڵی ٢٠١٩ بڕوانامەی ماستەر لەھونەری پەیکەرسازی لە خوێندنی باڵای وڵاتی [[سوێد]] لە [[ستۆکھۆڵم]] دوای بەراورد کردنی بڕوانامەکان. پاش سەرھەڵدانی [[شەڕی براکوژی]] لە [[باشووری کوردستان]]، ساڵی ١٩٩٤ کوردستان جێ دەھێڵێت و ڕوو دەکاتە [[تورکیا]] و پاشان [[یۆنان]] و لە ساڵی ١٩٩٥ و لە شاری دوویسبۆرگ و دواتر لە [[نۆیس]] نیشتەجێ دەبێت و لە شاری [[دوسلدۆرف]] کاری ھونەری دەکات. لە دوای ساڵی ٢٠١٥ شوان کەمال لەبەر باری خێزانیی ئەڵمانیا بەجێ دەھێڵیت و لە شاری [[مالمۆو]]ی وڵاتی [[سوێد]] نیشتەجێ دەبێت و بەردەوام دەبێت لە کاری ھونەری. [[پەڕگە:Artist Shwan Kamal with PM Barzani.jpg|alt=هونەرمەند شوان کەمال لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی کوردستان|وێنۆک]] == چالاکییە هونەرییەکان == لە ناوەڕاستی مانگی نیسانی ٢٠٢٥دا، لەسەر بانگهێشتێکی فەرمی لەلایەن سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە، پەیکەرسازی ناودار '''شوان کەمال''' سەردانی شاری هەولێری پایتەختی کرد. لە دیدارێکدا لەگەڵ [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان، گفتوگۆ دەربارەی هونەری پەیکەرسازی و داڕشتنی پلانی پڕۆژە هونەرییە مۆنۆمێنتییەکان کرا. ئەم پڕۆژانە تایبەتن بە دروستکردنی پەیکەری کەسایەتییە مێژووییەکانی کورد لە شارە جیاوازەکانی کوردستان، کە وەک مۆنۆمێنتی مەزن و کەم وێنە لەسەر ئاستی ناوچەکە و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بینراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە پەیکەرسازی جیهانی شوان کەمال دەکات|سەردێڕ=(گەندەڵی کارگێری لە دامودەزگاکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان و و کاریگەری و دەرهاویشتەکانی) Causes and Consequences of Administration Corruption in Kurdistan Regional Government|ماڵپەڕ=کوردستان ٢٤|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.kurdistan24.net/en/story/835235/pm-barzani-receives-renowned-sculptor-shwan-kamal-praises-his-artistic-achievements|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> == ژیانی ھونەری == ژیانی ھونەریی شوان کەمال دەشێت بکرێت بە دوو بەشەوە: ئەو کارو پەیکەرانەی لە کوردستان و عێراق دروستی کردون، و ئەو پرۆژە و کارە ھونەرییانەی لە ئاڵمانیا و سوید و ئەورووپا دروستی کردوون. === بەرھەم و کارە ھونەرییەکان === ==== پەیکەرەکانی کوردستان ==== * ١٩٩١ – پەیکەری تۆفیقی کارەبا لە شاری [[ھەڵەبجە]] لە کوردستانی [[عێراق]] (کە بە کارەساتی کیمابارانەکەی ھەڵەبجە شەھید بووە) * ١٩٩٢ – پەیکەری حەمەسەعیدی ئەندازیار لەبەردەم بنکەی کارەبای شاری سلێمانی. * ١٩٩٣ – پەیکەری شەھیدانی چیمەن لە فولکەی خانەقای شاری سلێمانی. * ١٩٩٣ – پەیکەری ڕۆژنامەنووسی ئاڵمانی، گادگروس لە ساڵی ١٩٩١ لەکاتی ڕوماڵکردنی ڕووداوەکان لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە دەستگیرکرا و گولەبارانیان کرد. * ١٩٩٣ – پەیکەری خاڵە حاجی لە فولکەی خاڵە حاجی لە شاری سلێمانی. * ١٩٩٤ – پەیکەری بەختیار عەسکەری لە شاری [[ھەولێر]]. ==== پەیەکرەکانی ئەورووپا ==== شوان کەمال لە ساڵی ١٩٩٥ لە شاری ئەسینا لە وڵاتی [[یۆنان]] خەریکی کاری ھونەری دەبێت لە کارگەیەکی پەیکەر دروستکردن و کۆمەڵێک پەیکەریان بۆ دروست دەکات. دواتر بەرەو [[ئەڵمانیا]] دەکەوێتە ڕێ و ھەر ئەو ساڵە لە کارگەیەکی دروستکردنی پەیکەر (ڕۆلف کایزەر) لەبەر بژێوی ژیان دەستبەکار دەبێت. لەم ماوەیەدا لە ساڵی ١٩٩٥ تا ساڵی ٢٠١٥ کۆمەڵێک پەیکەر بۆ پەیکەرسازە جیھانییەکان لەم کارگەیە دروست دەکات بۆ نموونە: (تۆنی کرێگی بەریتانی، تۆماس شوتەی ئاڵمانی، مەگدەلینا ئەبەکانۆڤیجی پۆلۆنی، کاترینا فریچی ئاڵمانی) و گەلێکی تریش ئەم کارانە لە زۆرێک لە مۆزەخانە و باخ و شوێنە گشتییەکانی جیھان نمایشکراون. شان بە شانی ئەمانە شوان کەمال خەریکی کاری ھونەری خۆی بووە و گەلێک کاری ھونەری ئەنجامداوە کە دواتر بوونەتە کەرەستەی چەندین پێشانگە و پرۆژە و کاری ھونەری بۆ ئاڵمانیا و سوید و شارەکانی کوردستانیش. لە ماوەی کارکردنی ئەم ٢٠ ساڵە و ئەزموون و سەلیقەی ھونەری شوان، ناوێکی باشی بۆ دروست دەکات لە ناوەندە ھونەرییەکانی ئاڵمانیا. کۆمەڵێک پرۆژە و کاری ھونەری مێژوویی دەھێنن بۆ ئەم کارگەیە کە لە جەنگی جیھانی دووەم و سەردەمی نازییەکان نەماون و لەناوبراون، شوان بۆیان دروست دەکات و لە زۆرێک لە پارک و شوێنە گشتییەکانی ئاڵمانیا دادەنرێن، کە دەنگدانەوەیەکی زۆری دەبێت لە میدیاکانی ئاڵمانیا. بۆ مێژوو، شوان ناوی خۆی بە کوردی لەسەر ئەم پەیکەرانە ھەڵکۆڵیوە لەو پرۆژانە: * ١٩٩٩ – پەیکەری مۆسیقار و ئاوازدانەری ئاڵمانی، گوستاڤ ئەدلۆف براون، لە پارکی سەروو لە شاری فوبەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠٠٨ – پەیکەری شاسوار ئەرنۆڵد رۆس، لە تاقێکی باڵەخانەی [[شارەوانی]]ی شاری فوبەرتاڵ دانراوە لە ئاڵمانیا. * ٢٠٠٩ – پەیکەری یوستیسیا، لە دەستی ڕاستی دەرگای سەرەکی باڵەخانەی شارەوانیی فوپەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠١٠ – پەیکەری ڕاستی، لە دەستی چەپی دەرگای سەرەکیی باڵەخانەی شارەوانیی فوپەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠١١ – پەیکەری مێژوویی یارمەتی ھەژاران، لە پارکی کەنیسەکان لە سەنتەری شاری فوپەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠١٢ – پەیکەری فوارەی دادپەروەری، لە پارکی کۆماری شاری فوپەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠١٣ – پەیکەری مۆسیقاری جیھانی، [[فێلیکس مێندلسۆن|فیلکس میندلسۆن]]، لەبەردەم ئۆپێرای شاری دۆسلدۆرف لە ئاڵمانیا. * ٢٠١٣ – پەیکەری کەسایەتیی ئاڵمانی، پیتەر ھێڵد ناسراو بە ھۆش ھۆش، لە بازاڕێکی شاری فوپەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠١٤ – پەیکەری پەری بۆ گۆڕستانی سەروو، لە شاری دۆسلدۆرف لە ئاڵمانیا. لە ماوەی ئەم چەند ساڵەی ئاواریی لە ئەورووپا، شوان بیری لای کوردستان بووە و ھەوڵی داوە پرۆژە و کاری ھونەریش بۆ شارەکانی کوردستان دروست بکات، یان ئەو تەکنیک و زانیاریانەی فێری بووە لە ئاڵمانیا بیگەیەنێتە کوردستان، بەڵام بەداخەوە خەمساردی و بێ دامودەزگایی ھونەری بووەتە کۆسپ کە نەتوانێ بە گوێرەی پێویست ئەو کارو پرۆژانە بکات. نموونەی ئەو پرۆژە ھونەرییانەی ئەم دوایانە لە کوردستان: * ٢٠١٣ – پەیکەری عەدالەت، لەبەردەم باڵەخانەی داد لە شاری ھەولێر. * ٢٠١٤ – پەیکەری شاعیری گەورەی کورد [[شێرکۆ بێکەس]] لەبەردەم دەزگا و پەخشی چاپی سەردەم لە شەقامی سالم لە شاری سلێمانی. * ٢٠١٥ – مۆنۆمینت و پەیکەری شێرکۆ بێکەس لەسەر ئاربگەکەی لە پارکی ئازادی شاری سلێمانی. ==== پەیکەرەکانی وڵاتی سوید ==== لە ساڵی ٢٠١٥ شوان لە سەندیکای ھونەرمەندانی ھەرێمی سکۆنە دەبێتە ئەندام و لە کارگەی پەیکەرسازی (ڕۆبیرت کاسلاند)و(ڕۆسینگرێنز کۆنست یوتەری) دەست بەکاری ھونەری دەکات، چەند پەیکەرێکیان بۆ دروست دەکات، لەوانە: * ٢٠١٦ – پەیەکەرێکی ئەبستراک بۆ خەستەخانەی شاری مالمۆ. * ٢٠١٧ – پەیکەری مریەم کچێکی زنجیە بۆ کتێبخانەی شاری [[یۆتۆبۆری]] لە سوید. * ٢٠١٨ – پەیکەری کۆچبەر بۆ پارکی ئێکەبێری لە شاری [[ئۆسلۆ]]ی پایتەختی [[نەرویج]]، لایەنی جێبەجێکار کارگەی رۆسنگرێنس لە شاری مالمۆی سوید. * ٢٠١٩ – پەیکەری شاری ئاھۆس لەسەرشێوەی ریلیف، لەبەردەم مۆزەخانەی شاری ئاھۆس لە مەملەکەتی سوید دانراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kristianstadsbladet.se/feature/upptack-medeltiden-med-dagens-teknik/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190715203259/http://www.kristianstadsbladet.se/feature/upptack-medeltiden-med-dagens-teknik/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠١٩ – دروستکردنی مۆدێلی پەیکەری فیل و مۆسیقیەکە، بۆ پارکی گەل شاری مالمۆ لە مەملەکەتی سوید.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.sydsvenskan.se/2019-12-01/den-glomde-pukslagaren-far-till-slut-sin-plats-i-staden?redirected=1 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221017153446/https://www.sydsvenskan.se/2019-12-01/den-glomde-pukslagaren-far-till-slut-sin-plats-i-staden?redirected=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠١٩ – دروستکردنی پەیکەری(پێڵاوی یاری)بۆ(مارکۆس رۆسنبێری)یاریزانی ناسراوی تۆپی پێی سویدی،لە یاریگای شاری مالمۆ لە مەملەکەتی سوید دانراوە.<ref>https://www.sydsvenskan.se/2019-12-13/markus-rosenbergs-skor-blir-staty-pa-stadionhttps://www.mff.se/markus-rosenbergs-skor-i-brons-flyttade-till-stadion/{{بەستەری مردوو|url=https://www.sydsvenskan.se/2019-12-13/markus-rosenbergs-skor-blir-staty-pa-stadionhttps://www.mff.se/markus-rosenbergs-skor-i-brons-flyttade-till-stadion/ |date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ }}</ref> * ٢٠٢٢ دروستکردنی پەیکەری خەڵاتی فۆتۆگرافی بە ناوی خەڵاتی کامەران لەسەر داواکاری سەنتەری میتۆگرافی<ref>[https://metrography.org/, دەقی زیادی.</ref><ref name="test">[https://rojnews.news/%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%DB%95%D8%AC%D9%85-%D8%A8%DB%95%D8%AE%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95-%D8%AF%D9%88%D9%88-%DA%A9%DB%95%D8%B3%D8%A7/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230101223811/https://rojnews.news/%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%DB%95%D8%AC%D9%85-%D8%A8%DB%95%D8%AE%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95-%D8%AF%D9%88%D9%88-%DA%A9%DB%95%D8%B3%D8%A7/ |date= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ }}</ref> * ٢٠٢٢ دروستکردنی پەیکەری خەڵاتی دانا رەئوف بۆ دەقی شانۆیی.<ref name="test"/> * ٢٠٢٣ خەڵاتی ئەدەبی کارۆ بۆ نوسەر و ئەدیبی گەورەی کورد حوسین عارف.<ref>[https://slemanicityofliterature.com/2023/05/28/%d8%ae%db%95%da%b5%d8%a7%d8%aa%db%8c-%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%86%d8%8c-%d9%be%db%8e%d8%b4%da%a9%db%95%d8%b4-%d8%a8%db%95-%d9%85%d8%a7%d9%85%db%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7-%d8%ad%d8%b3%db%8e%d9%86-%d8%b9%d8%a7/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230717113113/https://slemanicityofliterature.com/2023/05/28/%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%86%D8%8C-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%DA%A9%DB%95%D8%B4-%D8%A8%DB%95-%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%B9%D8%A7/ |date=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣ }}, additional text.</ref> * [[پەڕگە:Gamla Trellaborg.jpg|وێنۆک|پەیکەری شاری تڕێلەبۆری ساڵانای سەدەی ١٨ لە بڕۆنز]]٢٠٢٤ خەڵاتی هونەری کارۆ بۆ شانۆکار خاتو گەزیزە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=nusar2|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=خانمە هونەرمەند (گەزیزە عومەر) خەڵاتی «کارۆ»ـی پێبەخشرا|ناونیشان=https://hawlerweb.net/honar/2024/05/81019/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=رۆژنامەی ھەولێر}}</ref> * ٢٠٢٥ دروستکردنی [[پەیکەری ئازادی|پەیکەر]]<nowiki/>ی مێژویی بۆ شاری ترێلەبۆری(gamla trellaborg 1867) لە [[بڕۆنز]] لە ئێستایا لەبەردەم باڵەخانەی ڕاتهوسی شارەکە دانراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Kommunen får modell av den gamla staden i gåva |ناونیشان=https://www.trelleborg.se/nyheter/kommunen-far-modell-av-den-gamla-staden-i-gava/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Trelleborgs kommun |زمان=sv-SE}}</ref> == پێشانگەکان == === پێشانگەی ھونەری === لە ساڵانی ١٩٨٢ تا ئێستا شوان بەشداری لە کۆمەڵێک پێشانگەی ھونەری کردووە لە کوردستان و عێراق و ئەورووپا و گەلێک خەڵاتی ھونەری پێبەخشراوە. === پێشانگە تایبەتییەکان === * [[پەڕگە:ChatGPT Image 4 aug. 2026 17 15 28.png|alt=ڕیلیفی بڕۆنزی شێرکۆ بێکەس لە مۆزەخانەکەی|وێنۆک|ڕیلیفی شێرکۆ بيکەس]]١٩٨٧ – پێشانگەی پەیکەرسازی کارەکانی شوان کەمال لە ھۆڵی مۆزەخانە، لە شاری سلێـمانی. * ٢٠١١ – پێشانگەی پەیکەرسازی کارەکانی شوان کەمال لە ھۆڵی مۆزەخانە، لە شاری سلێمانی. * ٢٠١١ – پێشانگەی پەیکەرسازی لە ھۆڵی میدیا لە شاری ھەولێر. [[پەڕگە:Shwan kamal.jpg|alt=پەیکەری شێرکۆ بێکەس|وێنۆک|شوان کەمال خەریکی پەیکەری شێرکۆ بيکەسە]] <gallery> پەڕگە:پەیکەری فوارەی دادپەروەری،فوپەرتاڵ ئەلەمانیا ٢٠١١.jpg|پەیکەری فوارەی دادپەروەری، فوپەرتاڵ، ئاڵمانیا، ٢٠١١ |پەیکەری شێرکۆ بێکەس، سلێمانی، ٢٠١٤ پەڕگە:پەیکەری ئەرنۆلد رۆز،فوپەرتاڵ،ئەلەمانیا ٢٠٠٩.jpg|پەیکەری ئەرنۆلد رۆز، فوپەرتاڵ، ئاڵمانیا، ٢٠٠٩ پەڕگە:ئەرنۆلد رۆز ٢٠٠٩ئەلەمانیا.jpg|ئەرنۆلد رۆز، ٢٠٠٩، ئاڵمانیا پەڕگە:ریلیفی ئیسماعیل خەیات،مالمۆ،سوید ٢٠١٧.jpg|ریلیفی ئیسماعیل خەیات، مالمۆ، سوید، ٢٠١٧ [[ [[پەڕگە:ریلیڤی حوسەین عارف.jpg|وێنۆک]] ]] </gallery> [[پەڕگە:Felix mendelssohn 2011.jpg|alt=پەیکەری میندلسۆن|وێنۆک|شوان کەمال لای پەیکەری میندلسۆن]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان و بەستەرە دەرەکییەکان ==<!--وا باشترە سەرچاوەکان و بەستەرە دەرەکییەکان جیابکرێنەوە--> * http://kurdipedia.org/default.aspx?q=201007221638434544&lng=1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221017161956/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=201007221638434544&lng=1 |date=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }} * https://web.archive.org/web/20180322015202/http://shwankamal.webs.com/ * http://cultureproject.org.uk/kurdish/شوان-کەمال-دەست-و-پەنجەیەکی-جادوویی-پە/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200511183726/http://cultureproject.org.uk/kurdish/%D8%B4%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%95%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D9%BE%DB%95%D9%86%D8%AC%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%88%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%BE%DB%95/ |date=١١ی ئایاری ٢٠٢٠ }} * https://www.fastconvertyoutube.com/more_clip.php?id=IQbM6Ny1dV0{{بەستەری مردوو|url=https://www.fastconvertyoutube.com/more_clip.php?id=IQbM6Ny1dV0{{بەستەری مردوو|url=https://www.fastconvertyoutube.com/more_clip.php?id=IQbM6Ny1dV0 |date=ئازاری ٢٠١٩}} |date=حوزەیرانی ٢٠١٨ }} * https://www.pinterest.de/pin/383439355757714681/?lp=true {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019155847/https://www.pinterest.de/pin/383439355757714681/?lp=true |date=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }} * http://archive.xelk.org/dreja.aspx?Jmare=15998&Jor=24{{بەستەری مردوو|url=http://archive.xelk.org/dreja.aspx?Jmare=15998&Jor=24 |date=ئایاری ٢٠٢٢ }} === عەرەبی === * https://web.archive.org/web/20180325235952/http://www.rudaw.net/arabic/interview/24012016 * https://web.archive.org/web/20180407054344/http://artsgulf.com/58011.html * https://www.ward2u.com/showthread.php?t=14307 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015141443/https://www.ward2u.com/showthread.php?t=14307 |date=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }} * https://web.archive.org/web/20180407054410/https://www.iraqhurr.org/a/24330824.html === ئاڵمانی و بیانی === * https://web.archive.org/web/20180404072914/http://zanestnama.blogfa.com/post/145 * https://web.archive.org/web/20180404072924/http://kulturportal.de/-/kulturschaffende/detail/34034 * https://web.archive.org/web/20180315003600/http://www.bbk-niederrhein.de/vita.php?kuenstler=Kamal&artist_id=30 * https://web.archive.org/web/20180404072939/http://www.denkmal-wuppertal.de/tag/schwan-kamal * https://web.archive.org/web/20180403234731/http://www.wz.de/lokales/duesseldorf/kultur/grosse-kunst-aus-einem-guss-1.159181 * https://web.archive.org/web/20160411211545/http://www.kunstgiesserei.com/images/presse/wupp_nachrichten.pdf === کتێب === * https://web.archive.org/web/20190213032145/http://artype.de/Sammlung/index.html?http%3A%2F%2Fartype.de%2FSammlung%2FBibliothek%2Fs%2FSchuette.htm * https://www.zvab.com/Festschrift-Anlass-Wiederaufstellung-Düsseldorfer-Denkmals-Felix/14524000413/bd {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019214224/https://www.zvab.com/Festschrift-Anlass-Wiederaufstellung-D%C3%BCsseldorfer-Denkmals-Felix/14524000413/bd |date=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }} </div> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەرەکان|عێراق|ئەڵمانیا|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Schwan Kamal}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا]] k4af53pc5unni5u4q0n6lkxdoh8mqa1 1695809 1695807 2026-10-27T18:37:52Z Schwan kamal 67 31143 /* ئەمانەش ببینە */ 1695809 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نووسەر | ناو = شوان کەمال | وێنە =Schwan_kamal_2014.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = <small>شوان کەمال لە ساڵی ٢٠١٤</small> | نازناو = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٦٧ | شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | شوێنی گۆڕ = | پیشە = [[ھونەرمەند]]، [[پەیکەرتاشی|پەیکەرساز]] | زمان = [[کوردی]]، [[عەرەبی]]، [[ئەڵمانی]]، [[زمانی سوێدی|سوێدی]] | نەتەوە = [[کورد]] | ڕەگەز = | ڕەگەزنامە = [[ئەڵمانی]]، [[سوێد|سوێدی]]ی | خوێندن = پەیمانگە، [[زانکۆ]] | بڕوانامە = دبلۆم، [[بەکالۆریوس|بەکالوریوس]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٨٢–تا ئێستا | بوار = [[پەیکەرسازی]] | بابەت = [[ھونەر]] | بزووتنەوە = | کارە دیارەکان = پەیکەرە مێژوویییەکانی [[ئەڵمانیا]]، پەیکەری [[شێرکۆ بێکەس]] | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = پڕوشە و لاڤینا | خزمەکان = | کاریگەر بووە بە = | کاریگەر بووە لەسەر = | خەڵاتەکان = باشترین پەیکەرساز لە ساڵی ١٩٩٣ | واژوو = | لێدوانی واژوو = | ماڵپەڕ = | پیشاندانی تووڵی دەروازە = }} [[پەڕگە:پەیکەری فوارەی دادپەروەری،فوپەرتاڵ ئەلەمانیا ٢٠١١.jpg|alt=پەیکەری فوارەی دادپەروەری، فوپەرتاڵ ئەلەمانیا ٢٠١١|وێنۆک|پەیکەری فوارەی دادپەروەری، فوپەرتاڵ، ئەڵمانیا، ٢٠١١]] '''شوان کەمال''' ({{بە ئەڵمانی|Schwan Kamal}}؛ هونەرمەند و پەیکەرسازێکی [[کورد]]<nowiki/>ە لە ساڵی ١٩٦٧ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایک بوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=دیجیتاڵ|یەکەم=ئاڤا|ڕێکەوت=25 شوبات|سەردێڕ=شوان کەمال؛ پەیکەرسازێکی کورد لە ئاستی پەیکەرسازانی جیهاندا - AVA News|ناونیشان=https://www.ava.news/news/1755|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.ava.news}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=شوان کەمال|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=201007221638434544|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdipedia.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230106155935/https://www.kurdipedia.org/?q=201007221638434544|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شوان کەمال لە ساڵی ١٩٨٢ بۆ ساڵی ١٩٨٧ لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی شاری سلێمانی ھونەری خوێندووە، بە پلەی یەکەم بڕوانامەی دبلۆمی لە ھونەری [[پەیکەرتاشی|پەیکەرسازی]] ھێناوە، بۆیە پاشان توانیویەتی لە ئەکادمیای ھونەریی [[زانکۆی بەغداد]] درێژە بەخوێندنی ھونەری بدات. لە ساڵی ١٩٩١ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە ھونەری [[پەیکەرتاشی|پەیکەرسازی]] بەدەست ھێناوە. ھەر ئەو ساڵە بووەتە مامۆستای ھونەری لە بەشی پەیکەرسازی لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی سلێمانی. ساڵی ٢٠١٩ بڕوانامەی ماستەر لەھونەری پەیکەرسازی لە خوێندنی باڵای وڵاتی [[سوێد]] لە [[ستۆکھۆڵم]] دوای بەراورد کردنی بڕوانامەکان. پاش سەرھەڵدانی [[شەڕی براکوژی]] لە [[باشووری کوردستان]]، ساڵی ١٩٩٤ کوردستان جێ دەھێڵێت و ڕوو دەکاتە [[تورکیا]] و پاشان [[یۆنان]] و لە ساڵی ١٩٩٥ و لە شاری دوویسبۆرگ و دواتر لە [[نۆیس]] نیشتەجێ دەبێت و لە شاری [[دوسلدۆرف]] کاری ھونەری دەکات. لە دوای ساڵی ٢٠١٥ شوان کەمال لەبەر باری خێزانیی ئەڵمانیا بەجێ دەھێڵیت و لە شاری [[مالمۆو]]ی وڵاتی [[سوێد]] نیشتەجێ دەبێت و بەردەوام دەبێت لە کاری ھونەری. [[پەڕگە:Artist Shwan Kamal with PM Barzani.jpg|alt=هونەرمەند شوان کەمال لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی کوردستان|وێنۆک]] == چالاکییە هونەرییەکان == لە ناوەڕاستی مانگی نیسانی ٢٠٢٥دا، لەسەر بانگهێشتێکی فەرمی لەلایەن سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە، پەیکەرسازی ناودار '''شوان کەمال''' سەردانی شاری هەولێری پایتەختی کرد. لە دیدارێکدا لەگەڵ [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان، گفتوگۆ دەربارەی هونەری پەیکەرسازی و داڕشتنی پلانی پڕۆژە هونەرییە مۆنۆمێنتییەکان کرا. ئەم پڕۆژانە تایبەتن بە دروستکردنی پەیکەری کەسایەتییە مێژووییەکانی کورد لە شارە جیاوازەکانی کوردستان، کە وەک مۆنۆمێنتی مەزن و کەم وێنە لەسەر ئاستی ناوچەکە و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بینراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە پەیکەرسازی جیهانی شوان کەمال دەکات|سەردێڕ=(گەندەڵی کارگێری لە دامودەزگاکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان و و کاریگەری و دەرهاویشتەکانی) Causes and Consequences of Administration Corruption in Kurdistan Regional Government|ماڵپەڕ=کوردستان ٢٤|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.kurdistan24.net/en/story/835235/pm-barzani-receives-renowned-sculptor-shwan-kamal-praises-his-artistic-achievements|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> == ژیانی ھونەری == ژیانی ھونەریی شوان کەمال دەشێت بکرێت بە دوو بەشەوە: ئەو کارو پەیکەرانەی لە کوردستان و عێراق دروستی کردون، و ئەو پرۆژە و کارە ھونەرییانەی لە ئاڵمانیا و سوید و ئەورووپا دروستی کردوون. === بەرھەم و کارە ھونەرییەکان === ==== پەیکەرەکانی کوردستان ==== * ١٩٩١ – پەیکەری تۆفیقی کارەبا لە شاری [[ھەڵەبجە]] لە کوردستانی [[عێراق]] (کە بە کارەساتی کیمابارانەکەی ھەڵەبجە شەھید بووە) * ١٩٩٢ – پەیکەری حەمەسەعیدی ئەندازیار لەبەردەم بنکەی کارەبای شاری سلێمانی. * ١٩٩٣ – پەیکەری شەھیدانی چیمەن لە فولکەی خانەقای شاری سلێمانی. * ١٩٩٣ – پەیکەری ڕۆژنامەنووسی ئاڵمانی، گادگروس لە ساڵی ١٩٩١ لەکاتی ڕوماڵکردنی ڕووداوەکان لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە دەستگیرکرا و گولەبارانیان کرد. * ١٩٩٣ – پەیکەری خاڵە حاجی لە فولکەی خاڵە حاجی لە شاری سلێمانی. * ١٩٩٤ – پەیکەری بەختیار عەسکەری لە شاری [[ھەولێر]]. ==== پەیەکرەکانی ئەورووپا ==== شوان کەمال لە ساڵی ١٩٩٥ لە شاری ئەسینا لە وڵاتی [[یۆنان]] خەریکی کاری ھونەری دەبێت لە کارگەیەکی پەیکەر دروستکردن و کۆمەڵێک پەیکەریان بۆ دروست دەکات. دواتر بەرەو [[ئەڵمانیا]] دەکەوێتە ڕێ و ھەر ئەو ساڵە لە کارگەیەکی دروستکردنی پەیکەر (ڕۆلف کایزەر) لەبەر بژێوی ژیان دەستبەکار دەبێت. لەم ماوەیەدا لە ساڵی ١٩٩٥ تا ساڵی ٢٠١٥ کۆمەڵێک پەیکەر بۆ پەیکەرسازە جیھانییەکان لەم کارگەیە دروست دەکات بۆ نموونە: (تۆنی کرێگی بەریتانی، تۆماس شوتەی ئاڵمانی، مەگدەلینا ئەبەکانۆڤیجی پۆلۆنی، کاترینا فریچی ئاڵمانی) و گەلێکی تریش ئەم کارانە لە زۆرێک لە مۆزەخانە و باخ و شوێنە گشتییەکانی جیھان نمایشکراون. شان بە شانی ئەمانە شوان کەمال خەریکی کاری ھونەری خۆی بووە و گەلێک کاری ھونەری ئەنجامداوە کە دواتر بوونەتە کەرەستەی چەندین پێشانگە و پرۆژە و کاری ھونەری بۆ ئاڵمانیا و سوید و شارەکانی کوردستانیش. لە ماوەی کارکردنی ئەم ٢٠ ساڵە و ئەزموون و سەلیقەی ھونەری شوان، ناوێکی باشی بۆ دروست دەکات لە ناوەندە ھونەرییەکانی ئاڵمانیا. کۆمەڵێک پرۆژە و کاری ھونەری مێژوویی دەھێنن بۆ ئەم کارگەیە کە لە جەنگی جیھانی دووەم و سەردەمی نازییەکان نەماون و لەناوبراون، شوان بۆیان دروست دەکات و لە زۆرێک لە پارک و شوێنە گشتییەکانی ئاڵمانیا دادەنرێن، کە دەنگدانەوەیەکی زۆری دەبێت لە میدیاکانی ئاڵمانیا. بۆ مێژوو، شوان ناوی خۆی بە کوردی لەسەر ئەم پەیکەرانە ھەڵکۆڵیوە لەو پرۆژانە: * ١٩٩٩ – پەیکەری مۆسیقار و ئاوازدانەری ئاڵمانی، گوستاڤ ئەدلۆف براون، لە پارکی سەروو لە شاری فوبەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠٠٨ – پەیکەری شاسوار ئەرنۆڵد رۆس، لە تاقێکی باڵەخانەی [[شارەوانی]]ی شاری فوبەرتاڵ دانراوە لە ئاڵمانیا. * ٢٠٠٩ – پەیکەری یوستیسیا، لە دەستی ڕاستی دەرگای سەرەکی باڵەخانەی شارەوانیی فوپەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠١٠ – پەیکەری ڕاستی، لە دەستی چەپی دەرگای سەرەکیی باڵەخانەی شارەوانیی فوپەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠١١ – پەیکەری مێژوویی یارمەتی ھەژاران، لە پارکی کەنیسەکان لە سەنتەری شاری فوپەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠١٢ – پەیکەری فوارەی دادپەروەری، لە پارکی کۆماری شاری فوپەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠١٣ – پەیکەری مۆسیقاری جیھانی، [[فێلیکس مێندلسۆن|فیلکس میندلسۆن]]، لەبەردەم ئۆپێرای شاری دۆسلدۆرف لە ئاڵمانیا. * ٢٠١٣ – پەیکەری کەسایەتیی ئاڵمانی، پیتەر ھێڵد ناسراو بە ھۆش ھۆش، لە بازاڕێکی شاری فوپەرتاڵ لە ئاڵمانیا. * ٢٠١٤ – پەیکەری پەری بۆ گۆڕستانی سەروو، لە شاری دۆسلدۆرف لە ئاڵمانیا. لە ماوەی ئەم چەند ساڵەی ئاواریی لە ئەورووپا، شوان بیری لای کوردستان بووە و ھەوڵی داوە پرۆژە و کاری ھونەریش بۆ شارەکانی کوردستان دروست بکات، یان ئەو تەکنیک و زانیاریانەی فێری بووە لە ئاڵمانیا بیگەیەنێتە کوردستان، بەڵام بەداخەوە خەمساردی و بێ دامودەزگایی ھونەری بووەتە کۆسپ کە نەتوانێ بە گوێرەی پێویست ئەو کارو پرۆژانە بکات. نموونەی ئەو پرۆژە ھونەرییانەی ئەم دوایانە لە کوردستان: * ٢٠١٣ – پەیکەری عەدالەت، لەبەردەم باڵەخانەی داد لە شاری ھەولێر. * ٢٠١٤ – پەیکەری شاعیری گەورەی کورد [[شێرکۆ بێکەس]] لەبەردەم دەزگا و پەخشی چاپی سەردەم لە شەقامی سالم لە شاری سلێمانی. * ٢٠١٥ – مۆنۆمینت و پەیکەری شێرکۆ بێکەس لەسەر ئاربگەکەی لە پارکی ئازادی شاری سلێمانی. ==== پەیکەرەکانی وڵاتی سوید ==== لە ساڵی ٢٠١٥ شوان لە سەندیکای ھونەرمەندانی ھەرێمی سکۆنە دەبێتە ئەندام و لە کارگەی پەیکەرسازی (ڕۆبیرت کاسلاند)و(ڕۆسینگرێنز کۆنست یوتەری) دەست بەکاری ھونەری دەکات، چەند پەیکەرێکیان بۆ دروست دەکات، لەوانە: * ٢٠١٦ – پەیەکەرێکی ئەبستراک بۆ خەستەخانەی شاری مالمۆ. * ٢٠١٧ – پەیکەری مریەم کچێکی زنجیە بۆ کتێبخانەی شاری [[یۆتۆبۆری]] لە سوید. * ٢٠١٨ – پەیکەری کۆچبەر بۆ پارکی ئێکەبێری لە شاری [[ئۆسلۆ]]ی پایتەختی [[نەرویج]]، لایەنی جێبەجێکار کارگەی رۆسنگرێنس لە شاری مالمۆی سوید. * ٢٠١٩ – پەیکەری شاری ئاھۆس لەسەرشێوەی ریلیف، لەبەردەم مۆزەخانەی شاری ئاھۆس لە مەملەکەتی سوید دانراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kristianstadsbladet.se/feature/upptack-medeltiden-med-dagens-teknik/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190715203259/http://www.kristianstadsbladet.se/feature/upptack-medeltiden-med-dagens-teknik/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠١٩ – دروستکردنی مۆدێلی پەیکەری فیل و مۆسیقیەکە، بۆ پارکی گەل شاری مالمۆ لە مەملەکەتی سوید.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.sydsvenskan.se/2019-12-01/den-glomde-pukslagaren-far-till-slut-sin-plats-i-staden?redirected=1 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221017153446/https://www.sydsvenskan.se/2019-12-01/den-glomde-pukslagaren-far-till-slut-sin-plats-i-staden?redirected=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠١٩ – دروستکردنی پەیکەری(پێڵاوی یاری)بۆ(مارکۆس رۆسنبێری)یاریزانی ناسراوی تۆپی پێی سویدی،لە یاریگای شاری مالمۆ لە مەملەکەتی سوید دانراوە.<ref>https://www.sydsvenskan.se/2019-12-13/markus-rosenbergs-skor-blir-staty-pa-stadionhttps://www.mff.se/markus-rosenbergs-skor-i-brons-flyttade-till-stadion/{{بەستەری مردوو|url=https://www.sydsvenskan.se/2019-12-13/markus-rosenbergs-skor-blir-staty-pa-stadionhttps://www.mff.se/markus-rosenbergs-skor-i-brons-flyttade-till-stadion/ |date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ }}</ref> * ٢٠٢٢ دروستکردنی پەیکەری خەڵاتی فۆتۆگرافی بە ناوی خەڵاتی کامەران لەسەر داواکاری سەنتەری میتۆگرافی<ref>[https://metrography.org/, دەقی زیادی.</ref><ref name="test">[https://rojnews.news/%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%DB%95%D8%AC%D9%85-%D8%A8%DB%95%D8%AE%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95-%D8%AF%D9%88%D9%88-%DA%A9%DB%95%D8%B3%D8%A7/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230101223811/https://rojnews.news/%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%DB%95%D8%AC%D9%85-%D8%A8%DB%95%D8%AE%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95-%D8%AF%D9%88%D9%88-%DA%A9%DB%95%D8%B3%D8%A7/ |date= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ }}</ref> * ٢٠٢٢ دروستکردنی پەیکەری خەڵاتی دانا رەئوف بۆ دەقی شانۆیی.<ref name="test"/> * ٢٠٢٣ خەڵاتی ئەدەبی کارۆ بۆ نوسەر و ئەدیبی گەورەی کورد حوسین عارف.<ref>[https://slemanicityofliterature.com/2023/05/28/%d8%ae%db%95%da%b5%d8%a7%d8%aa%db%8c-%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%86%d8%8c-%d9%be%db%8e%d8%b4%da%a9%db%95%d8%b4-%d8%a8%db%95-%d9%85%d8%a7%d9%85%db%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7-%d8%ad%d8%b3%db%8e%d9%86-%d8%b9%d8%a7/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230717113113/https://slemanicityofliterature.com/2023/05/28/%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%86%D8%8C-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%DA%A9%DB%95%D8%B4-%D8%A8%DB%95-%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%B9%D8%A7/ |date=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣ }}, additional text.</ref> * [[پەڕگە:Gamla Trellaborg.jpg|وێنۆک|پەیکەری شاری تڕێلەبۆری ساڵانای سەدەی ١٨ لە بڕۆنز]]٢٠٢٤ خەڵاتی هونەری کارۆ بۆ شانۆکار خاتو گەزیزە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=nusar2|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=خانمە هونەرمەند (گەزیزە عومەر) خەڵاتی «کارۆ»ـی پێبەخشرا|ناونیشان=https://hawlerweb.net/honar/2024/05/81019/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=رۆژنامەی ھەولێر}}</ref> * ٢٠٢٥ دروستکردنی [[پەیکەری ئازادی|پەیکەر]]<nowiki/>ی مێژویی بۆ شاری ترێلەبۆری(gamla trellaborg 1867) لە [[بڕۆنز]] لە ئێستایا لەبەردەم باڵەخانەی ڕاتهوسی شارەکە دانراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Kommunen får modell av den gamla staden i gåva |ناونیشان=https://www.trelleborg.se/nyheter/kommunen-far-modell-av-den-gamla-staden-i-gava/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Trelleborgs kommun |زمان=sv-SE}}</ref> * ٢٠٢٦ دروستکردنی خەڵاتی<nowiki/> کارۆ بە خشرایە دکتۆر هێمن عومەر خۆشناو[[پەڕگە:Kro Award 2016.jpg|alt=خەڵاتی کارۆ ٢٠٢٦ بۆ دکتۆر هيم عومەر خۆشناو]] == پێشانگەکان == === پێشانگەی ھونەری === لە ساڵانی ١٩٨٢ تا ئێستا شوان بەشداری لە کۆمەڵێک پێشانگەی ھونەری کردووە لە کوردستان و عێراق و ئەورووپا و گەلێک خەڵاتی ھونەری پێبەخشراوە. === پێشانگە تایبەتییەکان === * [[پەڕگە:ChatGPT Image 4 aug. 2026 17 15 28.png|alt=ڕیلیفی بڕۆنزی شێرکۆ بێکەس لە مۆزەخانەکەی|وێنۆک|ڕیلیفی شێرکۆ بيکەس]]١٩٨٧ – پێشانگەی پەیکەرسازی کارەکانی شوان کەمال لە ھۆڵی مۆزەخانە، لە شاری سلێـمانی. * ٢٠١١ – پێشانگەی پەیکەرسازی کارەکانی شوان کەمال لە ھۆڵی مۆزەخانە، لە شاری سلێمانی. * ٢٠١١ – پێشانگەی پەیکەرسازی لە ھۆڵی میدیا لە شاری ھەولێر. [[پەڕگە:Shwan kamal.jpg|alt=پەیکەری شێرکۆ بێکەس|وێنۆک|شوان کەمال خەریکی پەیکەری شێرکۆ بيکەسە]] <gallery> پەڕگە:پەیکەری فوارەی دادپەروەری،فوپەرتاڵ ئەلەمانیا ٢٠١١.jpg|پەیکەری فوارەی دادپەروەری، فوپەرتاڵ، ئاڵمانیا، ٢٠١١ |پەیکەری شێرکۆ بێکەس، سلێمانی، ٢٠١٤ پەڕگە:پەیکەری ئەرنۆلد رۆز،فوپەرتاڵ،ئەلەمانیا ٢٠٠٩.jpg|پەیکەری ئەرنۆلد رۆز، فوپەرتاڵ، ئاڵمانیا، ٢٠٠٩ پەڕگە:ئەرنۆلد رۆز ٢٠٠٩ئەلەمانیا.jpg|ئەرنۆلد رۆز، ٢٠٠٩، ئاڵمانیا پەڕگە:ریلیفی ئیسماعیل خەیات،مالمۆ،سوید ٢٠١٧.jpg|ریلیفی ئیسماعیل خەیات، مالمۆ، سوید، ٢٠١٧ [[ [[پەڕگە:ریلیڤی حوسەین عارف.jpg|وێنۆک]] ]] </gallery> [[پەڕگە:Felix mendelssohn 2011.jpg|alt=پەیکەری میندلسۆن|وێنۆک|شوان کەمال لای پەیکەری میندلسۆن]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان و بەستەرە دەرەکییەکان ==<!--وا باشترە سەرچاوەکان و بەستەرە دەرەکییەکان جیابکرێنەوە--> * http://kurdipedia.org/default.aspx?q=201007221638434544&lng=1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221017161956/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=201007221638434544&lng=1 |date=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }} * https://web.archive.org/web/20180322015202/http://shwankamal.webs.com/ * http://cultureproject.org.uk/kurdish/شوان-کەمال-دەست-و-پەنجەیەکی-جادوویی-پە/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200511183726/http://cultureproject.org.uk/kurdish/%D8%B4%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%95%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D9%BE%DB%95%D9%86%D8%AC%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%88%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%BE%DB%95/ |date=١١ی ئایاری ٢٠٢٠ }} * https://www.fastconvertyoutube.com/more_clip.php?id=IQbM6Ny1dV0{{بەستەری مردوو|url=https://www.fastconvertyoutube.com/more_clip.php?id=IQbM6Ny1dV0{{بەستەری مردوو|url=https://www.fastconvertyoutube.com/more_clip.php?id=IQbM6Ny1dV0 |date=ئازاری ٢٠١٩}} |date=حوزەیرانی ٢٠١٨ }} * https://www.pinterest.de/pin/383439355757714681/?lp=true {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019155847/https://www.pinterest.de/pin/383439355757714681/?lp=true |date=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }} * http://archive.xelk.org/dreja.aspx?Jmare=15998&Jor=24{{بەستەری مردوو|url=http://archive.xelk.org/dreja.aspx?Jmare=15998&Jor=24 |date=ئایاری ٢٠٢٢ }} === عەرەبی === * https://web.archive.org/web/20180325235952/http://www.rudaw.net/arabic/interview/24012016 * https://web.archive.org/web/20180407054344/http://artsgulf.com/58011.html * https://www.ward2u.com/showthread.php?t=14307 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015141443/https://www.ward2u.com/showthread.php?t=14307 |date=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }} * https://web.archive.org/web/20180407054410/https://www.iraqhurr.org/a/24330824.html === ئاڵمانی و بیانی === * https://web.archive.org/web/20180404072914/http://zanestnama.blogfa.com/post/145 * https://web.archive.org/web/20180404072924/http://kulturportal.de/-/kulturschaffende/detail/34034 * https://web.archive.org/web/20180315003600/http://www.bbk-niederrhein.de/vita.php?kuenstler=Kamal&artist_id=30 * https://web.archive.org/web/20180404072939/http://www.denkmal-wuppertal.de/tag/schwan-kamal * https://web.archive.org/web/20180403234731/http://www.wz.de/lokales/duesseldorf/kultur/grosse-kunst-aus-einem-guss-1.159181 * https://web.archive.org/web/20160411211545/http://www.kunstgiesserei.com/images/presse/wupp_nachrichten.pdf === کتێب === * https://web.archive.org/web/20190213032145/http://artype.de/Sammlung/index.html?http%3A%2F%2Fartype.de%2FSammlung%2FBibliothek%2Fs%2FSchuette.htm * https://www.zvab.com/Festschrift-Anlass-Wiederaufstellung-Düsseldorfer-Denkmals-Felix/14524000413/bd {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019214224/https://www.zvab.com/Festschrift-Anlass-Wiederaufstellung-D%C3%BCsseldorfer-Denkmals-Felix/14524000413/bd |date=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }} </div> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەرەکان|عێراق|ئەڵمانیا|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Schwan Kamal}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا]] 16443rtcr8ihax9qs2c5b5uy7hs6gu2 0 143913 1696159 1648998 2026-10-28T10:35:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696159 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بناو | ناوی_خۆماڵی = Kani Bnaw | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی کانی بناو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی کانی بناو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی خدران]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦٩٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بناو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خدران]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''کانی بناو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بنگردان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گردەسوران]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[میرزا ڕۆستەمی بچوک]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[چناران]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] kt8b04ov20fhnr5ds0jr690nrxd83zt 0 144261 1696186 1648980 2026-10-28T10:40:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696186 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی توان | ناوی_خۆماڵی = Kani twan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی حاجیاوا]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 601 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی توان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی حاجیاوا]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''کانی توان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[مەمیاوا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قاچە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قوڕەبەرازە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گردگۆران]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 03bbdw5lmlvqd5xnr3t9vi025w7md98 0 144591 1696161 1648996 2026-10-28T10:36:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696161 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بناو | ناوی_خۆماڵی = Kani Bnaw | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:1گوندی کانی بناو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی کانی بناو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەرکەپکان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 756 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بناو''' شارەدێیەکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەرکەپکان]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''کانی بناو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سارتکەی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گێوژە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[باراوی سەروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ئانگۆز]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[ناحیەی سەرکەپکان]] {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 1xq3w9qm3yi21wow78t1hg8cochtbv0 0 145337 1696175 1648986 2026-10-28T10:38:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696175 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بەدار | ناوی_خۆماڵی = kani Badar | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئیسێوێ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1170 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بەدار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئیسێوێ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''کانی بەدار''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سەردەوران]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دەوژان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بێتووش]] لە [[شارستانی سەردەشت]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ڕازان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 63ag9l94mfrt9thh3olh0x05y5arkxx 0 145379 1696177 1648984 2026-10-28T10:38:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696177 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بەرد | ناوی_خۆماڵی = Kani Bard | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ھێرۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1343 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بەرد''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ھێرۆ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''کانی بەرد''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی [[ھێرۆ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بیناسە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سیوەڵە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ئاوەکە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 1xa17zg3byh27gq4npunb3xtc2mcwo3 0 145518 1696017 1649006 2026-10-28T05:04:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696017 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کاسکان | ناوی_خۆماڵی = Kaskan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگەسەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1213 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کاسکان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگەسەر]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> گوندێکە مەردایەتی سەری لێ ھەڵداوە و خاوەنی چەندین شەهیدی سەربەرزە؛ یەکێک لە دیارترین شەهیدەکانی، کوێخا ڕەش '''('''حوسێن ئەحمەد ئیبراهیم''')'''ە، کە ڕۆڵەیەکی دیار و تێکۆشەری ناوچەکە بووە'''.''' == جوگرافیا == '''کاسکان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قڕناقاو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شارۆش]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سەپێکان]] لە [[شارستانی سەردەشت]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ڕەژی کەری]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 0iblq6z4fvs72vmq4z8pagq53c3fnia 0 145725 1696096 1649002 2026-10-28T07:36:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696096 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کامەستا | ناوی_خۆماڵی = Kamasta | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ھەڵشۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1075 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کامەستا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ھەڵشۆ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''کامەستا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بەردەقسڵ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کەلوەڕەز]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کانی سنە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گۆمێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 1yjr3ez1pl9tdso8efj6acn3chvim1y 0 146600 1696019 1546263 2026-10-28T05:04:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1696019 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox television | show_name = کاسڵڤەینیا | image = Castlevania netflix titlecard.png | caption = | genre = [[دراما]]<br />[[فیلمی ترسێنەر|ترسێنەر]]<br />[[فەنتازیا]]<br />[[ئەکشن]]<br />[[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]] | creator = [[کۆنامی]] | based_on = {{based on|''[[کاسڵڤەینیا ۳: دراکولاز کورس]]''|[[کۆنامی]]}} | writer = [[وارن ئیڵیس]] | director = سام دیتس<br/>ڕیۆیچی ئوچیکۆشی {{بچووک|(بەڕێوبەری ھاوبەش)}} | voices = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> {{plainlist| * [[Richard Armitage (actor)|Richard Armitage]] * [[James Callis]] * [[Graham McTavish]] * Alejandra Reynoso * [[Tony Amendola]] * [[Matt Frewer]] * [[Emily Swallow]] }} | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = | endtheme = | composer = [[Trevor Morris (musician)|Trevor Morris]] | country = ویلایەتە یەکگرتووەکان | language = ئینگلیزی | num_seasons = ۱<!-- Increment when new seasons/series begin. See template documentation for more info. --> | num_episodes = ٤<!-- Value is incremented when new episodes air. See template documentation for more info. --> | list_episodes = #Episodes | executive_producer = {{ubl|[[Adi Shankar]]|[[Fred Seibert]]|Ted Biaselli|Kevin Kolde|[[Larry Tanz]]|Warren Ellis}} | producer = Toshiyuki Hiruma<br/>Maki Terashima<br/>Brad Graeber<br />Jason Williams | runtime = 23−25 minutes | company = {{ubl|[[Frederator Studios]]|[[Powerhouse Animation Studios]]|Shankar Animation|Project 51 Productions|Mua Film}} | distributor = [[نێتفلیکس]] | network = [[نێتفلیکس]] | first_aired = {{Start date|2017|7|7}} | last_aired = ئێستا | website = <!-- Remove or comment out this parameter line completely if URL exists on or is moved to Wikidata --> | production_website = }} '''کاسڵڤەینیا''' زنجیرەیەکی ئەمریکی ئەنیمەیشنی گەورەکانی سەر ئینتەرنێتە لەسەر یاری ڤیدیۆیی ژاپۆنی ساڵی ۱۹٨۹ [[کاسڵڤەینیا ۳: دراکولاز کورس]]ی [[کۆنامی]] دروستکراوە. وە بە دوای زنجیرەی ترێڤۆر بێڵمۆنت دێت، کە پارێزگاری لە واڵچیا لە [[دراکولا (کاسڵڤەینیا)|دراکولا]] دەکەن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} ==بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.netflix.com/title/80095241''Castlevania''] on [[نێتفلیکس]] * {{IMDb title|tt6517102}} {{شریتی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|دەیەی ٢٠١٠}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ترسناکە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٧]] [[پۆل:ئەنیمێی ڤیز میدیا]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە گەورەساڵانە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە گەورەساڵانە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکانی ڕۆژاوا کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە درامییە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە درامییە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ترسناکە ئاکشنەکان]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە فانتازیا تاریکەکان]] [[پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە پیاوکوژی]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە دراما ترسناکەکان]] ou7y9i8lqv813cbpp5dylwekel66qd9 0 147966 1695694 1657529 2026-10-27T14:47:57Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695694 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Cartesian Product qtl1.svg|وێنۆک|لێکدانی دیکارتی <math>\scriptstyle A \times B</math> دوو کۆمەڵەی <math>\scriptstyle A=\{x,y,z\}</math> و <math>\scriptstyle B=\{1,2,3\}</math>]] لە [[ماتماتیک]] و بە تایبەت لە [[تیۆریی کۆمەڵە]]کاندا '''لێکدانی دێکارتی''' یان '''ئەنجامی لێکدانی دێکارتی''' <ref>فەرھەنگی بیرکاری نەوزاد عومەر محێدین</ref>، ({{بە ئینگلیزی|Cartesian product}}) دوو [[کۆمەڵە (ماتماتیک)|کۆمەڵەی]] {{mvar|A}} و {{mvar|B}} بەم شێوەیە ھێما دەکرێت {{math|''A'' × ''B''}} کۆمەڵەی ھەموو ئەو [[جووتەڕێکخراو]]انەیە {{math|(''a'', ''b'')}} کە {{mvar|a}} ئەندامێکە لە کۆمەڵەی {{mvar|A}} و {{mvar|b}} ئەندامێکە لە کۆمەڵەی {{mvar|B}}.<ref name=":1">{{MathWorld |id=CartesianProduct |title=Cartesian Product |access-date=2020-09-05}}</ref> بە زمانی ماتماتیکی بەم شێوەیە پێناسە دەکرێت: <math display=block>A\times B = \{(a,b)\mid a \in A \ \mbox{ و } \ b \in B\}.</math><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Warner |یەکەم=S. |سەردێڕ=Modern Algebra |پەڕە=٦|بڵاوکەرەوە=[[Dover Publications]] |ڕێکەوت=١٩٩٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nykamp |یەکەم=Duane |سەردێڕ=Cartesian product definition |ناونیشان=https://mathinsight.org/definition/cartesian_product |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=Math Insight}}</ref> بە دەستەواژەیەکی تر، لێکدانی دێکارتی دوو کۆمەڵە، کۆمەڵێکە کە ئەندامەکانی جووتەڕێکخراون. ناوی ئەم بابەتە لە ناوی [[ڕێنێ دێکارت]] ماتماتیکزانی فەڕەنسی وەرگیراوە. == نموونە == ئەگەر دوو کۆمەڵەی {{mvar|A}} و {{mvar|B}} بەم شێوەیە پێناسە بکرێن: {{Ltr}} : <math> A = \{1, 2, 3, 4\} </math> {{Ltr/end}} و {{Ltr}} : <math> B = \{a,b\} </math> {{Ltr/end}} ئەوا لێکدانی دێکارتی دوو کۆمەڵی <math>A</math> و <math>B</math>، بەم شێوەیە ھەژمار دەکرێت:: {{Ltr}} : <math> \begin{array}{r|cccc} b & (1,b) & (2,b) & (3,b) & (4,b) \\ a & (1,a) & (2,a) & (3,a) & (4,a) \\ \hline A \times B & 1 & 2 & 3 & 4 \\ \end{array} </math> {{Ltr/end}} لە ماتماتیکدا بەم شێوەیە دەریدەبڕن: {{Ltr}} : <math> A \times B = \{ (1, a), (1, b), (2, a), (2, b), (3, a), (3, b), (4, a), (4, b) \} </math> {{Ltr/end}} ھەروەھا لێکدانی دیکارتی <math>B</math> و <math>A</math> بریتییە لە، {{Ltr}} : <math> \begin{array}{r|cc} 4 & (a,4) & (b,4) \\ 3 & (a,3) & (b,3) \\ 2 & (a,2) & (b,2) \\ 1 & (a,1) & (b,1) \\ \hline B \times A & a & b \\ \end{array} </math> {{Ltr/end}} لە ماتماتیکدا، بەم شێوە دەریدەبڕن: {{Ltr}} : <math> B \times A = \{ (a, 1), (a, 2), (a, 3), (a, 4), (b, 1), (b, 2), (b, 3), (b, 4) \} </math> {{Ltr/end}} گرینگە ئاماژە بەمە بکرێت: {{Ltr}} : <math> (1, a) \neq (a, 1) </math> {{Ltr/end}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/Cartesian_product | سەردێڕ=Cartesian product| زمان= ئینگلیزی | سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک}} {{پۆلی کۆمنز|Set product}} [[پۆل:چەمکە بنەڕەتییەکانی تیۆریی کۆمەڵە]] [[پۆل:ئەندازەی شیکارانە]] ly3zheeiofzmu3ikmhch3a632s0kc3f 0 148406 1696164 1648993 2026-10-28T10:36:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1696164 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بۆرەکە | ناوی_خۆماڵی = Kani Boraka | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای خانەقین]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی مەیدان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 440 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بۆرەکە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی مەیدان]]، [[قەزای خانەقین]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''کانی بۆرەکە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تازەدێ، مەیدان|تازەدێ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[خەلیفەئەحمەد]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[حاجیلەری سەروو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[عەلی پەکان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی خانەقین}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] d65w80cb0iqvvliqohafizvmm162ay7 0 148883 1695863 1517600 2026-10-27T19:43:59Z مامۆستا 39489 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە، چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1695863 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی خەلیفە|ناو=مەروان کوڕی حەکەم کوڕی ئەبوو عاس کوڕی ئومەییە|سەردێڕ=چوارەم خەلیفەی ئەمەوی|نازناو=|وێنە=[[پەڕگە:(مروان_بن_الحکم_(رضی_اللھ_عنە.png|ناوەڕاست|220px]]|شرۆڤەی وێنە=|ماوەی حوکم=(٦٤ بۆ ٦٥)ک - یەک ساڵ|نازناوەکان=|لە پێشیدا=[[موعاویە کوڕی یەزید]]|جێگر=[[عەبدولمەلیک کوڕی مەروان]]|باوک=[[حەکەم کوڕی ئەبی عاس]]|دایک=ئامینەی کچی عەلقەمەی کەنانیە|ڕێکەوتی لەدایکبوون=٦٢٣ی زایینی (٢ک)|شوێنی لەدایکبوون=ماطرون، شام|ڕێکەوتی وەفات=٦٥ی کۆچی|شوێنی وەفات=حەوارین، دیمەشق، سوریا|شوێنی نێژران=مەقبەرەی بابی سوغەیر|ئایین=[[ئیسلام]]|مناڵەکان=[[محەممەد کوڕی مەڕوان]]}}مەروان کوڕی حەکەم، چوارەم خەلیفەی ئەمەوی بوو دوای موعاویەی دووەم کە کوڕی یەزید کوڕی موعایەویەی کوڕی ئەبوو سوفیان بوو کە ماوەی یەک ساڵ حوکمی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://ia600206.us.archive.org/27/items/FP158116/08_158119-2.pdf|سەردێڕ=البدایە و النھایە|دوایین=ابن کثیر|بڵاوکەرەوە=مکتب المعارف|ساڵ=١٩٩٢|شوێن=بەیروت|پەڕەکان=مجلدی ٨: پەڕەی ٢٣٨–٢٣٩}}</ref> مەروان بونیادنەوەرەوەی دەوڵەتی ئەمەوی بوو لە شامەوە جارێکی تر دوای مردنی یەزید و کاتێک خەلافەتی ئەمەوی ترسی تەواوی لەلایەن [[عەبدوڵڵا کوڕی زوبێر|عەبدوڵڵای کوڕی زوبێر]]. عەبدوڵا لە حیجاز، عێراق و ھەندێ ناوچەی شامیش [[بەیعەت]]ی درابوێی وەک خەلیفەی موسوڵمانان. کاتبی مەدینە بووە، کوڕی مامی خەلیفەی ڕاشدین [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمانی کوڕی عەفان]] بوە. دوو جار کراوەتە والی مەدینە پێش ئەوەی لە مەدینە دەرچێت کە عەبدوڵای کوڕی زوبێرر ئەمەوییەکانی ناچار کرد کۆچ بکەن لە مەدینە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|ژیاننامە|مێژوو|سیاسەت|سووریا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:خەلیفە ئەمەویەکان]] [[پۆل:ھاوەڵەکان]] [[پۆل:مردووانی ٦٨٥]] [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٦٢٠]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی ئاسیا لە سەدەی ٧ەم]] [[پۆل:فەرموودە گێڕەوەکان]] 9sdp1mktdcsvt36h0vl0l4h6m6aokch 0 149491 1695965 1649019 2026-10-27T22:40:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695965 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کارێزی حەمەکەیفە | ناوی_خۆماڵی = Karezi Hama Kayfa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەرقەڵا]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 324 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کارێزی حەمەکەیفە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەرقەڵا]]، [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کارێزی حەمەکەیفە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کەواچەرمۆ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەعداوا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گەرمکی حاجی عەلی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ئەوڵاقوت]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای کفری}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] gddxt3exb35ggzeonq38qakczt5bogf 14 152500 1695924 1135465 2026-10-27T21:26:07Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695924 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Social media}} [[پۆل:ڕاگەیێنی]] [[پۆل:چاندی ئینتەرنێت]] [[پۆل:تەونی بەربڵاوی جیھانی]] [[پۆل:تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان]] [[پۆل:چاندی لاوی]] 53jnkexs9mtg2shztehmac22pqpguim 14 152571 1696124 1146972 2026-10-28T09:05:05Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1696124 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Angels}} [[پۆل:دینە ئیبراھیمییەکان]] rnk661mfk1lmlc2b38ay05rzawyft87 0 152790 1695958 1549588 2026-10-27T22:38:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1695958 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} کاریگەری پۆرنۆگرافی لە سەر تاکەکان یان لەسەر پەیوەندیە سێکسییەکان جیاوازە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر و زۆرجاریش ناڕوونە. کۆمەڵەی پۆرنۆگرافی لەگەڵ ئالوودەبوون بۆ نمونە خوێنراوە لەسەری و لێکۆلینەوەی لەسەر کراوە بەڵام ئاڵوودەبوون پێی بە شێوەیەکی ڕەسمی ناناسرێتەوە<ref>Duffy, Athena; Dawson, David L.; das Nair, Roshan (1 May 2016). "Pornography Addiction in Adults: A Systematic Review of Definitions and Reported Impact". ''The Journal of Sexual Medicine''. '''13''' (5): 760–777. doi:[[doi:10.1016/j.jsxm.2016.03.002|10.1016/j.jsxm.2016.03.002]]. ISSN [https://www.worldcat.org/issn/1743-6109 1743-6109]. PMID [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27114191 27114191].</ref> لە کاتی پێداچونەوە لەسەر بڵاوکراوەکان ئەوە دۆزراوەتەوە کە وێنە و فیلمی پۆرنۆگرافی دەتوانن ئاڵودەکاربن بۆ مرۆڤ بەڵگەیەکی وا زۆر نییە تا ئەنجامەکانمان بە ڕوونی بۆ دەربکەوێ<ref>Kraus, Shane W; Voon, Valerie; Potenza, Marc N (2015-09-22). "Neurobiology of Compulsive Sexual Behavior: Emerging Science". ''Neuropsychopharmacology''. '''41''' (1): 385–386. doi:[[doi:10.1038/npp.2015.300|10.1038/npp.2015.300]]. ISSN [https://www.worldcat.org/issn/0893-133X 0893-133X.] PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4677151 4677151]. PMID [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26657963 26657963].</ref><ref>Kraus, Shane W.; Voon, Valerie; Potenza, Marc N. (2016-02-19). "Should compulsive sexual behavior be considered an addiction?". ''Addiction''. In press (12): 2097–2106. doi:[[doi:10.1111/add.13297|10.1111/add.13297]]. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4990495 4990495]. PMID [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26893127 26893127].</ref><ref>Kühn, S; Gallinat, J (2016). ''Neurobiological Basis of Hypersexuality''. ''International Review of Neurobiology''. '''129'''. pp. 67–83. doi:[[doi:10.1016/bs.irn.2016.04.002|10.1016/bs.irn.2016.04.002]]. ISBN [[:en:Special:BookSources/9780128039144|9780128039144.]] PMID [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27503448 27503448].</ref><ref>Brand, Matthias; Young, Kimberly; Laier, Christian; Wölfling, Klaus; Potenza, Marc N. (2016). "Integrating psychological and neurobiological considerations regarding the development and maintenance of specific Internet-use disorders: An Interaction of Person-Affect-Cognition-Execution (I-PACE) model". ''Neuroscience & Biobehavioral Reviews''. '''71''': 252–266. doi:[https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0149763416302627 10.1016/j.neubiorev.2016.08.033]. PMID [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27590829 27590829].</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|پزیشکی|سێکسناسی|دەروونناسی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:بەدکرداری سێکسی]] [[پۆل:پەیوەندییە کەسییەکان]] [[پۆل:پۆرنۆگرافی]] [[پۆل:سێکسناسی]] arquo3q2ext3f5ladccnn2dugvlq2w9 1696128 1695958 2026-10-28T09:10:58Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1696128 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} کاریگەری پۆرنۆگرافی لە سەر تاکەکان یان لەسەر پەیوەندیە سێکسییەکان جیاوازە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر و زۆرجاریش ناڕوونە. کۆمەڵەی پۆرنۆگرافی لەگەڵ ئالوودەبوون بۆ نمونە خوێنراوە لەسەری و لێکۆلینەوەی لەسەر کراوە بەڵام ئاڵوودەبوون پێی بە شێوەیەکی ڕەسمی ناناسرێتەوە<ref>Duffy, Athena; Dawson, David L.; das Nair, Roshan (1 May 2016). "Pornography Addiction in Adults: A Systematic Review of Definitions and Reported Impact". ''The Journal of Sexual Medicine''. '''13''' (5): 760–777. doi:[[doi:10.1016/j.jsxm.2016.03.002|10.1016/j.jsxm.2016.03.002]]. ISSN [https://www.worldcat.org/issn/1743-6109 1743-6109]. PMID [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27114191 27114191].</ref> لە کاتی پێداچونەوە لەسەر بڵاوکراوەکان ئەوە دۆزراوەتەوە کە وێنە و فیلمی پۆرنۆگرافی دەتوانن ئاڵودەکاربن بۆ مرۆڤ بەڵگەیەکی وا زۆر نییە تا ئەنجامەکانمان بە ڕوونی بۆ دەربکەوێ<ref>Kraus, Shane W; Voon, Valerie; Potenza, Marc N (2015-09-22). "Neurobiology of Compulsive Sexual Behavior: Emerging Science". ''Neuropsychopharmacology''. '''41''' (1): 385–386. doi:[[doi:10.1038/npp.2015.300|10.1038/npp.2015.300]]. ISSN [https://www.worldcat.org/issn/0893-133X 0893-133X.] PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4677151 4677151]. PMID [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26657963 26657963].</ref><ref>Kraus, Shane W.; Voon, Valerie; Potenza, Marc N. (2016-02-19). "Should compulsive sexual behavior be considered an addiction?". ''Addiction''. In press (12): 2097–2106. doi:[[doi:10.1111/add.13297|10.1111/add.13297]]. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4990495 4990495]. PMID [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26893127 26893127].</ref><ref>Kühn, S; Gallinat, J (2016). ''Neurobiological Basis of Hypersexuality''. ''International Review of Neurobiology''. '''129'''. pp. 67–83. doi:[[doi:10.1016/bs.irn.2016.04.002|10.1016/bs.irn.2016.04.002]]. ISBN [[:en:Special:BookSources/9780128039144|9780128039144.]] PMID [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27503448 27503448].</ref><ref>Brand, Matthias; Young, Kimberly; Laier, Christian; Wölfling, Klaus; Potenza, Marc N. (2016). "Integrating psychological and neurobiological considerations regarding the development and maintenance of specific Internet-use disorders: An Interaction of Person-Affect-Cognition-Execution (I-PACE) model". ''Neuroscience & Biobehavioral Reviews''. '''71''': 252–266. doi:[https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0149763416302627 10.1016/j.neubiorev.2016.08.033]. PMID [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27590829 27590829].</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|پزیشکی|سێکسناسی|دەروونناسی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:بەدکرداری سێکسی]] [[پۆل:پەیوەندییە کەسییەکان]] [[پۆل:پۆرنۆگرافی]] [[پۆل:سێکسناسی]] [[پۆل:زایەندێتی]] qi26q38unbqb8l65epxow3i29ka1rht 0 152826 1696160 1648997 2026-10-28T10:36:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696160 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بناو | ناوی_خۆماڵی = Kani Bnaw | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی تەکیەی کاکەمەند]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 931 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بناو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی تەکیەی کاکەمەند]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کانی بناو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[خڕبەندەلو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تەکیەی کاکەمەند]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دەرگەزێنی بابەعەلی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[باوەفەتی سەروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[کانی بناو]] * [[کانی بناو، سەرکەپکان]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] pzgakqbiv6sf29gzzqcvkgjp5854c3u 0 152887 1696157 1649000 2026-10-28T10:35:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696157 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بایز | ناوی_خۆماڵی = Kani Baiz | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی تەکیەی جەباری]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 749 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بایز''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی تەکیەی جەباری]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کانی بایز''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بانگۆڵ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گولەمە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بەکرباجەلان]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سۆران جەباری]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] c1j1m7cj0vumdqulr0xw43qbvk2unzo 0 153120 1696165 1648992 2026-10-28T10:36:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696165 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بۆگەنە | ناوی_خۆماڵی = Kani Bogana | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئاغجەلەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 707 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بۆگەنە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئاغجەلەر]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کانی بۆگەنە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سۆتکە، ئاغجەلەر|سۆتکە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بلوکێن]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کانی بی شێخ عەبدوڵا]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[داڵاواکوردان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] phidl39ui0lwypl4ldplgmgtcn1ff80 0 153121 1696166 1648991 2026-10-28T10:37:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696166 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بی شێخ عەبدوڵا | ناوی_خۆماڵی = Kani Bi Shekh Abdula | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئاغجەلەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 919 | دانیشتووان_لە = ٢٠١٥ |ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بی شێخ عەبدوڵا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئاغجەلەر]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کانی بی شێخ عەبدوڵا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[خرج حرج]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قوچەبڵاخ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[عەواڵان]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی بۆگەنە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[کانی بی، ئاغجەلەر]] * [[کانی بی، ماوەت]] * [[کانی بی، پێنجوێن]] * [[کانی بی، گەرمک]] * [[کانی بی، کۆیە]] * [[کانی بی، دێگەڵە]] * کانی بی شێخ عەبدوڵا * [[کانیبی]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] jm3ktjzjayd2n6qw7ui7dmqnye5x1rg 0 153122 1696167 1648990 2026-10-28T10:37:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1696167 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کانی بی | ناوی_خۆماڵی = Kani Bi | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئاغجەلەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1000 | دانیشتووان_لە = ٢٠١٥ |ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کانی بی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئاغجەلەر]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کانی بی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کەڵەشێرە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەرچاوە، بازیان|سەرچاوە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گەبەی تازە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قوچلەر]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * کانی بی، ئاغجەلەر * [[کانی بی، ماوەت]] * [[کانی بی، پێنجوێن]] * [[کانی بی، گەرمک]] * [[کانی بی، کۆیە]] * [[کانی بی، دێگەڵە]] * [[کانی بی شێخ عەبدوڵا]] * [[کانیبی]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] rs2s5tg86o5131imt5he6tq7k3fpk16 0 153385 1695979 1649010 2026-10-28T01:35:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695979 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کارێزەی ڕەبات | ناوی_خۆماڵی = Karezai Rabat | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگاو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 824 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کارێزەی ڕەبات''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگاو]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کارێزەی ڕەبات''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ژاڵەی کرپچنە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دەرزیلە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[شیوەباز]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زینانە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[کارێزەی دەلۆ]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] tkpt7j1ol6tqalnbq9p02xm58tpyb5q 0 153386 1695977 1649012 2026-10-28T01:35:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695977 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کارێزەی دەلۆ | ناوی_خۆماڵی = Karezai Dalo | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگاو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 695 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''کارێزەی دەلۆ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگاو]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کارێزەی دەلۆ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[میراولی، سەنگاو|میراولی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دۆبڕاو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کانی پەیتەش]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[حەسەن کەنۆشی خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[کارێزەی ڕەبات]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] p1khqdbm8mucifmi0tlmjbsdorwn8bv 0 155548 1695935 1533271 2026-10-27T22:35:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1695935 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Orphan|date=ئازار ٢٠٢٠}} }} {{زانیاریدانی نووسەر | ناو = کارۆش تەھا<br/>Karosh Taha | وێنە =Karosh Taha 2018.jpg | قەبارەی وێنە = 220px | لێدوان = | سەردێڕ = | نازناو = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[زاخۆ]]، [[باشووری کوردستان]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | شوێنی گۆڕ = | پیشە = [[نووسەر]] | زمان = [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]] | نەتەوە = [[کورد]] | ڕەگەز = | ڕەگەزنامە = | خوێندن = | قوتابخانە = | ساڵانی چالاکی = | بوار = [[رۆمان]] | بابەت = | بزووتنەوە = | کارە دیارەکان = [[وەسفی کۆچی قرژاڵێک]] | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | خزمەکان = | کاریگەر بووە بە = | کاریگەر بووە لەسەر = | خەڵاتەکان = خەڵاتی وێژەیی ھۆھەنەمس | واژوو = | لێدوانی واژوو = | ماڵپەڕ = | پیشاندانی دەروازە = }} '''کارۆش تەھا''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Karosh Taha) نووسەرێکی کوردی دانیشتووی [[ئەڵمانیا]]یە کە بە ھۆی کتێبی [[وەسفی کۆچی قرژاڵێک]] ناسراوەتەوە. کارۆش تەھا کتێبەکەی بە زمانی ئەڵمانی نووسیوەتەوە.<ref name="فرات ۱">[https://anfsorani.com/ژنان/نووسەرێکی-کورد-خەڵاتی-هۆهەنەمسی-وەرگرت-10903 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''نووسەرێکی کورد خەڵاتی ھۆھەنەمسی وەرگرت''، نووسراو لە ڕێکەوتی ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190708214851/https://anfsorani.com/%DA%98%D9%86%D8%A7%D9%86/%D9%86%D9%88%D9%88%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%87%DB%86%D9%87%DB%95%D9%86%DB%95%D9%85%D8%B3%DB%8C-%D9%88%DB%95%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AA-10903 |date= ٨ی تەممووزی ٢٠١٩ }} سەردان لە ٩ی تەممووزی ٢٠١٩.</ref> ==ژیان== کارۆش تەھا لە [[زاخۆ]] لە [[باشووری کوردستان]] لە دایک بوو و لە تەمەنی ٩ ساڵی لەگەڵ بنەماڵەکەی کۆچ کرد بۆ ئەورووپا و لە وڵاتی [[ئەڵمانیا]] نیشتەجێ بووە.<ref name="فرات ۱"/> ==بەرھەمەکان== * [[وەسفی کۆچی قڕژاڵێک]] (گێڕانەوەی مەشی قڕژاڵێک) ==خەڵاتەکان== ڕۆمانی وەسفی کۆچی قڕژاڵێک کە گرێنگترین بەرھەمی کارۆش تەھایە، تا بە ئیستاکە دوو خەڵاتی وێژەییی بۆ ھێناوەتەوە: * [[خەڵاتی وێژەیی ھۆھەنەمس]] لە وڵاتی [[نەمسا]]؛ ئەم خەڵاتە بەو نووسەرە پەنابەرانەی دەدرێت کە زمانی دایکییان ئەڵمانی نییە، بەڵام بە زمانی ئەڵمانی دەنووسن.) * خەڵاتی وێژەیی لە ھەرێمی ڕاین - وێستفالیای باکوور<ref name="فرات ۱"/> ==سەرچاوە== {{reflist}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:نووسەرانی عێراقی]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:نووسەرانی ئەڵمانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی زاخۆ]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی عێراقی]] [[پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی عێراقی]] [[پۆل:ژنانی کورد]] sext4xxz23iyhht4y832kkg4o9dmh4a 0 156309 1695674 1178206 2026-10-27T13:38:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1695674 wikitext text/x-wiki '''کاتیۆشا''' (بە [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]]: Катюша) لە سروودەکانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]ە. ئەم سروودە ساڵی ١٩٣٨ بە دەستی ماتڤێی بلانتێر ساز کرا و لە [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا وەکوو سروودێکی نیشتمانی ناوبانگی دەرکرد و لە ھاندانی گەل لە بەرگریکردن لە وڵاتەکەیان ڕۆلی گێڕا. لە ڕووسیا ھەتا ئێستاکەیش ئەم سروودە باوە.<ref name="ئستیتێس ۱">[https://books.google.fr/books?id=3DPTNtJn9nYC&pg=PA315#v=onepage&q&f=false ئستیتێس، ڕیچارد، ''چاندی گەلێری لە یەکێتیی سۆڤیەت: چیرۆکەکان، ھەڵبەستەکانفیلمەکان، کایەکان و فۆلکلۆر، ١٩٥٣-١٩١٧''، نووسینی جەیمز ڤۆن گێلدێرن، بڵاوکردنەوەی زانکۆی ئیندیانا، پ ٣١٥؛] سەردان لە ٤ی ئابی ٢٠١٩.</ref> ناوی کاتیۆشا یان کاتووشا لە زمانی ڕووسی، سۆکەناوی کچانەی ''یکاترینا''یە کە لە ڕووسی بە ''کاترین'' یان ''کاتیا'' دەڵێن. ھەروەھا ناوی مۆشەکھاوێژی کاتیۆشا کە [[ئەرتەشی سوور]] لە جەنگی جیھانیی دووەمدا لە مۆدێڵەکانی BM-8 ،BM-13 و BM-31 کەڵکی وەردەگرت، لە ناوی ئەم سروودە گیراوەتەوە.<ref name="ئستیڤێن ۱">ئستیڤێن، زاگۆلا، ''دەبابەکان و شەڕئامێرەکانی یەکێتیی سۆڤیەت لە جەنگی جیھانیی دووەمدا''، بڵاوکردنەوەی ئارم ئەند ئارمۆر، پ ١٥٠؛] سەردان لە ٤ی ئابی ٢٠١٩.</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ڕێی خەباتمان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Katyusha (song)}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:گۆرانییەکان]] [[پۆل:شەڕی جیھانیی دووەم]] [[پۆل:سروودە ڕووسییەکان]] qu8ipg7purz0gvycdb8l7z0qwgl8a17 1695780 1695674 2026-10-27T17:05:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ڕووسیا|ڕووسیا]] 1695780 wikitext text/x-wiki '''کاتیۆشا''' (بە [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]]: Катюша) لە سروودەکانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]ە. ئەم سروودە ساڵی ١٩٣٨ بە دەستی ماتڤێی بلانتێر ساز کرا و لە [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا وەکوو سروودێکی نیشتمانی ناوبانگی دەرکرد و لە ھاندانی گەل لە بەرگریکردن لە وڵاتەکەیان ڕۆلی گێڕا. لە ڕووسیا ھەتا ئێستاکەیش ئەم سروودە باوە.<ref name="ئستیتێس ۱">[https://books.google.fr/books?id=3DPTNtJn9nYC&pg=PA315#v=onepage&q&f=false ئستیتێس، ڕیچارد، ''چاندی گەلێری لە یەکێتیی سۆڤیەت: چیرۆکەکان، ھەڵبەستەکانفیلمەکان، کایەکان و فۆلکلۆر، ١٩٥٣-١٩١٧''، نووسینی جەیمز ڤۆن گێلدێرن، بڵاوکردنەوەی زانکۆی ئیندیانا، پ ٣١٥؛] سەردان لە ٤ی ئابی ٢٠١٩.</ref> ناوی کاتیۆشا یان کاتووشا لە زمانی ڕووسی، سۆکەناوی کچانەی ''یکاترینا''یە کە لە ڕووسی بە ''کاترین'' یان ''کاتیا'' دەڵێن. ھەروەھا ناوی مۆشەکھاوێژی کاتیۆشا کە [[ئەرتەشی سوور]] لە جەنگی جیھانیی دووەمدا لە مۆدێڵەکانی BM-8 ،BM-13 و BM-31 کەڵکی وەردەگرت، لە ناوی ئەم سروودە گیراوەتەوە.<ref name="ئستیڤێن ۱">ئستیڤێن، زاگۆلا، ''دەبابەکان و شەڕئامێرەکانی یەکێتیی سۆڤیەت لە جەنگی جیھانیی دووەمدا''، بڵاوکردنەوەی ئارم ئەند ئارمۆر، پ ١٥٠؛] سەردان لە ٤ی ئابی ٢٠١٩.</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ڕێی خەباتمان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ڕووسیا}} {{پۆلی کۆمنز|Katyusha (song)}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:گۆرانییەکان]] [[پۆل:شەڕی جیھانیی دووەم]] [[پۆل:سروودە ڕووسییەکان]] fv02ec1sb0l8araiy54jwc0twnhwpj3 0 156340 1695851 1649025 2026-10-27T19:38:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695851 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کاروانسەرا | ناوی_فەرمی = Karvansara | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Karvansara - کاروانسرا | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە|ناوەندی شارستانی نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی بەگم قەڵا|بەگم قەڵا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1304 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 741 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کاروانسەرا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی بەگم قەڵا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کاروانسەرا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دلمە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[میماندار]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[تۆپزاوا، نەغەدە|تۆپزاوا]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی [[نەغەدە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == پێکھاتەی دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٧٤١) کەس و (١٨٧)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[کاروانسەرا، بەراندێز]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی نەغەدە}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] h7n9fr5tb64gl5qtb2wlbpda5iptc5p 0 156361 1695978 1649011 2026-10-28T01:35:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695978 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کارێزەی شکاک | ناوی_فەرمی = Kahrizeh-ye Shakak | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Kəhrizə-i Şəkək - کھریزەشکاک | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە|ناوەندی شارستانی نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی سەندوس|سەندوس]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1395 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 150 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کارێزەی شکاک''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی سەندوس]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەدووری (٦کم) دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی [[نەغەدە]]وە. == ناو == == جوگرافیا == '''کارێزەی شکاک''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گویک]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دیلان چەرخی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کارێزی عەجەم]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گوندەوێڵە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == پێکھاتەی دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٥٠) کەس و (٣٦)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ی [[موکری]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی نەغەدە}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] q2oez1z5s7a7x91abdrbc3ec6dj9veo 0 156417 1696079 1649004 2026-10-28T07:33:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1696079 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کاموس | ناوی_فەرمی = Kamus | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Kamus - کاموس | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە|ناوەندی شارستانی نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی سەندوس|سەندوس]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1334 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 78 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کاموس''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی سەندوس]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کاموس''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قەڵاتان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[پیەبجک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئالەگوێزی سەروو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دەربەند، نەغەدە|دەربەند]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == پێکھاتەی دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٧٨) کەس و (١٨)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ی [[موکری]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی نەغەدە}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] qy7vdhfqbicdugqbfv70xdcliaasxig 0 156441 1695972 1649015 2026-10-28T01:34:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695972 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کارێزی عەجەم | ناوی_فەرمی = Kahriz-e Ajam | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Kəhriz-i Əcəm - کھریزعجم | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی محەمەدیار|محەمەدیار]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی حەسەنلو|حەسەنلو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1343 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 441 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[شیعە|شیعەی دوانزەئیمامی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کارێزی عەجەم''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی حەسەنلو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کارێزی عەجەم''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[شیروان شەلی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تازەکەندی دیم]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[دەریاچەی ورمێ]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کارێزەی شکاک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == پێکھاتەی دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٤١) کەس و (١٠٩)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]]یە [[قەرەپاپاق]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی نەغەدە}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] a7u5903qwu1bc0bzfoq8nqtkico96rd 0 157400 1696112 1549537 2026-10-28T07:39:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1696112 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Bulk Metallic Glass Sample.jpg|وێنۆک|چەند نمونەیەکیەک لەو کەلوپەلە کانزاییانەی کە پەیکەری شوشەییان ھەیە]] '''کانزای شوشەیی''' ({{بە ئینگلیزی|Amorphous Metal}}) بریتییە لە ماددەیەکی ڕەق کە ئاوێتە کرابێ، وە پەیکەری بەلوری نەبێت. زۆربەی کانزا پوختەکان لە [[پەیکەری بەلوری]] پێک ھاتونە، واتا گەردیلەکان بەشێوەیەکی ڕێک ریزیان بەستوە. کانزای شوشەیی بە پێچەوانەی شوشە گێنەری باشی کارەبایە. لە چەندین ڕێوە دەشێ کانزای شوشەیی بەرھەم بھێندرێت وەک: سارد کردنەوەی خێرا (کوینچ کردن).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Amorphous_metal</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|زانستی ماددە|فیزیک|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Metallic glasses}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:کانزاناسی]] [[پۆل:داڕشتەکان]] [[پۆل:زانستی ماددە]] [[پۆل:شووشە]] qkde42q76q252whetdb3ld8ysosjwa8 0 157420 1695619 1695348 2026-10-27T12:05:23Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695619 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2 plainlist" cellspacing="3px" ! colspan="2" | {| cellpadding="0" cellspacing="0" style="text-align: center;" width="100%" | width="10%" | | style="color:#000000;" width="80%" |ڤاڵنتینا تریشکۆڤا | width="10%" | |} |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#e3e0ff;color:#000000" |([[زمانی ڕووسی|بە زمانی ڕوسی:]]<span lang="ru">ентина Владимировна Терешкова</span>) |- | colspan="2" align="center" |<div>[[پەڕگە:RIAN archive 612748 Valentina Tereshkova.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک]]</div><div>تریشکۆڤا ساڵی 1969</div> |- | colspan="2" | ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#e3e0ff;color:#000000" | زانیاری کەسی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ناو لەدایکبوونەوە | style=" " |ڤاڵنتینا تریشکۆڤا {| class="infobox infobox_v2 plainlist" cellspacing="3px" | style=" " |<span lang="ru">Валентина Владимировна Терешкова</span>) |} |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |لەدایکبوون | style=" " |[[٦ مارس]]ی [[١٩٣٧|1937]]<span class="noprint"> (تەمەن ٨٢ ساڵ)</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ھاوڵاتی | style=" " |[[ڕووسیا]] [[یەکێتیی سۆڤیەت]] |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ئەندام لە | style=" " |لیژنەی مەرکەزی بۆ حیزبی شوعی سۆڤیەت، مەجلسی دوما |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;" | |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#e3e0ff;color:#000000" | ژیانی پیشەیی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |قوتابخانە | style=" " |ئەکامدیمی سەربازی بۆ ئەندازیاری ھێزی ئاسمانی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |کار | style=" " |کەشتیوانی ئاسمانی، سیاسەتمەدار، سەرباز، ئەندازیار، فڕۆکەوان |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |حیزب | style=" " |حیزبی شوعی سۆڤێتی ڕوسیای یەکگرتوو |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |زمانی دایک | style=" " |[[زمانی ڕووسی|ڕووسی]] |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |زمانی نوسین و گفتوگۆ | style=" " | [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]] |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ماوەی مانەوە لە بۆشایی ئاسمان | style=" " | ٤٢٧٢ خولەک |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#e3e0ff;color:#000000" | واژوو |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |[[پەڕگە:Valentina Tereshkova Signature.svg|ناوەڕاست|وێنۆک]] |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #b5adff dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" | |} [[پەڕگە:The Soviet Union 1963 CPA 2890 stamp (Second 'Team' Manned Space Flight. Portrait of Valentina Tereshkova).jpg|alt=<nowiki>[[File:Valentina Tereshkova (January 1963).jpg|thumb|Valentina Tereshkova (January 1963)]</nowiki>|وێنۆک]] '''ڤاڵنتینا فلا دیمیروفنا نریشکۆڤا''' (لە ٦ مارسی ١٩٣٧ لەدایکبووە)، کەشتیوانێکی ئاسمانی خانەنشینە، توانیویەتی بفڕێت بۆ بۆشایی ئاسمان لەسەر کەشتی فوستک ٦ لە ساڵی ١٩٦٩ و یەکەم ژن بووە لە مێژوو کە بفڕێت بۆ بۆشایی ئاسمان و تاکە ژن بووە کە بە تەنھا فڕینی بۆ بۆشایی ئاسمان بەبێ کۆمەڵ ئەنجام دابێت. لە گوندێکی بچووک لەدایک بووە کە ناوی (بولشویا ماسلینیکۆڤا) لە ھەرێمی (یارۆسلاڤل)، دوای تەواوکردنی خوێندنەکەی کە قوتابخانە دەستی کرد بە کارکردن لە کارگەی تایەکان پاشان ئەندازیاری خوێند و ڕاھێنانی کرد لە نیشتنەوە بە پەڕەشوت. ڤاڵنتینا و چوار لە ھاوڕێکانی (تتیانا کوزنتسوڤا، ئرینا سولویوڤا، زھانا یرکینا، فالنتینا بونومریڤا) ھەڵبژێدران لەنێوان چوارسەد داواکار بۆ ئەوەی ببن بە کەشتیوانی ئاسمانی. لە ١٦ی حوزەرانی ١٩٦٣، تریشکۆڤا توانی بفڕێت بۆ بۆشایی ئاسمان لەسەر کەشتی فوستوک ٦ کە یەکەم ئەفرەت بوو کە ئەو کارە بکات، و ١٩ ساڵی تری ویست ھەتاوەکو ئافرەتێکی تر بڕوات بۆ بۆشایی ئاسمان (سفیتلانا سافیتسکایا)، بەڵام ئەو چوار ئافرەتەی کە لەگەڵ تریشکۆڤایا ھەڵبژێردران نەیانتوانی گەشت بۆ بۆشایی ئاسمان بکەن == باری خێزانی == باوکی یەکێک پاڵەوانانی شەڕ ھەژمار دەکرێت کە لەکاتی شەڕ لەگەڵ نازییەکان گیانی لەدەست دا، تریشکۆڤا لەساڵی ١٩٦٣ ھاوسەرگیری لەگەڵ کەشتیوانی ئاسمانی (ئیدریان نیکۆلاڤ) کرد و لە ساڵی ١٩٦٤ کچێکیان بوو بەناوی (ئلینا). تریشکۆڤا لە ساڵی ١٩٨٢ تەڵاق درا پاشان ھاوسەرگیری لەگەڵ دکتۆر (شابوشنیکوف) کە ساڵی ١٩٩٩ گیانی لەدەست دا. == لە ئاستی لێھاتوویی == لە ئەکادیمی زوھوفسکی ھێزی ئاسمانی دەستی بە خوێندن کرد و لە ساڵی ١٩٦٩ دەرچوو وەک ئەندازیارییەکی بۆشایی ئاسمان و لەساڵی ١٩٧٧ بڕوانامای دکتۆرای لە ئەندازیاری بەدەست ھێنا. لە چەندین پلەو پایەی حکومەت کاری کردووە: * ١٩٦٦–١٩٧٤ کاری کردووە وەک یەکێک لە ئەندامانی مەجلسی بڵندی یەکێتی سۆڤیەت. * ١٩٧٤–١٩٨٩ دامەزرا لە دیوانی بەڕێوبەرایەتی یەکێتی سۆڤیەت * ١٩٩٦–١٩٩١ لە لیژنەی مەرکەزی بۆ حیزبی شوعی کاری کردووە * لە ساڵی ١٩٧٧ خانەنشین کرا بە داواکاری سەرۆکی ڕووسیا == چالاکیی کۆمەڵایەتی == لە ساڵی ٢٠١١ لە پارتی ڕووسیای یەکگرتوو لە لیستی ناوچەیی یارۆسلاڤ بۆ دۆمای دەوڵەتی ڕووسیا هەڵبژێردرا. تێرێشکۆڤا لەگەڵ ئیلێنا میزولینا، ئیرینا یارۆڤایا و ئەندرێ سکۆچ <ref>[https://lenta.ru/tags/persons/skoch-andrey/ Андрей Владимирович Скоч: биография (lenta.ru)]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.business-vector.info/andrej-skoch-esli-hochesh-136683/ |سەردێڕ=Скоч Андрей Владимирович: карьера в Госдуме и благотворительность {{!}} Агентство деловых новостей "Бизнес-вектор" (business-vector.info) |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئازاری ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220308230532/https://www.business-vector.info/andrej-skoch-esli-hochesh-136683/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>[https://pg21.ru/page66932 Андрей Скоч (pg21.ru)]</ref>، ئەندامی گروپێکی جێگری نێوان کوتلەییەکانن بۆ پاراستنی بەها مەسیحییەکان؛ بەم پێگەیە پشتگیری لە هێنانەکایەی هەموارکردنەوەکانی دەستووری ڕووسیا کرد، کە بەپێی ئەو یاسایە "ئۆرتۆدۆکسی بنەمای ناسنامەی نەتەوەیی و کولتووری ڕووسیایە". جێگری سەرۆکی لیژنەی دومای ویلایەتی بۆ پێکهاتەی فیدراڵی و خۆبەڕێوەبەری ناوخۆیی لە ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ەوە. == خەڵاتەکان == تریشکۆڤا چەندین خەڵاتی وەرگرتووە لەوانەش ([[پاڵەوانی یەکێتی سۆڤیەت]]، [[چێکۆسلۆڤاکیا]]، [[ڤیێتنام]]، [[مەنگۆلیا]] و چەندینی تر، توانیویەتی ١٢ خەڵات بەدەست بھێنێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =//ar.wikipedia.org/wiki/فالنتينا_تريشكوفا|سەردێڕ =فالنتینا تریشکوفا |زمان =عەرەبی |سەردان = ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فڕین|ژن|سیاسەت|فڕینی بۆشایی|ڕووسیا}} {{پۆلی کۆمنز|Valentina Tereshkova}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:پاڵەوانەکانی یەکێتی سۆڤیەت]] [[پۆل:سیاسەتدارانی سۆڤیەت]] [[پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین]] [[پۆل:جەنەراڵەکانی ھێزی ئاسمانی سۆڤیەت]] 90zkwny48jk8tdx8eml1v5afa0fpdxk 0 158393 1696008 1407265 2026-10-28T01:40:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1696008 wikitext text/x-wiki '''کاستی پڕ ئەستێرە''' ({{بە ئینگلیزی|Ensemble Cast}}) بەو بەرھەمە فیلم و تەلەڤیزیۆنانە دەگوترێت کەوا کۆمەڵێک ئەکتەری ناودار و خاوەن خەڵاتی جۆراوجۆر لەخۆدەگرێت، کەوا ھەموویان بەیەکسانی لە بەرھەمەکە دەردەکەون.<ref name=":0">Random House: ensemble acting Linked 2013-07-17</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Ik9sleNg10kC&pg=PA112#v=onepage&q&f=false|سەردێڕ=Character design for graphic novels|نووسەر=Steven Withrow|نووسەر٢=Alexander Danner|ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Focal Press]]/Rotovision|پەڕە=١١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٤٠-٨٠٩٠٢-١}}</ref> == سەرچاوەکان == <references group="" responsive="0"/> {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوەکانی شانۆ]] [[پۆل:زاراوەکانی فیلم و ڤیدیۆ]] [[پۆل:شانۆ]] 56gzpzk3a7y7ar3x0cys2axkz9nw659 0 160695 1695966 1649018 2026-10-27T22:40:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695966 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کارێزی خواروو | ناوی_فەرمی = Kahriz-e Qaleh Daresi | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Kəhriz Qala Dərəsi - کھریزقلعەدرسی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ساری سو|ساری سو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٣٧٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٣٧ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کارێزی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ساری سو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کارێزی خواروو''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شکەفتێ خەلێ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دانالوی بچوک]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کارێزی سەروو]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شائاوا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٧) کەس و (٢٦) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ne61ut6ey6c5qsgllng2icu38agn5s8 0 160986 1696041 1533447 2026-10-28T05:08:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1696041 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شێواز}} }} {{داتابۆکس}}'''مانگی کالیستۆ''' (بە [[ئینگلیزی]]: Callisto) ئەو مانگە ٢م گەورەترین مانگی ھەسارەی [[ھورمز]]ە لە پاشی مانگی [[جانیمید]]، وە ٣یەم گەورەترین مانگی [[کۆمەڵەی خۆر]]ە پاشی مانگی [[جانیمید]] و [[تیتان (مانگ)]]، مانگی [[پەڕگە:Cratered plains PIA00745.jpg|وێنۆک| وێنەی رووی مانگی کالیستۆ لەلایەن [[گالیلۆ (کەشتیی ئاسمانی)]]]] کالیستۆ لەلایەن [[گالیلێو گالیلەی]]ەوە دیتراوە لە ساڵی ١٦١٠، تیرەی مانگی کالیستۆ نێزیکەی ٤٨٢١کم کە نێزیکەی ٩٩٪ی تیرەی ھەسارەی [[زاوە]] دەکا، مانگی کالیستۆ بە دووری ١٨٨٠٠٠٠کم خوول لە دەوری ھەسارەی [[ھورمز]] دەکات و بە نێزیکەی ١٦٫٧ رۆژ جارەک لە دەوری ھەسارەکە دەخوولێتەوە. == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20140328070532/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Jup_Callisto پەڕەی مانگی کالیستۆ لە ماڵپەری خوودکاری ناسا لۆ دیتنەوەی تەنەکانی کۆمەڵەی خۆر] * [https://web.archive.org/web/20190622041534/https://photojournal.jpl.nasa.gov/target/Callisto وێنەی کالیستۆ لەلایەن گۆڤاری ھەسارەکان] * [https://web.archive.org/web/20200115162715/https://photojournal.jpl.nasa.gov/catalog/PIA03876 نەخشەی مانگی کالیستۆ لەلایەن ماڵپەری تاقیگەی ناردنی فرۆکەی دەرپەڕێنەر] {{کۆمەڵەی خۆر}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|کۆمەڵەی خۆر}} {{پۆلی کۆمنز|Callisto (moon)}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:کۆمەڵەی خۆر]] [[پۆل:سیستمی خۆری]] 4gm2f3eswhoper4wcxxs90o86ahsrxf 0 161890 1695791 1695430 2026-10-27T17:09:33Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:پەرستاری|پەرستاری]] 1695791 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە}} [[پەڕگە:Vitamin_B12.JPG|وێنۆک|250x250پیکسڵ|ڤیتامین بی١٢ لە شێوەی دەرزی]] '''ڤیتامین بی ١٢''' یان '''کوبالامین''' یەکێکە لە گرنگترین [[ڤیتامین|ڤیتامینەکانە]] کە پێویستە بۆ زیندەوەران. ئەم ڤیتامینە پێویستە بۆ دروست کردنی [[خوێن]] و سیستەمی دەروونی. ھەروەھا بۆ دووگیان بوونیش ڕۆڵی گرنگ دەبینێت. بڕێکی کەم لەم ڤیتامینە لەڕێی ھەندێک بەکتریای جەستەی مرۆڤەوە بەرھەم دێت بەڵام لە ئاست پێداویستیەکانی جەستە نییە. ھەروەھا ئەم ڤیتامینە لە گیادا دەست ناکەوێت و بەم ھۆیەشەوە ئەو کەسانەی پارێزیی دەکەن تەنھا گیاخواردن پێویستە لە ڕێی مۆڵتی ڤیتامینەکانەوە پێداویستی جەستەییان دابین بکەن. سەرچاوەی سەرەکی ئەم ڤیتامینە گۆشتی ئاژەڵ، [[ھێلکە]]، [[شیر]]، [[جەرگ]] و [[پەنیر]] کە بڕی پێویست دەخاتە ناو جەستەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://fa.wikipedia.org/wiki/ویتامین_ب۱۲|سەردێڕ=ویتامین ب۱۲|زمان=فارسی|سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref> [[پەڕگە:Cobalamin.png|وێنۆک|پەیکەری گەردی ڤیتامین بی ١٢]] == سوڕی وەرگرتنی ڤیتامین ب ١٢ == لە کاتی خواردنی ڤیتامین ب ١٢، سەرەتا لە ناو دەمی کەسەکەوە ئەم ڤیتامینە لەگەڵ پڕۆتینێکەوە بە ناوی ھاپتۆکۆرین یەک دەگرن بۆ ئەوەی لە بەرامبەر [[ترشی گەدە]] پارێزگاری لە شیبوونەوەی لێبکات. پاشان کە بیتامینەکە داخڵی ڕیخەڵۆکەی بچوکی مرۆڤ بوو ئەم پڕۆتینە بەرگری کارە لێی جیا دەبێتەوە و ڤیتامینەکە لە ڕێی ڕیخەڵۆکەوە وەردەگیرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|کیمیا|پەرستاری}} {{پۆلی کۆمنز|Vitamin B12}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:ڤیتامین]] a4lrk8ys61ezcrbae23ubvbl5ar01x9 0 162022 1695930 1549599 2026-10-27T22:34:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1695930 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کارڵ راینموت''' ({{بە ئینگلیزی|Karl Wilhelm Reinmuth}}) لە ٤ی نیسانی ١٨٩٢ لە شاری [[ھێیدڵبێرگ]]لە دایک بووە، کارڵ زانایەکی [[ئەستێرەناسی|فەلەکناسی]] ئەڵمانیە، ئەو زانایە نێزیکەی ٣٩٥ [[ھەسارەی بچووک| ھەسارەی گچکە]]ی دیتیتەوە. == پیشەی زانستی == زانای ئەڵمانی کارڵ لە ساڵی ١٩١٢ ھەتا ١٩٥٧ کاری کردیە لە [[ڕوانگەی ھێیدڵبێرگ]]. == ناوبانگ و شانازی == [[ھەسارەی بچووک]]ی سەرەکی پشتوێنی [[١١١١ رینمۆتە]] کە لەلایەن خوودی زانای بەناوبانگ کارڵەوە دیتراوە لە ساڵی ١٩١٢، ھەروەھا ھەر بە ناوی خۆیشی کراوە. == دۆزینەوەکان == گرنگترین دۆزینەوەکانی زانای ئەڵمانی کارڵ [[ھەسارەکانی نێزیک زەوی]]یە ئەویش [[گەڕەستێرۆچکەی ئەپۆڵۆ ١٨٦٢]]ە == سەرچاوەکان == * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MPBu./0007//0000010.000.html MPBu 7 (1979) 10] * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MitAG/0050//0000007.000.html MitAG 50 (1980) 7] (لە ئەڵمانیا) == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/MPDiscsNum.html دۆزەرەوەی ھەسارەی گچکە (بەپێی ژمارە)] نکەی ھەسارەی بچووک. ٤ ئەیلول ٢٠١٦. گێڕایانەوە ٢٨ ئەیلول ٢٠١٦ * کارل رینموتە (کانونی یەکەم ١٩٧٩). " تێبینیی (کورتەیەک لە ژیان) ی ". پەخشنامەی ھەسارەی بچووک. [[بیب کۆد]] [https://web.archive.org/web/20200226090750/https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1979MPBu....7...10R/abstract ١٩٧٩ ئێم پی بی و .... ٧... ١٠ ئار] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|گەردوون|ئەڵمانیا|زانست}} {{پۆلی کۆمنز|Karl Wilhelm Reinmuth}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٩]] n5mnom2kxxyq79apckhi2ckp38b7jkb 0 162437 1695827 1533173 2026-10-27T19:34:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1695827 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کارلا ئەڤیلەر''' (لەدایکبووی ١٩٧٨) ژنە چالاکوانی سەلڤادۆرییە لەبواری مافەکانی [[ترانسجێندەر]] کاردەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://zagria.blogspot.com/2018/01/karla-avelar-1978-activist.html|سەردێڕ=Karla Avelar (1978 -) activist|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=A Gender Variance Who's Who|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200326043348/https://zagria.blogspot.com/2018/01/karla-avelar-1978-activist.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کارلا دامەزرێنەر و بەڕێوبەری جێبەجێکاری ''Comcavis Trans،'' کە ڕێکخراوێکی نا حکومییە لەسەر پرسی [[ترانسجێندەر|ترانسجێندەرەکان]] کاردەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://medium.com/@caglobal/international-women-s-day-the-transgender-activist-risking-her-life-for-human-rights-in-el-2f29cd18a9b3|سەردێڕ=The transgender activist risking her life for human rights in El Salvador|دوایین=Global|یەکەم=Christian Aid|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=Medium|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> لەماوەی کارکردنی چەند جارێک ھەڕەشەی کووشتنی لێکراوە، ھەروەھا لەھەوڵێکی کووشتن ڕزگاری بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.unhcr.org/news/stories/2016/12/58355fca4/salvadoran-transgender-activist-takes-against-violence.html|سەردێڕ=Salvadoran transgender activist takes stand against violence|دوایین=Refugees|یەکەم=United Nations High Commissioner for|وێبگە=UNHCR|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.huffpost.com/entry/karla-avelars-life-of-constant-threats_b_591783b9e4b02d6199b2effe|سەردێڕ=Karla Avelar's Life of Constant Threats|دوایین=Dooley|یەکەم=Brian|دوایین٢=Advisor|یەکەم٢=ContributorSenior|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=HuffPost|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠|دوایین٣=First|یەکەم٣=Human Rights|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200314181052/https://www.huffpost.com/entry/karla-avelars-life-of-constant-threats_b_591783b9e4b02d6199b2effe|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کارلا پێنج ساڵانیش لە زیندانی پیاوان زیندایکراوە.<ref>[https://www.lennyletter.com/story/karla-avelar-el-salvador-trans-rights-movement The Mother of El Salvador's Trans-Rights Movement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181110080327/https://www.lennyletter.com/story/karla-avelar-el-salvador-trans-rights-movement |date=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ }}، ماڵپەڕی لێنی لیتەر، لەڕۆژی JANUARY 30, 2018 نووسراوە.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن}} {{پۆلی کۆمنز|Karla Avelar}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنی ترانسجێندەر و ترانسێکشوال]] 66rpwxjdc54eazkk0rgj30w28tdshfc 0 162516 1695948 1533304 2026-10-27T22:37:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1695948 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کارینا پانکیڤیچ''' چالاکوانی مافەکانی [[ترانسجێندەر|ترانسجێندەری]] ئۆرۆگواییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://feminismos.ladiaria.com.uy/articulo/2019/12/elvira-lutz-cristina-grela-y-karina-pankievich-fueron-declaradas-ciudadanas-ilustres-por-la-intendencia-de-montevideo/|سەردێڕ=Elvira Lutz, Cristina Grela y Karina Pankievich fueron declaradas Ciudadanas Ilustres por la Intendencia de Montevideo|دوایین=diaria|یەکەم=la|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=la diaria|زمان=es-uy|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200323164808/https://feminismos.ladiaria.com.uy/articulo/2019/12/elvira-lutz-cristina-grela-y-karina-pankievich-fueron-declaradas-ciudadanas-ilustres-por-la-intendencia-de-montevideo/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://lento.ladiaria.com.uy/articulo/2020/1/los-90-en-clave-trans/|سەردێڕ=Los 90 en clave trans|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=la diaria|زمان=es-uy|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200323164808/https://lento.ladiaria.com.uy/articulo/2020/1/los-90-en-clave-trans/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ecos.la/9/actualidad/2019/05/08/33152/ley-trans-vuelve-al-tapete-entre-denuncias-penales-firmas-y-festejos/|سەردێڕ=Ley Trans vuelve al tapete entre denuncias penales, firmas y festejos|وێبگە=ecos.la|زمان=es|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200323164808/https://ecos.la/9/actualidad/2019/05/08/33152/ley-trans-vuelve-al-tapete-entre-denuncias-penales-firmas-y-festejos/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.republica.com.uy/dirigente-trans-aseguro-que-solo-se-busca-salud-integral-para-el-colectivo-id670532/|سەردێڕ=Dirigente trans aseguró que solo se busca salud integral para el colectivo|ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=Diario La República|زمان=es|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://feminismos.ladiaria.com.uy/articulo/2018/8/ley-trans-senador-del-fa-propone-sacar-la-posibilidad-de-que-menores-accedan-a-cirugias-de-cambio-de-sexo/|سەردێڕ=Ley trans: Senador del FA propone sacar la posibilidad de que menores accedan a cirugías de cambio de sexo|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=la diaria|زمان=es-uy|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180821113825/https://feminismos.ladiaria.com.uy/articulo/2018/8/ley-trans-senador-del-fa-propone-sacar-la-posibilidad-de-que-menores-accedan-a-cirugias-de-cambio-de-sexo/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کارینا سەرۆکی کۆمەڵەی [[ترانسجێندەر|ترانسجێندەرانی]]<nowiki/>ئۆرۆگوایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elpais.com.uy/que-pasa/creando-nuevo-futuro-trans.html|سەردێڕ=Creando un nuevo futuro trans|دوایین=ElPais|وێبگە=Diario EL PAIS Uruguay|زمان=spanish|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elpais.com.uy/informacion/politica/ley-trans-voto-acusaciones-presion.html|سەردێڕ=Ley "trans" se votó bajo acusaciones de "presión"|دوایین=ElPais|وێبگە=Diario EL PAIS Uruguay|زمان=spanish|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە}} {{ژیاننامە-کۆڵکە}} {{پۆلی کۆمنز|Karina Pankievich}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:چالاکوانی مافەکانی ھاوڕەگەزخوازانی لە ئۆرۆگوای]] sa17zvfcokxxllae77jo7yhat62cijb 0 162849 1695938 1407237 2026-10-27T22:35:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سووریا-کۆلکە) 1695938 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = کارۆلین تەحان | image = Carolin Tahhan Fachakh IWOC 1.jpg | image_size = | caption = سیستەر کارۆل | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[حەلەب]] | death_date = | death_place = | death_cause = | residence = | other_names = سیستەر کارۆل | known_for = چالاکییەکانی لە دیمەشق | occupation = ڕاھیبە | title = | parents = | relatives = | signature = | website = | footnotes = | nationality = [[سووری]] }} '''کارۆلین تەحان فەشەخ''' یان '''کارۆلین سیستەر''' (لە دایکبووی ١٩٧١، [[حەلەب]]) ڕاھیبەیەکی سوورییە، لە کاتی [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]] ئاگاداری ژن و منداڵانی دیمەشق بووە. لە ساڵی ٢٠١٧، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.state.gov/s/gwi/iwoc/2017/bio/index.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170329032421/https://www.state.gov/s/gwi/iwoc/2017/bio/index.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠١٧|سەردێڕ=Biographies of the Finalists for the 2017 International Women of Courage Awards|وێبگە=www.state.gov|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> == ژیان == کارۆلین لە حەلەب لەدایکبووە. چووەتە پاڵ قوتابخانەی سالیزان سیستەرزی دۆنن بۆسکۆ بۆ ئەوەی ببێتە یەکێکە ل خووشکەکانی (سیستەر) کڵێسا. کارۆلین یەکێک لەفێرگەکان بەڕێوەدەبرد لە دیمەشق، تەنانەت لەکاتی [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]]<nowiki/>ش کارەکانی ئەو فێرگەیە بەردەوام بووە، کارەکانی فێرگەکە بۆ ھەموو ژنان و منداڵانێک بووە بەبێ پرسینی پابەندبوونیان بە چ ئاینێک. لە فێرگەکە ژنان و دایکانیان فێری دوورمانیش دەکرد.<ref name="sew">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.thecompassnews.org/2017/04/syrian-nun-honored-state-department-says-u-s-bombing-step-back/|سەردێڕ=Syrian nun honored by State Department says U.S. bombing is step back {{!}} The Compass|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠١٧|ئیش=The Compass|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٧|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170825190613/http://www.thecompassnews.org/2017/04/syrian-nun-honored-state-department-says-u-s-bombing-step-back/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٧، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا،<ref name=":0"/> دوای کاندیکردنی لەلایەن [[ڤاتیکان]] کاتێک کە [[باراک ئۆباما|ئۆباما]] سەرۆککۆماربوو،<ref name="ik">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ghrfoundation.org/news/ghr-and-global-mn-host-two-international-women-of-courage|سەردێڕ=GHR and Global Minnesota Host Two International Women of Courage|وێبگە=GHR Foundation|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190505143258/http://www.ghrfoundation.org/news/ghr-and-global-mn-host-two-international-women-of-courage|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئایاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کارۆلین خەڵاتەکەی پیدرا سەرباری ئەوەی ڕەخنەی لە بڕیارەکانی ترەمپ گرتبوو دەربارەی سووریا وە ناوبراو یەکێکە لە لایەنگرانی [[بەشار ئەسەد]]. کارۆلین گومانی لەوەھەبوو کە بەشار چەکی کیمیایی لە خان سیخۆن بەکارھێنابێت، لە چاوپێکەوتنێکی ئەوەی ڕاگەیاندبوو کە ترەمپ بەھێرشی فڕۆکەکانی بۆ سووریا ئەوا ھەنگاوێک لە ئاشتی دوورکەوتۆتەوە، ھەروەھا ئەوەشی وت کە ئەو سەرۆکی سوریا (بەشار ئەسەد) ی بەدڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://cruxnow.com/global-church/2017/04/12/syrian-nun-honored-us-says-assad-not-dictator/|سەردێڕ=Syrian nun honored by U.S. says Assad is 'not a dictator'|ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠١٧|ئیش=Crux|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٧|زمان=en-US|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190617143154/https://cruxnow.com/global-church/2017/04/12/syrian-nun-honored-us-says-assad-not-dictator/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190617143154/https://cruxnow.com/global-church/2017/04/12/syrian-nun-honored-us-says-assad-not-dictator/ |date=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|سووریا|مافەکانی مرۆڤ}} {{پۆلی کۆمنز|Carolin Tahhan Fachakh}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] [[پۆل:ژنانی سووریا]] [[پۆل:ژنە چالاکوانەکانی سووریا]] [[پۆل:خەڵکی حەلەب]] [[پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە]] cmfifs7ycbj5c24it1ebgtf92r46svh 0 162912 1695610 1695525 2026-10-27T12:02:23Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695610 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ڤیکی نتیتیما | image = 2016 International Women of Courage Award to Vicky Ntetema of Tanzania (25843958070).jpg | image_size = | caption = ڤیکی نتیتیما | birth_name = | birth_date = ١٩٥٨ یان ١٩٥٩ | birth_place = [[تانزانیا|تەنزانیا]] | death_date = | death_place = | death_cause = | residence = | other_names = | known_for =ڕاپۆرتکردن لەسەر پێشێلکارییەکانی مافەکانی مرۆڤ; چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ | education = | employer = [[بی بی سی]]، ڕێکخراوی [[لەژێر ھەمان خۆر]] | occupation = [[ڕۆژنامەوان|ڕۆژنامەنووس]] | boards = | religion = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | signature = | website = [https://twitter.com/VickyNtetema1 توویتەر] | footnotes = | nationality = [[تانزانیا|تەنزانیا]] }} '''ڤیکی نتیتیما''' (لەدایکبووی ١٩٥٨ یان ١٩٥٩) ژنە چالاکوانێکی مافەکانی مرۆڤ و ڕۆژنامەنووسی [[تانزانیا|تەنزانییە]]، ڤیکی بەناوبانگبوو کاتێک چیڕۆکی ھەژێنەری ورووژاند دەربارەی کووشتنی کەسانێک لە [[تانزانیا|تەنزانیا]] و [[بوروندی]] بەھۆی ئەلبینیسم، دواتر ناوبراو بووە بەڕێوبەری جێبەجێکاری ڕێکخراوی «لەژێر ھەمان خۆر» بۆ داکۆکیکردن لەو کەسانە. == ژیان == ڤیکی لە دایکبووی تەنزیانیایە. بە وەرگرتنی سکۆلارشیپی حکوومەت ئەوا توانی لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] بخوێنێت. توانی ماستەر لە ڕۆژنامەوانی بەدەستبھێنێت لە ساڵی ١٩٨٥، دواتر لە ساڵی ١٩٩٨ ماستەرێکی دیکەی لە گەشەپێدانی سیستەمی زانیاری بەدەستھێنا لە بەریتانیا. لە ساڵی ١٩٩١، وەک ڕۆژنامەنووسێکی ئەلیکتڕۆنی (پێشکەشکاری ڕادیۆ و پرۆدیوسەر) لە تۆڕی بی بی سی کاریکرد، دواتر لە ساڵی ٢٠٠٦ پلەکەی بەرزبوویەوە بۆ ڕۆژنامەنووسی باڵا و سەرۆکی تۆڕی بی بی سی لە تەنزانیا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.iwmf.org/community/vicky-ntetema/|سەردێڕ=Vicky Ntetema|دوایین=Wray|یەکەم=Lindsey|ڕێکەوت=٢٠١٠|وێبگە=[[International Women's Media Foundation]]|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٨، ڤیکی نیتیتیما ناوبانگی پەیاکرد بە ڕووماڵکردنی ھەواڵی کووشتنی کەسانێک لە تەنزانیا تەنیا لەبەر ئەوەی تووشی ئەلبینیسم بوونە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7148673.stm|سەردێڕ=Tanzania fears over albino killings|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ئیش=[[BBC News]]|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> دواتر ڤیکی تۆڕی بی بی سی جێھێشت، بوو بە بەڕێوبەری جێبەجێکاری ڕێکخراوی «لەژێر ھەمان خۆر» بۆ داکۆکیکردن لە مافەکانی تووشبووانی ئەلبینیسم، لەو پۆستە مایەوە تاکوو ئایاری ٢٠١٨ کاتێک خانەنشین بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.thecitizen.co.tz/News/1840340-4390138-371x4bz/index.html|سەردێڕ=Ntetema announces retirement date from albino lobby group|دوایین=Namkwahe|یەکەم=John|ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠١٨|ئیش=The Citizen|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> == ڕووماڵی کووشتنی تووشبووانی ئەلبینیسم == ڤیکی پەردەی لەسەر ئەو کەسانە ھەڵدایەوە کە وەک پزیشکی لۆکاڵی مامەڵەیان بە جەستەی ئەلبینیسمەکان دەکرد، ئەو خەڵکانە وایان دانابوو کە جەستەی تووشبووانی ئەلبینیسم چارەسەرێکی جادووییە بۆیە دەیانکووشتن و مامەلەیان پێوەدەکردن.<ref name=":1"/><ref name=":22">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7523796.stm|سەردێڕ=In hiding for exposing Tanzania witchdoctors|دوایین=Ntetema|یەکەم=Vicky|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٠٨|ئیش=[[BBC News]]|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> ڕاپۆرتەکانی ڤیکی چاوی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی بەلای خۆیدا ڕاکێشا. دواتر ڕووماڵەکانی بوون بە ھەڕەشە لەسەر ژیانی، ئەمەش وایکرد چەندجارێک خۆی باشرێتەوە، وە بۆ دووجاریش وڵات جێبھێڵێت.<ref name=":23">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7523796.stm|سەردێڕ=In hiding for exposing Tanzania witchdoctors|دوایین=Ntetema|یەکەم=Vicky|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٠٨|ئیش=[[BBC News]]|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8674440.stm|سەردێڕ=Vicky Ntetema wins bravery award for BBC albino report|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠١٠|ئیش=[[BBC News]]|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> == خەڵاتەکان == * خەڵاتی سەرکەوتنی ژنانی تەنزانیا لە پۆلینی زانیاری و گەیاندن، ساڵی ٢٠١٣. * خەڵاتی بوێری لە ڕۆژنامەوانی لەلایەن ڕێکخراوی میدیای ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا بەھۆی ڕاپۆرتەکانی.<ref name=":0"/><ref name=":23"/> * خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی لە ساڵی ٢٠١٦ پێدرا، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://2009-2017.state.gov/s/gwi/iwoc/2016/bio/index.htm|سەردێڕ=Biographies of 2016 Award Winners Share|وێبگە=U.S. Department of State|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref><ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://tz.usembassy.gov/iwoc-laureate-ms-vicky-ntetema/|سەردێڕ=U.S. Embassy Honors 2016 International Women of Courage Laureate Ms. Vicky Ntetema|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=U.S. Embassy in Tanzania|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200621054418/https://tz.usembassy.gov/iwoc-laureate-ms-vicky-ntetema/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مافەکانی مرۆڤ}} {{پۆلی کۆمنز|International Women of Courage Award}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:ژنانی تەنزانیا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩]] [[پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە]] 22ojpp9t9w43b5yli07no6kb0k0dzb2 0 163168 1695615 1695444 2026-10-27T12:04:03Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695615 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Veronika Marchenko (Russia) with Secretary of State Hillary Rodham Clinton and First Lady Michelle Obama.png|وێنۆک|ڤیڕۆنیکا لەگەڵ [[میشێل ئۆباما]] و [[ھیلاری کلینتۆن]]، لە ساڵی ٢٠٠٩، کاتی وەرگرتنی خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی.]] '''ڤیرۆنیکا مارچینکۆ''' چالاکوانی [[مافەکانی ژنان]]ە لە [[ڕووسیا]].<ref name="autogenerated2">[https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/ps/2009/03/120070.htm The Secretary of State's 2009 International Women of Courage Awards<!-- Bot generated title -->]</ref> ئەو دامەزرێنەر و بەڕێوبەری ڕێکخراوی ناحکومی مافەکانی دایکە لە ڕووسیا، کە لە ساڵی ١٩٨٨ وەک قوتابییەک دایمەزراند. لە ساڵی ٢٠٠٩، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا لەبەرامبەر چالاکییەکانی.<ref name="autogenerated2"/><ref>[https://humanrightshouse.org/articles/our-woman-of-courage/ Our ‘Woman of courage]’، ماڵپەڕی humanrightshouse، ڕۆژی MARCH 11, 2009 نووسراوە.</ref> == ژیان == ڕێکخراوی مافەکانی دایک کاردەکات بۆ ئاشکراکردنی چالاکییە نامرۆڤایەتییەکان کە بوونەتە ھۆی مردنی ڕووسەکان لەکاتی ئاشتیدا،<ref name="White1999">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Anne White|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4SaxCwAAQBAJ&pg=PA103|سەردێڕ=Democratization in Russia under Gorbachev, 1985–91: The Birth of a Voluntary Sector|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan UK|ژپنک=٩٧٨-١-٣٤٩-٢٧٣٧٢-٠|پەڕەکان=١٠٣–}}</ref> ھەروەھا کۆمەککردنی خێزانەکانیان.<ref name="autogenerated3">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://blogs.state.gov/stories/2009/03/09/veronika-marchenko-we-are-ready-long-fight-order-make-law-prevail |سەردێڕ=Veronika Marchenko: "We are Ready for a Long Fight in Order To Make the Law Prevail" {{!}} DipNote<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160822212127/https://blogs.state.gov/stories/2009/03/09/veronika-marchenko-we-are-ready-long-fight-order-make-law-prevail |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەروەھا کاردەکەن بۆ نەھێشتنی سووکایەتی و گاڵتەپێکردن.<ref name="autogenerated3"/> ڕێکخراوەکە زیاتر لەدەرەوە ھاوکاری داریی وەردەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/sponsored/rbth/society/8059683/The-Mothers-Right-foundation-Russian-soldiers-mothers-turn-grief-into-action.html |سەردێڕ=The Mothers' Right foundation: Russian soldiers' mothers turn grief into action - Telegraph<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150925235758/http://www.telegraph.co.uk/sponsored/rbth/society/8059683/The-Mothers-Right-foundation-Russian-soldiers-mothers-turn-grief-into-action.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="autogenerated42">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://news.russiannewsroom.com/details.aspx?item=25420 |سەردێڕ=Veronika Marchenko, head of a Russian NGO protecting the rights<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180704152951/http://news.russiannewsroom.com/details.aspx?item=25420 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مارچینکۆ کاری لە ڕۆژنامەی یونسۆت کردووە. لە ساڵی ١٩٨٦ بەرنامەی ١٢ەمین چیڕۆکی لە کەناڵی تەلەفزیۆنی ناوەندی سۆڤیەت پێشکەش دەکرد. ھەروەھا ئەو لە بزووتنەوەی گەنجانی نێودەوڵەتی بەناوی «وەستانی داھاتوو سۆڤیەتە».<ref name="autogenerated1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rightsinrussia.org/rights-in-russia-community/council/advisory-board/marchenko |سەردێڕ=Veronika Marchenko - Rights in Russia<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180717174309/http://www.rightsinrussia.org/rights-in-russia-community/council/advisory-board/marchenko |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە تشرینی دووەمی ١٩٩٨، خەڵاتی پەبلیک ڕیکۆگنیشنی پێدرا. لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٢، پەیمانگای کۆمەڵگای کراوە لە ڕووسیا، خەڵاتی ڤیرۆنیکای کرد بۆکارە خۆبەشییەکانی. لە ساڵی ٢٠٠٩، لە ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی وەرگرت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مافەکانی مرۆڤ|ڕووسیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنانی ڕووسی]] [[پۆل:ژنە چالاکوانەکانی مافەکانی مرۆڤی ڕووسی]] [[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی ڕووس]] [[پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە]] sf36spxyxy96shrovilgjakuacmxu6m 0 163565 1695765 1549632 2026-10-27T16:39:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلسەفە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1695765 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کارسازی''' ({{بە ئینگلیزی|Entrepreneurship}}) پرۆسەیەکە بۆ پێکھێنانی بەھایەکی نوێ (مادی یان مەعنەوی) لەڕێی ھەوڵێکی پابەندانە بە ڕەچاوکردنی ڕیسکەکانی. وشەی کارسازی لە وشەی فەرەنسی "Entrepreneurs" بە واتای پابەندبوون ھاتووە. کارسازی سەرەتا لە لایەن [[ئابوورناسی|ئابوورناسەکان]] بەکارھاتووە و لە سەرجەم ڕێبازەکانی ئابوورناسی لە سەدەی ١٦ زایینیی ھەتا ئێستا بە شێوەیەک لە شێوەکان لە تیۆرییەکانی ئابوورناسی باسیان لێ کردووە. == پەیوەندی بە داھێنان == ژۆزێف شومپیتەر پرۆسەی کارسازی بە «تێکشکاندنی داھێنەرانە» ناو دەبات. بە دەستەواژەیەکی دیکە تایبەتمەندی دەستنیشانکەر لە کارسازی ھەمان جێبەجێکردنی کاری نوێ یان داھێنان بە شێوازی تازە لە بواری جێبەجێکارییە. ژۆزێف شومپیتەر کە وەک باوکی کارسازی ناسراوە، وشەی داھێنان دەخاتە پاڵ کارسازی. بە دەستەواژەیەکی دیکە جێبەجێکردنی کاری نوێ یان داھێنان بە شێوازی نوێ لە بواری جێبەجێکردن دەزانێت. بە بۆچوونی ئەو داھێنان لە ھەر یەک لە بوارەکانی خوارەوە بە کارسازی لە قەڵەم دەدرێت. # پێشکەشکردنی کاری نوێ # پێشکەشکردنی شێوازی نوێ لە پرۆسەی بەرھەمھێنان # کردنەوەی بازاڕی نوێ # بەدەستھێنانی سەرچاوەی تازە # پێکھێنانی ھەر جۆرە پێکھاتەیەکی نوێ لە پیشەسازی پیتەر دراکر، باوکی زانستی بەڕێوەبردن، کەسێک بە کارساز دەزانێت کە چالاکییەک بە سەرمایەی ئابووری خۆی دەست پێ بکات، بەھاکان دەگۆڕێت و لە ژینگەی دەوروپشتی گۆڕانکاری دروست دەکات و بەرەو باشتر بوون دەچێت. == زایەند == ھەرچەندە [[زایەند]]ی زۆربەی کارسازەکانی جیھان نێرە، بەڵام لە وڵاتانی ئەڵمانیا، ڕووسیا، مالیزیا، و ڤەنزوێلا ژمارەی ژنان بە جیاوازییەکی زۆر کەم لە چاو پیاوانن. ئەمە لە کاتێک کە لە وڵاتانی تونگا، برازیل و گواتمالا ژمارەی ژنانی کارساز لە پیاوان زۆرترە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://fa.wikipedia.org/wiki/کارآفرینی|سەردێڕ = کارآفرینی|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ١١ی نیسانی ٢٠٢٠}} {{تووڵی دەروازە|فەلسەفە|ئابووری|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Entrepreneurship}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوەکانی کاسبی]] [[پۆل:کارسازی]] [[پۆل:ئابووری کاسبی]] [[پۆل:شۆپپارێزی]] nnqglwn5ht4cmv2e672xnicw5n6ob9f 0 164223 1695993 1571029 2026-10-28T01:38:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1695993 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = کازم ئۆز | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | وێنە = Kazım Öz at New York University's Cantor Center.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | سەردێری وێنە = کازم ئۆز لە دانیشتنێکی سەنتەری کانتۆر لە زانکۆی نیویۆک، ساڵی ٢٠١٨. | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٧٣ | شوێنی لەدایکبوون = [[پارێزگای دێرسم|دەرسیم]] - [[باکووری کوردستان]] | ڕێکەوتی_ونبوون = | شوێنی_ونبوون = | ڕەوشی_ونبوون = | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = [[دەرھێنەری فیلم]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٩٦ تاکوو ئێستا | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | ناوبانگ = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | تەلەڤیزیۆن = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بزاڤ = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | جێگری_واژوو = | قەبارەی_واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان =}} '''کازم ئۆز''' (لە دایکبووی ١٩٧٣، [[پارێزگای دێرسم|دەرسیم]]، [[باکووری کوردستان]])<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://newafilm.net/en/kazim-oez-director/|سەردێڕ=Kazım Öz - director {{!}} NEWA FILM|زمان=en-GB|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190929174040/http://newafilm.net/en/kazim-oez-director/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=":1">[https://www.rudaw.net/sorani/culture/251120182 کازم ئۆز دەرھێنەری کورد لە دێرسم دەستبەسەرکرا]، [[ڕووداو (وێبگە)|ماڵپەڕی ڕووداو]]، لە ڕۆژی ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨، لەلایەن ھیوا سەلاح بڵاوکراوەتەوە.</ref> دەرھێنەری کورد، بەرھەمھێنەر و سیناریۆنووسی فیلمە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://as.nyu.edu/content/nyu-as/as/research-centers/neareaststudies/events/spring-2018/zer.html|سەردێڕ=ZER / A Film by Kazım Öz|وێبگە=as.nyu.edu|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٢، بە نواندن لە شانۆدا دەستی بەکارەکانی کرد، لە ھەمان کاتیش کاری لە فیلمیش دەکرد. لە ساڵی ٢٠٠٣، بەشی سینەمای تەواوکرد.<ref name=":1"/> کازم دامەزرێنەری ئاژانسی [[ناوەندی چاندی مەزۆپۆتامیا|فیلمی سینەمایی مێزۆپۆتۆمیایە]].<ref>[http://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/8074-2018-12-02-11-47-15 پۆلیسی تورکیا دەرھێنەرێکی کوردی لە باکووری کوردستان بە تۆمەتی تیرۆر دەستگیر کردووە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220326033656/http://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/8074-2018-12-02-11-47-15 |date=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٢ }}، ماڵپەڕی ڕۆژنامەی ھەولێر، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ بڵاوکراوەتەوە.</ref> فیلمەکانی کازم زۆربەی کات لە [[تورکیا]] قەدەغەکراون، فیلمی خاک (ئاخ) یەکەم فیلمی کازم بوو کە لەلایەن وەزارەتی کەلتور و گەشتوگوزاری تورکیا قەدەغەکرا. دواتر فیلمی فۆتۆگراف لە فیستیڤاڵی فیلمی پۆلەندا قەدەغەکرا، ئەمەش بەهۆی دەستێوەردانی هەمان وەزارەتی تورکیا بەوەی سپۆنسەری فیستیڤاڵەکە بوون. لە نیسانی ٢٠١٧، فیلمی [[زەر]] لە ٣٦ەمین فیستیفاڵی فیلمی ئیستەنبۆل نمایشکرا، بەڵام دوو دیمەن لە فیلمەکە سانسۆرکرا لەلایەن وەزارەتی کەلتوور و گەشتوگوزار.<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.seismopolite.com/dealing-with-art-censorship-in-turkey-the-case-of-kazim-oz-s-film-zer|سەردێڕ=Dealing with Art Censorship in Turkey: The Case of Kazım Öz's film Zer|وێبگە=www.seismopolite.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200517085600/http://www.seismopolite.com/dealing-with-art-censorship-in-turkey-the-case-of-kazim-oz-s-film-zer|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە تشرینی دووەمی ٢٠١٨، کازم لەلایەن دەسەڵاتی تورکیاوە دەستگیرکرا بەتۆمەتی ئەندامبوون لە ڕێکخراوی نایاسایی ([[پارتی کرێکارانی کوردستان|پەکەکە]])،<ref>[http://www.nrttv.com/NRT2/News.aspx?id=6118&MapID=4 پۆلیسی تورکیا دەرهێنەرێکی کوردی لە باکوری کوردستان بە تۆمەتی تیرۆر دەستگیرکردووە]، ماڵپەڕی ئێن ئارتی ٢، ڕۆژی ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ بڵاوکراوەتەوە.</ref> بەڵام دوای دوو ڕۆژ ئازادکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://anfenglish.com/culture/director-kazim-Oez-released-from-custody-31003|سەردێڕ=Director Kazım Öz released from custody|وێبگە=ANF News|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref> دواتر کازم تورکیای جێهێشت. لە ئەیلوولی ٢٠١٩، دەسەڵاتی دادوەری تورکیا بڕیاری بەندکردنی بۆ کازم داوە لەنێوان حەوت ساڵ و نیو بۆ پانزدە ساڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://anfenglishmobile.com/culture/director-kazim-Oez-faces-15-years-imprisonment-in-turkey-37947|سەردێڕ=Director Kazim Öz faces 15 years imprisonment in Turkey|وێبگە=ANF News|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref> == فیلمۆگرافی == {| class="wikitable" |+فیلمنامەی کازم ئۆز<ref name=":0"/> !ناوی فیلم '''(وەرگێڕدراو)''' !ناوی فیلم !ساڵ !تێبینی/خەڵات |- | |''Destên Me Wê Bibin Bask Emê Bifirin Herin'' |١٩٩٦ |فیلمی بەڵگەنامەیی |- |گەشتێک بەرەو خۆر | ''Güneşe Yolculuk'' |١٩٩٨ | |- |خاک |''Ax'' |١٩٩٩ |کورتە فیلم |- |وێنەکە |''Fotograf'' |٢٠٠١ |باشترین فیلمی درێژ، فیستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی میلانۆ، ئیتالیا. |- |دوور |''Uzak'' |٢٠٠٥ | |- |[[باھۆز (فیلم)|باھۆز]] |''Fırtına'' |٢٠٠٨ | |- |کۆتا وەرز |''Son Mevsim: Şavaklar'' |٢٠١٠ | |- |ھەبوو نەبوو |''He bû tune bû'' |٢٠١٤ | |- |چناری سپی |''Beyaz Çınar'' |٢٠١٦ | |- |[[زەر]] |''Zer'' |٢٠١٧ | |} == ئەمانەش ببینە == * [[سینەمای کوردی]] * [[یەڵماز گونەی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Kazım Öz}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی تورکی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:کوردەکانی تورکیا]] [[پۆل:پەنابەرانی کورد]] 0ibxj990pk6s98pyu67f5f21kryim34 0 164612 1695797 1695262 2026-10-27T17:12:30Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ھیندستان|ھیندستان]]، [[دەروازە:چاند|چاند]] و [[دەروازە:خواردنەوە|خواردنەوە]] 1695797 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Nepali_dal-bhat-tarkari.jpg|alt=|وێنۆک|293x293پیکسڵ]] '''ژەم''' ({{بە ئینگلیزی|Meal}}) بریتییە لە [[خۆراک|خواردنی]] خۆراک لە کاتێکی دیاری کراو کە خەڵک خواردن ئامادە دەکەن و لەو کاتەدا دەیخۆن، وەکوو: [[ژەمی بەیانی]]، [[ژەمی نیوەڕۆ]]، [[ژەمی ئێوارە]]، ھەروەھا ژەمی تایبەتیش ھەیە وەکوو: ژەمی بۆنەی [[ژنھێنان]]، ژەمی [[جەژن|جەژنەکان]]، ژەمی لە دایکبوو، ژەمی [[ھۆزەبانە]]، ژەمی [[ماتەمینی]].<ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://ar.wikipedia.org/wiki/وجبة|سەردێڕ=وجبة|زمان=عەرەبی|سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Meal|سەردێڕ=Meal|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|خۆراک|ھیندستان|چاند|خواردنەوە}} {{پۆلی کۆمنز|Food}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:خواردن و خواردنەوەکان]] [[پۆل:خواردنەوەکان]] [[پۆل:ژەمەکان]] ngaipfbbffunpom1kji6l8p7p13by7v 0 165126 1695858 1533239 2026-10-27T19:39:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەندازیاریی شارستانی-کۆلکە) 1695858 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} یەکێکە لە ڕێگا و شێوازەکانی دارشتن و بناغەی بەلەمەکان بە شێوەی قۆقزی دروست دەکرێت لە تەختە و دار و ھەندێک جار پێست کە شاھین و بنمیچێکی پتەویان ھەیە لەگەڵ ھەبوونی ڕوویەکی تەخت (سەرپشتی کەشتی) پارچە تەختە ڕێزکراوەکان بەیەک نەنووساون ھەروەھا بۆشاییشیان لەنێواندا نییە، باشترین ڕێگای ئەندازیاری دەریاییە بۆ درووستکردنی بەلەم و کەشتی بەجۆرێک ئاو ناتوانێت پاڵەپەستۆ درووستبکات لەسەری و یارمەتی تیژ ڕەوی بەلەمەکان دەدات، لە ڕۆژگاری ئەمڕۆماندا ھەمان ڕێگا پێشکەوتنی زۆری بەخۆوە دیوە لەگەڵ پەیدابوونی ئامراز و ھۆکاری زۆر. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Carvel_(boat_building) |سەردێڕ = Carvel (boat building) |زمان =ئینگلیزی |سەردان = ١٠ی ئایاری ٢٠٢٠}} {{تووڵی دەروازە|ئەندازیاریی شارستانی}} {{ئەندازیاریی شارستانی-کۆلکە}} [[پۆل:ئەندازەی شیکارانە]] [[پۆل:ئەندازیاریی ئاو]] [[پۆل:ئەندازیاری]] pze4q05sxzpcc1s7am8rovno18lpk88 0 167086 1695922 1695573 2026-10-27T21:24:29Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695922 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ڤێنەم | image = Venom (2018 film poster).png | caption = پۆستەری فیلم | director = [[ڕۆبن فلیشەر]] | producer = {{Plainlist| * [[ئەڤی ئراد]] * [[مات تۆڵماچ]] * [[ئامی پاسکال]] }} | screenplay = {{Plainlist|<!-- CREDITS PER http://www.venom.movie/site/ --> * [[جێف پینکنەر]] * [[سکۆت ڕۆزەنبێرگ]] * [[کێڵی مارسێل]] }} | story = {{Plainlist|<!-- CREDITS PER http://www.venom.movie/site/ --> * جێف پینکنەر * سکۆت ڕۆزەنبێرگ }} | based_on = {{based on|[[Venom (Marvel Comics character)|Venom]]|[[Todd McFarlane]]|[[David Michelinie]]}} | starring = {{Plainlist|<!-- CREDITS PER http://www.venom.movie/site/ --> * [[تۆم ھاردی]] * [[میشێل ویلیامس (خانمەئەکتەر)| میشێل ویلیامس]] * [[ڕیز ئەحمەد]] * [[سکۆت ھاز]] * [[ڕێد سکۆت]] }} | music = [[لودویگ گۆرانسن]] | cinematography = [[ماتیو لیباتیگ]] | editing = {{Plainlist| * [[ماریان براندن]] * [[ئالن باومگارتن]] }} | studio = {{Plainlist| * [[کۆلومبیا پیکچەرز]] * [[مارڤڵ ئینتەرتەینمێنت]] * [[تێنسنت پیکچەرز]] * ئراد پرۆدەکشنس<ref name="VarietyInsight">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.varietyinsight.com/featurefilm_releases.php?limit=20&offset=160&currenttotal=&DO=&from_date=&sort=|سەردێڕ=Film releases|ئیش=[[Variety Insight]]|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180512112747/https://www.varietyinsight.com/featurefilm_releases.php?limit=20&offset=160&currenttotal=&DO=&from_date=&sort=#|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * مات تۆلماک پڕۆدەکشنس<ref name="VarietyInsight"/> * پاسکال پیکچەرز<ref name="VarietyInsight"/> }} | distributor = [[سۆنی پیکچەرز ڕیلیزین]] | released = {{film date|٢٠١٨|١٠|١|[[شانۆی فۆکس، گوندی وێستوود|شانۆی گوندی ڕیجێنسی]]|٢٠١٨|١٠|٥|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} | runtime = ١١٢ خولەک<ref name="Runtime&Rating">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weintraub|یەکەم=Steve|ناونیشان=https://collider.com/venom-movie-rating-runtime/|سەردێڕ='Venom' Movie Rating and Runtime Revealed|وێبگە=[[Collider (website)|Collider]]|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/72VgaoaxT?url=http://collider.com/venom-movie-rating-runtime/#|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | country = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] | language = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] | budget = ١٠٠–١١٦ ملیۆن [[دۆلاری ئەمریکی|دۆلار]]<ref name="Opening">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2018/10/venom-a-star-is-born-weekend-box-office-lady-gaga-1202476614/|سەردێڕ='Venom' Flies To Near $90M; 'A Star Is Born' Has Rhythm With $51M As Monday Fall Holidays Propel Box Office|دوایین=D'Alessandro|یەکەم=Anthony|ئیش=Deadline Hollywood|ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181005194905/https://deadline.com/2018/10/venom-a-star-is-born-weekend-box-office-lady-gaga-1202476614/#|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | gross = ٨٥٦٫١ ملیۆن دۆلار<ref name="BOM">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=venom2018.htm|سەردێڕ=Venom (2018)|ئیش=[[Box Office Mojo]]|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٩}}</ref> }} '''ڤێنەم''' ({{بە ئینگلیزی|Venom}}) فیلمێکی سووپەرھێرۆیی ئەمریکییە لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ دا کۆمپانیای [[کۆلومبیا پیکچەرز]] بەرھەمی ھێناوە [[ڕۆبن فلیشەر]] کاری دەرھێنانی بۆ فیلمەکە کردووە، ھەریەکە لە [[تۆم ھاردی]]، میشێل ویلیامز، ڕیز ئەحمەد، سکۆت ھیز، ڕێد سکۆت و جێنی سلێت ڕۆڵی سەرەکییان لە فیلمەکەدا بینیوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Venom_(2018_film)|سەردێڕ = Venom (2018 film)|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref> == چیرۆک == چیرۆکی فیلمەکە لەسەر ئێدی بڕۆک (ڤێنەم) کە کاری ڕۆژنامەسی دەکرد، بە مانایەکی تر کە دەکەوتە دوای ئەو کەسانەی کە کەس بەدوایاندا ناڕوات، ڤێنوم یەکێکە لە نادیارتریین و خراپترین کەسەکان لە (ماڕڤیل) ھەروەھا دوژمنی پیاوی جانجاڵۆکەیە (سپایدەرمان). ئێدی کەسێکی زۆر ئاسای بوو، تا ئەو کاتەی بە دوای سەرۆکی کۆمپانیای زانست کەوت، بۆ لێکۆڵینەوە بەس سەری نەگرت، بەڵام لە ھەمان ڕۆژدا ژنێکی دیت، کە لە ھەمان کۆمپانیا ئیش دەکات، بۆ ئەوەی زانیارییەکان بەدەست بھێنێت لەگەڵ ژنەکە قسەی دەکرد، سەبارەت بە کۆمپانیاکە و ژنەکە پێی وت، کە کۆمپانیاکە شتی نوێیان دۆزیوەتەوە، بە ناوی (سمپیۆت) و کۆمپانیاکە تاقیکردنەوەی خراپ دەکات، بە تێکەڵکردنی مرۆڤ و سمپیۆت. دواتر ئێدی بڕیاریدا کە یارمەتی بدات، و بە شەو بچێتە ناو کۆمپانیاکە بۆ ئەوەی نھێنی کۆمپانیاکە ئاشکرا بکات، کە بووە شەو بە یارمەتی ژنەکە توانی بە دزییەوە بچێتە ناو کۆمپانیاکە، لە کاتی وێنەگرتنی کۆمەڵە شتێکی ناو کۆمپانیاکە یەکێک لە مرۆڤەکان پەلەماری ئێدی دا، کە ئەو مرۆڤە بەکارھاتبوو لە تاقیکردنەوەکە بە تێکەڵکردنی مرۆڤ و سمپیۆت، دواتر سمپیۆتی ناو بۆناو لەشی ئێدی چوو، و چەند پاسەوانێک گوێبیستی ھاوار بوون، بەپەلە کەوتنە دوای ئێدی ھەرچۆنێک بێت ئێدی بە یارمەتی سمپیۆنەکە توانی خۆی لە پاسەوانەکان ڕزگار بکات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|https://www.sonypictures.com/movies/venom}} * {{IMDb title|1270797}} * {{Rotten Tomatoes|id=venom_2018}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠١٠|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|Venom (2018 film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمە ئەهریمەنەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سووپەرهێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فلیمی ئەهریمەنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە درۆنەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ژیانی دەرەوەی زەوی]] [[پۆل:فیلمە بەرهەمهێنراوەکانی ئاڤی ئاراد]] [[پۆل:فیلمە دەرهێنراوەکانی مات تۆڵماچ]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەهێنن]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەتلەنتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی ئاڤی ئاراد]] [[پۆل:فیلمە سووپەرھێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فلیمی ئەھریمەنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە دەرھێنراوەکانی مات تۆڵماچ]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە سان فرانسیسکۆ داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان لەگەڵ سیناریۆی سکۆت ڕۆزنبێرگ]] [[پۆل:تاقیکردنەوەی مرۆڤ لە خەیاڵدا]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە گەورەپاڵەوانەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سووپەرھیرۆ ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنە خەیاڵییە زانستییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ٢٠١٩ داندراون]] [[پۆل:فیلمە گەورەخراپەکارەکان]] 4ikgq68m3r4ekb64l95je2tchpq71f2 0 167768 1695834 1549621 2026-10-27T19:36:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1695834 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{کەسایەتی | ناو = کارلۆس ڤێلا | وێنە = Mex-Kor_(21)_(cropped).jpg | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = کارلۆس ئەلبێتۆ ڤێلا گامیدۆ | شوێنی لەدایکبوون = کوێنتارارۆ، [[مەکسیک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١ی ئازاری ١٩٨٩ | نەتەوە = مەکسیکی | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = کالیفۆڕنیا، [[لۆس ئەنجلس]] | یانەی ئێستای = لۆس ئەنجلۆس | ژمارە = ١٠ | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = یاریزان | ساڵانی چالاکی = | مووچە = ٤٫٥ میلیۆن دۆلار | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = ١٧٥ سانتیمیتر | کێش = ٧٣ کیلۆگرام | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = [[کریستیان]] | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''کارلۆس ئەلبێرتۆ ڤێلا گامیدۆ''' ({{بە ئیسپانی|Carlos Alberto Vela Garrido}}؛ لەدایکبووی ١ی ئازاری ١٩٨٩ لە مەکسیک) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری مەکسیکییە. ڤێلا لە خێزانێکی مامناوەند لەدایک بووە، باوکی یاریزانی تۆپی پێ بوو پاشان وازی ھێنا و بوو بە ئاسنگەر، هەروەها دایکیشی ژنی ماڵەوەیە. == سەرەتایی ژیانی == ڤێلا کاتێک مناڵ بوو یاریزانێکی زۆر باش و ئاست بەرز بوو، کاتێک قوتابی بوو یانەکەی ئەو لەناو خولی قوتابخانەکانی [[مەکسیک]] پلەی یەکەمی بەدەستھێنا هەروەها ڤێلا وەک باشترین یاریزانی قوتابخانەکانی مەکسیک دەستنیشان کرا، ھەر لە تۆپی پێ نا بەڵکو لە تۆپی باسکەش باشترین بوو، کاتێک تەمەنی ١٢ ساڵ بوو مامۆستاکەی پێی وت پێویستە بچیتە ناو دونیای وەرزشەوە و لە نێوان تۆپی پێ و باسکە یەکێکیان ھەڵبژێرە، ئەویش لەبەر باوکی تۆپی پێی ھەڵبژارد چونکە باوکی پێشتر یاریزانی تۆپی پێ بووە بەڵام لەبەر پێکان یەکلەدوایەکەکانی زوو وازی لە یاریکردن ھێناوە، باوکی پەیوەندی لەگەڵ ئەکادیمیاکانی مەکسیک باش بوو بۆیە ئەکادیمیای [[گوادالاراجا]] داوای لە ڤێلا کرد بچێتە ئەوێ و ڤێلاش ڕازی بوو، دوای بەڕێکردنی ٣ ساڵ لەوێ پاشان لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا یانەی ئارسنالی ئینگلیزی بڕیاڕی دا بیگوازێتەوە بۆ ئەکادیمیای خۆی بەھۆی ئەو ئاستە بەڕزەی لەگەڵ ھەڵبژاردەی مەکسیکی خوار تەمەن ١٧ساڵان پێشکەشی کرد بووە گۆڵکار و پاڵەوانی جامی جیھانی و باشترین یاریزانی جامەکەش بوو، تا ساڵی ٢٠٠٥ لە ئەکادیمیا بوو، پاشان ھەر لەو ساڵەدا وەک یاریزانی یانەکە بەژداری کرد تا ساڵی ٢٠١٢ ھەر یاریزانی ئارسنال بوو بەڵام لەو نێوانەدا پەیوەندی بە چەندین یانەوە کرد بە خواستن، وەک ([[سێلتاڤیگۆ]]، [[سالامانسا]]، [[ئۆساسۆنا]]، [[وێست برۆمیچ ئەلبیۆن]]، [[ڕیال سۆسیداد]])، کاتێک لە "سۆسیداد" درەوشایەوە یانەکە بڕیاڕی دا بیکڕێت و بۆندەکەی بکاتە فەرمی، لە ٢٠١٢ تا ٢٠١٧ لەوێ بوو، لە ٢٠١٨ چووە یانەی [[لۆس ئەنجلس]]ی ئەمریکی و تا ئێستاش لەوێ بەردەوامە و باشترین ئاستی ھەیە، بووەتە خاوەن پێلاوی زێڕینی خولی ئەمریکی بە تۆمارکردنی ٣٤ گۆڵ و لە مێژوودا کەس کارێکی وای نەکردووە لەم خولەدا، ناوبراو خزمەتێکی باشی ھەڵبژاردەکەی خۆی کردووە وەک باسم کرد لە خوار تەمەن ١٧ ساڵاندا بووەتە براوەی مۆندیال و گۆڵکاری کۆنکاکافی ٢٠٠٩ و ٢٠١٥ بووە. == ژیانی تایبەتی == برا بچووکەکەی ڤێلا ناوی [[ئەلێخاندرۆی]]ە، یاریزانی یانەیەکی مەکسیکی پلە دووەکانە بەناوی "[[ڤێنادۆس]]" ڤێلا لە تشرینی دووەمی ٢٠١٦ بوو بە باوک، مناڵەکەی ناوی "[[ڕۆمیۆ]]"یە، خۆشەویستەکەشی ئافرەتێکی ئیسپانییە بەناوی [[کانیبانۆ]]، ئەوکاتەی ڤێلا یاریزانی ڕیال سۆسیداد بووە کەوتە پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵی ڤێلا دەڵێ: "ئەگەر باوکم و ڕاھێنەر نەبوونایە من تۆپی پێم ھەڵنەدەبژارد چونکە بەھۆی پەستانی ئەوان بوو کە بڕیاڕم دا بچمە ناو تۆپی پێوە ئەگینا ھەر لە مناڵییەوە خولیای من یاری باسکە بووە و تا ئێستاش زیاتر حەزم لە باسکەیە وەک لە تۆپی پێ، ھۆکاری چوونیشم بۆ خولی ئەمریکی بینینی یارییە گرینگەکانی [[باسکە]] بوو لە نزیکەوە" لە مانگی سێی ئەمساڵدا ڕەگەزنامەی ئەمریکی وەرگرت. == نازناوەکان == === لەگەڵ ھەڵبژاردە === * مۆندیالی خوار١٧ ساڵ * جامی CONCACAF 2009 * جامی CONCACAF2015 == سەرچاوەکان == * [[:ar:کارلوس فیلا|ویکی پیدیای عەرەبی]] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Carlos Vela}} *[https://www.realsociedad.eus/en/team/player/real-sociedad/carlos-vela-garrido وێبگەی فەرمیی ڕیال سۆسیداد] {{Es icon}} * {{NFT player|id=25002}} *[https://web.archive.org/web/20110908071215/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player%3D234552/index.html پرۆفایلی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ|دەیەی ٢٠١٠}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی مەکسیکی]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ]] [[پۆل:یاریزانە دیاریکراوەکانی ئێم ئێڵ ئێس]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن]] 9ygi0n8z6fxb5vptngu8roccinjca6y 0 168793 1695714 1692120 2026-10-27T15:51:57Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی پۆل:زیندووان، چونکە وتارەکە لە پۆل:مردووانی ٢٠٢٦ دایە 1695714 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''مارگرێت ھیفیڵد ھامیڵتن''' (لەدایکبووی ١٧ی ئابی ١٩٣٦ لە ئەمریکا) زانای کۆمپیوتەر، ئەندازیاری سیستەم و خاوەنکارێک بوو. لە «MIT Instrumentation Laboratory» بەڕێوبەری بەشی [[ئەندازیاریی نەرمامێر|ئەندازیاریی نەرمەواڵە]] بووە. یەک لە ئەرکەکانی ئەو دەزگایە پەرەپێدانی نەرمەواڵە بوو بۆ پڕۆگرامی [[ئەپۆلۆ ١١|ئەپۆڵۆی]] [[ناسا]]. دواتر لە کامبریدج، [[ماساچووسیتس]] دوو کۆمپانیای سۆفتوێری دامەزراند. مارگرێت زیاتر لە ١٣٠ توێژینەوە و ڕاپۆرتی دەربارەی ٦٠ پڕۆژە و ٦ بەرنامەی گەورە بڵاوکردووەتەوە. و یەکێک بووە لەوانەی چەمکی «[[ئەندازیاریی نەرمامێر|software engineering]]»یان داھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The NASA Heritage Of Creativity|ناونیشان=http://www.nasa.gov/pdf/251093main_The_NASA_Heritage_Of_Creativity.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160529035816/http://www.nasa.gov/pdf/251093main_The_NASA_Heritage_Of_Creativity.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=2003 Annual Report of the NASA Inventions & Contributions Board|بڵاوکەرەوە=NASA}}</ref> لە ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦، لەلایەن [[باراک ئۆباما|باڕاک ئۆباما]]، سەرۆکی ئەو کاتەی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەت یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] مەدالیای سەربەستی پێ بەخشرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=President Obama Names Recipients of the Presidential Medal of Freedom |ناونیشان=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2016/11/16/president-obama-names-recipients-presidential-medal-freedom |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=whitehouse.gov |زمان=en}}</ref> == ژیانی پێشینە و پەروەردە == مارگارێت ئیلاین ھیفێڵد لە ١٧ی ئابی ١٩٣٦ لە پاوڵی، ئیندیانا لەدایکبووە،<ref name="Spicer2017" /> لە باوکی کێنێس ھیفێڵد و دایکی ڕووس ئێستەر ھیفێڵد.<ref name=":0" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://wujekcalcaterra.tributes.com/show/Ruth-Esther-Heafield-89810802 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141216014535/http://wujekcalcaterra.tributes.com/show/Ruth-Esther-Heafield-89810802 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Wujek-Calcaterra & Sons – Tributes.com |سەردێڕ=ڕووس ئێستەر ھیفێڵد |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دواتر خێزانەکە گواستراوەتەوە بۆ [[میشیگان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٢|سەردێڕ=ھاتن و چوون و ڕووداوەکان|ئیش=دی ئیڤنینگ نیوز|شوێن=[[سۆڵت ستی. مەری، میشیگان]]|ناونیشان=https://www.newspapers.com/clip/34522969/the_evening_news/}}</ref> لەوێ لە ساڵی١٩٥٤ قوتابخانەی ئامادەییی ھانکۆکی تەواو کردووە.<ref name=":0" /> لە ساڵی ١٩٥٥ لە [[زانکۆی میشیگن|زانکۆی میشیگان]] لەسەر بەشی بیرکاری خوێندوویەتی بەرلەوەی بگوازرێتەوە بۆ کۆلێژی ئێرڵھام لە [[ئیندیانا]]، کە دایکیشی لەوێ خوێندکار بووبوو.<ref name="michigan">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cs.usu.edu/news/pioneers-in-cs-margaret-hamilton |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160917191701/https://cs.usu.edu/news/pioneers-in-cs-margaret-hamilton |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=[[زانکۆی ویلایەتی یووتا]] |سەردێڕ=پێشەنگەکانی زانستی کۆمپیوتەر |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٥ی ئابی ١٩٦٩|سەردێڕ=خوێندکاری پێشووی ئێرڵھام ڕۆڵی هەبووە لە گەشتی سەر مانگ|ئیش=پالادیۆم-ئایتم|شوێن=ڕیچمۆند، ئیندیانا|ناونیشان=https://www.newspapers.com/clip/34523809/palladiumitem/|via=Newspapers.com}}</ref> لە ساڵی ١٩٥٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بیرکاری و بڕوانامەی لاوەکیی لە فەلسەفەدا بەدەستھێناوە.<ref name="michigan" /><ref name="earlham">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.earlham.edu/alumni/homecoming-and-reunions/alumni-awards/award-recipient-archives/2009-outstanding-alumni-and-distinguished-service-awards/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150518094553/http://www.earlham.edu/alumni/homecoming-and-reunions/alumni-awards/award-recipient-archives/2009-outstanding-alumni-and-distinguished-service-awards/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=کۆلێژی ئێرڵھام |سەردێڕ=خەڵاتەکانی دەرچووانی دیار و خزمەتی بەرچاو بۆ ساڵی ٢٠٠٩}}</ref> ئاماژەی بەوە کردووە کە فلۆرێنس ڵۆنگ، بەڕێوەبەری بەشی بیرکاری لە ئێرڵھام، یارمەتیدەری بووە لەوەی حەز لە [[ماتماتیکی پەتی]] و بوون بە مامۆستای بیرکاری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.makers.com/videos/596d0c549efa894cdf38430b |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190525203858/https://www.makers.com/videos/596d0c549efa894cdf38430b |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=Makers.com |زمان=en-us |سەردێڕ=ئەو ژنەی فێری کردم – ساتەوەختی ماکێرز لەگەڵ مارگارێت ھامیڵتۆن |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> هەروەھا ڕایگەیاندووە کە باوکی و باپێری سەرپەرشتیاری ئیلھامبەخشی بوون بۆ ئەوەی بەشی لاوەکیی فەلسەفە بباتە ناو خوێندنەکەیەوە.<ref name="Futurism">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=مارگارێت ھامیڵتۆن: چیرۆکی نەگوتراوی ئەو ژنەی ئێمەی برد بۆ سەر مانگ|زمان=en-US|newspaper=فیوچەریزم|ناونیشان=http://futurism.com/margaret-hamilton-the-untold-story-of-the-woman-who-took-us-to-the-moon/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220104403/http://futurism.com/margaret-hamilton-the-untold-story-of-the-woman-who-took-us-to-the-moon/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> == ژیانی تایبەتی و کۆچی دوایی == ھامیڵتۆن خوشکێکی ھەبوو بە ناو کاتڕین ھیفێڵد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=ئۆنووامێگبو|یەکەم=ناتاچی|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=خوشکەکەی مارگارێت ھامیڵتۆن یادەوەرییەکانی بەش دەکات کاتێک بەساڵاچووانی سیاتڵ ٥٠یەمین ساڵیادی نیشتنەوە لەسەر مانگ یاد دەکەنەوە|ناونیشان=https://www.seattletimes.com/life/margaret-hamiltons-sister-shares-her-memories-as-seattles-seniors-celebrate-the-50th-anniversary-of-the-moon-landing/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠١٩|ئیش=سێتڵ تایمز|زمان=en-US}}</ref> یەکەم ھاوسەری، جەیمس کۆکس ھامیڵتۆنی<ref name="Stickgold">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=ستیکگۆڵد|یەکەم=ئێما|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=جەیمس کۆکس ھامیڵتۆن لە تەمەنی ٧٧ ساڵیدا؛ پارێزەرێک کە جەنگاوەرێکی هێمن بوو بۆ هەموارکردنی یەکەم|ئیش=[[زە باستان گڵۆب]]|ناونیشان=https://www.bostonglobe.com/metro/2014/08/30/james-cox-hamilton-mentor-young-lawyers-also-handled-aclu-cases/CGoF5qLYsNnUEap7BuTrGJ/story.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141216011645/http://www.bostonglobe.com/metro/2014/08/30/james-cox-hamilton-mentor-young-lawyers-also-handled-aclu-cases/CGoF5qLYsNnUEap7BuTrGJ/story.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> لە ناوەڕاستی پەنجاکاندا ناسیوە کاتێک لە کۆلێژ دەیخوێند. لە ١٥ی حوزەیرانی ١٩٥٨ لەو هاوینەی کە لە ئێرڵھام دەرچوو ھاوسەرگیرییان کرد.<ref name="Wedding">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ١٩٥٨|سەردێڕ=هاوسەرگیری لە ڕێوڕەسمی ماڵی کۆبوونەوەی ئێرڵھامدا|ئیش=پالادیۆم-ئایتم|شوێن=ڕیچمۆند، ئیندیانا|ناونیشان=https://www.newspapers.com/clip/34743426/palladiumitem/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠١٩}}</ref><ref name="Stickgold" /> بۆ ماوەیەکی کورت لە قوتابخانەیەکی گشتیدا لە بۆستن، ئیندیانا وانەی بیرکاریی ئامادەیی و فەرەنسیی وتووەتەوە.<ref name="Wedding" /><ref name="Wayne2011" /> دواتر باریان کرد بۆ [[بۆستن]]، [[ماساچووسیتس]]،<ref name="Wayne2011" /> لەوێ کچێکیان بە ناوی ڵۆرێن بوو کە لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٥٩ لەدایکبوو.<ref name=":02" /> لە ساڵی ١٩٦٧ جیا بوونەوە و مارگارێت دوو ساڵ دواتر ھاوسەرگیریی لەگەڵ دان لیکلی کرد.<ref name="Stickgold" /><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=شێھان|یەکەم=ئالان ھـ.|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ١٩٧٢|سەردێڕ=خستنەسەر ڕێڕەوی ''ئیگڵ''|ئیش=[[زە باستان گڵۆب]]|ناونیشان=https://www.newspapers.com/clip/35911962/the_boston_globe/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref> ھامیڵتۆن لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ لە نەخۆشخانەیەک لە [[کامبریج، ماساچووسیتس]] لە تەمەنی ٩٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://news.mit.edu/2026/margaret-hamilton-computing-pioneer-dies-1007 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=ھەواڵەکانی ئێم ئای تی {{!}} پەیمانگای تەکنەلۆژیی ماساتشۆسیتس |زمان=en |سەردێڕ=مارگارێت ھامیڵتۆن، پێشەنگی کۆمپیوتەر کە سەرپەرشتی گەشەپێدانی سۆفتوێری بۆ بەرنامەی ئاپۆلۆ دەکرد، لە تەمەنی ٩٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=گابریێل|یەکەم=تریپ|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=مارگارێت ھامیڵتۆن، کە سۆفتوێرەکەی ڕێنمایی ئەرکەکانی ئاپۆلۆی دەکرد، کۆچی دوایی کرد|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/10/07/obituaries/margaret-hamilton-dead.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ئیش=[[نیو یۆرک تایمز]]}}</ref> == خەڵاتەکان == [[پەڕگە:Hamilton_Medal_of_Freedom_from_Obama.jpg|345x345پیکسڵ|[[باراک ئۆباما]] [[مەدالیای ئازادیی سەرۆکایەتی]] دەبەخشێتە ھامیڵتۆن لە ساڵی ٢٠١٦]] * لە ساڵی ١٩٨٦ ھامیڵتۆن خەڵاتی ئۆگوستا ئادا ڵۆڤلەیستی لەلایەن کۆمەڵەی ئافرەتان لە کۆمپیوتەردا پێبەخشرا.<ref name="earlham2" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.awc-hq.org/ada-lovelace-awards.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160414183958/http://www.awc-hq.org/ada-lovelace-awards.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٦|وێبگە=کۆمەڵەی ئافرەتان لە کۆمپیوتەردا |سەردێڕ=خەڵاتەکانی ئادا ڵۆڤلەیست |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * لە ساڵی ٢٠٠٣ خەڵاتی بەخشینی تایبەتی بڕوانامەی بۆشایی ئاسمانی ناسای پێبەخشرا بۆ بەشدارییە زانستی و تەکنیکییەکانی. خەڵاتەکە بڕی ٣٧,٢٠٠ دۆلاری ئەمریکی لەخۆدەگرت، کە گەورەترین بڕی پارەیە لە مێژووی [[ناسا|ناسادا]] بە تاکێک بەخشرابێت.<ref name="HQ_03281">''مایکل براوکوس'' ھەواڵەکانی ناسا [https://www.nasa.gov/home/hqnews/2003/sep/HQ_03281_Hamilton_Honor.html "ناسا ڕێز لە ئەندازیاری ئاپۆلۆ دەنێت"]; {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124231727/http://www.nasa.gov/home/hqnews/2003/sep/HQ_03281_Hamilton_Honor.html|date=November 24, 2010}} (٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٣)</ref><ref>{{cite press release|website=ھەواڵەکانی ناسا|url=https://history.nasa.gov/alsj/a11/a11Hamilton.html|title=ناسا ڕێز لە ئەندازیاری ئاپۆلۆ دەنێت|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226003423/https://history.nasa.gov/alsj/a11/a11Hamilton.html|archive-date=December 26, 2017|date=September 3, 2003|url-status=live|quote='سۆفتوێری فڕینی ئاپۆلۆ کە خاتوو ھامیڵتۆن و تیمیەکەی گەشەیان پێدا هەوڵێکی بەڕاستی پێشەنگانە بوو،' بەڕێوەبەری ناسا شۆن ئۆکیف وای وت. 'ئەو چەمکانەی ئەو و تیمەکەی دروستیان کرد بوونە بەردی بناغە بۆ "ئەندازیاریی سۆفتوێر"ی هاوچەرخ. شانازییەکی گەورەیە کە ڕێز لە خاتوو ھامیڵتۆن بگرین بۆ بەشدارییە نائاساییەکانی لە ناسادا،' ئەو وای وت.}}</ref> * لە ساڵی ٢٠٠٩ خەڵاتی دەرچووانی دیاری لە کۆلێژی ئێرڵھام وەرگرت.<ref name="earlham2" /> * لە ساڵی ٢٠١٦ مەدالیای ئازادیی سەرۆکایەتیی لەلایەن [[باراک ئۆباما|باراک ئۆباماوە]] پێبەخشرا، کە بەرزترین خەڵاتی شارستانییە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]].<ref name=":3" /><ref name="BBC23112016">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-38076123 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161124030838/http://www.bbc.com/news/world-us-canada-38076123 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=بی بی سی نیوز |زمان=en |سەردێڕ=ڕێزلێنان بۆ نووسەری سۆفتوێر لە ئەرکی مانگی ئاپۆلۆدا |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="medal">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.cbsnews.com/news/white-house-medal-of-freedom-margaret-hamilton-grace-hopper/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170427153651/http://www.cbsnews.com/news/white-house-medal-of-freedom-margaret-hamilton-grace-hopper/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=[[سی بی ئێس نیوز]] |سەردێڕ=کۆشکی سپی ڕێز لە دوو ژنە پێشەنگەکەی تەکنەلۆژیا دەنێت |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ئەلمێدا |یەکەم=ئەندرێس |ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.nasa.gov/feature/margaret-hamilton-apollo-software-engineer-awarded-presidential-medal-of-freedom |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220706032750/https://www.nasa.gov/feature/margaret-hamilton-apollo-software-engineer-awarded-presidential-medal-of-freedom/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=ناسا |سەردێڕ=مەدالیای ئازادیی سەرۆکایەتی بەخشرا بە مارگارێت ھامیڵتۆن |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە ٢٨ی نیسانی ٢٠١٧ خەڵاتی هاوڕێی مۆزەخانەی مێژووی کۆمپیوتەری وەرگرت، کە ڕێز لەو ژن و پیاوە نائاساییانە دەگرێت کە بیرۆکەکانیان لە کۆمپیوتەردا جیهانی گۆڕیوە.<ref name="CHM" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=i9vi04O6fFw&index=1&list=PLQsxaNhYv8dZhOrds54RHNc9cj89r5Nt6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251206203014/https://www.youtube.com/watch?v=i9vi04O6fFw&index=1&list=PLQsxaNhYv8dZhOrds54RHNc9cj89r5Nt6#t=42m20s |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |وێبگە=مۆزەخانەی مێژووی کۆمپیوتەر |ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown |سەردێڕ=وتاری وەرگرتنی خەڵاتی هاوڕێی ساڵی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}{{cbignore}}</ref> * لە ساڵی ٢٠١٨ بڕوانامەی دکتۆرای شانازیی لەلایەن زانکۆی پۆلیتەکنیکی کاتالۆنیا پێبەخشرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.upc.edu/en/press-room/news/investiture-of-margaret-hamilton-as-an-honorary-doctor-of-upc |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190126113933/https://www.upc.edu/en/press-room/news/investiture-of-margaret-hamilton-as-an-honorary-doctor-of-upc |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[زانکۆی پۆلیتەکنیکی کاتالۆنیا]] |سەردێڕ=بەخشینی دکتۆرای شانازیی زانکۆی پۆلیتەکنیکی کاتالۆنیا بە زانای دیار مارگارێت ھامیڵتۆن |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * لە ساڵی ٢٠١٩ خەڵاتی واشینگتۆنی پێبەخشرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشان=http://www.thewashingtonaward.com/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201025111553/http://www.thewashingtonaward.com/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=مارگارێت ھامیڵتۆن کاندیدبوونی بۆ خەڵاتی واشینگتۆنی ٢٠١٩ قبووڵ دەکات |بڵاوکەرەوە=کۆمەڵەی ڕۆژئاوایی ئەندازیاران |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە ساڵی ٢٠١٩ بڕوانامەی دکتۆرای شانازیی لەلایەن کۆلێژی بارد پێبەخشرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.annandaleonline.org/s/990/bp18/interior.aspx?sid=990&gid=1&pgid=2887 |وێبگە=بارد ئەناندەیڵ ئۆنلاین |سەردێڕ=کۆلێژی بارد - وەرگرانی بڕوانامەی شانازیی ٢٠١٩ |بڵاوکەرەوە=کۆلێژی بارد}}</ref> * لە ساڵی ٢٠١٩ خەڵاتی دەستکەوتی تەمەنی ئینترێپیدی پێبەخشرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://support.intrepidmuseum.org/campaign/salute-to-freedom-gala/c216914 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190924162857/https://support.intrepidmuseum.org/campaign/salute-to-freedom-gala/c216914 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=ئاهەنگی سڵاوکردن لە ئازادی |بڵاوکەرەوە=مۆزەخانەی ئینترێپید |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە ساڵی ٢٠٢٢ ناوچووە ناو تەلاری شانازیی نیشتمانیی فڕین لە دایتۆن، ئۆهایۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://nationalaviation.org/enshrinee/margaret-hamilton/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=nationalaviation.org |سەردێڕ=کاندیدکراو مارگارێت ھامیڵتۆن |بڵاوکەرەوە=تەلاری شانازیی نیشتمانیی فڕین}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.htius.com ھامیڵتن تێکنۆلۆجیز، ئینک.] * [https://news.mit.edu/2016/scene-at-mit-margaret-hamilton-apollo-code-0817 ئێم ئای تی نیوز] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|کۆمپیوتەر|ماتماتیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئیسپانیا|جاڤا|فڕینی بۆشایی|زانستی کۆمپیوتەر}} {{پۆلی کۆمنز|Margaret Hamilton (scientist)}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:بەرنامەی ئەپۆلۆ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی]] [[پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەندازیارانی نەرمەواڵەی ئەمریکا]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] j65uxzo90d3dm7vdgrdfx9n4kjlxlt9 0 168828 1695854 1649023 2026-10-27T19:39:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695854 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کاروانقڕان | ناوی_فەرمی = Karvan Qoran | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Karvanquran - کاروان‌قران | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.2386|frame-long=44.5525|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چایپاساری باشوور|چایپاساری باشوور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1525 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 27 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کاروانقڕان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چایپاساری باشوور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کاروانقڕان''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[شارۆچکە]]ی [[ماکۆ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تیکمەی عەجەم]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قزڵداغی کورد]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[جانەزیز]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٧) کەس و (٦) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 36s0l2zjjmjpiythokcmegmv7lxp1bg 0 168829 1695973 1649014 2026-10-28T01:34:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695973 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کارێزی مایل کەندی | ناوی_فەرمی = Kahriz-e Mayel Kandi | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Kəhriz-i Mayılkəndi - کھریزمایل‌کندی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.2211|frame-long=44.5800|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چایپاساری باشوور|چایپاساری باشوور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1435 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 15 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کارێزی مایل کەندی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چایپاساری باشوور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کارێزی مایل کەندی''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گامیز]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مایل کەندی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دەوەباتان]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بارون]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٥) کەس و (٣) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 3ngfnj0j5tsszq44i20rvfgz2qadxum 0 168892 1695736 1407199 2026-10-27T16:35:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695736 wikitext text/x-wiki {{وەسف|خانمەکتەرێکی ئەمریکی}} {{Infobox person | name = کارا بوۆنۆ | image = Cara Buono at the Chiller Theatre Expo 2017.jpg | caption = کارا لە سینەمای Chiller Expo، ٢٠١٧ | birth_place = نیویۆرک ستی، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا | alma_mater = زانکۆی کۆڵومبیا | occupation = خانمەئەکتەر | years_active = ١٩٨٩–ئێستا | spouse = پیتەر ثەم | children = ١ | residence = گرینویچ ڤیڵەج، نیویۆرک، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا }} '''کارا بوۆنۆ''' ({{ئینگ|Cara Buono}}) خانمەکتەرێکی ئەمریکییە. بە ڕۆڵەکانی وەک دکتۆر فایە میڵەر لە چوارەم وەرزی زنجیرەی درامی AMC بەناوی ''Mad Men''، کێڵی مۆڵتیسانیی لە شەشەم وەرزی ''The Sopranos''، لیندا ساڵڤۆ لە فیلمی کۆمیدی ٢٠٠٦ی ''Artie Lange's Beer League''؛ و کارن ویڵەر لە زنجیرەی ترسناکی [[خەیاڵی زانستی|زانستی خەیاڵی]] [[نێتفلیکس]]ی ''[[شتە نامۆکان]]'' (٢٠١٦–ئێستا) ناسراوە. لە فیلمەکانی وەک ''Hulk'' (٢٠٠٣) و '' Let Me In'' (٢٠١٠) دەرکەوتووە. == ژیانی سەرەتایی و پەروەردە == کارا لە بڕۆنکس گەورەبووە لە خێزانێکی کرێکاری بە ڕەگەز ئیتاڵی. ئەو دوو برا و خوشکێکی ھەیە.<ref name=nymag>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=http://www.vulture.com/2010/09/mad_mens_carla_buono_faye_on_d.html |ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠|سەردێڕ=Mad Men's Cara Buono on Her Character Faye's Affair With Don Draper |یەکەم=Gwynne |دوایین=Watkins |ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١٢|ئیش=[[New York (magazine)|New York]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/66mUZcKuh?url=http://www.vulture.com/2010/09/mad_mens_carla_buono_faye_on_d.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name=usatoday>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Freydkin |یەکەم=Donna |ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٠|سەردێڕ=Cara Buono shares cooking tips but no 'Mad Men' secrets |ئیش=[[USA Today]] |ناونیشان=https://www.usatoday.com/life/people/2010-08-27-CaraBuono27_ST_N.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/66mUzYPXS?url=http://www.usatoday.com/life/people/2010-08-27-CaraBuono27_ST_N.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.vogue.it/en/people-are-talking-about/focus-on/2010/10/cara-buono|سەردێڕ=Cara Buono|ئیش=Vogue Italy|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150927171628/http://www.vogue.it/en/people-are-talking-about/focus-on/2010/10/cara-buono|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کارا دوا ناوەندی فیۆریلۆ ئێچ. لا گاردیای خوێندووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://laguardiahs.org/alumni/ |سەردێڕ=LaGuardia Arts Alumni |بڵاوکەرەوە=Fiorello H. LaGuardia High School of Music & Arts and Performing Arts |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20140408163845/http://laguardiahs.org/alumni/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی نیسانی ٢٠١٤}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140408163845/http://laguardiahs.org/alumni/ |date= ٨ی نیسانی ٢٠١٤ }}</ref> وە زانکۆی کۆڵومبیای تەواوکردووە کە نمرەیەکی باشی لە ئینگلیزی و زانستی سیاسی ھەبووە. ئەو بڕوانامەکەی بە سێ ساڵ وەرگرتووە.<ref name="NYT2007">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/04/08/fashion/08nite.html |سەردێڕ=A NIGHT OUT WITH -- Cara Buono; Mrs. Wisguy |ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٠٧|newspaper=[[The New York Times]]}}</ref> یەکەم ڕۆڵگێڕانی لە شانۆی ھاڕڤی فێنستاین دابوو بەناوی ''Spookhouse'' لە تەمەنی ١٢ ساڵی.<ref name="NYT2007"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|120648}} * {{IBDB name}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Cara Buono}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج]] [[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی فیریلو ھ. لاگواردیا]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٧٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] obdpfqjb3f7ldjqw6wm398eunxse8et 0 169029 1695739 1533076 2026-10-27T16:35:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695739 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person |name = کارا ھایوارد |image = Kara Hayward 2012 (cropped).jpg |image_size = 150px <!-- Manually set to this sixe --> |caption = |birth_name = |birth_date = {{birth date and age|1998|11|17}}<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Brillantes|یەکەم=Mariam|ناونیشان=https://blogs.wsj.com/speakeasy/2012/06/29/moonrise-kingdom-star-kara-hayward-takes-questions-from-tweens/|سەردێڕ='Moonrise Kingdom' Star Kara Hayward Takes Questions From Tweens - Speakeasy - WSJ|بڵاوکەرەوە=Blogs.wsj.com|ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> |birth_place = ئەندڤۆر، ماساچوستێس |nationality = [[ئەمریکی]] |occupation = خانمەکتەر }} '''کارا ھایوارد''' ({{بە ئینگلیزی|Kara Hayward}}؛ لەدایکبووی ١٧ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨) خانمەکتەرێکی ئەمریکییە. ھایوارد بە باشترین شێوە ناسراو بووە بە ڕۆڵی سەرەکی خۆی وەک سوسی بیشۆپ لە فیلمی Moonrise Kingdom لە ساڵی ٢٠١٣،<ref name="Young Artist Awards 3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.youngartistawards.org/noms34.html|سەردێڕ=34th Annual Young Artist Awards|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٣|ئیش=YoungArtistAwards.org|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6FaZ1wnUQ?url=http://www.youngartistawards.org/noms34.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160612213744/http://www.youngartistawards.org/noms34.html |date=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦ }}</ref> پاڵاوتنی ھونەرمەندی لاوی بۆ باشترین گەنجی پێشەنگی ئەکتەر لە فیلمی Feature Film لە ساڵی ٢٠١٣ بە دەست ھێنا. دوای سێ ساڵ ڕۆڵی «ئێمیلی پاریسی» بینیوە، یەکێک لە ڕۆڵە سەرەکییەکانی لە فیلمی «خوشکایەتی شەودا».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.npr.org/2015/04/09/398056357/the-sisterhood-of-night-wonders-what-these-girls-are-up-to|سەردێڕ='The Sisterhood Of Night' Wonders What These Girls Are Up To|وێبگە=NPR.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٩}}</ref> == ژیان و پیشە == ھایوارد لە شاری ئاندئۆڤەر لە ویلایەتی ماساچوسێتس لە دایک بووە و گەورە بووە، چووە بانگھێشتێکی کراوە بۆ فیلمی Moonrise Kingdom، بۆ ڕۆڵی سوزی بیشۆپ ھەڵبژێردرا، یەکەم تاقیکردنەوەی ئەو بۆ فیلمێکی سینەمایی بوو. ھایوارد ھیچ شارەزایییەکی نواندنێکی پرۆفیشناڵی نەبوو پێش ئەوەی دەربکەویت. «یو ئێس ئەی توودەی» سوودێکی پێشکەش بە ھایوارد و ئەستێرەی پاشایەتییەکەی جارید گیلمان کرد،<ref name="ff">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://focusfeatures.com/moonrise_kingdom/castncrew?member=kara_hayward|سەردێڕ=Moonrise Kingdom &#124; A Focus Features Film &#124; Kara Hayward Bio|بڵاوکەرەوە=Focusfeatures.com|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190415161558/http://focusfeatures.com/moonrise_kingdom/castncrew?member=kara_hayward|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٢٢ی ئایاری ٢٠١٢. ئەو دوای ئەوەی قۆناغی ئامادەیی تەواو کرد، چوو بۆ لۆس ئەنجلس و وتی: دەزانم دەمەوێت چی بکەم.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://warriorweekly.net/2013/12/17/freshman-living-double-life-as-actress/|سەردێڕ=Freshman Living Double Life as Actress|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|وێبگە=The Warrior Weekly|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190724061724/https://warriorweekly.net/2013/12/17/freshman-living-double-life-as-actress/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھایوارد لە تەمەنی نۆ ساڵییەوە ئەندامی مانسا بووە، ئەو لە قوتابخانەی ئامادەیی ئاندڤەر بوو، قوتابخانەیەکی گشتی بوو، لە شاری ئاندڤەر لە ویلایەتی ماساچوسێتس.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.usatoday.com/life/movies/news/story/2012-05-22/moonrise-kingdom-gilman-hayward/55144430/1|سەردێڕ=Young stars of 'Moonrise Kingdom' are standouts –|بڵاوکەرەوە=Usatoday.com|ڕێکەوت=٢٢ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160229172702/http://www.usatoday.com/life/movies/news/story/2012-05-22/moonrise-kingdom-gilman-hayward/55144430/1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == فیلمۆگرافی == === تەلەڤیزیۆن === {|class="wikitable sortable" |- !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !class="unsortable"|تێبینی |- |٢٠١٣ |''Law & Order: Special Victims Unit'' |ڕاشێل بەرنس |ئەڵقەی ١ |- |٢٠١٣ |''White Collar'' |بیی ولکۆت |ئەڵقەی ١ |- |٢٠١٧ |''Haters Back Off'' |ئەماندا |ئەڵقەی ٥ |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەر دەرەکییەکان == *{{IMDb name|4442319}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود}} {{پۆلی کۆمنز|Kara Hayward}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان]] tvqj4ufngnyfio3lojg67wxltgtk26c 0 169333 1695624 1695152 2026-10-27T12:07:03Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695624 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Pretty woman movie (2).jpg|وێنۆک]] {{زانیاریدانی فیلم | ناو = ژنە جوانەکە | وێنە = | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر = گاری مارشۆڵ | بەرھەمھێنەر = ئامۆن میڵشان، ستیڤن ڕوتەر | نووسین = [[جەی ئێف لاوتۆن]] | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن = | کاست = | موزیک = جەیمز نیوتۆن | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = ڕاجا گۆسنێڵ | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = بوینا ڤیستا پیکچەرز | ڕێکەوتی دەرچوون = ٢٣ی ئازاری ١٩٩٠ | ماوەی فیلم = ١١٩ خولەک | وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] | زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] | زنجیرە = | تێچوون = ١٤ ملیۆن دۆلار | داھات = ٤٦٣٬٤ ملیۆن دۆلار | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''ژنە جوانەکە''' ({{بە ئینگلیزی|Pretty Woman}}) فیلمێکی ڕۆمانسی و کۆمیدی ئەمریکییە، لەلایەن گاری مارشاڵ دەرھێنراوە، [[جەی ئێف لاوتۆن]] کاری سیناریۆی بۆ کردووە. ئەستێرەکانی فیلمەکە ڕیچارد جێری، جوولیا ڕۆبێرتس، ھێکتۆر ئێلیزۆنتا، ڕاڵف بێلامی، جەیسۆن ئەلێکسەندەر.<ref name="Pretty Woman">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tcm.com/tcmdb/title/19475/Pretty-Woman/full-credits.html|سەردێڕ=Pretty Woman|ئیش=[[Turner Classic Movies]]|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160816030024/http://www.tcm.com/tcmdb/title/19475/Pretty-Woman/full-credits.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> چیرۆکەکە بەدەوری ئەو سۆزانییە لاوازەی ھۆڵیوود دەخولێتەوە ڤیڤیان وارد، کە لەلایەن ئیدوارد لویسی بزنسمانی دەوڵەمەندەوە بەکرێ دەگرترێت، تا یاوەری چەندین کاری بازرگانی و کۆمەڵایەتی بکات، ھەروەھا پەیوەندی گەشەسەندوویان بەدرێژایی ھەفتەی مانەوەیان بۆ ماوەیەکی زۆر لەگەڵیدا دەبێت. ناونیشانی فیلمەکە «ژنە جوانەکە». ئەمە یەکەمین فیلمە کە بە ھاوکاری نێوان گیێر و ڕۆبێرتس نیشان دراوە، دووەمین فیلمیشیان ناوی (بووکی ڕاھو)ی بووکە لە ساڵی ١٩٩٩دا ئازاد کرا. لە بنەڕەتدا بە نیاز بوو چیرۆکێکی تاریکی ئاگادارکردنەوە بێت سەبارەت بە پۆل و لە شوکردن لە لۆس ئەنجلس، فیلمەکە دووبارە وەک کۆمیدیایەکی ڕۆمانسی بوودجەی بەرز تەسەور کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/9158072/Richard-Gere-Pretty-Woman-a-silly-romantic-comedy.html |سەردێڕ= Richard Gere: Pretty Woman a 'Silly Romantic Comedy' |یەکەم= Rosa |دوایین= Prince |ئیش= [[The Daily Telegraph]] |ڕێکەوت= ٢١ی ئازاری ٢٠١٢|شوێن= London |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20141109195441/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/9158072/Richard-Gere-Pretty-Woman-a-silly-romantic-comedy.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سێیەمین فیلمی بەرزترین فیلمی ساڵی ١٩٩٠ بوو، فیلمەکە بەرزترین ژمارەی فرۆشتنی بلیتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ کۆمیدیایەکی ڕۆمانسی بینی، لەگەڵ ئەوەی بۆکس ئۆفیس مۆجۆ وەک یەکەم کۆمیدیای ڕۆمانسی بەرزترین بلیتی ناوخۆیی کە بە ٤٢١٧٦٤٠٠ بلیت فرۆشراوە، بە کەمێک پێش فیلمی «زەماوەندی یۆنانی گەورەم» ٢٠٠٢، بە ٤١٤١٩٥٠٠ بلیتەوە پێش کەوت.<ref name="boxmojo">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://boxofficemojo.com/movies/?id=prettywoman.htm |سەردێڕ= Pretty Woman (1990) |ئیش= Box Office Mojo |ڕێکەوتی سەردان= ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://www.webcitation.org/66do51wTG?url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=prettywoman.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> فیلمەکە بیروڕای تێکەڵی وەرگرت، ھەرچەندە ڕۆبێرتس خەڵاتی گۆڵدن گلۆب و پاڵاوتنی خەڵاتی ئەکادیمی بۆ باشترین خانمەئەکتەر بۆ نمایشەکەی وەرگرت. ھەروەھا، نووسەری سیناریۆ جەی ئێف لاوتۆن بۆ خەڵاتی بفا و خەڵاتی BAFTA کاندید کرا. == ڕۆڵەکان == * ڕیچارد جێری: وەک ئێدوارد لیوس * جوولیا ڕۆبێرتس: وەک ڤیڤیان وارد * ڕاڵف بێلامی: وەک جەیمس مۆرسی * جەیسۆن ئەلێکسەندەر * ھێکتۆر ئێلیزۆندۆ: وەک بارنارد تامپسۆن == بەرھەمھێنان == فیلمەکە لە سەرەتادا وەک درامایەکی تاریک لەسەر لەشکاری لە لۆس ئەنجلۆس لە دەیەی ١٩٨٠ دا وێنە کراوە.<ref name="dvd">{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|ڕێکەوت= ٢٠٠٥|سەردێڕ= Pretty Woman: 15th anniversary |type= DVD |بڵاوکەرەوە= Buena Vista Home Entertainment, Touchstone}}</ref> پەیوەندی ڤیڤیان و ئیدوارد لە بنەڕەتدا بابەتی مشتومڕی تێدا بوو، لەوانە ئالوودەبوون بە ماددەی ھۆشبەری ڤیڤیان، بەشێکی ڕێکەوتنەکە ئەوە بوو کە بۆ ماوەی ھەفتەیەک دەبێت لە کۆکاین دوور کەوێتەوە. ئێدوارد لە کۆتایدا لە ئۆتۆمبێلەکەی خۆی دەری کێشا و لێی دا دەقی ڕەسەنی JF Lawton، کە ناوی ٣٠٠٠ە،<ref name="VF">{{بیرخستنەوەی وێب| ڕێکەوت = ٢٣ی ئازاری ٢٠١٥| نووسەر = Kate Erbland |ناونیشان = https://www.vanityfair.com/hollywood/2015/03/pretty-woman-original-ending | سەردێڕ = The True Story of Pretty Woman’s Original Dark Ending | ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20180128004806/https://www.vanityfair.com/hollywood/2015/03/pretty-woman-original-ending |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ئیش= [[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]}}</ref> لەگەڵ ڤیڤیان و ھاوڕێکەی لەسەر پاسەکە بۆ دیزنی لاند کۆتایی پێھات.<ref name="dvd">{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|ڕێکەوت= ٢٠٠٥|سەردێڕ= Pretty Woman: 15th anniversary |type= DVD |بڵاوکەرەوە= Buena Vista Home Entertainment, Touchstone}}</ref> فیلمەکە یەکێکە لەو دوو فیلمەیە کە گەڕانەوەی کۆمیدیای ڕۆمانسی لە ھۆڵیود و ئەوی دیکەشیان کاتێک ھاری سالی ناسی، دوای سەرکەوتنی ئەم فیلمە ڕۆبێرتس بوو بە شاژنی کۆمیدیای ڕۆمانسی لە دەیەی ١٩٩٠. == پێشوازی == لە کۆتایی ھەفتەی کردنەوەی دا فیلمەکە لە بۆکس ئۆفیس پلەی یەکەمی وەرگرت و بە تێکڕایی ٨،٥١٣ دۆلار بۆ ھەر شانۆیەک ١١٬٢٨٠٬٥٩١ دۆلاری کۆکردەوە.<ref name="boxmojoweek">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://boxofficemojo.com/movies/?page=weekend&id=prettywoman.htm|سەردێڕ=Pretty Woman (1990)—Weekend Box Office|ئیش=[[Box Office Mojo]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090930221910/http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=weekend&id=prettywoman.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەرچەندە لە ھەفتەی دووەم بۆ پلەی دووەم دابەزی، بەڵام قازانجێکی زیاتر بە ١٬٢٤٧٬١٦٧ دۆلار لە بۆکس ئۆفیس بۆ چوار ھەفتە دواتر لە ١٠ ھەفتەی لووتکەدا دواتر بۆ ١٦ ھەفتە. قازانجە پوختەکەی ١٧٨٬٤٠٦٬١٦٨ دۆلار بوو لە ئەمریکا و ٢٨٥٬٠٠٠٬٠٠٠ دۆلار لە وڵاتانی تر بۆ کۆی گشتی جیھانی ٤٦٣٬٤٠٦٬٢٦٨$.<ref name="boxmojo"/> ھەروەھا چوارەم بەرزترین فیلمی ساڵ بوو لە ئەمریکا و سێیەمین فیلم باشترین فیلمی جیھانی بوو، فیلمەکە ھێشتا بەرزترین بەرھەمی دیزنییە. لەکاتی پێداچوونەوەی ڕاتن تۆمەیتۆز فیلمەکە ڕێژەی ڕەزامەندیی لەسەر ٦٢٪ی لەسەر بنەمای ٦٦ پێداچوونەوە وەرگرت، بەتێکڕای یڕێژەی ٨٬٥/١٠ لە ئیکۆمیتی ڕەخنەیی سایتەکەدا ئەوە ڕوون بووە کە "ژنە جوانەکە لەوانەیە فەنتازیایەکی گەورە بێت، بەڵام کۆمیدیای گەورە، گۆرانی دەنگ و فیلم دەتوانێت بەسەر گومانەکاندا زاڵ بێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|0100405|ژنە جوانەکە}} * {{AllMovie title|39093|ژنە جوانەکە}} * {{Mojo title|prettywoman|ژنە جوانەکە}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ١٩٩٠|تەلەڤیزیۆن|دیزنی|ھۆڵیوود|وێژە|کالیفۆڕنیا|کۆمیدیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Pretty Woman}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن هاواردەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ڕۆمانسییەتی نێوان چینەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی باشترین خانمەکتەری مۆسیقی یان کۆمیدییان تێدایە کە خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبیان بەدەستھێناوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون]] qaesewc8dykhgrwrc5q5wn8ecfv6796 0 169900 1695623 1695222 2026-10-27T12:06:43Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695623 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | show_name = ئاغازادە | image = [[پەڕگە:Haryad Xasraw.jpg|بێچوارچێوە|]] | caption = نیشاندانی ئاغازادە | show_name_2 = | genre = [[کۆمەڵایەتی]]، [[داستان نھێنی]] [[سیاسی]] | format = | creator = | developer = | writer = شايان محمدي | director = بھرنگ توفیقی | creative_director = | presenter = | starring = {{Plainlist| * [[ئەمیر_ئاغایی#دراما|ئەمیر ئاغایی]] * امین تارخ * امین حیایی * [[نیکی کەریمی]] * سینا مھراد * پردیس پور عابدینی * لعیا زنگنە * سامیە لک * مھدی سلطانی * جمشید ھاشم پور * کامبیز دیرباز * مسعود فروتن * کاوە خداشناس * ثریا قاسمی * دیبا زاھیدی }} | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = | endtheme = | composer = | country = | language = [[فارسی]] | num_seasons = ١ <!-- or num_series --> | num_episodes = ٢٩ | list_episodes = | executive_producer = | producer = حامد عنقا | editor = | location = | cinematography = | camera = | runtime = | company = سازمان هنری رسانه‌ای اوج | distributor = | channel = <!-- or network --> | picture_format = | audio_format = | first_run = | first_aired = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} --> | last_aired = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} --> | preceded_by = | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = }} '''''ئاغازادە''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: ''آقازاده)'' زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی [[ئێران|ئێرانییە]]. لە دەرھێنانی ''بێھرەنگ توفیقی''، بەرھەمھێنەر و نووسینی ''حامد عنقایە''. فیلم گرتنی زنجیرەکە لە ساڵی ٢٠١٩دا دەستی پێ کردووە و پەخشکردنیشی لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ لە تەلەڤیزیۆنەوە دەستی پێ کردووە. ئەم زنجیرەیە ٢٩ ئەڵقەیە لە تۆڕی [[نەماوا]] و [[فیلیمۆ]] پەخش کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=محمدحسین لطیفی بازیگر سریال آقازاده شد |ناونیشان=https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-6/315455-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%84%D8%B7%DB%8C%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=خبرگزاری موج |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=باشگاه خبرنگاران جوان {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} YJC |سەردێڕ=رونمایی از اولین تصاویر سریال «آقازاده» / عوامل فیلم حامد عنقا به مشهد می‌روند |ناونیشان=https://www.yjc.ir/fa/news/7171500/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D9%86%D9%82%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250219125255/https://www.yjc.ir/fa/news/7171500/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D9%86%D9%82%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |وێبگە=باشگاه خبرنگاران جوان {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} YJC |زمان=fa-IR |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=شهرآرانیوز |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=«آقازاده» این هفته تمام نمی‌شود{{!}} اعلام زمان پخش قسمت آخر سریال |ناونیشان=https://shahraranews.ir/fa/news/54473/%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF&#124;-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=شهرآرانیوز |بڵاوکەرەوە=شهرآرانیوز |زمان=fa}}</ref> == چیرۆک == زنجیرەی ''ئاغازادە'' [[درامای کۆمەڵایەتی|درامایەکی کۆمەڵایەتی]] و سیاسییە، کە چیرۆکی ئاغازادەیەکە بەناوی ''نیما بحری''، کە تووشی سەرپێچیکردنی ئابووری بووە و ئەفسەرێک بەناوی ''حامد تھرانی'' کە ئەویش ئاغازادەیەکە ھەڵبەتە بە کۆمەڵێک خەسڵەتی تەواو لێکجیاواز، ھەوڵدەدات تا دەستی نیما ئاشکرا بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=سریال آقازاده ،خلاصه داستان، بازیگران و تعداد قسمت ها |ناونیشان=https://davatonline.ir/content/179646/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D9%87%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=دوات آنلاین - پایگاه خبری و تحلیلی {{!}} DavatOnline News Agancy |زمان=fa}}</ref> == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" |+ !ئەکتەر !ڕۆڵ |- |ئەمین تاریخ |حاج رەزا تەهرانی |- |[[ئەمیر ئاغایی]] |نیما بحری / ئەبووەر |- |[[مەھدی سوڵتانی]] |دکتۆر ئەمیر بحری |- |[[نیکی کەریمی]] |تینا فەزڵی‌ڕاد |- |[[ئەمین حەیایی]] |بەهرووز بەهرامی |- |[[سینا مێھراد]] |حامید تەهرانی |- |[[پەردیس پورعابدینی|پەردیس پوورعابدینی]] |ڕازیە موقەدەم / مانلی |- |لەیلا زەنگەنە |شەریفە |- |سووریا قاسمی |احترام |- |دیبا زاهیدی |سارا فەزڵی‌ڕاد |- |کامبیز دیرباز |شەهام |- |جەمشید هاشم‌پور |حاج حەسەن |- |مەحەمەدحوسێن لەتیفی |حاج موحسین |- |مەهدی کوشکی |ئەلێکس |- |سامیا لەک |سەحەر |- |مەسعوود فەرووتن |مامۆستا ئەرژەنگ |- |کاوه خۆدشناس |لێپرسراو کیانی |- |سەعید داخ |لێپرسراو قاسمی |- |ڕووزبە موعینی |نووژەر |- |ئیحسان ئەمانی |روکنی |- |عەلی‌ئەسغەر ڕەزایی |دادوەر |- |ئەکبەر ڕەحمەتی |دۆستی حاجی ڕەزا |- |مەجید ئەسماعیلی |ئەمیرحوسێن |} == سەرچاوەکان == {{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}} {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt12715402}} {{تووڵی دەروازە|ئێران}} {{کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە تەلەفزیۆنییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] dg2vhv04cschg36vtffex2xzq3lvxgc 0 170766 1696084 1591841 2026-10-28T07:34:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1696084 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox officeholder |name=کامڵا ھاریس |term_end2=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ |website={{url|harris.senate.gov |Senate website}} |education={{plainlist| * * [[زانکۆی ھاوەردس]] ([[بەکالۆریۆس لە ئاداب|BA]]) * [[زانکۆی کالیفۆرنیا، ھەیستینگس]] ([[Juris Doctor|JD]]) }} |relatives=[[مایا ھاریس]] (خوشک) |parents=[[شیامالا گۆپاڵان]] (دایک){{ھن}}دۆناڵد ھاریس (باوک) |children= |spouse={{marriage|[[دەگڵاس ئێمھۆف]]|٢٢ ئاب ٢٠١٤}} |party=[[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|دیموکرات]] |death_place= |death_date= |birth_place=[[ئۆکلند، کالیفۆرنیا]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] |birth_date={{birth date and age|1964|10|20}} |birth_name=کامڵا دیڤای ھاریس | office = ٤٩یەمین [[جێگری سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] |president=[[جۆ بایدن]] |term_start=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |term_end=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |predecessor=[[مایک پێنس]] |successor=[[جەی دی ڤانس]] |successor3=[[جۆرج گاسکۆن]] |predecessor3=[[تێرێنس ھاڵینن]] |term_start3=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤ |image=Senator Harris official senate portrait.jpg |office3=٢٧ەمین [[داواکاری گشتی سان فڕانسیسکۆ]] |successor2=[[خاڤیێر بێسێرا]] |predecessor2=[[جێری بڕاون]] |term_end2=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ |term_start2=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ |governor2=[[جێری بڕاون]] |office2=٣٢ەمین [[داواکاری گشتیی کالیفۆڕنیا]] |successor1=[[ئەلێکس پیدیا]] |predecessor1=[[باڕبڕا بۆکسەر]] |term_end1=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |term_start1=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ |alongside1=[[دایان فاینستاین]] |state1=[[کالیفۆرنیا]] |jr/sr1=ئەندامی ئەنجومەنی ئەمریکا |signature=Kamala Harris Signature.svg}} '''کامڵا دێڤی ھاریس''' ({{ئینگ|Kamala Harris}}؛ لەدایکبووی ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤) سیاسەتوانێکی ئەمریکییە کە لە ٢٠٢١ ھەتا ٢٠٢٥، وەک ٤٩یەمین [[جێگری سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان|جێگری سەرۆک کۆمار]]ی ویلایەتە یەکگرتووەکان خزمەتی کردووە لە حکوومەتی [[جۆ بایدن]]دا. ئەو ھەتا ساڵی ٢٠٢٠، نوێنەری ویلایەتی [[کالیفۆڕنیا]] لە [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا]] بوو. لە ساڵی ٢٠١١ ھەتا ٢٠١٧، داواکاری گشتیی ویلایەتی کالیفۆڕنیا بووە. لە ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩، ھاریس ڕایگەیاند کە خۆی بۆ سەرۆکایەتی ئەمریکا دەپاڵێوێت لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٠)|ھەڵبژاردنەکانی ٢٠٢٠]]دا. دوای ئەوەی [[جۆ بایدن]] بووە نوێنەری حیزبی دیموکرات بۆ سەرۆکایەتی، ھاریسی وەک جێگری خۆی بۆ سەرۆکایەتی دەستنیشانکرد. == ژیانی سەرەتایی == ھاریس لە ئۆکلند، کالیفۆرنیادا لەدایکبووە. بە ڕەچەڵەک ھیندێکی تامیلی ئەمریکی و جامایکی ئەمەریکییە. دایک و باوکی ھاریس شیامالا و دۆناڵد، لە ساڵی ١٩٧١ جیابوونەتەوە و لە ساڵی ١٩٧٦، ھاریس لەگەڵ دایکی لە کەنەدا نیشتەجێ بووە. لەوێ چووەتە زانکۆی ھاوەرد و بڕوانامەکەی لە زانستی سیاسی ھێناوەتەوە، == خەباتی سیاسی == لە ساڵی ١٩٨٩دا، ھاریس بووە پارێزەر دوای تەواوکردنی بەشی یاسا لە زانکۆی کالیفۆرنیا. سەرەتا لە نووسینگەی دادوەری گشتی ئالامێدا کاری کردووە لە ساڵی ١٩٩٠. لە ساڵی ١٩٩٨ چووەتە نووسینگەی داواکاری گشتی سان فرانسیسکۆ و لە ساڵی ٢٠٠٣ش کرایە داواکاری گشتی ناوچەی ناوبراو، دواتر لە ساڵی ٢٠١١ تا ٢٠١٧ وەک داواکاری گشتی کالیفۆرنیا کاری کردووە تا دواتر بووە ئەندامی ئەنجومەنی پیران. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا|سیاسەت|ھیندستان}} {{پۆلی کۆمنز|Kamala Harris}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزەرانی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤]] [[پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیست و یەکەم]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم]] [[پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیاسەتمەدارانی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١]] [[پۆل:کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)]] 2vgrldh23remneozkkj1ao02lbrxpx9 0 170938 1696187 1612556 2026-10-28T11:08:11Z Kawanii 76577 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */ 1696187 wikitext text/x-wiki پەتای جیهانیی [[نەخۆشیی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩|کۆڤید-١٩]] لە وڵاتی ئێران بەشێکە لە پەتای جیهانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ (COVID-19) کە هۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی هەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢ (SARS-CoV-2). لە ڕێکەوتی ١٩ی شوباتی ٢٠٢٠دا ئێران لە شاری قوم یەکەمین بارەکانی تووشبوونی بە ڤایرۆسەکە ڕاگەیاند. دەکرێت ڤایرۆسەکە گواسترابێتەوە بۆ ناو وڵاتەکە بەهۆی گەڕانەوەی بازرگانێک لە وڵاتی چینەوە بۆ شاری قوم. بەمەبەستی ڕێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە حکومەت هەستا بە هەڵوەشاندنەوەی چالاکییە گشتییەکان، نوێژەکانی هەینی، داخستنی قوتابخانە، زانکۆ، فرۆشگا، بازار، شوێنە پیرۆزەکان و قەدەغەکردنی هەموو جۆرە ئاهەنگگێران و مەراسیمێک. چەند ڕێکارێکی ئابووریش ڕاگەیەندرا بۆ یارمەتیدانی خێزان و پیشەکان و پەتا جیهانییەکە فشاری خستە سەر حکومەتی ئێرانی کە هەستێت بە داوا کردنی قەرزێکی فریاگوزاری بە بڕی ٥ ملیار دۆلاری ئەمریکی لە (سندوقی نێودەوڵەتی دراو - International Monetary Fund - IMF ). لە سەرەتادا حکومەت ڕەتی کردەوە هەستێت بە جێبەجێ کردنی قەدەغەی هاتووچۆی سەرتاسەری لە شار و شارۆچکەکان دا و سەرەڕای ویستی حکومەت لە سنووردارکردنی کاتی گەشتکردن بەڵام لە پێش یادی نەورۆزدا قەرەباڵغییەکی زۆر بوونی هەبوو لەنێوان شارەکان دا. دوای ماوەیەکی کەم و زیادبوونی ژمارەی تووشبووان حکومەت هەستا بە ڕاگەیاندنی قەدەغەی هاتووچۆ لەنێوان شارەکان دا. لە سەرەتای مانگی نیسانەوە ڕێکارەکانی حکومەت هەنگاو بە هەنگاو هەڵدەگیران و ژمارەی تووشبووانی نوێ بەرەو کەمبوون دەرۆیشت بەڵام بەهۆی هەڵگرتنی ڕێکارەکانەوە جارێکی دیکە لە مانگی مایس دا ژمارەی تووشبووان بەرزبۆوە. لە ٤ی حوزەیران دا ژمارەی تووشبووەکان گەیشتە بەرزییەکی نوێ و لە مانگی تەمووزیش دا ژمارەی گیانلەدەستدان گەیشتە بەرزییەکی نوێ. سەرەڕای هەموو ئەم بەرزبوونەوانە حکومەتی ئێرانی لێدوانی دا کە هیچ بژاردەیەکی دیکەی لەبەردەم دا نییە تەنها بە کراوەیی هێشتنەوەی ئابوورییەکەی نەبێت. پێش پەتا جیهانییەکە ئابووری ئێران زیانێکی زۆری بەرکەوتبوو بەهۆی سزا و گەمارۆ ئابوورییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان و هەتا مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (تێکرای بەرهەمی ناوخۆیی - GDP  ) وڵاتی ئێران بە ڕێژەی لە %١٥ زیاتر پاشەکشەی کردبوو.<ref name="aljeera17012020">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2020/03/coronavirus-pandemic-kill-millions-iran-200317135500255.html|سەردێڕ=Coronavirus pandemic 'could kill millions' in Iran|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Al Jazeera|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200317222216/https://www.aljazeera.com/news/2020/03/coronavirus-pandemic-kill-millions-iran-200317135500255.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Filkins-iran-5-18-2020">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Filkins|یەکەم١=Dexter|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=TheTwilight of the Iranian Revolution|ناونیشان=https://www.newyorker.com/magazine/2020/05/25/the-twilight-of-the-iranian-revolution|journal=New Yorker|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> == ڕێکارە تەندروستییەکان == لە ٢ی ئازاردا، حکومەت ڕایگەیاند کە نەخشەسازی کردوە لە جوڵاندنی ٣٠٠ هەزار سەرباز و خۆبەخش بۆ رووبەروبونەوەی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە و دابین کردنی پرژێنەری شلەیی بۆ پاکژکردنەوەی شەقام و شوێنە گشتییەکان. لەگەڵ ئەوەش دا حکومەت هەستا بە دانانی ١٠٠٠ نۆرینگە و یەکەی پشکنینی جێگیر و جوڵاو،  سوپاش لەگەڵ کارمەندانی تەندروستی دا کاریدەکرد و (تەخت - پێخه‌ف)ەکانی ناو سوپا بۆ نەخۆشەکان بەکاردەهات. لە ١٨ی ئازاردا سەرۆکی ئەنجومەنی پزیشکی کۆماری ئیسلامی ئێران (موحەمەد رەزا زەفەرقەندی) لێدوانی دا کە پشکنین بۆ ٢٢ ملیۆن هاوڵاتی ئێرانی ئەنجامدراوە و باری تەندروستی ١.٥ ملیۆن کەس لەژێر چاودێریدایە و هەروەها ڕاشیگەیاند کە ژمارە بڵاوکراوەکانی (وەزارەتی تەندروستی و پەروەردەی پزیشکیی) تەنها بارەکانی تووشبووی پشتڕاستکراوە دەگرێتەوە و ژمارەی تووشبووە ڕاستییەکان زیاترە لە ژمارە تۆمارکراوەکان.<ref name="gdp loss">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://en.radiofarda.com/a/iran-s-loses-15-percent-of-gdp-due-to-coronavirus---minister/30657749.html|سەردێڕ=Iran's Loses 15 Percent Of GDP Due To Coronavirus - Minister|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ئیش=Radio Farda}}</ref> ڕێکخراوی (ئابوونەی منداڵانی نەتەوە یەکگرتووەکان - UNICEF ) هەستا بە ناردنی یارمەتی بۆ ئێران و لە کۆتایی مانگی شوبات دا یەکەمین فرۆکەی بارهەڵگر گەیشتە وڵاتەکە کە (کەرەستەی پارێزی تاکەکەسیی - PPE ) دابین دەکرد و دواتر دوو فرۆکەی دیکەی یارمەتیش نێردرا. پاشان لە ٣ی ئازاردا شانشینی یەکگرتووی عەرەبی فرۆکەیەک و پێنج شارەزای ([[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی]] - WHO  ) وك یارمەتی ناردە وڵاتەکە. == وێنەکانی گۆرستانی قوم لەڕێی مانگی دەستکردەوە == لە ١٢ی ئازاردا رۆژنامەی ئەمریکی ([[واشینگتن پۆست|The Washington Post]]) وێنەی مانگە دەستکردەکان و شیکردنەوەکانی بڵاوکردەوە کە لەلایەن کۆمپانیای تەکنەلۆژی (Maxar Technologies)ەوە دابین کرابوو. شیکردنەوەکان ئاماژەیان بەوە دەدا لە نزیك شاری قوم ژمارەیەکی زۆر گۆر هەڵکەندراون و ئامادەکراون و باوەڕ وایە کە بۆ کەسانی قوربانیانی نەخۆشییەکە بێت. کردەی هەڵکەندنی بەشێکی نوێ لە گۆرەکان لە ڕێکەوتی ٢١ی شوبات دا دەستی پێکردبوو کە دەکاتە تەنها دوو رۆژ دوای ڕاگەیاندنی حکومەت بە بوونی بارەکانی تووشبوون بە ڤایرۆسی کۆڤید-١٩. هەڵکەندنی گۆری نوێ نیشانەیە بۆ خۆئامادەکردن بۆ ژمارەیەکی زۆری باری گیانلەدەستدان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Hamideh Taati|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Iran: Coronavirus Update, Over 73,600 Deaths, July 20, 2020, 6:00 PM CEST|ناونیشان=https://www.ncr-iran.org/en/news/human-rights/iran-coronavirus-update-over-73600-deaths-july-20-2020-600-pm-cest/}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|COVID-19 pandemic in Iran}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|ئێران|پزیشکی|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:پەتای کۆڤید-١٩ بەپێی وڵات]] l2o9yxb3spsjdamgpcv13x7bfexm0tu 0 171758 1695798 1695226 2026-10-27T17:13:25Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1695798 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:My Next life anime.jpg|وێنۆک|بەرگی کتێب]] '''ژیانەکەی ترم وەک خراپەکارێک: ھەموو ڕێگاکان بەرەو لەناوچوونن''' بە ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: 乙女ゲームの破滅フラグしかない悪役令嬢に転生してしまった ئۆتۆمێ گێمـ نۆ ھامێتسو فراگو شکا نای ئکویاکو ڕێیجۆ نی تێنسێی شتێ شیماتتا) مانای (من لەدایکبوومەوە لەناو Otome Game وەکوو خراپەکارێک تەنھاش بە ئاڵا تێکدەرەکانەوە) و ھەروەھا بە شێوازی کورت (はめふら) (ئامێ فورا) ش ناسراوە لە ژاپۆنی، [[ڕۆمانی سووک|ڕۆمانێکی سووکی]] ژاپۆنییە کەلەلایەن [[ساتۆرو یاماگوچی]] نوسراوەتەوە و وێنەکێشانی لەلایەن نامی ھیداکا دا بۆکراوە. ئەلقە بڵاوکردنەوەکان لە سالی ٢٠١٤ دا دەستی پێکرد و لە سایتێک کە ڕۆمان دابین کردن لەسەر ئەندامەکانییەتی بڵاوکرایەوە، (Shōsetsuka ni Narō)، بۆ یەکەم جار ڕۆمانەکە لەلایەن کۆمپانیای [[ئیچیجینشا]] دا بڵاوکرایەوە، کە لە مانگی ھەشتی ٢٠١٥ دا بوو، نۆ کتێبی تر لە سالی ٢٠٢٠ دا بڵاوکرایەوە، لە ئەمەریکاشدا لەلایەن کۆمپانیای (J-Novel Club.) دا ڕێگەپێدان و بڵاوکردنەوەی بۆ کرا مانگاکەیی و کارە ھونەرییەکانی لەلایەن ھیداکادا ئەلقەرێژکردنی بۆ کرا لە گۆڤاری شۆجۆ مانگای کۆمپانیای ئیچیجینشا دابوو، لە ٢٠١٧ـە بەدواوە لە پێنج کتێبی [[تانکۆبۆن]] کۆکردنەوە بۆ کرا و ڕێگەپێدانی بە ئینگلیزی بۆ کرا لەلایەن کۆمپانیای (Seven Seas Entertainment)<ref>[https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-09-21/seven-seas-licenses-my-next-life-as-a-villainess-all-routes-lead-to-doom-manga/.137144 Seven Seas ڕێگەپێدانی دا بە ژیانەکەی ترم وەک خراپەرێک : ھەموو رێگاکان بەرەو لەناوچوونن مانگا (نوێکراوەتەوە)]. [[تۆری ھەواڵی نوێی ئەنیمی]]، ٢١ ی ئەیلوولی ٢٠١٨</ref> == چیرۆک == کاتارینا کرایس کچێکی گەنجی خانەوادەیەکی خانەدان، ڕۆژێک بەردەبێتەوە و سەری بەر ئەرزەکە دەکەوێو یادەوەرییەکانی ژیانی ڕابردووی دێتەوە یاد وەک ئۆتاکۆیەک، ئەوکات ھەست بەوە دەکات کە ئەو لەدایک بووەتەوە لەناو جیھانی یاری otome game، خۆشەویستی خۆشبەختانە، لەدایک بووەتەوە وەک کەسێکی خراپەکاری ناو یارییەکە، بەڵام جیاواز لەوەی یاریکەرێک یاری دەکات لەناو یارییەکە، کاتارینا لەناو ژیانی یارییەکە شتێکی زۆر خراپ چاوەروانییەتی ئەویش یان دەمرێت یان دوردەخرێتەوە، بۆ ئەوەی لەمانە دووربێت دەست دەکات بە پلان دانان بۆ ئەوەی لەھەر یەکێک لەم ڕێگایانە دوور بێت کە زیانی پێدەگەیەنێت لە یارییەکە، ھەرچۆنێک بێت، ئەمە وادەکات کە شتی چاوەروانەکراو ڕووبدات لەگەل کارەکتەرەکانی ناو یارییەکە. == کارەکتەر == * کاتارینا کرایس (カタリナ・クラエス کاتارینا کرایس) - دەنگەکان ([[مایا ئوچیدا]]<ref>Hodgkins, Crystalyn (٢٠ ی تشرینی یەکەمی، ٢٠١٩) [https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-10-20/my-next-life-as-a-villainess-all-routes-lead-to-doom-anime-promo-video-reveals-staff-cast-april-2020-premiere/.152420 ژیانەکەی ترم وەک خراپەرێک : ھەموو رێگاکان بەرەو لەناوچونن ، ڤیدیۆی پرۆمۆی ئەنیمی] ستافەکان، ئەکتەرەکان، دەخاتەڕوو، مانگی نیسانی ٢٠٢٠، تۆری ھەواڵی نوێی ئەنیمی ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠</ref> - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]])، جینی ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0">Mateo, Alex (١٥ ی ئایاری ٢٠٢٠) [https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-05-15/my-next-life-as-a-villainess-anime-english-dub-reveals-cast/.159601 ژیانەکەی ترم وەک خراپەرێک : ھەموو رێگاکان بەرەو لەناوچونن، ئەکتەرەکانی دۆبلاژ خرانە ڕوو]، تۆڕی ھەواڵی ئەنیمی، ١٥ ی ئایاری ٢٠٢٠</ref> * گیۆردۆ ستیوارت (ジオルド・スティアート جیۆردۆ ستیوارتۆ) - دەنگەکان (شۆوتا ئاۆیی، ئاسامی سێتۆ<ref name=":1">Loo, Egan (٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠) [https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-01-22/my-next-life-as-a-villainess-all-routes-lead-to-doom-anime-2nd-video-unveils-more-cast-ending-song-artist/.155655 ژیانەکەی ترم وەک خراپەرێک : ھەموو رێگاکان بەرەو لەناوچونن، دووەم ڤیدیۆیی ئەنیمیەکە] ئەکتەرەکان زیاتر دەخاتە ڕوو، تۆری ھەواڵی نوێی ئەنیمی، ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠)</ref> (مناڵی) - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]])، گریفن بێرنس<ref name=":0" />([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]) * کیس کرایس (キース・クラエス کیس کرایس) - دەنگەکان (تێتسویا کاکیھارا، سۆرا ئامامیا<ref name=":1" />(مناڵی) - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) گریفن پواتو<ref name=":0" />([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]) * ئالان ستیوارت (アラン・スティアート ئاران ستیوارتۆ) - دەنگەکان (تاتسوھیسا سزوکی، موتسومی تامامورا،<ref name=":1" /> (مناڵی) - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) برایس پاپنبرۆک ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]) * نیکۆل ئاسکارت (ニコル・アスカルト نکۆرو. ئاسکارتۆ) - دەنگەکان (یۆشیتسوگو ماتسوۆکا، ماۆۆ<ref name=":1" />(مناڵی) - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]])، نیکۆلاس ڕۆیی<ref name=":0" /> ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]) * ماری ھەنت (メアリ・ハント میاری ھەنتۆ) - دەنگەکان (میھۆ ئۆکاساکی<ref name=":2">Loo, Egan (١٩ی شوباتی ٢٠٢٠) [https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-02-19/my-next-life-as-a-villainess-all-routes-lead-to-doom-anime-3rd-video-unveils-more-cast-april-4-debut/.156613 ژیانەکەی ترم وەک خراپەرێک : ھەموو رێگاکان بەرەو لەناوچونن، سێیەم ڤیدیۆیی ئەنیمیەکە] ئەکتەری زیاتر دەخاتە ڕوو، ٢٠ی ٢ی ٢٠٢٠</ref>- ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]])، کۆلین (ئۆ)شانیسی<ref name=":0" /> ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]) * سۆفیا ئەسکارت (ソフィア・アスカルト سۆفیا ئەسکارتۆ) - دەنگەکان (ئینۆری میناسێ<ref name=":2" /> - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]])، کیرا بەکلاند<ref name=":0" /> ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]) * ماریا کەمپبێل (マリア・キャンベル ماریا کەمنبێرو) - دەنگەکان (ساۆری ھایامی<ref name=":2" />- ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]])، مێلیسا فان<ref name=":0" /> ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]) * سێریوس دیێکێ (シリウス・ディーク شیریوس دیک) ڕافایل والت (ラファエル・ウォルト ڕافایرو وارتۆ) - دەنگەکان (تۆشیکی ماسودا<ref>"سیریوس دیێکێ بڵاوکراوە لەسەر ئەکتەر. ''TVアニメ『乙女ゲームの破滅フラグしか無い悪役令嬢に転生してしまった…』公式サイト'' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]). Retrieved March 13, 2020.</ref>- ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]])، کریس ھەکنی ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]) * ئان شێلی (アン・シェリー, ئان شێری) - دەنگەکان (ئازومی واکی<ref>"ئان شێلی بڵاوکراوە لەسەر ئەکتەر". ''TVアニメ『乙女ゲームの破滅フラグしか無い悪役令嬢に転生してしまった…』公式サイト'' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]). Retrieved March 13, 2020.</ref> - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]])، کیرامی لی ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]) == ئەنیمی == ئەنیمییەکە لە ١٩ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠١٨ لەلایەن کۆمپانیای Ichijinsha دا ئاگادارکردنەوەی بۆ کرا،<ref>Pineda, Rafael Antonio (١٩ ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨). "[https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-10-19/my-next-life-as-a-villainess-all-routes-lead-to-doom-light-novels-get-anime/.138368 ژیانەکەی ترم وەک خراپەرێک : ھەموو رێگاکان بەرەو لەناوچونن] [https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-10-19/my-next-life-as-a-villainess-all-routes-lead-to-doom-light-novels-get-anime/.138368 رۆمانەکەی دەکرێت بە ئەنیمێ ،] ". تۆری ھەواڵی ئەنیمی. تشرینی یەکەمی ٢٠١٨.</ref> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{official website|https://hamehura-anime.com/}} * {{ann|رۆمان|21520}} * {{ann|anime|22339}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|وێژە|خەیاڵی زانستی}} {{وێژە-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت]] [[پۆل:ئەو مانگایانەی گۆڕدراوە بۆ فیلم]] [[پۆل:شۆجۆ مانگا]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای ئیسێکای]] [[پۆل:ڕۆمانە سووکەکان]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانسی کۆمیدی]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:سێنتای فیلمۆرکز]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای حەریم]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠٢٠ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠٢١ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای قوتابخانە]] [[پۆل:ئەو ڕۆمانە سووکانەی سەرەتا لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکراوەتەوە]] [[پۆل:سیلڤەر لینک]] 4s8ere3xk94yswjwz6jxxgxf5y2sdeq 0 171764 1695668 1219793 2026-10-27T13:37:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژاپۆن-کۆلکە) 1695668 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Golden Time Volume 1.jpg|وێنۆک]] '''کاتی زێرین''' بە ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: ゴールデンタイム گۆرودێن تایمو) [[ڕۆمانی سووک|ڕۆمانێکی سووکی]] [[ژاپۆن]]ی ڕۆمانتیک کۆمیدییە<ref name=":1"/> کە ئەلقەکانی نوسراونەتەوە لەلایەن [[یویکۆ تاکێمیا]]، ئەلقەکانی لە ١١ ڕۆمان پێکھاتوون، بڵاوکردنەوەی لەلایەن کۆمپانیای ئاسکی میدیادا بۆ کراوە لە نێوان ٢٠١٠ و ئازاری ٢٠١٤،<ref name=":1">کاکیزاکی نۆری، (٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠). "『とらドラ!』竹宮ゆゆこの新シリーズがスタート! 「放課後ライトノベル」第11回は『ゴールデンタイム1 春にしてブラックアウト』で大学デビュー" [یویوکۆ تاکێیامای [[تۆرادۆرا!|تۆرادۆرا]] دەست بە ئەلقەیەکی نوێ دەکات! "[[ڕۆمانی سووک]]ی دوای قوتابخانە" No. 11 Makes its College Debut with ''Golden Time 1: Haru ni Shite Blackout''] (in Japanese). 4Gamer. Retrieved March 17, 2013.</ref> == چیرۆک == تادا بانری قوتابییەکی نوێیە لە قوتابخانەیەکی تایبەت لە [[تۆکیۆ]]، بەھۆی کاریگەری بەربونەوەی لەسەر پردێک کە ڕووداوەکە بە ماوەیەکی کورت دوای تەواوکردنی قوتابخانەی ناوەندی ڕوودەدات، ھەموو یادەوەرییەکانی لەدەست دەدات بەھۆی ڕووداوەکەوە، ئەمە وادەکات کە ئەم یادەوەریانەی پێش ڕووداوەکە ھەیبووە لەبیریان بکات. دوای ئەوە لەم ژیانە نوێیەی دەستی پێدەکات، کچێک دەناسێت بەناوی کاگا و پێکەوە دەکەونە خۆشەویستییەوە، دواتر یادەوەرییەکانی ژیانی پێشوتری ھەوڵی گەرانەوەی دەدەن بۆ ناو ژیانی بەھەرحاڵ، ئەمە جگە لەوەی لەلایەن کەسایەتی پێشووتری خۆیەوەی چاودێری دەکرێت، لەکاتی گەرانەوەی یادەوەرییەکانی گشت یادەوەرییە نوێیەکانی کە لە ھاتنی بۆ تۆکیۆ ھەیبوو ھەمووی لەبیردەچێتەوە و دەگەڕێتەوە بۆ ژیانی پێشوو تری و لە تۆکیۆدا خۆی دەگوازێتەوە بۆ شارۆچکەکەی خۆی و دوبارە دەیەوێ دەست بە ژیانی تایبەتی خۆی بکات، ھەرچۆنێک بێت پێشوو تر چەندین جار ھەوڵی داوە کە یادەوەرییەکانی ناو تۆکیۆی لەبیر نەچێتو لەیادیبمێنێت ، دوای ئەوەی لە شارۆچکەکەی دەست بە ژیان دەکات، لە سەردانێکی کاگا کچە ھاوڕێکەی بۆ شارۆچکەی تادا بانریدا، تادا بانری ھیچ شتێکی لەسەر ئەوە بیرناکەوێتەوە، دواتر کاگا دیارییەک پێشکەش کاگا دەکات کە لە تۆکیۆ یادەوەری لەگەل ھەبووە و دواتر کاگا ئەیەوێ شارۆچکەکە بەجێ بھێلێت، پێش جێـھێـشتنی کاگا تادا بانری یادەوەرییەکانی دەگەڕێتەوە و دوبارە لەگەل کاگا دەست بە ژیان دەکات و پێکەوە دەژین. * (ئەم نوسراوە تەنھا پێشەکییەکە و سپۆیلە بۆ بەسەرھاتە گرنگەکان تکایە مانگاکە بخوێنەرەوە یان سەیری ئەنیمییەکەی بکە) == ئەنیمی == ئەنیمییە ٢٤ ئەلقەیەکەی کە لە تیڤی پەخش کراوە لەلایەن کۆمپانیای (Genco) و ستۆدیۆی (J.C.Staff)ـدا بەرھەم ھێنانی بۆ کراوە، پەخشکراوە لەنێوان، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣<ref>ئەنیمی کاتی زێرین ڕێکلامەکەی [[ڕۆمانتیک کۆمیدی]] نیشان دەدات تۆڕی ھەواڵی ئەنیمی ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣</ref> و ٢٧ی ئازاری ٢٠١٤دا بووە لە کەناڵی ([[MBS]]) پەخشکراوە. == کارەکتەرەکان == * بانری تادا (多田 万里 تادا بانری) - دەنگەکان (ماکاتۆ فروکاوا - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) مایک ھایمۆتۆ - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0">[http://proxy.sentaifilmworks.com/news/golden-time-official-english-cast-list ئەنیمی کاتی زێڕین پێرستی ئەکتەرە فەرمیەکانی بەشی ئینگلیزی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230000823/http://proxy.sentaifilmworks.com/news/golden-time-official-english-cast-list |date=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ }} ''Sentai Filmworks'' 19-10-2019</ref> * کەسایەتی بانری ((万里の霊魂 بانری نۆ ڕێیکۆن) * کۆوکۆ کاگا (加賀 香子 کاگا کۆوگۆ) - دەنگەکان (یویی ھۆریی - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) کرستینا کێڵی - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> * میتسوۆ یاناگیساوا (柳澤 光央 یاناگیساوا میتسوۆ) - دەنگەکان (کایتۆ ئیشیکاوا - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) ئادەم گیبس - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> * لیندا (リンダ ڕیندا) نانا ھەیاداشی (林田 奈々 ھەیاداشی نانا) - دەنگەکان (ئایـ کایانۆ - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) مێلیسا مۆلانۆ - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> * نیجیگێن (二次元 , lit. "2D") تاکایا ساتۆ (佐藤 隆哉 ساتۆ تاکایا) تاکاھیرۆ ھیکامی- ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) گاریس وێست - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> * چینامی ئۆکا (岡 千波 ئۆکا چینامی) - دەنگەکان (ئیبوکی کیدۆ - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) کایتلین فرێنچ - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> * کۆشی (コッシー) - دەنگەکان (تاکایوکی کۆندۆ - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) کۆرتلاند جۆنسن - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *[http://golden-time.jp/ وێبگەی فەرمیی ئەنیمێ] {{Ja icon}} *[http://d-game.dengeki.com/goldentime/ وێبگەی فەرمیی ڕۆمانی بینراو] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140327180101/http://d-game.dengeki.com/goldentime/ |date=٢٧ی ئازاری ٢٠١٤ }} {{Ja icon}} *{{ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ|ڕۆمانی سووک|16766|گۆڵدن تایم}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|ئەنیمێ و مانگا}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:مانگای کارەکانی ڕاگەیاندنی ئاسکی]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١١]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٤]] [[پۆل:ڕۆمانە سووکەکان]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانسی کۆمیدی]] [[پۆل:شۆنن مانگا]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:سێنتای فیلمۆرکز]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]] [[پۆل:ڕۆمانە ژاپۆنییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٣ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:دێنگێکی بونکۆ]] [[پۆل:جەی.سی.ستاف]] [[پۆل:کایەکانی پلەی ستەیشن ڤیتا]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگا سەرووسروشتییەکان]] tr8ik2bl5gguzlqn2egrylyj7gfqkib 1695782 1695668 2026-10-27T17:05:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:کایەی ڤیدیۆیی|کایەی ڤیدیۆیی]] 1695782 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Golden Time Volume 1.jpg|وێنۆک]] '''کاتی زێرین''' بە ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: ゴールデンタイム گۆرودێن تایمو) [[ڕۆمانی سووک|ڕۆمانێکی سووکی]] [[ژاپۆن]]ی ڕۆمانتیک کۆمیدییە<ref name=":1"/> کە ئەلقەکانی نوسراونەتەوە لەلایەن [[یویکۆ تاکێمیا]]، ئەلقەکانی لە ١١ ڕۆمان پێکھاتوون، بڵاوکردنەوەی لەلایەن کۆمپانیای ئاسکی میدیادا بۆ کراوە لە نێوان ٢٠١٠ و ئازاری ٢٠١٤،<ref name=":1">کاکیزاکی نۆری، (٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠). "『とらドラ!』竹宮ゆゆこの新シリーズがスタート! 「放課後ライトノベル」第11回は『ゴールデンタイム1 春にしてブラックアウト』で大学デビュー" [یویوکۆ تاکێیامای [[تۆرادۆرا!|تۆرادۆرا]] دەست بە ئەلقەیەکی نوێ دەکات! "[[ڕۆمانی سووک]]ی دوای قوتابخانە" No. 11 Makes its College Debut with ''Golden Time 1: Haru ni Shite Blackout''] (in Japanese). 4Gamer. Retrieved March 17, 2013.</ref> == چیرۆک == تادا بانری قوتابییەکی نوێیە لە قوتابخانەیەکی تایبەت لە [[تۆکیۆ]]، بەھۆی کاریگەری بەربونەوەی لەسەر پردێک کە ڕووداوەکە بە ماوەیەکی کورت دوای تەواوکردنی قوتابخانەی ناوەندی ڕوودەدات، ھەموو یادەوەرییەکانی لەدەست دەدات بەھۆی ڕووداوەکەوە، ئەمە وادەکات کە ئەم یادەوەریانەی پێش ڕووداوەکە ھەیبووە لەبیریان بکات. دوای ئەوە لەم ژیانە نوێیەی دەستی پێدەکات، کچێک دەناسێت بەناوی کاگا و پێکەوە دەکەونە خۆشەویستییەوە، دواتر یادەوەرییەکانی ژیانی پێشوتری ھەوڵی گەرانەوەی دەدەن بۆ ناو ژیانی بەھەرحاڵ، ئەمە جگە لەوەی لەلایەن کەسایەتی پێشووتری خۆیەوەی چاودێری دەکرێت، لەکاتی گەرانەوەی یادەوەرییەکانی گشت یادەوەرییە نوێیەکانی کە لە ھاتنی بۆ تۆکیۆ ھەیبوو ھەمووی لەبیردەچێتەوە و دەگەڕێتەوە بۆ ژیانی پێشوو تری و لە تۆکیۆدا خۆی دەگوازێتەوە بۆ شارۆچکەکەی خۆی و دوبارە دەیەوێ دەست بە ژیانی تایبەتی خۆی بکات، ھەرچۆنێک بێت پێشوو تر چەندین جار ھەوڵی داوە کە یادەوەرییەکانی ناو تۆکیۆی لەبیر نەچێتو لەیادیبمێنێت ، دوای ئەوەی لە شارۆچکەکەی دەست بە ژیان دەکات، لە سەردانێکی کاگا کچە ھاوڕێکەی بۆ شارۆچکەی تادا بانریدا، تادا بانری ھیچ شتێکی لەسەر ئەوە بیرناکەوێتەوە، دواتر کاگا دیارییەک پێشکەش کاگا دەکات کە لە تۆکیۆ یادەوەری لەگەل ھەبووە و دواتر کاگا ئەیەوێ شارۆچکەکە بەجێ بھێلێت، پێش جێـھێـشتنی کاگا تادا بانری یادەوەرییەکانی دەگەڕێتەوە و دوبارە لەگەل کاگا دەست بە ژیان دەکات و پێکەوە دەژین. * (ئەم نوسراوە تەنھا پێشەکییەکە و سپۆیلە بۆ بەسەرھاتە گرنگەکان تکایە مانگاکە بخوێنەرەوە یان سەیری ئەنیمییەکەی بکە) == ئەنیمی == ئەنیمییە ٢٤ ئەلقەیەکەی کە لە تیڤی پەخش کراوە لەلایەن کۆمپانیای (Genco) و ستۆدیۆی (J.C.Staff)ـدا بەرھەم ھێنانی بۆ کراوە، پەخشکراوە لەنێوان، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣<ref>ئەنیمی کاتی زێرین ڕێکلامەکەی [[ڕۆمانتیک کۆمیدی]] نیشان دەدات تۆڕی ھەواڵی ئەنیمی ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣</ref> و ٢٧ی ئازاری ٢٠١٤دا بووە لە کەناڵی ([[MBS]]) پەخشکراوە. == کارەکتەرەکان == * بانری تادا (多田 万里 تادا بانری) - دەنگەکان (ماکاتۆ فروکاوا - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) مایک ھایمۆتۆ - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0">[http://proxy.sentaifilmworks.com/news/golden-time-official-english-cast-list ئەنیمی کاتی زێڕین پێرستی ئەکتەرە فەرمیەکانی بەشی ئینگلیزی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230000823/http://proxy.sentaifilmworks.com/news/golden-time-official-english-cast-list |date=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ }} ''Sentai Filmworks'' 19-10-2019</ref> * کەسایەتی بانری ((万里の霊魂 بانری نۆ ڕێیکۆن) * کۆوکۆ کاگا (加賀 香子 کاگا کۆوگۆ) - دەنگەکان (یویی ھۆریی - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) کرستینا کێڵی - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> * میتسوۆ یاناگیساوا (柳澤 光央 یاناگیساوا میتسوۆ) - دەنگەکان (کایتۆ ئیشیکاوا - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) ئادەم گیبس - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> * لیندا (リンダ ڕیندا) نانا ھەیاداشی (林田 奈々 ھەیاداشی نانا) - دەنگەکان (ئایـ کایانۆ - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) مێلیسا مۆلانۆ - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> * نیجیگێن (二次元 , lit. "2D") تاکایا ساتۆ (佐藤 隆哉 ساتۆ تاکایا) تاکاھیرۆ ھیکامی- ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) گاریس وێست - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> * چینامی ئۆکا (岡 千波 ئۆکا چینامی) - دەنگەکان (ئیبوکی کیدۆ - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) کایتلین فرێنچ - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> * کۆشی (コッシー) - دەنگەکان (تاکایوکی کۆندۆ - ([[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]) کۆرتلاند جۆنسن - ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])<ref name=":0"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *[http://golden-time.jp/ وێبگەی فەرمیی ئەنیمێ] {{Ja icon}} *[http://d-game.dengeki.com/goldentime/ وێبگەی فەرمیی ڕۆمانی بینراو] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140327180101/http://d-game.dengeki.com/goldentime/ |date=٢٧ی ئازاری ٢٠١٤ }} {{Ja icon}} *{{ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ|ڕۆمانی سووک|16766|گۆڵدن تایم}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|ئەنیمێ و مانگا|کایەی ڤیدیۆیی}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:مانگای کارەکانی ڕاگەیاندنی ئاسکی]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١١]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٤]] [[پۆل:ڕۆمانە سووکەکان]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانسی کۆمیدی]] [[پۆل:شۆنن مانگا]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:سێنتای فیلمۆرکز]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]] [[پۆل:ڕۆمانە ژاپۆنییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٣ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:دێنگێکی بونکۆ]] [[پۆل:جەی.سی.ستاف]] [[پۆل:کایەکانی پلەی ستەیشن ڤیتا]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگا سەرووسروشتییەکان]] 2rncd7p65up19s26yxxtewl1nh7j027 0 172447 1695793 1695357 2026-10-27T17:10:50Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠٠٠]]، [[دەروازە:دەیەی ٢٠٢٠|دەیەی ٢٠٢٠]]، [[دەروازە:چین|چین]]، [[دەروازە:ڕووداوە بەردەوامەکان|ڕووداوە بەردەوامەکان]] و [[دەروازە:پەرستاری|پەرستاری]] 1695793 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:SARS-CoV-2 without background.png|وێنۆک]] '''ڤاکسینی کۆڤید-١٩''' یاخوود '''ڤاکسینی دژی ڤایرۆسی کۆڕۆنا'''، ڤاکسینێکە بەکاردێت بۆ بەھێزکردنی سیستەمی بەرگری دژی ڤایرۆسی کۆرۆنا. پێش ڤایرۆسی کۆڕۆنا-١٩، کارکراوە بۆ گەشەپێدانی ڤاکسینێک دژی [[ڤایرۆسی کۆرۆنا]] وەکوو سارس و مێرس، وە کارکراوە لەسەر چۆنیەتی کارکردن و شێوەی ڤایرۆسەکانی کۆرۆنا، کە لێکۆلینەوەکان یارمەتی خێرا گەشە پێدانی ڤاکسینێکی دا دژی ڤایرۆسە نوێیەکەی کۆرۆنا ( کۆڤید-١٩) لە ناوەندی دیسێمبەری ٢٠٢٠، پەنجاو حەوت ڤاکسینی کاندید کراو لەژێر تاقیکردنەوەی پزیشکی دابوون لە بەشی ( گەشەپێدانی پزیشکی III ) چەنەھا ڤاکسین دژی کۆرۆنا دۆزرانەوە کە بە ڕێژەی %٩٥ بەرزدەبوون و دژی نیشانەکانی کۆرۆنا دەوەستانەوە<ref>Santiago, Jahleah (19 December 2020). "[https://www.statnews.com/2020/12/19/a-side-by-side-comparison-of-the-pfizer-biontech-and-moderna-vaccines/ A side-by-side comparison of the Pfizer/BioNTech and Moderna vaccines]". ''STAT''. Retrieved 24 December 2020.</ref> شەش ڤاکسین بۆ دژی ڤایرۆسی کۆڕۆنا پەسەندکرا بۆ بەکارھێنانی گشتی: دوویان ڤاکسینی RNA کە (tozinameran) لەلایەن کۆمپانیای پزیشکی (Pfizer) و ( mRNA-1273 ) لەلایەن کۆمپانیای پزیشکی (مۆدێرنا) ، وە دوو ڤاکسینی تریش (BBIBP-CorV) لەلایەن کۆمپانیای پزیشکی (Sinopharm) و (CoronaVac) لەلایەن کۆمپانیای پزیشکی (Sinovac) وە دوو ڤاکسینی گوێزەرەوەی ڤایرۆسی کە (Gam-COVID-Vac) لەلایەن پەیمانگای پزیشکی (Gamaleya Research Institute) و (AZD1222) لەلایەن زانکۆی ئۆکسفۆرد و کۆمپانیای پزیشکی ( AstraZeneca) زۆرێک لە وڵاتان پلانیان بۆ ئەوانە داناوە کە لەژێر مەترسی بەرزدان وەکوو کەسانی بەتەمەن و ئەوانەی لە نەخۆشخانە کاردەکەن<ref>Beaumont, Peter (18 November 2020). "[https://www.theguardian.com/world/2020/nov/18/covid-19-vaccine-who-are-countries-prioritising-for-first-doses Covid-19 vaccine: who are countries prioritising for first doses?]". ''The Guardian''. ISSN [[issn:0261-3077|0261-3077]]. Retrieved 26 December 2020.</ref> لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢١ـەکەوە ٩.٩٥ ملیۆن ڤاکسینی دژی کۆرۆنا ئامادەکراوە بەشێوەی جیھانی بە گوێرەی راپۆرتە فەرمیەکان<ref>"[https://ourworldindata.org/covid-vaccinations Coronavirus (COVID-19) Vaccinations]". ''Our World in Data''. Retrieved 1 January 2021.</ref> شوێنە پزیشکیەکانی وەک (Pfizer, Moderna, و AstraZeneca ) باسیان لە توانای بەرھەمھێنانی ٥.٣ بلیۆن دۆس کردووە، کە دەکرێ بە شێوەی ڤاکسین بەکاربێت بۆ ٣ بلیۆن خەڵک ( کە ھەر ڤاکسینێک پێویستی بە دوو دۆس ھەیە بۆ کاریگەربوونی دژی ڤایرۆسی کۆرۆنا) کە دۆسەکان پێشوو تر داواکراون لەلایەن وڵاتانەوە <ref>Mullard, Asher (30 November 2020). "[https://www.nature.com/articles/d41586-020-03370-6 How COVID vaccines are being divvied up around the world Canada leads the pack in terms of doses secured per capita]". ''Nature''. doi:[[doi:10.1038/d41586-020-03370-6|10.1038/d41586-020-03370-6]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33257891 33257891]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:227246811 227246811]. Retrieved 11 December 2020.</ref> کە نیوەی دۆسەکان لەلایەن وڵاتە ئابوری بەرزەکانەوە کڕدراون <ref>So AD, Woo J (December 2020). [[doi:10.1136/bmj.m4750|"Reserving coronavirus disease 2019 vaccines for global access: cross sectional analysis]]". ''BMJ'': m4750. doi:[[doi:10.1136/bmj.m4750|10.1136/bmj.m4750]]. ISSN [[issn:1756-1833|1756-1833]].</ref> == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠٢٠|چین|ڕووداوە بەردەوامەکان|پەرستاری}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|COVID-19 vaccines}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:ڤاکسینەکانی ڤایرۆسی کۆڕۆنا]] d08iqaiwwmf0evob5hvlwss25coudxe 0 172517 1696024 1409288 2026-10-28T05:05:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1696024 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Caffeine structure.svg|وێنۆک|پێکھاتەی کافاین]] '''کافاین''' وریاکەرەوەی [[کۆئەندامی دەماریی ناوەندی|کۆئەندامی دەماریی ناوەندیە]] لە جۆری (زانسین) <ref name="pmid1356551">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Nehlig A, Daval JL, Debry G|ساڵ=١٩٩٢|سەردێڕ=Caffeine and the central nervous system: mechanisms of action, biochemical, metabolic and psychostimulant effects|journal=Brain Research. Brain Research Reviews|بەرگ=١٧|issue=2|پەڕەکان=١٣٩–٧٠|doi=10.1016/0165-0173(92)90012-B|pmid=١٣٥٦٥٥١|s2cid=14277779}}</ref>کافاین لەجیھاندا زۆرترین بەکارھێنراوی ھەیە وەک [[دەرمانی کاریگەریی دەروونی|دەرمانێکی چالاکار بۆ کاریگەری دەروونی]] بە پێچەوانەی دەرمانە کاریگەرەکانی تری دەروونی کافاین یاسایی و سنووردار نەکراوە کە بە نزیکەیی لە ھەموو بەشەکانی جیھان وایە {{ژێدەر پێویستە}}کافاین کاریگەرە بۆ چالاکردنی [[وزە]] بەڵام زۆربوونی کافاین لە جەستە لەوانەیە بببێتە ھۆی (کێشەی خەوتن، لەرزین ، بەرزبوونەوەی [[ترپە|لێدانی دڵ]])<ref>ھێلس لاین ، [https://www.healthline.com/nutrition/how-to-get-caffeine-out-of-your-system#:~:text=Caffeine%20is%20an%20effective%2C%20natural,shakiness%2C%20and%20increased%20heart%20rate. چۆنیەتی دەرکردنی کافاین لە سیستەمەکەت] ، بە زمانی ئینگلیزی ، ٢٠ ی ئایاری ٢٠٢٠</ref> == تەندروستی == کافاین لەوانەیە ببێتە ھۆی کەمبوونەوەی ڕێژەی کۆلاجین لە جەستەدا<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Donejko|یەکەم=Magdalena|دوایین٢=Przylipiak|یەکەم٢=Andrzej|دوایین٣=Rysiak|یەکەم٣=Edyta|دوایین٤=Głuszuk|یەکەم٤=Katarzyna|دوایین٥=Surażyński|یەکەم٥=Arkadiusz|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Influence of caffeine and hyaluronic acid on collagen biosynthesis in human skin fibroblasts|ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4206198/|journal=Drug Design, Development and Therapy|بەرگ=٨|پەڕەکان=١٩٢٣–١٩٢٨|doi=10.2147/DDDT.S69791|issn=1177-8881|pmc=٤٢٠٦١٩٨|pmid=٢٥٣٤٢٨٨٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|زانست|کیمیا|پزیشکی|خواردنەوە}} {{پۆلی کۆمنز|Caffeine}} {{کیمیا-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:کافاین]] hyh5kuc7dynahh1oaodd93tgw2ydd0s 0 172713 1695999 1604650 2026-10-28T01:39:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1695999 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=کازنێ کاواھارا|children=|height=|employer=|known_for=''[[High School Debut]]''|footnotes=|years_active=|website=|spouse=|image=|occupation=[[مانگاکا|وێنەکێشی مانگا]]|birth_place=[[تاکیکاوا]]، [[ھۆکایدۆ]], Japan|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1972|3|11}}|birth_name={{nihongo2|河原 和音}}|other_names=|nationality=[[خەڵکی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]|weight=}} {{nihongo|'''کازنی کاواھار'''|河原 和音|کاواھارا کازنێ|lead=yes}} [[مانگاکا|ھونەرمەندێکی ژاپۆنییە]] کە ناسراوە بە بەرھەمھێنانی مانگای شۆجۆ [[کۆمیدیای ڕۆمانتیک|ڕۆمانتیک کۆمیدی]] (''High School Debut)<ref name="ANN1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=High School Debut's Kawahara Launches Aozora Yell (Updated)|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2008-07-10/high-school-debut-kawahara-launches-aozora-yell|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Anime News Network}}</ref><ref name="Goodreads.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Books by Kazune Kawahara from goodreads.com|ناونیشان=http://www.goodreads.com/author/show/863561.Kazune_Kawahara|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٠}}</ref>'' کاواھارا چەنەھا مانگای تریشی بڵاوکردووەتەوە لە مانگا بەناوبانگەکان (ئای نۆ تامێ نی) و (''Aozora Yell)'' و بە زۆری کارەکانی لە بەشی ڕۆمانسە. == کارەکان == * شیاواسێ نۆ کانزومێ، یەک کتێب، ١٩٩٣ * تێنسێی، یەک کتێب، ١٩٩٣ * نیکیتاکو ناتارا ئۆشیێتێ، یەک کتێب، ١٩٩٥ * ٥٠٠ میل، یەک کتێب، ١٩٩٦ * شووگاکو ڕیۆکۆو، یەک کتێب، ١٩٩٦ * سێنسێی!، بیست کتێب، ١٩٩٦–٢٠٠٧ کراوە بە فلمی ڕاستەوخۆ ([[مامۆستاکەم (فیلم)|مامۆستاکەم]]) لە ٢٠٠٧ * پلاتنیۆم سنۆو، یەک کتێب، ٢٠٠٠ * ئای نۆ تامێ نی، یەک کتێب، ٢٠٠٢ * ھای سکول داوت، سێزدە کتێب، (٢٠٠٣ تا ٢٠٠٨)، کراوە بە فیلمی ڕاستەوخۆ * تۆمۆداچی نۆ ھاناشی، یەک کتێب، ٢٠١٠ * [[چیرۆکەکەم]]!!، سێزدە کتێب، (٢٠١١ تا ٢٠١٦) * مایوگێنۆ کاکودۆ وا ''٤٥°'' دێ، ٢٠١٣ (یەک بەرگ، لە ئاوزۆرا ێڵ، (کیمی نی تۆدۆکێ)وە === کۆمیکەکان === ئەلقەکانی کاواھارا لەبەرگیرانەوەی بۆکراوە وەکوو کۆکراوەی شەش [[ڕۆمانی سووک]] لەلایەن یوو کورامۆتۆ دا نوسراوەتەوە {{nihongo|Yuu Kuramoto|倉本 由布}}، و وێنەکێشانی لەلایەن کازنێ کاواھارا بۆکراوە بڵاوکرانەتەوە لەلایەن کۆمپانیای شوێشا<ref name="novels-v1">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ja:高校デビュー|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-601047-4&mode=1|سەردێڕ=集英社 ― SHUEISHA ―|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|زمان=Japanese}}</ref> # {{nihongo|''High School Debut''|高校デビュー|Kōkō Debyū}} لە ١ ی ئابی ٢٠٠٧ دا بڵاوکراوەتەوە ({{ISBN|978-4-08-601060-3}})<ref name="novel-v2">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ja:高校デビュー/―好きになっちゃいけないひと!編―|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-601060-3&mode=1|سەردێڕ=集英社 ― SHUEISHA ―|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|زمان=Japanese}}</ref> # {{nihongo|''High School Debut: Christmas Battle!''|高校デビュー クリスマス大作戦!|Kōkō Debyū Kurisumasu Daisakusen!}} لە ١ ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ بڵاوکراوەتەوە ({{ISBN|978-4-08-601097-9}})<ref name="novel-v3">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ja:高校デビュー/―クリスマス大作戦!編―|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-601097-9&mode=1|سەردێڕ=集英社 ― SHUEISHA ―|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|زمان=Japanese}}</ref> # {{nihongo|''High School Debut: Be Careful with Love Consultations!''|高校デビュー 恋の相談にご用心!|Kōkō Debyū Koi no Sōdan ni Goyōjin!}} لە ٢٦ ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ دا بڵاوکراوەتەوە ({{ISBN|978-4-08-601120-4}})<ref name="novel-v4">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ja:高校デビュー/―恋の相談にご用心!編―|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-601120-4&mode=1|سەردێڕ=集英社 ― SHUEISHA ―|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|زمان=Japanese}}</ref> # {{nihongo|''High School Debut: Mass-Generated Love Troubles?''|高校デビュー 恋のトラブル、大量発生!?|Kōkō Debyū Koi no Toraburu, Tairyō Hassei!?}}() لە ١ ی نیسانی ٢٠٠٨ دا بڵاوکراوەتەوە ({{ISBN|978-4-08-601154-9}})<ref name="novel-v5">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ja:高校デビュー/―恋のトラブル、大量発生!?編―|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-601154-9&mode=1|سەردێڕ=集英社 ― SHUEISHA ―|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|زمان=Japanese}}</ref> # {{nihongo|'' ''|高校デビュー 恋の告白されちゃいましたっ!?|Kōkō Debyū Koi no Kokuhaku Sarechaimashita!?}} لە ٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ دا بڵاوکراوەتەوە ({{ISBN|978-4-08-601212-6}}) ئەمە چیرۆکێکی ڕاستەقینەیە<ref name="novel-v6">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ja:小説オリジナルストーリー/高校デビュー/―恋の告白されちゃいましたっ!?編―|ناونیشان=http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/syousai_put.cgi?isbn_cd=978-4-08-601212-6&mode=1|سەردێڕ=集英社 ― SHUEISHA ―|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[Shueisha]]|زمان=Japanese}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ann|people|42036}} * {{IMDb name|nm4030173|Kazune Kawahara}} * [http://books.shueisha.co.jp/CGI/search/search.cgi?key=chosya&w_name=‰ÍŒ´˜a‰¹ پێرستی کارەکانی لە شوێشادا] * [https://web.archive.org/web/20150822084326/http://betsuma.shueisha.co.jp/comics/profile_ka.html#kawahara ھەژمارەکەی لە شوێشادا] * [http://natalie.mu/comic/artist/1832 کازنێ کاواھارا لە natalie.mu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210417034005/https://natalie.mu/comic/artist/1832 |date=١٧ی نیسانی ٢٠٢١ }} {{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژاپۆن|فیلم|ئەنیمێ و مانگا|ژن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:وێنەکێشانی مانگا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:دیزاینەرانی کارەکتەری ئەنیمێ]] [[پۆل:نەخشکێشە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی ژاپۆنی]] [[پۆل:زیندووان]] kqjdo52de802162axvchj816icvpf1w 0 172927 1695735 1549662 2026-10-27T16:35:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژاپۆن-کۆلکە) 1695735 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Cardcaptor Sakura Clear Card manga volume 1 cover.jpg|وێنۆک|بەرگ]] '''کاردکاپتە ساکورا''': کلیە کارد ( بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: カードキャプターさくら クリアカード編 کادۆکیاپتا ساکورا کریا کادۆ-ھێن ) مانگایەکی شۆجۆی ژاپۆنیە کە نوسینەوە و وێنەکێشانی لەلایەن گروپی مانگای کلامپ دا بووە، مانگاکە تەواوکاری مانگای کارکاپتە ساکورایە گرنگی دەخاتە سەر ساکورا کینۆمۆتۆ لە قوتابخانە ئەلقەڕێژکردنی مانگاکە لە کۆمپانیای کۆدانشا لە گۆڤاری ناکایۆشی لە تەمموزی ٢٠١٦ دا بووە. ئەنیمیە تەلەفیزیۆنیە ٢٢ ئەلقەییەکەی ھەڵگیرانەوەکەی لەلایەن کۆمپانیای مادھاوس بووە. پەخشکراوە لە نێوان کانونی دووەم و حوزەیرانی ٢٠١٨ == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|http://www.nhk.or.jp/anime/ccsakura/|ماڵپەری فەرمی ئەنیمیەکەی}} ( بە ژاپۆنی) * {{ann|manga|19483}} == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای ئینگلیزی {{Portal bar|ژاپۆن|Anime and manga|ئەنیمێ و مانگا}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:فەنیمەیشن]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١٦]] [[پۆل:کۆمپانیای مادھاوس]] [[پۆل:شۆجۆ مانگا]] [[پۆل:کڕەنچیڕۆل]] [[پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت]] [[پۆل:مانگاکانی کۆدانشا]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی دەربارەی هەرزەکاران]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٨ دەستیان پێکردووە]] betk64w6dulve8yocdp2gkii9d0egeu 1695770 1695735 2026-10-27T17:01:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1695770 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Cardcaptor Sakura Clear Card manga volume 1 cover.jpg|وێنۆک|بەرگ]] '''کاردکاپتە ساکورا''': کلیە کارد ( بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: カードキャプターさくら クリアカード編 کادۆکیاپتا ساکورا کریا کادۆ-ھێن ) مانگایەکی شۆجۆی ژاپۆنیە کە نوسینەوە و وێنەکێشانی لەلایەن گروپی مانگای کلامپ دا بووە، مانگاکە تەواوکاری مانگای کارکاپتە ساکورایە گرنگی دەخاتە سەر ساکورا کینۆمۆتۆ لە قوتابخانە ئەلقەڕێژکردنی مانگاکە لە کۆمپانیای کۆدانشا لە گۆڤاری ناکایۆشی لە تەمموزی ٢٠١٦ دا بووە. ئەنیمیە تەلەفیزیۆنیە ٢٢ ئەلقەییەکەی ھەڵگیرانەوەکەی لەلایەن کۆمپانیای مادھاوس بووە. پەخشکراوە لە نێوان کانونی دووەم و حوزەیرانی ٢٠١٨ == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|http://www.nhk.or.jp/anime/ccsakura/|ماڵپەری فەرمی ئەنیمیەکەی}} ( بە ژاپۆنی) * {{ann|manga|19483}} == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای ئینگلیزی {{Portal bar|ژاپۆن|Anime and manga|ئەنیمێ و مانگا|خەیاڵی زانستی}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:فەنیمەیشن]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١٦]] [[پۆل:کۆمپانیای مادھاوس]] [[پۆل:شۆجۆ مانگا]] [[پۆل:کڕەنچیڕۆل]] [[پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت]] [[پۆل:مانگاکانی کۆدانشا]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی دەربارەی هەرزەکاران]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٨ دەستیان پێکردووە]] iwgh9qltjuut7l8mfsiqvpbbhl6iwht 0 172934 1695734 1546246 2026-10-27T16:34:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1695734 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Cardcaptor Sakura vol1 cover.jpg|وێنۆک|بەرگ]] '''کادکاپتە ساکورا''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: カードキャプターさくら کادۆ کیاپتە-ساکورا) [[مانگا (کۆمیک)|مانگایەکی]] [[ژاپۆن|ژاپۆنیە]] کە نوسینەوە و وێنەکێشانی لەلایەن گروپی مانگای کلامپ دا بووەئەلقەڕێژکردنی مانگاکە لە گۆڤاری شۆجۆ مانگای ناکایۆشی لە ئایاری ١٩٩٦ تا حوزەیرانی ٢٠٠٠. مانگاکە لە ١٢ کتێبی تانکۆبۆن پێکھاتووە کە لەلایەن کۆدانشا بڵاوکراوتەوە لە نێوانی تشرینی یەکەمی ١٩٩٦ تا تەمموز ٢٠٠٠ مانگاکە گرنگی دەخاتە سەر ساکورا کینۆمۆتۆ قوتابیەکی قوتابخانەی ناوەندیە، بەشی دووەمی مانگاکە بریتیە لە ([[کادکاپتە ساکورا: کارتی ڕوون]]). == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{official website|http://ccsakura-official.com/}} * {{ann|manga|1552}} * {{IMDb title|0221735|Cardcaptor Sakura}} == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای ئینگلیزی {{Wikiquote}} {{پۆلی کۆمنز|Cardcaptor Sakura|کادکاپتە ساکورا}} {{Portal bar|ژاپۆن|Anime and manga|ئەنیمێ و مانگا|تەلەڤیزیۆن|فیلم|دەیەی ١٩٩٠}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنیەکانی ١٩٩٨]] [[پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت]] [[پۆل:مانگای کۆدانشا]] [[پۆل:کۆمپانیای مادھاوس]] [[پۆل:شۆجۆ مانگا]] [[پۆل:مانگاکانی ١٩٩٦]] [[پۆل:مانگا]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ئەنیمێ و مانگا]] [[پۆل:خەیاڵ دەربارەی شێوەگۆڕین]] [[پۆل:مانگاکانی کۆدانشا]] [[پۆل:ئەو مانگایانەی گۆڕدراوە بۆ فیلم]] [[پۆل:چاودێریی تەلەڤیزیۆن لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:دووبارە دەرکەوتنەوە لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییەکان سەبارەت بە منداڵ]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە بەشداریی کەسایەتیی سەرەکیی مێ]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی گۆڕینی شێوە]] pget3yxhscibz92vke68nottpuqmv8b 1695771 1695734 2026-10-27T17:02:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]]، [[دەروازە:دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠٠٠]] و [[دەروازە:دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠١٠]] 1695771 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Cardcaptor Sakura vol1 cover.jpg|وێنۆک|بەرگ]] '''کادکاپتە ساکورا''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]: カードキャプターさくら کادۆ کیاپتە-ساکورا) [[مانگا (کۆمیک)|مانگایەکی]] [[ژاپۆن|ژاپۆنیە]] کە نوسینەوە و وێنەکێشانی لەلایەن گروپی مانگای کلامپ دا بووەئەلقەڕێژکردنی مانگاکە لە گۆڤاری شۆجۆ مانگای ناکایۆشی لە ئایاری ١٩٩٦ تا حوزەیرانی ٢٠٠٠. مانگاکە لە ١٢ کتێبی تانکۆبۆن پێکھاتووە کە لەلایەن کۆدانشا بڵاوکراوتەوە لە نێوانی تشرینی یەکەمی ١٩٩٦ تا تەمموز ٢٠٠٠ مانگاکە گرنگی دەخاتە سەر ساکورا کینۆمۆتۆ قوتابیەکی قوتابخانەی ناوەندیە، بەشی دووەمی مانگاکە بریتیە لە ([[کادکاپتە ساکورا: کارتی ڕوون]]). == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{official website|http://ccsakura-official.com/}} * {{ann|manga|1552}} * {{IMDb title|0221735|Cardcaptor Sakura}} == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای ئینگلیزی {{Wikiquote}} {{پۆلی کۆمنز|Cardcaptor Sakura|کادکاپتە ساکورا}} {{Portal bar|ژاپۆن|Anime and manga|ئەنیمێ و مانگا|تەلەڤیزیۆن|فیلم|دەیەی ١٩٩٠|خەیاڵی زانستی|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنیەکانی ١٩٩٨]] [[پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت]] [[پۆل:مانگای کۆدانشا]] [[پۆل:کۆمپانیای مادھاوس]] [[پۆل:شۆجۆ مانگا]] [[پۆل:مانگاکانی ١٩٩٦]] [[پۆل:مانگا]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ئەنیمێ و مانگا]] [[پۆل:خەیاڵ دەربارەی شێوەگۆڕین]] [[پۆل:مانگاکانی کۆدانشا]] [[پۆل:ئەو مانگایانەی گۆڕدراوە بۆ فیلم]] [[پۆل:چاودێریی تەلەڤیزیۆن لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:دووبارە دەرکەوتنەوە لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییەکان سەبارەت بە منداڵ]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە بەشداریی کەسایەتیی سەرەکیی مێ]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی گۆڕینی شێوە]] n17wmnlez5jjv64qho9y8tgqtgqaesv 0 173387 1696013 1533383 2026-10-28T05:03:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1696013 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} کاسڕن تێرێزا گەن (پێش شووکردن ھاروود)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=DER SPIEGEL {{!}} Online-Nachrichten|ناونیشان=https://www.spiegel.de/consent-a-?targetUrl=https://www.spiegel.de/geschichte/official-secrets-katharine-gun-und-der-irak-krieg-die-whistleblowerin-a-1292907.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.spiegel.de}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.spiegel.de/consent-a-?targetUrl=https%3A%2F%2Fwww.spiegel.de%2Fgeschichte%2Fofficial-secrets-katharine-gun-und-der-irak-krieg-die-whistleblowerin-a-1292907.html |date=ئەیلوولی ٢٠٢١ }}</ref> لەدایکبووی ١٩٧٤ ژنە [[زمانناسی|زمانناسێکی]] بەریتانیە کە وەک وەرگێڕ بۆ دەزگای سیخوڕی سەرکردایەتی پەیوەندیەکانی حکومەت (GCHQ) کاری کردوە. لە ساڵی ٢٠٠٣ و لە گەرمەی خۆئامادەکردن بۆ [[جەنگی عێراق|داگیرکردنی ئێراق]]، زانیاریەکی ھەرەشاراوەی حکومەتی دزەپێکرد بۆ ڕۆژنامەی "زە ئۆبزێرڤەر"ی بەریتانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=journalist|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٠٤|سەردێڕ=The Katharine Gun Case|ناونیشان=http://accuracy.org/1104-the-katharine-gun-case/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=accuracy.org|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210122115432/http://accuracy.org/1104-the-katharine-gun-case|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە تیایدا حکومەتی ئەمریکی داوای لە دەزگاکە کردبوو زانیاری کۆ بکەنەوە لەسەر دیپلۆماتەکانی وڵاتانی ئەنجومەنی ئاسایشی ٢٠٠٣ کە بڕیار بوو دەنگ بدەن لەسەر بڕیارێکی نەتەوە یەکگرتوەکان بۆ هێرش کردنە سەر عێراق. لەو کاتەشدا خاتوو کاسرین لەگەڵ کوردێکی باکوردا ھاوسەرگیری کردوە بەناوی یەشار گەن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=15 Years Later: How U.K. Whistleblower Katharine Gun Risked Everything to Leak a Damning Iraq War Memo|ناونیشان=https://www.democracynow.org/2019/7/19/15_years_later_how_uk_whistleblower|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=Democracy Now!|زمان=en}}</ref> کە ھێشتا چاوەڕێی وەرگرتنی مافی پەنابەرێتیە لە بەریتانیا. بە دزەپێکردنی زانیاریەکە دووچاری پێشێلکردنی یاسای پاراستنی نھێنی دەوڵەت ساڵی ١٩٨٩ ئەبێتەوە کە ئەکرێ لەسەری زیندانی بکرێ و ھەروەھا ڕۆژنامەکەش دووچاری بێدەنگکردن بکرێتەوە لەلایەن دەوڵەتەوە لە ترسی پاراستنی ئاسایشی گشتی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤]] [[پۆل:زیندووان]] 0jph97y03kl0aicua9sl1s9aczrgyy3 0 175069 1696035 1533440 2026-10-28T05:07:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1696035 wikitext text/x-wiki {{short description|last wife of Julius Caesar}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person |image = Buste-van-Calpurnia-Pisonis.jpg |caption = وێنەی کالپورنیا لەلایەن [[ھوبێرتس کوێلینس]] |birth_date = |birth_place= [[ڕۆما]] |death_date = |death_place= [[ڕۆما]] |known for = کۆتا ھاوسەری جولیوس سێزار |spouse = [[جولیوس سێزار]] <small>(٥٩–٤٤ی پێش زایین؛ کاتی تیرۆرکردنی)</small> |children = |father = لوسیوس کالپورنیوس پیسۆ کاسۆنینەس |mother = }} '''کالپورنیا''' ژنی سێیەم یان چوارەمی [[جولیوس سێزار]] بوو، ھەروەھا ئەو ھاوسەرەی بوو کە لە کاتی تیرۆرکردنیدا لەگەڵیدا دەژیا. بەپێی سەرچاوە ھاوچەرخەکان، کالپورنیا ژنێکی باش و بەوەفا بوو، سەرەڕای ناپاکی مێردەکەی بەرامبەری. لە شەوی پێش تیرۆرکردنی جولیوس سێزاردا کالپورنیا خەوی بینیبوو و زۆری ھەوڵدا کە ڕێگری لە ھاوسەرەکەی بکات لە ماڵ دەربچێت.<ref name="DGRBM Calpurnia">''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'', vol. I, p. 582 ("Calpurnia", No. 2).</ref> == ژیان == === ژیانی سەرەتایی === کالپورنیا لە دایکبووی نزیکەی ساڵی ٧٦ پ. ز بوو، کچی لوسیوس کالپورنیوس پیسۆ کاسۆنینەس بوو کە کۆنسڵی ڕۆم بوو لە ٥٨ پ.ز. براکەی کالپورنیا لوسیوس کالپورنیوس پیسۆ بوو، کە لە ١٥ی پێش زایین بوو بە کونسڵ.<ref>''Caesar's Gallic War'', Book 1, Julius Caesar, Hinds & Noble, 1898, pg. 83.</ref> === ھاوسەرگیری === کالپورنیا لە ٥٩ی پێش زایین ھاوسەرگیری لەگەڵ جولیوس سێزار کرد لەکاتێکدا جولیوس کونسڵی ڕۆم بوو.<ref>Suetonius, "The Life of Caesar", 19, 21.</ref><ref name="Plutarch Caesar 13 14">Plutarch, "The Life of Caesar", 13, 14; "The Life of Pompeius", 47.</ref><ref name="Appian BC ii 14">Appian, "Bellum Civile", ii. 14.</ref><ref name="DGRBM Calpurnia"/> لەکاتی ھاوسەرگیریاندا کالپورنیا تەمەنی نزیکەی ١٧ ساڵان بوو و باوەڕ وایە گەنجتر بووبێت لە جولیای کچی جولیوس کە تەنھا منداڵی بوو لە ماوەی ھەموو ھاوسەرگیرییەکانی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Calpurnia Pisonis}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٧٥ی پێش زایین]] mlv241x4a8n1rqf4r9y3wyee7vgchi8 0 175089 1695666 1656656 2026-10-27T13:37:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1695666 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q544465|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Hair color}} '''کاتلین دایلی بەیتس''' (لە دایکبووی ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٤٨) خانمەکتەر، شانۆکار و دەرھێنەرێکی ئەمریکییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kathy Bates {{!}} Biography, Films, TV Shows, & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Kathy-Bates|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref> ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا جارێک خەڵاتی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکار]]، دوو جار خەڵاتی [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب|گۆڵدن گلۆب]]، ھەروەھا دوو جار [[خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم]]. کاتی شانۆی لە زانکۆی ساوزەرن مێتۆدیست خوێندووە، بەر لەوەی ماڵی بچێتە [[نیویۆرک سیتی]] ئەوا خۆی بۆ کاری ئەکتەری یەکلایی کردبوویەوە. ئەو لە سەرەتادا لە چەند بەرھەمێکی شانۆیی بە ڕۆڵی کورت دەردەکەوت. لە ساڵی ١٩٧١، بۆ یەکەمینجار لە فیلمی ''Taking Off'' دەرکەوت''.'' لە ساڵانی حەفتا و ھەشتاکان بەبەردەوامی لە شانۆ و شاشەکانی سینەمادا دەردەکەوت، ئەو بەھۆی ڕۆڵگێڕانی لە شانۆی night, Mother، ئەوا پاڵێوراوکرا بۆ خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین خانمەئەکتەری شانۆ. لە ساڵی ١٩٨٨، بەھۆی دەرکەوتنی لە شانۆی ''Frankie and Johnny in the Clair de Lune،'' خەڵاتی ئۆبی پێدرا. لە ساڵی ١٩٩٠، بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمی ''Misery،'' خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەر پێدرا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Misery: Why Paul Is A Perfect Protagonist (& Annie Is A Perfect Villain)|ناونیشان=https://screenrant.com/stephen-king-misery-paul-annie-perfect-hero-villain-duo/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=ScreenRant|زمان=en-US}}</ref> ھەر ئەم فیلمەش ناوبانگی زیاتری پێبەخشی. لە ساڵی ١٩٩٧، لە فیلمی [[تایتانیک (فیلمی ١٩٩٧)|تایتانیک]] ڕۆڵی مارگرێت براونی گێڕا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Titanic: 8 Important Characters Who Existed In Real Life|ناونیشان=https://www.cinemablend.com/news/2494462/titanic-important-characters-who-existed-in-real-life|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=CINEMABLEND}}</ref> ئەم فیلمە لەوکاتەدا بووە پڕداھاتترین فیلمی مێژوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bhatia|یەکەم=Akanksha|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=From 'Titanic' To 'Avengers' Here Are Top 15 Highest Grossing Films Of All Time|ناونیشان=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/highest-grossing-films-of-all-time/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=www.scoopwhoop.com|زمان=English|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210118080715/https://www.scoopwhoop.com/entertainment/highest-grossing-films-of-all-time/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Whitten|یەکەم=Sarah|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Hollywood doesn't adjust the box office for inflation, but if it did, these would be the top 10 highest-grossing films of all time in the US|ناونیشان=https://www.cnbc.com/2019/07/22/top-10-films-at-the-box-office-when-adjusted-for-inflation.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=CNBC|زمان=en}}</ref> دواتر سێ جار بووە پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت بە فیلمەکانی ''Primary Colors'' (١٩٩٨)، ''About Schmidt'' (٢٠٠٢)، ھەروەھا بۆ فیلمی and ''Richard Jewell'' (٢٠١٩). == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|فیلم|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|شانۆ}}{{براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر|state=collapsed}} {{پۆلی کۆمنز|Kathy Bates}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر]] [[پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج]] [[پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی]] [[پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەران بۆ نمایشی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵی پاڵپشتی شاشە]] 3q3rii1rnh2xoqqk1ezg038t4scm55n 0 175238 1695960 1649021 2026-10-27T22:39:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695960 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کارێز | ناوی_فەرمی = کھریز - Kəhriz | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Kahriz | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.8724|frame-long=44.9695|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ئەنزەل|ئەنزەل]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری ئەنزەلا نشیو|ئەنزەلا نشیو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1370 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 2553 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کارێز''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری ئەنزەلا نشیو]]، [[ناوچەی ئەنزەل]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کارێز''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[شەریفاوا، ئەنزەل|شەریفاوا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مسکینی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کۆلتەپە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شێرەکان، ئەنزەل|شێرەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢,٥٥٣) کەس و (٥٦٠) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[کورەسوننی]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) و [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 5fj7azcpvigs2oyxfd0i5k6d3j4vjel 0 175388 1695936 1407235 2026-10-27T22:35:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695936 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q26322|پێڕستی ڕەش=زمانی زگماکی، زمانی زگماکی، Described at URL, Hair color,Eye color، زمانەکانی ئاخاوتن، خێزان، خزمەکان، Candidacy in election، حاڵەتی مافەکانی لەبەرگرتنەوە، کارە کۆکراوەکان}}'''کارۆلین وایندی گریدەر''' ناسراو بە '''کارۆل گریدەر''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Carol W. Greider؛ لە دایکبووی ١٥ی نیسانی ١٩٦١ لە سان دیێگۆ، [[کالیفۆرنیا]]) زانای مۆلیکولار بایۆلۆجی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییە]] و یەکێکە لە وەرگرانی [[خەڵاتی نۆبێل]]. لەوەتەی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ وەک پڕۆفیسۆرێکی دیار لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە سانتا کروز کاردەکات لە بەشی گەردیلە، خانە و گەشەپێدانی بایلۆجی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stephens|یەکەم=Tim|سەردێڕ=Eminent biologist Carol Greider to join UC Santa Cruz faculty|ناونیشان=https://news.ucsc.edu/2020/05/carol-greider.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=UC Santa Cruz News|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٤، کارۆل تێلۆمێرازی [[ئەنزیم]]ی دۆزییەوە، ئەمەش لەوکاتەی کە دەرچووی زانکۆی کالیفۆرنیای بەرکێلی بوو، ھەروەھا قوتابی [[ئیلیزابێت بلاکبێرن]] بوو. ئەو توێژینەوەی لەسەر پێکھاتەکانی تێلۆمێرازی کرد، لە کۆتایی [[کرۆمۆسۆم|کرۆمۆسۆمەکان]]. لە ساڵی ٢٠٠٩، لەپاڵ بلاکبێرن و جاک سزۆستاک بەیەکەوە بوونە ھەڵگری [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Blackburn, Greider, and Szostak share Nobel|ناونیشان=http://blogs.dnalc.org/dnaftb/2009/10/05/blackburn-greider-and-szostak-share-nobel-for-telomeres/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091022193507/http://blogs.dnalc.org/dnaftb/2009/10/05/blackburn-greider-and-szostak-share-nobel-for-telomeres/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[Dolan DNA Learning Center]]}}</ref> == خوێندن == کارۆل گریدەر لە ساڵی ١٩٧٩، قۆناغی ئامادەیی لە دواناوەندی داڤیس سێنیۆر تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٨٣، بەکالۆریۆسی لە بایۆلۆجی بەدەست ھێنا دوای خوێندنی لە کۆلیجی کرێیتیڤ ستەدیس لە زانکۆی کالیفۆرنیا، سانتا باربارا.<ref>[http://www.uni-goettingen.de/de/3240.html?cid=3435 Press release], University of Göttingen (9 December 2009). (German)</ref> ھەر لەوکاتەشدا لە [[زانکۆی جۆرج ئۆگەست گوتینگن]] خوێندنی دیکەشی دەکرد، زۆربەی توێژینەوە و دۆزینەوەکانی لەو زانکۆیە بوون. == ژیانی کەسی == لە ساڵی ١٩٩٢، ھاوسەرگیری لەگەڵ ناتانییەل سی کۆمفۆرت ئەنجامدا، ھاوڕێیەکی ئەکادیمی یەکدی بوون، بەیەکەوە بوونە خاوەنی دوو منداڵ. دواتر لەیەکتری جیابوونەوە.<ref name="cas">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://artsandsciences.colorado.edu/magazine/2010/03/having-it-all-plus-doing-it-all/|سەردێڕ='Having it all' plus 'doing it all'|دوایین=Clint Talbott|ئیش=Colorado Arts & Sciences Magazine|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150220192119/http://artsandsciences.colorado.edu/magazine/2010/03/having-it-all-plus-doing-it-all/#|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Carol Greider|کارۆل گریدەر}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|پزیشکی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل]] [[پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دیسلێکسیان هەیە]] [[پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] f75qkt6rmmc6s38wignpg6qj8n3af5h 0 175828 1695837 1366157 2026-10-27T19:36:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە) 1695837 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q445344|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، دەستپێکی چالاکی، Second family name in Spanish name، باری تەندرووستی،}}'''کارلی لۆید''' (بە زمانی ئینگلیزی Carli Lloyd؛ لە دایکبووی ١٦ی تەمموزی ١٩٨٢) یاریزانێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییە]] و یاری تۆپی پێ دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Carli Lloyd: USA Women midfielder aims to sign off career with Tokyo Olympics gold medal|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/28508/12172552/carli-lloyd-usa-women-midfielder-aims-to-sign-off-career-with-tokyo-olympics-gold-medal|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Sky Sports|زمان=en}}</ref> ئەو لە ئێستادا یاری بۆ یانەکانی سکای بلو لە خوولی تۆپێی ژنانی ئەمریکا، هەروەها هەڵبژاردەی تۆپی پێی نیشتمانیی ئەمریکا. ئەو لە ڕیزی ناوەند و بە درێسی ژمارە ١٠ یاری دەکات. کارلی بۆتە براوەی دوو مێدالیای زێڕی ئۆلەمپیاد (٢٠٠٨ و ٢٠١٢)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Carli Lloyd {{!}} USWNT {{!}} U.S. Soccer Official Site|ناونیشان=https://www.ussoccer.com/players/l/carli-lloyd|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=www.ussoccer.com|زمان=en}}</ref> دوو جاریش جامی جیهانیی ژنان (٢٠١٥ و ٢٠١٩). کارلی دوو جار بووەتە باشترین یاریزانی ساڵی فیفا بۆ ژنان لە سالەکانی ٢٠١٥ و ٢٠١٦.<ref name="FIFA Football Awards 2016">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Football Awards 2016 – Voting Results|ناونیشان=http://resources.fifa.com/mm/document/ballon-dor/general/02/86/27/26/thebest_rankingpresslist2016_neutral.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=FIFA|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170110091615/http://resources.fifa.com/mm/document/ballon-dor/general/02/86/27/26/thebest_rankingpresslist2016_neutral.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو پێشتر یاری بۆ یانەکانی مانچستەر ستی (خواستن)، هۆستنن داش، وێستەرن نیویۆرک فلاش، ئەتلانتا بیت، شیکاگۆ ڕێد ستارس، نیو جێرسەی وایڵدکاتس، ساوت جێرسەی بانشیش، نیو برەنسویک پاوەر و سێنترال جێرسەی سپلاش کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|تۆپی پێ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیفا|وەرزش|تۆپی پێ|ئۆڵۆمپیاد}} {{پۆلی کۆمنز|Carli Lloyd}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:براوەکانی باشترین یاریزانی تۆپی پێی جیھان]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨]] [[پۆل:کڵابی سەدەی فیفا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠]] d8fn2666l5s7ma8q8ocm3cu69e237ms 0 175931 1695843 1446614 2026-10-27T19:37:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1695843 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q275945|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، Married name، وێنە، زمانەکانی ئاخاوتن، دەستپێکی چالاکی، Second family name in Spanish name، باری تەندرووستی}}'''کارمین پیرێرا''' (Carmen Pereira؛ ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٣٦ - ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی [[گینێ بیساو]]، ئەو بۆ ماوەی سێ ڕۆژ لە ماوەی ١٤ی ئایاری ١٩٨٤ تاکوو ١٦ی ئایاری ١٩٨٤ بە وەکالەت بووە سەرۆکی وڵاتەکەی. کارمین پیرێرا یەکەم ژنی گینێ بیساوییە کە ئەم پۆستەی وەرگرتبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Morreu Carmen Pereira, combatente pela independência da Guiné-Bissau|ناونیشان=https://www.publico.pt/mundo/noticia/morreu-carmen-pereira-combatente-pela-independencia-de-guinebissau-1734149?frm=ult|ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١٧|وێبگە=Publico.pt}}</ref> کارمین پیرێرا لە ڕۆژی ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦، لە تەمەنی ٧٩ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. == ژیان == کارمین پیرێرا کچی یەکێک بوو لە پارێزەرە کەمەکانی سەردەمی کۆلۆنیالیزمی پورتووگالی، ئەو لە تەمەنێکی زۆر لاویدا هاوسەرگیری کرد، خۆی و هاوسەرەکەی ڕۆڵیان هەبوو لە بزووتنەوەی سەربەخۆیی وڵاتەکەیان لە دژی دەسەڵاتی پوورتووگالی لە ماوەی ١٩٥٨ تاکوو ١٩٦١.<ref name="Coqueryvidrovitch">Catherine Coquery-Vidrovitch (Beth Gillian Raps, Trans.). African Women: A Modern History. Westview Press (1997); {{ISBN|0-8133-2361-4}}, pp. 196-97</ref> ئەو لە ساڵی ١٩٦٢، چووە پاڵ حیزبی ئازادی گینێ بیساو و کەیپ ڤێردی. ئەو ماوەیەک لە [[سێنیگال|سەنیگال]] ژیاوە، بەرلەوەی بچێتە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] بۆ خوێندنی بەشی پزیشکی.<ref>Barbara Cornwall, ''The Bush Rebels'', Barbara Cornwall, Holt, Rinehart and Winston, 1972, pp. 128-29.<!-- ISSN/ISBN neeeded --></ref> لە دوای گەڕانەوە ئەوا وەک ئەندام پەرلەمان هەڵبژێردرا، لە ماوەی ١٩٧٣ بۆ ١٩٨٤ بووە جێگری سەرۆکی پەرلەمان. دواتر لە ماوەی ١٩٧٥ بۆ ١٩٨٠ بووە سەرۆکی پەرلەمان. دوای ئەوەش لە ماوەی ١٩٨١ بۆ ١٩٨٣ بووە وەزیری تەندرووستی و کارووباری کۆمەڵایەتی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Carmen Pereira}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]] 1av85onsvrhb6xqyovo6esc3i4ac7tq 0 175938 1696001 1477594 2026-10-28T01:39:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1696001 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q257779|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، Married name، وێنە، زمانەکانی ئاخاوتن، دەستپێکی چالاکی، Second family name in Spanish name، باری تەندرووستی}}'''کازیمیرا پرونسکین''' (Kazimira Prunskienė؛ لە دایکبووی ٢٦ی شووباتی ١٩٤٣) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی لیتوانییە. ئەو لە ماوەی ١٧ی ئازاری ١٩٩٠ تاکوو ١٠ی کانوونی دووەمی ١٩٩١ بووە یەکەمین سەرۆک وەزیرانی [[لیتوانیا]]، لەدوای وەرگرتنی سەربەخۆی وڵاتەکە لە ساڵی ١٩٩٠. دواتریش پرنسکین بووە وەزیری کشتووکاڵی لیتوانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kazimira Prunskienė Biography - Lithuanian politician|ناونیشان=https://pantheon.world/profile/person/Kazimira_Prunskien%C4%97/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=pantheon.world|زمان=canon}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Insultą patyrusios K. Prunskienės dukra atvirai papasakojo, kaip mama šiuo metu gyvena|ناونیشان=https://www.lrytas.lt/stilius/atvirai/2020/08/02/news/insulta-patyrusios-k-prunskienes-dukra-atvirai-papasakojo-kaip-mama-siuo-metu-gyvena-15764089/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=lrytas.lt|زمان=lt}}</ref> ئەو سەرکردەی یەکێتیی پارتی دێموکراتی نوێی جوتیارانن و [[پارتی گەلی لیتوانیا]] بوو. ئەو لەماوەی ١٩٨١ بۆ ١٩٨٦، لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] کاری دەرکرد. لە ساڵی ٢٠٠٤، خۆی هەڵبژارد بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی لیتوانیا، لە قۆناغی یەکەمدا بە دووەم سەرکەوت، دواتر لە قۆناغی کۆتایی دەرنەچوو. کازیمیرا ئەندامە لە ئەنجومەنی ژنانی سەرکردەی جیهان. ئەو ١٥ کتێبی بڵاوکردۆتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kazimira Prunskienė|ناونیشان=http://www.councilwomenworldleaders.org/kazimira-prunskien279.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Council of Women World Leaders|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201128023333/http://www.councilwomenworldleaders.org/kazimira-prunskien279.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Kazimira Prunskienė}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٣]] [[پۆل:نیشانی فەرماندە سوارچاکە ناوازەکانی کۆماری فیدڕالی ئەڵمانیا]] eljj7sk5alirbnvqt8mfonc8ux6biph 1696126 1696001 2026-10-28T09:09:29Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1696126 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q257779|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، Married name، وێنە، زمانەکانی ئاخاوتن، دەستپێکی چالاکی، Second family name in Spanish name، باری تەندرووستی}}'''کازیمیرا پرونسکین''' (Kazimira Prunskienė؛ لە دایکبووی ٢٦ی شووباتی ١٩٤٣) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی لیتوانییە. ئەو لە ماوەی ١٧ی ئازاری ١٩٩٠ تاکوو ١٠ی کانوونی دووەمی ١٩٩١ بووە یەکەمین سەرۆک وەزیرانی [[لیتوانیا]]، لەدوای وەرگرتنی سەربەخۆی وڵاتەکە لە ساڵی ١٩٩٠. دواتریش پرنسکین بووە وەزیری کشتووکاڵی لیتوانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kazimira Prunskienė Biography - Lithuanian politician|ناونیشان=https://pantheon.world/profile/person/Kazimira_Prunskien%C4%97/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=pantheon.world|زمان=canon}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Insultą patyrusios K. Prunskienės dukra atvirai papasakojo, kaip mama šiuo metu gyvena|ناونیشان=https://www.lrytas.lt/stilius/atvirai/2020/08/02/news/insulta-patyrusios-k-prunskienes-dukra-atvirai-papasakojo-kaip-mama-siuo-metu-gyvena-15764089/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=lrytas.lt|زمان=lt}}</ref> ئەو سەرکردەی یەکێتیی پارتی دێموکراتی نوێی جوتیارانن و [[پارتی گەلی لیتوانیا]] بوو. ئەو لەماوەی ١٩٨١ بۆ ١٩٨٦، لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] کاری دەرکرد. لە ساڵی ٢٠٠٤، خۆی هەڵبژارد بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی لیتوانیا، لە قۆناغی یەکەمدا بە دووەم سەرکەوت، دواتر لە قۆناغی کۆتایی دەرنەچوو. کازیمیرا ئەندامە لە ئەنجومەنی ژنانی سەرکردەی جیهان. ئەو ١٥ کتێبی بڵاوکردۆتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kazimira Prunskienė|ناونیشان=http://www.councilwomenworldleaders.org/kazimira-prunskien279.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Council of Women World Leaders|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201128023333/http://www.councilwomenworldleaders.org/kazimira-prunskien279.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Kazimira Prunskienė}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٣]] [[پۆل:نیشانی فەرماندە سوارچاکە ناوازەکانی کۆماری فیدڕالی ئەڵمانیا]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] f3rbtmctq545t1dbqdq13ta3v66z6k4 0 176223 1696029 1533420 2026-10-28T05:06:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کتێب-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1696029 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox book | name = کافکا لە کەنار دەریا | title_orig = {{noitalic|{{nihongo2|海辺のカフカ}}}}{{ھن}}Umibe no Kafuka | translator = [[فیلیپ گابریێل]] | image =Kafkaontheshore.jpg | caption = | author = [[ھاروکی موراکامی]] | cover_artist = | country = [[ژاپۆن]] | language = [[ژاپۆنی]] | series = | genre = [[فەنتازیا]] | published = {{plain list| * ٢٠٠٢ ([[Shinchosha]]) (JP) * کانوونی دووەم ٢٠٠٥ (EN) }} | media_type = چاپکراو | pages = ٥٠٥ | isbn = 1-84343-110-6 | oclc = 56805021 }} '''''کافکا لە کەنار دەریا''''' ({{بە ژاپۆنی|海辺のカフカ}}، یوومیبێ نۆ کافکا) ڕۆمانێکی نووسەری [[ژاپۆن]]ی، [[ھاروکی موراکامی]]یە، یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٢ بە ژاپۆنی بڵاو بوویەوە و دواتر لە ساڵی ٢٠٠٥ وەرگێڕدرا سەر زمانی ئینگلیزی، وەرگێڕانە ئینگلیزییەکەی لە پێرستی ١٠ باشترین کتێبەکانی ساڵی ٢٠٠٥ لە ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمزدا بووە<ref>[http://www.nytimes.com/2005/12/11/books/review/tenbest.html?ex=1291957200&en=bf38699678e7b01b&ei=5090 The 10 Best Books of 2005 - New York Times<!-- Bot generated title -->]</ref> و خەڵاتی خەیاڵی جیھانی لە ساڵی ٢٠٠٦ بەدەست ھێناوە. ڕۆمانی کافکا لە کەنار دەریا لەلایەن ئارام ڕەشید -ەوە ساڵی ٢٠١٢ وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی. == کورتە == ئەم ڕۆمانە چیرۆکی دوو کەسایەتی جیاواز دەگێڕێتەوە، یەکیان، کوڕێکی ١٥ ساڵەیە، کە لەدەست باوکە دڵڕەقەکەی لە ماڵێ ڕا دەکات بەشوێن دایک و خوشکەکەیدا دەگەڕێت؛ تا نەیدۆزنەوە ناوی خۆی دەگۆڕێت و خۆی بە ناوی کافکا، خۆشەویسترین نووسەری دەناسێنێت. چیرۆکی دووھەم پیاوێکی پیر بە ناوی ناکاتا، کە لە مناڵییەوە بەھۆی ڕووداوێک توانای بیرکردنەوە و ھۆشی لەدەست داوە، ھەروەھا ناتوانێت بنووسیت و بخوێنیتەوە بەڵام بەپێچەوانەوە توانای قسەکردن لەگەڵ پشیلەکانی ھەیە. == کەسایەتییەکان == === کافکا تامورا === ناوی ڕاستەقینەی ئەم کاراکتەرە ھەرگیز بۆ خوێنەر ئاشکرا نابێت، دوای ئەوەی لە ماڵەوە ڕادەکات، ناوی نوێی کافکا، ھەڵدەبژێرێت. کوڕێکی ١٥ ساڵەی باڵابەرزە کە تەمەنی زۆرتر لە تەمەنی خۆی نیشان دەدرێت. ھەروەھا کوڕی پەیکەرتراشی بەناوبانگ کۆیچی تامورایە. لە تەمەنی چوار ساڵیدا دایک و خوشکەکەی خێزانەکەیان بەجێ ھێشتووە و ڕوخساری ئەوانی لەبیر چووەتەوە. جار و بار لەگەڵ کەسایەتییەکی خەیاڵی بەناوی قەڵەڕەشە قسە دەکات. لە درێژەی ڕۆمانەکەدا ئەم کەسایەتییە خەیاڵییە بە کافکا دەڵێت، دەبێت بەھێزترین پازدەساڵەی دونیا بیت و بەم شێوەیە ھانی دەدات درێژە بە سەفەرەکەی بدات. === ساتورو ناکاتا === ناکاتا یەکێک لەو ١٦ منداڵانە بوو، کە لایەن قوتابخانەوە بۆ گەشتێک بردران. فڕۆکەیەک بەسەریاندا تێپەڕی و بەھۆێ فلاشێکی ڕووناکی لە ئاسماندا، ھەموو ١٦ قوتابییەکە بە بێھۆشی کەوتن. بە پێچەوانەی مناڵەکانی تر کە پاش ماوەیەک چاک بوونەوە، ناکاتا بۆ ماوەی چەندین حەفتە بێھۆش مایەوە و کاتێک بە ئاگا ھاتەوە بۆی دەرکەوت کە ھیچی لەبیر نەماوە تەنانەت ناوی خۆشی، ھەروەھا توانای خوێندنەوەی نەماوە، بەڵام تواناییەکی سەرسوورھێنەر بەدەست دێنیت ئەویش قسەکردنە لەگەڵ پشیلەکان. === ئوشیما === === ھۆشینۆ === === خاتوو سائکی === بەڕێوبەری ئەو کتێبخانەیەی ئۆشیما کاری لێ دەکات و کافکا لە زۆربەی ڕۆمانەکەدا لەوێدا دەژیت. === ساکورا === === جانی واکەر === پشیلەکوژێک کە پلانی ئەوەیە شمشاڵ لە ڕۆحی پشیلەکان دروست بکات. ناوی جانی واکەر لە برەندێکی ویسکی سکۆتلەندی وەرگیراوە. === کلنێل ساندێرز === === پشیلەکان === *'''گوما''' پشیلەی خاتوو کۆیزۆمی، کە ون بووە و ناکاتا بە شوێنیدا دەگەڕێت. *'''ئوتسوکا''' پشیلەیەکی ڕەشی بە تەمەن کە ناکاتا بە ئاسانی پەیوەندی لەگەڵ دەکات. *'''کاوامورا''' پشیلەیەکی قاوەیی کە بایسیکل لێی داوە و ناکاتا ناتوانێت بە ئاسانی پەیوەندی لەگەڵ بکات و لە ڕستە سەیرەکانی کە دووبارەیان دەکاتەوە، تێبگات. *'''میمی''' میمی پشیلەیەکی زیرەکی سیامی *'''ئۆکاوا''' *'''تۆرۆ''' == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان= ٢٣ی ئازاری ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|ژاپۆن|وێژە|ژیاننامە|دەیەی ٢٠٠٠}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کتێب-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆمانەکان لەبارەی پشیلەوە]] [[پۆل:ڕۆمانەکانی ٢٠٠٢]] [[پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە پیاوکوژی]] ksbdphb311sxh3lgvupqm5vq4k9vkla 0 176273 1696078 1393845 2026-10-28T07:33:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1696078 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q57712|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، بواری کار، Time period، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، ھاوسەر ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، زمانی زگماکی، Candidacy in election}}'''کاملا پیرساد بیسیسار''' ({{بە ئینگلیزی|Kamla Persad-Bissessar}}؛ لە دایکبووی ٢٢ی نیسانی ١٩٥٢<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kamla came from humble beginnings|یەکەم=Radhica|دوایین=Sookraj|ناونیشان=http://guardian.co.tt/news/general/2010/05/26/kamla-came-humble-beginnings|newspaper=[[Trinidad Guardian|Trinidad and Tobago Guardian]]|ڕێکەوت=٢٦ی ئایاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٠}}</ref>) ژنە پارێزەر و سیاسەتوانی [[ترینیداد و تۆباگۆ]]ییە، ئەو لە ماوەی ٢٦ی ئایاری ٢٠١٠ بۆ ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٥ بووە شەشەمین [[سەرۆک وەزیران]]ی ترینداد و تۆباگۆ. ئەو لە ئێستادا سەرکردایەتی بەرەی ئۆپۆزسیۆنی وڵاتەکەی لەپاڵ حیزبی کۆنگرێسی نیشتمانیی یەکگرتوو دەکات. ئەو سێ ساڵ سەرکردایەتی ئەو بەرەیەی ئۆپۆزسیۆنی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://www.ttgapers.com/Article2073.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130927150806/http://www.ttgapers.com/Article2073.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١٠|df=dmy-all}} PNM lose to Peoples Partnership in Trinidad elections 2010]. ''Ttgapers.com'' 24 May 2010.</ref><ref>Skard, Torild (2014) "Kamla Persad-Bissessar" in ''Women of power – half a century of female presidents and prime ministers worldwide'', Bristol: Policy Press {{ISBN|978-1-44731-578-0}}, pp. 271–3</ref> کاملا پیرساد بیسیسار بەشی یاسای تەواوکردووە و بەکالۆریۆسی لێی ھەیە، ھەروەھا ماستەریشی لە بەڕیوەبردنی کاری تایبەت (EMBA) بەدەست ھێناوە. کاملا لەگەڵ گریگۆری بیسیسار ھاوسەرگیری کردووە، لەگەڵ ئەودا کوڕێکیان ھەیە بەناوی کریس.<ref>[http://www.ttparliament.org/members.php?mid=54&id=KPB01 House of Representatives: Parliament of Trinidad and Tobago]. Ttparliament.org. Retrieved on 2012-04-26.</ref> لە ساڵی ٢٠١٢، کاملا خەڵاتی ڕێزلێنانی (Pravasi Bharatiya Samman) لەلایەن سەرۆکی [[ھیندستان]] پێدرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Kamla Persad-Bissessar|کاملا پیرساد بیسیسار}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢]] [[پۆل:سەرۆک وەزیرانی ترینیداد و تۆباگۆ]] hlswn6tk99xukx6nd8j82rhjpd5dd0w 1696123 1696078 2026-10-28T09:04:54Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1696123 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q57712|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، بواری کار، Time period، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، ھاوسەر ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، زمانی زگماکی، Candidacy in election}}'''کاملا پیرساد بیسیسار''' ({{بە ئینگلیزی|Kamla Persad-Bissessar}}؛ لە دایکبووی ٢٢ی نیسانی ١٩٥٢<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kamla came from humble beginnings|یەکەم=Radhica|دوایین=Sookraj|ناونیشان=http://guardian.co.tt/news/general/2010/05/26/kamla-came-humble-beginnings|newspaper=[[Trinidad Guardian|Trinidad and Tobago Guardian]]|ڕێکەوت=٢٦ی ئایاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٠}}</ref>) ژنە پارێزەر و سیاسەتوانی [[ترینیداد و تۆباگۆ]]ییە، ئەو لە ماوەی ٢٦ی ئایاری ٢٠١٠ بۆ ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٥ بووە شەشەمین [[سەرۆک وەزیران]]ی ترینداد و تۆباگۆ. ئەو لە ئێستادا سەرکردایەتی بەرەی ئۆپۆزسیۆنی وڵاتەکەی لەپاڵ حیزبی کۆنگرێسی نیشتمانیی یەکگرتوو دەکات. ئەو سێ ساڵ سەرکردایەتی ئەو بەرەیەی ئۆپۆزسیۆنی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://www.ttgapers.com/Article2073.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130927150806/http://www.ttgapers.com/Article2073.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١٠|df=dmy-all}} PNM lose to Peoples Partnership in Trinidad elections 2010]. ''Ttgapers.com'' 24 May 2010.</ref><ref>Skard, Torild (2014) "Kamla Persad-Bissessar" in ''Women of power – half a century of female presidents and prime ministers worldwide'', Bristol: Policy Press {{ISBN|978-1-44731-578-0}}, pp. 271–3</ref> کاملا پیرساد بیسیسار بەشی یاسای تەواوکردووە و بەکالۆریۆسی لێی ھەیە، ھەروەھا ماستەریشی لە بەڕیوەبردنی کاری تایبەت (EMBA) بەدەست ھێناوە. کاملا لەگەڵ گریگۆری بیسیسار ھاوسەرگیری کردووە، لەگەڵ ئەودا کوڕێکیان ھەیە بەناوی کریس.<ref>[http://www.ttparliament.org/members.php?mid=54&id=KPB01 House of Representatives: Parliament of Trinidad and Tobago]. Ttparliament.org. Retrieved on 2012-04-26.</ref> لە ساڵی ٢٠١٢، کاملا خەڵاتی ڕێزلێنانی (Pravasi Bharatiya Samman) لەلایەن سەرۆکی [[ھیندستان]] پێدرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Kamla Persad-Bissessar|کاملا پیرساد بیسیسار}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢]] [[پۆل:سەرۆک وەزیرانی ترینیداد و تۆباگۆ]] [[پۆل:ژنە پارێزەرەکانی سەدەی ٢١ەم]] 3gq1pc1lo9l0xlxoluvxzbc60s32sgj 4 177584 1695872 1695542 2026-10-27T19:58:13Z Bilalinfo 57400 /* شۆبۆکس */ داواکاریی نوێ ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplForm.js|ReqUplForm]]) 1695872 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(localcounter)s |algo = old(48h) |counter = 6 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[خەڵاتەکانی حافز]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٤:١٠، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hafez_Prize.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Hafez Prize.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٤٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] سەرچاوەیەک بدۆزەرەوە. لە ویکی فارسی ھیچ سەرچاوەیەک دانەنراوە، و لە ویکی ئینگلیزی بەستەر دانراوە، بەڵام نەمتوانی بچمە ناوی. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ٠٨:١٧، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[دەزگای سینەمایی فارابی]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٤:٣٦، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF_%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF_%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C.svg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:بنیاد سینمایی فارابی.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٥، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[سەددام (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٠:١٤، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B5%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D9%85.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:صددام.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٨، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[خەڵاتەکانی حافز]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٠:٥٣، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hafez_Prize.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} پەڕگەکە پێشووتر لێرە بارکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٤٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[چاودێرەکەی پاشا]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٤:٥٢، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_King%27s_Warden_film_poster.png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:The King's Warden film poster.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٣١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[شۆبۆکس]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:٥٨، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٨٤٩١٠٩٣}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٩:٥٨، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:SHOWBOX_Co.,_Ltd._(South_Korea)_logo.png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} 7hqqgo9b8auxq7ozaqle78vutxvgdwm 1696075 1695872 2026-10-28T07:28:12Z -Haryad 40333 /* شۆبۆکس */ کرا ([[میدیاویکی:Gadget-ReqUplTools.js|ReqUplTools]]) 1696075 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(localcounter)s |algo = old(48h) |counter = 6 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[خەڵاتەکانی حافز]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٤:١٠، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hafez_Prize.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:Hafez Prize.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٤٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | لێدوانەکان = }} :@[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] سەرچاوەیەک بدۆزەرەوە. لە ویکی فارسی ھیچ سەرچاوەیەک دانەنراوە، و لە ویکی ئینگلیزی بەستەر دانراوە، بەڵام نەمتوانی بچمە ناوی. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ٠٨:١٧، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == [[دەزگای سینەمایی فارابی]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٤:٣٦، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF_%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF_%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C.svg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:بنیاد سینمایی فارابی.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٥، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[سەددام (فیلم)]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٠:١٤، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B5%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D9%85.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:صددام.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٨، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[خەڵاتەکانی حافز]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٠:٥٣، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hafez_Prize.jpg | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{نەکرا}} پەڕگەکە پێشووتر لێرە بارکراوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٤٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = }} == [[چاودێرەکەی پاشا]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٤:٥٢، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فەرمیی فیلمەکە بۆ سەرەوەی وتارەکە. ناساندن | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_King%27s_Warden_film_poster.png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:The King's Warden film poster.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٣١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[شۆبۆکس]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٩:٥٨، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازادە | ناساندن = | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:SHOWBOX_Co.,_Ltd._(South_Korea)_logo.png | زانیاریی زیاتر = | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] {{کرا}} ([[:پەڕگە:SHOWBOX Co., Ltd. (South Korea) logo.png|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] <sub>[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]</sub> ٠٧:٢٨، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) }} tpj0z9g5zfdv09glxuvhhn6gnwjl3l4 0 177605 1695957 1533322 2026-10-27T22:38:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1695957 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''کاریگەرییەکانی توندوتیژیی خێزانی لەسەر مناڵان''' توندوتیژی خێزانی کاریگەرییەکی نەرێنی تەواو لەسەر مناڵ دروست دەکات ئەو مناڵەی دەبێتە شاھێدی ڕووداوی توندوتیژییەکە کاریگەری نەرێنی دەخاتە سەر گەسەندنی مناڵەکە، مناڵەکان لەوانەیە وا بیربکەنەوە ئەوان ئەو کەسەن پێویستە سەرزەنشت بکرێن و ئەو توندوتیژییە بەھۆی ئەوانە، کاریگەرییە نەرێنییەکانی توندوتیژی دەخاتە سەر ھەڵسوکەوتی، ھەست و سۆز، فیزیکی، کۆمەڵایەتیبوون، تووشبوون بە ترس و کێشەی نەرێنیان بۆ دروست دەکات لەکاتی گەورەبوونیان و ژیانی داھاتوویان. ئەو مناڵانەی شاھێدی ڕووداوی توندوتیژییەکە دەبەن لەلایەن باوان یان لە خێزانەوە ئەوا کێشە بۆ داھاتوویان دروست دەبێت لە بەستنی پەیوەندی خێزانی و کێشەی تەندروستی و دەروونی<ref>Stacy, W. and Shupe, A. ''The Family Secret.'' Boston, MA. Beacon Press, 1983.</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Domestic violence and children|ناونیشان=https://www.womenshealth.gov/relationships-and-safety/domestic-violence/effects-domestic-violence-children|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=womenshealth.gov|زمان=en}}</ref> == تەمەنی مناڵان == کاریگەرییە '''نەرینییە کاتییەکان''' لەسەر مناڵان لە توندوتیژی خێزانی '''مناڵانی پێش قوتابخانە:''' ئەو مناڵانەی ڕووداوەکە دەبینن لەوانەیە تووشی چەن کێشەیەک بن وەکوو تەڕکردنی جێگای خەوتنیان، مژینی پەنجە-گەورە، زۆربوونی گریانی مناڵەکە، کێشە دروستبوون لەخەوتن، نیشاندانی نیشانەی ترس و تۆقین، و جوڵەی-سەیر و خۆحەشاردان، نیشاندانی دڵەڕاوکێیەکی زۆر. '''مناڵانی تەمەنی قوتابخانە:''' مناڵان لەم تەمەنە لەوانەیە ھەست بە تاوان بکەن کێشە بۆ ژیانیان دروست بێت وەکوو بەشداری نەکردن لە چالاکییەکانی قوتابخانە و کێشە تێکەوتنی نمرەکانی قوتابخانەیان و ھاتنە خوارەوەی نمرەکانیان '''ھەرزەکارەکان:''' ھەرزەکارەکان ئەوانەی ڕووداوی تووندوتیژی خێزانی دەبینن چەن کاردانەوەیەکیان دەبێت وەکوو ھەڵسوکەوتی نێگەتیڤ لەگەل خێزان و شەڕکردن لەگەل ئەندامانی خێزانی ماڵەوە و نەچوون بۆ قوتابخانە لەوانەیە تووشی چەن کێشەیەکی تر بن وەکوو خۆئازاردان و دەرمانخواردن؛ و دەستپیکردنی کێشەنانەوە و دروستکردنی ھاوڕییەتی ھەڵە و ئاژاوە نانەوە لەوڵات و کێشەی یاسایی<ref name=":0"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.womenshealth.gov/relationships-and-safety/domestic-violence/effects-domestic-violence-children ماڵپەری فەرمی ئەمریکا بۆ تەندروستی ژنان بابەتی توندو تیژی خێزانی] * [https://www.womenshealth.gov/ ماڵپەری فەرمی ئەمریکا بۆ تەندروستی ژنان] {{تووڵی دەروازە|ژن|پزیشکی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:توندوتیژی]] [[پۆل:توندوتیژیی خێزانی]] 8cq5f4nl3ya335gagsd4x4bhp1ce6ky 0 177778 1696002 1126958 2026-10-28T01:39:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1696002 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە: Zodiacal Light Seen from Paranal.jpg |وێنۆک|چەپ|کازیوە]] [[پەڕگە: Cantin1.jpg |وێنۆک|چەپ|تروسکایی کازیوە]] کازیوە ( هەروەها پێی دەگوترێت گزنگی درۆینە ) کاڵ و بڵاوو بەنزیکەیی درەوشانەوەی سپی ناو سێگۆشەییە کە لە ئاسمانی شەودا دیارە و وا دەردەکەوێت کە لە ئاراستەی خۆردرێژ بووبێتەوە ، کە هاوشێوەی [[ناوچەی بورجەکان|ناوچەی کەللوەکان]] خۆی نیشان دەدات . تیشکی خۆر کە بە تەپوتۆزی هەسارەیی بڵاوبووەتەوە دەبێتە هۆی ئەم دیاردەیە . کازیوە بە باشترین شێوە لە کاتی خۆرئاوابوونی خۆر لە بەهار و پێش خۆرهەڵاتن لە پایزدا دەبینرێت، بەتایبەتی کاتێک کە لە گۆشەی لێژیدایە بۆ ئاسۆ ،بەڵام ڕووناکی خۆر هێندە کزە کە تریفەی مانگیش دەدرەوشێتەوە<ref> https://apod.nasa.gov/apod/ap120116.html </ref> . پلەی گەشی کازیوە بە گوێرەی دووریەکەی لە ڕووناکی خۆر دەگۆڕێت یان جوانتر خۆی نیشان دەدات کاتێک مانگ لە ئاسمان نەبێت.کازیوە هەموو ئاسمان دەگرێتەوە و بە شێوەیەکی گەورە بەشداری لە تەواوی ڕووناکییە سرووشتییەکان دەکات بەتایبەت لە ئاسمانێکی شەوی ڕوون و بێ مانگدا . دیاردەیەکی تری کازیوە هەیە بەڕووناکیەکی کاڵ لەشێوەی گەشانەوەی هێلکەیی - ئەوکاتە درووست دەبێت کە ناوچەکەی ئاسمان راستەوخۆ دەکەوێتە بەرامبەر خۆر ، کە بەهۆی ئەو تیشکانەی خۆرەوە درووست دەبێت کە بەرەو دواوە بڵاوبوونەتەوە<ref> https://www.timeanddate.com/astronomy/zodiacal-lights.html </ref> . تەپوتۆزی نێوان هەسارەکانی کۆمەڵەی خۆر بە کۆمەڵ گرمۆڵە دەبن و هەورێکی ئەستوور و چڕ درووست دەکەن کە پێی دەڵێن هەوری کەللوەکان ،لە م هەورانەدا پێک هاتە گەردیلەییەکان ١٠ بۆ ٣٠٠مایکرۆمەتر نێوانیان هەیە ، ئەمە وا دەکات کە بارستەی ڕووناکی لە یەک نانۆگرامەوە بۆ دەیان مایکرۆگرام بەرز ببێتەوە<ref> https://earthsky.org/astronomy-essentials/everything-you-need-to-know-zodiacal-light-or-false-dawn </ref>. == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|گەردوون}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Zodiacal light}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمەڵەی خۆر]] [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:گەردوونناسی چاودێر]] [[پۆل:سەرچاوەکانی ڕووناکی]] [[پۆل:سیستمی خۆری]] snt0j1obdgl9grrw7hxrwwydluyq4zc 0 177975 1696006 1649007 2026-10-28T01:40:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1696006 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کاسبێ | ناوی_فەرمی = کاسب - Kasıb | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Kaseb | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.8869|frame-long=44.8616|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ئەنزەل|ئەنزەل]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری ئەنزەلا نشیو|ئەنزەلا نشیو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1700 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 281 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کاسبێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری ئەنزەلا نشیو]]، [[ناوچەی ئەنزەل]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کاسبێ''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تندوروک]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گولانکا ئەڤراز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گولانکا نشیو]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ساکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٨١) کەس و (٤٩) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[سوننە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 01hcihbeu616cl1fi8ls7ahuihsc5z6 0 179319 1695852 1649024 2026-10-27T19:38:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695852 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کاروانسەرا | ناوی_فەرمی = Karvansera - کاروانسرا - Karvansara | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.3959|frame-long=45.1361|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو|چەمێ بەراندێزا نشیو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1310 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 177 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کاروانسەرا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''کاروانسەرا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کوورانی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەحمووداوا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تۆپزاوا، بەراندێز|تۆپزاوا]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[نوولی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٧٧) کەس و (٤٣) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] * [[کاروانسەرا]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] h6hdv6muxildxtv0yl3fq3r3kdl3szd 0 179782 1695992 1407259 2026-10-28T01:37:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1695992 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کازان | ناوی_فەرمی = Казань | ناوی_خۆماڵی = Казан | زمانی_ناوی_خۆماڵی = تاتاری | ناوەکانی_تر = قازان - Kazan - Qazan | جۆری_نیشتنگە = [[شار]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Kazan Kremlin P8111944 2200.jpg{{!}}View of Söyembikä Tower at night | photo2a = Kazan Kremlin. Spasskaya Tower P8111872 2200.jpg{{!}}Spasskaya Tower | photo2b = Kazan Kremlin. Qolşärif Mosque P8111875 2200.jpg{{!}}Qolşärif Mosque | photo3a = Kazan. Agriculturers palace P8111917 2200.jpg{{!}}Agricultural Palace | photo3b = Ансамбль церкви Богоявления.jpg{{!}}Epiphany Cathedral and Bauman Street | photo4a = К Кремлю со стороны вокзала.jpg{{!}}Aerial view of the Kazan Kremlin | color = white | color_border = white | position = center | spacing = 2 | size = 266 }} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = چەند دیمەنێکی شاری کازان | وێنەی_ئاڵا = Flag of Kazan.svg | قەبارەی_ئاڵا = 100px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = Coat of Arms of Kazan (Tatarstan).svg | قەبارەی_نیشان = 50px | ناسناو = ھۆلاکۆ بەزێن | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ڕووسیا}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ|ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|تاتارستان}} | جۆری_دابەشکراو٢ = | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = ١٠٠٥ | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = شارەوان | ناوی_سەرۆک = [[ئیلسۆر مەتشین]] <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٤٢٥٫٣ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٬١٤٣٬٥٣٥ | دانیشتووان_لە = ٢٠١٠ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی تاتاری|تاتاری]]، [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])، [[مەسیحییەت]] ([[ئۆرتۆدۆکس]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = +٣ | جیاوازی١_لە_utc = تێبینی نەکراوە | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = پۆستاڵ کۆد | کۆدی_پۆستە = ٤٢٠xxx<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kazan Russia - a thousand-year Russian city travel guide |ناونیشان=http://aboutkazan.com/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://archive.wikiwix.com/cache/20070828022156/http://aboutkazan.com/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=aboutkazan.com |df=dmy-all}}</ref> | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٨٤٣ ٧+ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کازان''' یان '''قازان''' ({{بە ڕووسی|Каза́нь}}، {{بە تاتاری|Казан}})<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قزان - Wiktionary |ناونیشان=https://en.wiktionary.org/wiki/قزان#Tatar |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=en.wiktionary.org}}</ref> گەورەترین شاری [[کۆماری تاتارستان]] لە [[ڕووسیا]]یە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە زیاتر لە ١٬٢٠٠٬٠٠٠ کەسە<ref name="est.2020">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=RUSSIA: Privolžskij Federal'nyj Okrug: Volga Federal District |ناونیشان=https://www.citypopulation.de/en/russia/cities/volga/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=City Population.de}}</ref> و بووەتە پێنجەمین شاری گەورەی ڕووسیا و گەورەترین شاری [[ناوچەی فێدراڵی ڤۆڵگا]]. == ئەمانەش ببینە == * [[باخچەی ئاژەڵانی کازان]] * [[کاتنامەی کازان]] * [[تاتارستان]] * [[ھێرشی قوتابخانەی کازان]] * [[پەرستگای ھەموو ئایینەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Kazan}} * [https://web.archive.org/web/20090624025831/http://www.kzn.ru/eng/ وێبگەی فەرمی] {{پایتەختەکانی ئەورووپا}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ڕووسیا|ئەورووپا|جوگرافیا}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:کازان|کازان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١١یەم]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ڤۆڵگا]] f2k2djpvly3ah1yr8du6dl8zemm9gpt 0 179958 1695680 1613553 2026-10-27T13:39:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1695680 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کاتێک نیچە گریا''' ({{بە ئینگلیزی|When Nietzsche Wept}}) یەکێکە لە ڕۆمانە دەروونییە بەناوبانگەکانی [[ئیرڤین دی. یالۆم]]، کە لە ساڵی ١٩٩٢ بە زمانی ئینگلیزی نووسراوە. ئیرڤین دی. یالۆم پزیشکی دەروونی ئیگسیتیالیست پرۆفیسۆری زانستی دەروونی زانکۆی ستانفۆرد و نووسەری ژمارەیەک لە ناسراوترین ڕۆمانە دەروونییەکانە. ساڵی ٢٠٠٧ فیلمێک بە ھەمان ناوی ڕۆمانەکە ، «کاتێک نیچە گریا» لە دەرھێنانی [[پینکاس پێری]]، دەرچوو. == ئاماژەدان بە کەسایەتییە بەناوبانگەکان == کتێبەکەی یالۆم خەیاڵییە بەڵام ئاماژەی زۆری تێدایە بۆ مێژوو و کەسایەتییە مێژووییەکان: [[جۆزێف]] و [[ماتیڵد برۆیەر]]، [[فریدریش نیچە]]، [[لوو سالۆمێ]]، [[سیگمۆند فرۆید]]، [[بێرتا پاپنھایم]]، [[پۆڵ ڕی]] ھەروەھا ئاماژە بە [[فرانتس ئۆڤەربێک]]، و ئاوازدانەر [[ڕیچارد ڤاگنەریش]] دەکات. === وەرگێڕانەکان === لە ساڵی ٢٠٠٧ ڕۆمانەکەی یالۆم لەلایەن دەرھێنەر [[پینچاس پێری]]یەوە کرا بە فیلم، بە بەشداری ئەکتەران [[ئارماند ئاسانتێ]]، [[بێن کرۆس]] و [[کاترین وینیک]]. ئەم دراما ئەمریکییە سەربەخۆیە لە [[بولگاریا]] وێنەی گیراوە. ھەروەھا شانۆگەرییەکیش ھەیە کە لەسەر بنەمای ڕۆمانەکە وەرگیراوە، لەلایەن لوسیانۆ کازۆوە ئامادەکراوە. ڕۆڵەکانی فریدریش نیچە و جۆزێف برۆیەر لەلایەن ئەکتەران لوسیانۆ سواردی و کلاودیۆ دا پاسانۆوە نمایش دەکرێن. شانۆگەرییەکە کەشوھەوای فیکری و فەلسەفی ڕۆمانەکە دەردەخات، ھەندێکجار نزیک لە خەون. نموونەیەک لەو وردەکاریانە ئەوەیە کە کارەکتەرە ژنەکانی شانۆگەرییەکە جلوبەرگی ڕەنگاوڕەنگ لەبەردەکەن، لە کاتێکدا کارەکتەرە پیاوەکان قاتی ڕەش یان خۆڵەمێشی لەبەردەکەن؛ ئەمەش لەبەرئەوەی شانۆگەرییەکە ھەوڵدەدات واقیعی خۆی لە ڕووانگەی پیاوە ڕۆشنبیرەکانی ئەو سەردەمەوە نیشان بدات. شانۆگەرییەکە بە گشتی پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرتووە، و ستایشی کاری ئەکتەرە پیاو و ژنەکانی کراوە. لە ساڵی ٢٠١٢، بەبۆنەی ١٥٠ھەمین ساڵیادی لەدایکبوونی لوو سالۆمێ، ئەو ژنەی کە ڕۆڵێکی سەرەکی لە کتێبەکەدا دەگێڕێت، وەرگێڕانێکی شانۆیی تری ڕۆمانەکە لەلایەن شانۆناس و وەرگێڕی یالۆم بە زمانی یۆنانی، ئێڤانجلیا ئەندریتسانۆ، ئەنجامدرا. نمایشەکە تەنھا سێ ئەکتەری پیاوی تێدابوو (یەکێکیان، ھاریس فراگۆلیس، خەڵاتی ھۆرنی پێبەخشرا بۆ ڕۆڵگێڕانەکەی وەک سیگمۆند فرۆید) کە ژیانیان بە شانۆگەرییەکە بەخشی، ھەندێکجار وەک گێڕەرەوە و ھەندێکجاریش ڕۆڵیان دەگێڕا. سێ ژنەکە، لوو سالۆمێ، ئانا ئۆ، و خاتوو برۆیەر لە ڕووانگەی چاو و دەنگی پیاوەکانەوە پێشکەش دەکرێن.<ref>https://www.imdb.com/title/tt0760188/</ref><ref>https://www.lifo.gr/guide/theater/news/otan-eklapse-o-nitse</ref> == وەرگێڕان == ئەم ڕۆمانە لەلایەن دڵشاد ھیوا وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/When_Nietzsche_Wept_(novel)| سەردێڕ=When Nietzsche Wept | زمان= ئینگلیزی | سەردان= ١٧ی ئایاری ٢٠٢١ }} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|کتێب|ڕۆمانەکان|فەلسەفە|وێژە}} {{کتێب-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆمانەکانی ١٩٩٢]] b374xl4anorpx5xg5p5ktlsdun2abgf 0 182852 1695853 1578347 2026-10-27T19:38:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695853 wikitext text/x-wiki '''کاروانسەرای تاژەوانچی''' یان '''کاروانسەرای ئیتحاد''' بینایەکی مێژوویییە کە لە ئاجوڕ و کاگڵ ساز کراوە و لە حاشییەی [[بازاڕی سەقز]] ھەڵکەوتووە.<ref>[http://www.sharnews.com/11436/کاروانسرای-تاجوانچی-تکه-ای-چین-و-چروک-د/ کاروانسرای تاجوانچی تکه ای چروک خورده از شناسنامه سقز] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210624195826/http://www.sharnews.com/11436/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D9%86-%D9%88-%DA%86%D8%B1%D9%88%DA%A9-%D8%AF/ |date=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١ }}، شارنیوز، 2014</ref> == مێژوو == ئەم کاروانسەرایە یەکێک لە ئاسەوارە مێژوویییەکانی [[ئێران]] و [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]ە کە لە ڕۆژاوای [[حەمامی حاج ساڵە|حەمام حاج ساڵە]] بنا کراوە و لە دوو نوھۆم و حەسارێک و چەنین ئەستون پێکھاتووە. بناخەی ئەم کاروانسەرایە لە دەورانی [[زەندییەکان]] دانراوە و ئەو کات خسرەوخان ئەوەڵ خاوەن فەرمان و حاکمی شار بووە. ھەروەھا لە زەمانی [[سەفەوییەکان]] و [[قاجاڕەکان]]دا جێگەی حەوانەوەو و ھاتووچووی بازەرگانەکانی ئێران و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] بووە و ھەتا [[جەنگی جیھانیی یەکەم|شەڕی یەکەمی جیھانی]] و دەستپێکردنی جمھووری [[مستەفا کەمال ئاتاتورک|مستەفا کەمال]] لە [[تورکیا]] بەردەوام بووە. == چاککردنەوە == لە چاککردنەوەی ئەم ساختمانە مێژوویە، ھەتا ئیمڕۆکە، دەسەڵاتداران و پارێزگارەکانی کوردستان و ئێران ھیچ کارێکی ئەوتوویان نەکردووە و کۆتاھیان کردووە و بە بیانووی ئەوەی کە بەشێک لەم کاروانسەرایە خاوەنی تایبەت بە خۆی ھەیە، لەسەر بیناکە چاک کارییان نەکردووە.<ref>[http://www.ana.press/x5rvs احیای کاروانسرای «تاجوانچی»]{{بەستەری مردوو|url=http://www.ana.press/x5rvs |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}، ئانا، 2019</ref><ref>[https://saqqezrudaw.ir/?p=13143 مرمت بناهای تاریخی سقز در دست اقدام است/ ساخت موزه نیازمند همت جمعی است]{{بەستەری مردوو|url=https://saqqezrudaw.ir/?p=13143 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}، سەقزرووداو، 2020</ref> == پێشانگا == <gallery> پەڕگە:Tajavanchi Caravanserai2.jpg|کاروانسەرا لە ساڵەکانی 1940 زایینی پەڕگە:کارونسرای تاجوانچی.jpg|کاروانسەرا لە ساڵەکانی 1910 زایینی پەڕگە:Tajavanchi1935.jpg|کاروانسەرا لە ساڵەکانی 1930 زایینی </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ئێران|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Tajavanchi Caravanserai}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران]] [[پۆل:پارێزگای کوردستان]] [[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان]] iz5yaoasomqoirc0mb6qs5jo2lxmto4 0 183801 1696116 1407300 2026-10-28T07:39:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1696116 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-کەسایەتی}} '''کانگ سو-یۆن''' (لەدایکبووی ١٨ی ئابی ١٩٦٦–۷ی ئایاری ۲۰۲۲) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.<ref name="Moscow1989">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=16th Moscow International Film Festival (1989)|ناونیشان=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1989|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130316085017/http://moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1989|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٣|ئیش=MIFF}}</ref><ref name="kawards2">koreanfilm.org [http://koreanfilm.org/awards.html Awards List in excel spreadsheet] Retrieved on Nov 10, 2007</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=‘할머니 배우’ 꿈꾸던 월드스타 강수연, 하늘 무대로|ناونیشان=https://www.hani.co.kr/arti/culture/culture_general/1042003.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.hani.co.kr|زمان=ko}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0437642}} * [https://web.archive.org/web/20070826222101/http://epg.epg.co.kr/Star/Profile/index.asp?actor_id=1340 Kang Soo-yeon's profile (Korean)] at epg.epg.co.kr * [https://archive.today/20130130080419/http://movies.nytimes.com/person/142275/Kang-Soo-Yeon/filmography فیلمۆگرافی کانگ سو-یۆن] لە movies.nytimes.com {{Navboxes|title=خەڵاتەکان|list={{Baeksang Arts Awards for Best New Actress (TV)}} {{Baeksang Arts Award for Most Popular Actress}} {{Volpi Cup for Best Actress}} {{Grand Bell Awards for Best Actress}} {{Blue Dragon Film Award Best Actress}} {{Paeksang Arts Award Best Actress Film}} {{Korean Association of Film Critics Awards for Best Actress}} {{Grimae Awards for Best Actress}}}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Kang Soo-yeon}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەران لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٢]] [[پۆل:خانمەکتەرە منالەکانی کۆریای باشوور]] n8ieeg1m72zfii9e3gf682a43xcv4hm 0 183909 1696117 1543388 2026-10-28T07:39:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1696117 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=کانگ سۆ-را|image=Kang So-ra at the 'Secret Zoo' Press Conference 03.png|caption=کانگ لە ٢٠١٩|birth_date={{birth date and age|1990|2|18}}|birth_place=[[کۆریای باشوور]]|children=1|education=[[Dongguk University]] - Theater and Film|occupation=خانمەکتەر|years_active=٢٠٠٩ بۆ ئێستا|agent=|website=|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = {{linktext|강|소|라}} | hanja = | rr =گانگ سۆ-را | mr = کانگ سۆرا }}}}'''کانگ سۆ-ڕا''' (لەدایکبووی ١٨ی شوباتی ١٩٩٠) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=My Name Is: Kang Sora|ناونیشان=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2010072714304124867|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠١٤|ئیش=10Asia}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Nva|list={{Baeksang Arts Award for Most Popular Actress}} {{Korea Drama Awards Excellence Award, Actress}} {{Buil Film Awards for Best New Actress}} {{SBS Drama Awards for Best New Actress}}|title=خەڵاتەکان}}{{authority control}}{{پۆلی کۆمنز|Kang So-ra|کانگ سۆ-ڕا}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی دۆنگگوک]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] 4xhsxdgu0558h165po25ll08gzw98ls 0 184065 1695900 1695476 2026-10-27T20:15:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695900 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} '''ئەلمەلیک''' ({{بە عەرەبی|الملك}}) پاشا و دەسەڵاتدارە، سەرۆک و خاوەنی ھەموو شتێکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الأسماء الحسنى - الدرس: 19 - اسم الله الملك - موسوعة النابلسي للعلوم الإسلامية|ناونیشان=https://nabulsi.com/web/article/1635/اسم-الله-الملك|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=nabulsi.com}}</ref> == لەقورئاندا == {{قورئان|سوورەت=٢٣|ئایەت=١١٦|کوردی=پاکی بۆ خوای دەسەڵاتداری ڕاستی، ھەر تەنھا ئەو شایەنی پەرستنە، ھەر ئەو پەروەردگاری عەرشی بەڕێزە}}.<ref>قورئانی پیرۆز</ref> == لەفەرموودەدا == ({{عەرەبی|إن لله عز وجل تسعة وتسعين اسما، مائة إلا واحدا، إنه وتر، يحب الوتر، من حفظها دخل الجنة، الملك}}) واتا «خوا نەوەد ونۆ ناوی ھەیە، تاکە و تاک خۆشدەوێ، ھەر کەسێک لەبەریان کات دەچێتە بەھەشت، لەوانە ئەلمەلیک».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الدرر السنية - الموسوعة الحديثية|ناونیشان=https://dorar.net/hadith/sharh/124105|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=dorar.net}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|قورئان}} {{پۆلی کۆمنز|Al-Malik}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا]] 1e1cj4isz8nl42a4uvira39dece8o8i 0 184159 1695802 1622041 2026-10-27T17:52:10Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1695802 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency|agency_name=ئۆفیسی داواکاری ڕەھا|chief6_position=|chief2_name=|chief2_position=|chief3_name=|chief3_position=|chief4_name=|chief4_position=|chief5_name=|chief5_position=|chief6_name=|chief7_name=|chief1_name=Vacancy|chief7_position=|chief8_name=|chief8_position=|chief9_name=|chief9_position=|parent_department=|parent_agency=[[وەزارەتی داد (کۆریای باشوور)|وەزارەتی داد]]|child1_agency=|child2_agency=|website=[http://www.spo.go.kr spo.go.kr]|chief1_position=<br>داواکاری گشتی(검찰총장)|budget=|nativename=검찰청|picture_caption=|nativename_a=|nativename_r=گیۆمچالچیۆنگ:گیۆم-چال-چیۆنگ|logo=|logo_width=|logo_caption=|seal=Emblem of the Prosecution Service of Korea.svg|seal_width=175px|seal_caption=Emblem of the Office. The [[Hangul]] characters on the emblem read ''Geomchal'' (Prosecution)|picture=|formed=1948|employees=|date1=|date1_name=|date2=|date2_name=|preceding1=|preceding2=|dissolved=|superseding=|jurisdiction=[[حکومەتی کۆریای باشوور]]|headquarters=[[ناوچەی سیۆچۆ|سیۆچۆ, سێئول]], [[کۆریای باشوور]]|footnotes=}}'''ئۆفیسی داواکاری ڕەھای کۆماری کۆریا''' (SPO) ڕێکخراوێکی داواکاری گشتی [[حکومەتی کۆریای باشوور|حکومەتی کۆریای باشوورە]] کە لەلایەن وەزارەتی دادوە بەڕێوەدەچێت، وەک داواکاری گشتی نیشتمانی ئۆفیسەکە کار لەگەڵ دادگای باڵای کۆریای باشوور و خواروو و شوێنە پەیوەندیدارەکانی تر دەکات. لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ هەڵوەشایەوە و دەزگای لێکۆڵینەوە لە تاوانە قورسەکان و دادنووسییەکان لەژێر چەتری وەزارەتی داددا شوێنی گرتەوە، کە ئەمەش دابەشکردنی دەسەڵات بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=W |first=K. |ڕێکەوت=2025-11-16 |سەردێڕ=South Korea Reins In Its Powerful Prosecutors |ناونیشان=https://usali.org/usali-perspectives-blog/south-korea-reins-in-its-powerful-prosecutors |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=U.S.-Asia Law Institute |زمان=en-US}}</ref> == مشتومڕەکان == لە نیوەی دووەمی ساڵی ٢٠١٠ەوە، پارتی دەسەڵاتداری کۆریای باشوور، پارتی نیشتمانیی مەزن، هەڵوێستێکی نادیاری لەسەر پرسەکانی بودجە هەبوو و لە کۆتاییدا بووە هۆی دروستبوونی ناکۆکیی توند سەبارەت بە گەندەڵی، کە ئەمەش بەشدار بوو لە ڕەخنەگرتن لە فەرمانگەی داواکاری گشتیی باڵا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=메일네이버 |first=Cbs정치부 안성용 조은정 기자 |ڕێکەوت=2010-11-10 |سەردێڕ="왜 청와대는 압수수색 안하냐"… 여야 검찰수사에 분노 |ناونیشان=https://www.nocutnews.co.kr/news/771689 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=노컷뉴스 |زمان=ko}}</ref> لە ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢، دادگای باڵای سیئۆل یەکێک لە تۆمەتەکانی بەرتیلوەرگرتنی لەسەر هان میۆنگ سووک لاداو بێبەریی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=KST |first=Published |last2=KST |first2=Updated |ڕێکەوت=2012-01-13 |سەردێڕ=Ex-PM Han cleared of bribery charges |ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/20120113/ex-pm-han-cleared-of-bribery-charges |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Korea Times |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://english.yonhapnews.co.kr/national/2012/01/13/10/0301000000AEN20120113007000315F.HTML}}</ref> === داواکاری گشتی === لە ساڵی ٢٠١١دا، کاندیدی داواکاری گشتی، هان سانگ دای (한상대) ژێر لێکۆڵینەوەدا بوو بەهۆی دوو رووداوی تۆمارکردنی ناونیشانی ناڕاست و بەشداریی لە خۆدزینەوە لە خزمەتی سەربازی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2011-07-19 |سەردێڕ=Address Fraud and Draft Dodging Committed by Han Sang-dae, Next Prosecutor General? |ناونیشان=https://www.khan.co.kr/en/article/201107191200387 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Kyunghyang Shinmun |زمان=en}}</ref> === پشکنینی مەدەنی === تۆمەتی ئەوە درایە پاڵ فەرمانگەی داواکاری گشتیی باڵا کە ڕەفتاری دووڕووانەی نوواندووە بەوەی بە خراپی سەرپەرشتیی لێکۆڵینەوە لە پشکنینە نایاساییە ڕامیارییەکانی سەر دامەزراوە مەدەنییەکانی لە ساڵی ٢٠١٠دا کردووە، كەچی ڕێگریشی لە پەخشکردنی ئەڵقەیەکی بەرنامەی PD Noteی کەناڵی [[کۆمپانیای پەخشی مانھوا|MBC]] سەبارەت بەم ڕووداوە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=기자 |first=정제혁 논설위원, 황경상 |ڕێکەوت=2010-11-05 |سەردێڕ=‘검찰 이중성’ 논란… ‘PD수첩’땐 마구 흘리고 ‘靑 사찰 개입’은 감추고 |ناونیشان=https://www.khan.co.kr/article/201011050005495 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=경향신문 |زمان=ko}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.spo.go.kr/ ئۆفیسی داواکاری ڕەھای کۆماری کۆریا] {{in lang|ko}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|3=سیاسەت|4=یاسا}} [[پۆل:ئاژانسە حکوومییەکانی کۆریای باشوور]] fdyel41wcsdhehwmxbks4hwguqvqn91 0 184330 1696145 1549534 2026-10-28T10:33:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1696145 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر}} }} {{Infobox person|name=کانگ ھێ-جونگ|native_name=강혜정|image=Kang Hye-jung (2012, cropped).jpg|caption=Kang Hye-jung at ''[[The Wedding Scheme]]'' premiere, on March 30, 2012|birth_date={{Birth date and age|1982|01|04|}}|birth_place=[[ئینچیۆن]], کۆریای باشوور|occupation=خانمەکتەر|years_active=١٩٩٨ بۆ ئێستا|education=[[پەیمانگای ھونەری سێئول]] - شانۆگەری|agent={{hlist|[[YG Entertainment]]|[[C-JeS Entertainment]]}}|spouse={{marriage|[[Tablo]]|2009}}|children=1|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent | hangul = {{linktext|강|혜|정}} | hanja = | rr = گانگ ھێ-جیۆنگ | mr =کانگ ھێچۆنگ }}}}'''کانگ ھێ-جونگ''' (لەدایکبووی ٤ی شوباتی ١٩٨٢) خانمەکتەرێکی ۆکریای باشوورە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20140106180252/http://www.c-jes.com/ko/artist/about.asp?artist=11 Kang Hye-jung] at [[:en:C-JeS_Entertainment|C-JeS Entertainment]] {{in lang|ko}} * {{IMDb name|1367246|Kang Hye-jung}} * {{kmdb person|00023786|Kang Hye-jung}} * {{HanCinema person}} {{Navboxes|title=خەڵاتەکانی کانگ ھێ-جونگ|list={{Blue Dragon Film Award Best Supporting Actress}} {{Busan Film Critics Awards for Best Actress}} {{Grand Bell Awards for Best Supporting Actress}} {{Korean Association of Film Critics Awards for Best New Actress}}}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Kang Hye-jeong}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول]] [[پۆل:خەڵکی ئینچیۆن]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] mcz5cnmxqnb9d5ehmztvt71vu92ernu 0 184517 1695804 1668813 2026-10-27T18:05:14Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1695804 wikitext text/x-wiki {{Infobox Political post|post=سەرۆک وەزیران|member_of=[[State Council of South Korea|State Council]]<br>[[:ko:대한민국 국가안전보장회의|National Security Council]]|salary=[[₩ وۆن]]191,000,000<br>($163,000) ساڵانە<ref name="auto5">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20180116000382|سەردێڕ=President's annual salary set at W225m|یەکەم=The Korea|دوایین=Herald|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=www.koreaherald.com}}</ref>|deputy=[[Deputy Prime Minister of South Korea]]|succession=First|precursor=Prime Minister of the [[Provisional Government of the Republic of Korea]]|inaugural=[[لی بیۆم-سیۆک (سەرۆک وەزیران)|لی بیۆم-سیۆک]]|formation={{start date and age|df=y|1948|7|31}}|constituting_instrument=[[Constitution of South Korea|South Korean constitution]]|incumbentsince=14 May 2021|incumbent=[[کیم بۆ-کیوم]]|image=|termlength=هیچ ماوەیەکی جێگیر نییە, بە ویستی سەرۆکە|seat=[[سێئول]], [[کۆریای باشوور]]|residence=چۆنگری گۆنگگوان|appointer=[[President of the Republic of Korea|سەرۆک]]<br>(Subject to the [[National Assembly (South Korea)|National Assembly's]] approval)|body=the<br>کۆماری کۆریا|nominator=[[سەرۆکی کۆریای باشوور|سەرۆک]]|style=[[سەرۆک وەزیران]] (총리님)|insigniacaption=The Prime Ministerial Emblem|insigniasize=105px|insignia=Emblem of the Prime Minister of the Republic of Korea.svg|abbreviation=PMOTROK, PMOSK|status=Deputy Head of Government|department=[[Government of South Korea#Executive branch|Executive branch of the Government of South Korea]]<br>ئۆفیسی سەرۆک وەزیران|flagborder=yes|flagcaption=سەرۆک وەزیرایەتی ستاندارد|flagsize=130px|flag=Flag of the Prime Minister of the Republic of Korea.svg|native_name={{nobold|대한민국 국무총리}}|website={{in lang|en}} [http://pmo.go.kr/pmo_eng/index.jsp pmo.go.kr/]<br>{{in lang|ko}} [http://www.pmo.go.kr/pmo_web/main/ pmo.go.kr/]}}'''سەرۆک وەزیرانی کۆماری کۆریا''' (بە کۆری: بە هانجا: خوێندنەوەی کۆری: گونگموچۆنگنی: گونگ-مو-چۆنگ-نی) سەرۆکی حکومەت پێکدێنێت و دووەم بەرزترین ئۆفیسە لە کۆریای باشوور کە لەلایەن سەرۆکی کۆماری کۆریاوە دانراوە، بە پەسەند کردنی دەستەی نیشتمانی، هەرچۆنێک بێت ئەو کەسەی دەچێتە سەر ئۆفیس داوای لێناکریت ئەندامێک بیت لە دەستەی نیشتمانی کۆریای باشوور. بەپێچەوانەی سەرۆک وەزیرانی دیموکراسییە پەرلەمانییەکان، سەرۆک وەزیرانی کۆریای باشوور سەرۆکی حکومەت نییە لە کۆریای باشوور، بەڵکو ئەندامێکی پلەبەرزی کابینەکەیە، چونکە سەرۆک کۆمار لە هەمان کاتدا سەرۆکی دەوڵەت و سەرۆکی حکومەتیشە لە وڵاتەکەدا. سەرۆک وەزیران یاریدەدەری سەرەکیی جێبەجێکارە بۆ سەرۆک کۆمار، و یەکەم کەسە لە ڕیزبەندی جێگرتنەوەدا؛ سەرۆک وەزیران لە کاتی لەسەرکارلادان یان پەککەوتنی سەرۆکی بەکاربەڕێودا، بە وەکالەت ئەرکی سەرۆکایەتی کۆمار دەگرێتە ئەستۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=نووسینگەی هەماهەنگی سیاسەتی حکومەت ئەمینداریەتی سەرۆک وەزیران. |ناونیشان=http://eng.pmo.go.kr/en/government/blanch.jsp}}</ref> سەرۆک وەزیرانی ئێستا هان سۆنگ-سووکە، کە لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦دا دوای دەستنیشانکردنی لەلایەن سەرۆک کۆمار لی جەی میۆنگەوە دەستبەکار بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ="پەرلەمانی کۆریای باشوور، هان سیۆنگ سووک، بەڕێوەبەرایەتی پێشووی کۆمپانیای ناڤێر، بە سەرۆک وەزیران پشتڕاست دەکاتەوە". |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-korea-parliament-confirms-former-naver-ceo-han-seong-sook-prime-minister-2026-06-30/ |ڕێکەوتی سەردان=Reuters. Retrieved 1 July 2026.}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}<references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|http://www.opm.go.kr/en}} {{in lang|en}} * {{Official website|http://www.opm.go.kr}} {{in lang|ko}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|سیاسەت|5=یاسا}} {{پۆلی کۆمنز|Prime ministers of South Korea}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:سەرۆک وەزیرەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:حکوومەتی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٤٨ لە کۆریای باشوور]] j8gt4x8aiuxw9y65r0jv59iwzzuavbq 0 184624 1695800 1668834 2026-10-27T17:36:38Z Bilalinfo 57400 1695800 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر}} }} {{Infobox Political post|post=سەرۆک|nominator=[[Political party|پارتە سیاسییەکان]]|deputy=[[سەرۆک وەزیرانی کۆریای باشوور|سەرۆک وەزیری کۆریای باشوور]]|salary=[[South Korean Won|₩]]240,648,000 annually {{small|(2021)}}<ref>Executive Order: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bc/%28%EB%B3%84%ED%91%9C_32%29_%EA%B3%A0%EC%A0%95%EA%B8%89%EC%A0%81_%EC%97%B0%EB%B4%89%EC%A0%9C_%EC%A0%81%EC%9A%A9%EB%8C%80%EC%83%81_%EA%B3%B5%EB%AC%B4%EC%9B%90%EC%9D%98_%EC%97%B0%EB%B4%89%ED%91%9C%28%EC%A0%9C35%EC%A1%B0_%EA%B4%80%EB%A0%A8%29.pdf 공무원보수규정(제31380호)(20210105) / (별표 32) 고정급적 연봉제 적용대상 공무원의 연봉표(제35조 관련)] (in Korean)</ref>|formation=٢٤ی تەمموزی ١٩٤٨|inaugural=[[سینگمان ری]]|incumbentsince=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|incumbent=[[لی جای میوونگ]]|image=Lee Jae-myung's Portrait (2025.6.4) (cropped 2).jpg|precursor=President of the [[Provisional Government of the Republic of Korea]]|constituting_instrument=[[Constitution of South Korea|Constitution of the Republic of Korea]]|termlength_qualified=Not renewable|termlength=پێنج ساڵ;|style=[[Mr. President (title)|Mr. President]] ({{lang|ko|대통령님)}}|appointer=[[Presidential elections in South Korea|Direct popular vote]]|seat=[[سێئول]]، [[کۆریای باشوور]]|body={{nobr|کۆماری کۆریا}}|residence=[[خانووی شین]]|member_of={{plainlist| *[[State Council of South Korea|State Council]] *[[:ko:대한민국 국가안전보장회의|National Security Council]] *[[National Unification Advisory Council]]}}|abbreviation=POTROK, POSK|status={{plainlist| *[[Head of state]] *[[حکومەتی کۆریای باشوور]]}}|department=[[Government of South Korea#Executive branch|Executive branch of the government of the Republic of Korea]]<br />[[Office of the President (South Korea)|Office of the President]]|flagborder=yes|flagcaption=سەرۆکایەتی ستاندارد|flagsize=125px|flag=Flag of the President of South Korea.svg|insigniacaption=Seal of the President of the Republic of Korea|insigniasize=110px|insignia=Seal of the President of the Republic of Korea.svg|native_name={{nobold|{{lang|ko|대한민국 대통령}}}}|website={{in lang|en}} [http://english.president.go.kr/ english.president.go.kr]<br />{{in lang|ko}} [http://www.president.go.kr/ president.go.kr]}}'''سەرۆک کۆماری کۆریا''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 대한민국 대통령 بە [[ھانجا]]:大韓民國 大統領; خوێندنەوەی کۆری: دێھانمینگوک دایتۆنگریۆنگ) سەرۆکی وڵات و سەرۆکی [[حکومەتی کۆریای باشوور|حکوومەتی کۆریای باشوورە]]، سەرۆک وەک سەرۆکی جێبەجێکاری لقی حکومەتی کۆریا و فەرماندەری ھێزەکانی کۆماری کۆریا لە ئۆفیس کارە یاساییەکانی ئەکات. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}<references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons|President of South Korea}} * [http://english.president.go.kr/ Official Website of the President of the Republic of Korea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061014042918/http://english.president.go.kr/ |date=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ }} * [https://web.archive.org/web/20160304050628/http://www.archives.go.kr/e_gars/html_online/rsm.asp Former President Archives] * [https://web.archive.org/web/20070829065800/http://www.archives.go.kr/president/ Former President Archives] {{in lang|ko}} {{List of Current Heads of State of G20}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:حکوومەتی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٤٨ لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی کۆریای باشوور]] {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|سیاسەت|5=یاسا|ژیاننامە|زانستی سیاسەت}} soale2r8toucileagqv64q5csly7ya6 1695805 1695800 2026-10-27T18:19:33Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1695805 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئاماژەی زیاتر}} }} {{Infobox Political post|post=سەرۆک|nominator=[[Political party|پارتە سیاسییەکان]]|deputy=[[سەرۆک وەزیرانی کۆریای باشوور|سەرۆک وەزیری کۆریای باشوور]]|salary=[[South Korean Won|₩]]240,648,000 annually {{small|(2021)}}<ref>Executive Order: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bc/%28%EB%B3%84%ED%91%9C_32%29_%EA%B3%A0%EC%A0%95%EA%B8%89%EC%A0%81_%EC%97%B0%EB%B4%89%EC%A0%9C_%EC%A0%81%EC%9A%A9%EB%8C%80%EC%83%81_%EA%B3%B5%EB%AC%B4%EC%9B%90%EC%9D%98_%EC%97%B0%EB%B4%89%ED%91%9C%28%EC%A0%9C35%EC%A1%B0_%EA%B4%80%EB%A0%A8%29.pdf 공무원보수규정(제31380호)(20210105) / (별표 32) 고정급적 연봉제 적용대상 공무원의 연봉표(제35조 관련)] (in Korean)</ref>|formation=٢٤ی تەمموزی ١٩٤٨|inaugural=[[سینگمان ری]]|incumbentsince=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|incumbent=[[لی جای میوونگ]]|image=Lee Jae-myung's Portrait (2025.6.4) (cropped 2).jpg|precursor=President of the [[Provisional Government of the Republic of Korea]]|constituting_instrument=[[Constitution of South Korea|Constitution of the Republic of Korea]]|termlength_qualified=Not renewable|termlength=پێنج ساڵ;|style=[[Mr. President (title)|Mr. President]] ({{lang|ko|대통령님)}}|appointer=[[Presidential elections in South Korea|Direct popular vote]]|seat=[[سێئول]]، [[کۆریای باشوور]]|body={{nobr|کۆماری کۆریا}}|residence=[[خانووی شین]]|member_of={{plainlist| *[[State Council of South Korea|State Council]] *[[:ko:대한민국 국가안전보장회의|National Security Council]] *[[National Unification Advisory Council]]}}|abbreviation=POTROK, POSK|status={{plainlist| *[[Head of state]] *[[حکومەتی کۆریای باشوور]]}}|department=[[Government of South Korea#Executive branch|Executive branch of the government of the Republic of Korea]]<br />[[Office of the President (South Korea)|Office of the President]]|flagborder=yes|flagcaption=سەرۆکایەتی ستاندارد|flagsize=125px|flag=Flag of the President of South Korea.svg|insigniacaption=Seal of the President of the Republic of Korea|insigniasize=110px|insignia=Seal of the President of the Republic of Korea.svg|native_name={{nobold|{{lang|ko|대한민국 대통령}}}}|website={{in lang|en}} [http://english.president.go.kr/ english.president.go.kr]<br />{{in lang|ko}} [http://www.president.go.kr/ president.go.kr]}}'''سەرۆک کۆماری کۆریا''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 대한민국 대통령 بە [[ھانجا]]:大韓民國 大統領; خوێندنەوەی کۆری: دێھانمینگوک دایتۆنگریۆنگ) سەرۆکی وڵات و سەرۆکی [[حکومەتی کۆریای باشوور|حکوومەتی کۆریای باشوورە]]، سەرۆک وەک سەرۆکی جێبەجێکاری لقی حکومەتی کۆریا و فەرماندەری ھێزەکانی کۆماری کۆریا لە ئۆفیس کارە یاساییەکانی ئەکات. سەرۆک کۆمار لە ماوەی خولەکەیاندا لە بەرپرسیارێتیی تاوانکاری بەخشراوە (جگە لە یاخیبوون یان خیانەتی گەورە). سەرۆکی کۆریای باشوور دەسەڵاتێکی بەرچاو بە بەراورد لەگەڵ لێپرسینەوە و هاوسەنگییە سنوردارەکان پیادە دەکات، سیستەمێک کە زۆرجار بە "سەرۆکایەتیی ئیمپراتۆری" ناودەبرێت، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی زیاتر تووشی خراپبەکارھێنانی دەسەڵات و گەندەڵی ببێتەوە. بەڵام، سەرۆکایەتیی یەک خولی زۆرجار دەبێتە هۆی دروستبوونی حکومەتێکی بێدەسەڵات، کە تێیدا لەگەڵ کەمبوونەوەی هەژموونی سەرۆک، دەزگاكانی لێکۆڵینەوە و داواکاری گشتی دەتوانن ئاسانتر بەڵگەکان کۆبکەنەوە بۆ ئاڕاستەکردنی تۆمەت دژ بە سەرۆک. ئەم داینامیکییە بەشدارە لە سەرهەڵدانی ئەوەی پێی دەوترێت نەفرەتی "[[کۆشکی شین|ماڵی شین]]".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=韩国总统制酝酿变革_新华报刊-环球 |ناونیشان=https://www.xinhuanet.com/globe/20260203/6790034c4946467da879f43d6bc83675/c.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=韩国总统制酝酿变革,_新华报刊-环球}}</ref> لە ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥، [[لی جای میوونگ]] لە پارتی دیموکرات وەک سەرۆکی کۆریای باشوور هەڵبژێردرا. بەهۆی سڕکردنی سەرۆکی پێشوو لە سەرۆکایەتی و دوورخستنەوەی لە پۆستەکەی، ڕۆژی دواتر ڕاستەوخۆ لی سوێندی یاسایی خوارد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Mi-geon |first=Joo Hee-yeon, Kim |ڕێکەوت=2025-06-03 |سەردێڕ=New president to take office hours after polls close |ناونیشان=https://www.chosun.com/english/national-en/2025/06/03/TLR6KGN2WBB6HEMAVJKKIBJOFE/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Chosun Daily |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=KST |first=Published |last2=KST |first2=Updated |ڕێکەوت=2025-06-03 |سەردێڕ=Lee Jae-myung, factory worker-turned-reformer, to lead Korea |ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-factory-worker-turned-reformer-to-lead-korea |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Korea Times |زمان=en}}</ref> == دیاریکردنی ماوەی دەسەڵات == پۆستی سەرۆک کۆمار لەسەر بەرتەسککردنەوەی توندی ناپێدراو لە ماوەی دەسەڵات لە پێنج ساڵ بەپێی ماددەی ٧٠ی دەستووری کۆریای باشوور لە ساڵی ١٩٨٧دا دانرا، دوای ئەوەی وڵاتەکە لە ماوەی چەندین ساڵ فەرمانڕەوایی خۆسەپێن ڕزگاری بوو. ماوەی بەرتەسککردنەوەی دەسەڵاتی سەرۆک کۆماری کۆریای باشوور یەکێکە لە کورتترینی دەسەڵاتەکان لە جیھان و کورتترینیشە لە ئاسیا.<ref>[https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/323569/yokAcikBilim_10158622.pdf Demirbülak H.K., ''گۆڕینی پێگەی سەرۆکایەتی: بەراوردکردنی هەموارکردنەوە دەستوورییەکان لە کۆریای باشوور و تورکیا'']. [[زانکۆی بۆغازچی]]. Retrieved 18 July 2025.</ref><ref>[https://academic.oup.com/book/35074/chapter-abstract/299063294?redirectedFrom=fulltext Yap F., ''سنووردارکردنی ماوەی دەسەڵات لە کۆریای باشوور: بەڵێنەکان و مەترسییەکان'']. [[دەزگای چاپ و پەخشی زانکۆی ئۆکسفۆرد]]. Retrieved 18 July 2025.</ref> وەک پارێزگارییەکی زیاتر دژی لایەنە سەرەڕۆکان، ماددەی ١٢٨ی دەستوور ڕایدەگەیەنێت کە ھەر ھەموارکردنەوەیەک بۆ درێژکردنەوەی ماوەی دەسەڵات لەسەر سەرۆکی کاتی ڕاگەیاندنی ھەموارکردنەوەکە جێبەجێ ناکرێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}<references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons|President of South Korea}} * [http://english.president.go.kr/ Official Website of the President of the Republic of Korea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061014042918/http://english.president.go.kr/ |date=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ }} * [https://web.archive.org/web/20160304050628/http://www.archives.go.kr/e_gars/html_online/rsm.asp Former President Archives] * [https://web.archive.org/web/20070829065800/http://www.archives.go.kr/president/ Former President Archives] {{in lang|ko}} {{List of Current Heads of State of G20}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:حکوومەتی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٤٨ لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی کۆریای باشوور]] {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|سیاسەت|5=یاسا|ژیاننامە|زانستی سیاسەت}} 4lzd912b1co5zvedzfc09njolo9le4w 1695806 1695805 2026-10-27T18:19:59Z Bilalinfo 57400 1695806 wikitext text/x-wiki {{Infobox Political post|post=سەرۆک|nominator=[[Political party|پارتە سیاسییەکان]]|deputy=[[سەرۆک وەزیرانی کۆریای باشوور|سەرۆک وەزیری کۆریای باشوور]]|salary=[[South Korean Won|₩]]240,648,000 annually {{small|(2021)}}<ref>Executive Order: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bc/%28%EB%B3%84%ED%91%9C_32%29_%EA%B3%A0%EC%A0%95%EA%B8%89%EC%A0%81_%EC%97%B0%EB%B4%89%EC%A0%9C_%EC%A0%81%EC%9A%A9%EB%8C%80%EC%83%81_%EA%B3%B5%EB%AC%B4%EC%9B%90%EC%9D%98_%EC%97%B0%EB%B4%89%ED%91%9C%28%EC%A0%9C35%EC%A1%B0_%EA%B4%80%EB%A0%A8%29.pdf 공무원보수규정(제31380호)(20210105) / (별표 32) 고정급적 연봉제 적용대상 공무원의 연봉표(제35조 관련)] (in Korean)</ref>|formation=٢٤ی تەمموزی ١٩٤٨|inaugural=[[سینگمان ری]]|incumbentsince=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|incumbent=[[لی جای میوونگ]]|image=Lee Jae-myung's Portrait (2025.6.4) (cropped 2).jpg|precursor=President of the [[Provisional Government of the Republic of Korea]]|constituting_instrument=[[Constitution of South Korea|Constitution of the Republic of Korea]]|termlength_qualified=Not renewable|termlength=پێنج ساڵ;|style=[[Mr. President (title)|Mr. President]] ({{lang|ko|대통령님)}}|appointer=[[Presidential elections in South Korea|Direct popular vote]]|seat=[[سێئول]]، [[کۆریای باشوور]]|body={{nobr|کۆماری کۆریا}}|residence=[[خانووی شین]]|member_of={{plainlist| *[[State Council of South Korea|State Council]] *[[:ko:대한민국 국가안전보장회의|National Security Council]] *[[National Unification Advisory Council]]}}|abbreviation=POTROK, POSK|status={{plainlist| *[[Head of state]] *[[حکومەتی کۆریای باشوور]]}}|department=[[Government of South Korea#Executive branch|Executive branch of the government of the Republic of Korea]]<br />[[Office of the President (South Korea)|Office of the President]]|flagborder=yes|flagcaption=سەرۆکایەتی ستاندارد|flagsize=125px|flag=Flag of the President of South Korea.svg|insigniacaption=Seal of the President of the Republic of Korea|insigniasize=110px|insignia=Seal of the President of the Republic of Korea.svg|native_name={{nobold|{{lang|ko|대한민국 대통령}}}}|website={{in lang|en}} [http://english.president.go.kr/ english.president.go.kr]<br />{{in lang|ko}} [http://www.president.go.kr/ president.go.kr]}}'''سەرۆک کۆماری کۆریا''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 대한민국 대통령 بە [[ھانجا]]:大韓民國 大統領; خوێندنەوەی کۆری: دێھانمینگوک دایتۆنگریۆنگ) سەرۆکی وڵات و سەرۆکی [[حکومەتی کۆریای باشوور|حکوومەتی کۆریای باشوورە]]، سەرۆک وەک سەرۆکی جێبەجێکاری لقی حکومەتی کۆریا و فەرماندەری ھێزەکانی کۆماری کۆریا لە ئۆفیس کارە یاساییەکانی ئەکات. سەرۆک کۆمار لە ماوەی خولەکەیاندا لە بەرپرسیارێتیی تاوانکاری بەخشراوە (جگە لە یاخیبوون یان خیانەتی گەورە). سەرۆکی کۆریای باشوور دەسەڵاتێکی بەرچاو بە بەراورد لەگەڵ لێپرسینەوە و هاوسەنگییە سنوردارەکان پیادە دەکات، سیستەمێک کە زۆرجار بە "سەرۆکایەتیی ئیمپراتۆری" ناودەبرێت، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی زیاتر تووشی خراپبەکارھێنانی دەسەڵات و گەندەڵی ببێتەوە. بەڵام، سەرۆکایەتیی یەک خولی زۆرجار دەبێتە هۆی دروستبوونی حکومەتێکی بێدەسەڵات، کە تێیدا لەگەڵ کەمبوونەوەی هەژموونی سەرۆک، دەزگاكانی لێکۆڵینەوە و داواکاری گشتی دەتوانن ئاسانتر بەڵگەکان کۆبکەنەوە بۆ ئاڕاستەکردنی تۆمەت دژ بە سەرۆک. ئەم داینامیکییە بەشدارە لە سەرهەڵدانی ئەوەی پێی دەوترێت نەفرەتی "[[کۆشکی شین|ماڵی شین]]".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=韩国总统制酝酿变革_新华报刊-环球 |ناونیشان=https://www.xinhuanet.com/globe/20260203/6790034c4946467da879f43d6bc83675/c.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=韩国总统制酝酿变革,_新华报刊-环球}}</ref> لە ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥، [[لی جای میوونگ]] لە پارتی دیموکرات وەک سەرۆکی کۆریای باشوور هەڵبژێردرا. بەهۆی سڕکردنی سەرۆکی پێشوو لە سەرۆکایەتی و دوورخستنەوەی لە پۆستەکەی، ڕۆژی دواتر ڕاستەوخۆ لی سوێندی یاسایی خوارد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Mi-geon |first=Joo Hee-yeon, Kim |ڕێکەوت=2025-06-03 |سەردێڕ=New president to take office hours after polls close |ناونیشان=https://www.chosun.com/english/national-en/2025/06/03/TLR6KGN2WBB6HEMAVJKKIBJOFE/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Chosun Daily |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=KST |first=Published |last2=KST |first2=Updated |ڕێکەوت=2025-06-03 |سەردێڕ=Lee Jae-myung, factory worker-turned-reformer, to lead Korea |ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-factory-worker-turned-reformer-to-lead-korea |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Korea Times |زمان=en}}</ref> == دیاریکردنی ماوەی دەسەڵات == پۆستی سەرۆک کۆمار لەسەر بەرتەسککردنەوەی توندی ناپێدراو لە ماوەی دەسەڵات لە پێنج ساڵ بەپێی ماددەی ٧٠ی دەستووری کۆریای باشوور لە ساڵی ١٩٨٧دا دانرا، دوای ئەوەی وڵاتەکە لە ماوەی چەندین ساڵ فەرمانڕەوایی خۆسەپێن ڕزگاری بوو. ماوەی بەرتەسککردنەوەی دەسەڵاتی سەرۆک کۆماری کۆریای باشوور یەکێکە لە کورتترینی دەسەڵاتەکان لە جیھان و کورتترینیشە لە ئاسیا.<ref>[https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/323569/yokAcikBilim_10158622.pdf Demirbülak H.K., ''گۆڕینی پێگەی سەرۆکایەتی: بەراوردکردنی هەموارکردنەوە دەستوورییەکان لە کۆریای باشوور و تورکیا'']. [[زانکۆی بۆغازچی]]. Retrieved 18 July 2025.</ref><ref>[https://academic.oup.com/book/35074/chapter-abstract/299063294?redirectedFrom=fulltext Yap F., ''سنووردارکردنی ماوەی دەسەڵات لە کۆریای باشوور: بەڵێنەکان و مەترسییەکان'']. [[دەزگای چاپ و پەخشی زانکۆی ئۆکسفۆرد]]. Retrieved 18 July 2025.</ref> وەک پارێزگارییەکی زیاتر دژی لایەنە سەرەڕۆکان، ماددەی ١٢٨ی دەستوور ڕایدەگەیەنێت کە ھەر ھەموارکردنەوەیەک بۆ درێژکردنەوەی ماوەی دەسەڵات لەسەر سەرۆکی کاتی ڕاگەیاندنی ھەموارکردنەوەکە جێبەجێ ناکرێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}<references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons|President of South Korea}} * [http://english.president.go.kr/ Official Website of the President of the Republic of Korea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061014042918/http://english.president.go.kr/ |date=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ }} * [https://web.archive.org/web/20160304050628/http://www.archives.go.kr/e_gars/html_online/rsm.asp Former President Archives] * [https://web.archive.org/web/20070829065800/http://www.archives.go.kr/president/ Former President Archives] {{in lang|ko}} {{List of Current Heads of State of G20}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:حکوومەتی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٤٨ لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی کۆریای باشوور]] {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|سیاسەت|5=یاسا|ژیاننامە|زانستی سیاسەت}} pkkwuv9j453qj1kjk6va4ytk7b0l02t 1695808 1695806 2026-10-27T18:36:24Z Bilalinfo 57400 1695808 wikitext text/x-wiki {{Infobox Political post|post=سەرۆک|nominator=پارتە سیاسییەکان|deputy=سەرۆک وەزیری کۆریای باشوور|salary=[[South Korean Won|₩]]240,648,000 annually {{small|(2021)}}<ref>Executive Order: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bc/%28%EB%B3%84%ED%91%9C_32%29_%EA%B3%A0%EC%A0%95%EA%B8%89%EC%A0%81_%EC%97%B0%EB%B4%89%EC%A0%9C_%EC%A0%81%EC%9A%A9%EB%8C%80%EC%83%81_%EA%B3%B5%EB%AC%B4%EC%9B%90%EC%9D%98_%EC%97%B0%EB%B4%89%ED%91%9C%28%EC%A0%9C35%EC%A1%B0_%EA%B4%80%EB%A0%A8%29.pdf 공무원보수규정(제31380호)(20210105) / (별표 32) 고정급적 연봉제 적용대상 공무원의 연봉표(제35조 관련)] (in Korean)</ref>|formation=٢٤ی تەمموزی ١٩٤٨|inaugural=سینگمان ری|incumbentsince=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|incumbent=[[لی جای میوونگ]]|image=Lee Jae-myung's Portrait (2025.6.4) (cropped 2).jpg|precursor=سەرۆکی حکوومەتی کاتیی کۆماری کۆریا|constituting_instrument=دەستووری کۆماری کۆریا|termlength_qualified=نوێ ناکرێتەوە|termlength=پێنج ساڵ;|style=جەنابی سەرۆک|appointer=دەنگدانی ڕاستەوخۆی گشتی|seat=[[سێئول]]، [[کۆریای باشوور]]|body={{nobr|کۆماری کۆریا}}|residence=[[کۆشکی شین]]|member_of={{plainlist| *ئەنجومەنی دەوڵەتی کۆریای باشوور *ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی *ئەنجومەنی ڕاوێژکاری یەکێتیی نیشتمانی }}|abbreviation=POTROK, POSK|status={{plainlist| *سەرۆکی دەوڵەت *[[حکومەتی کۆریای باشوور]]}}|department={{plainlist| *دەسەڵاتی جێبەجێکردنی حکوومەتی کۆریای باشوور *نووسینگەی سەرۆک کۆمار }}|flagborder=yes|flagcaption=سەرۆکایەتی ستاندارد|flagsize=125px|flag=Flag of the President of South Korea.svg|insigniacaption=مۆری سەرۆک کۆماری کۆریا|insigniasize=110px|insignia=Seal of the President of the Republic of Korea.svg|native_name={{nobold|{{lang|ko|대한민국 대통령}}}}|website={{in lang|en}} [http://english.president.go.kr/ english.president.go.kr]<br />{{in lang|ko}} [http://www.president.go.kr/ president.go.kr]}}'''سەرۆک کۆماری کۆریا''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 대한민국 대통령 بە [[ھانجا]]:大韓民國 大統領; خوێندنەوەی کۆری: دێھانمینگوک دایتۆنگریۆنگ) سەرۆکی وڵات و سەرۆکی [[حکومەتی کۆریای باشوور|حکوومەتی کۆریای باشوورە]]، سەرۆک وەک سەرۆکی جێبەجێکاری لقی حکومەتی کۆریا و فەرماندەری ھێزەکانی کۆماری کۆریا لە ئۆفیس کارە یاساییەکانی ئەکات. سەرۆک کۆمار لە ماوەی خولەکەیاندا لە بەرپرسیارێتیی تاوانکاری بەخشراوە (جگە لە یاخیبوون یان خیانەتی گەورە). سەرۆکی کۆریای باشوور دەسەڵاتێکی بەرچاو بە بەراورد لەگەڵ لێپرسینەوە و هاوسەنگییە سنوردارەکان پیادە دەکات، سیستەمێک کە زۆرجار بە "سەرۆکایەتیی ئیمپراتۆری" ناودەبرێت، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی زیاتر تووشی خراپبەکارھێنانی دەسەڵات و گەندەڵی ببێتەوە. بەڵام، سەرۆکایەتیی یەک خولی زۆرجار دەبێتە هۆی دروستبوونی حکومەتێکی بێدەسەڵات، کە تێیدا لەگەڵ کەمبوونەوەی هەژموونی سەرۆک، دەزگاكانی لێکۆڵینەوە و داواکاری گشتی دەتوانن ئاسانتر بەڵگەکان کۆبکەنەوە بۆ ئاڕاستەکردنی تۆمەت دژ بە سەرۆک. ئەم داینامیکییە بەشدارە لە سەرهەڵدانی ئەوەی پێی دەوترێت نەفرەتی "[[کۆشکی شین|ماڵی شین]]".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=韩国总统制酝酿变革_新华报刊-环球 |ناونیشان=https://www.xinhuanet.com/globe/20260203/6790034c4946467da879f43d6bc83675/c.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=韩国总统制酝酿变革,_新华报刊-环球}}</ref> لە ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥، [[لی جای میوونگ]] لە پارتی دیموکرات وەک سەرۆکی کۆریای باشوور هەڵبژێردرا. بەهۆی سڕکردنی سەرۆکی پێشوو لە سەرۆکایەتی و دوورخستنەوەی لە پۆستەکەی، ڕۆژی دواتر ڕاستەوخۆ لی سوێندی یاسایی خوارد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Mi-geon |first=Joo Hee-yeon, Kim |ڕێکەوت=2025-06-03 |سەردێڕ=New president to take office hours after polls close |ناونیشان=https://www.chosun.com/english/national-en/2025/06/03/TLR6KGN2WBB6HEMAVJKKIBJOFE/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Chosun Daily |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=KST |first=Published |last2=KST |first2=Updated |ڕێکەوت=2025-06-03 |سەردێڕ=Lee Jae-myung, factory worker-turned-reformer, to lead Korea |ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-factory-worker-turned-reformer-to-lead-korea |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Korea Times |زمان=en}}</ref> == دیاریکردنی ماوەی دەسەڵات == پۆستی سەرۆک کۆمار لەسەر بەرتەسککردنەوەی توندی ناپێدراو لە ماوەی دەسەڵات لە پێنج ساڵ بەپێی ماددەی ٧٠ی دەستووری کۆریای باشوور لە ساڵی ١٩٨٧دا دانرا، دوای ئەوەی وڵاتەکە لە ماوەی چەندین ساڵ فەرمانڕەوایی خۆسەپێن ڕزگاری بوو. ماوەی بەرتەسککردنەوەی دەسەڵاتی سەرۆک کۆماری کۆریای باشوور یەکێکە لە کورتترینی دەسەڵاتەکان لە جیھان و کورتترینیشە لە ئاسیا.<ref>[https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/323569/yokAcikBilim_10158622.pdf Demirbülak H.K., ''گۆڕینی پێگەی سەرۆکایەتی: بەراوردکردنی هەموارکردنەوە دەستوورییەکان لە کۆریای باشوور و تورکیا'']. [[زانکۆی بۆغازچی]]. Retrieved 18 July 2025.</ref><ref>[https://academic.oup.com/book/35074/chapter-abstract/299063294?redirectedFrom=fulltext Yap F., ''سنووردارکردنی ماوەی دەسەڵات لە کۆریای باشوور: بەڵێنەکان و مەترسییەکان'']. [[دەزگای چاپ و پەخشی زانکۆی ئۆکسفۆرد]]. Retrieved 18 July 2025.</ref> وەک پارێزگارییەکی زیاتر دژی لایەنە سەرەڕۆکان، ماددەی ١٢٨ی دەستوور ڕایدەگەیەنێت کە ھەر ھەموارکردنەوەیەک بۆ درێژکردنەوەی ماوەی دەسەڵات لەسەر سەرۆکی کاتی ڕاگەیاندنی ھەموارکردنەوەکە جێبەجێ ناکرێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}<references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons|President of South Korea}} * [http://english.president.go.kr/ Official Website of the President of the Republic of Korea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061014042918/http://english.president.go.kr/ |date=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ }} * [https://web.archive.org/web/20160304050628/http://www.archives.go.kr/e_gars/html_online/rsm.asp Former President Archives] * [https://web.archive.org/web/20070829065800/http://www.archives.go.kr/president/ Former President Archives] {{in lang|ko}} {{List of Current Heads of State of G20}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:حکوومەتی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٤٨ لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی کۆریای باشوور]] {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|سیاسەت|5=یاسا|ژیاننامە|زانستی سیاسەت}} hwvvlqoj6muxu6m4ooltyb2hhnagmbp 0 185323 1695902 1695474 2026-10-27T20:16:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695902 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی ھونەرمەند | name = مەلیحە ئەفنان | image = Photograph of Maliheh Afnan.jpg | image_size = | caption = | birth_name = | birth_date = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون|١٩٣٥|٣|٢٤}} | birth_place = [[حەیفا]]، [[فەلەستین]] | death_date = {{ڕێکەوتی مەرگ و تەمەن|٢٠١٦|١|٦|١٩٣٥|٣|٢٤}} | death_place = [[لەندەن]]، [[شانشینی یەکگرتوو]] | nationality = فەلەستین | education = زانکۆی ئەمریکی لە بەیرووت، قوتابخانەی کۆرکۆران بۆ ھونەر و دیزاین | movement = | patrons = | awards = | spouse = | partner = }} '''مەلیحە ئەفنان''' ({{بە عەرەبی|مليحة افنان}}؛ ٢٤ی ئازار ١٩٣٥ – ٦ کانوونی دووەمی ٢٠١٦) ھونەرمەندێکی [[فەلەستین]]ی بوو.<ref name="times">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jaschinski |یەکەم=Britta |سەردێڕ=Maliheh Afnan |ناونیشان=https://www.thetimes.co.uk/article/maliheh-afnan-zmj2r6lrg07 |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=[[The Times]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Google Doodle celebrates the life of Palestinian artist Maliheh Afnan|ناونیشان=https://arab.news/r4tp7|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Arab News|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230327124736/https://www.arabnews.com/node/1888606/media|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ژیان == مەلیحە لە شاری [[حەیفا]]ی فەلەستن لە دایک و باوکێکی بە ڕەچەڵەک [[ئێران]]ی لەدایکبووە. مەلیحە کوڕی کچەزای [[بەھائوڵڵا]]یە، پڕۆفیسۆری [[ئایینی بەھایی]] بووە، ھەر چەندە مەلیحە ئەندامی کۆمەڵەی ئایینی بەھایی نەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jaschinski|یەکەم=Britta|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Maliheh Afnan|ناونیشان=https://www.thetimes.co.uk/article/maliheh-afnan-zmj2r6lrg07|وێبگە=[[The Times]]}}</ref> مەلیحە ئەفنان لە ساڵی ١٩٤٩ لەگەڵ خانەوادەکەی خۆی بەرەو [[بەیروت]] ڕۆیشتن. دواتر لە [[زانکۆی ئەمریکی لە بەیرووت]] لە بەشی ھونەرە جوانەکان وەرگیرا لە قوتابخانەی کۆرکۆران بۆ ھونەر و دیزاین لە [[واشنتۆن]]، ئەفنان لە ساڵانی ١٩٦٣ تا ١٩٦٦، لە [[کوێت]] ژیاوە، دواتر لە ١٩٦٦ تا ١٩٧٤ لە بەیروت ژیاوە، لە ١٩٧٤ تا ١٩٩٧ لە پاریس ژیاوە، کاتێک چوو بۆ [[لەندەن]].<ref name=shabib>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lawrieshabibi.com/artists/142-maliheh-afnan/overview/ |سەردێڕ=Maliheh Afnan |بڵاوکەرەوە=Lawrie Shabib gallery}}</ref> کارەکانی ئەفنان بەشێوەیەکی سەرەکی لە وڵاتی فەڕەنسا و لەندەن نمایش کرا. یەکەم نمایشیی تاکە کەسی بوو، لە گەلەرییەک بوو لە شاری [[بازل]] لە ساڵی ١٩٧١، لەلایەن ھونەرمەندی ئەمریکی مارک تۆبی ڕێکخرابوو. کۆکراوەی کارەکانی لە [[مۆزەخانەی میترۆپۆلیتەنی ھونەر]]ە لە شاری [[نیویۆرک]]، مۆزەخانەی بەریتانیا لە لەندەن، کۆکراوەی ھونەری نووسراو لە [[ئەڵمانیا]]، پەیمانگای جیھانی عەرەبی لە پاریس و کۆکراوەی بانکی BAII لە پاریس.<ref name=shabib/><ref name=asiapacific/> لە لەندەن لە تەمەنی ٨٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.<ref name=asiapacific>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://artasiapacific.com/News/MalihehAfnan19352016 |سەردێڕ=Maliheh Afnan (1935–2016) |ئیش=ArtAsiaPacific |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠١٦|دوایین=Masters |یەکەم=HG}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|فەلەستین|ئێران}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٦]] [[پۆل:ھونەرمەندانی پاریس]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئەمریکی لە بەیرووت]] 1tcrly67nvrtnvcoadldzb9aiwv8fo9 0 185379 1696143 1533572 2026-10-28T10:33:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1696143 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox person|name=کانگ مال گیوم|image=|caption=|birth_date={{birth date and age|1979|01|3|df=yes}}|birth_place=[[Yongho-dong, Busan|Yongho-dong]], [[Nam District, Busan]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://mobile.busan.com/view/busan/view.php?code=2020031218170861565|سەردێڕ="힘들어도 다시 일어서는 찬실에게서 내 모습 봤죠"|trans-title=“Even though it was hard, I stood up again and saw myself in the cold room.”|نووسەر=Nam Yoo-jeong|وێبگە=Busan|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref>|birth_name=Kang Soo-hye|education=بەکالۆریۆسی ھونەری لە زمانی کۆری و وێژە|alma_mater=[[زانکۆی نیشتمانی پوسان]]|occupation={{hlist|خانمەکتەر|[[Stage (theatre)|ھونەرمەندی سەر ستەیج]]}}|years_active=٢٠١٠ بۆ ئێ{تا|agent=Star Village Entertainment<ref name=star>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.starvillent.com/starvillage-artist/%EA%B0%95%EB%A7%90%EA%B8%88/|سەردێڕ=강 말 금 생년월일|وێبگە=Star Villent|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230407191631/http://www.starvillent.com/starvillage-artist/%EA%B0%95%EB%A7%90%EA%B8%88/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|module={{Infobox Korean name|child=yes | hangul = {{linktext|강|말|금}} | hanja = | rr =گانگ مانلگیوم | mr = کانگ مالکوم }}}}'''کانگ مال-گیوم''' (لەدایکبووی٣ی کانوونی دووەمی ١٩٧٩) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە لە زانکۆی نیشتمانی پوسان دەرچوە لە بەشی زمانی کۆری و وێژە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{HanCinema person|Kang_Mal-geum}} * {{IMDb name|id=nm4521746}} * [https://m.search.daum.net/search?w=tot&ppkey=766955&q=%EA%B0%95%EB%A7%90%EA%B8%88&DA=TVP&rtmaxcoll=PRF#/portals?api=qsearch2%3A%2F%2Fquery%3D%EA%B0%95%EB%A7%90%EA%B8%88%26m%3DPRF%26detail%3D1%26sct%3Dperson%26sck%3Ddatahub_homo%2Fperson%2F766955%26portal%3D1%26size%3D10&dc=PRF Kang Mal-geum on Daum] {{In lang|ko}} * {{kmdb person|00204317}} {{Navboxes|title=خەڵاتەکان|list={{Baeksang Arts Award Best New Actress Film}} {{Blue Dragon Film Award Best New Actress}} {{Buil Film Awards for Best New Actress}} {{Busan Film Critics Awards for Best Actress}} {{Korean Association of Film Critics Awards for Best New Actress}}}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Kang Mal-geum}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم)]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی نیشتمانی پوسان]] [[پۆل:یاریی سکوید]] [[پۆل:خانمەکتەرانی بوسان]] p25i0ayzxyw5o8toma8q6692utg10km 0 185640 1695794 1695342 2026-10-27T17:11:11Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]] 1695794 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ڤالانتینا کۆرتس|image=Valentina Cortese1941.png|caption=کۆرتس لە شانۆگەری ١٩٤٢|alias=Valentina Cortesa|birth_date={{Birth date|df=yes|1923|1|1}}|birth_place=[[Milan]], [[Lombardy]], Italy|death_date={{Death date and age|df=yes|2019|7|10|1923|1|1}}|death_place=میلان، لۆمباردی، ئیتاڵیا|occupation=خانمەکتەر|years_active=١٩٤١ بۆ ١٩٩٣}}'''ڤالانتینا کۆرتس''' (لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٣ بۆ ١٠ تەمموزی ٢٠١٩) خانمەکتەرێکی ئیتاڵی بوو بەھۆی کارەکانی لە فیلم پاڵێورا بۆ وەرگرتنی خەڵاتی ئەکادیمی بۆ باشترین خانمەکتەری پشتگیریکەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The 47th Academy Awards (1975) Nominees and Winners|ناونیشان=http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1975|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Academy of Motion Picture Arts and Sciences}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2019/jul/10/valentina-cortese-obituary|سەردێڕ=Valentina Cortese obituary|دوایین=Bergan|یەکەم=Ronald|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠١٩|ئیش=[[The Guardian]]|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١٩|دوایین٢=Lane|یەکەم٢=John Francis|زمان=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline}} * {{IMDb name|0181305}} {{Navboxes|title=خەڵاتەکان|list={{BAFTA Award for Best Supporting Actress}} {{Nastro d'Argento Best supporting Actress}} {{National Society of Film Critics Award for Best Supporting Actress}} {{New York Film Critics Circle Award for Best Supporting Actress}}}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ئیتالیا|شانۆ|ژن|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن|فیلم|ئیتاڵیا}} {{پۆلی کۆمنز|Valentina Cortese}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٩]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئیتاڵی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی میلان]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ناسترۆ دی ئەرجێنتۆ]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئیتاڵییەکان لە سەدەی بیستەم]] kirl488ggzunydt8h2nsfipo8q1yxk2 0 185672 1696115 1543389 2026-10-28T07:39:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1696115 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox person|name=کانگ بوو جا|image=KOCIS Reenactment of a royal wedding on Mar 5, 2012 (6958319503).jpg|birth_date={{birth date and age|1941|2|8}}|birth_place=[[نۆنسان]], [[باشووری پارێزگای چونگچیۆنگ]], [[Korea under Japanese rule|Japanese-occupied Korea]]|occupation=خانمەکتەر|years_active=١٩٦٢ بۆ ئێستا|agent=|spouse=[[:ko:이묵원|Lee Muk-won]]}}'''کانگ بوو-جا''' (لەدایکبووی ٨ی شوباتی ١٩٤١) خانمەکتەرێکی کۆرایی باشوورە لە زانکۆی نیشتمانی چانگنام لە بەشی وێژ و زمانی کۆری خوێندوویەتی، دواتر وازی لە خوێندن ھێناوە و دەستی بەکاری ڕۆلگێران کردووە لە ساڵی ١٩٦٢ لەو کاتەوە لەسەر ستەیج و دراما و تەلەڤیزیۆن بۆ ماوەی پێنج سەدەیە چالاکە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{KMDb person|00003795|Kang Bu-ja}} * {{IMDb name|1332566|Kang Bu-ja}} * {{IMDb name|1251889|Kang Bu-ja}} * {{IMDb name|5792995|Kang Boo-ja}} * {{HanCinema person}} {{Nva|list={{Paeksang Arts Award Best Actress Television}}|title=خەڵات}} {{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Kang Boo-ja}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەندامانی دەستەی نیشتمانی (کۆریای باشوور)]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خەڵکی نۆنسان]] [[پۆل:ئەکتەر-سیاسەتمەدارەکانی کۆریای باشوور]] lnrrt7hsxetcs53yzd757gp611mhm3l 0 185712 1696039 1549560 2026-10-28T05:08:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1696039 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox person|name=گالی سۆندگارد|image=Studio publicity Gale Sondergaard.jpg|caption=گالی سۆندگارد لە ١٩٤٠|birth_date={{Birth date|1899|2|15|mf=y}}|birth_place=[[Litchfield, Minnesota]], ئەمریکا|death_date={{Death date and age|1985|8|14|1899|2|15|mf=y}}|death_place=[[Woodland Hills, Los Angeles|Woodland Hills, California]] ئەمریکا|resting_place=[[Cremains]] scattered into the Pacific Ocean|occupation=خانمەکتەر|years_active=١٩٣٦ بۆ ١٩٨٣|spouse={{marriage|Neill O'Malley<br>|1922|1930|end=divorced}} <br> {{marriage|[[Herbert Biberman|Herbert J. Biberman]]<br>|1930|1971|end=died}}|children=2}}'''گالی سۆندگارد''' (لەدایککبووی ١٥ی شوباتی ١٨٩٩ بۆ  ١٤ی ئابی ١٩٨٥) خانمەکتەرێکی ئەمریکیە. {{Commons}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0814216}} * {{tcmdb name|id=180970}} * {{IBDB name}} * {{iobdb name|19789}} * {{Find a Grave|6629059}} {{Nva|list={{AcademyAwardBestSupportingActress 1936-1940}}|title=خەڵات}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم|ھۆڵیوود|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|شانۆ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٥]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] [[پۆل:پێرستی ڕەشی ھۆلیوود]] [[پۆل:خەڵکی لیتچفێلد، مینۆسۆتا]] [[پۆل:خەڵکی ئەمریکایی بە ڕەچەڵەک دانیمارکی]] 1ezx95dyu64v0s5221sh7viygdvcvuo 0 185748 1695738 1533074 2026-10-27T16:35:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1695738 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox person|honorific_prefix=|father=<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|notable_works=<!-- produces label "Notable work"; may be overridden by |credits=, which produces label "Notable credit(s)"; or by |works=, which produces label "Works"; or by |label_name=, which produces label "Label(s)" -->|style=|home_town=|salary=|net_worth=<!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source -->|height=<!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->|weight=<!-- "X kg", "X lb" or "X st Y lb" plus optional reference (conversions are automatic) -->|television=|spouse=<!-- Use article title or common name -->|partner=<!-- (unmarried long-term partner) -->|children=|parents=<!-- overrides mother and father parameters -->|mother=<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|relatives=|agent=<!-- Discouraged in most cases, specifically when promotional, and requiring a reliable source -->|family=[[Austin Wai]] (brother)|callsign=|awards='''[[Changchun Film Festival]]'''<br>'''Best Actress'''<br>2010 ''At the End of Daybreak''<br>{{awards|award=[[Hong Kong Film Awards]]|name='''[[Hong Kong Film Award for Best Actress|Best Actress]]'''<br>1982 ''[[My Young Auntie]]''<br>2010 ''At the End of Daybreak''<br>2017 ''[[Happiness (2016 film)|Happiness]]'' <br> '''[[Hong Kong Film Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]]'''<br>2014 ''[[Rigor Mortis (film)|Rigor Mortis]]''}}{{awards|award=[[Hong Kong Film Critics Society Awards]]|name='''Best Actress'''<br>2010 ''At the End of Daybreak''}}{{awards|award=[[Asian Film Awards]]|name='''[[Asian Film Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]]'''<br>2010 ''At the End of Daybreak''}}{{awards|award=[[Golden Horse Film Festival and Awards|Golden Horse Awards]]|name='''[[Golden Horse Award for Best Leading Actress|Best Leading Actress]]'''<br>2017 ''[[The Bold, the Corrupt, and the Beautiful]]''<br>'''[[Golden Horse Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]]'''<br>2009 ''At the End of Daybreak''}}{{awards|award=[[Asian Television Awards]]|name='''[[Asian Television Award for Best Actress|Best Actress]]'''<br>2017 ''[[Affairs of the Heart (film)|Affairs of the Heart]]''}} {{awards|award=[[TVB Anniversary Award]]|name= '''[[TVB Anniversary Award for Best Actress|Best Actress]]'''<br>2019 ''[[The Defected]]''}}|website=<!-- {{URL|example.com}} -->|module={{Infobox Chinese|child=yes | t = 惠英紅 | s = 惠英红 | p = Huì Yīng Hóng | j = Wai<sup>6</sup> Jing<sup>1</sup> Hung<sup>4</sup> }}|module2=|module3=|module4=|module5=|module6=|signature=|signature_size=|signature_alt=|known_for=|organization=|name=کارا وای|death_cause=|honorific_suffix=[[Bronze Bauhinia Star|BBS]]|image=SI Twenty-First Annual Made in Hong Kong Film Festival 01.jpg|image_upright=|landscape=<!-- yes, if wide image, otherwise leave blank -->|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|native_name=惠英紅|native_name_lang=zh|pronunciation=|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date={{birth date and age|df=yes|1960|2|2}}|birth_place=[[British Hong Kong]]|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) -->|death_place=|body_discovered=|employer=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->|burial_place=<!-- may be used instead of resting_place and resting_place_coordinates (displays "Burial place" as label) -->|burial_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->|monuments=|residence=|nationality=|other_names=Kara Hui|citizenship=|education=|alma_mater=|occupation=actress|years_active=١٩٧٦ بۆ ئێستا|era=|footnotes=}}'''کارا وای ینگ-ھونگ''' (بە چینی سادەکراو:惠英红; چینی دێرین:惠英紅; لەدایکبووی ٣ی شوباتی ١٩٦٠) خانمەکتەرێکی ھۆنگ کۆنگە. {{commons category|Kara Hui}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0401192}} {{Navboxes|title=خەڵاتەکان|list={{Asian Film Award for Best Supporting Actress}} {{Asian Television Award for Best Actress}} {{Changchun Film Festival Best Actress}} {{Chinese Film Media Awards Best Actress}} {{GoldenHorseAwardBestActress}} {{GoldenHorseAwardBestSupportingActress}} {{Golden Lotus Award for Best Actress}} {{Best Actress HKFA}} {{Best Supporting Actress HKFA}} {{Best Actress HKFCSA}} {{Best Actress TVB Awards}}}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم|ھۆنگ کۆنگ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠]] [[پۆل:خانمەکتەرانی ھۆنگ کۆنگ لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی ھۆنگ کۆنگ لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی شاندۆنگ]] [[پۆل:باشترین خانمەکتەر لە بردنەوەی خەڵاتی فیلمی ئاسیا]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھۆنگ کۆنگ]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ھۆنگ کۆنگ]] [[پۆل:خەڵکی مانچو]] [[پۆل:وەرگرانی نیشانی ئەستێرەیی بڕۆنزی باوھینیا]] [[پۆل:زیندووان]] mn7lgh4ov8saydmve8n0s28qflefatk 0 185886 1695816 1663530 2026-10-27T19:18:26Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1695816 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox Korean name|총신대학교|hangul=총신대학교|hanja=總神大學校|rr=چۆنگسین دایھاکگیۆ|mr=Ch'ongsin Taehakkyo|image=총신대학교.jpg|image_size=300px}} '''زانکۆی چۆنگشین''' زانکۆیەکی کۆریای باشوورە لە سێئول سەرۆکی ئێستای زانکۆکە جای سیۆ لییە سەرەتا وەک قوتابخانەیەک لە ١٩٠١ دامەزراوە لە [[پیۆنگیانگ]]، (ئەمرۆ پیۆنگیانگی کۆریای باکوور) یەکەم سەرۆکی زانکۆکە کەسێکی ئەمریکی بوو بەناوی سامۆیل ئاستن، دواتر لە ١٩٣٨ قوتابخانەکە بە فەرمانی حکوومەتی ژاپۆن داخرا (سەردەمی کۆریا لەژێر فەرمانرەوایی ژاپۆن) ھەرچۆنێک بێت لە ١٩٤٨ و ئێستا دەکەوێتە سێئول، کۆلێژێکی ماوەی چوار ساڵانی لێ دروستکرا لە ١٩٦٩، لە ١٩٩٥یش کرایە زانکۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Moffett, Samuel Austin (1864–1939) {{!}} History of Missiology|ناونیشان=http://www.bu.edu/missiology/missionary-biography/l-m/moffett-samuel-austin-1864-1939/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.bu.edu}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McCord|یەکەم=Stephen K.|سەردێڕ=Encyclopedia of Christian Education|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield Publishers|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٨٤٩٣-٩|editor-last1=Kurian|editor-first1=George Thomas|شوێن=Lanham|پەڕەکان=٢٣٧–٢٣٨|chapter=Chongshin University|editor-last2=Lamport|editor-first2=Mark A.|chapter-url=https://books.google.com/books?id=e6YoCQAAQBAJ&pg=PA237}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://www.knockfreechurch.co.uk/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170419200047/http://www.knockfreechurch.co.uk/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> == ئەکادیمیەکان == خوێندنی بەکالۆریۆس لە ڕێگەی هەشت بەشەوە پێشکەش دەکرێت: کاری کۆمەڵایەتی، توێژینەوەکانی منداڵان، مۆسیقای کەنیسە، پەروەردەی پێشوەختەی منداڵان، پەروەردەی مێژوو، پەروەردەی ئینگلیزی، پەروەردەی مەسیحی، و تیۆلۆجی. خوێندنی باڵا لە نێوان پەیمانگای ئایینی و خوێندنگەکانی خوێندنی باڵادا دابەش بووە. خوێندنگەی سەرەکیی خوێندنی باڵا بڕوانامەکانی ماستەر لە لاهوت (M.Div)، ماستەر لە تیۆلۆجی (Th.M.)، ماستەر لە بەشی ئەدەب (M.A.)، ماستەر لە مۆسیقا (M.M.)، دکتۆرا لە تیۆلۆجی (Th.D.) و دکتۆرا لە فەلسەفە (Ph.D.) دەبەخشێت. جگە لەوانەش، خوێندنگەی سەربەخۆی خوێندنی باڵا بۆ پەروەردە، نێردراوی ئایینی (میسیۆن)، و کاری کۆمەڵایەتی هەن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.chongshin.ac.kr/mbs/csu/index.jsp وێبگەی فەرمی بە زمانی کۆری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116034029/http://www.chongshin.ac.kr/mbs/csu/index.jsp |date=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }} * [http://eng.chongshin.ac.kr/ وێبگەی فەرمی بە زمانی ئینگلیزی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116045718/http://eng.chongshin.ac.kr/ |date=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|کۆریا|قوتابخانە|زانکۆ|پەروەردە}} {{زانکۆ-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{کۆریا-کۆلکە}} [[پۆل:زانکۆ و کۆلێژەکان لە سێئول]] [[پۆل:زانکۆ و کۆلێژە تایبەتەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دامەزراوەکانی کۆریا لە ١٩٠١]] [[پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە ١٩٠١ دامەزراون]] f9fnzpb1wglsjm53nd0zu8s1umfb029 0 187068 1695612 1695467 2026-10-27T12:03:03Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695612 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = سیروان خەسرەوی | image = | caption = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|١٩٨٢|٧|٢٦}} | birth_place = [[تاران]]، [[ئێران]] | occupation = {{flatlist| * گۆرانیبێژ * ئاوازدانەر * بەرھەمھێنەری گۆرانی }} | genre = {{flatlist| * [[پۆپی ڕۆک]] * ڕۆک * [[ئێلیکترۆپۆپ]]}} | instrument = {{flatlist| * پیانۆ * گیتار *[[سینتسایزەر]]}} | label = OTOEPHUE<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=OTOEPHUE Official Website |ناونیشان=https://www.otoephue.com/#about:~:text=We%20work%20with%20artists%20such%20as%20Sirvan%20Khosravi |وێبگە=OTOEPHUE |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260215191721/https://www.otoephue.com/#about:~:text=We%20work%20with%20artists%20such%20as%20Sirvan%20Khosravi |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | years_active = ٢٠٠١–ئێستا | associated_acts = {{hlist| [[زانیار خەسرەوی]] | [[کاوە یەغمایی]] |[[ئینریکێ ئیگلێسیاس]]| [[یاس (گۆرانیبێژ)|یاس]] }} | website = {{url|sirvankhosravi.com}} | module = {{Infobox person | embed = بەڵێ | height = ١٨٠ سانتیمەتر | relatives = {{unbulleted list|زانیار خەسرەوی (برا)}} }} }} '''سیروان خەسرەوی''' ({{بە فارسی|سیروان خسروی}}؛ لەدایکبووی ٢٦ی تەممووزی ١٩٨٢) گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و بەرھەمھێنەری گۆرانی کوردە. ئەو گۆرانی بۆ ھونەرمەندە جۆراوجۆرەکان وەکوو [[زانیار خەسرەوی]]، برا بچووکترەکەی، کە یەک گۆرانیبێژ و گۆرانینووسە، بەرھەم ھێناوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=بیوگرافی سیروان خسروی + عکس‌های جدید و جذاب او|ناونیشان=https://www.sarpoosh.com/biography/actors-artists/sirvan-khosravi.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=sarpoosh|زمان=fa}}</ref> ئەو لە ساڵی ٢٠٠٥ لە دوای بڵاوکردنەوەی یەکەمین ئەلبومەکەی بە زمانی فارسی بە ناوی «تۆ خەیاڵت کرد بڕۆی» ناوبانگی کرد.<ref name=":1" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.sirvankhosravi.com/ وێبگەی فەرمی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210723100149/https://www.sirvankhosravi.com/ |date=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ }} * [https://instagram.com/sirvankhosravi?utm_medium=copy_link سیروان خەسرەوی] لە [[ئینستاگرام]] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|ئێران|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Sirvan Khosravi}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی]] [[پۆل:پیانۆژەنەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە کوڕەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ژەنیارانی ئێرانی]] [[پۆل:گیتارژەنانی ئێرانی]] [[پۆل:گیتارژەنەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد]] nf3dspsatjiz3dryicye39pyi7uuk3t 0 187184 1695823 1533148 2026-10-27T19:34:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، نژیاروانی-کۆلکە، دانمارک-کۆلکە) 1695823 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Carl-Christian-Eduard-Lange.jpg|وێنۆک]] '''کارل کریستیان ئێدوارد''' لانگ (لەدایکبووی ٥ی کانوونی یەکەمی ١٨٢٨ بۆ ٢١ ئایاری ١٩٠٠) نژیاروانێکی دانمارکییە کە بەھۆی کارەکانی لە یوتلاند و دروستکردنی چەندین باڵەخانە لە ئۆرھوس ناسراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Carl Lange|position=left}}{{Authority control (arts)}}{{تووڵی دەروازە|دانمارک|ژیاننامە|نژیاروانی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{دانمارک-کۆلکە}} [[پۆل:نژیاروانانی دانمارکی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٨]] [[پۆل:مردووانی ١٩٠٠]] [[پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای شاھانەی ھوونەرە جوانەکان]] 06wm3ky62sl50p7dhq2wg2va0lqnmbu 0 187192 1695618 1695420 2026-10-27T12:05:03Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695618 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = زانیار خەسرەوی | image = | image_size = 250px | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|df=y|١٩٨٥|٤|٢٢}} | birth_place = [[تاران]]، [[ئێران]] | occupation = {{flatlist| * گۆرانیبێژ * ئاوازدانەر * گۆرانینووس * ڕێکخستنکەر}} | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = {{flatlist| * [[پۆپ]] * [[ڕاپ]] * [[ئێلێکترۆپۆپ]]}} | instrument = {{flatlist| * پیانۆ * کەیبۆرد}} | label = OTOEPHUE<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=OTOEPHUE Official Website |ناونیشان=https://www.otoephue.com/#about:~:text=We%20work%20with%20artists%20such%20as%20Sirvan%20Khosravi |وێبگە=OTOEPHUE |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260215191721/https://www.otoephue.com/#about:~:text=We%20work%20with%20artists%20such%20as%20Sirvan%20Khosravi |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | years_active = ٢٠٠٨–ئێستا }} }} '''زایار خەسرەوی '''({{بە فارسی|زانیار خسروی}}؛ لەدایکبووی ٢٢ی نیسانی ١٩٨٥)<ref name="musicboard1">فرید توفیقی.&#x20;</ref> گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر، گۆرانینووس و ڕێکخستنکەری مۆسیقای کوردە. ئەو یەکەمین ئەلبومی خۆی بە ناوی «٢٨» لە ساڵی ٢٠١٣ بە فەرمی بڵاوکردەوە. زانیار بە ڕەچەڵەک کوردە بەڵام لە تاران لەدایکبووە و برای بچووکی [[سیروان خەسرەوی]]، گۆرانیبێژی پۆپە.<ref name="musicema2">آرتین ولی‌اللهی.&#x20;[https://web.archive.org/web/20141103135926/http://www.musicema.com/node/190049 «I don't recognize myself as a competitor to my brother Sirvan Khosravi»]&#x20;&#x200E;(فارسی)&#x200E;.&#x20;</ref><ref name="musicema1">[https://web.archive.org/web/20141023011242/http://www.musicema.com/node/195781 «از صبح امروز و در سراسر کشور؛ نخستین آلبوم «زانیار خسروی» با نام «28» منتشر شد»]&#x20;&#x200E;(فارسی)&#x200E;.&#x20;</ref><ref name="beeptunes1">[https://web.archive.org/web/20141026073219/http://beeptunes.com/artist/8247162/ «زندگینامه و آثار زانیار خسروی»]&#x20;&#x200E;(فارسی)&#x200E;.&#x20;</ref> زانیار ھەروەھا تا ئێستا وەکوو ئەکتەر لە دوو فیلمی ئێرانیدا بەشداری ھەبووە.<ref name="bartarinha1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bartarinha.ir/fa/news/18480/%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |سەردێڕ=«زانیار خسروی: خوانندگی برایم جدی‌تر است. |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6TvoIKxoS?url=http://www.bartarinha.ir/fa/news/18480/%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="yjc1">[ «تصویربرداری «عشق تعطیل نیست» از اوایل هفته آینده آغاز می‌شود/ زانیار خسروی و بهنوش بختیاری به این مجموعه پیوستند»]{{بەستەری مردوو|url=http://www.yjc.ir/fa/news/5020546/%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D8%AA%D8%B9%D8%B7%DB%8C%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A2%DB%258 |date=تەممووزی ٢٠٢٢ }}&#x20;&#x200E;(فارسی)&#x200E;.&#x20;</ref> یەکەمین بلیتەکانی کۆنسێرتەکەی لە کەمتر لە دوو ڕۆژ فرۆشان، کە بوو بە ھاندەر بۆ بەرەوپێشچوونی کارەکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.starbino.com/6284/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C.html|سەردێڕ=فروش بلیط‌های اولین کنسرت در کمتر از دو روز|وێبگە=starbino|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210722154735/https://www.starbino.com/6284/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons category|Xaniar Khosravi}} * {{فەیسبووک|XaniarKhosravi}} * {{ئینستاگرام|xaniarkhosravi}} * [https://open.spotify.com/artist/6HVKy4AVSRqEBgprGoDlKt زانیار خەسرەوی] لە [[سپاتیفای]] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|ئێران|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی تاران]] 40jhqo9xwlauqbgo5yieekc8rfhqusj 0 187827 1696062 1518646 2026-10-28T05:47:04Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696062 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''نیو کۆنکۆرد''' یەکێکە لە ستۆدیۆ [[ئەمریکا|ئەمریکییەکان]] بۆ بەرھەمھێنانی [[فیلم]] و کاری وێنەیی. {{ستۆدیۆی فیلم}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا]] q24uq8jlo1mlzoiebtuzbaa8bm2093k 0 188202 1695683 1366118 2026-10-27T13:39:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1695683 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Above the entrance to Istanbuls "new" mosque, built in 1597.jpg|وێنۆک|ئایەتی ١٠٣، [[نیسا|سوورەتی نیسا]]]] '''کاتەکانی نوێژ''' ({{بە عەرەبی|أوقات الصلاة}}) کۆمەڵێک کاتن سەرەتای کاتی نوێژ و کۆتایییەکەی دیاری دەکەن. {{قورئان|سوورەت=٤|ئایەت=١٠٣|کوردی=ئەگەر لەنوێژەکانتان بوونەوە ئەوا یادی خوا بکەن بەڕاوەستان و دانیشتنەوە و لەسەرتەنیشتان، ئەگەر ئارامبوون و ترس نەما نوێژەکانتان بکەن، جونکە نوێژ لەکاتی دیاریکراودا پێویستە بکرێت.}} == پێنج نوێژەکە == * [[نوێژی بەیانی]]: لەسپێدەی بەیانییەوە دەست پێ دەکات بەخۆرھەڵاتن کۆتایی دێت. * [[نوێژی نیوەڕۆ]]: لەکاتی لادانی خۆر لەنیوەی ئاسمان دەست پێ دەکات، کاتێک سێبەری شتەکان بەئەندازەی خۆیان بێت کۆتایی دێت. * [[نوێژی عەسر]]: کاتێک سێبەری شتەکان بەئەندازەی خۆیان بێت دەست پێ دەکات، کاتی زەردبوونی خۆر لەکاتی ئاوابوون کۆتایی دێت. * [[نوێژی مەغریب]]: دوای تەواوبوونی خۆراوابوون دەست پێ دەکات، بەئاوابوونی گزنگی سوور کۆتایی دێت. * [[نوێژی عیشا]]: بەئاوابوونی گزنگی سوور دەست پێ دەکات، سێیەکی شەو کۆتایی دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ما هي مواقيت الصلوات الخمس؟ - الإسلام سؤال وجواب|ناونیشان=https://islamqa.info/ar/answers/9940/ما-هي-مواقيت-الصلوات-الخمس|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=islamqa.info|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=رسالة في مواقيت الصلاة - محمد بن صالح العثيمين|ناونیشان=https://ar.islamway.net/fatwa/12787|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=ar.islamway.net|زمان=ar}}</ref> === نوێژەکانی تر === * [[نوێژی ھەینی]]: کاتەکەی وەک کاتی نوێژی نیوەڕۆیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بداية وقت صلاة الجمعة|ناونیشان=https://binbaz.org.sa/fatwas/29371/%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D9%82%D8%AA-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D8%B9%D8%A9|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=binbaz.org.sa|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210729110318/https://binbaz.org.sa/fatwas/29371/%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D9%82%D8%AA-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D8%B9%D8%A9|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * [[نوێژی جێژن (ئیسلام)|نوێژی جەژن]]: لەکاتی بەرزبوونەوەی خۆر بەئەندازەی ڕمێک دەست پێ دەکات، کاتی نوێژی نیوەڕۆ کۆتایی دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=المَطلَب الرَّابع: الوَقْت|ناونیشان=https://dorar.net/feqhia/1716|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=dorar.net|زمان=ar}}</ref> * [[نوێژی مردوو]]: ھەرکاتێک مردووەکە ئامادەبوو نوێژی لەسەر دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وقت صلاة الجنازة. {{!}} موقع الشيخ صالح بن فوزان الفوزان|ناونیشان=https://alfawzan.af.org.sa/ar/node/16810|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=alfawzan.af.org.sa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190908061327/http://www.alfawzan.af.org.sa/ar/node/16810|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * [[شەونوێژ]]: لەدوای نوێژی عیشا دەست پێ دەکات، کاتی نوێژی بەیانی کۆتایی دێت. * [[نوێژە بارانە]]: لەکاتی نەبوونی باران ئەنجام دەدرێت. * [[نوێژی چێشتەنگاو]]: کاتەکەی وەک کاتی نوێژی جەژنە. * [[نوێژی مانگگیران و ڕۆژگیران|نوێژی مانگگیران و خۆرگیران]]: لە کاتی خۆر و مانگگیران ئەنجام دەدرێن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://ba8.org/KatiBang کاتەکانی بانگ لەکوردستان] {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|قورئان}} {{پۆلی کۆمنز|Islamic prayer times}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:نوێژ لە ئیسلامدا]] 99jv5vrrigq57544vixsedkx9l4cp6g 0 188279 1695654 1578282 2026-10-27T13:35:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1695654 wikitext text/x-wiki {{مێژووی عێراق}} ئەم پەڕەیە پێرست یان [[کرۆنۆلۆجیا]]ی ڕووداوەکانی [[ھەولێر]] لە خۆدەگرێت. == پێش سەدەی ٢٠ == * ١٢٣٢: دروستکردنی [[منارەی چۆلی]].<ref>[https://alsabaah.iq/37846/منارة-المظفري-ة-جولي-معلم-إسلامي-وتاريخي Al-Sabaah Newspaper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210713162745/https://alsabaah.iq/37846/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1%D9%8A-%D8%A9-%D8%AC%D9%88%D9%84%D9%8A-%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A |date=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١ }}, January 24, 2020.</ref> * ١٨٨٣: مزگەوتی چۆلی دروست کرا. == سەدەی ٢٠ == * ١٩١٨: وەک کۆی شارەکانی دیکەی عێراق، ئەوا ھەولێر کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئینگلیز. * ١٩٢٣: ئەحمەد عوسمان بوو بە یەکەمین پارێزگاری ھەولێر.<ref name="Hawler Government Website">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/en/history|agency=Hawler Government Website|سەردێڕ=Erbil History|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210730184607/https://www.hawlergov.org/app/en/history|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٣٠: [[قوتابخانەی ئەربیل ئوولا]] وەک یەکەمین قوتابخانەی ھاوچەرخ لە شاری ھەولێر کرایەوە * ١٩٦٨: [[یانەی وەرزشیی ھەولێر]] دامەزرا.<ref>[http://www.erbilsc.com/enabout.aspx About Erbil Sport Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709183506/http://www.erbilsc.com/enabout.aspx |date= ٩ی تەممووزی ٢٠٢١ }}, October 19, 2017.</ref> * ١٩٨١: [[زانکۆی سەلاحەددین]] لە [[سلێمانی]] گوازرایەوە بۆ ھەولێر. * ١٩٩١: لە ڕۆژی ١١ی ئازار خەڵکی ھەولێر لە دژی [[ڕژێمی بەعس]] ڕاپەڕین. * ١٩٩٢: ھەولێر بوو بە پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]].<ref name="Hawler Government Website"/> == سەدەی ٢١ == * ٢٠٠١: پارێزگاری ھەولێر [[فرانسۆ ھەریری]] تیرۆرکرا. * ٢٠٠٤: لە ڕۆژی ١ی شوبات ھێرشێکی تیرۆریستی کرایە سەر بارەگای ھەردوو پارتی سیاسیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکرات]] و [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتیی نیشتمانی]]، لە ئەنجامی ھێرشەکە زیاتر لە ١٠٠ کەس بوونە قوربانی.<ref>[https://www.rudaw.net/english/kurdistan/01022018?keyword=ISIS RUDAW TV], February 15, 2018.</ref> * ٢٠٠٥: ** [[زانکۆی پزیشکیی ھەولێر]] لە زانکۆی سەلاحەددین جیابۆوە و بوو بە زانکۆیەکی سەربەخۆ.<ref>[https://www.4icu.org/reviews/13322.htm University Overview],.</ref> ** ٧ی تەممووز: [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھەولێر|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی ھەولێر]] کرایەوە.<ref>[https://erbilairport.com/ABUT01/F_ABUT01_01_01.aspx Erbil International Airport],.</ref> * ٢٠٠٧: [[مزگەوتی جەلیل خەیات]] کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Beautiful Mosques Pictures|ناونیشان=https://www.beautifulmosque.com/Jalil-Khayat-Mosque-in-Erbil-Iraq|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.beautifulmosque.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211105032038/https://www.beautifulmosque.com/Jalil-Khayat-Mosque-in-Erbil-Iraq/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠١٣: تەقینەوەیەک لە نزیک ئاسایشی ھەولێر ڕوویدا.<ref name="DW News">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.dw.com/ar/انفجارات-تستهدف-عاصمة-إقليم-كردستان-الآمن/a-17122175|agency=DW News|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=انفجارات تستهدف عاصمة إقليم كردستان "الآمن"}}</ref> * ٢٠١٥: لە ڕۆژی ١٧ی نیسان؛ بۆمبێک لە نزیک کونسڵخانەی ئەمریکا لە ھەولێر تەقییەوە.<ref name="NBC News">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/world/car-bomb-explodes-outside-u-s-consulate-iraq-state-department-n343536|agency=NBC News|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Erbil Blast: Car Bomb Explodes Outside U.S. Consulate in Iraq, Official Says}}</ref> * ٢٠١٨: ** ٢٣ی تەممووز: ھێرشکرایە سەر باڵەخانەی پارێزگای ھەولێر.<ref name="ALJAZEERA TV">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2018/7/23/iraq-deadly-standoff-in-erbil-governorate-building-ends|agency=ALJAZEERA TV|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=Iraq: Deadly standoff in Erbil governorate building ends}}</ref> ** ٤ی ئاب: [[بازاڕی قەیسەریی ھەولێر|بازاری قەیسەری]] سووتا.<ref name="Kurdistan TV">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://kurdistantv.net/ar/2018/08/05/kurdistan/%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D9%82-%D9%81%D9%8A-%D8%B3%D9%88%D9%82-%D9%82%D9%8A%D8%B5%D8%B1%D9%8A-%D9%82%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%B9%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AB%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A3%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D9%84|agency=Kurdistan TV|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠١٨|سەردێڕ=حريق في سوق قيصري قرب القلعة الأثرية في أربيل|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210711165516/https://kurdistantv.net/ar/2018/08/05/kurdistan/%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D9%82-%D9%81%D9%8A-%D8%B3%D9%88%D9%82-%D9%82%D9%8A%D8%B5%D8%B1%D9%8A-%D9%82%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D8%B9%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AB%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A3%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D9%84|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ** ٢٥ی تشرینی یەکەم: بازاڕی لەنگە سووتا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاژانسی ئانادۆڵو|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/ks/pg/گەلەری-وێنە/هەولێر-کۆنتڕۆڵکردنی-ئاگرەکەی-بازاڕی-لەنگە|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=ئاژانسی ئانادۆڵو}}</ref><ref name="Anadolu Agency2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/fire-tears-through-commercial-district-of-iraq-s-erbil/1292966|agency=Anadolu Agency|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Fire tears through commercial district of Iraq’s Erbil}}</ref> * ٢٠٢١ ** ٢٥ی حوزەیران: ھەولێر مۆڵ سووتا.<ref name="Rudaw">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/250620211|agency=Rudaw|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Fire breaks out in Erbil mall damaging scores of businesses}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[کاتنامەی دھۆک]] * [[کاتنامەی زاخۆ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق|مێژوو}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی عێراق|ھەولێر]] [[پۆل:مێژووی ھەولێر]] [[پۆل:ساڵان لە عێراق]] b9zijq1yg2b6dw1he04suminxvzoedc 0 188347 1696088 1366289 2026-10-28T07:35:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1696088 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''[[کامیروون]]''' یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی [[یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠|'''ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠''']] لە تۆکیۆ .١٢ وەرزشوان (٥ پیاو، ٧ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی، [[گۆڕەپان و مەیدان]]، بۆکسینگ،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Olympic News - Sports News, Events & Athletes|ناونیشان=https://olympics.com/en/news/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Olympics.com}}</ref> [[جودۆ]]، [[تێنسی سەرمێز]] لەگەڵ چەند یارییەکی دیکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Eric|سەردێڕ=Tunisia Takes Quartet of Olympic Berths, Nigeria Nabs Trio of Tokyo Spots|ناونیشان=https://uww.org/article/tunisia-takes-quartet-olympic-berths-nigeria-nabs-trio-tokyo-spots|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=United World Wrestling|زمان=English}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Team Cameroon - Profile {{!}} Tokyo 2020 Olympics|ناونیشان=http://../../../en/results/all-sports/noc-profile-cameroon.htm|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=..|زمان=en-us}}{{بەستەری مردوو|url=http:///../../en/results/all-sports/noc-profile-cameroon.htm |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Road To {{!}} World Athletics|ناونیشان=https://www.worldathletics.org/stats-zone/road-to/7132391?eventId=10229630&qualificationType=q5|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.worldathletics.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Olympic News - Sports News, Events & Athletes|ناونیشان=https://olympics.com/en/news/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Olympics.com}}</ref> لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جوولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جوولای ٢٠٢١ دواخرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Joint Statement from the International Olympic Committee and the Tokyo 2020 Organising Committee - Olympic News|ناونیشان=https://olympics.com/ioc/news/joint-statement-from-the-international-olympic-committee-and-the-tokyo-2020-organising-committee|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=International Olympic Committee|زمان=en}}</ref> ئەمە پازدەھەمین بەشداربووی یەکبەدوای یەکی کامیروون بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٦٤. وەرزشوانانی کامیروون لەسەرجەم بەشدارییەکانی پێشوویان لە ئۆڵمپیاد توانیوویانە ٦ مەدالیای جۆراوجۆر لە ناویان ٣ مەدالیای زێر بۆ ولاتەکەیان بەدەست بھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cameroon - at the olympics - olympic medals and facts|ناونیشان=https://www.olympiandatabase.com/index.php?id=13359&L=1|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.olympiandatabase.com}}</ref> == یارییەبەشداربووەکان == لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی کامیروون بەشدریان تێداکردووە لە ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ تۆکیۆ. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! width="180" |وەزرش ! width="55" |پیاو ! width="55" |ژن ! width="55" |گشتی |- | align="" |گۆرپان و مەیدان |١ |٠ |١ |- | align="" |بۆکسینگ |٣ |٠ |٣ |- | align="" |جودۆ |٠ |٢ |٢ |- | align="" |مەلەوانی |١ |١ |٢ |- | align="" |تێنسی سەرمێز |٠ |١ |١ |- | align="" |بەرزکردنەوەی قورسایی |٠ |٢ |٢ |- | align="" |زۆرانبازی |٠ |١ |١ |- !گشتی !٥ !٧ !١٢ |} == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|وەرزش}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Cameroon at the 2020 Summer Olympics}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:کامیروون لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:کامیروون لە ئۆڵمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ]] 4omqp4xmu3wa9khy6khpx8490j3pe97 0 188586 1695766 1393795 2026-10-27T16:40:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1695766 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = کارستن وارھۆلم | image = 2017-BG Warholm 05.jpg | caption = Warholm at the 2017 [[Bislett Games]] | nationality = نەرویژ | birth_date = {{Birth date and age|1996|2|28|df=y}} | birth_place = [[Ulsteinvik]], [[Møre og Romsdal]], [[نەرویژ]] | height = 1.87 m<ref name="EAA profile">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.european-athletics.org/athletes/group=w/athlete=144356-warholm-karsten/index.html|سەردێڕ=EAA profile|بڵاوکەرەوە=[[European Athletics]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> | weight = 80 kg<ref name="EAA profile"/> | country = نەرویژ | sport = [[گۆڕەپان و مەیدان]] | event = [[Hurdling]], [[Sprint (running)|sprinting]] | club = [[Dimna IL]]<ref name=nrk/> | coach = [[Leif Olav Alnes]] | show-medals = no | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Sport of athletics|athletics]]}} {{MedalCountry| {{NOR}}}} {{MedalCompetition|[[Athletics at the Summer Olympics|Olympic Games]]}} {{Medal|Gold|[[2020 Summer Olympics|2020 Tokyo]]|[[Athletics at the 2020 Summer Olympics – Men's 400 metres hurdles|400 m hurdles]]}} {{Medal|Competition|[[IAAF World Championships in Athletics|World Championships]]}} {{Medal|Gold|[[2017 World Championships in Athletics|2017 London]]|[[2017 World Championships in Athletics – Men's 400 metres hurdles|400&nbsp;m hurdles]]}} {{Medal|Gold|[[2019 World Championships in Athletics|2019 Doha]]|[[2019 World Championships in Athletics – Men's 400 metres hurdles|400&nbsp;m hurdles]]}} {{Medal|Competition |[[European Athletics Championships|European Championships]]}} {{Medal|Gold|[[2018 European Athletics Championships|2018 Berlin]]|[[2018 European Athletics Championships – Men's 400 metres hurdles|400&nbsp;m hurdles]]}} {{Medal|Competition|[[European Athletics Indoor Championships|European Indoor Championships]]}} {{Medal|Gold|[[2019 European Athletics Indoor Championships|2019 Glasgow]]|[[2019 European Athletics Indoor Championships – Men's 400 metres|400&nbsp;m]]}} {{Medal|Competition|[[European Athletics U23 Championships|European U23 Championships]]}} {{Medal|Gold|[[2017 European Athletics U23 Championships|2017&nbsp;Bydgoszcz]]|[[2017 European Athletics U23 Championships – Men's 400 metres hurdles|400&nbsp;m hurdles]]}} {{Medal|Silver|[[2017 European Athletics U23 Championships|2017 Bydgoszcz]]|[[2017 European Athletics U23 Championships – Men's 400 metres|400&nbsp;m]]}} {{Medal|Competition|[[European Athletics Junior Championships|European Junior Championships]]}} {{Medal|Silver|[[2015 European Athletics Junior Championships|2015 Eskilstuna]]|400&nbsp;m}} {{Medal|Silver|[[2015 European Athletics Junior Championships|2015 Eskilstuna]]|Decathlon}} {{Medal|Competition|[[IAAF World Youth Championships in Athletics|World Youth Championships]]}} {{Medal|Gold|[[2013 World Youth Championships in Athletics|2013 Donetsk]]|[[2013 World Youth Championships in Athletics – Boys' octathlon|Octathlon]]}} {{Medal|Country |{{flagicon|Europe}} [[European Athletic Association|Europe]]}} {{Medal|Competition|[[IAAF Continental Cup|Continental Cup]]}} {{Medal|Bronze|[[2018 IAAF Continental Cup|2018 Ostrava]]|[[2018 IAAF Continental Cup – Results#Men's 400 metres hurdles|400&nbsp;m hurdles]]}} }} '''کارستن وارھۆلم'''({{بە ئینگلیزی|Karsten Warholm}}؛ لەدایکبووی ٢٨ی شوباتی ١٩٩٦) وەرزشوانی پێشبڕکێکاری ڕاکردنی خێرایە. لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠|یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ]]، توانی مەدالیای زێر لە ڕاکردنی ٤٠٠ مەتری بەربەستدا لە ئاستی پیاوان بەدەست بھێنێت کاتێک بە ٤٥ چرکە و ٩٤ لە ھەزاری چرکە مەودای پێشبڕکێکەی تەواو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Press|یەکەم=Eddie Pells {{!}} The Associated|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=WATCH: Karsten Warholm shatters world record in men’s 400-meter hurdles win at Tokyo Olympics, celebrates by ripping shirt|ناونیشان=https://www.denverpost.com/2021/08/02/karsten-warholm-mens-400-meter-hurdles-tokyo-olympics/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=The Denver Post|زمان=en-US}}</ref>بەمەش ژمارەی پێوانەی کێڤین یۆنگی ئەمریکی شکاند کە لە ئۆڵمپیادی ھاویینەی ١٩٩٢ مەوداکەی بە ٤٦٫٧٨ چرکە تەواوکردبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Norway's Warholm breaks 400 metres hurdles world record|ناونیشان=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/norways-warholm-breaks-400-metres-hurdles-world-record-2021-07-01/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Reuters}}</ref> ھەروەھا کارستن لە پالاوانێتی جیھانی بۆ یارییەکانی گۆرەپان و مەیدان لە (٢٠١٧–٢٠١٩) و لە پالاوانێتی گۆڕەپان و مەیدانی ئەووروپا ٢٠١٨ و چەند پالاوانێتییەکی مێدالیای زێری بەدەست ھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IAAF DIAMOND LEAGUE FINAL Zürich (SUI) 23 – 24 August 2017|ناونیشان=http://static.sportresult.com/sports/at/data/2017/zurich/re0270040.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210731005526/http://static.sportresult.com/sports/at/data/2017/zurich/re0270040.pdf}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Warholm retains 400&nbsp;m hurdles world title|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/49887185|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢١|زمان=en-GB}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|نەرویژ|ئۆڵۆمپیاد}} {{پۆلی کۆمنز|Karsten Warholm}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:مەدالیاوەرگرانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]] 4aw6bekiubsfyvkbkrwd5c7kg4qhh2j 0 188787 1696099 1555551 2026-10-28T07:36:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1696099 wikitext text/x-wiki {{وەسف|خانمەکتەرێکی ژاپۆنی}} {{Infobox person | name = کانا ھانازاوا | image = Hanazawa Kana from "Human Lost" at Opening Ceremony of the Tokyo International Film Festival 2019 (49013612766).jpg | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = ھانازاوا لە ٢٠١٩ | native_name = 花澤 香菜 | native_name_lang = ja | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٩|٢|٢٥}} | birth_place = [[تۆکیۆ]]، ژاپۆن<ref name="doi top"/> | death_date = <!-- {{Death date and ageosawa|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | occupation = {{Flatlist| *ئەکتەر *[[کاری دەنگی لە ژاپۆن|خانمەکتەری دەنگی]] *گۆرانیبێژ }} | years_active = ١٩٩٠–ئێستا | agent = ئۆفیسی ئۆساوا | height = ١٥٨ سم | spouse = {{ھاوسەرگیری|[[کێنسۆ ئۆنۆ]]|July 8, 2020}} | awards = باشترین خانمەکتەری پاڵپشت لە [[٩یەمین خەڵاتەکانی سێیوو]] | website = {{ناونیشان|https://www.hanazawakana-music.net/}} | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = [[جەی پۆپ]] | instrument = وتن | years_active = ٢٠١٢–ئێستا | label = {{Unbulleted list|[[ئانیپلێکس]] (٢٠١٢–٢٠١٧)|[[ساکرا میوزیک]] (٢٠١٧–٢٠٢١)|[[پۆنی کانیۆن]] (٢٠٢١–ئێستا)}} }} }} {{Nihongo|'''کانا ھانازاوا'''|花澤 香菜|ھانازاوا کانا|extra=لەدایکبووی ٢٥ی شوباتی ١٩٨٩}} ئەکتەر، [[کاری دەنگی لە ژاپۆن|خانمەکتەری دەنگی]] و گۆرانیبژێکی ژاپۆنییە.<ref name="doi top"/><ref name="Newtype USA 6 11 144">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|نووسەر=Nakagami, Yoshikatsu|نووسەر٢=Yoshida, Moichi|نووسەر٣=Nishimoto, Keiko|سەردێڕ=Voice Actress Spotlight – Kana Hanazawa|magazine=Newtype USA|بەرگ=٦|issue=11|پەڕەکان=١٤٤–١٤٥|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|issn=1541-4817}}</ref> زیاتر بە کارە دەنگییەکانی لە [[ئەنیمێ]]دا، لەنێویشیاندا [[پێڕستی کەسایەتییەکانی مۆنۆگاتاری#نادێکۆ سێنگۆکوو|نادێکۆ سێنگۆکوو]] لە ''[[مۆنۆگاتاری (زنجیرە)|مۆنۆگاتاری]]''، [[پێڕستی کەسایەتییەکانی دووڕاڕاڕا#ئانری سۆنۆھارا|ئانری سۆنۆھارا]] لە ''[[دووڕاڕاڕا!!]]''، ئەینجڵ/کانادێ تاچیبانا لە ''[[ئەینجڵ بیتز!]]''، کیورۆنیکۆو/ڕووڕی گۆکۆ لە ''[[ئۆریێمۆ]]''، مایووری شینا لە ''[[ستاینز؛گەیت (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ستاینز؛گەیت]]''، [[ئاکانێ تسونێمۆری]] لە ''[[سایکۆ-پاس]]''، [[نیسێکۆی#کۆساکی ئۆنۆدێرا ئۆنۆدێرا|کۆساکی ئۆنۆدێرا]] لە ''[[نیسێکۆی]]''، چیاکی نانامی لە ''[[دانگانۆنپا]]''، کۆباتۆ ھاناتۆ لە ''[[کۆباتۆ]]''، ڕیزێ کامیشیرۆ لە ''[[تۆکیۆ غول]]''، ھیناتا کاوامۆتۆ لە ''[[ئازار وەک شێر دێتە ژوورەوە]]''، ئیچیکا ناکانۆ لە ''[[The Quintessential Quintuplets]]'' و میتسوری کانرۆجی لە ''[[لەتکەری شەیتان]]'' ناسراوە. یەکەم گۆرانیی ھەنازاوا {{Nihongo|«ھۆشیزۆرا☆دیستینەیشن»|星空☆ディスティネーション}} ({{بە کوردیی سۆرانی|ئەستێرەی ئاسمان☆شوێنی مەبەست}}) بوو، کە لە ٢٥ی نیسانی ٢٠١٢ لەژێر ناوی کۆمپانیای [[ئانیپلێکس]]/[[سۆنی میوزیک ئینتەرتەینمنت ژاپۆن]] بڵاو کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cdjapan.co.jp/detailview.html?KEY=SVWC-7840|سەردێڕ=Hoshizora Destination|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140202132450/http://www.cdjapan.co.jp/detailview.html?KEY=SVWC-7840|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{TOC limit}} == پیشە == <!--Translated from ja:花澤香菜--> [[پەڕگە:Kana Hanazawa.jpg|وێنۆک|کانا ھەنازاوا لە ٢٠١٠]] ھەنازاوا ئەوکاتەی لە باخچەی ساوایان بوو دەستی بە کاری نواندن کرد. دەرکەوتنی ئاساییی لە بەرنامەی ھەمەڕەنگی ''یاپپاری سانما دایسێنسێ'' ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.crunchyroll.com/anime-news/2016/02/25-1/toyota-wishes-kana-hanazawa-a-happy-birthday|سەردێڕ=Toyota Wishes Kana Hanazawa A Happy Birthday|ئیش=Crunchyroll|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181022232816/https://www.crunchyroll.com/anime-news/2016/02/25-1/toyota-wishes-kana-hanazawa-a-happy-birthday|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یەکەم کاری نواندنی دەنگیی ھەنازاوا وەک ھۆڵی بوو لە ''[[دوایین شاربەدەرکردن]].''<ref name="Newtype USA 6 11 144"/> ڕۆڵی ڕیۆکۆ کامیناگیی لە ''[[زێگاپەین]]'' گێڕاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|script-title=ja:ゼーガペイン ファイルサルベージ|ژپنک=٩٧٨-٤-٧٧٥٣-٠٨٥٢-٣|زمان=ja|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> ھەنازاوا واژووی لەگەڵ بریکاری نواندنی دەنگیی ئۆفیسی ئۆساوا کرد.<ref name="resume"/> ھانازوا لە ٢٠٠٧ چووە زانکۆ، و لە ھەمان کاتیشدا دەستی بە دیاریکردنی ئامانجەکەی وەک ئەکتەرێکی دەنگی کرد. ھەنازاوا ڕۆڵی دەنگیی کەسایەتیی کۆتۆبای لە ''[[کۆتۆبا]]''،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.otakustudy.com/anime/2015/05/kobato-review/|سەردێڕ=Kobato. - Resurrected Anime Review - The Otaku's Study|ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠١٥|وێبگە=otakustudy.com|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170805025218/http://www.otakustudy.com/anime/2015/05/kobato-review/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سووۆو لە ''[[تاریکتر لە ڕەش: دووانەی نەیزەکەکە]]''، نادێکۆ سێنگۆکوو لە ''[[باکێمۆنۆگاتاری]]''، [[ئەینجڵ بیتز#کانادێ تاچیبانا|ئەینجڵ/کانادێ تاچیبانا]] لە ''[[ئەینجڵ بیتز]]''، و ئانری سۆنۆھارا لە ''[[دووڕاڕاڕا!!]]'' بینیوە.<ref name="afa 2010"/> لە ٢٠١٠ لەلایەن گوێگرانی بەرنامەی ڕادیۆییی {{Nihongo|'' ئەنیمێ سکڕامبڵی نۆنکۆ و نۆبیتا''|ノン子とのび太のアニメスクランブル}} وەک «باشترین خانمەکتەری دەنگی» دەنگی پێ درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.joqr.net/blog/anisc/archives/2010/12/post_631.html|سەردێڕ=ノン子とのび太のアニメスクランブル: 第１０２７回 １２月１９日放送分、アニメグランプリ２０１０発表！前編|script-title=ja:ノン子とのび太のアニメスクランブル: 第１０２７回 １２月１９日放送分、アニメグランプリ２０１０発表！前編|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|زمان=ja|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150409211322/http://www.joqr.net/blog/anisc/archives/2010/12/post_631.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٢٠١١ زانکۆی تەواو کرد، و لە ھەمان ساڵدا بووە ئەکتەرێکی دەنگیی تەواو. لە کۆتاییی ٢٠١٠دا، ھەنازاوا بۆ کۆبوونەوەی ئەنیمێی [[فێستیڤاڵی ئەنیمێ ئاسیا]] لە سینگاپوور بانگھێشت کرا.<ref name="afa 2010">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=AFAX/An angelic voice that will melt your heart away! |ناونیشان=http://www.animefestival.asia/voices_kanahanazawa.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100914082452/http://www.animefestival.asia/voices_kanahanazawa.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> لە ٢٣ی شوباتی ٢٠١٢، ئەوە ڕاگەیەندرا کە ھەنازاوا وێبگەی فەرمیی خۆی دەخاتە گەڕ. دوای چەند ڕۆژێک، لەکاتی «Kana Hanazawa Solo Debut Presentation Party event»، ئەوە ڕاگەیەندرا کە ھەنازاوا لە ساڵێکدا چوار گۆرانیی تاک بڵاو دەکاتەوە: {{Nihongo|«ھۆشیزۆرا☆دیستینەیشن»|星空☆ディスティネーション}} لە ٢٥ی نیسان بڵاو کرایەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|وێبگە=[[ئۆریکۆن]]|ناونیشان=https://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/961138/1/|سەردێڕ=星空☆ディスティネーション {{!}} 花澤香菜|script-title=ja:星空☆ディスティネーション|trans-title=Hoshizora Destination|ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨|زمان=ja|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926014459/https://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/961138/1/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{Nihongo|«ھاتسوکۆ ئینۆ ئۆتۆ»|初恋ノオト}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|وێبگە=Oricon|ناونیشان=https://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/969244/1/|سەردێڕ=初恋ノオト {{!}} 花澤香菜|script-title=ja:初恋ノオト|trans-title=Hatsukoi no Oto|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨|زمان=ja|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926014259/https://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/969244/1/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ١٨ی تەممووز بڵاو کرایەوە، «ھەپی ئێندینگس»، لە ٢٤ی تشرینی یەکەم بڵاو کرایەوە و وەک ئاوازی کۆتاییی ئەنیمێی ''[[ھەڵکردنی ڕەشەبا]]یش'' بەکارھات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|وێبگە=Oricon|زمان=ja|ناونیشان=https://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/988479/1/|سەردێڕ=Happy Endings|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926014334/https://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/988479/1/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و «سایلێنت سنۆو»، لە ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ بڵاو کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|وێبگە=Oricon|زمان=ja|ناونیشان=https://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/997728/1/|سەردێڕ=Silent Snow|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926015641/https://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/997728/1/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یەکەم ئەلبومی بەناوی ''Claire'' بوو، و لە ٢٠ی شوباتی ٢٠١٣ بڵاو کرایەوە،<ref name=claire/> و دووەم ئەلبومی بەناوی ''<nowiki>25</nowiki>'' بوو، و لە ٢٦ی شوباتی ٢٠١٤ بڵاو کرایەوە.<ref name=twentyfive/> لە نیسانی ٢٠١٥، ئەلبومێکی بە ناونیشانی ''Blue Avenue'' بڵاو کردەوە، و لە ٣ی ئایار کۆنسێرتێکی کرد کە لە [[نیپۆن بودۆکان]] دەستی پێ کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://mcha-jp.com/10141|سەردێڕ=Kana Hanazawa's First Budokan Performance - MATCHA - Japan Travel Web Magazine|نووسەر=Matcha|ئیش=MATCHA – Japan Travel Web Magazine|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160602052645/http://mcha-jp.com/10141|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-09/kana-hanazawa-holds-1st-budokan-solo-concert/.87861|سەردێڕ=Kana Hanazawa Holds 1st Budōkan Solo Concert|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160410132355/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-09/kana-hanazawa-holds-1st-budokan-solo-concert/.87861|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> وەشانە بلوڕەیەکە، ''Live Avenue Kana Hanazawa in Budokan''، پلەی شەشەمی لە فرۆشەکان بەدەست ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-11-10/japan-animation-blu-ray-disc-ranking-november-2-8/.95211|سەردێڕ=Japan's Animation Blu-ray Disc Ranking, November 2–8|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160425133557/https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-11-10/japan-animation-blu-ray-disc-ranking-november-2-8/.95211|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەنازاوا خەڵاتی باشترین خانمەکتەری پاڵپشتی لە [[٩یەمین خەڵاتەکانی سێیوو]] بەدەست ھێنا.<ref name="9th award"/> دواتر خەڵاتی باشترین خانمەکتەری دەنگیی ''[[نیوتایپ]]ی'' بەدەست ھێنا.<ref name="ann 20151010"/> ھەنازاوا لە یەکەم فیلمی ئاکشنی زیندووی خۆی بە ناوی {{Nihongo3|بەدڵنیایییەوە باش نییە کە تۆ لێرە نیت|君がいなくちゃだめなんだ|کیمی گا ئیناکوچا دامێ ناندا}} ڕۆڵی گێڕا.<ref name="ann 20150122"/> دواتر ڤیدیۆکەی پلەی دەیەمی لە ھێڵکاریی بلوڕەییی دیسکی ئۆریکۆن بەدەست ھێنا.<ref name="ann 20150619">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-06-09/japan-animation-blu-ray-disc-ranking-june-1-7/.89066|سەردێڕ=Japan's Animation Blu-ray Disc Ranking, June 1–7|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160407105901/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-06-09/japan-animation-blu-ray-disc-ranking-june-1-7/.89066|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە نیسانی ٢٠١٧، ھەنازاوا چوو بۆ کۆمپانیای [[ساکرا میوزیک]]ی سەر بە سۆنی میوزیک ئینتەرتەینمنت ژاپۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oricon.co.jp/news/2084189/full/|سەردێڕ=ソニー、新レーベル『SACRA MUSIC』4月発足 Kalafina、ClariSら擁し海外展開|بڵاوکەرەوە=[[ئۆریکۆن]]|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170108002034/http://www.oricon.co.jp/news/2084189/full/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٢٠٢١ و ئێستاشدا، ھەنازاوا واژووی لەگەڵ کۆمپانیای [[پۆنی کانیۆن]] کردووە. == ژیانی تایبەتی == دوای ئەوەی ''[[شووکان بونشون]]'' چەند بانگەشەیەکی لەسەر پەیوەندییەکەیان بڵاو کردەوە، لە شوباتی ٢٠١٧ و لەکاتی برەوپێدانی ستریمێکی ڕاستەوخۆ بۆ بڵاوکردنەوەی ''Opportunity''، ھەنازاوا دووپاتی کردەوە کە ئەو و [[کێنسۆ ئۆنۆ]] بوونەتە دەزگیرانی یەکتر.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://bunshun.jp/articles/-/1476 | سەردێڕ=「君の名は。」＆「黒子のバスケ」人気声優の熱愛同棲を「文春砲Live」がスクープ撮 | زمان=ja |ئیش=[[Shūkan Bunshun]] | بڵاوکەرەوە=[[Bungeishunjū]] | ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠١٧| ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٠| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200710111044/https://bunshun.jp/articles/-/1476 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.oricon.co.jp/news/2086260/full/ | سەردێڕ=花澤香菜、小野賢章との交際を生報告「真剣にお付き合いさせていただいております」 |ئیش=[[ئۆریکۆن]] | زمان=ja | ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٧| ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٠| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تەممووزی ٢٠٢٠| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200709224305/https://www.oricon.co.jp/news/2086260/full/ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| یەکەم=Jennifer | دوایین=Sherman | ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/interest/2017-02-20/voice-actor-kensho-ono-confirms-relationship-with-kana-hanazawa/.112483 | سەردێڕ=Voice Actor Kensho Ono Confirms Relationship With Kana Hanazawa |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٧| ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٠| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200710111044/https://www.animenewsnetwork.com/interest/2017-02-20/voice-actor-kensho-ono-confirms-relationship-with-kana-hanazawa/.112483 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٨ی تەممووزی ٢٠٢٠، ڕایان گەیاند کە ھاوسەرگیرییان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| یەکەم=Kim | دوایین=Morissy | ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/interest/2020-07-07/kensho-ono-kana-hanazawa-announce-their-marriage/.161574 | سەردێڕ=Kensho Ono, Kana Hanazawa Announce Their Marriage |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢٠| ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٠| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠٢٠| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200708075106/https://www.animenewsnetwork.com/interest/2020-07-07/kensho-ono-kana-hanazawa-announce-their-marriage/.161574 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ساڵی 2025 دا، هانازاوا کانا و ئۆنۆ کینشۆ ڕوونکردنەوەی تلاقیان پەسەند کردن پاش 4 ساڵ زواج.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://news.livedoor.com/article/detail/29574047/|زمان=Japanese|سەردێڕ=小野賢章＆花澤香菜、離婚を発表「お互いを尊重しそれぞれの道を歩む決断をいたしました」|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Livedoor News}}{{بەستەری مردوو|url=https://news.livedoor.com/article/detail/29574047/ |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.tonboriday.com/2025/09/ono-kensho-and-hanazawa-kana-announce.html |زمان=English |سەردێڕ=Ono Kensho and Hanazawa Kana Announce Divorce After Four Years of Marriage |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Tonboriday}}</ref> == فیلمۆگرافی == === ئەنیمەیشن === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ List of voice performances in animation ! ساڵ ! ناونیشان ! ڕۆڵ ! class="unsortable"| تێبینییەکان ! class="unsortable"| سەرچاوەکان<ref name="resume"/> |- | {{dts|2003|04|07|format=y}} || ''[[Last Exile]]'' || [[List of Last Exile characters#Holly Mad-thane|Holly Mad-thane]] || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2006|04|06|format=y}} || ''[[Zegapain]]'' || Ryoko Kaminagi || || <ref name="Newtype USA 6 11 144"/><ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2007|01|format=y}} || ''[[Getsumento Heiki Mina]]'' || Nakoru Hazemi / Mina Minazuki || || <ref name="Newtype USA 6 11 144"/><ref name="vadb"/> |- | {{dts|2007|07|05|format=y}} || ''[[Mushi-Uta]]'' || Shiika Anmoto || || <ref name="Newtype USA 6 11 144"/><ref name="vadb"/> |- | {{dts|2007|07|06|format=y}} || ''[[Potemayo]]'' || Potemayo || || <ref name="Newtype USA 6 11 144"/><ref name="vadb"/> |- | {{dts|2007|07|06|format=y}} || ''[[Higurashi When They Cry|Higurashi When They Cry: Kai]]'' || Tomomi || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2007|10|01|format=y}} || ''[[Sketchbook (manga)|Sketchbook ~ full color's ~]]'' || Sora Kajiwara || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-09-17/crunchyroll-adds-sketchbook-full-color-anime | سەردێڕ=Crunchyroll Adds Sketchbook ~full color'S~ Anime (Updated) |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٩| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| نووسەر=<!-- ANN Staff --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160410142022/http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-09-17/crunchyroll-adds-sketchbook-full-color-anime | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2008|01|07|format=y}} || ''[[Gunslinger Girl|Gunslinger Girl: Il Teatrino]]'' || [[List of Gunslinger Girl characters#Angelica|Angelica]] || Also OVA || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2008|04|04|format=y}}–16 || ''[[To Love-Ru]]'' series || [[List of To Love-Ru characters#Mikan Yuuki|Mikan Yuuki]] || OVA and TV series, ''Motto'', ''Darkness'', ''Darkness 2nd'' || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.tbs.co.jp/anime/to-love-ru/02staffcast/staffcast.html | سەردێڕ=TBSアニメーション 「To LOVEる」公式ホームページ | trans-title=TBS Animation To Love-Ru Official website – Staff/Cast |ئیش=TBS | ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦|شوێن=Japan | زمان=ja | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160501021214/http://www.tbs.co.jp/anime/to-love-ru/02staffcast/staffcast.html | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-31/ray-mami-kawada-to-sing-to-love-ru-trouble-darkness-2nd-themes/.86565 | سەردێڕ=Ray, Mami Kawada to Sing To Love-Ru -Trouble- Darkness 2nd Themes |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| نووسەر=<!-- ANN Staff --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160406004949/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-31/ray-mami-kawada-to-sing-to-love-ru-trouble-darkness-2nd-themes/.86565 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-06-30/to-love-ru-darkness-manga-gets-new-original-video-anime-dvd/.76129 | سەردێڕ=To Love-Ru Darkness Manga Gets New Original Video Anime DVD |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| نووسەر=<!-- ANN Staff --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160406174538/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-06-30/to-love-ru-darkness-manga-gets-new-original-video-anime-dvd/.76129 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2015/summer/toloverudarkness2/.90693 | سەردێڕ=Anime Spotlight - To loveru -Darkness 2nd |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Foronda | یەکەم=Anthony | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160430125816/https://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2015/summer/toloverudarkness2/.90693 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2008|04|05|format=y}} || ''[[Blassreiter]]'' || Elea || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2008|04|13|format=y}} || ''[[Kyōran Kazoku Nikki]]'' || [[Kyōran Kazoku Nikki#Yūka Midarezaki|Yūka Midarezaki]] || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2008|07|02|format=y}} || ''[[Someday's Dreamers|Someday's Dreamers: Summer Skies]]'' || Sora Suzuki || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2008|07|02|format=y}}–10 || ''[[Sekirei]]'' series || [[List of Sekirei characters#Kusano|Kusano]] || Also ''Pure Engagement'' || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-08-09/new-sekirei-pure-engagement-tv-anime-green-lit | سەردێڕ=New Sekirei ~Pure Engagement~ TV Anime Green-Lit |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٠٩| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160417081858/https://www.animenewsnetwork.com/news/2009-08-09/new-sekirei-pure-engagement-tv-anime-green-lit | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2008|07|03|format=y}}–10 || ''[[Strike Witches]]'' series || [[List of Strike Witches characters#Amaki Suwa|Amaki Suwa]] || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2008|10|04|format=y}} || ''[[Kannagi: Crazy Shrine Maidens]]'' || [[Kannagi: Crazy Shrine Maidens#Zange|Zange]] || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2008|10|04|format=y}} || ''[[Kemeko Deluxe!]]'' || Rico || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2008|format=y}} ||''[[You're Under Arrest (manga)|You're Under Arrest Full Throttle]] Season 3'' ||Sakura Fujieda || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2009|01|08|format=y}} || ''[[Asu no Yoichi!]]'' || Kagome Ikaruga || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2009|01|08|format=y}} || ''[[The Tower of Druaga|Tower of Druaga: The Sword of Uruk]]'' || Henaro || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2009|04|02|format=y}} || ''[[Pandora Hearts]]'' || Sharon Rainsworth || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2009|04|02|format=y}} || ''[[Basquash!]]'' || Coco JD || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2008-12-06/kawamori-basquash-anime-gets-airdate-staff | سەردێڕ=Kawamori's Basquash Anime Gets Airdate, Staff, Cast (Update 2) |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160418113301/https://www.animenewsnetwork.com/news/2008-12-06/kawamori-basquash-anime-gets-airdate-staff | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2009|07|01|format=y}} || ''[[Aoi Hana]]'' || Prince || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2009|07|03|format=y}}–present || [[Monogatari (series)|''Monogatari'']] series || [[List of Monogatari characters#Nadeko Sengoku|Nadeko Sengoku]] || ''Bake'', ''Nise'', {{Nowrap|''Second Season''}}, ''Owari'', ''Koyomi'', {{Nowrap|''Zoku Owari''}}|| <ref name="castmonogatari">{{بیرخستنەوەی وێب| script-title=ja:スタッフ・キャスト | ناونیشان=http://www.bakemonogatari.com/staff/|سەردێڕ=化物語 - 西尾維新アニメプロジェクト | trans-title=Staff & cast |ئیش=Bakemonogatari official website | ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٣| زمان=ja | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠١٣| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6FHyPS4km?url=http://www.bakemonogatari.com/staff/ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-03-05/2nd-monogatari-series-second-season-umaibo-snack-promo-streamed | سەردێڕ=2nd Monogatari Series Second Season Umaibo Snack Promo Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| نووسەر=<!-- ANN staff --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160410144200/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-03-05/2nd-monogatari-series-second-season-umaibo-snack-promo-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-12-28/nisemonogatari-tv-anime-2nd-trailer-streamed | سەردێڕ=Nisemonogatari TV Anime's 2nd Trailer Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160406082608/http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-12-28/nisemonogatari-tv-anime-2nd-trailer-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- will reprise listing --><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2015/fall/owarimonogatari/.93560 | سەردێڕ=Anime Spotlight - Owarimonogatari |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Foronda | یەکەم=Anthony}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| script-title=ja:「続・終物語」公式サイト TVアニメ全6話 2019年放送！ | ناونیشان=https://www.monogatari-series.com/zokuowarimonogatari/|سەردێڕ=「続・終物語」公式サイト | trans-title="Continuation and Final Story" Official Website All 6 TV anime episodes broadcast in 2019! |ئیش=Zoku Owarimonogatari official website | ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩| زمان=ja | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠١٩| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190504071557/https://www.monogatari-series.com/zokuowarimonogatari/ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb --> |- | {{dts|2009|07|07|format=y}} || ''[[Sora no Manimani]]'' || Apricot Yukie || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2009|10|02|format=y}}–13 || ''[[A Certain Scientific Railgun]]'' series || [[List of A Certain Magical Index characters#Erī Haru'ue|Erii Haruue]] || Also ''S'' || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2009|10|06|format=y}} || ''[[Kobato.]]'' || [[Kobato.#Kobato Hanato|Kobato Hanato]] || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-05-01/sentai-filmworks-adds-kobato-anime | سەردێڕ=Sentai Filmworks Adds Clamp's Kobato TV Anime |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠١١| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| نووسەر=<!-- ANN staff --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160419052932/http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-05-01/sentai-filmworks-adds-kobato-anime | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2009|10|08|format=y}} || ''[[Darker than Black|Darker than Black: Gemini Meteor]]'' || [[List of Darker than Black characters#Suou Pavlichenko|Suou Pavlichenko]] || || <ref name="vadb"/><ref name="ann 20100913">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-09-14/singapore-anime-festival-asia-announces-guest-lineup | سەردێڕ=Singapore's Anime Festival Asia Announces Guest Lineup |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٠| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| نووسەر=<!-- ANN staff --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160429170139/http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-09-14/singapore-anime-festival-asia-announces-guest-lineup | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2010|01|05|format=y}} || ''[[Ladies versus Butlers!]]'' || Ayse Khadim || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2010|01|07|format=y}} || ''[[Durarara!!]]'' || [[List of Durarara!! characters#Anri Sonohara|Anri Sonohara]] || || <ref name="9th award"/><ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2015/winter/durrx2thirdarc/.96525 | سەردێڕ=Anime Spotlight - Durarara!! x 2 The Third Arc |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Foronda | یەکەم=Anthony | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160504025106/http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2015/winter/durrx2thirdarc/.96525 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2010|01|09|format=y}}–11 || ''[[The Qwaser of Stigmata]]'' series || Fumika Mitarai || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2010|04|01|format=y}} || ''[[B Gata H Kei]]'' || [[B Gata H Kei#Mayu Miyano|Mayu Miyano]] || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2010|04|01|format=y}} || ''[[Maid Sama!]]'' || Sakura Hanazono || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2010|04|02|format=y}} || ''[[Angel Beats!]]'' || [[Angel Beats#Angel|Angel / Kanade Tachibana]] || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.angelbeats.jp/cast/ | سەردێڕ=Cast | بڵاوکەرەوە=[[Key (company)|Key]] |ئیش=Angel Beats! official website | ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| زمان=ja | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140812044324/http://www.angelbeats.jp/cast/ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2010|07|01|format=y}} || ''[[Amagami SS]]'' || Library committee of rumor || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2010|07|05|format=y}} || ''[[Occult Academy]]'' || Kozue Naruse || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2010|07|10|format=y}}–11 || ''[[Asobi ni Iku yo!]]'' series || [[Asobi ni Iku yo!#Aoi Futaba|Aoi Futaba]] || Also ''OVA'' || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-07-09/crunchyroll-adds-asobi-ni-ikuyo-simulcast|سەردێڕ=Crunchyroll to Simulcast Asobi ni Ikuyo Anime|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠١٠|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160422182936/https://www.animenewsnetwork.com/news/2010-07-09/crunchyroll-adds-asobi-ni-ikuyo-simulcast|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2010|07|23|format=y}} || ''[[Hen Semi]]'' || Nanako Matsutaka || OVA || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-05-02/thriller-restaurant-live-action/anime-teaser-streamed | سەردێڕ=Thriller Restaurant Live-Action/Anime Teaser Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠١٠| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160503060002/http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-05-02/thriller-restaurant-live-action/anime-teaser-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2010|07|24|format=y}} || ''Mayo Elle Otokonoko'' || || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-07-14/mayo-elle-otokonoko-boys-in-skirts-anime-to-launch|سەردێڕ=Mayo elle Otokonoko 'Boys in Skirts' Anime to Launch|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠١٠|ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160415154317/http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-07-14/mayo-elle-otokonoko-boys-in-skirts-anime-to-launch|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2010|10|03|format=y}}–13 || ''[[Oreimo]]'' series || [[Oreimo#Ruri Gokō|Ruri Gokō / Kuroneko]], Hinata Gokō || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref name="oreimo">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.oreimo-anime.com/staffcast/index.html | سەردێڕ=Staff & Cast | بڵاوکەرەوە=[[Aniplex]] |ئیش=Oreimo Anime website | ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| زمان=ja | وتەگێڕانەوە=黒猫：花澤香菜 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141225130813/http://www.oreimo-anime.com/staffcast/index.html | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2010|10|06|format=y}}–13 || ''[[The World God Only Knows]]'' series || [[List of The World God Only Knows characters#Shiori Shiomiya|Shiori Shiomiya]] || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2010|10|07|format=y}} || ''[[Otome Yōkai Zakuro]]'' || Susukihotaru || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2010|10|14|format=y}} || ''[[Princess Jellyfish]]'' || Tsukimi Kurashita || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-10-27/kuragehime-bd/dvds-to-add-unaired-heroes-episodes | سەردێڕ=Kuragehime BD/DVDs to Add Unaired 'Heroes' Episodes (Updated) |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160409013749/http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-10-27/kuragehime-bd/dvds-to-add-unaired-heroes-episodes | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2010|11|25|format=y}} || ''[[Megane na Kanojo]]'' || Chiaki Kuramoto || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-10-20/megane-na-kanojo-kara-no-kyoukai-promos-streamed|سەردێڕ=Megane na Kanojo, Kara no Kyoukai Promos Streamed (Updated)|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160415043020/https://www.animenewsnetwork.com/news/2010-10-20/megane-na-kanojo-kara-no-kyoukai-promos-streamed|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2011|01|06|format=y}}–13 || ''[[Infinite Stratos]]'' series || [[Infinite Stratos#Charlotte Dunois|Charlotte Dunois]] || Also ''IS2'' || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-06-05/infinite-stratos-gets-all-new-encore-video-on-bd/dvd | سەردێڕ=Infinite Stratos Gets All-New Encore Video on BD/DVD |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١١| ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161127203306/http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-06-05/infinite-stratos-gets-all-new-encore-video-on-bd/dvd | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-04-20/infinite-stratos-anime-2nd-season-confirmed-with-promo-video | سەردێڕ=Infinite Stratos Anime's 2nd Season Confirmed With Promo Video |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| نووسەر=<!-- ANN staff --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190103114725/https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-04-20/infinite-stratos-anime-2nd-season-confirmed-with-promo-video | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2011|01|08|format=y}}–13 || ''[[Freezing (manga)|Freezing]]'' series || [[List of Freezing characters#Rana Linchen|Rana Linchen]] || Also ''Vibrations'' || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|01|13|format=y}} || ''[[Fractale]]'' || Nessa || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| author-first1=Mitsuru | author-first2=Zac | author-last1=Uehira | author-last2=Bertschy | ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/feature/2011-06-10 | سەردێڕ=Special Event: The Cast and Director of Fractale |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١١| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠١١| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/5zLphOCt1?url=http://www.animenewsnetwork.com/feature/2011-06-10 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2011|03|14|format=y}} || ''[[Moshidora]]'' || Yuki Miyata || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|03|25|format=y}} || ''[[Morita-san wa Mukuchi]]'' series || Mayu Morita || OVA and TV series || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref name="ann 20110620"/> |- | {{dts|2011|04|02|format=y}}–15 || ''[[Dog Days (Japanese TV series)|Dog Days]]'' series || Noir Vinocacao || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2011|04|05|format=y}}–18 || ''[[Steins;Gate (anime)|Steins;Gate]]'' || Mayuri Shiina || Also ''Steins;Gate 0'' in 2018 || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-11-11/last-steins-gate-ibm-anime-short-posted-with-english-subtitles/.80928 | سەردێڕ=Last Steins;Gate IBM Anime Short Posted with English Subtitles |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160510022250/https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-11-11/last-steins-gate-ibm-anime-short-posted-with-english-subtitles/.80928 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://comicbook.com/anime/2018/03/17/steins-gate-0-anime-episode-number-release-date/|سەردێڕ='Steins;Gate 0' Confirms Full Episode Order, Release Date|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180328102717/http://comicbook.com/anime/2018/03/17/steins-gate-0-anime-episode-number-release-date/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2011|04|07|format=y}} || ''[[Denpa Onna to Seishun Otoko]]'' || Hanazawa-san || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2011|04|07|format=y}} || ''[[Sket Dance]]'' || Saaya Agata || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|04|16|format=y}} || ''[[Deadman Wonderland]]'' || Shiro || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2011|04|17|format=y}}–2017 || ''[[خاوەنی جادووگەری شین]]'' || [[List of Blue Exorcist characters#Shiemi Moriyama|Shiemi Moriyama]] || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-12-18/blue-exorcist-tv-anime-1st-promo-video-streamed | سەردێڕ=Blue Exorcist TV Anime's 1st Promo Video Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160413050545/http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-12-18/blue-exorcist-tv-anime-1st-promo-video-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2011|07|01|format=y}}–13 || ''[[Ro-Kyu-Bu!]]'' series || [[Ro-Kyu-Bu!#Tomoka Minato|Tomoka Minato]] || OVA and TV series, ''SS'' series || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-06-01/blade-fairy-tail-ro-kyu-bu-promo-videos-streamed | سەردێڕ=Blade, Fairy Tail, Ro-Kyu-Bu! Promo Videos Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١١| ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141202181914/http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-06-01/blade-fairy-tail-ro-kyu-bu-promo-videos-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-06-29/ro-kyu-bu-ss-anime-tv-spot-aired | سەردێڕ=Ro-Kyu-Bu! SS Anime's TV Spot Aired |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| نووسەر=<!-- ANN staff --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160425035409/https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-06-29/ro-kyu-bu-ss-anime-tv-spot-aired | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-06-11/animated-ro-kyu-bu-promo-video-officially-streamed | سەردێڕ=Animated Ro-Kyu-Bu! Promo Video Officially Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠١١| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئایاری ٢٠١٩| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190507163450/https://www.animenewsnetwork.com/news/2011-06-11/animated-ro-kyu-bu-promo-video-officially-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2011|07|05|format=y}} || ''[[Kamisama Dolls]]'' || Mahiru Hyūga || || <ref name="ann 20110620">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/interest/2011-06-20/list-of-summer-season-2011-tv-anime-in-japan/2 | سەردێڕ=Summer 2011 Anime Season: Directors, Actors, and Themes |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١١| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Manry | یەکەم=Gia | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160419121823/https://www.animenewsnetwork.com/interest/2011-06-20/list-of-summer-season-2011-tv-anime-in-japan/2 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-05-19/kamisama-dolls-tv-anime-promotional-video-streamed | سەردێڕ=Kamisama Dolls TV Anime's Promotional Video Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠١١| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160426103846/https://www.animenewsnetwork.com/news/2011-05-19/kamisama-dolls-tv-anime-promotional-video-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2011|07|07|format=y}} || ''[[The Idolmaster]]'' || Eri Mizutani ||Full appearance on episode 10; multiple cameos |<ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|07|07|format=y}} || ''[[Mayo Chiki!]]'' || Kureha Sakamachi || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref name="ann 20110620"/> |- | {{dts|2011|07|15|format=y}} || ''[[The Mystic Archives of Dantalian]]'' || [[The Mystic Archives of Dantalian#Hugh Anthony Disward|Young Hugh]] || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|07|20|format=y}} || ''[[Baby Princess|Baby Princess 3D Paradise 0]]'' || Mizuki || OVA || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2011|10|06|format=y}}–13 || ''[[Haganai]]'' series || [[Haganai#Kobato Hasegawa|Kobato Hasegawa]] || Also ''Next'' || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-05-17/boku-wa-tomodachi-ga-sukunai-light-novels-gets-tv-anime | سەردێڕ=Boku wa Tomodachi ga Sukunai Light Novels Get TV Anime (Update 2) |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١١| ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| نووسەر=<!-- ANN staff --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئابی ٢٠١١| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110823194320/http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-05-17/boku-wa-tomodachi-ga-sukunai-light-novels-gets-tv-anime | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2011|10|07|format=y}} || ''[[Last Exile|Last Exile: Fam the Silver Wing]]'' || [[List of Last Exile characters#Alvis E. Hamilton|Alvis E. Hamilton]] || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2011|10|13|format=y}} || ''[[Guilty Crown]]'' || Ayase Shinomiya || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|12|31|format=y}} || ''[[Carnival Phantasm]]'' || Ayaka Sajō || OVA anime project<br>Episode: ''Fate/Prototype'' || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2011-12-29/carnival-phantasm-3rd-season-includes-fate/prototype|سەردێڕ=Carnival Phantasm's 3rd Season Includes Fate/Prototype|وێبگە=animenewsnetwork.com|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180319084720/https://www.animenewsnetwork.com/news/2011-12-29/carnival-phantasm-3rd-season-includes-fate/prototype|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2012|01|07|format=y}} || ''[[Bodacious Space Pirates]]'' || Chiaki Kurihara || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|01|08|format=y}} || ''[[Aquarion Evol]]'' || Zessica Wong || Also ''Love'' OVA in 2015 || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-21/aquarion-gets-sosei-no-aquarion-love-crossover-anime-and-stage-play/.86215|سەردێڕ=Aquarion Gets Sōsei no Aquarion Love Crossover Anime & Stage Play|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠١٥|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160426150305/https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-21/aquarion-gets-sosei-no-aquarion-love-crossover-anime-and-stage-play/.86215|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2012|01|12|format=y}} || ''[[Inu × Boku SS]]'' || Karuta Roromiya || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-08-29/inu-boku-ss-tv-anime-slated-for-january-2012 | سەردێڕ=Inu × Boku SS TV Anime Slated for January 2012 |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠١١| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| نووسەر=<!-- ANN staff --> | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160418100103/https://www.animenewsnetwork.com/news/2011-08-29/inu-boku-ss-tv-anime-slated-for-january-2012 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2012|01|18|format=y}} || ''[[Danball Senki|Danball Senki W]]'' || Ran Hanasaki || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|02|02|format=y}} || ''[[Black Rock Shooter]]'' || [[List of Black Rock Shooter characters#Black Rock Shooter|Black Rock Shooter]], [[List of Black Rock Shooter characters#Mato Kuroi|Mato Kuroi]], [[List of Black Rock Shooter characters#Insane Black Rock Shooter|Insane Black Rock Shooter]] || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-03-24/black-rock-shooter-anime-to-be-streamed-for-free | سەردێڕ=Black Rock Shooter Anime to Be Streamed for Free (Updated) |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠١٠| ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141117093321/http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-03-24/black-rock-shooter-anime-to-be-streamed-for-free | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2012|04|02|format=y}} || ''[[Zetman]]'' || Konoha Amagi || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|04|05|format=y}} || ''[[Sengoku Collection]]'' || Tokugawa Ieyasu || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2012|04|05|format=y}} || ''[[Shirokuma Cafe]]'' || Mei Mei || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|04|08|format=y}}–14 || ''[[Saki (manga)|Saki]]'' || [[List of Saki characters#Kuro Matsumi|Kuro Matsumi]] || ''Achiga-hen episode of Side-A'', ''The Nationals'' || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> <!-- *''[[Saki (manga)|Saki: The Nationals]]'' – Kuro Matsumi --> |- | {{dts|2012|07|02|format=y}} || ''[[Chōyaku Hyakunin isshu: Uta Koi]]'' || Touko princess || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|07|04|format=y}} || ''[[Binbougami ga!]]'' || Ichiko Sakura || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|07|06|format=y}} || ''[[Aesthetica of a Rogue Hero]]'' || Kirimoto Kuzunoha || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|07|06|format=y}} || ''[[Campione!]]'' || Yuri Mariya || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|10|01|format=y}} || ''[[My Little Monster]]'' || Chizuru Oushima || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2012|10|02|format=y}} || ''[[From the New World (novel)|From the New World]]'' || Maria Akizuki || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-02-26/from-the-new-world-novel-gets-tv-anime-from-a-1-pictures | سەردێڕ=From the New World Novel Gets TV Anime From A-1 Pictures |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠١٢| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٧| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170702154031/http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-02-26/from-the-new-world-novel-gets-tv-anime-from-a-1-pictures | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2012|10|04|format=y}} || ''[[Blast of Tempest]]'' || Aika Fuwa || Also theme song || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-09-15/zetsuen-no-tempest-tv-anime-3rd-promo-streamed | سەردێڕ=Zetsuen no Tempest TV Anime's 3rd Promo Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٢| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| وتەگێڕانەوە=The character section now has designs for Natsumura Kusaribe, and the staff/cast section confirms that Kana Hanazawa is voicing the character Aika Fuwa (in addition to singing the ending theme song "happy endings"). | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160426135247/https://www.animenewsnetwork.com/news/2012-09-15/zetsuen-no-tempest-tv-anime-3rd-promo-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-08-26/zetsuen-no-tempest-tv-anime-2nd-promo-streamed | سەردێڕ=Zetsuen no Tempest TV Anime's 2nd Promo Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠١٢| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| وتەگێڕانەوە=The website also confirmed that Kana Hanazawa is contributing her song "happy endings" as the anime's ending theme song. | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160430021407/http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-08-26/zetsuen-no-tempest-tv-anime-2nd-promo-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2012|10|06|format=y}}–14 || ''[[Little Busters!]]'' series || Mutsumi Suginami || Also ''Refrain'' || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2012|10|07|format=y}}–14 || ''[[Magi: The Labyrinth of Magic]]'' series || Ren Kougyoku || Also ''Kingdom'' || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|10|07|format=y}}–17 || ''[[Teekyu]]'' series || [[Teekyu#Marimo Bando|Marimo Bando]] || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-12-06/teekyu-anime-renewed-for-7th-season-in-january/.96164 | سەردێڕ=Teekyū Anime Renewed for 7th Season in January |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201208200229/https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-12-06/teekyu-anime-renewed-for-7th-season-in-january/.96164 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-05-31/teekyu-second-season-1st-promo-streamed | سەردێڕ=Teekyū Anime's Second Season's 1st Promo Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160413103210/https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-05-31/teekyu-second-season-1st-promo-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2012|10|11|format=y}}–19 || ''[[Psycho-Pass]]'' series || [[Akane Tsunemori]] || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-09-13/updated-psycho-pass-promo-video-previews-song | سەردێڕ=Updated Psycho-Pass Promo Video Previews Song |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٢| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160407133903/http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-09-13/updated-psycho-pass-promo-video-previews-song | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2013|01|10|format=y}} || ''[[Sasami-san@Ganbaranai]]'' || Kagami Yagami || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.tbs.co.jp/anime/sasami/staffcast/ | سەردێڕ=Staff&Cast | بڵاوکەرەوە=TBS |ئیش=Sasami-san@Ganbarana official website | ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|شوێن=Japan | زمان=ja | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170926193845/http://www.tbs.co.jp/anime/sasami/staffcast/ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/interest/2012-08-18/shaft-sasami-san@ganbaranai-promo-video-reveals-cast | سەردێڕ=SHAFT's Sasami-san@Ganbaranai Promo Video Reveals Cast |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١٢| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| وتەگێڕانەوە=Kana Hanazawa as Kagami Yagami, the middle sister | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160406142246/http://www.animenewsnetwork.com/interest/2012-08-18/shaft-sasami-san@ganbaranai-promo-video-reveals-cast | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2013|01|10|format=y}} || ''[[Kotoura-san]]'' || Yuriko Mifune || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-11-09/kotoura-san-school-romantic-comedy-tv-anime-teaser-streamed | سەردێڕ=Kotoura-san School Romantic Comedy TV Anime's Teaser Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160411202532/https://www.animenewsnetwork.com/news/2012-11-09/kotoura-san-school-romantic-comedy-tv-anime-teaser-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2013|04|06|format=y}} || ''[[Zettai Bōei Leviathan]]'' || Syrup || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/interest/2013-03-03/gonzo-makes-leviathan-moe-fantasy-mobile-game-tv-anime | سەردێڕ=Gonzo Makes Leviathan Moe Fantasy Mobile Game's TV Anime |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٣| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٧| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170806063531/http://www.animenewsnetwork.com/interest/2013-03-03/gonzo-makes-leviathan-moe-fantasy-mobile-game-tv-anime | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2013|07|08|format=y}} || ''[[WataMote]]'' || [[WataMote#Yuu Naruse|Yuu Naruse]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-04-17/mvm-acquires-watamote-it-you-guys-fault-im-unpopular | سەردێڕ=MVM Acquires Watamote It's You Guys Fault I'm Unpopular |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160409010540/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-04-17/mvm-acquires-watamote-it-you-guys-fault-im-unpopular | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2013/summer/watamote | سەردێڕ=Anime Spotlight - WATAMOTE |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Sevakis | یەکەم=Justin | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160412024921/http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2013/summer/watamote | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2013|10|02|format=y}} || ''[[Coppelion]]'' || Aoi Fukasaku || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-07-03/coppelion-anime-gets-reboot-with-previews-at-anime-expo-japan-expo | سەردێڕ=Coppelion Anime Gets 'Reboot' With Previews at Anime Expo, Japan Expo |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141202174629/http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-07-03/coppelion-anime-gets-reboot-with-previews-at-anime-expo-japan-expo | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2013|10|03|format=y}} || ''[[Nagi-Asu: A Lull in the Sea]]'' || Manaka Mukaido || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-09-26/kana-hanazawa-leads-p.a-works-nagi-no-asu-kara-cast | سەردێڕ=Kana Hanazawa Leads P.A. Works' Nagi no Asu Kara Cast |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٢| ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١٧| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170717065547/https://www.animenewsnetwork.com/news/2012-09-26/kana-hanazawa-leads-p.a-works-nagi-no-asu-kara-cast | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/interview/2015-07-14/the-cast-and-crew-of-a-lull-in-the-sea/.90418 | سەردێڕ=Kana Hanazawa - Interview: The Cast and Crew of A Lull in the Sea - Anime News Network |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Bertschy | یەکەم=Zac | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160416153647/http://www.animenewsnetwork.com/interview/2015-07-14/the-cast-and-crew-of-a-lull-in-the-sea/.90418 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2013|10|06|format=y}} || ''[[Wanna be the Strongest in the World]]'' || Juri Sanada || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-08-07/wanna-be-the-strongest-in-the-world-female-wrestling-anime-1st-animated-promo-streamed|سەردێڕ='Wanna Be the Strongest in the World' Female Wrestling Anime's 1st Animated Promo Streamed|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠١٣|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160430035230/http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-08-07/wanna-be-the-strongest-in-the-world-female-wrestling-anime-1st-animated-promo-streamed|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2013|10|07|format=y}} || ''[[Unbreakable Machine-Doll]]'' || Hotaru || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-05-17/kana-asumi-nobuhiko-okamoto-join-unbreakable-machine-doll-anime | سەردێڕ=Kana Asumi, Nobuhiko Okamoto Join Unbreakable Machine-Doll Anime |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161130213253/http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-05-17/kana-asumi-nobuhiko-okamoto-join-unbreakable-machine-doll-anime | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2013|10|08|format=y}} || ''[[Tokyo Ravens]]'' || Natsume Tsuchimikado || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-09-30/tokyo-raven-anime-2nd-promo-streamed | سەردێڕ=Tokyo Raven Anime's 2nd Promo Streamed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141202181929/http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-09-30/tokyo-raven-anime-2nd-promo-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2013|format=y}}–14 || ''[[Date A Live]]'' || Rinne Sonogami || || <ref name="doi"/> |- | {{dts|2013|format=y}}–17 || ''[[Balala the Fairies]]'' || Michelle Lin || || |- | {{dts|2014|01|05|format=y}} || ''[[Buddy Complex]]'' || Nasu Mayuka || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-12-01/sunrise-makes-january-robot-tv-anime-buddy-complex | سەردێڕ=Sunrise Makes January Robot TV Anime Buddy Complex |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160406075457/http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-12-01/sunrise-makes-january-robot-tv-anime-buddy-complex | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2013/winter-2014/3 | سەردێڕ=Anime Spotlight - Buddy Complex |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Foronda | یەکەم=Anthony | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160406174709/http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2013/winter-2014/3 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|01|05|format=y}} || ''[[My Neighbor Seki]]'' || [[My Neighbor Seki#Rumi Yokoi|Rumi Yokoi]] || Also OAVs || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-12-13/tonari-no-seki-kun-new-promo-videos-bring-back-robot-family | سەردێڕ=Tonari no Seki-kun's New Promo Videos Bring Back Robot Family |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160418234221/https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-12-13/tonari-no-seki-kun-new-promo-videos-bring-back-robot-family | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-10-02/kana-hanazawa-hiro-shimono-lead-tonari-no-seki-kun-cast | سەردێڕ=Kana Hanazawa, Hiro Shimono Lead Tonari no Seki-kun Cast |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160510204826/https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-10-02/kana-hanazawa-hiro-shimono-lead-tonari-no-seki-kun-cast | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2014|01|05|format=y}} || ''[[Space Dandy]]'' || Adelie || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2014|01|06|format=y}} || ''[[D-Frag!]]'' || [[D-Frag!#Roka Shibasaki|Roka Shibasaki]] || || <ref name="9th award"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-10-25/d-fragments-tv-anime-staff-cast-unveiled | سەردێڕ=D-Fragments TV Anime's Staff, Cast Unveiled |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160408193459/http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-10-25/d-fragments-tv-anime-staff-cast-unveiled | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2013/winter-2014/d-fragments | سەردێڕ=Anime Spotlight - D-Fragments |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Foronda | یەکەم=Anthony | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160405164846/http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2013/winter-2014/d-fragments | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb --> |- | {{dts|2014|01|10|format=y}} || ''[[No-Rin]]'' || [[No-Rin#Minori Nakazawa|Minori Nakazawa]] || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2014|01|10|format=y}} || ''[[Wake Up, Girls!]]'' || [[Wake Up, Girls!#Other characters|Anna]] || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی تویت|سەردێڕ=【お知らせ②】追加キャスト決定！アンナ CV:花澤香菜、カリーナ　CV:戸松遥。Wake Up, Girls！の優しい先輩役です！I-1クラブに追加して、脇を固める豪華声優陣でお届けします！アフレコ始まってますよ！ #WUG_JP |ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|نووسەر=Wake Up Girls PR |ژمارە=٤٠٦٤٤١٢٦٧٥١٨٦٥٦٥١٢|زمان=ja |بەکارھێنەر=wakeupgirls_PR}}</ref> |- | {{dts|2014|01|11|format=y}}–15 || ''[[Nisekoi]]'' series || [[Nisekoi#Kosaki Onodera|Kosaki Onodera]] || Also ''Nisekoi:'' || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.crunchyroll.com/anime-news/2013/08/22/nisekoi-anime-slated-for-january-2014 | سەردێڕ=Nisekoi Anime Slated For January 2014 |ئیش=Crunchyroll | ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٤| دوایین=Green | یەکەم=Scott | ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304060742/http://www.crunchyroll.com/anime-news/2013/08/22/nisekoi-anime-slated-for-january-2014 | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-10-02/kana-asumi-joins-nisekoi-anime-cast | سەردێڕ=Kana Asumi Joins Nisekoi Anime's Cast |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160422182836/https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-10-02/kana-asumi-joins-nisekoi-anime-cast | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|format=y}} || ''[[Pokémon Omega Ruby and Alpha Sapphire]]'' || May/Haruka || Short OVA to promote game || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-11-20/pokemon-omega-ruby-and-alpha-sapphire-anime-short-english-dubbed/.81249 | سەردێڕ=Pokémon Omega Ruby & Alpha Sapphire Anime Short English-Dubbed |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160421003118/https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-11-20/pokemon-omega-ruby-and-alpha-sapphire-anime-short-english-dubbed/.81249 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|01|11|format=y}} || ''[[World Conquest Zvezda Plot]]'' || Natasha Vasylchenko/Professor Um || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-12-07/misaki-kuno-natsuki-hanae-star-in-world-conquest-anime | سەردێڕ=Misaki Kuno, Natsuki Hanae Star in World Conquest Anime |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160503080640/http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-12-07/misaki-kuno-natsuki-hanae-star-in-world-conquest-anime | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|04|03|format=y}} || ''[[The Kawai Complex Guide to Manors and Hostel Behavior]]'' || Ritsu Kawai || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-04-04/crunchyroll-to-stream-the-kawaii-complex-guide-to-manners-and-hostel-behavior | سەردێڕ=Crunchyroll to Stream The Kawai Complex Guide to Manors and Hostel Behavior |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160505234112/https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-04-04/crunchyroll-to-stream-the-kawaii-complex-guide-to-manners-and-hostel-behavior | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|04|05|format=y}} || ''[[Dragonar Academy]]'' || Jessica Valentine || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2014|04|05|format=y}}–20 || ''[[The Irregular at Magic High School]]'' || Mayumi Saegusa || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-02-27/kana-hanazawa-mai-nakahara-saki-ogasawara-confirmed-for-irregular-at-magic-high-school-cast | سەردێڕ=Kana Hanazawa, Mai Nakahara, Saki Ogasawara Confirmed for Irregular at Magic High School Cast |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160427190824/https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-02-27/kana-hanazawa-mai-nakahara-saki-ogasawara-confirmed-for-irregular-at-magic-high-school-cast | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|04|06|format=y}} || ''[[Broken Blade]]'' || Cleo Saburafu || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-02-02/broken-blade-films-updated-for-tv-with-spinoff-ova-in-the-works | سەردێڕ=Broken Blade Films Updated for TV With Spinoff OVA in the Works |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160414012241/https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-02-02/broken-blade-films-updated-for-tv-with-spinoff-ova-in-the-works | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|04|06|format=y}} || ''[[If Her Flag Breaks]]'' || [[If Her Flag Breaks#Megumu Tōzokuyama|Megumu Tōzokuyama]] || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-03-14/kanojo-ga-flag-o-oraretara-anime-4th-promo-highlights-megumu | سەردێڕ=Kanojo ga Flag o Oraretara Anime's 4th Promo Highlights Megumu |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160510151046/https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-03-14/kanojo-ga-flag-o-oraretara-anime-4th-promo-highlights-megumu | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-11-29/ryota-ohsaka-kana-asumi-lead-kanojo-ga-flag-o-oraretara-anime-cast | سەردێڕ=Ryota Ohsaka, Kana Asumi Lead Kanojo ga Flag o Oraretara Anime's Cast |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160509142949/https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-11-29/ryota-ohsaka-kana-asumi-lead-kanojo-ga-flag-o-oraretara-anime-cast | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|04|10|format=y}} || ''[[Nanana's Buried Treasure]]'' || Daruku Hoshino || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-02-06/nanana-buried-treasure-anime-new-promo-supporting-cast-unveiled | سەردێڕ=Nanana's Buried Treasure Anime's New Promo, Supporting Cast Unveiled |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160410140503/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-02-06/nanana-buried-treasure-anime-new-promo-supporting-cast-unveiled | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|04|12|format=y}} || ''[[Kagerou Project|Mekakucity Actors]]'' || Marry Kozakura || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-01-25/mekaku-city-actors-1st-ad-highlights-kana-asumi-ene | سەردێڕ=Mekaku City Actors' 1st Ad Highlights Kana Asumi's Ene |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠١٤| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140225140007/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-01-25/mekaku-city-actors-1st-ad-highlights-kana-asumi-ene | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|07|03|format=y}} || ''[[تۆکیۆ غول]]'' || Rize Kamishiro || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-06-08/funimation-acquires-tokyo-ghoul-street-fighter-assassin-fist/.75328 | سەردێڕ=Funimation Acquires Tokyo Ghoul, Street Fighter: Assassin's Fist |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٥| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140725130935/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-06-08/funimation-acquires-tokyo-ghoul-street-fighter-assassin-fist/.75328 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|07|06|format=y}} || ''[[ئەکامێ گا کیل!]]'' || Seryu Ubiquitous || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2014|07|10|format=y}} || ''[[Persona 4: The Animation|Persona 4: The Golden Animation]]'' || Marie || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-05-02/persona-4-golden-gets-tv-anime-by-a-1-pictures-in-july | سەردێڕ=Persona 4 Golden Gets TV Anime by A-1 Pictures in July |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠١٥| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150323075837/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-05-02/persona-4-golden-gets-tv-anime-by-a-1-pictures-in-july | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|10|05|format=y}} || ''[[World Trigger]]'' || Ai Kitora || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-08-20/tomoaki-maeno-masakazu-morita-kana-hanazawa-join-world-trigger-cast/.77791 | سەردێڕ=Tomoaki Maeno, Masakazu Morita, Kana Hanazawa Join World Trigger Cast |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٥| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠١٥| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150712082638/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-08-20/tomoaki-maeno-masakazu-morita-kana-hanazawa-join-world-trigger-cast/.77791 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|10|08|format=y}} || ''[[Parasyte|Parasyte -the maxim-]]'' || Satomi Murano || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-10-04/animax-asia-will-simulcast-parasyte-the-maxim-tv-anime/.79495 | سەردێڕ=Animax Asia Will Simulcast Parasyte -the maxim- TV Anime |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160407141531/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-10-04/animax-asia-will-simulcast-parasyte-the-maxim-tv-anime/.79495 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|10|16|format=y}}–21 || ''[[Yuki Yuna Is a Hero]]'' series || [[Yuki Yuna is a Hero#Sonoko Nogi|Sonoko Nogi]] || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|01|08|format=y}} || ''[[Unlimited Fafnir]]'' || Firill Crest || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2014/winter/fafnir/.82635 | سەردێڕ=Anime Spotlight - Unlimited Fafnir (Juoumujin no Fafnir) |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Foronda | یەکەم=Anthony | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160527133920/https://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2014/winter/fafnir/.82635 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|01|10|format=y}}–16 || ''[[Durarara!! x2]]'' series || Anri Sonohara || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|01|11|format=y}} || ''[[Maria the Virgin Witch]]'' || Ezekiel || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-11-30/maria-the-virgin-witch-anime-unveils-video-more-cast-theme-songs/.81590 | سەردێڕ=Maria the Virgin Witch Anime Unveils Video, More Cast, Theme Songs |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201106164639/https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-11-30/maria-the-virgin-witch-anime-unveils-video-more-cast-theme-songs/.81590 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|04|06|format=y}} || ''[[Teekyū|Takamiya Nasuno Desu]]'' || Marimo Bandō || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|04|12|format=y}} || ''[[Yamada-kun and the Seven Witches]]'' || [[List of Yamada-kun and the Seven Witches characters#Mikoto Asuka|Mikoto Asuka]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-12-08/yamada-kun-and-the-seven-witches-anime-casts-jun-fukuyama-kana-hanazawa/.81894 | سەردێڕ=Yamada-kun & the Seven Witches Anime Casts Jun Fukuyama, Kana Hanazawa |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141209090913/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-12-08/yamada-kun-and-the-seven-witches-anime-casts-jun-fukuyama-kana-hanazawa/.81894 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2015|07|02|format=y}} || ''[[Castle Town Dandelion]]'' || Akane Sakurada || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-01/kana-hanazawa-ai-kayano-ryohei-kimura-lead-jokamachi-no-dandelion-anime-cast/.87709 | سەردێڕ=Kana Hanazawa, Ai Kayano, Ryohei Kimura Lead Jōkamachi no Dandelion Anime's Cast |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181105201740/https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-01/kana-hanazawa-ai-kayano-ryohei-kimura-lead-jokamachi-no-dandelion-anime-cast/.87709 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2015/summer/ctdandelion/.90686|سەردێڕ=Anime Spotlight - Castle Town Dandelion|یەکەم=Anthony|دوایین=Foronda|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٥|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160516080846/http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2015/summer/ctdandelion/.90686|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2015|07|03|format=y}} || ''[[ئوشیۆ و تۆرا]]'' || Jie Mei || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-06-28/ushio-and-tora-tv-anime-casts-megumi-han/.89815 | سەردێڕ=Ushio & Tora TV Anime Casts Megumi Han |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160419001748/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-06-28/ushio-and-tora-tv-anime-casts-megumi-han/.89815 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|07|04|format=y}} || ''[[Gatchaman Crowds Insight]]'' || Gel Sadra || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-07/kaori-ishihara-kana-hanazawa-yuichiro-umehara-join-gatchaman-crowds-insight-anime-cast/.87911 | سەردێڕ=Kaori Ishihara, Kana Hanazawa, Yuichiro Umehara Join Gatchaman Crowds insight Anime's Cast |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160415154355/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-07/kaori-ishihara-kana-hanazawa-yuichiro-umehara-join-gatchaman-crowds-insight-anime-cast/.87911 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|07|10|format=y}} || ''[[Prison School]]'' || Hana Midorikawa || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-27/prison-school-anime-cast-staff-songs-video-designs-unveiled/.88592 | سەردێڕ=Prison School Anime's Cast, Staff, Songs, Video, Designs Unveiled |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151022044301/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-27/prison-school-anime-cast-staff-songs-video-designs-unveiled/.88592 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-07-05/prison-school-anime-meiko-tv-ad-posted/.90097 --> |- | {{dts|2015|format=y}} || ''[[Ultimate Otaku Teacher]]'' || Reiko Mukyou || || <ref name="doi"/> |- | {{dts|2015|format=y}} || ''Turnover'' || Chizuru Yamazaki || || <ref>{{cite press release | url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-18/kana-hanazawa-inspires-high-schoolers-in-4c-turnover-anime-short/.86091 | title=Kana Hanazawa Inspires High Schoolers in 4°C's 'Turnover' Anime Short | publisher=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | date=March 18, 2015 | access-date=March 25, 2015 | archive-date=November 15, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161115113926/https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-18/kana-hanazawa-inspires-high-schoolers-in-4c-turnover-anime-short/.86091 | url-status=live }}</ref> |- | {{dts|2016|01|05|format=y}} || ''[[Prince of Stride|Prince of Stride: Alternative]]'' || Nana Sakurai || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2016/winter/prince-of-stride-alternative/.97092 | سەردێڕ=Anime Spotlight - Prince of Stride Alternative |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Foronda | یەکەم=Anthony | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160521142414/http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2016/winter/prince-of-stride-alternative/.97092 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|01|07|format=y}} || ''[[Girls Beyond the Wasteland]]'' || Yuka Kobayakawa || || <ref name="ann 20151226">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-12-26/shojo-tachi-wa-koya-o-mezasu-anime-tv-ad-highlights-teruha-ando/.96942 | سەردێڕ=Shōjo-tachi wa Kōya o Mezasu Anime's TV Ad Highlights Teruha Andō |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160417234915/https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-12-26/shojo-tachi-wa-koya-o-mezasu-anime-tv-ad-highlights-teruha-ando/.96942 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2015/winter/koya/.96420 | سەردێڕ=Anime Spotlight - Girls aim for the Wilderness ~ Girls Beyond the Youth KOYA ~ |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Foronda | یەکەم=Anthony | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160427210504/http://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2015/winter/koya/.96420 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb, doi --> |- | {{dts|2016|01|07|format=y}} || ''[[Ojisan to Marshmallow]]'' || MIO5 (Degas) || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2016|01|format=y}}–19 || ''[[Fairy Tail]]'' || Zera || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم١=Scott |دوایین١=Green | ناونیشان=http://www.crunchyroll.com/anime-news/2015/11/24/kanahana-joins-fairy-tail-zero-anime-cast | سەردێڕ=KanaHana Joins "Fairy Tail Zero" Anime Cast |ئیش=[[کڕەنچیڕۆل]] | ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151125112035/http://www.crunchyroll.com/anime-news/2015/11/24/kanahana-joins-fairy-tail-zero-anime-cast | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-11-24/fairy-tail-zero-prequel-tv-anime-casts-kana-hanazawa-as-zera/.95755 | سەردێڕ=Fairy Tail Zero Prequel TV Anime Casts Kana Hanazawa as Zera |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160406163244/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-11-24/fairy-tail-zero-prequel-tv-anime-casts-kana-hanazawa-as-zera/.95755 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|format=y}} || ''[[Ange Vierge]]'' || SW=Code Omega 46 Senia || Also promotional video for game in 2013 || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-12-06/ange-vierge-anime-silver-link-studio-2016-debut-visuals-unveiled/.96165 | سەردێڕ=Ange Vierge Anime's Silver Link Studio, 2016 Debut, Visuals Unveiled |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160409195824/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-12-06/ange-vierge-anime-silver-link-studio-2016-debut-visuals-unveiled/.96165 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="ann 20130816">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-08-16/i.g-point-pictures-animate-ange-vierge-cards-promo-video | سەردێڕ=I.G, Point Pictures Animate Ange Vierge Cards' Promo Video |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160413170646/https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-08-16/i.g-point-pictures-animate-ange-vierge-cards-promo-video | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|format=y}} || ''[[Kanojo to Kanojo no Neko|Kanojo to Kanojo no Neko: Everything Flows]]'' || Kanojo<br>彼女 || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-02-28/makoto-shinkai-she-and-her-cat-tv-anime-previewed-in-promo-video/.99191 | سەردێڕ=Makoto Shinkai's She & Her Cat TV Anime Previewed in Promo Video |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئایاری ٢٠١٩| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190508224030/https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-02-28/makoto-shinkai-she-and-her-cat-tv-anime-previewed-in-promo-video/.99191 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.kanoneko.com/cast/ | سەردێڕ=「彼女と彼女の猫 -Everything Flows-」 |ئیش=Kanoneko official website | ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦|شوێن=Japan | زمان=ja | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200124045722/http://www.kanoneko.com/cast/ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|format=y}} || ''[[Orange (manga)|Orange]]'' || Naho Takamiya || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-03-26/orange-tv-anime-1st-promo-video-introduces-main-female-cast/.100296|سەردێڕ=Orange TV Anime's 1st Promo Video Introduces Main Female Cast|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160328110127/http://www.animenewsnetwork.com/news/2016-03-26/orange-tv-anime-1st-promo-video-introduces-main-female-cast/.100296|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|07|11|format=y}} || ''[[Danganronpa 3: The End of Hope's Peak Academy]]'' || Chiaki Nanami || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2016-07-04/danganronpa-3-anime-adds-kana-hanazawa-as-chiaki-nanami/.103937 |سەردێڕ=Danganronpa 3 Anime Adds Kana Hanazawa as Chiaki Nanami |ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160704113642/http://www.animenewsnetwork.com/news/2016-07-04/danganronpa-3-anime-adds-kana-hanazawa-as-chiaki-nanami/.103937 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|10|format=y}}–18 || ''[[March Comes in like a Lion]]'' || Hinata Kawamoto || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-07-21/march-comes-in-like-a-lion-tv-anime-cast-october-premiere-revealed/.104538|سەردێڕ=March comes in like a lion TV Anime's Cast, October Premiere Revealed|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|وێبگە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181105225355/https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-07-21/march-comes-in-like-a-lion-tv-anime-cast-october-premiere-revealed/.104538|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|10|08|format=y}} || ''[[Poco's Udon World]]'' || Sae Fujiyama || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-08-20/poco-udon-world-anime-reveals-more-cast-ending-theme-artist-october-8-premiere/.105581|سەردێڕ=Poco's Udon World Anime Reveals More Cast, Ending Theme Artist, October 8 Premiere|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160821173903/http://www.animenewsnetwork.com/news/2016-08-20/poco-udon-world-anime-reveals-more-cast-ending-theme-artist-october-8-premiere/.105581|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|10|01|format=y}} || ''[[Izetta: The Last Witch]]'' || Elvira || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-09-02/shumatsu-no-izetta-anime-4th-promo-video-reveals-staff-cast/.106034|سەردێڕ=Shūmatsu no Izetta Anime's 4th Promo Video Reveals Staff, Cast|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180712031643/https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-09-02/shumatsu-no-izetta-anime-4th-promo-video-reveals-staff-cast/.106034|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|format=y}} || ''[[Bungo Stray Dogs]]'' || [[لووسی ماد مۆنتگۆمێری]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=『文スト』第12話、新キャラの声優は花澤香菜さんに決定 {{!}} アニメイトタイムズ|ناونیشان=http://www.animatetimes.com/news/details.php?id=1466558399|وێبگە=Animate Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|زمان=ja|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160625134555/http://www.animatetimes.com/news/details.php?id=1466558399|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|format=y}} || ''[[Yona of the Dawn]]'' || Kaya || OVA 3 || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=草凪みずほのNG Life|سەردێڕ=花とゆめ18号、ヨナ最新21巻発売中！|ناونیشان=http://yaplog.jp/sanaginonaka/archive/766|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161106115327/http://yaplog.jp/sanaginonaka/archive/766|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- | {{dts|2017|01|06|format=y}} || ''[[Schoolgirl Strikers]]'' || Yumi Sajima || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2016-10-24/square-enix-schoolgirl-strikers-game-app-gets-tv-anime-by-j.c-staff/.108029|سەردێڕ=Square Enix's Schoolgirl Strikers Game App Gets TV Anime by J.C. Staff|ئیش=animenewsnetwork.com|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170123201710/http://www.animenewsnetwork.com/news/2016-10-24/square-enix-schoolgirl-strikers-game-app-gets-tv-anime-by-j.c-staff/.108029|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb --> |- | {{dts|2017|format=y}}–20 || ''[[Food Wars!: Shokugeki no Soma]]'' || Nene Kinokuni || OVA 4, Season 3 & 4 || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-03-15/food-wars-original-anime-dvd-casts-more-council-of-ten-members/.113449|سەردێڕ=Food Wars! Original Anime DVD Casts More Council of Ten Members|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170315133233/http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-03-15/food-wars-original-anime-dvd-casts-more-council-of-ten-members/.113449|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2017|01|09|format=y}} || ''[[Gabriel DropOut]]'' || Raphiel Ainsworth Shiraha || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2016-08-11/gabriel-dropout-anime-about-a-lazy-angel-reveals-main-cast-in-1st-promo-video/.1052742|سەردێڕ=Gabriel Dropout Anime About a Lazy Angel Reveals Main Cast in 1st Promo Video|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٦}}</ref><!-- vadb --> |- |2017 |''[[Granblue Fantasy The Animation]]'' |Zeta |Season 1 episodes 12 & 13 | |- | {{dts|2017|01|14|format=y}} ||''[[Rewrite (visual novel)|Rewrite]]'' || Kagari || season 2 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2017|04|05|format=y}} || ''[[Sagrada Reset]]'' || Misora Haruki || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-12-19/sakurada-reset-anime-casts-kaito-ishikawa-kana-hanazawa-aoi-yuki/.110112|سەردێڕ=Sakurada Reset Anime Casts Kaito Ishikawa, Kana Hanazawa, Aoi Yūki|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220214810/http://www.animenewsnetwork.com/news/2016-12-19/sakurada-reset-anime-casts-kaito-ishikawa-kana-hanazawa-aoi-yuki/.110112|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb --> |- | {{dts|2017|07|10|format=y}} || ''[[Tenshi no 3P!]]'' || Kōme Ogi || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-06-05/tenshi-no-3p-here-comes-the-three-angels-anime-reveals-video-more-of-cast-july-10-debut/.117038|سەردێڕ=Tenshi no 3P!/Here Comes the Three Angels Anime Reveals Video, More of Cast, July 10 Debut|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170607224552/http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-06-05/tenshi-no-3p-here-comes-the-three-angels-anime-reveals-video-more-of-cast-july-10-debut/.117038|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb --> |- | {{dts|2017|07|04|format=y}} || ''[[Tsuredure Children]]'' || Yuki Minagawa || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-06-12/tsuredure-children-anime-casts-kentaro-kumagai-haruka-miyage-kana-hanazawa/.117292|سەردێڕ=Tsuredure Children Anime Casts Kentarō Kumagai, Haruka Miyage, Kana Hanazawa|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170617152933/http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-06-12/tsuredure-children-anime-casts-kentaro-kumagai-haruka-miyage-kana-hanazawa/.117292|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb --> |- | {{dts|2017|07|07|format=y}} || ''[[Love and Lies (manga)|Love and Lies]]'' || Misaki Takasaki || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lidenfilms.jp|سەردێڕ=Koi to Uso Anime Casts Kana Hanazawa|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170606050554/http://lidenfilms.jp/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2017-05-14/love-and-lies-anime-2nd-trailer-briefly-posted-with-cast-july-3-debut-date/.116064|سەردێڕ=Love and Lies Anime's 2nd Trailer Briefly Posted With Cast, July 3 Debut Date|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170516005047/https://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2017-05-14/love-and-lies-anime-2nd-trailer-briefly-posted-with-cast-july-3-debut-date/.116064|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb --> |- | {{dts|2017|10|format=y}} || ''[[Anime-Gatari]]'' || Bei Bei Yang || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ئیش=TVアニメ「アニメガタリズ」公式サイト|ناونیشان=http://animegataris.com/staffcast|سەردێڕ=STAFF&CAST|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200216112858/http://animegataris.com/staffcast|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- | {{dts|2018|format=y}} || ''[[A Place Further than the Universe]]'' || Shirase Kobuchizawa || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Place Further Than the Universe Reveals Video, Character Designs, Cast, Staff|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-11-08/a-place-further-than-the-universe-reveals-video-character-designs-cast-staff/.123756|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوت=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171109022824/https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-11-08/a-place-further-than-the-universe-reveals-video-character-designs-cast-staff/.123756|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2018|format=y}} || ''[[Last Hope (anime)|Last Hope]]'' || Queenie Yō || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-11-27/jushinki-pandora-tv-anime-casts-kana-hanazawa-reveals-visual/.124549|سەردێڕ=Jūshinki Pandora TV Anime Casts Kana Hanazawa, Reveals Visual|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171227235401/https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-11-27/jushinki-pandora-tv-anime-casts-kana-hanazawa-reveals-visual/.124549|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2018|04|format=y}} || ''[[Layton Mystery Tanteisha: Katori no Nazotoki File]]'' || Katrielle "Kat" Layton || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-12-28/layton-games-get-spring-tv-anime-starring-professor-daughter/.125829|سەردێڕ=Layton Games Get Spring TV Anime Starring Professor's Daughter|وێبگە=animenewsnetwork.com|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180226085427/https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-12-28/layton-games-get-spring-tv-anime-starring-professor-daughter/.125829|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2018|format=y}}–21 || ''[[Cells at Work!]]'' || Red Blood Cell AE3803 || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cells at Work! TV Anime Stars Tomoaki Maeno, Kana Hanazawa|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-01-25/cells-at-work-tv-anime-stars-tomoaki-maeno-kana-hanazawa/.126843|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181208002942/https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-01-25/cells-at-work-tv-anime-stars-tomoaki-maeno-kana-hanazawa/.126843|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2018–20 || ''[[Major 2nd]]'' || Mutsuko Sakura || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Major 2nd Anime Casts Kana Hanazawa, Natsumi Takamori, Yuko Sasamoto|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-02-05/major-2nd-anime-casts-kana-hanazawa-natsumi-takamori-yuko-sasamoto/.127427|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180214014708/https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-02-05/major-2nd-anime-casts-kana-hanazawa-natsumi-takamori-yuko-sasamoto/.127427|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2018 || ''[[Beatless]]'' || Mika Tsutsumi || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ئیش=TVアニメ「BEATLESS ビートレス」公式サイト|سەردێڕ=CAST&STAFF|ناونیشان=http://beatless-anime.jp/caststaff/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200911102349/http://beatless-anime.jp/caststaff/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- |2018 || ''[[Mr. Tonegawa: Middle Management Blues]]'' || Zawa Voice (005) || Episodes 3, 8, 16, 18, 19, 22 || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ja:『中間管理録トネガワ』最終回に“ざわ…ボイス（001）”降臨！ 担当声優は秘密!? オラ、ざわ…ざわ…すっぞ!! 第2弾公式イベントも開催決定 |ناونیشان=https://www.animatetimes.com/news/details.php?id=1544859403|سەردێڕ=『中間管理録トネガワ』最終回に“ざわ…ボイス（001）”降臨！ |وێبگە=animate Times |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٠|زمان=ja |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> |- | 2018 || ''[[Phantom in the Twilight]]'' || Bayrou Ton || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-03-24/happy-elements-unveils-original-phantom-in-the-twilight-anime/.129488|سەردێڕ=Happy Elements Unveils Original Phantom in the Twilight Anime|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٨|ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180325095456/https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-03-24/happy-elements-unveils-original-phantom-in-the-twilight-anime/.129488|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2018 || ''[[Steins;Gate 0 (TV series)|Steins;Gate 0]]'' || Shiina Mayuri || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2018/spring/steins-gate-0/.129481|سەردێڕ=STEINS;GATE 0|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٨|ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180404080453/https://www.animenewsnetwork.com/anime-spotlight/2018/spring/steins-gate-0/.129481|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2018 || ''[[Happy Sugar Life]]'' || Satō Matsuzaka|| || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-04-20/happy-sugar-life-anime-casts-natsuki-hanae-aya-suzaki-yuichiro-umehara/.130653|سەردێڕ=Happy Sugar Life Anime Casts Natsuki Hanae, Aya Suzaki, Yuichiro Umehara|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠١٨|ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180421031050/https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-04-20/happy-sugar-life-anime-casts-natsuki-hanae-aya-suzaki-yuichiro-umehara/.130653|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2019 || ''[[Boogiepop and Others]]'' || Suiko Minahoshi|| || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Boogiepop and Others Anime's 2nd Promo Video Reveals 14 More Cast Members, January 4 Debut|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-11-30/boogiepop-and-others-anime-2nd-promo-video-reveals-14-more-cast-members-january-4-debut/.140176|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190601123651/https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-11-30/boogiepop-and-others-anime-2nd-promo-video-reveals-14-more-cast-members-january-4-debut/.140176|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2019 || ''[[The Quintessential Quintuplets]]'' || Ichika Nakano|| || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-10-19/the-quintessential-quintuplets-anime-reveals-visual-cast-staff/.138386|سەردێڕ=The Quintessential Quintuplets Anime Reveals Visual, Cast, Staff|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190213114240/https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-10-19/the-quintessential-quintuplets-anime-reveals-visual-cast-staff/.138386|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2019 || ''[[Senryu Girl]]'' || Nanako Yukishiro|| || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Senryū Shōjo Manga Gets Spring 2019 TV Anime With Kana Hanazawa |ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-12-05/senryu-shojo-manga-gets-spring-2019-tv-anime-with-kana-hanazawa/.140437 |بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201108114850/https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-12-05/senryu-shojo-manga-gets-spring-2019-tv-anime-with-kana-hanazawa/.140437 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2019 || ''[[Mix (manga)|Mix]]'' || Haruka Ōyama|| || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-02-11/mix-baseball-anime-casts-kana-hanazawa/.143263|سەردێڕ=Mix Baseball Anime Casts Kana Hanazawa|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190212011823/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-02-11/mix-baseball-anime-casts-kana-hanazawa/.143263|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2019 || ''[[Afterlost]]'' || Yuki|| || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-05-27/shometsu-toshi-smartphone-game-gets-tv-anime-at-madhouse/.132080 |سەردێڕ=Shōmetsu Toshi Smartphone Game Gets TV Anime at Madhouse (Updated) |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190414203802/https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-05-27/shometsu-toshi-smartphone-game-gets-tv-anime-at-madhouse/.132080 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2019 || ''[[لەتکەری شەیتان]]'' || Mitsuri Kanroji|| || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-08-30/demon-slayer-kimetsu-no-yaiba-anime-reveals-cast-for-pillar-characters/.150551 |سەردێڕ=Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba Anime Reveals Cast for Pillar Characters |ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190830145447/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-08-30/demon-slayer-kimetsu-no-yaiba-anime-reveals-cast-for-pillar-characters/.150551 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2019 || ''[[Phantasy Star Online 2|Phantasy Star Online 2: Episode Oracle]]'' || Melphonshina|| || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-07-14/phantasy-star-online-2-episode-oracle-anime-reveals-cast-staff-25-episode-length-october-premiere/.148986 |سەردێڕ=Phantasy Star Online 2: Episode Oracle Anime Reveals Cast, Staff, 25-Episode Length, October Premiere |ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190714144857/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-07-14/phantasy-star-online-2-episode-oracle-anime-reveals-cast-staff-25-episode-length-october-premiere/.148986 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2019–present ||''[[List of Pokémon Journeys: The Series episodes|Pocket Monsters]]'' || Koharu (Chloe) || 2019 series || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New Pocket Monster TV Anime Casts Kana Hanazawa, Yūichi Nakamura |ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-10-11/new-pocket-monster-tv-anime-casts-kana-hanazawa-yuichi-nakamura/.152135 |بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191011142225/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-10-11/new-pocket-monster-tv-anime-casts-kana-hanazawa-yuichi-nakamura/.152135 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2020–21 || ''[[Magia Record: Puella Magi Madoka Magica Side Story]]'' || Kuroe|| || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-09-08/magia-record-puella-magi-madoka-magica-side-story-anime-1st-promo-reveals-january-delay-more-cast-and-staff-song-artists/.150862|سەردێڕ=Magia Record: Puella Magi Madoka Magica Side Story Anime's 1st Promo Reveals January Delay, More Cast & Staff, Song Artists|وێبگە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200610165505/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-09-08/magia-record-puella-magi-madoka-magica-side-story-anime-1st-promo-reveals-january-delay-more-cast-and-staff-song-artists/.150862|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2020 || ''[[Drifting Dragons]]'' || Vanabelle || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-10-09/drifting-dragons-tv-anime-reveals-teaser-video-18-cast-members/.152048|سەردێڕ=Drifting Dragons TV Anime Reveals Teaser Video, 18 Cast Members|ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200620210213/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-10-09/drifting-dragons-tv-anime-reveals-teaser-video-18-cast-members/.152048/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2020 || ''[[The Case Files of Jeweler Richard]]'' || Akiko Tanimoto || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-12-04/murenase-seton-gakuen-animal-romantic-comedy-anime-video-reveals-more-cast-staff-january-6-debut/.153965|سەردێڕ=The case files of Jeweler Richard TV Anime's Video Unveils More Cast, Songs, January 9 Debut|وێبگە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200212085204/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-12-04/murenase-seton-gakuen-animal-romantic-comedy-anime-video-reveals-more-cast-staff-january-6-debut/.153965|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2020 || ''[[Tama and Friends|Uchitama?! Have you seen my Tama?]]'' || Momo Hanasaki|| || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-06-13/mappa-lapin-track-make-tama-and-friends-uchi-tama-tv-anime-for-winter-2020/.147827|سەردێڕ=MAPPA, Lapin Track Make Tama and Friends' Uchi Tama!? TV Anime for Winter 2020|وێبگە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190614023549/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-06-13/mappa-lapin-track-make-tama-and-friends-uchi-tama-tv-anime-for-winter-2020/.147827|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2020 || ''[[Cagaster of an Insect Cage]]'' || Ilie || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-01-15/cagaster-of-an-insect-cage-anime-posts-english-trailer-cast-more-staff-february-6-debut/.155312|سەردێڕ=Cagaster of an Insect Cage Anime Posts English Trailer, Cast, More Staff, February 6 Debut|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200116031655/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-01-15/cagaster-of-an-insect-cage-anime-posts-english-trailer-cast-more-staff-february-6-debut/.155312|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2020 || ''[[Listeners]]'' || Roz || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rock Battle TV Anime 'Listeners' Confirms More Cast, Characters, Story, Ending Song Artist, April Premiere (Updated) |ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-02-01/rock-battle-tv-anime-listeners-confirms-more-cast-characters-story-ending-song-artist-april-premiere/.156027 |وێبگە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] |ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200520150315/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-02-01/rock-battle-tv-anime-listeners-confirms-more-cast-characters-story-ending-song-artist-april-premiere/.156027 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2020 || ''[[Sing "Yesterday" for Me]]'' || Shinako Morinome || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-01-21/sing-yesterday-for-me-anime-reveals-cast-april-4-premiere/.155598|سەردێڕ=Sing 'Yesterday' for Me Anime Reveals Cast, April 4 Premiere|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200126020318/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-01-21/sing-yesterday-for-me-anime-reveals-cast-april-4-premiere/.155598|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2020 || ''[[Gleipnir (manga)|Gleipnir]]'' || Elena Aoki || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-12-19/gleipnir-anime-reveals-cast-more-staff-theme-song-artist/.154572|سەردێڕ=Gleipnir Anime Reveals Cast, More Staff, Theme Song Artist|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210125224718/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-12-19/gleipnir-anime-reveals-cast-more-staff-theme-song-artist/.154572|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2020 || ''[[Lapis Re:Lights]]'' || Eliza || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-06-07/lapis-re-lights-anime-new-promo-video-reveals-july-4-premiere/.160356|سەردێڕ=Lapis Re:LiGHTs Anime's New Promo Video Reveals July 4 Premiere|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200610145225/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-06-07/lapis-re-lights-anime-new-promo-video-reveals-july-4-premiere/.160356|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2020 || ''[[Wandering Witch: The Journey of Elaina]]'' || Fran || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-10-19/wandering-witch-the-journey-of-elaina-light-novels-get-tv-anime/.152400|سەردێڕ=Wandering Witch - The Journey of Elaina Light Novels Get TV Anime|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210331021617/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-10-19/wandering-witch-the-journey-of-elaina-light-novels-get-tv-anime/.152400|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2020 || ''[[With a Dog AND a Cat, Every Day is Fun]]'' || Inu-kun || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-03-18/inu-to-neko-docchimo-katteru-to-mainichi-tanoshii-pet-anime-video-reveals-cast-staff-fall-tv-debut/.157647|سەردێڕ=Inu to Neko Docchimo Katteru to Mainichi Tanoshii Pet Anime's Video Reveals Cast, Staff, Fall TV Debut|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200319070617/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-03-18/inu-to-neko-docchimo-katteru-to-mainichi-tanoshii-pet-anime-video-reveals-cast-staff-fall-tv-debut/.157647|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2021 || ''[[The Quintessential Quintuplets (season 2)|The Quintessential Quintuplets ∬]]'' || Ichika Nakano|| || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-10-19/the-quintessential-quintuplets-anime-reveals-visual-cast-staff/.138386|سەردێڕ=The Quintessential Quintuplets Anime Reveals Visual, Cast, Staff|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190213114240/https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-10-19/the-quintessential-quintuplets-anime-reveals-visual-cast-staff/.138386|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2021 || ''Gekidol'' || Kaworu Sakakibara || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-09-18/gekidol-original-tv-anime-reveals-promo-video-cast-staff-january-2021-premiere/.164188|سەردێڕ=Gekidol Original TV Anime Reveals Promo Video, Cast, Staff, January 2021 Premiere|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210113091355/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-09-18/gekidol-original-tv-anime-reveals-promo-video-cast-staff-january-2021-premiere/.164188|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2021 || ''[[Kemono Jihen]]'' || Inari || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kemono Jihen Anime Reveals More Cast, More Staff, 2021 Debut|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-07-02/kemono-jihen-anime-reveals-more-cast-more-staff-2021-debut/.161351|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201220181027/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-07-02/kemono-jihen-anime-reveals-more-cast-more-staff-2021-debut/.161351|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2021 || ''[[Kiyo in Kyoto|Kiyo in Kyoto: From the Maiko House]]'' || Kiyo || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Maiko-san Chi no Makanai-san Anime Reveals Cast, Staff, 12-Part Run, February 25 Debut|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-01-20/maiko-san-chi-no-makanai-san-anime-reveals-cast-staff-12-part-run-february-25-debut/.168593|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210120124004/https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-01-20/maiko-san-chi-no-makanai-san-anime-reveals-cast-staff-12-part-run-february-25-debut/.168593|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2021 || ''[[Seven Knights|Seven Knights Revolution: Hero Successor]]'' || Eren || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Seven Knights TV Anime Reveals 12 More Cast Members, Visual|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-02-15/seven-knights-tv-anime-reveals-12-more-cast-members-visual/.169534|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210215123806/https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-02-15/seven-knights-tv-anime-reveals-12-more-cast-members-visual/.169534|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2021 || ''[[Koikimo]]'' || Arie Matsushima || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Koi to Yobu ni wa Kimochi Warui Anime's Video Reveals Cast, April 2021 Premiere|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-10-01/koi-to-yobu-ni-wa-kimochi-warui-romantic-comedy-tv-anime-reveals-staff-spring-debut/.164798|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210114005734/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-10-01/koi-to-yobu-ni-wa-kimochi-warui-romantic-comedy-tv-anime-reveals-staff-spring-debut/.164798|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2021 || ''[[زۆمبی لاند ساگا|Zombie Land Saga Revenge]]'' || Maimai Yuzuriha || || |- | 2021 || ''[[The Irregular at Magic High School|The Honor Student at Magic High School]]'' || Mayumi Saegusa || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Honor Student at Magic High School Anime Reveals More Cast, Staff |ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-06-18/the-honor-student-at-magic-high-school-anime-reveals-more-cast-staff/.174135 |وێبگە=Anime News Network |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوت=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210618094629/https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-06-18/the-honor-student-at-magic-high-school-anime-reveals-more-cast-staff/.174135 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2021 || ''[[Kageki Shojo!!]]'' || Risa Nakayama || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kageki Shojo!! Anime Reveals Videos, 7 More Cast Members, July 3 Debut|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-06-01/kageki-shojo-anime-reveals-videos-7-more-cast-members-july-3-debut/.173470|وێبگە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210601105815/https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-06-01/kageki-shojo-anime-reveals-videos-7-more-cast-members-july-3-debut/.173470|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2021 || ''[[The Great Jahy Will Not Be Defeated!]]'' || Druj || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Great Jahy Will Not Be Defeated! Anime Unveils Cast, Staff, July 31 Debut With Half-Year Run|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-05-14/the-great-jahy-will-not-be-defeated-anime-unveils-cast-staff-july-31-debut-with-half-year-run/.172780|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Anime News Network|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210514133629/https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-05-14/the-great-jahy-will-not-be-defeated-anime-unveils-cast-staff-july-31-debut-with-half-year-run/.172780|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2021 || ''[[Sacks&Guns!!]]'' || Zackletu || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Satelight's Sacks&Guns!! Sci-Fi Anime Reveals More Cast, Staff |ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-12-03/satelight-sacks-guns-sci-fi-anime-reveals-more-cast-staff/.167006 |وێبگە=Anime News Network |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201203121815/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-12-03/satelight-sacks-guns-sci-fi-anime-reveals-more-cast-staff/.167006 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | 2021 || ''[[Shinka no Mi: Shiranai Uchi ni Kachigumi Jinsei]]'' || Saria || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Shinka no Mi Anime Reveals Visual, Cast, Staff, Teaser Video, October Premiere |ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-07-11/shinka-no-mi-anime-reveals-visual-cast-staff-teaser-video-october-premiere/.175002 |وێبگە=Anime News Network |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210711061408/https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-07-11/shinka-no-mi-anime-reveals-visual-cast-staff-teaser-video-october-premiere/.175002 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{TableTBA}} || ''[[My Friend's Little Sister Has It In for Me!]]'' || Sumire Kageishi || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=My Friend's Little Sister Has It In for Me! Novels Get TV Anime |ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-01-31/my-friend-little-sister-has-it-in-for-me-novels-get-tv-anime/.168998 |بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210131100018/https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-01-31/my-friend-little-sister-has-it-in-for-me-novels-get-tv-anime/.168998 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- |} <!-- IN VADB but needs notability | {{dts|2014|01|06|format=y}} || ''Oniku Daisuki! Zeushi-kun'' || Zeushi kun || || <ref name="vadb"/> --><!-- NEED SOURCE | {{dts|2008|format=y}} || ''[[Shina Dark]]'' || Marple Mashu Marces | {{dts|2011|format=y}} || ''[[Mobile Suit Gundam AGE]]'' || Romary Stone | {{dts|2011|12|31|format=y}} || ''[[Fate/Prototype]]'' || Ayaka Sajyou || OVA || {{cn|reason=not originally in vadb}} | {{dts|2017|format=y}} || ''[[Granblue Fantasy The Animation]]'' || Zeta || || | {{dts|2012|format=y}} || ''[[Hagure Yūsha no Estetica]]'' – Kuzuha Doumoto | {{dts|2013|format=y}} || ''[[Hyperdimension Neptunia: The Animation]]'' – Plutia / Iris Heart | {{dts|2014|format=y}} || ''[[Mahouka Koukou no Rettousei]]'' – Mayumi Saegusa | {{dts|2014|format=y}} || ''[[Ryūgajō Nanana no Maizōkin]]'' – Daruku Hoshino | {{dts|2015|format=y}} || ''Kochin Pa!'' – Hana | {{dts|2016|format=y}} ||*''Fuusen Inu Tinny 2nd Season'' – Kaitō Nitty | 2018 || ''[[Cutie Honey Universe]]'' || Idol Honey || || {{cn}} |- *''[[.hack//Quantum]]'' (????) – Sakuya, Aida Asumi *''[[Carnival Phantasm]]'' (????) – Ayaka Sajyou *''[[Fate/Prototype]] OVA (????)'' – Ayaka Sajyou *''[[Nagareboshi Lens]]'' (????) – Risa Hanakago *''[[Negima! Magister Negi Magi|Negima: Ala Alba – Extra Maho Shojo Yue]]'' (????) – Beatrix Monroe --> ===Animated films=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ List of voice performances in films ! ساڵ ! ناونیشان ! ڕۆڵ ! class="unsortable"| تێبینییەکان ! class="unsortable"| سەرچاوە<ref name="resume"/> |- | {{dts|2009|08|22|format=y}} || ''[[Cencoroll]]'' || Yuki || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-07-09/cencoroll-film-ad-streamed-for-august-22-opening | سەردێڕ=Cencoroll Film's Ad Streamed for August 22 Opening |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٠٩| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160511092248/https://www.animenewsnetwork.com/news/2009-07-09/cencoroll-film-ad-streamed-for-august-22-opening | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2010|05|01|format=y}} || ''[[Book Girl (film)|Book Girl]]'' || Tōko Amano || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2010|05|01|format=y}} || ''[[King of Thorn]]'' || [[King of Thorn#Characters|Kasumi Ishiki]] || || <ref name="vadb"/><ref name="ann 20100913"/> |- | {{dts|2012|06|02|format=y}} || ''[[Blood-C: The Last Dark]]'' || Hiro Tsukiyama || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|11|10|format=y}} || ''[[Nerawareta Gakuen]]'' || Kahori || || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2012|12|01|format=y}} || ''[[Inazuma Eleven GO vs. Danbōru Senki W]]'' || Ran Hanasaki || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|12|28|format=y}} || ''[[خاوەنی جادووگەری شین| Blue Exorcist: The Movie ]]'' || Shiemi Moriyama || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2013|04|13|format=y}} || ''[[Aura: Koga Maryuin's Last War]]'' || Ryōko Satō || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-03-04/romeo-tanaka-aura-anime-film-full-trailer-streamed | سەردێڕ=Romeo Tanaka's Aura Anime Film's Full Trailer Streamed |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160505120233/https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-03-04/romeo-tanaka-aura-anime-film-full-trailer-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2013|04|20|format=y}} || ''[[Steins;Gate: Fuka Ryōiki no Déjà vu]]'' || Mayuri Shiina || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2013|05|31|format=y}} || ''[[باخچەی وشەکان]]'' || یوکاری یوکینۆ || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-05-11/makoto-shinkai-the-garden-of-words-film-1st-5-minutes-aired | سەردێڕ=Makoto Shinkai's The Garden of Words Film's 1st 5 Minutes Aired |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160419055727/https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-05-11/makoto-shinkai-the-garden-of-words-film-1st-5-minutes-aired | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|دوایین١= Shinkai |یەکەم١= M. |دوایین٢= Hanazawa |یەکەم٢= Kana |دوایین٣= Irino |یەکەم٣= Miyu |ساڵ= ٢٠١٣|سەردێڕ= The Garden of Words | chapter = Director and Cast Interview (long ver.) |زمان= ja, en | medium = Blu-ray |بڵاوکەرەوە= Sentai Filmworks | asin = B00CJ7Y19I | ref = {{harvid|Director and Cast Interview (Blu-ray)|2013}}}}</ref> |- | {{dts|2014|02|22|format=y}} || ''[[Bodacious Space Pirates| Bodacious Space Pirates: Abyss of Hyperspace]]'' || Chiaki Kurihara || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|01|09|format=y}} || ''[[Psycho-Pass: The Movie]]'' || [[Akane Tsunemori]] || || <ref name="ann 20151010">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-10-10/fate-stay-night-psycho-pass-film-win-top-newtype-awards/.94038 | سەردێڕ=Fate/Stay Night, Psycho-Pass Film Win Top Newtype Awards |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161231070247/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-10-10/fate-stay-night-psycho-pass-film-win-top-newtype-awards/.94038 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="funicast">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.funimationfilms.com/movie/psycho-pass-the-movie/ | سەردێڕ=Psycho-Pass: The Movie : Funimation Films |ئیش=Funimation Films | ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٦| نووسەر=Funimation Films | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160325151959/http://www.funimationfilms.com/movie/psycho-pass-the-movie/ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-11-27/psycho-pass-film-full-trailer-story-more-of-cast-unveiled/.81512 | سەردێڕ=Psycho-Pass Film's Full Trailer, Story, More of Cast Unveiled |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160406174351/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-11-27/psycho-pass-film-full-trailer-story-more-of-cast-unveiled/.81512 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|10|02|format=y}} || ''[[The Empire of Corpses]]'' || Hadary Lilith || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-09-19/the-empire-of-corpses-film-web-only-final-promo-video-posted/.93159 | سەردێڕ=The Empire of Corpses Film's Web-Only Final Promo Video Posted |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160410140318/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-09-19/the-empire-of-corpses-film-web-only-final-promo-video-posted/.93159 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|10|31|format=y}} || ''[[Go! Princess PreCure|Go! Princess PreCure The Movie: Go! Go!! Splendid Triple Feature!!!]]'' || Panpururu || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-09-18/go-princess-precure-film-casts-kana-hanazawa/.93084 | سەردێڕ=Go! Princess Precure!!! Film Casts Kana Hanazawa |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160410140328/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-09-18/go-princess-precure-film-casts-kana-hanazawa/.93084 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|04|23|format=y}} || ''[[Yu-Gi-Oh!: The Dark Side of Dimensions]]'' || Sera || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-12-08/yu-gi-oh-the-dark-side-of-dimensions-film-casts-kana-hanazawa-satoshi-hino/.96221 | سەردێڕ=Yu-Gi-Oh!: The Dark Side of Dimensions Film Casts Kana Hanazawa, Satoshi Hino |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160422103118/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-12-08/yu-gi-oh-the-dark-side-of-dimensions-film-casts-kana-hanazawa-satoshi-hino/.96221 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|08|26|format=y}} || ''[[ناوی تۆ]]'' || یوکاری یوکینۆ || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animatetimes.com/news/details.php?id=1472453958|وێبگە=animatetimes|سەردێڕ=映画『君の名は。』新海誠監督インタビュー！|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6q3ly6ErZ?url=http://www.animatetimes.com/news/details.php?id=1472453958|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|11|18|format=y}} || ''[[Orange (manga)|Orange: Future]]'' || Naho Takamiya || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scifijapan.com/articles/2016/11/18/orange-future-new-anime-film-info-and-images-from-toho/|سەردێڕ=ORANGE -FUTURE- New Anime Film Info and Images from Toho|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ئیش=scifijapan.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191204061221/http://www.scifijapan.com/articles/2016/11/18/orange-future-new-anime-film-info-and-images-from-toho/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- | {{dts|2017|04|07|format=y}} || ''[[The Night Is Short, Walk on Girl]]'' || The Girl With Black Hair || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-01-25/masaaki-yuasa-yoru-wa-mijikashi-arukeyo-otome-film-adds-12-more-cast-members/.111484|سەردێڕ= Masaaki Yuasa's Yoru wa Mijikashi Arukeyo Otome Film Adds 12 More Cast Members|ڕێکەوتی سەردان= ١٤ی شوباتی ٢٠١٧|ئیش= Anime News Network|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٥ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20170215054516/http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-01-25/masaaki-yuasa-yoru-wa-mijikashi-arukeyo-otome-film-adds-12-more-cast-members/.111484|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = https://www.scmp.com/culture/film-tv/article/2137969/night-short-walk-girl-film-review-cool-crazy-japanese-anime|سەردێڕ = Night is Short, Walk on Girl review: Cool and crazy Japanese anime|ڕێکەوت = ٢٠ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٣ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20180823042035/https://www.scmp.com/culture/film-tv/article/2137969/night-short-walk-girl-film-review-cool-crazy-japanese-anime|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb --> |- | {{dts|2017|05|20|format=y}} || ''[[Blame!]]'' || Cibo || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-02-23/blame-film-full-trailer-reveals-may-20-opening-cast-song-artists/.112591|سەردێڕ=Blame! Film's Full Trailer Reveals May 20 Opening, Cast, Song Artists|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170223202155/http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-02-23/blame-film-full-trailer-reveals-may-20-opening-cast-song-artists/.112591|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb --> |- | {{dts|2017|06|17|format=y}} || ''[[The Irregular at Magic High School The Movie: The Girl Who Calls the Stars]]'' || Mayumi Saegusa || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-03-11/irregular-at-magic-high-school-anime-film-reveals-new-promo-video-more-cast-theme-song-artist-new-visual/.113311|سەردێڕ=Irregular at Magic High School Anime Film Reveals New Promo Video, More Cast, Theme Song Artist, New Visual|وێبگە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170313021620/http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-03-11/irregular-at-magic-high-school-anime-film-reveals-new-promo-video-more-cast-theme-song-artist-new-visual/.113311|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb --> |- | {{dts|2017|08|18|format=y}} || ''[[Fireworks (2017 film)|Fireworks]]'' || Miura || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cinemacafe.net/article/2017/06/12/50149.html|سەردێڕ=松たか子、広瀬すずの母親に！花澤香菜＆梶裕貴らも出演『打ち上げ花火』|وێبگە=cinemacafe.net|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170620174755/http://www.cinemacafe.net/article/2017/06/12/50149.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- vadb --> |- | {{dts|2017|08|25|format=y}} || ''Fūsen Inu Tinny: Nandaka Fushigi na Kyōryū no Kuni'' || Nitty || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2017|11|format=y}} || ''[[Godzilla: Planet of the Monsters]]'' || Yuko Tani || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-01-19/gen-urobuchi-godzilla-anime-film-reveals-6-main-cast-members-concept-art-image/.111222|سەردێڕ=Gen Urobuchi's Godzilla Anime Film Reveals 6 Main Cast Members, Concept Art Image|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170122144605/http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-01-19/gen-urobuchi-godzilla-anime-film-reveals-6-main-cast-members-concept-art-image/.111222|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | rowspan="1" | 2018 || ''[[Waka Okami wa Shōgakusei!]]'' || young Mineko || ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://eiga.com/movie/88985/|سەردێڕ= 若おかみは小学生！|ڕێکەوتی سەردان= ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش= eiga.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20180920011823/https://eiga.com/movie/88985/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2019|06|29|format=y}} || ''[[Cencoroll|Cencoroll Connect]]'' || Yuki || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-03-20/2-cencoroll-films-get-joint-theatrical-screenings-on-june-29/.144764|سەردێڕ=2 Cencoroll Films Get Joint Theatrical Screenings on June 29|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190320191647/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-03-20/2-cencoroll-films-get-joint-theatrical-screenings-on-june-29/.144764|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2019|07|19|format=y}} || ''[[Weathering with You]]'' || Kana || || |- | {{dts|2019|09|27|format=y}} || ''[[Legend of the Galactic Heroes|The Legend of the Galactic Heroes: Die Neue These Seiran]]'' || Hildegard von Mariendorf || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-07-26/legend-of-the-galactic-heroes-die-neue-these-anime-2nd-season-films-previewed-in-video/.149370|سەردێڕ=Legend of the Galactic Heroes: Die Neue These Anime's 2nd 'Season' Films Previewed in Video|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190726101907/https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-07-26/legend-of-the-galactic-heroes-die-neue-these-anime-2nd-season-films-previewed-in-video/.149370|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2019|format=y}} || ''[[No Longer Human|Human Lost]]'' || Yoshiko Hiiragi || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://natalie.mu/eiga/news/330800|سەردێڕ= 花澤香菜が宮野真守主演「HUMAN LOST」に参加、隠れた国家機関の隊員役|ڕێکەوتی سەردان= ١٠ی ئایاری ٢٠١٩|ئیش= Natalie|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20190510011538/https://natalie.mu/eiga/news/330800|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2019|format=y}} || ''[[In This Corner of the World (film)|In This Corner (and Other Corners) of the World]]'' || Teru || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://eiga.com/news/20190919/14/|سەردێڕ= 花澤香菜「この世界の（さらにいくつもの）片隅に」出演 すずが出会う"もうひとりの女性"に|ڕێکەوتی سەردان= ١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ئیش= eiga.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20191001231308/https://eiga.com/news/20190919/14/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2020|format=y}} || ''[[Happy-Go-Lucky Days]]'' || Ecchan || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://eiga.com/news/20200215/10/|سەردێڕ= 劇場アニメ「どうにかなる日々」花澤香菜、櫻井孝宏、小松未可子ら出演で5月8日公開|ڕێکەوتی سەردان= ١٨ی شوباتی ٢٠٢٠|ئیش= eiga.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٨ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20200218040529/https://eiga.com/news/20200215/10/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- |} <!-- NEED SOURCE *''[[Broken Blade]]'' (2010) – Cleo Saburafu *''[[Wake Up, Girls!|Wake Up, Girls! - Seven Idols]]'' (2014) – Anna --> === کایە ڤیدیۆییییەکان === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ List of voice performances in video games ! ساڵ ! ناونیشان ! ڕۆڵ ! class="unsortable"| تێبینییەکان ! class="unsortable"| سەرچاوە<ref name="resume"/> |- | {{dts|2007|07|26|format=y}} || ''[[Getsumento Heiki Mina|Getsumento Heiki Mina: Two of Project M]]'' || Nakoru Hazemi / Mīna Minazuki || PS1/PS2 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2008|06|26|format=y}} || ''[[Aria the Origination|Aria The Origination: Aoi Hoshi no Il Cielo]]'' || Agnes Dumas || PS1/PS2 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2008|08|28|format=y}}–15 || ''[[To Love-Ru]]'' games || Yuki Mikan || DS || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-04-28/nemesis-mikan-join-to-love-ru-darkness-game | سەردێڕ=Nemesis, Mikan Join To Love-Ru Darkness Game |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئایاری ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160508092257/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-04-28/nemesis-mikan-join-to-love-ru-darkness-game | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2008|09|25|format=y}} || ''[[Nogizaka Haruka no Himitsu|Nogizaka Haruka no Himitsu: Cosplay Hajimemashita]]'' ||HachiSaki sadness || PS1/PS2 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2008|12|25|format=y}}–09 || ''Akai Ito DS''<br>赤い糸 || Sara || DS, Also ''Akai Ito Destiny DS'' || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2009|09|17|format=y}} || ''[[The Idolmaster Dearly Stars]]'' || Eri Mizutani || DS || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2009|10|15|format=y}}–11 || ''[[Steins;Gate]]'' series || [[Steins;Gate#Mayuri Shiina|Mayuri Shiina]] || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2009|10|29|format=y}} || ''[[Sekirei|Sekirei: Mirai Kara no Okurimono]]'' || [[List of Sekirei characters#Kusano|Kusano]] || PS1/PS2 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2009|12|03|format=y}} || ''[[Tokimeki Memorial 4]]'' || Rhythmy Kyono || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2009|12|10|format=y}} || ''[[Tales of Graces]]'' || Sophie || Wii || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://tog.namco-ch.net/|سەردێڕ=テイルズチャンネル+ | script-title=ja:テイルズ オブ グレイセス ポータルサイト | trans-title=Tales of Graces Official site | بڵاوکەرەوە=[[Namco Bandai Games]] | زمان=ja | ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٠٩| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تەممووزی ٢٠٠٩| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090701142839/http://tog.namco-ch.net/ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2009|12|22|format=y}} || ''Lina no Atelier: Strahl no Renkinjutsushi'' || Ezerin-Frieden || DS || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2010|05|27|format=y}} || ''[[Strike Witches|Strike Witches: Anata to Dekiru Koto - A Little Peaceful Days]]'' || Amaki Suwa || PS1/PS2 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2010|09|22|format=y}} || ''[[Durarara!!|Durarara!! 3-way Standoff]]'' || Anri Sonohara || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2010|12|02|format=y}} || ''[[Tales of Graces f]]'' || Sophie || PS3 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|01|27|format=y}}–13 || ''[[Oreimo]]'' games || Kuroneko, Hinata Gokō || PSP || <ref name="vadb"/><ref name=oreimo/> |- | {{dts|2011|02|03|format=y}} || ''Atelier Violet: The Alchemist of Gramnad 2'' || Sphere || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|02|10|format=y}} || ''[[Tales of the World: Radiant Mythology 3]]'' || Sophie || PSP ||<ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|02|24|format=y}} || ''[[Rune Factory Oceans]]'' || Iris || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|06|23|format=y}} || ''[[Gloria Union]]'' || Ruru || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|06|28|format=y}} || ''[[Rewrite (visual novel)|Rewrite]]'' || Kagari || PC, also 2014 port || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://key.visualarts.gr.jp/rewrite/index.html | سەردێڕ=Characters | بڵاوکەرەوە=[[Key (company)|Key]] | ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| زمان=ja | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141122213026/http://key.visualarts.gr.jp/rewrite/index.html | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2011|10|06|format=y}}–12 || ''Tsugi no Giseisha o Oshirase Shimasu'' series || Kasumi Mikami || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|10|13|format=y}} || ''[[Final Fantasy Type-0]]'' || Deuce || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|10|27|format=y}}–14 || ''[[Ro-Kyu-Bu!]]'' games || Tomoka Minato || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2011|12|17|format=y}} || ''Shin Kamaitachi no Yoru: 11 Hitome no Suspect''<br>[[:ja:真かまいたちの夜 11人目の訪問者]] || Yukino Shirakawa || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|01|19|format=y}} || ''Heroes Phantasia'' || Suou Pavlichenko || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|01|26|format=y}} || ''[[Haganai|Boku wa Tomodachi ga Sukunai Portable]]'' || [[Haganai#Kobato Hasegawa|Kobato Hasegawa]] || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|02|23|format=y}} || ''[[Nendoroid|Nendoroid Generation]]'' || Mayuri Shiina, Black Rock Shooter || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|06|14|format=y}} || ''[[Persona 4 Golden]]'' || [[List of Persona 4 characters#Marie|Marie]] || PS Vita || <ref name="doi"/> |- | {{dts|2012|06|28|format=y}} || ''Assault Gunner's'' || Kasumi Hokiyoshi || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|07|26|format=y}} || ''[[Danganronpa 2: Goodbye Despair]]'' || [[List of Danganronpa characters#Chiaki Nanami|Chiaki Nanami]] || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|08|23|format=y}} || ''[[Bakemonogatari|Bakemonogatari Portable]]'' || [[List of Monogatari characters#Nadeko Sengoku|Nadeko Sengoku]] || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|08|30|format=y}} || ''[[Hyperdimension Neptunia Victory]]'' || [[List of Hyperdimension Neptunia characters#Plutia|Plutia / Iris Heart]] || PS3, also ''Re;birth3'' in 2014 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|08|31|format=y}} || ''Tokyo Babel'' || Raziel || PC || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2012|10|11|format=y}} || ''[[Time and Eternity]]'' || Japanese crested ibis || PS3 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2013|06|27|format=y}} || ''[[Date A Live#Video game|Date A Live Rinne Utopia]]'' || Rinne Sonogami || PS3 || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-01-24/date-a-live-ps3-game-slated-for-summer|سەردێڕ=Date A Live PS3 Game Slated for Summer|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160410140410/http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-01-24/date-a-live-ps3-game-slated-for-summer|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2013|07|26|format=y}} || ''Negai no Kakera to Shirogane no Agreement''<br>願いの欠片と白銀の契約者 || Jessica Francois Magritte || PC || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2013|08|22|format=y}} || ''Nanami to Issho ni Manabo! English Joutatsu no Kotsu''<br>ナナミと一緒に学ぼ！English上達のコツ || Nanami || DS || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2013|08|29|format=y}} || ''[[Saki (manga)|Saki: Achiga Hen episode of side-A Portable]]'' || Kuro Matsumi || PSP || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2013|10|02|format=y}} || ''[[Magi: The Labyrinth of Magic|Magi: Hajimari no Meikyū]]'' || Kōgyoku Ren || Playable character in update || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-09-24/magi/aratanaru-sekai-3ds-game-promo-streamed | سەردێڕ=Magi: Aratanaru Sekai 3DS Game's Promo Streamed |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160409131216/http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-09-24/magi/aratanaru-sekai-3ds-game-promo-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2013|10|10|format=y}} || ''[[Danganronpa|Danganronpa 1・2 Reload]]'' || Chiaki Nanami || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2013|12|05|format=y}}–14 || ''Kaihou Shoujo Sin'' || Shoko Ozora || PS3 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2014|02|06|format=y}} || ''[[Super Heroine Chronicle]]'' || Charlotte Dunois || character from ''Infinite Stratos'' || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-10-31/super-heroine-chronicle-1st-promo-video-shows-new-cast | سەردێڕ=Super Heroine Chronicle's 1st Promo Video Shows New Cast |ئیش=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]] | ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠١٥| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تەممووزی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180719085434/https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-10-31/super-heroine-chronicle-1st-promo-video-shows-new-cast | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|02|27|format=y}} || ''[[Infinite Stratos|Infinite Stratos 2: Ignition Hearts]]'' || Charlotte Dunois || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2014|04|10|format=y}} || ''[[Granblue Fantasy]]'' || Zeta, Sophie || iOS/Android || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=イベント「神境にて辿る跡」開催・小説発売・TVCM放送開始のお知らせ|ناونیشان=http://granbluefantasy.jp/pages/?p=1939|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|زمان=ja|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926205923/http://granbluefantasy.jp/pages/?p=1939|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ja:『テイルズ オブ アスタリア』×『グランブルーファンタジー』コラボレーションイベント開催！|ناونیشان=http://granbluefantasy.jp/pages/?p=3674|سەردێڕ=GRANBLUE FANTASY｜Cygames|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠١٥|زمان=ja|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926210000/http://granbluefantasy.jp/pages/?p=3674|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|04|10|format=y}} || ''School Girl Strikers'' || Sunashima Yumizu || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2014|07|31|format=y}} || ''[[Liberation Maiden|Liberation Maiden SIN]]'' || Shoko Ozora || Also sang ending theme || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-09-13/liberation-maiden-sin-visual-novel-1st-promo-streamed | سەردێڕ=Liberation Maiden SIN Visual Novel's 1st Promo Streamed |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160409141939/http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-09-13/liberation-maiden-sin-visual-novel-1st-promo-streamed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- narrating promo --><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.guild01.jp/kaihoushoujo/about.html | سەردێڕ=Guild01 official website, Liberation Maiden info (JP) | ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢| ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121115193103/http://www.guild01.jp/kaihoushoujo/about.html | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|08|28|format=y}} || ''[[Persona 4 Arena Ultimax]]'' || Marie || PS3 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2014|10|23|format=y}} || ''[[Tales of the World: Reve Unitia]]'' || Sophie || DS || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-05-31/bandai-namco-games-unveils-tales-of-the-world-reve-unitia-3ds-game-promo/.75056|سەردێڕ=Bandai Namco Games Unveils Tales of the World: Reve Unitia 3DS Game's Promo|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٤|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160414190650/https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-05-31/bandai-namco-games-unveils-tales-of-the-world-reve-unitia-3ds-game-promo/.75056|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|10|30|format=y}} || ''[[The Irregular at Magic High School]]'' || Mayumi Saegusa || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2014|11|13|format=y}} || ''[[Dengeki Bunko: Fighting Climax]]'' || Tomoka Minato, Kuroneko || || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-01-29/5-ro-kyu-bu-players-appear-in-dengeki-bunko-fighting-climax-game | سەردێڕ=5 Ro-kyu-bu! Players Appear in Dengeki Bunko Fighting Climax Game |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160410014539/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-01-29/5-ro-kyu-bu-players-appear-in-dengeki-bunko-fighting-climax-game | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|11|27|format=y}} || ''[[Nisekoi|Nisekoi Marriage?]]'' || [[Nisekoi#Kosaki Onodera|Kosaki Onodera]] || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|01|29|format=y}} || ''[[Durarara!!|Durarara!! Relay]]'' || Anri Sonohara || PS Vita || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-08-07/durarara-gets-new-ps-vita-game-in-3d-in-january/.77389 | سەردێڕ=Durarara!! Gets New PS Vita Game in 3D in January |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160406044137/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-08-07/durarara-gets-new-ps-vita-game-in-3d-in-january/.77389 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|02|18|format=y}} || ''Princess Connect'' || Midori Futaba || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|02|26|format=y}} || ''[[Dragon Quest Heroes: The World Tree's Woe and the Blight Below]]'' || [[Dragon Quest V#Nera Briscoletti|Nera Briscoletti]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://gematsu.com/2014/11/dragon-quest-heroes-reveals-jessica-yangus-bianca-nera-voice-actors | سەردێڕ=Dragon Quest Heroes reveals Jessica, Yangus, Bianca, and Nera voice actors |ئیش=Gematsu | ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| دوایین=Romano | یەکەم=Sal | ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئایاری ٢٠١٩| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190502172617/https://gematsu.com/2014/11/dragon-quest-heroes-reveals-jessica-yangus-bianca-nera-voice-actors | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-02-13/dragon-quest-heroes-game-3rd-promo-tv-spots-streamed/.84418 | سەردێڕ=Dragon Quest Heroes Game's 3rd Promo, TV Spots Streamed |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref>--><!-- vadb --> |- | {{dts|2015|04|02|format=y}} || ''[[Rodea the Sky Soldier]]'' || Ion || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-02-13/rodea-the-sky-soldier-wii-u-3ds-game-1st-gameplay-video-streamed/.84379 | سەردێڕ=Rodea the Sky Soldier Wii U/3DS Game's 1st Gameplay Video Streamed |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160410132658/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-02-13/rodea-the-sky-soldier-wii-u-3ds-game-1st-gameplay-video-streamed/.84379 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|06|26|format=y}} || ''[[Angel Beats!|Angel Beats! -1st Beat-]]'' || [[Angel Beats#Angel|Angel]] || PC || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|07|09|format=y}} || ''[[The Great Ace Attorney: Adventures]]'' || Susato Mikotoba || 3DS || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-09-18/meiji-era-ace-attorney-game-tgs-video-posted/.78904 | سەردێڕ=Meiji-Era Ace Attorney Game's TGS Video Posted |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160421182739/http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-09-18/meiji-era-ace-attorney-game-tgs-video-posted/.78904 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|07|30|format=y}} || ''[[Date A Live|Date A Live: Twin Edition Rio Reincarnation]]'' || Rinne Sonogami || PS Vita || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2015|07|30|format=y}} || ''[[Prince of Stride]]'' || Nana Sakurai || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|07|30|format=y}} || ''[[Persona 4: Dancing All Night]]'' || Marie || DLC || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-06-23/persona-4-dancing-all-night-game-videos-confirm-marie-adachi-dlc/.89603 | سەردێڕ=Persona 4: Dancing All Night Game Videos Confirm Marie, Adachi DLC |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160430093514/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-06-23/persona-4-dancing-all-night-game-videos-confirm-marie-adachi-dlc/.89603 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|09|03|format=y}} || ''Infinite Stratos 2: Love and Purge'' || Charlotte Dunois || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|09|17|format=y}} || ''[[Saki (manga)|Saki: The Nationals]]'' || Kuro Matsumi || PS Vita || <ref name="vadb"/><ref name="doi"/> |- | {{dts|2015|10|15|format=y}} || ''MegaTagmension Blanc + Neptunia VS Zombies'' || Plutia / Iris Heart || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|11|26|format=y}} || ''Hyperdimension War Neptunia VS Sega Hard Girls: Dream Fusion Special'' || Plutia || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|12|06|format=y}} || ''[[Bloodborne| Bloodborne: The Old Hunters]]'' || Saint Adeline / girl || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|12|10|format=y}} || ''[[Nitroplus Blasterz: Heroines Infinite Duel]]'' || Akane Tsunemori || PS3 || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|12|10|format=y}} || ''[[Steins;Gate 0]]'' || Mayuri Shiina || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|12|17|format=y}} || ''[[Dengeki Bunko: Fighting Climax| Dengeki Bunko: Fighting Climax Ignition]]'' || Tomoka Minato, Kuroneko || || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2015|12|17|format=y}} || ''Miracle Girls Festival'' || Minori Nakazawa ||Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2016|01|09|format=y}} || ''[[Monogatari (series)|Koyomimonogatari]]'' || Nadeko Sengoku || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2016|03|24|format=y}} || ''[[Psycho-Pass|Psycho-Pass selection defunct happiness]]'' || [[Akane Tsunemori]] || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2016|03|25|format=y}} || ''[[Girls Beyond the Wasteland]]'' || Yūka Kobayakawa || || <ref name="ann 20151226"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2016-01-12/more-titles-announced-for-animelab-winter-season/.97451 | سەردێڕ=More Titles Announced for AnimeLab Winter Season |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160113205829/http://www.animenewsnetwork.com/news/2016-01-12/more-titles-announced-for-animelab-winter-season/.97451 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><!-- The girls will be reprising their roles from the game --> |- | {{dts|2016|04|14|format=y}} || ''[[Skullgirls|Skullgirls: 2nd encore]]'' || Miss Fortune, Robo Fortune || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2016|05|18|format=y}} || ''Phantom of the Kill'' || Longinus || Other || <ref name="vadb"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Japanese Mobile Game Giant gumi Inc. Releases "Elysium"—a Companion Piece to the Main Phantom of the Kill Story|ناونیشان=https://www.gamasutra.com/view/pressreleases/303530/Japanese_Mobile_Game_Giant_gumi_Inc_ReleasesElysiummdasha_Companion_Piece_to_the_Main_Phantom_of_the_KillStory.php|وێبگە=Gamasutra|بڵاوکەرەوە=gumi.Inc|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180124005725/https://www.gamasutra.com/view/pressreleases/303530/Japanese_Mobile_Game_Giant_gumi_Inc_ReleasesElysiummdasha_Companion_Piece_to_the_Main_Phantom_of_the_KillStory.php|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2016|05|19|format=y}} || ''Otomate: Period Cube'' || Mycelia || Other || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2017|01|24|format=y}} || ''[[Kingdom Hearts HD 2.8 Final Chapter Prologue]]'' || Invi || ''[[Kingdom Hearts χ Back Cover|Kingdom Hearts χ Backcover]]'' movie || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.khinsider.com/news/Full-Cast-List-for-KINGDOM-HEARTS-Back-Cover-revealed-8138|سەردێڕ=Full Cast List for Kingdom Hearts Back Cover revealed.|ئیش=KHInsider|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٧|کات=Click source YouTube video for cut scenes and Japanese credits which show Kana Hanazawa's name for Invi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170729101157/https://www.khinsider.com/news/Full-Cast-List-for-KINGDOM-HEARTS-Back-Cover-revealed-8138|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2017|08|03|format=y}} || ''[[The Great Ace Attorney 2: Resolve]]'' || Susato Mikotoba || 3DS || <ref name="vadb"/> |- | {{dts|2017|10|06|format=y}} || ''[[Infinite Stratos|Infinite Stratos: Archetype Breaker]]'' || Charlotte Dunois || Mobile Game || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Infinite Stratos Gets New Browser, Smartphone Game With New Characters|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-10-06/infinite-stratos-gets-new-browser-smartphone-game-with-new-characters/.122350|بڵاوکەرەوە=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171009194558/http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-10-06/infinite-stratos-gets-new-browser-smartphone-game-with-new-characters/.122350|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2017|format=y}} || ''[[Mobile Legends: Bang Bang]]'' || Kagura || Android, iOS || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=「モバイル・レジェンド」，ライラのボイスが実装決定。CVは釘宮理恵さん |ناونیشان=https://www.4gamer.net/games/442/G044270/20190117030/ |بڵاوکەرەوە=4Gamer |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٩|زمان=ja |ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191204061451/https://www.4gamer.net/games/442/G044270/20190117030/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2018|format=y}} || ''[[Dissidia Final Fantasy NT]]'' || [[Characters of Final Fantasy VIII#Rinoa Heartilly|Rinoa Heartilly]] || Arcade/PC/PS4 || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=【速報】『FFVIII』のリノア（声：花澤香菜）が『ディシディア ファイナルファンタジー』に参戦！！|ناونیشان=https://s.famitsu.com/matome/dff/news80.html|بڵاوکەرەوە=[[Famitsu]]|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210725201718/https://www.famitsu.com/matome/dff/news80.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2018|07|26|format=y}} || ''[[The King of Fighters All Star]]'' || Naoh || Android/iOS || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=<nowiki>THE KING OF FIGHTERS ALLSTAR | 公式サイト - ネットマーブル</nowiki>|ناونیشان=http://kofallstar.netmarble.jp/signpresent/|وێبگە=kofallstar.netmarble.jp|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٠|زمان=ja|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190720035450/http://kofallstar.netmarble.jp/signpresent/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2018|format=y}} || ''Onmyouji Arena'' || Menreiki || Mobile Game || |- |2018 |Destiny Child |Chang'e |Mobile Game | |- | || ''Kai-Ri-Sei Million Arthur'' || Percival <!-- , Galahad --> || Mobile Game ||<ref name="doi"/> |- | || ''Sangokushi Monogatari'' || Cao Cao (Sousou Moutoku) || Mobile Game ||<ref name="doi"/> |- | || ''Puella Magi Madoka Magica Side Story: Magia Record'' || Nadeko Sengoku (Madogatari Special Event) || Mobile Game ||<ref name="doi"/> |- | || ''[[Dragalia Lost]]'' || Maribelle || Mobile Game || |- | || ''[[Sword Art Online: Alicization Rising Steel]]'' || Eydis Synthesis Ten || Mobile Game ||<ref name="doi"/> |- | || ''[[Food Fantasy]]'' || Eggette, Gingerbread & Laba Congee || Mobile Game || |- |2019 | ''Saint Seiya: Awakening'' || Mermaid Tethys || Mobile Game|| |- |2020 |Arknights |Blemishine |Mobile Game | |- |2021 |''Shining Nikki'' シャイニングニキ |Nikki |Android/iOS | |- |} <!-- NEED SOURCE {{MOSLOW|section|date=September 2014}} *''[[Cosmic Break]]'' – Melfi *''[[Chaos Rings]]'' – Mana *''Daemon Bride'' – Nina Sumeragi *''[[Dai Gyakuten Saiban: Naruhodō Ryūnosuke no Bōken]]'' – Susato Mikotoba *''Danball Senki W'' – Ran Hanasaki *''[[Destiny of Spirits]]'' *''[[Fate/stay night|Fate/stay night Réalta Nua]]: Take Off! Super Dimensional Trouble Hanafuda Epic Battle'' – Ayaka Sajyou *''[[Granado Espada]]'' – Valeria / Valeria Vendetta *''Guns Girl School Dayz'' – Bronya Zaychik (on version 1.3) | {{dts|2012|09|10|format=y}} || ''Holy Grail Hot Springs War'' || Ayaka Sajyou || || {{cn|reason=not in VADB, need another source}} | {{dts|2017|01|12|format=y}} || ''[[Kingdom Hearts HD 2.8 Final Chapter Prologue]]'' || Invi || Playstation 4 || {{cn| <ref name="doi"/> *''[[Nora to Toki no Kōbō: Kiri no Mori no Majo]]'' – Sirkka Bjorn *''[[Persona Q: Shadow of the Labyrinth]]'' – Marie *''[[Phantasy Star Online 2]]'' – Risa, Melfonseana | {{dts|2012|06|04|format=y}} || ''Phantasy Star Online 2'' || Lisa || Other || {{cn|reason=source not provided}} *''[[Sol Trigger]]'' – Ema <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://gematsu.com/2012/03/first-sol-trigger-details | سەردێڕ=First Sol trigger details |ئیش=Gematsu | ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠١٢}}</ref> *''[[Super Dangan Ronpa 2: Sayonara Zetsubou Gakuen]]'' – Chiaki Nanami *''[[Tales of Zestiria]]'' – Sophie *''[[Toki to Towa]]'' – Toki <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://gematsu.com/2012/01/toki-to-towa-detailed-in-famitsu | سەردێڕ=Toki to Towa detailed in Famitsu |ئیش=Gematsu | ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> |- | 2018 || *''[[Food Fantasy]]'' || GingerBread || - || -|- |- | 2020 || *''[[Arknights]]'' || Blemishine || - || -|- === سیدییە دراماکان === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ List of voice performances in drama CDs ! ناونیشان ! ڕۆڵ ! class="unsortable"| تێبینییەکان ! class="unsortable"| سەرچاوە<ref name="resume"/> |- | ''[[Arpeggio of Blue Steel]]'' || Iori Watanuki || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-07-12/sci-fi-naval-anime-arpeggio-of-blue-steel-2nd-promo-streamed | سەردێڕ=Sci-Fi Naval Anime Arpeggio of Blue Steel's 2nd Promo Streamed |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref> |- | ''Boku, Otariman''<br>[[:ja:ぼく、オタリーマン]] || Junior (woman) || || <ref name="vadb"/> |- | ''[[D-Frag!]]'' || [[D-Frag!#Roka Shibasaki|Roka Shibasaki]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-08-06/d-fragments-school-game-club-manga-tv-anime-listed | سەردێڕ=D-Fragments School Game Club Manga's TV Anime Listed |ئیش=Anime News Network | ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref> |- | ''[[Dog Days (Japanese TV series)|Dog Days]]'' || Noir Vinocacao || || <ref name="doi"/> |- | ''[[Infinite Stratos]]'' || Charlotte Dunois || || <ref name="doi"/> |- | ''[[Kiss Him, Not Me]]'' || Kae Serinuma || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-09-08/junko-watashi-ga-motete-dousunda-manga-gets-drama-cd/.78541|سەردێڕ=Junko's Watashi ga Motete Dousunda Manga Gets Drama CD|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٤|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref> |- | ''[[Maid Sama!]]'' || Sakura Hanazono || || <ref name="doi"/> |- | ''[[No-Rin]]'' || [[No-Rin#Minori Nakazawa|Minori Nakazawa]] || || <ref name="vadb"/> |- | ''[[Oreimo]]'' || Kuroneko || || <ref name="doi"/><ref name=oreimo/> |- | ''[[Ro-Kyu-Bu!]]'' || Tomoka Minato || || <ref name="doi"/> |- |} <!-- NEED SOURCE | ''Fate/Prototype: Christmas Murder Case'' || Ayaka Sajyou || || | ''Fate/Prototype: Sougin no Fragments'' || Ayaka Sajyou || || --> === ئاکشنی زیندوو === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ List of acting performances in film and television ! ساڵ ! ناونیشان ! ڕۆڵ ! class="unsortable"| تێبینییەکان ! class="unsortable"| سەرچاوە<ref name="resume"/> |- | {{dts|2013}} || ''Film Documentaire de claire'' || || Reached 7 on Blu-ray Chart|| <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-08-06/japan-animation-blu-ray-disc-ranking-july-29-august-4|سەردێڕ=Japan's Animation Blu-ray Disc Ranking, July 29-August 4|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠١٣|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160410142433/http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-08-06/japan-animation-blu-ray-disc-ranking-july-29-august-4|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|format=y}} || ''Go! Go! Kaden Danshi '' || Herself || live-action and animation combination film || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-02-15/go-go-kaden-danshi-gets-anime/live-action-film-with-kana-hanazawa|سەردێڕ=Go! Go! Kaden Danshi Gets Anime/Live-Action Film With Kana Hanazawa|ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160417163407/https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-02-15/go-go-kaden-danshi-gets-anime/live-action-film-with-kana-hanazawa|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2015|03|format=y}} || {{Nihongo3|It's Definitely No Good You're Not Here |君がいなくちゃだめなんだ|Kimi ga Inakucha Dame Nanda}} | || first live-action feature film debut || <ref name="ann 20150122">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-22/voice-actress-kana-hanazawa-stars-in-her-1st-live-action-feature/.83578|سەردێڕ=Voice Actress Kana Hanazawa Stars in Her 1st Live-Action Feature|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160418110707/http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-22/voice-actress-kana-hanazawa-stars-in-her-1st-live-action-feature/.83578|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="ann 20150619"/> |- | {{dts|2018|format=y}} || ''Nagoya yuki Saishū Ressha 2018'' || || ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.tokyo-sports.co.jp/entame/entertainment/893269/|سەردێڕ= 人気声優・花澤香菜 高校生以来のドラマ出演「得意なところを出せた」|ڕێکەوتی سەردان= ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ئیش= Tokyo Sports|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20180125015225/https://www.tokyo-sports.co.jp/entame/entertainment/893269/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- |2020 |''Maybe Happy Ending'' |Clara |Stage play |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CAST｜ミュージカル『メイビー、ハッピーエンディング』|ناونیشان=https://www.tohostage.com/maybe/cast.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=www.tohostage.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200929105752/https://www.tohostage.com/maybe/cast.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |} === دۆبلاژکردن === ;ئاکشنی زیندوو {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! ساڵ ! ناونیشان ! ڕۆڵ ! Voiceover for ! تێبنییەکان ! class="unsortable"| سەرچاوە |- | {{dts|2017|02|03|format=y}} || ''[[Miss Peregrine's Home for Peculiar Children (film)|Miss Peregrine's Home for Peculiar Children]]'' || Emma Bloom || [[Ella Purnell]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eiga.com/news/20161213/2/|سەردێڕ=宮野真守、朴ろ美、花澤香菜、玄田哲章！ティム・バートン監督最新作「ミス・ペレグリン」声優発表 : 映画ニュース - 映画.com|ئیش=eiga.com|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170202025937/http://eiga.com/news/20161213/2/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2017|06|07|format=y}} || ''[[Game Shakers]]'' || Babe || [[Cree Cicchino]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=NHK|ناونیشان=http://www4.nhk.or.jp/gameshakers/22/|سەردێڕ=登場人物|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170730203043/http://www4.nhk.or.jp/gameshakers/22/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> |- | {{dts|2017|08|26|format=y}} || ''[[Heidi (2015 film)|Heidi]]'' || Heidi || Anuk Steffen || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.star-ch.jp/channel/detail.php?movie_id=27220|سەردێڕ= ハイジ アルプスの物語|ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئایاری ٢٠١٩|ئیش= Star Channel|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئازاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20190302090744/https://www.star-ch.jp/channel/detail.php?movie_id=27220|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2017|09|29|format=y}} || ''[[A Dog's Purpose (film)|A Dog's Purpose]]'' || young Hannah || [[Britt Robertson]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.cinemacafe.net/article/2017/08/10/51722.html|سەردێڕ= 梅原裕一郎＆大塚明夫、2人1役に！『僕のワンダフル・ライフ』吹替声優決定|ڕێکەوتی سەردان= ١١ی ئابی ٢٠١٧|ئیش= cinemacafe|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١١ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20170811142921/http://www.cinemacafe.net/article/2017/08/10/51722.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2018|02|24|format=y}} || ''[[Legend of the Demon Cat]]'' || Yulian || [[Zhang Tian'ai|Zhang Tianai]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://ku-kai-movie.jp/about/fukikae.html|سەردێڕ= 日本語吹替えキャスト|ڕێکەوتی سەردان= ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|ئیش= ku-kai-movie.jp|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20200222191753/http://ku-kai-movie.jp/about/fukikae.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- | {{dts|2020|03|20|format=y}} || ''[[Birds of Prey (2020 film)|Birds of Prey]]'' || Cassandra Cain || [[Ella Jay Basco]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://eiga.com/news/20200228/9/|سەردێڕ= ハーレイ・クイン役は東條加那子が続投！花澤香菜＆森川智之も参戦|ڕێکەوتی سەردان= ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٠|ئیش= eiga.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20200228063032/https://eiga.com/news/20200228/9/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2020|06|03|format=y}} || ''[[Escape Room (2019 film)|Escape Room]]'' || Zoey Davis || [[Taylor Russell]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.sonypictures.jp/he/2214902|سەردێڕ= エスケープ・ルーム|ڕێکەوتی سەردان= ١٦ی نیسانی ٢٠٢٠|ئیش= Sony Pictures|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20200807211738/https://www.sonypictures.jp/he/2214902|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2020|06|19|format=y}} || ''[[Dolittle (film)|Dolittle]]'' || Betsy || [[سلینا گۆمێز]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.cinematoday.jp/news/N0114072|سەردێڕ= 豪華すぎ！『ドクター・ドリトル』吹替版に藤原啓治、小野大輔、杉田智和、大塚明夫ら23名参加|ڕێکەوتی سەردان= ١٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ئیش= cinematoday|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20200621070704/https://www.cinematoday.jp/news/N0114072|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2020|06|26|format=y}} || ''[[Rambo: Last Blood]]'' || Gabrielle || [[Yvette Monreal]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.cinra.net/news/20200528-rambo|سەردێڕ= 『ランボー』最終章の吹替にささきいさお、武田真治、ケンコバ、花澤香菜|ڕێکەوتی سەردان= ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠|ئیش= Cinra.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20200609071320/https://www.cinra.net/news/20200528-rambo|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2020|08|14|format=y}} || ''[[Jexi]]'' || The voice of Jexi || [[ڕۆز بێرن]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.cinemacafe.net/article/2020/07/22/68149.html|سەردێڕ= 花澤香菜、恋する暴走スマホに！ 杉田智和＆小野大輔ら豪華声優集結『ジェクシー!』|ڕێکەوتی سەردان= ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|ئیش= Cinema Cafe|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20200723024938/https://www.cinemacafe.net/article/2020/07/22/68149.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2020|12|18|format=y}} || ''[[Wonder Woman 1984]]'' || Young Diana || Lilly Aspell || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.fukikaeru.com/?p=14953|سەردێڕ= ワンダーウーマン 1984|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ئیش= Fukikaeru|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20201208133021/https://www.fukikaeru.com/?p=14953|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2021|03|25|format=y}} || ''[[Zoey's Extraordinary Playlist]]'' || Zoey Clarke || [[Jane Levy]] || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.superdramatv.com/new/2021/01/-252200.html|سەردێڕ= 笑って泣ける新しいミュージカルコメディ「ゾーイの超イケてるプレイリスト」放送日時決定！日本語吹替版に花澤香菜＆福山潤！|ڕێکەوتی سەردان= ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ئیش= SuperDramaTV|ڕێکەوت= ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210119011041/http://www.superdramatv.com/new/2021/01/-252200.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- |} ;ئەنیمەیشن {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! ساڵ ! ناونیشان ! ڕۆڵ ! تێبینییەکان ! class="unsortable"| سەرچاوە |- | {{dts|2020|11|07|format=y}} || ''[[The Legend of Luo Xiaohei|The Legend of Hei]]'' || Luo Xiaohei || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.fukikaeru.com/?p=14885|سەردێڕ= 羅小黒戦記（ロシャオヘイセンキ） ぼくが選ぶ未来|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ئیش= Fukikaeru|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20201211134620/https://www.fukikaeru.com/?p=14885|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- |} === کارەکانی تر === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ List of voice performances in other works ! ساڵ ! ناونیشان ! ڕۆڵ ! class="unsortable"| تێبینییەکان ! class="unsortable"| سەرچاوە<ref name="resume"/> |- | {{dts|2009|12|23|format=y}} || "Sōhaku Shisuferia" music video by Shoujo Byou || Voice of Shisuferia || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-10-20/shoujo-byou-anime-music-video-dvd-confirmed|سەردێڕ=Shoujo Byou's Anime Music Video DVD Confirmed|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160409005107/http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-10-20/shoujo-byou-anime-music-video-dvd-confirmed|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | {{dts|2014|10|30|format=y}} || ''[[Project Itoh| Project Itoh's Harmony]]'' film trailer || Narrator || || <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-10-30/project-itoh-harmony-anime-film-previewed-in-video/.80503|سەردێڕ=Project Itoh's Harmony Anime Film Previewed in Video|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160422181820/https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-10-30/project-itoh-harmony-anime-film-previewed-in-video/.80503|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- |} == دیسکۆگرافی == === ئەلبومەکان === <!-- http://www.oricon.co.jp/search/result.php?types=cd&search_string=%94%5C%93o+%96%83%94%FC%8Eq --> {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ List of albums, with selected chart positions ! scope="col" rowspan="2" | ناونیشان ! scope="col" rowspan="2" | Album details ! scope="col" colspan="1" | Peak position |- ! scope="col"| [[ئۆریکۆن|JPN]]<br/><ref name="o-disco-albums">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.oricon.co.jp/prof/391223/rank/album/|سەردێڕ=花澤香菜のアルバム売上TOP11作品 | script-title=ja:花澤香菜のアルバム作品 | trans-title=Kana Hanazawa Album Sales Ranking |ئیش=[[ئۆریکۆن]] | ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠١٨| زمان=ja | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926015639/https://www.oricon.co.jp/prof/391223/rank/album/ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" align=left | ''Claire'' | * Released: February 20, 2013 * Label: Aniplex * Catalog No.: SVWC-7929<ref name=claire>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oricon.co.jp/prof/artist/391223/products/music/1001800/1/|سەردێڕ=「ｃｌａｉｒｅ」 花澤香菜│オリコン芸能人事典-ORICON STYLE|زمان=ja|بڵاوکەرەوە=[[ئۆریکۆن]]|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140310234303/http://www.oricon.co.jp/prof/artist/391223/products/music/1001800/1/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | 6 |- ! scope="row" align=left | ''25'' | * Released: February 26, 2014 * Label: Aniplex * Catalog No.: SVWC-7988/90, SVWC-7991/92<ref name=twentyfive>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oricon.co.jp/prof/artist/391223/products/music/1059820/1/|سەردێڕ=「２５」 花澤香菜│オリコン芸能人事典-ORICON STYLE|زمان=ja|بڵاوکەرەوە=[[ئۆریکۆن]]|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190918182228/https://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/1059820/1/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.crunchyroll.com/anime-news/2014/01/16-1/voice-actress-kana-hanazawas-2nd-album-25-cd-jacket-photos-revealed | سەردێڕ=Voice Actress Kana Hanazawa's 2nd Album "25" CD Jacket Photos Revealed | بڵاوکەرەوە=[[کڕەنچیڕۆل]] | ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200623102931/https://www.crunchyroll.com/anime-news/2014/01/16-1/voice-actress-kana-hanazawas-2nd-album-25-cd-jacket-photos-revealed | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | 8 |- ! scope="row" align=left | ''Blue Avenue'' | * Released: April 22, 2015 * Label: Aniplex * Catalog No.: SVWC-70064/5, SVWC-70066<ref name=blue>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/1121308/1/|سەردێڕ=「Blue Avenue」 花澤香菜│オリコン芸能人事典-ORICON STYLE|زمان=ja|بڵاوکەرەوە=[[ئۆریکۆن]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924175829/http://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/1121308/1/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | 12 |- ! scope="row" align=left | ''Opportunity'' | * Released: February 22, 2017 * Label: Aniplex * Catalog No.: SVWC-70251/2, SVWC-70253<ref name=opportunity>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/1215926/1/|سەردێڕ=「Opportunity」 花澤香菜│オリコン芸能人事典-ORICON STYLE|زمان=ja|بڵاوکەرەوە=[[ئۆریکۆن]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170228003152/http://www.oricon.co.jp/prof/391223/products/1215926/1/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | 15 |- ! scope="row" align=left | ''Kokobase'' | * Released: February 20, 2019 * Label: Sacra Music | 18 |} === تاکەکان === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ List of singles, with selected chart positions ! scope="col" rowspan="2" | ناونیشان ! scope="col" rowspan="2" | ساڵ ! scope="col" colspan="2" | Catalog No. ! scope="col" colspan="2" | Peak position ! scope="col" rowspan="2" | ئەلبوم |- ! scope="col"| Limited edition ! scope="col"| Regular edition ! scope="col"| [[ئۆریکۆن|JPN<br/>Oricon]]<br/><ref name="o-disco-singles">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.oricon.co.jp/prof/391223/rank/single/|سەردێڕ=花澤香菜のシングル売上TOP20作品 | script-title=ja:花澤香菜のシングル売上ランキング | trans-title=Kana Hanazawa Single Sales Ranking |ئیش=[[ئۆریکۆن]] | ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠١٨| زمان=ja | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180925215928/https://www.oricon.co.jp/prof/391223/rank/single/ | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ! scope="col"| [[Billboard Japan Hot 100|JPN<br/>''Billboard'']]<br/><ref name="JPN Hot 100">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.billboard.com/music/kana-hanazawa | سەردێڕ=Kana Hanazawa {{!}} Chart History |ئیش=[[بیلبۆرد (گۆڤار)|Billboard]] | ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٩| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190426215157/https://www.billboard.com/music/kana-hanazawa | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| {{Nihongo|"Starry Sky Destination"<br/>|星空☆ディスティネーション|Hoshi‐zora☆Disutinēshon}} | rowspan="3"| 2012 | SVWC-7840 | SVWC-7842 | 7 | 23<ref name="billboard.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100|سەردێڕ=Japanese Music: Top Japanese Songs Chart|وێبگە=Billboard|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201119095508/https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | rowspan="4"| ''Claire'' |- ! scope="row" align="left"| {{Nihongo|"The Sound of First Love"<br/>|初恋ノオト|Hatsukoi no Oto}} | SVWC-7863 | SVWC-7865 | 4 | 31<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2012-08-04 | سەردێڕ=Japanese Music: Top Japanese Songs Chart |ئیش=Billboard | ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٢| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926020209/https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2012-08-04 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| "happy endings" | SVWC-7899/900 | SVWC-7901 | 7 | 33<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2012-11-10 | سەردێڕ=Japanese Music: Top Japanese Songs Chart |ئیش=Billboard | ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926031637/https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2012-11-10 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| "Silent Snow" | rowspan="2"| 2013 | SVWC-7926/27 | SVWC-7928 | 8 | 43<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2013-02-02 | سەردێڕ=Japanese Music: Top Japanese Songs Chart |ئیش=Billboard | ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926015951/https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2013-02-02 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| {{Nihongo|"Love Planet"<br/>|恋する惑星|Koisuru Wakusei}} | SVWC-7974/75 | SVWC-7976 | 11 | 34<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2014-01-18 | سەردێڕ=Japanese Music: Top Japanese Songs Chart |ئیش=Billboard | ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926063634/https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2014-01-18 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | ''25'' |- ! scope="row" align="left"| {{Nihongo|"Smile Mode"<br/>|ほほ笑みモード|Hohoemi Mōdo}} | rowspan="2"| 2014 | SVWC-70021/22 | SVWC-70023 | 12 | 28<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2014-10-18 | سەردێڕ=Japanese Music: T\op Japanese Songs Chart |ئیش=Billboard | ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926020035/https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2014-10-18 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | rowspan="3"| ''Blue Avenue'' |- ! scope="row" align="left"| {{Nihongo|"Cocytus"<br/>|こきゅうとす|Kokyūtosu}} | SVWC-70041/2 | SVWC-70043 | 13 | 27<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2015-01-17 | سەردێڕ=Japanese Music: Top Japanese Songs Chart |ئیش=Billboard | ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926021709/https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2015-01-17 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| {{Nihongo|"I'm Useless Without You"<br/>|君がいなくちゃだめなんだ|Kimi ga Inakucha Dame Nanda}} | rowspan="1"| 2015 | SVWC-70053/54 | SVWC-70055 | 13 | 45<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2015-03-14 | سەردێڕ=Japanese Music: Top Japanese Songs Chart |ئیش=Billboard | ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926014746/https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2015-03-14 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" align="left"|{{Nihongo|"Transparent Girl"<br/>|透明な女の子|Tōmei na Onna no Ko}} | rowspan="3"| 2016 | SVWC-70138/9 | SVWC-70140 | 20 | 87<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2016-03-12 | سەردێڕ=Japanese Music: Top Japanese Songs Chart |ئیش=Billboard | ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926020024/https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2016-03-12 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | rowspan="3"| ''Opportunity'' |- ! scope="row" align="left"|{{Nihongo|"New Song"<br/>|あたらしいうた|Atarashī Uta}} | SVWC-70170/1 | SVWC-70172 | 14 | 56<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2016-06-18 | سەردێڕ=Japanese Music: Top Japanese Songs Chart |ئیش=Billboard | ڕێکەوت=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926014144/https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2016-06-18 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" align="left"|{{Nihongo|"Rough"<br/>|ざらざら|Zarazara}} | SVWC-70225/6 | SVWC-70227 | 20 | 66<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2016-12-17 | سەردێڕ=Japanese Music: Top Japanese Songs Chart |ئیش=Billboard | ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180926031708/https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2016-12-17 | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" align="left"|{{Nihongo|"A Person Loved in the Spring Is Who I Long to Be"<br/>|春に愛されるひとに　わたしはなりたい|Haru ni Aisareru Hito ni Watashi wa Naritai}} | rowspan="3" |2018 |VVCL-1164/5 |VVCL-1166 |15 |— | rowspan="3" |— |- ! rowspan="2" scope="row" align="left" |{{Nihongo|"I'm Alright"<br/>|大丈夫|Daijōbu}} |VVCL-1267/8 | rowspan="2" |VVCL-1269 | rowspan="2" |27 | rowspan="2" |97<ref name="billboard.com"/> |- |VVCL-1270/1 |} == گەشتەکان == *گەشتی کۆنسێرتی کانا ھەنازاوا ٢٠١٩ (٢٠١٩، لە ژاپۆن و چین)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Voice actor Kana Hanazawa's first overseas performance "KANA HANAZAWA Concert 2019 in SHANGHAI" official photo arrival! |ناونیشان=https://www.animatetimes.com/news/details.php?id=1555467745 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200626105705/https://www.animatetimes.com/news/details.php?id=1555467745 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * == خەڵاتەکان == {|class="wikitable sortable" !ساڵ !خەڵات !پۆل !ئەنجام !class="unsortable"| سەرچاوەکان |- | ٢٠١٥ | [[٩یەمین خەڵاتەکانی سێیوو]] | باشترین خانمەکتەری پاڵپشت |{{won}} | align="center"|<ref name="9th award">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-06/sayaka-kanda-daisuke-ono-win-9th-annual-seiyu-awards/.85686|سەردێڕ=Sayaka Kanda, Daisuke Ono Win 9th Annual Seiyū Awards|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠١٥|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180624190629/https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-06/sayaka-kanda-daisuke-ono-win-9th-annual-seiyu-awards/.85686|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٢٠١٥ | [[نیوتایپ|خەڵاتەکانی نیوتایپ ئەنیمێ]] | باشترین خانمەکتەری دەنگی |{{won}} | align="center"|<ref name="ann 20151010"/> |- | ٢٠١٧ | خەڵاتەکانی نیوتایپ ئەنیمێ | باشترین خانمەکتەری دەنگی |{{won|دووەم}} | align="center"|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-10-07/fate-apocrypha-sword-art-online-movie-win-top-newtype-anime-awards/.122435|سەردێڕ='Fate/Apocrypha', 'Sword Art Online' Movie win Top Newtype Anime Awards|دوایین=Loo|یەکەم=Egan|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171020213927/http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-10-07/fate-apocrypha-sword-art-online-movie-win-top-newtype-anime-awards/.122435|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٢٠١٨ | خەڵاتەکانی نیوتایپ ئەنیمێ | باشترین خانمەکتەری دەنگی |{{won}} | align="center"|<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-10-07/idolm@ster-sidem-bungo-stray-dogs-film-win-top-newtype-anime-awards/.137844|سەردێڕ='Idolm@ster SideM', 'Bungo Stray Dogs' film win Top Newtype Anime Awards|دوایین=Loo|یەکەم=Egan|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش=Anime News Network|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181007172732/https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-10-07/idolm@ster-sidem-bungo-stray-dogs-film-win-top-newtype-anime-awards/.137844|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|refs= <ref name="resume">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://osawa-inc.co.jp/blocks/index/talent00131.html|سەردێڕ=花澤 香菜 - 俳優、声優、ナレーター、DJ、タレントの株式会社大沢事務所|ئیش=Office Osawa|زمان=ja|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220043941/http://osawa-inc.co.jp/blocks/index/talent00131.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="vadb">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://gph.sakura.ne.jp/va_memo/system/vadb.cgi?action=view_ind&value=01239&namecode=5 | سەردێڕ=声優さん出演リスト 個別表示：花澤香菜(Kana Hanazawa) | trans-title=Voice actor's appearance list individual display: Kana Hanazawa |ئیش=Voice Artist Database | بڵاوکەرەوە=GamePlaza-HARUKA- | ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٦| زمان=ja | ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی حوزەیرانی ٢٠١٦ | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160603135037/http://gph.sakura.ne.jp/va_memo/system/vadb.cgi?action=view_ind&value=01239&namecode=5 | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref name="doi">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.usagi.org/doi/seiyuu/hanazawa-kana/roles.html | سەردێڕ=Hanazawa Kana roles |ئیش=Hitoshi Doi's Seiyuu Database | ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Doi | یەکەم=Hitoshi | بەستەری نووسەر=Hitoshi Doi | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٦| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160409171313/http://www.usagi.org/doi/seiyuu/hanazawa-kana/roles.html | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="doi top">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.usagi.org/doi/seiyuu/hanazawa-kana/index.html | سەردێڕ=Hanazawa Kana (花澤香菜) |ئیش=Hitoshi Doi's Seiyuu Database | ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠١٦| ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١٦| دوایین=Doi | یەکەم=Hitoshi | بەستەری نووسەر=Hitoshi Doi | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181005063443/http://www.usagi.org/doi/seiyuu/hanazawa-kana/index.html | ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> }} ==بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|https://www.hanazawakana-music.net/}} {{In lang|ja}} (SME) * {{وێبگەی فەرمی|https://hanazawa-kana.com/}} {{In lang|ja}} (PonyCanyon) * {{AllMovie name|751022}} * {{ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ|people|id=53741}} * {{IMDb name|2573928}} * [https://www.oricon.co.jp/prof/391223/ کانا ھەنازاوا] لە [[ئۆریکۆن]] {{In lang|ja}} * {{Rotten Tomatoes person|kana_hanazawa}} {{ئۆفیسی ئۆساوا}} {{خەڵاتی سێیوو بۆ باشترین خانمەکتەر لە ڕۆڵی پاڵپشت}} {{خەڵاتی نیوتایپ ئەنیمێ بۆ باشترین خانمەکتەر}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|ژن|ژیاننامە|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Kana Hanazawa}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:بەدەستھێنەرانی خەڵاتی سێیوو]] [[پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ژاپۆنی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی دەنگیی خەڵکی تۆکیۆ]] [[پۆل:خانمەکتەرانی ژاپۆنی بۆ دەنگی مناڵان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کایەی ڤیدیۆییی ژاپۆنی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەگۆرانیبێژانی پۆپی ژاپۆنی]] [[پۆل:خانمەیووتیووبەرە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنەگۆرانیبێژە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ئەنیمێ]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی تۆکیۆ]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩]] [[پۆل:ھونەرمەندانی ساکرا میوزیک]] [[پۆل:یووتیووبەرە مۆسیقییەکان]] br2z5b7uqkkru4cssd9pkfboq9uarsz 0 189204 1696046 1549556 2026-10-28T05:09:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1696046 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox royalty | image = Gaius Caesar Caligula.jpg | alt = | caption = | succession = ئیمپراتۆری ڕۆم | reign = ١٦ ئاداری ٣٧ – ٢٤ کانوونی دووەمی ٤١ | predecessor = [[تایبیریەس]] | successor = [[کلۆدیەس]] | birth_name = گایەس سیزار | birth_date = ٣١ی ئابی ١٢ز | birth_place = [[ئانتیەم]], ئیتالیا | death_date = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٤١ز (٢٨ساڵ ژیاوە) | death_place = ڕۆما | burial_place = | spouse = {{ubl|[[جونیا کلۆدیا]]|[[لیڤیا ئۆرێستیلا]]|[[لۆلیا پۆلینا]]|[[میلۆنیا کایزۆنیا]]}} | issue = {{ubl|[[جولیا دروزیلا]]|[[نیمفیدیەس سابینس]] (ناکۆکی لەسەرە)|[[تایبیریەس جیمیلس]] (ھەڵگیراوە)}} | issue-link = | issue-pipe = | regnal name = | dynasty = | father = [[جێرمانیکس]] | mother = [[ئەگریپینای گەورە]] }} '''کالیگولا''' (گایوس جولیوس سیزار ئۆگەستس جێرمانیکس، ٣١ی ئابی ١٢ز-٢٤ی کانوونی دووەمی ٤١ز) سێیەمین ئیمپراتۆری ڕۆمانی بوو لە ساڵی ٣٧ی زایینەوە تاوەکو تیرۆرکردنی دوای چوار ساڵ لەلایەن پاسەوانانی تایبەتی ئیمپراتۆرەوە. لە ماوەی دەسەڵاتیدا چەندین کەسی بێتاوان بەبێ دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە کوژران بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا لە سەردەمی حکومڕانییدا خۆشەویست بوو لەلای خەڵکی ڕۆم. ==ژیان== جێرمانیکسی باوکی کالیگولا برازا و کوڕی ھەڵگیراوەی ئیمپراتۆر تایبیریەس بوو و ژەنەراڵێکی سەربازی بەئەزموون بوو کە وای کردبوو ببێت بە یەکێک لە خۆشەویسترین کەسایەتییەکانی ڕۆم لەو سەردەمەدا. کاتێک جێرمانیکس لە ئانتیەک تیرۆرکرا لە ساڵی ١٩، ئەگریپینای خێزانی لەگەڵ شەش منداڵەکەی گەڕایەوە [[ڕۆما]]. ئەگریپینا ناکۆکییەکی زۆری لەگەڵ ئیمپراتۆر تایبیریەس ھەبوو بەھۆی ئەوەی تایبیریەسی بە بکوژی ھاوسەرەکەی دادەنا، ئەم ناکۆکییە بوو بەھۆی لەناوچوونی خێزانەکەی و کالیگولا تاکە ڕزگاربووی نێرینە بوو لەخێزانەکەیان لەدوای ئەوەی ھەردوو برا گەورەکەی کوژران. لە دەیەی کۆتایی دەسەڵاتیدا تایبیریەس تەواوی ڕۆژانەی بەسەر دەبرد لە دوورگەی کاپری و ساڵی ٣١ کالیگولا سەردانی کرد. کاتێک تایبیریەس لە ساڵی ٣٧ز کۆچی دوایی کرد، کالیگولا بوو بە ئیمپراتۆر.دھەندێک سەرچاوەی ڕزگاربوو ھەیە لەسەر حوکمی کالیگولا. لە ماوەی دوو ساڵی یەکەمی فەرمانڕەواییەکەیدا بە دەسەڵاتدارێکی بەڕێز و مامناوەند ناوزەند دەکرێت. بەڵام لە ساڵانی دواتردا سەرچاوەکان سەرنج دەخەنە سەر دڵڕەقی و زیادەرەوی و بێسەروبەرێتی سێکسی و وەک ستەمکارێکی شێت ناوزەند دەکرێت. کالیگولا کاری کرد بۆ ئەوەی دەسەڵاتی زیاتر بە ئیمپراتۆر ببەخشێ. کالیگولا ھەوڵێکی زۆری دا بۆ درووستکردنی پڕۆژەی بیناسازی و کۆشکی گرانبەھا بۆ خۆی، ھەروەھا دەستی کرد بە دروستکردنی دوو پڕۆژەی ئاوەڕۆی نوێ لە ڕۆما. لەسەردەمی پاشایەتییدا ئیمپراتۆریەتی ڕۆم دەستی بەسەر شانشینی مۆریتانیادا گرت و کردی بە پارێزگایەکی خۆی. لە سەرەتای ساڵی ٤١ دا کالیگولا تیرۆر کرا لە ئەنجامی پیلانگێریەک کە ئەفسەرانی پاسەوانی ئیمپراتۆر و ئەندامانی ئەنجومەنی پیرانی ڕۆم و ئەندامانی دادگای ئیمپراتۆرییەتی تێیدا بەژدار بوون. دوای مردنی کالیگولا، پیلانگێڕان ھەوڵیاندا کۆتایی بە سیستەمی ئیمپراتۆرییەتی بھێنن و ڕۆم بکەن بە کۆمارێک بەڵام سەرکەوتوو نەبوون لەدوای ئەوەی پاسەوانانی تایبەتی ئیمپراتۆری کلۆدیای مامی کالیگولایان کرد بە ئیمپراتۆر. ==شێتی؟== کۆمەڵێک سەرچاوە ھەن باس لە دڵڕەقی و شێتی کالیگولا دەکەن. ئەو تاوانبار دەکرێت بە کوشتنی خەڵکی بۆ چێژ لێبینین و خەوتن ئەنجام دانی سێکس لەگەڵ ھەر سێ خوشکەکەی و زۆرلێکردنیان بۆئەوەی لەگەڵ پیاوانی دیکە سێکس بکەن. تاوان و خراپە کاری لەگەڵ خوشکەکانی و سوژدەی بۆ کردن لەگەڵ پیاوانی دیکە لەگەڵ ئەوەی کۆشکی شاھانەی کرد بە شوێنی لەشفرۆشی. کالیگولا لەناو خەڵکی بە جلی خوداوەندەکانەوە دەردەکەوت و داوای دەکرد وەک خودایەک بپەرسترێت. ئەو ھەروەھا یەکێک لە ئەسپەکانی کرد بە قەشە. زانینی ژیانی کالیگولا ئاسان نییە بەھۆی ئەوەی تەنھا دوو سەرچاوە لە سەردەمی ژیانیدا ماونەتەوە. ھەندێک سەرچاوە باس لە ژیانی کالیگولا دەکەن، لەوانە کتێبی ژیاننامەی ئەگریپینای گەنج کە خوشکی بوو، بەڵام ھەموو ئەم سەرچاوانە لەناوچوون، بەڵام ئەو سەرچاوانەی ماونەتەوە بەشێوەیەکی باش باسی کالیگولا ناکەن. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢١}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Caligula}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٢]] [[پۆل:مردووانی ٤١]] [[پۆل:ئیمپراتۆرە ڕۆمانییەکانی سەدەی یەکەم]] [[پۆل:زنجیرە فەرمانڕەوایی جولیۆ-کلاودیان]] [[پۆل:فیرعەونە ڕۆمانییەکان]] t3z1ec9b089pwoj75osordne22jm0dd 0 189497 1695644 1561189 2026-10-27T13:33:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695644 wikitext text/x-wiki {{مێژووی عێراق}} ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[دھۆک]]ە بەدرێژاییی مێژوو. == پێش سەدەی ٢١ == * ١٨٤٢ - دھۆک خرایە سەر [[ویلایەتی مووسڵ]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History {{!}} General Directorate of Tourism / Duhok|ناونیشان=http://duhoktourism.org/service/history|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=duhoktourism.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130626203508/http://duhoktourism.org/service/history|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٨٧٣ - دھۆک بوو بە ھەرێمێکی سەر بە ویلایەتی مووسڵ.<ref name=":0"/> * ١٩١٨ – لە مانگی یازدە دھۆک لەلایەن ھێزەکانی بەریتانیاوە داگیرکرا. * ١٩٢٨ - یەکەم خوێندنگەی سەرەتایی کچان کرایەوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=رئيس بلدية {{!}} رئاسة بلدية دهوك|ناونیشان=http://www.bajervanidhk.org/ar/presidency|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.bajervanidhk.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210803184822/http://www.bajervanidhk.org/ar/presidency|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٣٦ - عەلی ئەفەندی وەک یەکەم بەڕێوەبەری [[شارەوانی]] دەسبەکار بوو.<ref name=":1"/> * ١٩٦٢- کتێبخانەی بەدرخان دروستکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=دوسكي|یەکەم=عصمت شاهين|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=مكتبة البدرخانيين في دهوك بالعراق {{!}} عصمت شاهين دوسكي|ناونیشان=https://middle-east-online.com/مكتبة-البدرخانيين-في-دهوك-بالعراق|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=MEO|زمان=ar}}</ref> * ١٩٦٩ - عکید سدیق سەعدوڵا ئامێدی وەک یەکەم پارێزگاری شاری دھۆک دەسبەکاربوو.<ref name="Duhok Province">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://duhokprovince.com/duhok-governorate/|agency=Duhok Province|سەردێڕ=University of Duhok}}</ref> * ١٩٧٠ – [[یانەی وەرزشیی دھۆک]] (تۆپی پێ) دامەزرا.<ref name="Soccer Way">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://ar.soccerway.com/teams/iraq/duhok/8057/|agency=Soccer Way|سەردێڕ=نادي دهوك الرياضي لكرة القدم}}</ref> * ١٩٧٨ - ژووری بازرگانی و پیشەسازی دھۆک پێکھێنرا.<ref name="Duhok Province (Duhok chamber of commerce and industry)">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://duhokprovince.com/ar/غرفة-تجارة-وصناعة-دهوك/|agency=Duhok Province|سەردێڕ=Duhok chamber of commerce and industry}}</ref> * ١٩٨٨ - [[بەنداوی دھۆک]] بنیاتنرا.<ref name="Duhok Province (Duhok Dam)">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://duhokprovince.com/duhok/|agency=Duhok Province|سەردێڕ=The Duhok Dam}}</ref> * ١٩٩١ - لە ١٤ی ئازار: دانیشتووانی شاری دھۆک دژی [[سەددام حوسێن]] ڕاپەڕین.<ref name="Bas News">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.basnews.com/ar/babat/420034|agency=Bas News|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ=‹انتفاضة آذار› ڕمز رفض الكورد للاستبداد والاحتلال}}</ref> * ١٩٩٢ – ٣١ی تشرینی یەکەم: [[زانکۆی دھۆک]] دامەزرا.<ref name="University of Duhok">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://uod.ac/about/|agency=University of Duhok|سەردێڕ=Duhok Governorate|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240311020520/https://uod.ac/about/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەدەی ٢١ == * ٢٠١١ – زۆرێک لە دوکانەکانی فرۆشتنی مەی و شوێنەکانی مەساجکردن تێکشکێنران لەلایەن ھەندێک [[کورد]]ەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ankawa: Mullah Denies Responsibility for Kurdish Riots|ناونیشان=http://english.ankawa.com/?p=5606|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180328102555/http://english.ankawa.com/?p=5606|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref> * ٢٠١٢ - زانکۆی پۆلیتەکنیکی دھۆک دامەزرا.<ref name="Duhok Polytechnic University">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.dpu.edu.krd/page/en/226/|agency=Duhok Polytechnic University|سەردێڕ=Duhok Polytechnic University|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210725050623/https://www.dpu.edu.krd/page/en/226/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠١٤ - [[زانکۆی ئەمریکیی کوردستان]] دامەزرا.<ref name="AUK">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://auk.edu.krd/about/about-auk/|agency=AUK|سەردێڕ=Timeline of University History}}</ref> * ٢٠١٧ - لە بازاڕی دھۆک ئاگرێک نزیکی ٩٠ دوکانی سووتان.<ref name="Rudaw TV">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.rudaw.net/arabic/kurdistan/100420174|agency=Rudaw TV|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠١٧|سەردێڕ=دهوك.. مصرع شخص جراء اندلاع حريق في سوق رئيسي}}</ref> * ٢٠١٩ – ٤ی ئایار: مزگەوتی شەھیدان دروسکرا.<ref name="AL-Sumaria TV">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.alsumaria.tv/news/محليات/304895/نسخة-مسجد-سلطان-أحمد-باسطنبول-تتكرر-في-دهوك|agency=AL-Sumaria TV|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=نسخة مسجد سلطان أحمد باسطنبول تتكرر في دهوك}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[کاتنامەی زاخۆ]] * [[کاتنامەی ھەولێر]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای دھۆک|عێراق|مێژوو|کوردستان}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:دھۆک]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی عێراق|دھۆک]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ساڵان لە عێراق]] 6y1cub0tiv6d2konb91nlbxapx8zo5z 0 189627 1695645 1407169 2026-10-27T13:33:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695645 wikitext text/x-wiki {{مێژووی عێراق}} ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی [[زاخۆ|شاری زاخۆن]] بەدرێژاییی مێژوو. == پێش سەدەی ٢٠ == * ٦٤١ – مزگەوتی گەورەی زاخۆ دروست کرا، دوای ھاتنەناوەوەی سوپای ئیسلام بۆ شارەکە<ref name="Open Sooq">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=مدينة زاخو في محافظة دهوك|ناونیشان=https://read.opensooq.com/%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D8%A9-%D8%B2%D8%A7%D8%AE%D9%88-%D9%81%D9%8A-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8%D8%A9-%D8%AF%D9%87%D9%88%D9%83/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817124121/https://read.opensooq.com/%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D8%A9-%D8%B2%D8%A7%D8%AE%D9%88-%D9%81%D9%8A-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8%D8%A9-%D8%AF%D9%87%D9%88%D9%83/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Academia}}</ref> * ١٠٤١ – ''[[حسێنیە خابوور]]'' لەلایەن ھێزە تورکمانەکان لەناوبرا، کە بە [[تورکە ئۆگۆزەکان]] ناسرابوون.<ref>Strategies for revitalization and conservation of the historic bazaar of Zakho city page 4 By Warsheen Mohammed Ali on June 2019.</ref> * ١٥٠٧ – [[سەفەوییەکان]] زاخۆیان گرت<ref name="Academia">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=موقف العشائر من أمراء بهدينان في زاخو في القرن السادس عشر|ناونیشان=https://www.academia.edu/40504109/موقف_العشائر_من_أمراء_بهدينان_في_زاخو_في_القرن_السادس_عشر|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Academia}}</ref> * ١٥١٥ – [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] زاخۆی گرت.<ref name="Academia"/> * ١٥٤٤ – زاخۆ کرا بە سەنجەقێک سەر بە ئیمپراتۆرییەتیی عوسمانی<ref name="Gilgamish">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٦|سەردێڕ=زاخو مدينة الحضارة والتاريخ|ناونیشان=https://www.gilgamish.org/2006/07/28/141.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817124123/https://www.gilgamish.org/2006/07/28/141.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Gilgamish}}</ref> * ١٨٤٤ – گەڕیدەی ئینگلیزی [[ویلیام فرانسیس ئینسۆر]] سەردانی زاخۆی کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تاريخ زاخو|ناونیشان=http://duhokprovince.com/ar/زاخو/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Duhok Province}}</ref> * ١٨٦٤ – زاخۆ بوو بە ھەرێمێکی سەر بە [[ئیلایەتی مووسڵ]]<ref name="Oocities">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=موقع زاخو الاستراتيجي تاريخيـًا|ناونیشان=http://www.oocities.org/zakho_delal/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Oocities}}</ref> == سەدەی ٢٠ == * ١٩١٨ – لەمانگی یازدە شاری زاخۆ لەلایەن ھێزەکانی بەریتانیاوە داگیرکرا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=تاريخ زاحو|ناونیشان=https://mawdoo3.com/مدينة_زاخو|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=موقع موضوع}}</ref> * ١٩١٩ – پارێزگاری زاخۆ کاپتن پێرسن کە ئینگلیز بوو، لەلایەن ھەسەن دینۆوە کوژرا. * ١٩٢٢ – یەکەم خوێندنگەی سەرەتایی کرایەوە. * ١٩٢٣ ** [[فەیسەڵی یەکەم|شا فەیسەڵ]] پادشای عێراق سەردانی زاخۆی کرد. ** یەکەم پردی ئاسنی دروست کرا * ١٩٣٤ – پردی ئەل سەعدون کرایەوە * ١٩٤٦ – ئوتێل خابوور وەک یەکەم ئوتێل لە شاری زاخۆ کرایەوە * ١٩٧٠ – یەکەم تەلەفیزۆن ھێنرایە شارەکە * ١٩٨٧ ** قومری ئیسماعیل حاجی لەسێدارە درا ** [[یانەی وەرزشیی زاخۆ]] دامەزرا. * ١٩٩١ ** لە ١٣ی ئازار: خەڵکی زاخۆ ھێرشیان کردە سەر بنکە سەربازییەکانی عێراق و ڕایان ماڵین و دەستیان گرت بەسەر شارەکەدا، و زیانێکی زۆریان بە ھێزەکانی حکوومەت گەیاند<ref name="HRW">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hrw.org/reports/1992/Iraq926.htm|agency=HRW|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 1991 Uprising in Iraq And Its Aftermath|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100615171955/http://www.hrw.org/reports/1992/Iraq926.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ** لە ١ی نیسان: ھێزەکانی عێراق شارەکەیان<ref name="HRW"/> ** لە ٢١ی نیسان: ھێزەکانی ھاوپەیمانان ھێزەکانی عێراقیان لە زاخۆ وەدەرنا<ref name="HRW"/> * ١٩٩٥– لە ٢٧ی شوبات [[سەیارەیەکی بۆمبڕێژکراو]] لە زاخۆ تەقییەوە<ref name="The New York Times">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1995/02/28/world/car-bomb-kills-at-least-54-in-kurdish-iraq.html|agency=The New York Times|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ١٩٩٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Car Bomb Kills At Least 54 In Kurdish Iraq}}</ref> == سەدەی ٢١ == * ٢٠١١ – زۆرێک لە دوکانەکانی فرۆشتنی مەی و شوێنەکانی مەساجکردن تێکشکێنران لەلایەن ھەندێک [[کورد]]ەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ankawa: Mullah Denies Responsibility for Kurdish Riots|ناونیشان=http://english.ankawa.com/?p=5606|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180328102555/http://english.ankawa.com/?p=5606|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref> * ٢٠١٣ – [[زانکۆی زاخۆ]] کرایەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=University of Zakho|ناونیشان=https://web.uoz.edu.krd/about/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817124123/https://web.uoz.edu.krd/about/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Duhok Province|ناونیشان=http://duhokprovince.com/ar/جامعة-زاخو/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * ٢٠١٥– لە ٣ی حوزەیران [[یاریگای نێودەوڵەتی زاخۆ]] کرایەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=زاخو تشهد إفتتاح أكبر ملعب كرة قدم في العراق|ناونیشان=https://www.rudaw.net/arabic/sports/030620151|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Rudaw TV}}</ref> * ٢٠١٨– لە ٢٥ی ئەیلوول تونێلی زاخۆ کرایەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=(بالصور) بحضور نيجيرفان بارزاني .. افتتاح نفق زاخو|ناونیشان=https://zagrosnews.net/ar/2018/09/26/kurdistan/%C2%A0رئيس-حكومة-اقليم-كوردستان-يطلق-مجموعة-مشاريع-في-محافظة-دهوك|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Bas News}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=رئيس حكومة اقليم كوردستان يطلق مجموعة مشاريع في محافظة دهوك|ناونیشان=https://www.basnews.com/ar/babat/468532|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Zagros Net}}</ref> * ٢٠٢١ - شارەکە بوون بە ئیدارەی سەربەخۆ سەر بە [[پارێزگای دھۆک]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=الإعلان عن الإدارة المستقلة لزاخو بحضور رئيس حكومة إقليم كوردستان|ناونیشان=https://kurdistantv.net/index.php/ar/2021/09/20/kurdistan/الإعلان-عن-الإدارة-المستقلة-لزاخو-بحضور-رئيس-حكومة-إقليم-كوردستان|وێبگە=Kurdistan TV}}</ref> * ٢٠٢٤ ** ١٥ی شوبات: دامەزراندنی [[مۆزەخانەی زاخۆ]].<ref name="عربية نيوز 24">[https://www.arabianews24.net/a/1918384 يضم 300 قطعة أثرية.. افتتاح متحف تاريخي وتراثي في زاخو]{{بەستەری مردوو|url=https://www.arabianews24.net/a/1918384 |date=تەممووزی ٢٠٢٤ }}</ref><ref name="alsabaah">[https://alsabaah.iq/92629-.html متحف زاخو محط أنظار السائحين] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240229164502/https://alsabaah.iq/92629-.html |date=٢٩ی شوباتی ٢٠٢٤ }}</ref> ** ١٩ی ئازار: لافاوێک چەند گەڕەکێکی شاری زاخۆی گرتەوە.<ref name="الحركة الديمقراطية الاشورية">[https://zowaa.org/الفيضانات-والسيول-تجتاح-مدينة-زاخو// الفيضانات والسيول تجتاح مدينة زاخو]</ref><ref name="موقع شفق الاخباري">[https://shafaq.com/ar/مجتـمع/سيول-دهوك-مطالبات-بجلسة-برلمانية-طار-ة-وتعويض-المتضررين "سيول دهوك".. مطالبات بجلسة برلمانية طارئة وتعويض المتضررين]</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[کاتنامەی ھەولێر]] * [[کاتنامەی دھۆک]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای دھۆک|عێراق|مێژوو|کوردستان}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:زاخۆ]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی عێراق|زاخۆ]] [[پۆل:ساڵان لە عێراق]] resxgx32rav2daqn0loumqb5slgqr9n 0 191145 1695647 1435983 2026-10-27T13:33:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە) 1695647 wikitext text/x-wiki ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[سلێمانی]]ە بەدرێژاییی [[مێژوو]]. {{مێژووی عێراق}} == پێش سەدەی ٢٠ == * ١٧٨٤- لە ١٤ی تشرینی دووەم شاری سلێمانی دروست کرا.<ref name="ALJAZEERA News">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/citiesandregions/2017/9/24/السليمانية-محافظة-عراقية-يشملها|agency=ALJAZEERA News|ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=السليمانية.. محافظة عراقية يشملها استفتاء الانفصال}}</ref> * ١٧٨٥ - [[مزگەوتی گەورەی سلێمانی|مزگەوتی گەورە]] دروست کرا * ١٨٥١ - سلێمانی خرایە سەر [[ئەیالەتی شارەزوور]].<ref name="EKURDS">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ekurds.com/arabic/babankingdom.htm|agency=EKURDS|سەردێڕ=إمارة البابان الكردية|ڕێکەوتی سەردان= ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817095521/http://www.ekurds.com/arabic/babankingdom.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەدەی ٢٠ == * ١٩١٨ - لە مانگی تشیرینی دووەم ھێزەکانی بەریتانیا شاری سلێمانیان داگیرکرد.<ref name="Sulaymaniyah Government Website">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://slemani.gov.krd/so/newsDetail.php?newsID=820&secID=52|agency=Sulaymaniyah Government Website|سەردێڕ=هاتنی ئینگلیزه‌كان بۆ سلێمانی}}</ref> * ١٩٣٧ - [[سلێمانی#باخی گشتی|باخی گشتی]] کرایەوە.<ref name="Al Sabaah Newspaper (Public Park)">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://alsabaah.iq/34236/%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D9%82%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%A8-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%82%D9%81%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%8A%D9%8A%D9%86|agency=Al Sabaah Newspaper|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=حديقة الشعب في السليمانية.. واحة المثقفين والمتقاعدين والجامعيين|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817134336/https://alsabaah.iq/34236/%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D9%82%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%A8-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%82%D9%81%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%8A%D9%8A%D9%86|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٣٩ - [[پیرەمێرد]] یەکەم ژمارەی [[ڕۆژنامەی ژین]]ی بڵاوکردەوە.<ref name=":0">[http://binkeyjin.com/Direje.aspx?Jimare=26 گۆڤاری ژین -][[بنکەی ژین]]بۆ بوژاندنەوەی کەلەپووری بەڵگەنامەیی و ڕۆژنامەوانیی کوردی {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090301015254/http://binkeyjin.com/Direje.aspx?Jimare=26|date=١ی ئازاری ٢٠٠٩}}</ref> * ١٩٤٤ - [[کتێبخانەی گشتیی سلێمانی|کتێبخانەی گشتی سلێمانی]] دامەزرا.<ref name="Al Sabaah Newspaper">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://alsabaah.iq/42050/%D9%85%D9%83%D8%AA%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D8%A3%D8%B3%D8%B3%D9%87%D8%A7-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D9%81%D9%8A-%D8%BA%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%B5%D8%BA%D9%8A%D8%B1%D8%A9|agency=Al Sabaah Newspaper|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=مكتبة السليمانية العامة.. أسسها شاعر في غرفة صغيرة|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210827042616/https://alsabaah.iq/42050/%D9%85%D9%83%D8%AA%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D8%A3%D8%B3%D8%B3%D9%87%D8%A7-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D9%81%D9%8A-%D8%BA%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%B5%D8%BA%D9%8A%D8%B1%D8%A9|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٥٦ - [[یانەی وەرزشیی سلێمانی|یانەی وەرزشی سلێمانی]] پێکھێنرا.<ref name="Kooora Website">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.kooora.com/?team=1773|agency=Kooora Website|سەردێڕ=Al-Sulaymaniyah FC}}</ref> * ١٩٦١ - [[مۆزەخانەی سلێمانی]] دروست کرا.<ref name="ALJAZEERA News"/> * ١٩٦٣ - ڕۆژنامەی ژین کۆتا ژمارەی دەرچوو کە (١٧١٤) بوو.<ref name=":0"/> * ١٩٦٧ - لە ١١ی ئایار ژووری بازرگانی و پیشەسازی سلێمانی پێکھێنرا.<ref name="SULCCI">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.sulcci.com/english/about.aspx|agency=SULCCI|سەردێڕ=Sulaymaniyah Chamber of Commerce and industry|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210816212308/http://www.sulcci.com/english/about.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٦٨ - [[زانکۆی سلێمانی]] دروست کرا.<ref name="University of Sulaimani">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://univsul.edu.iq/en/about-university-of-sulaimani|agency=University of Sulaimani|سەردێڕ=University of Sulaimani}}</ref> * ١٩٧٠ - یەکێتی نووسەرانی کورد دامەزرا.<ref name="PUK Media">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.pukmedia.com/AR/details/?Jimare=2711|agency=PUK Media|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٣|سەردێڕ=إتحاد الادباء الكورد فرع السليمانية يحتفل بذكرى تأسيسه|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210816210147/https://www.pukmedia.com/AR/details/?Jimare=2711|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٨٢ - لە ٢٣ی نیسان خۆپیشاندان دژی ڕژێمی عێراق کرا.<ref name="Sul Residence">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.sulresidence.com/en/?page_id=108|agency=Sul Residence|سەردێڕ=History of Sulaimanyah|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817072526/http://www.sulresidence.com/en/?page_id=108|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٩١ - لە ٧ ی ئازار خەڵکی سلێمانی ڕاپەڕین دژی [[سەددام حوسێن]].<ref name="Alhiwar Magazine">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://alhiwarmagazine.blogspot.com/2014/03/1991.html|agency=Alhiwar Magazine|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=حين انتفض الكورد في آذار 1991}}</ref> * ١٩٩٥ - مۆزەخانەی [[ئەمنەسوورەکە]] کرایەوە.<ref name="Official Site of General Board of Tourism of Kurdistan – Iraq">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://bot.gov.krd/kurdish/sulaimaniya-province-sulaimaniya/history-and-heritage/%D9%85%DB%86%D8%B2%DB%95%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D9%85%D9%86%DB%95-%D8%B3%D9%88%D9%88%D8%B1%DB%95%D9%83%DB%95|agency=Official Site of General Board of Tourism of Kurdistan – Iraq|سەردێڕ=مۆزەخانەی ئەمنە سوورەكە|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210816212710/http://bot.gov.krd/kurdish/sulaimaniya-province-sulaimaniya/history-and-heritage/%D9%85%DB%86%D8%B2%DB%95%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D9%85%D9%86%DB%95-%D8%B3%D9%88%D9%88%D8%B1%DB%95%D9%83%DB%95|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٩٦ ** حوسەینییەی ئەلحەکیم بنیاتنرا.<ref name="PUK Media (Hosseiniyeh Al-Hakim)">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.pukmedia.com/AR/details/?Jimare=5988|agency=PUK Media|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠١٣|سەردێڕ=السليمانية.. قبلة السياح والطبيعة الهادئة|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817093532/https://www.pukmedia.com/AR/details/?Jimare=5988|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ** [[زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی|زانکۆی پۆلیتەکنینی سلێمانی]] دروست کرا.<ref name="Sulaimani Polytechnic University">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.spu.edu.iq/ku/1454|agency=Sulaimani Polytechnic University|سەردێڕ=سەرۆكەكانی زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی له ساڵى 1996وه تا ئێستا|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210816205901/http://www.spu.edu.iq/ku/1454|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەدەی ٢١ == * ٢٠٠٦ -[[زانکۆی ئەمریکیی عێراق – سلێمانی]] کرایەوە.<ref name="AUIS">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://auis.edu.krd/history|agency=AUIS|سەردێڕ=Timeline of University History|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210909082012/https://auis.edu.krd/history|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠١١ - لە ١٧ی شوبات: خۆپیشاندان دژی حکوومەت کرا و بەشێک لە خۆپیشاندان ڕوویانکردە بارەگایەکی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و بەردبارانیان کرد، لە ئەنجامدا قوربانی و برینداری لێکەوتەوە<ref name="Roj News2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://rojnews.news/ar/%D9%83%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%B0%D9%83%D8%B1%D9%88%D9%86-%D8%B6%D8%AD%D8%A7%D9%8A%D8%A7-%D9%85%D8%B8%D8%A7%D9%87/|agency=Roj News|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=اهالي السليمانية يستذكرون ضحايا “مظاهرات ” 17 شباط 2011|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817075233/https://rojnews.news/ar/%D9%83%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%B0%D9%83%D8%B1%D9%88%D9%86-%D8%B6%D8%AD%D8%A7%D9%8A%D8%A7-%D9%85%D8%B8%D8%A7%D9%87/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠٢٠ ** ٢ی کانوونی یەکەم: زۆرێک لە مامۆستا و فەرمانبەران ڕژانە سەر شەقامەکان وەک ناڕازی دەربڕین دژی وەرنەگرتنی مووچەی چەند مانگێک لەلایەن [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Corporation|یەکەم=Nalia|سەردێڕ=وێنە.. خۆپیشاندانی مووچەخۆران و هاوڵاتیان لەسلێمانی دەستیپێکرد|ناونیشان=https://www.nrttv.org/News.aspx?id=37399&MapID=1|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.nrttv.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210905124943/https://www.nrttv.org/News.aspx?id=37399&MapID=1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ** ٧ی کانوونی یەکەم: ھێزێکی چەکداری کوردی ھێرشی کردە سەر بنکەی سەرەکی کەناڵی [[ئێن ئاڕ تی]] و دای خست.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=1 Sulaimani security forces close NRT offices amid ongoing protests|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/07122020|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Rudaw TV}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای سلێمانی|مێژوو}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:سلێمانی]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی عێراق]] [[پۆل:ساڵان لە عێراق]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای سلێمانی]] acvb5gcjo9dr17xscmxndfbwz9121rx 1695783 1695647 2026-10-27T17:06:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئاسیا|ئاسیا]]، [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]]، [[دەروازە:عێراق|عێراق]]، [[دەروازە:دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ١٩٩٠]] و [[دەروازە:کوردستان|کوردستان]] 1695783 wikitext text/x-wiki ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[سلێمانی]]ە بەدرێژاییی [[مێژوو]]. {{مێژووی عێراق}} == پێش سەدەی ٢٠ == * ١٧٨٤- لە ١٤ی تشرینی دووەم شاری سلێمانی دروست کرا.<ref name="ALJAZEERA News">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/citiesandregions/2017/9/24/السليمانية-محافظة-عراقية-يشملها|agency=ALJAZEERA News|ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=السليمانية.. محافظة عراقية يشملها استفتاء الانفصال}}</ref> * ١٧٨٥ - [[مزگەوتی گەورەی سلێمانی|مزگەوتی گەورە]] دروست کرا * ١٨٥١ - سلێمانی خرایە سەر [[ئەیالەتی شارەزوور]].<ref name="EKURDS">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ekurds.com/arabic/babankingdom.htm|agency=EKURDS|سەردێڕ=إمارة البابان الكردية|ڕێکەوتی سەردان= ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817095521/http://www.ekurds.com/arabic/babankingdom.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەدەی ٢٠ == * ١٩١٨ - لە مانگی تشیرینی دووەم ھێزەکانی بەریتانیا شاری سلێمانیان داگیرکرد.<ref name="Sulaymaniyah Government Website">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://slemani.gov.krd/so/newsDetail.php?newsID=820&secID=52|agency=Sulaymaniyah Government Website|سەردێڕ=هاتنی ئینگلیزه‌كان بۆ سلێمانی}}</ref> * ١٩٣٧ - [[سلێمانی#باخی گشتی|باخی گشتی]] کرایەوە.<ref name="Al Sabaah Newspaper (Public Park)">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://alsabaah.iq/34236/%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D9%82%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%A8-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%82%D9%81%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%8A%D9%8A%D9%86|agency=Al Sabaah Newspaper|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=حديقة الشعب في السليمانية.. واحة المثقفين والمتقاعدين والجامعيين|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817134336/https://alsabaah.iq/34236/%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D9%82%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%A8-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%82%D9%81%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%8A%D9%8A%D9%86|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٣٩ - [[پیرەمێرد]] یەکەم ژمارەی [[ڕۆژنامەی ژین]]ی بڵاوکردەوە.<ref name=":0">[http://binkeyjin.com/Direje.aspx?Jimare=26 گۆڤاری ژین -][[بنکەی ژین]]بۆ بوژاندنەوەی کەلەپووری بەڵگەنامەیی و ڕۆژنامەوانیی کوردی {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090301015254/http://binkeyjin.com/Direje.aspx?Jimare=26|date=١ی ئازاری ٢٠٠٩}}</ref> * ١٩٤٤ - [[کتێبخانەی گشتیی سلێمانی|کتێبخانەی گشتی سلێمانی]] دامەزرا.<ref name="Al Sabaah Newspaper">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://alsabaah.iq/42050/%D9%85%D9%83%D8%AA%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D8%A3%D8%B3%D8%B3%D9%87%D8%A7-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D9%81%D9%8A-%D8%BA%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%B5%D8%BA%D9%8A%D8%B1%D8%A9|agency=Al Sabaah Newspaper|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=مكتبة السليمانية العامة.. أسسها شاعر في غرفة صغيرة|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210827042616/https://alsabaah.iq/42050/%D9%85%D9%83%D8%AA%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D8%A3%D8%B3%D8%B3%D9%87%D8%A7-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D9%81%D9%8A-%D8%BA%D8%B1%D9%81%D8%A9-%D8%B5%D8%BA%D9%8A%D8%B1%D8%A9|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٥٦ - [[یانەی وەرزشیی سلێمانی|یانەی وەرزشی سلێمانی]] پێکھێنرا.<ref name="Kooora Website">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.kooora.com/?team=1773|agency=Kooora Website|سەردێڕ=Al-Sulaymaniyah FC}}</ref> * ١٩٦١ - [[مۆزەخانەی سلێمانی]] دروست کرا.<ref name="ALJAZEERA News"/> * ١٩٦٣ - ڕۆژنامەی ژین کۆتا ژمارەی دەرچوو کە (١٧١٤) بوو.<ref name=":0"/> * ١٩٦٧ - لە ١١ی ئایار ژووری بازرگانی و پیشەسازی سلێمانی پێکھێنرا.<ref name="SULCCI">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.sulcci.com/english/about.aspx|agency=SULCCI|سەردێڕ=Sulaymaniyah Chamber of Commerce and industry|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210816212308/http://www.sulcci.com/english/about.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٦٨ - [[زانکۆی سلێمانی]] دروست کرا.<ref name="University of Sulaimani">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://univsul.edu.iq/en/about-university-of-sulaimani|agency=University of Sulaimani|سەردێڕ=University of Sulaimani}}</ref> * ١٩٧٠ - یەکێتی نووسەرانی کورد دامەزرا.<ref name="PUK Media">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.pukmedia.com/AR/details/?Jimare=2711|agency=PUK Media|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٣|سەردێڕ=إتحاد الادباء الكورد فرع السليمانية يحتفل بذكرى تأسيسه|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210816210147/https://www.pukmedia.com/AR/details/?Jimare=2711|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٨٢ - لە ٢٣ی نیسان خۆپیشاندان دژی ڕژێمی عێراق کرا.<ref name="Sul Residence">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.sulresidence.com/en/?page_id=108|agency=Sul Residence|سەردێڕ=History of Sulaimanyah|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817072526/http://www.sulresidence.com/en/?page_id=108|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٩١ - لە ٧ ی ئازار خەڵکی سلێمانی ڕاپەڕین دژی [[سەددام حوسێن]].<ref name="Alhiwar Magazine">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://alhiwarmagazine.blogspot.com/2014/03/1991.html|agency=Alhiwar Magazine|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=حين انتفض الكورد في آذار 1991}}</ref> * ١٩٩٥ - مۆزەخانەی [[ئەمنەسوورەکە]] کرایەوە.<ref name="Official Site of General Board of Tourism of Kurdistan – Iraq">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://bot.gov.krd/kurdish/sulaimaniya-province-sulaimaniya/history-and-heritage/%D9%85%DB%86%D8%B2%DB%95%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D9%85%D9%86%DB%95-%D8%B3%D9%88%D9%88%D8%B1%DB%95%D9%83%DB%95|agency=Official Site of General Board of Tourism of Kurdistan – Iraq|سەردێڕ=مۆزەخانەی ئەمنە سوورەكە|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210816212710/http://bot.gov.krd/kurdish/sulaimaniya-province-sulaimaniya/history-and-heritage/%D9%85%DB%86%D8%B2%DB%95%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D9%85%D9%86%DB%95-%D8%B3%D9%88%D9%88%D8%B1%DB%95%D9%83%DB%95|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٩٦ ** حوسەینییەی ئەلحەکیم بنیاتنرا.<ref name="PUK Media (Hosseiniyeh Al-Hakim)">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.pukmedia.com/AR/details/?Jimare=5988|agency=PUK Media|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠١٣|سەردێڕ=السليمانية.. قبلة السياح والطبيعة الهادئة|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817093532/https://www.pukmedia.com/AR/details/?Jimare=5988|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ** [[زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی|زانکۆی پۆلیتەکنینی سلێمانی]] دروست کرا.<ref name="Sulaimani Polytechnic University">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.spu.edu.iq/ku/1454|agency=Sulaimani Polytechnic University|سەردێڕ=سەرۆكەكانی زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی له ساڵى 1996وه تا ئێستا|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210816205901/http://www.spu.edu.iq/ku/1454|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەدەی ٢١ == * ٢٠٠٦ -[[زانکۆی ئەمریکیی عێراق – سلێمانی]] کرایەوە.<ref name="AUIS">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://auis.edu.krd/history|agency=AUIS|سەردێڕ=Timeline of University History|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210909082012/https://auis.edu.krd/history|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠١١ - لە ١٧ی شوبات: خۆپیشاندان دژی حکوومەت کرا و بەشێک لە خۆپیشاندان ڕوویانکردە بارەگایەکی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و بەردبارانیان کرد، لە ئەنجامدا قوربانی و برینداری لێکەوتەوە<ref name="Roj News2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://rojnews.news/ar/%D9%83%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%B0%D9%83%D8%B1%D9%88%D9%86-%D8%B6%D8%AD%D8%A7%D9%8A%D8%A7-%D9%85%D8%B8%D8%A7%D9%87/|agency=Roj News|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=اهالي السليمانية يستذكرون ضحايا “مظاهرات ” 17 شباط 2011|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210817075233/https://rojnews.news/ar/%D9%83%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%B0%D9%83%D8%B1%D9%88%D9%86-%D8%B6%D8%AD%D8%A7%D9%8A%D8%A7-%D9%85%D8%B8%D8%A7%D9%87/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠٢٠ ** ٢ی کانوونی یەکەم: زۆرێک لە مامۆستا و فەرمانبەران ڕژانە سەر شەقامەکان وەک ناڕازی دەربڕین دژی وەرنەگرتنی مووچەی چەند مانگێک لەلایەن [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Corporation|یەکەم=Nalia|سەردێڕ=وێنە.. خۆپیشاندانی مووچەخۆران و هاوڵاتیان لەسلێمانی دەستیپێکرد|ناونیشان=https://www.nrttv.org/News.aspx?id=37399&MapID=1|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.nrttv.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210905124943/https://www.nrttv.org/News.aspx?id=37399&MapID=1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ** ٧ی کانوونی یەکەم: ھێزێکی چەکداری کوردی ھێرشی کردە سەر بنکەی سەرەکی کەناڵی [[ئێن ئاڕ تی]] و دای خست.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=1 Sulaimani security forces close NRT offices amid ongoing protests|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/07122020|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Rudaw TV}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای سلێمانی|مێژوو|ئاسیا|سیاسەت|عێراق|دەیەی ١٩٩٠|کوردستان}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:سلێمانی]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی عێراق]] [[پۆل:ساڵان لە عێراق]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای سلێمانی]] 30uaupl7qljsd6h5wr5hpj7xdhdg9jf 0 192737 1696033 1549165 2026-10-28T05:07:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسرائیل-کۆلکە) 1696033 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox company|name=کافێ کافێ|logo=Cafe Cafe Logo.svg|image=The 7 Breakfasts - Café Café.jpg|image_caption=ژەمێکی بەیانی کە لە کافێ کافێ پێشکەشکراوە|founded={{start date and age|2001}}|founder=Ronen Nimni|num_locations=١٥١|area_served=[[ئیسرائیل]]|industry=زنجیرە [[قاوەخانە]]|products=خواردنەوە گەرمەکان|website=[http://www.cafecafe.co.il/ Cafecafe.co.il]}}'''کافێ کافێ''' زنجیرە کافتریایەکە لە ئیسرائیل، کە لە شووباتی ٢٠١٠وە کافێ کافێ لە ١١٢ ناوچەی ئیسرائیل بەردەستە، بەمەشەوە لە ٢٠١٠ بوو بە گەورەترین زنجیرە کافتریا لە وڵاتەکە<ref name="taking">[http://www.ynet.co.il/english/Ext/Comp/ArticleLayout/CdaArticlePrintPreview/1,2506,L-3847328,00.html Café Café taking over Israel]</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|خواردنەوە|ئیسرائیل}} {{پۆلی کۆمنز|Café Café}} {{ئیسرائیل-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمپانیا ئیسرائیلیەکان کە لە ٢٠٠١ دامەزراون ]] [[پۆل:ڕێستورانتەکان لە حەیفا ]] [[پۆل:زنجیرە کافتریاکان لە ئیسڕائیل ]] [[پۆل:کافتریاکان لە ئیسڕائیل]] [[پۆل:ڕێستورانتەکان لە ئورشەلیم ]] [[پۆل:کۆمپانیای خواردن و خواردنەوەکان لە ئیسڕائیل ]] [[پۆل:ڕێستورانتەکان لە تێل ئەڤیڤ ]] [[پۆل:ئەو ڕێستورانتانەی لە ٢٠٠١ دامەزراون ]] 42lqsikgnxr7g1ojea3qr9prbu251j1 0 192952 1696048 1622452 2026-10-28T05:09:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1696048 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کاماکورا کاناگاوا''' شارێکە لە پارێزگای کاناگاوا لە ژاپۆن، ڕێژەی دانیشتوانی ١٧٢،٩٢٩ (سەرژمێری ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠)، لە مێژوودا تەنھا بەناو کاماکورا پایتەختی ژاپۆن بووە لە ساڵانی ١١٨٥ بۆ ١٣٣٣ وەکوو شوێنی مانەوەی [[شۆگن]] [[زنجیرە شۆگنی کاماکورا|کاماکورا]] وە لەو سەردەمەدا ببوە یەکێک لە چڕترین شوێنەکانی ژاپۆن لە نێوان ساڵانی ١٢٠٠ بۆ ١٣٠٠ لە سەردەمی کاماکورا.<ref>Tertius Chandler. ''Four Thousand Years of Urban Growth: An Historical Census'' (1987). Lewiston, NY: The Edwin Mellen Press.</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> {{Commons|Kamakura}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.city.kamakura.kanagawa.jp/ وێبگەی فەرمی] {{in lang|ja}} * [https://trip.pref.kanagawa.jp/ وێبگەی گەشتیاری (فەرمی)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230830205853/https://trip.pref.kanagawa.jp/ |date=٣٠ی ئابی ٢٠٢٣ }} {{in lang|en}} * {{wikivoyage-inline|Kamakura}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کاماکورا، کاناگاوا]] [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] [[پۆل:شارەکان لە پارێزگای کاناگاوا]] kdham836flplpzkeuu5q6mxq7n2g94q 0 193259 1696000 1407262 2026-10-28T01:39:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (یاسا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1696000 wikitext text/x-wiki [[File:Yōshū_Chikanobu_House_of_Peers.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Y%C5%8Dsh%C5%AB_Chikanobu_House_of_Peers.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|ئەنجوومەن لەپێش ئیمپڕاتۆر مێیجی کە وتە پێشکەش دەکات) تابلۆ لەلایەن یۆشو چیکانۆبو (١٨٩٠)]] '''کازۆکو''' (華族) سیستمێک بوو کە وەک پاشایی بوو کە ناونیشانی فەرمانرەوایی لە باوکەوە بۆ کووڕ دەمایەوە کە لە ١٨٦٩ بۆ ١٩٤٧ بوونی ھەبوو کە تیایدا لۆردە دەرەبەگەکان (دایمیۆ) و خانەدانی دادگا (کگێ) بوو، بەڵام سیستمەکە کۆتایی ھات لە ١٩٤٧ لەدوای ئەوەی ژاپۆن بە فەرمی وڵات کەوتە ژێر یاسا و بە یاسایی بەڕێوە چوو.<ref name="britannica">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Kazoku - Japanese nobility|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/kazoku|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190831130049if_/https://www.britannica.com/topic/kazoku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=ncyclopaedia Britannica}}</ref> [[File:Tokugawa_Iesato.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tokugawa_Iesato.jpg|وێنۆک|شازادە تۆکوگاوا ئێساتۆ یەکەم سەرکردەی تۆکوگاوا بو دوای کەوتنی [[شۆگن|سیستمی زنجیرە فەرمانڕەوایی شۆگن]]، وە سەرۆکی ئەنجوومەنەکە بوو لە ١٩٠٣ بۆ ١٩٣٣.]] [[File:Fumimaro_Konoe_President_of_the_House_of_Peers.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fumimaro_Konoe_President_of_the_House_of_Peers.jpg|وێنۆک|شازادە فومیمارۆ کۆنۆیێ وتە پێشکەش دەکات لە ئەنجوومەن (١٩٣٦)]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١}} <references /> * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jansen, Marius B.|ناونیشان=https://archive.org/details/makingofmodernja00jans|سەردێڕ=The Making of Modern Japan|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٤-٠٠٣٣٤-٧|شوێن=Cambridge|oclc=٤٤٠٩٠٦٠٠|بەستەری نووسەر=Marius Jansen|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lebra|یەکەم=Sugiyama Takie|سەردێڕ=Above the Clouds: Status Culture of the Modern Japanese Nobility|ناونیشان=https://archive.org/details/abovecloudsstatu0000lebr|بڵاوکەرەوە=University of California Press|ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٠٧٦٠٢-٠|شوێن=Berkeley, California}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Wakabayashi|یەکەم=Bob Tadashi|ساڵ=١٩٩١|سەردێڕ=In Name Only: Imperial Sovereignty in Early Modern Japan|journal=The Journal of Japanese Studies|بەرگ=١٧|پەڕەکان=٢٥–٥٧|ژمارە=١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Empire of Japan}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|یاسا|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Kazoku}} {{یاسا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:چاکسازی مێیجی]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٨٤ لە ژاپۆن]] [[پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٩٤٧ لە ژاپۆن]] [[پۆل:گرێ و دەستەواژە ژاپۆنییەکان]] p3ghzuksdcrsy89a1bro2kg6dxa138e 0 195131 1695890 1695511 2026-10-27T20:10:24Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695890 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox astronaut | name = ڤیکتۆر جەی گلۆڤێر | other_names = | image = Victor Glover official portrait 2020.jpg | image_size = | caption = | type = [[ناسا]]کەشتیوان | nationality = ئەمریکا | status = بەردەوامە لە چالاکی | birth_date = {{Birth date and age|1976|4|30}} | birth_place = [[پۆمۆنا (کالیفۆرنیا]] ئەمریکا | death_date = | death_place = | occupation = ئەندازیاری فڕۆکەوانی | current_occupation = | previous_occupation = | alma_mater = [[California Polytechnic State University | California Polytechnic State University (BS)]]<br />[[Air University (United States Air Force)|Air University (MS, MS)]]<br />[[Naval Postgraduate School |Naval Postgraduate School (MS)]] | rank = سەرکردە لە سوپای دەریایی ئەمریکا | ١٦٧ ڕۆژ و ٦ کاتژمێر و ٢٩ خوولەک space_time = | selection = [[کەشتیوانانی ناسا کۆمەڵەی ٢١]] | evas = ٤جار چالاکی چوونە دەرەوە لە مەکۆیی بۆشایی ئەنجمادایە | eva_time = ٢٦ کاتژمێر و ٧ خوولەک | missions = [[سپەیس ئێکس دەستەی ١]] ([[Expedition 64]]/[[Expedition 65|65]]) | insignia = [[پەڕگە:SpaceX Crew-1 logo.svg|55px]] [[پەڕگە:ISS Expedition 64 Patch.png|57px]] [[پەڕگە:ISS Expedition 65 Patch.png|40px]] | retirement = | awards = }} '''ڤیکتۆر جەی گلۆڤێر''' (بە [[ئینگلیزی]] : Victor Jerome Glover ) لە ٣٠ی نیسانی ١٩٧٦ لە شاری پرۆسپێری ئەمریکی لە دایک بووە، پێشڕەوی بۆشایی ئاسمانی ئەمریکیە، پلە سەربازییەکەی پێشکارە (موقەدەم). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/glover-vj.pdf|سەردێڕ=ڤیکتۆر جەی گلۆڤێر - زانیاری و ناساندن دەربارەی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161122154826/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/glover-vj.pdf|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> [[پەڕگە:ISS-64 Glover holiday season portrait.jpg|وێنۆک| وێنەیەکی ڤیکتۆر لە کاتی سەرەساڵ لە ناو وێستگەی بۆشایی نێونەتەوەیی]] ==خەڵاتەکان== ڤیکتۆر هەتا ئێستا چەند خەڵاتێکی وەرگرتیە ئەوانیش : * Iraq Campaign Medal (خەڵاتێکی مەدالیایە دەدرێتە سەربازانی ئەمریکا کە خزمەتیان کردیە لە سوپای ئەمریکا لە وڵاتی [[عێراق]]) * Global War on Terrorism Service Medal (خەڵاتێکی مەدالیایە دەدرێتە سەربازانی ئەمریکا لە سوپای ئەمریکا کە بەشدارییان کردیە لە جەنگی ڕووبەروو بوونەوەی تیرۆری جیهانی) ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی|فڕین}} {{پۆلی کۆمنز|Victor J. Glover}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:ژیاننامە]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦]] [[پۆل:ئەستێرەگەڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فڕۆکەوانانی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] c7n8qhjpvyupq8nf5rdd6ic4etvou15 0 198896 1695955 1533318 2026-10-27T22:38:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1695955 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} لە [[دەروونناسی|دەروونناسیدا]]، '''کاریگەریی کۆدەنگیی هەڵە''' هەروا ناسراو بە '''کۆدەنگیی لاگری'''، بریتیە لە تێگەیشتنێکی لاگریانەی بەربڵاو کە وا لەخەڵکی دەکات "بژاردە هەڵسوکەوتیەکان و بڕیارەکانیان وەک شتێکی تا ڕادەیەک باو ببینن و بەگونجاوی بزانن بۆ هەلومەرجی ئێستا".<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ross|یەکەم=Lee|دوایین٢=Greene|یەکەم٢=David|دوایین٣=House|یەکەم٣=Pamela|ڕێکەوت=1977-05|سەردێڕ=The “false consensus effect”: An egocentric bias in social perception and attribution processes|ناونیشان=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/002210317790049X|journal=Journal of Experimental Social Psychology|زمان=en|بەرگ=١٣|issue=3|پەڕەکان=٢٧٩–٣٠١|doi=10.1016/0022-1031(77)90049-X}}</ref> بەواتایەکی تر، وا ئەزانن کەوا جۆرایەتیە کەسیەکانی ئەمان، تایبەتمەندیەکانیان، بڕواکانیان، و کردارەکانیان شتانێکی تاڕادەیەک بڵاون لەناو خەڵکی گشتیدا. ئەم کۆدەنگیە هەڵەیە گرنگە چونکە بڕوابەخۆن زیاد دەکات هەروا کاریەگەری زۆر بڕوابەخۆبوونیش. ئەکرێ لەوەوە سەرچاوە بگرێت کە خۆیان بگونجێنن و خۆش بویسترێن لەلایەن دیگەرانەوە لەناو ژینگەیەکی کۆمەڵایەتیدا. ئەم لاگریە بەتایبەتی بەڵاو لەناو گروپیشدا کاتێک کە یەکێک وا ئەزانێت ڕای گروپەکە لەگەڵ ڕای دانیشتوانی گەورەتر لە گروپەکە هاوڕایە. لەبەر ئەوەی گروپەکە خۆیان جۆرە کۆدەنگیەکیان هەیە و کەمتر لەگەڵ یاک دووچاری دژایەتی دەبن، وا دەزانن هەموو بە یەک شێواز بیر دەکەنەوە. == پێڕستەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|کۆمەڵگا}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:جۆشی گرووپ]] qo3srvpvwtnvx7cxb495n1cpjwy2f0d 0 199017 1695825 1549626 2026-10-27T19:34:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە، سوێد-کۆلکە) 1695825 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=کارل پیتەر سەندبێرگ|image=File:Carl Peter Thunberg x Jacob Fredrik Ek.jpg|alt=|caption=|birth_name=|birth_date={{Birth date|df=yes|1743|11|11}}|birth_place=[[جۆنکۆپینگ]], سوێد|death_date={{Death date and age|df=yes|1828|08|08|1743|11|11}}|death_place=[[سەندبێرگ]], [[ئەپلاند]], سوێد|nationality=سوێدی|other_names={{ubl|Carl Pehr Thunberg|Carl Per Thunberg|Thunb.}}|known_for=|occupation=سروشتناس}}'''کارل پیتەر سەندبێرگ''' ھەروەھا وەک '''کارل پیتەر ڤۆن سەندەبێرگ''' ناسراوە (لەدایکبووی ١١ی تشرینی دووەمی ١٧٤٣ بۆ ٨ی ئابی ١٨٢٨) سروشتناسێکی [[سوید|سوێدی]] بوو، دوای ئەوەی لەژێر لینەس دەخوێنێ لە زانکۆی ئەپسالا دەبێتە "ئەپۆسلی کارل لینە" کە لێکۆلینەوە و خوێندن لەسەر ڕووەک و ئاژەڵان دەکەن،<ref>[[Nils Svedelius|Svedelius, N.]] (1944). Carl Peter Thunberg (1743–1828) on His Bicentenary. ''Isis, 35 (2)'', p. 129</ref> حەوت ساڵی بە گەشتکردن لە باشووری ئەفریقا و ئاسیا بەسەربرد، توانی چەندین ڕوەک و ئاژەڵی نوێ کۆبکاتەوە و بناسێت و وەسفیان بکات لەناو زانستی ئەورووپی وە چاودێری کلتوورەکان بکات<ref>Jung 2002, p. 95</ref><ref>Thunberg, C. P. (1791). ''Resa uti Europa, Africa, Asia, förrättad åren 1770–1779. Tredje Band''. Published by J. Edman, Uppsala, Sweden, p. 22</ref>، وە پێی دەگووترا "باوکی ڕووەکناسی باشووری ئەفریقا"، "یەکەم کەسی پزیشکی ڕۆژاوای لە ژاپۆن"<ref name="grease">Thunberg 1986, p. 180</ref> و "کارڵ لینەی ژاپۆنی"<ref>Totman, C. D. (2000). ''A History of Japan''. Blackwell Publishers Ltd, Oxford and Malden, p. 275</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Carl Peter Thunberg|کارل پیتەر سەندبێرگ}} * {{BHL author}} * {{OL author}} {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سوێد|ڕوەک|زانست|ئەفریقا|ژاپۆن|فەلسەفە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{سوێد-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٤٣]] [[پۆل:مردووانی ١٨٢٨]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی]] [[پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد]] aoeh4c5b1gvo8rvtpwhui0no59keqcm 0 199572 1696095 1533536 2026-10-28T07:36:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1696095 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = کامێیاما | flag_alt = | pushpin_label_position = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | native_name = {{nobold|{{lang|ja|亀山市}}}} | native_name_lang = ja | settlement_type = [[Cities of Japan|City]] <!-- images, nickname, motto -->| image_skyline = Kameyama cityhall.jpg | imagesize = | image_alt = | image_caption = Kameyama City Hall | image_flag = Flag of Kameyama Mie.svg | pushpin_map_alt = | leader_name1 = <!-- etc., up to leader_title4 / leader_name4 --> <!-- display settings -->| image_seal = Emblem of Kameyama, Mie.svg | image_shield = | shield_alt = | image_blank_emblem = | nickname = | motto = <!-- maps and coordinates --> | image_map = Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg | map_alt = | map_caption = Location of Kameyama in Mie Prefecture | pushpin_map_caption = &nbsp; | established_date = | seal_alt = | subdivision_name3 = <!-- established --> | coor_pinpoint = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) --> | coordinates_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> <!-- location -->| subdivision_type = [[List of sovereign states|وڵات]] | subdivision_name = [[ژاپۆن]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|ناوچە]] | subdivision_name1 = [[ناوچەی کانسای|کانسای]] | subdivision_type2 = [[Prefectures of Japan|پارێزگا]] | subdivision_name2 = [[پارێزگای میێ]] | subdivision_type3 = | coordinates = {{coord|34|51|21|N|136|27|6|E|region:JP|display=inline,title}} | leader_title1 = | established_title = <!-- Settled --> | founder = | named_for = <!-- seat, smaller parts --> | seat_type = <!-- defaults to: Seat --> | seat = <!-- government type, leaders --> | government_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | leader_party = | leader_title = Mayor | leader_name = Yoshiyuki Sakurai (since February 2009) | pushpin_map = Japan | official_name = | population_as_of = August 2021 | postal_code = | area_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | area_total_km2 = 190.91 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = <!-- elevation --> | elevation_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | elevation_m = <!-- population --> | population_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | population_total = 49457 | area_code_type = <!-- defaults to: Area code(s) --> | population_density_km2 = auto | population_est = | pop_est_as_of = | population_demonym = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --> | population_note = <!-- time zone(s) --> | timezone1 = [[Japan Standard Time]] | utc_offset1 = +9 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code --> | postal_code_type = | unit_pref = <!-- enter: Imperial, to display imperial before metric --> <!-- area -->| total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | blank4_info_sec1 = | area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> | blank_name_sec1 = City Symbols | blank1_name_sec1 = - Tree | blank1_info_sec1 = [[Cryptomeria]] | blank2_name_sec1 = - Flower | blank2_info_sec1 = [[Japanese iris]] | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | blank4_name_sec1 = | area_code = <!-- blank fields (section 1) --> | blank5_info_sec1 = | blank5_name_sec1 = | blank6_name_sec1 = | blank6_info_sec1 = | blank7_name_sec1 = | blank7_info_sec1 = <!-- blank fields (section 2) --> | blank_name_sec2 = Phone&nbsp;number | blank_info_sec2 = 0595-82-1111 | blank1_name_sec2 = Address | blank1_info_sec2 = 577 Honmaru-cho, Kameyama-shi, Mie-ken 519-0195 <!-- website, footnotes -->| website = {{Official website|http://www.city.kameyama.mie.jp}} | footnotes = }} '''کامێیاما''' (亀山市, کامێیاما-شی)  شارێکە دەکەوێتە باکوری پارێزگای میێ لە ژاپۆن، لەوەتەی ١ی ئابی ٢٠٢١ ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٤٩،٤٥٧ دەخەملێنرێت،<ref name="Kameyama-hp">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kameyama city official statistics|ناونیشان=https://www.city.kameyama.mie.jp/shisei/2014112308662/|شوێن=Japan|زمان=ja}}</ref> ڕووبەری گشتی شارەکە ١٩٠.٩١ خەملێنراوە. == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{wikivoyage|Kameyama}}{{پۆلی کۆمنز|Kameyama, Mie|کامێیاما (میێ)}} * [http://www.city.kameyama.mie.jp/ وێبگەی فەرمی] {{in lang|ja}} {{Mie}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای میێ]] cohfulmrz7uyz72g5uvxq80i10dwo6g 0 203460 1695998 1649008 2026-10-28T01:38:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695998 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کازماوا | ناوی_فەرمی = کاظمآباد - Kāz̧emābād | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.23315|frame-long=47.55498|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری پەنجە عەلی باکوور|پەنجە عەلی باکوور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1827 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٧٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کازماوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری پەنجە عەلی باکوور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''کازماوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شوجاعاوا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تازاوای کەریماوا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کانی گەنجی]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[توبەرەڕیز]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٧٦)کەس و (٥٦)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی قوروە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] k0wkcwfstn6y83qhiurvb5ytecwwiok 0 203472 1696036 1533441 2026-10-28T05:07:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1696036 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-کەسایەتی}} '''کالڤین کولیج''' ({{بە ئینگلیزی|Calvin Coolidge}}) ([[٤ی تەممووز]]ی [[١٨٧٢]] – [[٥ی کانوونی دووەم]]ی [[١٩٣٣]]) ٣٠مین [[سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە ١٩٢٣ تا ١٩٢٩ بوو؛ و پارێزەرێکی پارتی کۆماری بوو. لە [[نیو ئینگلاند]] لە [[ڤێرمۆنت]] لە دایکبووە، کولیج بە سەر پەێژەی سیاسەتی ویلایەتی [[ماساچووسیتس]] سەرکەوت، و لە کۆتاییدا بوو بە [[پارێزگاری ماساچووسیتس]]. وەڵامەکەی بۆ [[مانگرتنی پۆلیسی بۆستن]] لە ساڵی ١٩١٩ ناوبانگی پێ بەخشی و لە ساڵی داھاتوو بە ٢٩مین جێگری سەرۆکی ئەمریکا ھەڵبژێردرا و دوای مردنی لەناکاوی <bdi>[[وارن جی ھاردینگ]]</bdi> لە ساڵی ١٩٢٣ سەرکەوت بۆ سەرۆکایەتی؛ کە لە ساڵی ١٩٢٤ دا بە تەنیا ھەڵبژێردرا، وەکوو پارێزگارێک ناوبانگی پەیدا کرد و ھەروەھا وەک پیاوێکی کەم دوو، و وشک ناوبانگی دەرکرد و نازناوی «کاڵی بێدەنگ»ی وەرگرت. لە ھەڵبژاردنی ساڵی ١٩٢٨دا جارێکی تر خۆی ھەڵنەبژارد. {{sfn|Coolidge|1929|p=12}}{{sfnm|Fuess|1940|1p=17|McCoy|1967|2p=5|White|1938|3p=١١}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|سیاسەت|ڕادیۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Calvin Coolidge}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٣]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] 7ciofl2oezdipx4wlsm46a19woj3ntd 0 204128 1696103 1477196 2026-10-28T07:37:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زمان-کۆلکە، چین-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1696103 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above above" style="font-size:125%; color: black; background-color: salmon;" |کانتۆنی |- | colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-size:110%; color: black; background-color: salmon;" |<span title="Yue Chinese-language text"><span lang="yue-Hant">廣東話</span></span><br /><br /><span title="Yue Chinese-language romanization">''Gwóngdūng wá''</span> |- | colspan="2" class="infobox-image" |<div class="infobox-caption" style="padding:0.35em 0.35em 0.25em;line-height:1.25em;"><span title="Yue Chinese-language text">''Gwóngdūng wá''</span> written in [[Traditional Chinese characters|traditional Chinese]] (left) and [[Simplified Chinese characters|simplified Chinese]] (right) characters</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space:nowrap;padding-right:0.65em;" |قسەی پێدەکرێ لە | class="infobox-data" style="line-height:1.3em;" |[[چین]]، [[ھۆنگ کۆنگ]]، [[ماکاو]]، ھەندێ ناوچەی تر |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space:nowrap;padding-right:0.65em;" |ناوچە | class="infobox-data" style="line-height:1.3em;" |[[دەلتای ڕووباری پێرڵ|ڕووباری پێرڵ]]، [[گوانگدۆنگ|گواندۆنگ]]، لەگەڵ ڕۆژاوای [[گوانگخی]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space:nowrap;padding-right:0.65em;" |<div style="display:inline-block; padding:0.1em 0;line-height:1.2em;"><span class="wrap">[[خێزانی زمانەکان]]</span></div> | class="infobox-data" style="line-height:1.3em;" |<div style="text-align:left;">[[زمانەکانی سینۆ-تبیتی|سینۆ-تیبتی]] *[[زمانەکانی سینتیک|سینتیک]] ** [[یویی چینی|یویی]] *** [[یوهایی|یوھایی]] **** '''کانتۆنی''' </div> |- class="plainlist" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space:nowrap;padding-right:0.65em;" |شێوەزارەکان | class="infobox-data" style="line-height:1.3em;" | * [[گوانژۆیی]] * [[شێوەزاری خیگوان|خیگوانی]] * [[ھۆنگ کۆنگ|ھۆنگ کۆنگی]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space:nowrap;padding-right:0.65em;" |<div style="display:inline-block; padding:0.1em 0;line-height:1.2em;"><span class="wrap">[[سیستمی نووسین|سیستەمی نووسین]]</span></div> | class="infobox-data" style="line-height:1.3em;" |[[شێوە نووسینی کانتۆنی]]<br /><br />[[هێڵکاری کانتۆنی|ھێڵکاری کانتۆنی]]<br /><br />[[شێوە نووسینی چینی|شێوە نوسینی چینی]] |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="color: black; background-color: salmon;" |دۆخی فەرمیبوون |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space:nowrap;padding-right:0.65em;" |<div style="display:inline-block; padding:0.1em 0;line-height:1.2em;">زمانی فەرمییە لە</div> | class="infobox-data" style="line-height:1.3em;" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Hong_Kong.svg|link=|alt=|سنوور|23x23پیکسڵ]]&nbsp;</span>[[ھۆنگ کۆنگ]]<br /><br /><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Macau.svg|link=|alt=|سنوور|23x23پیکسڵ]]&nbsp;</span>[[ماکاو]] |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="color: black; background-color: salmon;" |کۆدەکانی زمان |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space:nowrap;padding-right:0.65em;" |<span class="nowrap">[[ISO 639-3]]</span> | class="infobox-data" style="line-height:1.3em;" |<code>[[iso639-3:yue|yue]]</code> (گونجاوە بۆ ھەموو زارەکانی Yue) |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space:nowrap;padding-right:0.65em;" |[[Glottolog]] | class="infobox-data" style="line-height:1.3em;" |<code>[http://glottolog.org/resource/languoid/id/cant1236 cant1236]</code> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space:nowrap;padding-right:0.65em;" |[[Linguasphere Observatory|Linguasphere]] | class="infobox-data" style="line-height:1.3em;" |<code>79-AAA-ma</code> |} '''کانتۆنی''' (چینی دێرین: 廣東話؛ چینی سادەکراو: 广东话; [[یالێ]]: ''Gwóngdūng wá'') بریتییە لە زمانێکی سەر بەخێزانی [[زمانی چینی|زمانە چینییەکان]] و لقێکە لە [[زمانەکانی سینۆ-تبیتی|زمانەکانی سینۆ-تیبتی]] قسەی پێدەکرێ لە [[گوانگژۆ|گوانژۆ]] (لە کۆندا ناسرابوو بە کانتۆن) و ناوچەکانی دەوروبەری [[باشووری ناوەڕاستی چین]]، کانتۆنی گرووپێکە سەر بە شێوەزاری [[یویی چینی]] کە زیاتر لە ٨٠ ملیۆن قسەپێکەری ڕەسەنی ھەیە. زمانی '''کانتۆنی''' لە ھەریەک لە ووڵاتانی ئاسیایی: [[ڤیێتنام]]<ref name="GSO20192">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Report on Results of the 2019 Census|ناونیشان=https://drive.google.com/file/d/1YK6iY-j0AfZTuip28Py2Gmz5P8zw04Rn/view?usp=sharing|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=General Statistics Office of Vietnam}}</ref>، [[مالیزیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Sin|یەکەم=Ka Lin|ڕێکەوت=٢٠٠٩|سەردێڕ="Mǎláixīyà de sān gè hànyǔ fāngyán" zhōng zhī jílóngpō Guǎngdōnghuà yuè tán|script-title=zh:《马来西亚的三个汉语方言》中之 吉隆坡广东话阅谭|trans-title=A Review on Kuala Lumpur’s Cantonese in Part of "The Three Chinese Dialects in Malaysia"|ناونیشان=http://www.newera.edu.my/files/mces/xuebao2009/Xuebao09_83-131.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|journal=Xīnjìyuán xuéyuàn xuébào / New Era College Academic Journal|زمان=zh-hans|بەرگ=٦|پەڕەکان=٨٣–١٣١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130511223113/http://www.newera.edu.my/files/mces/xuebao2009/Xuebao09_83-131.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref>، [[سینگاپوور]]<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Lee|یەکەم=Edmond Eu Fah|سەردێڕ=Profile of the Singapore Chinese Dialect Groups|ناونیشان=http://www.howardscott.net/4/Swatow_A_Colonial_Heritage/Files/Documentation/Lee%20Eu%20Fah.pdf|ئیش=Statistics Singapore Newsletter|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110205010508/http://www.howardscott.net/4/Swatow_A_Colonial_Heritage/Files/Documentation/Lee%20Eu%20Fah.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی شوباتی ٢٠١١}}</ref>، [[کەمبۆدیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cambodia – The Chinese|ناونیشان=http://countrystudies.us/cambodia/45.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110629081859/http://countrystudies.us/cambodia/45.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Countrystudies.us}}</ref>، [[تایلەند]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/alternateidentit00chee|سەردێڕ=Alternate Identities: The Chinese of Contemporary Thailand|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Brill|ژپنک=٩٧٨٩٨١٢١٠١٤٢٦|editor-last=Tong|editor-first=Chee Kiong|پەڕەکان=[https://archive.org/details/alternateidentit٠٠chee/page/٢١ ٢١]–٢٥|editor-last2=Chan|editor-first2=Kwok B.|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref>، [[ئیندۆنیزیا]] و ھەروەھا ووڵاتانی ئەوروپایی وەک: [[شانشینی یەکگرتوو]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cantonese Speakers in the UK|ناونیشان=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=GB|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120119193311/http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=GB|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|وێبگە=Ethnologue.com}}</ref>، [[پورتوگال]]<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=de Oliveira|یەکەم=Catarina Reis|سەردێڕ=Immigrant's Entrepreneurial Opportunities: The Case of the Chinese in Portugal|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٣|ناونیشان=http://pdfs.semanticscholar.org/de39/3dfdfb9a1c77a19a0f249e1965573c763a16.pdf|ئیش=FEEM Working Papers|issue=75|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191220074841/http://pdfs.semanticscholar.org/de39/3dfdfb9a1c77a19a0f249e1965573c763a16.pdf|doi=10.2139/ssrn.464682|ssrn=464682|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|s2cid=152878194|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref>، [[فەڕەنسا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Laurent|یەکەم=Annabelle|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٠|سەردێڕ="Chinois de France" ne veut rien dire|trans-title="Chinese from France" means nothing|ناونیشان=http://www.slate.fr/story/23827/chinois-de-france-ne-veut-rien-dire|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180215231703/https://www.slate.fr/story/23827/chinois-de-france-ne-veut-rien-dire|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=Slate.fr|زمان=fr}}</ref> و [[ئوسترالیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What are the most common languages spoken in Australia?|ناونیشان=https://langpro.com.au/knowledge-base/what-are-the-most-common-languages-spoken-in-australia}}</ref> لەگەڵ [[ئەمریکای باکوور]] لە ووڵاتانی: [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Chinese Population by Census Tract – New York City, 2010|ناونیشان=https://www1.nyc.gov/assets/planning/download/pdf/planning-level/nyc-population/census2010/m_asnsubnum_ct.pdf|بڵاوکەرەوە=New York City Department of City Planning}}</ref> و [[کەنەدا]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Berton|یەکەم=Pierre|سەردێڕ=The Last Spike|ناونیشان=https://archive.org/details/lastspikegreatra0000bert_o5l0|ڕێکەوت=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=Penguin|ژپنک=٠-١٤-٠١١٧٦٣-٦|پەڕەکان=[https://archive.org/details/lastspikegreatra٠٠٠٠bert_o٥l٠/page/٢٤٩ ٢٤٩]–٢٥٠}}</ref> بە ھەزاران ئاخێوەری ھەیە. == مێژوو ==   [[پەڕگە:Tangyun_-_Chinese_Dictionary_Museum.JPG|ڕاست|وێنۆک|فەرھەنگێکی کانتۆنی لە سەدەکانی پێشوودا.]] [[پەڕگە:Ping_and_Yue_dialect_map.svg|چەپ|وێنۆک|ڕێژەی دانیشوانی قسەپێکەری زمانی کانتۆنی و شێوەزاری یویی لە ووڵاتی چین.]] * == سەرچاوەکان == === تێبینی ===  {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان ==   * {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Multi-function Chinese Character Database|script-title=zh:漢語多功能字庫|ناونیشان=http://humanum.arts.cuhk.edu.hk/Lexis/lexi-mf/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|بڵاوکەرەوە=The Chinese University of Hong Kong|زمان=zh}} * [https://web.archive.org/web/20110522221859/http://www.ogcio.gov.hk/ccli/eng/hkscs/introduction.html Hong Kong Government site on the HK Supplementary Character Set (HKSCS)] * [https://www.cantonesetools.org Cantonese Tools] * {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=zh:粵語/廣東話參考資料 Yue References by wordshk – GitHub Pages|ناونیشان=https://wordshk.github.io/yue_references|سەردێڕ=粵語/廣東話參考資料 Yue References by wordshk|وێبگە=[[GitHub]]}} {{Clear}} {{تووڵی دەروازە|چین|ھۆنگ کۆنگ|زمان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کەنەدا}} {{پۆلی کۆمنز|Cantonese language}} {{زمان-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:زمانەکانی سینگاپور]] [[پۆل:زمانەکانی مالیزیا]] [[پۆل:زمانەکانی ڤیێتنام]] [[پۆل:زمانەکانی ماکاو]] [[پۆل:زمانەکانی ھۆنگ کۆنگ]] [[پۆل:زمانەکانی کۆماری گەلی چین]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی]] [[پۆل:زمانی کانتۆنی]] 259twh9dywh99r7ddhf7smc8i00amdh 0 204132 1696151 1533582 2026-10-28T10:34:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1696151 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox royalty|image=Canute and Ælfgifu cropped (Canute).jpg|reign2=١٠٢٨–١٠٣٥|succession=[[پاشای ئینگلتەرا]]|reign=١٠١٦–١٠٣٥|coronation=١٠١٧ لە لەندەن|successor=[[ھارەڵدی یەکەم]]|predecessor=[[ئێدمۆند ئایرۆنساید‏|ئێدموندی دووەم]]|succession1=[[پاشای دانیمارک]]|reign1=١٠١٨–١٠٣٥|successor1=[[ھارتاکانۆت]]|predecessor1=[[ھارەڵدی دووەم]]|succession2=[[پاشای بەرویژ]]|caption=وێنەی ھاوچەرخی پاشای کانۆت{{ھن}}لە 1031.|predecessor2=[[ئۆلافی دووەم]]|successor2=[[Magnus the Good]]|regent2=[[سڤێن کنوتسۆن]]|reg-type2=Co-King|house=[[جێلینگ]]|birth_date=c. 990{{sfn|Somerville|McDonald|2014|p=435}}|death_date=١٢ تشرینی دووەم ١٠٣٥ (aged around 45)|death_place=[[شافتسبێری]]، [[دۆرسێت]]، [[شانشینی ئینگلتەرا| ئینگلتەرا]]|place of burial=[[Old Minster, Winchester]], England. Bones now in [[Winchester Cathedral]], [[Winchester]], England|religion=|spouse={{unbulleted list |[[Ælfgifu of Northampton]] |[[Emma of Normandy]]}}|issue={{unbulleted list |[[سڤێن کنوتسۆن]] |ھارەڵد ھارفۆت |ھارساکنۆت |[[Gunhilda of Denmark|Gunhilda, Queen of Germany]] }}|father=[[سوێین فۆرکبییەرد]]}} کانۆتی مەزن ({{بە ئینگلیزی|Cnut the Great}}؛ مردن ١٢ی تشرینی دووەمی ١٠٣٥.) کە بە کانۆتی مەزن ناسراوە، لە ساڵی ١٠١٦ [[پاشای ئینگلتەرا]] بوو، لە ساڵی ١٠١٨ [[پاشای دانیمارک]] بوو، و [[پاشای نەرویژ]] بوو لە ساڵی ١٠٢٨وە ھەتا مردنی لە ساڵی ١٠٣٥دا. سێ شانشینەکە کە لەژێر فەرمانڕەوایی کانۆت یەکیان گرت، بە [[ئیمپراتۆریەتیی دەریای باکوور]] ناودەبرا.{{sfn|Lawson|2004|p=٩٧}}<ref>Graslund, B. ,'Knut den store och sveariket: Slaget vid Helgea i ny belysning', ''Scandia'', vol. 52 (1986), pp. 211–38.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{commons category|Canute the Great|Cnut}} {{s-start}} {{s-reg}} {{s-bef|before=[[ئێدمۆند ئایرۆنساید|ئێدموندی دووەم]]{{ھن}}وەک پاشای ئینگلیزەکان}} {{s-ttl|title=[[پاشای ئینگلتەرا]]|years=١٠١٦–١٠٣٥}} {{s-aft|after=[[ھارەڵدی یەکەم]]}} {{s-bef|before=[[ھارەڵدی دووەم]]}} {{s-ttl|title=[[پاشای دانیمارک]]|years=١٠١٨–١٠٣٥}} {{s-aft|after=[[ھارتاکانۆت]]}} {{s-bef|before=[[ئۆلافی دووەم]]}} {{s-ttl|title=[[پاشای نەرویژ]]|years=١٠٢٨–١٠٣٥|regent1=[[ھیکۆن ئیریکسۆن| ھاکۆن ئیریکسۆن]]|years1=١٠٢٨–١٠٢٩|regent2=[[سڤین کنوتسۆن]]|years2=١٠٣٠–١٠٣٥}} {{s-aft|after=[[ماگنوسی یەکەم]]}} {{s-end}} {{پاشاکانی ئینگلیز}} {{پاشاکانی ئینگلتەرا، سکۆتلەندا، بەریتانیا}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئینگلتەرا|پاشایەتی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:پاشاکانی دانمارک لە سەدەی ١١یەم]] [[پۆل:فەرمانڕەوا ئینگلیزەکانی سەدەی ١١یەم]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی ئینگلتەرا پێش ١٠٦٦]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی نەرویژ لە سەدەی ١١یەم]] [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٩٩٠]] [[پۆل:مردووانی ١٠٣٥]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی ئەنگلۆ-نۆرس]] [[پۆل:فەرمانڕەوا مەسیحییەکان]] [[پۆل:کانوتی مەزن]] 4c0yscuuojy8zh919a52k5yaiq0tvcy 0 204399 1695906 1695438 2026-10-27T20:18:24Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1695906 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Teliris VL Modular.JPG|وێنۆک|200px|سیستەمی ئامادەبوونی ڤیدیۆتێلفۆنی لە ساڵی ٢٠٠٧]] '''ڤیدیۆتێلفۆنی''' یان '''ڤیدیۆکۆنفرانس''' ({{بە ئینگلیزی|Video conference}}) ناودەبرێت، تەکنەلۆجیێک پێکدێنێت بۆ پێشوازیکردن و گواستنەوەی نیشانەکانی [[دەنگ]] و [[ڤیدیۆ]] لەلایەن بەکارھێنەرانەوە لە شوێنە جیاوازەکاندا، بۆ پەیوەندیی نێوان خەڵک لە کاتی ڕاستەقینەدا.<ref name=McGrawHill>McGraw-Hill Concise Encyclopedia of Engineering. [http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Videotelephony Videotelephony], McGraw-Hill, 2002. Retrieved from the FreeDictionary.com website, January 9, 2010</ref> ڤیدیۆفۆنێک تەلەفونێکە کە پیشاندانی ڤیدیۆیی ھەیە، توانای ھەیە ڤیدیۆ و دەنگێکی ھاوکات بۆ پەیوەندیی نێوان خەڵک لە کاتی ڕاستەقینەدا پێک بێنێت. ڤیدیۆکۆنفرانس ئەم تەکنەلۆجیایە بۆ کۆبوونەوەی گرووپێک یان ڕێکخراوێکە نەک بۆ تاکەکان، لە کۆنفراسێکی ڤیدیۆییدا بەکار دەھێنێرێت.<ref name="Mulbach-1995c">Mulbach et al, 1995. pg. 291.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Videotelephony}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:تەکنۆلۆژیای فیلم و ڤیدیۆ]] [[پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان]] [[پۆل:ڕووداوە کۆمەڵایەتییەکان]] [[پۆل:ڤیدیۆ]] [[پۆل:کۆنفڕانسەکان]] [[پۆل:کۆبوونەوەکان]] [[پۆل:وتارە فراوان-چەمکەکان]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:بەشی پێداچوونەوە]] [[پۆل:بابەتە خەیاڵییە زانستییەکان]] garswkske2f9qnk3ecrx2cq6g3c4inf 0 204476 1696147 1533578 2026-10-28T10:34:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1696147 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Kano_Eitoku_-_Cypress_Trees.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kano_Eitoku_-_Cypress_Trees.jpg|وێنۆک|''[[:en:Cypress_Trees|Cypress Trees]]'']] '''کانۆ ئێیتۆکو''' (狩野 永徳، لەدایکبووی ١٦ی شووباتی ١٥٤٣ تا ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٥٩٠) وێنەکێشێکی ژاپۆنی بوو کە لە [[سەردەمی ئازوچی-مۆمۆیاما]] ژیاوە لە [[مێژووی ژاپۆن]] وە یەکێک بوو لە وێنەکێشە سەرەکییەکانی [[قوتابخانەی کانۆ|قوتابخانەی کانۆی]] [[وێنەکێشیی ژاپۆن|وێنەکێشیی ژاپۆنی]]. == کارەکانی == {{Clear}}<gallery mode="packed" heights="125" caption="باڵندە و گووڵی چوار وەرزەکە"> پەڕگە:Birds and flowers of the four seasons.jpg|باڵندە و گوولەکانی چوار وەرزەکە، دار پەڕگە:Kano Eitoku 005.jpg|''باڵندە و گوڵەکانی چوار وەرزەکە، تاوس'' پەڕگە:Kano Eitoku 006.jpg|باڵندە و گووڵی چوار وەرزەکە، باڵندەی فۆنێکس </gallery> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{commonscat-inline}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|ژیاننامە|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Kanō Eitoku}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٤٣]] [[پۆل:مردووانی ١٥٩٠]] [[پۆل:خەڵکی ژاپۆنی لە سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:ھونەرمەندە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:قوتابخانەی کانۆ]] [[پۆل:وێنەکێشە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٦یەم]] o0afsaraljvzwti56xr67vp3lvmcbfy 0 204536 1696150 1533579 2026-10-28T10:34:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1696150 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[File:Emperor_Go-Yōzei2.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emperor_Go-Y%C5%8Dzei2.jpg|alt=|وێنۆک|وێنەی [[ئیمپراتۆر گۆ-یۆزێی]]، دەیەی ١٦١٠، ]] '''کانۆ تاکانۆبو''' (狩野 孝信, لەدایکبووی ١ی کانوونی یەکەمی ١٥٧١ تا ١٨ی تشرینی یەکەمی ١٦١٨) وێنەکێشێکی ژاپۆنی سەربە [[قوتابخانەی کانۆ]] بوو لە [[سەردەمی ئازوچی-مۆمۆیاما|سەردەمی مۆمۆیاما]] باوکی ھونەرمەند [[کانۆ تاینو]] بوو کە یەکێک بوو لە وێنەکێشە سەرەکییەکانی قوتابخانەکە. == ژیان == لە کۆیۆتۆ لەدایکبووە لە ڕۆژی ٢٥ی مانگی ١١یەمی دووەم ساڵی [[گێنکی (سەردەم)|گێنکی]]{{sfn|Yamashita|2004|p=60}} کوڕی بچووکی پێشڕەوی [[قوتابخانەی کانۆ]] بوو ([[کانۆ ئێیتۆکو]]).{{sfn|Gerhart|2003|p=15}} وە برا بچووکی [[کانۆ متیسونۆبو]] بوو.{{sfn|Yasumura|2006|p=14}} لەکاتی جڵەوگیربوونی زنجیرە فەرمانڕەواییەتی تۆکوگاوا لە پایتەختی ئێدۆ (ئەمڕۆی تۆکیۆ (مۆدێرن)) لە نێوان ساڵانی ١٦١٠-١٦١٥،  تاکانۆبو لە کیۆتۆ مایەوە، و لەو ساتە چەندین ڕاسپاردەی پێدرا بوو لەلایەن دادگاوە. چونکە بەھرەیەکی نایابی ھەبوو لە وێنەکێشی و بەڕێوەبەری قوتابخانەکەش بوو.{{sfn|Gerhart|2003|p=15}} بەو پشتگیرییە دارایانەی لەلایەن [[زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا|شۆگن تۆکوگاوا]] دابین دەکرا، تاکانۆبو پلانی دانا بۆ ئەوەی وێنە بۆ کۆشکی نوێی ئیمپراتۆر گۆ-میزونو دروست بکات، کە لە ١٦١٤ تەواوی کرد،{{sfn|Lillehoj|2011|pp=88–89}} <gallery mode="packed" heights="220" caption="کارەکانی"> پەڕگە:Hotei by Kano Takanobu, 1616, Metropolitan Museum of Art, 2006.115.jpg|[[:en:Budai|Hotei]], 1616 پەڕگە:Portrait of Murasaki Shikibu.jpg|Portrait of [[:en:Murasaki_Shikibu|Murasaki Shikibu]] پەڕگە:Rakuchu rakugai zu byobu (Fukuoka City Museum).jpg|''Rakuchu Rakugai-zu'', ''[[:en:Byōbu|byōbu]]'' folding screen, [[:en:Azuchi–Momoyama_period|Azuchi–Momoyama period]] </gallery>{{تد|ژیاننامە|ھونەرەکان|ژاپۆن}} == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Kanō Takanobu}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٧١]] [[پۆل:مردووانی ١٦١٨]] [[پۆل:خەڵکی ژاپۆنی لە سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:خەڵکی ژاپۆنی لە سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:ھونەرمەندە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:ھونەرمەندە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:وێنەکێشە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:وێنەکێشە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:قوتابخانەی کانۆ]] 0nsevxsn4a9qc1230diadc8396nxg81 0 204538 1696148 1407302 2026-10-28T10:34:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1696148 wikitext text/x-wiki [[File:Kano_Eino_-_Birds_and_Flowers_of_Spring_and_Summer_-_Google_Art_Project.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kano_Eino_-_Birds_and_Flowers_of_Spring_and_Summer_-_Google_Art_Project.jpg|alt=|وێنۆک|350x350پیکسڵ|باڵندە و گوڵی بەھار و ھاوین، سەدەی ١٧یەم.]] '''کانۆ ئێینۆ''' (狩野 永納, لەدایکبووی ١٦٣١ تا ١٦٩٧) وێنەکێشێکی ژاپۆنیی قوتابخانەی کیۆ-گانۆ بوو، کە قوتابخانەیەک بوو لەژێر بەڕێوەبەرایەتیی [[قوتابخانەی کانۆ]]. بووبە بەرێوەبەری قوتابخانەی کیۆ-گانۆ، لەسەر مردنی باوکی [[کانۆ سانسێتسو]]،{{sfn|Yamashita|2004|p=114}} وە باپیرەی دامەزرێنەری قوتابخانەکە بوو ([[کانۆ سانراکو]]). ئێینۆ بەشداری لە ستایلی ھانۆچۆ گاشی (本朝畫史، "مێژووی وێنەکێشیی ژاپۆنی") دەکرد، کە سەرەتاترین کاری ھوونەری-مێژوویی بوو لە ژاپۆن.{{sfn|Yamashita|2004|p=114}}{{sfn|Jordan|2003|p=23}} == کارەکان == <gallery heights="230" mode="packed"> پەڕگە:Shunka kachō-zu Byōbu by Kanō Einō (left panel).jpg پەڕگە:Shunka kachō-zu Byōbu by Kanō Einō (right panel).jpg </gallery> == کارە ئاماژە پێدراوەکان == {{Refbegin}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jordan|یەکەم=Brenda G.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=TMCHpmDXUeIC|سەردێڕ=لەبەرگرتنەوە لەسەر مامۆستا و دزینی نھێنییەکانی: بەھرە و مەشق لە وێنەکێشیی ژاپۆنی|بڵاوکەرەوە=[[University of Hawaii Press]]: ھەواڵی زانکۆی ھاوایی|ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٤٨-٢٦٠٨-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Yamashita <!-- 監修山下裕二 -->|یەکەم=Yūji|سەردێڕ=Kanō-ha ketteiban|بڵاوکەرەوە=[[Heibonsha]]|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٤-٥٨٢٩٢١٣١-١|زنجیرە=Bessatsu Taiyō|script-title=ja:狩野派決定版|oclc=٦٤٧٨٢٢٦٢}} {{Refend}} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline}} {{authority control}}{{تد|ژاپۆن|ژیاننامە|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Kanō Einō}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٣١]] [[پۆل:مردووانی ١٦٩٧]] [[پۆل:خەڵکی ژاپۆنی لە سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:ھونەرمەندە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:وێنەکێشە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:قوتابخانەی کانۆ]] ogpfkqui093s2bkgcq146y2cakya27a 0 204787 1695818 1693493 2026-10-27T19:26:48Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1695818 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:세조 어진 초본.jpg|وێنۆک]] '''سێجۆی جۆسۆن''' (بە کۆری:조선 세조, لەدایکبووی ٢ی تشرینی دووەمی ١٤١٧ تا ٢٣٣ی ئەیلوولی ١٤٦٨، فەرمانرەوایەتی لە ١٤٥٥ تا ١٤٦٨) حەوتەم فەرمانڕەوای [[جۆسۆن]] بوو. کوڕی [[سێجۆنگی مەزن|پاشا سێجۆنگ]] بوو، و برای [[مونجۆنگی جۆسۆن|مونجۆنگ]] و مامی [[دانجۆنگی جۆسۆن]] بوو، کە بە زۆر وایلێکرد واز لە فەرمانڕەوایەتی بێنێت و خۆی بێتە شوێنی. == ژیاننامە == === ژیانی سەرەتایی === لە ١١ی تشرینی دووەمی ١٤١٧ وەک چوارەم منداڵ و دووەم کوڕی شازادەی گەورە چۆنگنیۆنگ (پاشای داهاتوو سێجۆنگ) لە هاوسەری یەکەمی، هاوسەری شازادەی گەورەی ویلایەتی سامهان (شاژنی داهاتوو سۆهیۆن) لەدایکبووە. توانایەکی گەورەی لە تیرکەوانی، ئەسپسواری و هونەرە جەنگییەکاندا نیشان دا، وە فەرماندەیەکی سەربازیی بلیمەت بوو، هەرچەندە خۆی هەرگیز نەچووە بەرەی جەنگەوە. هەروەها خاوەنی بەهرەی مۆسیقا بوو، کە باوکی دڵخۆش دەکرد، باوکی دەیووت کە شازادەکە دەتوانێت زۆر شتی گەورە بەدەستبهێنێت ئەگەر مێشکی بخاتە سەری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=https://world.kbs.co.kr/service/contents_view.htm?lang=e&board_seq=367963 |وێبگە=KBS World. 17 July 2019. Retrieved 17 January 2024.}}</ref> === حوکمڕانی === لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٤٥٥ سویانگ پاشای بێدەسەڵات ناچار کرد دەستبەرداری بێت و خۆی بە فەرمانڕەوای نوێی جۆسۆن (ئەمڕۆ بە ناوی پەرستگاکە "سێخۆ" ناسراوە) ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=KST |first=Published |last2=KST |first2=Updated |ڕێکەوت=2014-03-11 |سەردێڕ=Forgotten story of Princess Gyeonghye |ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/lifestyle/koreanheritage/20140311/forgotten-story-of-princess-gyeonghye |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Korea Times |زمان=en}}</ref> == فیلم == === فیلم دەربارەی سێجۆی جۆسۆن === * ''[[چاودێرەکەی پاشا]]'' <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Ki-hoon |first=Moon |ڕێکەوت=2026-03-12 |سەردێڕ=The people's king: How "The King's Warden" became Korea's biggest film in years |ناونیشان=https://www.koreaherald.com/article/10693016 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Korea Herald |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Sejo of Joseon|سێجۆی جۆسۆن}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پاشایەتی|کۆریا|وێژە|سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆریا-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٤١٧]] [[پۆل:مردووانی ١٤٦٨]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٥یەم]] [[پۆل:ڕاسپێردراوەکانی شا لە کۆریا]] [[پۆل:خەڵکی سێئول]] sp6iswl9grnys8ace2d74mlbon89cux 1695835 1695818 2026-10-27T19:36:11Z Bilalinfo 57400 1695835 wikitext text/x-wiki {{Short description|پاشای چۆسۆن لە ١٤٥٥ تا ١٤٦٨}}{{Infobox royalty|name=سێجۆ|image=세조 어진 초본.jpg|caption=کۆپییەکی تەواونەکراوی پۆرتریتی دەوڵەت، {{circa|1927}}|succession=پاشای فەخریی چۆسۆن|reign=١ – ٢ی تشرینی اولی ١٤٦٨|succession1=پاشای چۆسۆن|reign1=٤ی تەممووزی ١٤٥٥ – ١ی تشرینی یەکەمی ١٤٦٨|cor_type1=تاجگذاری|coronation1=٣ی ئابی ١٤٥٥ گیۆنجیۆنگجۆن، گیۆنگبۆکگۆنگ|predecessor1=دانجۆنگ|successor1=یەجۆنگ|succession2=سەرۆک وەزیران|reign_type2=لە سەرکاردا|reign2=٢٠ی تشرینی دووەمی ١٤٥٣ – ٤ی تەممووزی ١٤٥٥|predecessor2=هوانگبۆ ئین|successor2=چۆنگ ئینجی|reg_type2=پاشا|regent2=دانجۆنگ|dynasty=یی|spouse={{marriage|[[شاژن جیۆنگھی]]|1428}}|issue={{plainlist| - [[شازادەی جێنشین ئوگیۆنگ]] - [[یۆجۆنگی جۆسۆن]] }}|issue_link=#خێزان|full_name=یی یو ({{Korean|hangul=이유|hanja=李瑈|labels=no}})|era_dates=''سەردەمی [[Korean era name|سەردەمی ناو]] لە [[Ming dynasty]] وەرگیراوە''{{efn|گیۆنگتای ([[Jingtai Emperor|Jingtai]]) ({{korean|hangul=경태|hanja=景泰|labels=no}}): ١٤٥٥–١٤٥٧<br>چیۆنسون ([[Emperor Yingzong of Ming|Tianshun]]) ({{korean|hangul=천순|hanja=天順|labels=no}}): ١٤٥٧–١٤٦٤<br>سۆنگھوا ([[Chenghua Emperor|Chenghua]]) ({{korean|hangul=성화|hanja=成化|labels=no}}): ١٤٦٥–١٤٦٨}}|regnal_name=سەنگچیۆن چێدۆ یۆلمون یۆنگمو ({{korean|hangul=승천체도열문영무|hanja=承天體道烈文英武|labels=no}}){{efn|لە [[Regnal name#Sinosphere|ناوی شانازی]] (존호; 尊號) ناسراوە لە [[Sinosphere]]، کە ھاوتاکەی لە جیهانی ئینگلیزی زماندا ناوی پاشایەتییە.}}|posthumous_name={{plainlist| - [[Joseon]]: پاشای مەزن ھیێجانگ جیدۆک یۆنگگۆنگ سۆنگشین میۆنگیێ ھیومسوک ئینھیۆ ({{Korean|hangul=혜장지덕융공성신명예흠숙인효대왕|hanja=惠莊至德隆功聖神明睿欽肅仁孝大王|labels=no}}) - [[Ming dynasty]]: ھیێجانگ ({{Korean|hangul=혜장|hanja=惠莊|labels=no}}) }}|temple_name=سێجۆ ({{Korean|hangul=세조|hanja=世祖|labels=no}})|house=جیۆنجو یی|house_type=هۆز|father=پاشا سێجۆنگ|mother=شاژن سۆھۆن|reign_type=ماوەی فەرمانڕەوایی|predecessor=دانجۆنگ|successor=''هیچ''|birth_date=١١ی تشرینی دووەمی ١٤١٧|birth_place=هانسیۆنگ، جۆسۆن|death_date={{death date and age|df=yes|1468|10|2|1417|11|11}}|death_place=سوگانگگونگ، هانسیۆنگ، چۆسۆن|burial_place=[[Royal Tombs of the Joseon Dynasty#Gwangneung (광릉)|گوانگنۆنگ]]، نامیانگجو، کۆریای باشوور|signature=[[File:Sejo Signature.png|120px]]|religion=[[Korean Confucianism|کۆنفۆشیۆسیزم]] {{smaller|([[Neo-Confucianism]])}} ← [[Korean Buddhism|بودیزم]]|module={{Infobox Korean name/auto |hangul=^세조 |hanja=世祖 |lk="Generational Progenitor" |hangulja=%_수지 |hanjaja=粹之 |hangulrt=^수양_대군 |hanjart=首陽大君{{Efn|لە ١٤٤٥ تا ١٤ logic. پێشتر، شازادەی گەورە جینپیۆنگ (진평대군; 晉平大君) لە ١٤٢٨ تا ١٤٣٣؛ شازادەی گەورە هامپیۆنگ (함평대군; 咸平大君) لە ١٤٣٣؛ و شازادەی گەورە جینیانگ (진양대군; 晉陽大君) لە ١٤٣٣ تا ١٤٤٥.}} |child=yes }}}} '''سێجۆی جۆسۆن''' (بە کۆری:조선 세조, لەدایکبووی ٢ی تشرینی دووەمی ١٤١٧ تا ٢٣٣ی ئەیلوولی ١٤٦٨، فەرمانرەوایەتی لە ١٤٥٥ تا ١٤٦٨) حەوتەم فەرمانڕەوای [[جۆسۆن]] بوو. کوڕی [[سێجۆنگی مەزن|پاشا سێجۆنگ]] بوو، و برای [[مونجۆنگی جۆسۆن|مونجۆنگ]] و مامی [[دانجۆنگی جۆسۆن]] بوو، کە بە زۆر وایلێکرد واز لە فەرمانڕەوایەتی بێنێت و خۆی بێتە شوێنی == ژیاننامە == === ژیانی سەرەتایی === لە ١١ی تشرینی دووەمی ١٤١٧ وەک چوارەم منداڵ و دووەم کوڕی شازادەی گەورە چۆنگنیۆنگ (پاشای داهاتوو سێجۆنگ) لە هاوسەری یەکەمی، هاوسەری شازادەی گەورەی ویلایەتی سامهان (شاژنی داهاتوو سۆهیۆن) لەدایکبووە. توانایەکی گەورەی لە تیرکەوانی، ئەسپسواری و هونەرە جەنگییەکاندا نیشان دا، وە فەرماندەیەکی سەربازیی بلیمەت بوو، هەرچەندە خۆی هەرگیز نەچووە بەرەی جەنگەوە. هەروەها خاوەنی بەهرەی مۆسیقا بوو، کە باوکی دڵخۆش دەکرد، باوکی دەیووت کە شازادەکە دەتوانێت زۆر شتی گەورە بەدەستبهێنێت ئەگەر مێشکی بخاتە سەری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=https://world.kbs.co.kr/service/contents_view.htm?lang=e&board_seq=367963 |وێبگە=KBS World. 17 July 2019. Retrieved 17 January 2024.}}</ref> === حوکمڕانی === لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٤٥٥ سویانگ پاشای بێدەسەڵات ناچار کرد دەستبەرداری بێت و خۆی بە فەرمانڕەوای نوێی جۆسۆن (ئەمڕۆ بە ناوی پەرستگاکە "سێخۆ" ناسراوە) ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=KST |first=Published |last2=KST |first2=Updated |ڕێکەوت=2014-03-11 |سەردێڕ=Forgotten story of Princess Gyeonghye |ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/lifestyle/koreanheritage/20140311/forgotten-story-of-princess-gyeonghye |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Korea Times |زمان=en}}</ref> == فیلم == === فیلم دەربارەی سێجۆی جۆسۆن === * ''[[چاودێرەکەی پاشا]]'' <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Ki-hoon |first=Moon |ڕێکەوت=2026-03-12 |سەردێڕ=The people's king: How "The King's Warden" became Korea's biggest film in years |ناونیشان=https://www.koreaherald.com/article/10693016 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=The Korea Herald |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Sejo of Joseon|سێجۆی جۆسۆن}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پاشایەتی|کۆریا|وێژە|سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆریا-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٤١٧]] [[پۆل:مردووانی ١٤٦٨]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٥یەم]] [[پۆل:ڕاسپێردراوەکانی شا لە کۆریا]] [[پۆل:خەڵکی سێئول]] 8nsuqwcoas3l52i1kjdaxulw0ljvr43 0 205152 1696087 1367006 2026-10-28T07:34:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1696087 wikitext text/x-wiki '''[[کامیروون]]''' بۆیەکەم جار لە ساڵی ١٩٦٤ بەشداری [[یارییەکانی ئۆڵمپیک|یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد]] کرد. لەو ساڵەوە تا ئێستا وەرزشوانانی کامیروون توانیویانە بەشداری سەرجەم خولەکانی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بکەن. ھەروەھا ساڵی ٢٠٠٢ بۆ یەکەم جار بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە کرد. لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ یەکەم مەدالیای ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بەدەست ھێنا لە ڕێگای یاریزانی بۆکسێن [[جۆزێف بێسالا]] پاش ئەوەی توانی پلەی دووەم بەدەست بھێنێت . لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠]] ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کامیروون توانیان پلەی یەکەم بەدەست بھێنن و مەدالیایی زێڕیان بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cameroon - Squad Olympic Games 2000|ناونیشان=https://www.worldfootball.net/teams/kamerun-olymp-team/olympische-spiele-2000/2/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=worldfootball.net|زمان=en}}</ref> تا ئێستا خاوەنی ٦ مەدالیایی ئۆڵۆمپیادن. لێژنەی ئۆڵۆمپی کامیروون ساڵی ١٩٦٣ دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cameroonian Results and Medals in the Olympic Games|ناونیشان=https://www.olympiandatabase.com/index.php?id=28306&L=1|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.olympiandatabase.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیاد}}{{تووڵی دەروازە|وەرزش|کامیروون|ئۆڵۆمپیاد|ئەفریقا}} {{پۆلی کۆمنز|Cameroon at the Olympic Games}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:کامیرۆن لە ئۆڵۆمپیادەکان]] f29idn1edvlolo16l9s5kax3fmy2uq4 0 205345 1695688 1547583 2026-10-27T14:10:45Z Bilalinfo 57400 1695688 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement <!--See Template:Infobox settlement for additional fields that may be available--> <!-- Basic info ------>| name = ئینچۆن | population_note = | p4 = {{nowrap|[[Gyeyang-gu, Incheon|Gyeyang-gu]] ({{Korean|labels=no|계양구|桂陽區}})}} | p3 = {{nowrap|[[Dong-gu, Incheon|Dong-gu]] ({{Korean|labels=no|동구|東區}})}} | p2 = {{nowrap|[[Bupyeong-gu, Incheon|Bupyeong-gu]] ({{Korean|labels=no|부평구|富平區}})}} | footnotes = <!-- images and maps ------> | website = {{url|1=https://www.incheon.go.kr/en/index|2=Official website (English)}} | area_code = | postal_code = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | population_density_sq_mi = <!-- General information ------> | p6 = {{nowrap|[[Nam-gu, Incheon|Michuhol-gu]] ({{Korean|labels=no|미추홀구|彌鄒忽區}})}} | population_density_km2 = auto <!--For automatic calculation, any density field may contain: auto --> | population_footnotes = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mois.go.kr/frt/sub/a05/totStat/screen.do|سەردێڕ=행정안전부 대표 홈페이지 |script-title=ko:연령별 인구현황 |trans-title=Population by Age |ئیش=mois.go.kr}}</ref> | population_as_of = February 2020 | population_total = 2,954,955 | elevation_min_ft = <!-- Population ------> | elevation_min_m = | elevation_ft = | elevation_m = | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> tags--> | p5 = {{nowrap|[[Jung-gu, Incheon|Jung-gu]] ({{Korean|labels=no|중구|中區}})}} | p7 = {{nowrap|[[Namdong-gu, Incheon|Namdong-gu]] ({{Korean|labels=no|남동구|南洞區}})}} | area_total_km2 = 1062.63 <!-- ALL fields with measurements are subject to automatic unit conversion--> | blank1_name = گوڵ | blank5_info = | blank5_name = | blank4_info = | blank4_name = | blank3_info = [[Crane (bird)|Crane]] | blank3_name = باڵندە | blank2_info = [[Liriodendron|Tulip tree]] | blank2_name = دار | blank1_info = [[Rose]] | blank_info = [[زاری گیۆنگگی|گیۆنگگی]] | p8 = {{nowrap|[[Seo-gu, Incheon|Seo-gu]] ({{Korean|labels=no|서구|西區}})}} | blank_name = [[Dialects of Korean|شێوەزار]] | utc_offset = +9 | timezone = Korea Standard Time | elevation_max_ft = | elevation_max_m = | p12 = {{nowrap|[[Ganghwa County|Ganghwa-gun]] ({{Korean|labels=no|강화군|江華郡}})}} | p11 = '''2 counties ("gun")''' | p10 = &nbsp; | p9 = {{nowrap|[[Yeonsu-gu, Incheon|Yeonsu-gu]] ({{Korean|labels=no|연수구|延壽區}})}} | area_total_sq_mi = <!-- Elevation ------> | area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> | official_name = Incheon Metropolitan City<br/>{{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|ko-Hang|인천광역시}}}}}} | translit_lang1_info3 = {{nowrap|Inch'ŏn Kwang'yŏkshi}} | map_caption = | image_map = | motto = | nickname = | blank_emblem_size = | blank_emblem_type = Logo | image_blank_emblem = Seal of Incheon.svg | image_flag = Flag of Incheon.svg | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Songdo's central park and the NEATT, Incheon, South Korea.jpg | photo2a ={{!}}Incheon International Airport | photo2b = 인천도호부청사 아문.jpg{{!}}Nam-gu | photo3b = Incheon Soccer Stadium 2.JPG{{!}}Incheon Soccer Stadium | photo3a = Incheon-port.jpg{{!}}Incheon Port | photo4a = Icheon bridge.jpg | size = 290 | position = center | spacing = 2 | color = transparent | border = 0 | foot_montage = Clockwise from top: [[Songdo International Business District]], [[Michuhol District, Incheon|Michuhol District]], [[Incheon Football Stadium]], [[Incheon Bridge]], Incheon Port, [[Incheon International Airport]] }} | translit_lang1_type3 = {{nowrap|[[McCune-Reischauer]]}} | pushpin_label_position = right | translit_lang1_info2 = {{nowrap|Incheon Gwang-yeoksi}} | translit_lang1_type2 = {{nowrap|[[Revised&nbsp;Romanization]]}} | translit_lang1_info1 = {{lang|ko-Hant|{{linktext|仁|川|廣|域|市}}}} | translit_lang1_type1 = [[ھانجا]] | translit_lang1_info = {{lang|ko-Hang|{{linktext|인|천|광|역|시}}}} | translit_lang1_type = [[ھانگول]] | translit_lang1 = ناوی کۆری | settlement_type = [[Special cities of South Korea|Metropolitan City]] | native_name = {{lang|ko-Hang|인천시}} | pushpin_map = #South Korea#Asia | pushpin_mapsize = | area_footnotes = | seat = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, to display imperial before metric--> | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | leader_name1 = [[Incheon Metropolitan Council]] | leader_title1 = Body | government_footnotes = | p1 = '''8 districts ("gu")''' | parts = <!-- parts text, or header for parts list --> | parts_style = | parts_type = [[#Administrative divisions|Subdivisions]] | seat_type = | pushpin_map_caption = | named_for = | founder = | established_date = 18 BC as Michuhol<br>1995 AD as Incheon Metropolitan City | established_title = | subdivision_name1 = [[Seoul Capital Area|Seoul Capital]] | subdivision_type1 = [[ناوچەکانی کۆریا|ناوچە]] | subdivision_name = {{ROK}} | subdivision_type = وڵات | coordinates = {{coord|37|29|N|126|38|E|region:KR-28|display=it}} | p13 = {{nowrap|[[Ongjin County, Incheon|Ongjin-gun]] ({{Korean|labels=no|옹진군|甕津郡}})}} }} '''ئینچیۆن''' (بە کۆری: 인천; ھانجا: 仁川; خوێندنەوە:ئینچۆن) تا سەردەمی دوای ١٩١٠، بە فەرمی وەک [[شارەوانی]] شاری ئینچیۆن (인천광역시) ناسرابوو، شارەکە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای کۆریای باشوور، ھاوسنوورە لەگەڵ [[سێئول]] و [[گیۆنگگی]] بەرەو ڕۆژھەڵات، دانیشتووی تێدایە لەوەتەی [[شارستانی نیۆلیسیک]]. ئینچیۆن پێشووتر تەنھا شوێنی نیشتەجێبوونی ٤،٧٠٠ کەس بوو، دواتر بەھۆی بەندەرە نێودەوڵەتییەکەی لە ئەمڕۆدا، نزیکەی سێ ملیۆن کەس لە شارەکە دەژین، ئەمەش دەیکات بە سێیەم چڕترین شاری کۆریای باشوور لەدوای شارەکانی [[سێئول]] و [[بوسان|بووسانەوە]] دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1IN1502&conn_path=I2&language=en}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Incheon|ئینچیۆن}}{{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|جوگرافیا|ئاسیا}} [[پۆل:ناوچەی پایتەختی سێئول]] [[پۆل:شارە تایبەت و شارەوانییەکان لە کۆریای باشوور]] iuraogwmukbg924geqblkbnj9jp2eww 1695880 1695688 2026-10-27T20:05:24Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1695880 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See Template:Infobox settlement for additional fields that may be available--> <!-- Basic info ------>| name = ئینچۆن | population_note = | p4 = {{nowrap|[[Gyeyang-gu, Incheon|Gyeyang-gu]] ({{Korean|labels=no|계양구|桂陽區}})}} | p3 = {{nowrap|[[Dong-gu, Incheon|Dong-gu]] ({{Korean|labels=no|동구|東區}})}} | p2 = {{nowrap|[[Bupyeong-gu, Incheon|Bupyeong-gu]] ({{Korean|labels=no|부평구|富平區}})}} | footnotes = <!-- images and maps ------> | website = {{url|1=https://www.incheon.go.kr/en/index|2=Official website (English)}} | area_code = | postal_code = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | population_density_sq_mi = <!-- General information ------> | p6 = {{nowrap|[[Nam-gu, Incheon|Michuhol-gu]] ({{Korean|labels=no|미추홀구|彌鄒忽區}})}} | population_density_km2 = auto <!--For automatic calculation, any density field may contain: auto --> | population_footnotes = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mois.go.kr/frt/sub/a05/totStat/screen.do|سەردێڕ=행정안전부 대표 홈페이지 |script-title=ko:연령별 인구현황 |trans-title=Population by Age |ئیش=mois.go.kr}}</ref> | population_as_of = February 2020 | population_total = 2,954,955 | elevation_min_ft = <!-- Population ------> | elevation_min_m = | elevation_ft = | elevation_m = | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> tags--> | p5 = {{nowrap|[[Jung-gu, Incheon|Jung-gu]] ({{Korean|labels=no|중구|中區}})}} | p7 = {{nowrap|[[Namdong-gu, Incheon|Namdong-gu]] ({{Korean|labels=no|남동구|南洞區}})}} | area_total_km2 = 1062.63 <!-- ALL fields with measurements are subject to automatic unit conversion--> | blank1_name = گوڵ | blank5_info = | blank5_name = | blank4_info = | blank4_name = | blank3_info = [[Crane (bird)|Crane]] | blank3_name = باڵندە | blank2_info = [[Liriodendron|Tulip tree]] | blank2_name = دار | blank1_info = [[Rose]] | blank_info = [[زاری گیۆنگگی|گیۆنگگی]] | p8 = {{nowrap|[[Seo-gu, Incheon|Seo-gu]] ({{Korean|labels=no|서구|西區}})}} | blank_name = [[Dialects of Korean|شێوەزار]] | utc_offset = +9 | timezone = Korea Standard Time | elevation_max_ft = | elevation_max_m = | p12 = {{nowrap|[[Ganghwa County|Ganghwa-gun]] ({{Korean|labels=no|강화군|江華郡}})}} | p11 = '''2 counties ("gun")''' | p10 = &nbsp; | p9 = {{nowrap|[[Yeonsu-gu, Incheon|Yeonsu-gu]] ({{Korean|labels=no|연수구|延壽區}})}} | area_total_sq_mi = <!-- Elevation ------> | area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> | official_name = Incheon Metropolitan City<br/>{{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|ko-Hang|인천광역시}}}}}} | translit_lang1_info3 = {{nowrap|Inch'ŏn Kwang'yŏkshi}} | map_caption = | image_map = | motto = | nickname = | blank_emblem_size = | blank_emblem_type = Logo | image_blank_emblem = Seal of Incheon.svg | image_flag = Flag of Incheon.svg | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Songdo's central park and the NEATT, Incheon, South Korea.jpg | photo2a ={{!}}Incheon International Airport | photo2b = 인천도호부청사 아문.jpg{{!}}Nam-gu | photo3b = Incheon Soccer Stadium 2.JPG{{!}}Incheon Soccer Stadium | photo3a = Incheon-port.jpg{{!}}Incheon Port | photo4a = Icheon bridge.jpg | size = 290 | position = center | spacing = 2 | color = transparent | border = 0 | foot_montage = Clockwise from top: [[Songdo International Business District]], [[Michuhol District, Incheon|Michuhol District]], [[Incheon Football Stadium]], [[Incheon Bridge]], Incheon Port, [[Incheon International Airport]] }} | translit_lang1_type3 = {{nowrap|[[McCune-Reischauer]]}} | pushpin_label_position = right | translit_lang1_info2 = {{nowrap|Incheon Gwang-yeoksi}} | translit_lang1_type2 = {{nowrap|[[Revised&nbsp;Romanization]]}} | translit_lang1_info1 = {{lang|ko-Hant|{{linktext|仁|川|廣|域|市}}}} | translit_lang1_type1 = [[ھانجا]] | translit_lang1_info = {{lang|ko-Hang|{{linktext|인|천|광|역|시}}}} | translit_lang1_type = [[ھانگول]] | translit_lang1 = ناوی کۆری | settlement_type = [[Special cities of South Korea|Metropolitan City]] | native_name = {{lang|ko-Hang|인천시}} | pushpin_map = #South Korea#Asia | pushpin_mapsize = | area_footnotes = | seat = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, to display imperial before metric--> | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | leader_name1 = [[Incheon Metropolitan Council]] | leader_title1 = Body | government_footnotes = | p1 = '''8 districts ("gu")''' | parts = <!-- parts text, or header for parts list --> | parts_style = | parts_type = [[#Administrative divisions|Subdivisions]] | seat_type = | pushpin_map_caption = | named_for = | founder = | established_date = 18 BC as Michuhol<br>1995 AD as Incheon Metropolitan City | established_title = | subdivision_name1 = [[Seoul Capital Area|Seoul Capital]] | subdivision_type1 = [[ناوچەکانی کۆریا|ناوچە]] | subdivision_name = {{ROK}} | subdivision_type = وڵات | coordinates = {{coord|37|29|N|126|38|E|region:KR-28|display=it}} | p13 = {{nowrap|[[Ongjin County, Incheon|Ongjin-gun]] ({{Korean|labels=no|옹진군|甕津郡}})}} }} '''ئینچیۆن''' (بە کۆری: 인천; ھانجا: 仁川; خوێندنەوە:ئینچۆن) تا سەردەمی دوای ١٩١٠، بە فەرمی وەک [[شارەوانی]] شاری ئینچیۆن (인천광역시) ناسرابوو، شارەکە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای کۆریای باشوور، ھاوسنوورە لەگەڵ [[سێئول]] و [[گیۆنگگی]] بەرەو ڕۆژھەڵات، دانیشتووی تێدایە لەوەتەی [[شارستانی نیۆلیسیک]]. ئینچیۆن پێشووتر تەنھا شوێنی نیشتەجێبوونی ٤،٧٠٠ کەس بوو، دواتر بەھۆی بەندەرە نێودەوڵەتییەکەی لە ئەمڕۆدا، نزیکەی سێ ملیۆن کەس لە شارەکە دەژین، ئەمەش دەیکات بە سێیەم چڕترین شاری کۆریای باشوور لەدوای شارەکانی [[سێئول]] و [[بوسان|بووسانەوە]] دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1IN1502&conn_path=I2&language=en}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Incheon|ئینچیۆن}}{{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|جوگرافیا|ئاسیا}} [[پۆل:ناوچەی پایتەختی سێئول]] [[پۆل:شارە تایبەت و شارەوانییەکان لە کۆریای باشوور]] 636qvwwruqkfo6z68f9dfynmgbn8iva 0 207758 1696032 1578551 2026-10-28T05:07:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1696032 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox company|name=کافێ بازاڕ|founder=حیسام ئارمەندەھی، ڕەزا محەمەدی|website={{URL|cafebazaar.ir}} <!-- or: | homepage = --><!-- {{URL|example.com}} -->|owner=<!-- or: | owners = -->|services=|brands=|products=|key_people=|area_served=<!-- or: | areas_served = -->|hq_location_country=[[ئێران]]|hq_location=|founded=٦ ی نیسانی ٢٠١١|logo= |type=[[Privately held company|تایبەت]]|former_name=|native_name_lang=fa|native_name=کافە بازار|image_caption=|image_size=|image=|logo_caption=|logo_alt=CafeBazaar|equity=€٣٨٠ ملیۆن}} '''کافێ بازاڕ''' ({{بە فارسی|کافە بازار}}) بریتییە لە کۆگایەکی تایبەت بە بەرنامەکانی سیستەمی کارپێکەری [[ئەندرۆید]] دامەزراوە لە نیسانی ٢٠١١ لەلایەن ڕەزا محمەدی و حوسام ئارمەندەھی، لە نیسانی ٢٠١٩ دا دامەزرێنەری کافێ بازاڕ ڕای گەیاند کە کۆگاکە ٤٠ ملیۆن بەکارھێنەری تێپەڕاندووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Iranian Android Market Records 40 Million Active Users|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/sci-tech/97365/iranian-android-market-records-40-million-active-users|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190410142732/https://financialtribune.com/articles/sci-tech/97365/iranian-android-market-records-40-million-active-users|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کافێ بازاڕ بەرنامە و یارییەکانی بەتایبەت بڵاو دەکاتەوە بۆ ئەو کەسانەی بە زمانی [[زمانی فارسی|فارسی]] قسە دەکەن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About Us|ناونیشان=https://cafebazaar.ir/about/?l=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Cafebazaar.ir|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190715111530/https://cafebazaar.ir/about/?l=en|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گووگڵ پلەی|گۆگڵ پلەی]] * [[ئاپ ستۆر (ئای ئۆ ئێس)]] * [[جیھانی بلاکبێری]] * [[پەیوەندییەکان لە ئێران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|http://cafebazaar.ir/}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ئەندرۆید|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Cafe Bazaar}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فارسی]] [[پۆل:براندە ئێرانییەکان]] [[پۆل:کۆگا سەرھێڵەکانی ئێران]] [[پۆل:پلاتفۆڕمی دابەشکردنی نەرمەواڵەی مۆبایل]] sx53oqdebuypacvvp3l9qcm9sf85iwf 0 208009 1695826 1533159 2026-10-27T19:34:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695826 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Carl Perkins 1977.jpg|وێنۆک]]'''کارل لی پێرکنز'''({{بە ئینگلیزی|Carl Lee Perkins}}) (لە دایکبووی ٩ی نیسانی ١٩٣٢) مۆسیقاژەنێکی ڕۆکی ئەمریکییە، لە ساڵی ١٩٥٤ بەناوبانگترین کاری تۆمار کرد، لە ستۆدیۆی Sun Records لە مێمفیس لە [[تێنێسی]]. بەناوبانگترین گۆرانی Blue Suede Shoes بوو، لە ساڵی ١٩٨٧ [[خەڵاتی گرامی]] وەرگرت. پێرکنز لە تیپتۆنویل لە تێنێسی لە ٩ی نیسانی ١٩٣٢ لە دایک بووە. لەگەڵ ڤالدا دیڤەیردا ھاوسەرگیری کرد، تا لە ساڵی ١٩٩٨ پێرکنز کۆچی دوای کرد، کچێک و سێ کوڕی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Carl Perkins Dies at 65; Rockabilly Pioneer Wrote 'Blue Suede Shoes' |یەکەم=Jon |دوایین=Pareles |بەستەری نووسەر=Jon Pareles |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1998/01/20/arts/carl-perkins-dies-at-65-rockabilly-pioneer-wrote-blue-suede-shoes.html?pagewanted=all |newspaper=The New York Times |ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٩٨|پەڕە=B١٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ref=nytimesobit}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Carl Perkins}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]] [[پۆل:گیتارژەنانی ڕۆکی ئەمریکی]] [[پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز]] [[پۆل:ئەو کەسانەی گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرن لە تێنێسی]] ortzbuhcgz99a9ndc4l4qq3powck1uq 0 208985 1695721 1346927 2026-10-27T16:14:09Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1695721 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ئولسان | type = شارە تایبەتەکانی کۆریای باشوور{{!}}شاری گەورە | image_size = | image_flag = Flag of Ulsan.svg | image_blank_emblem = Emblem of Ulsan.svg | blank_emblem_type = دروشم | image_map = Ulsan in South Korea 2023.svg | image_map1 = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=8}} | map_caption = | pushpin_map = #South Korea#Asia#Earth | pushpin_label_position = right | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_relief = 1 | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|South Korea}} | subdivision_type1 = [[ھەرێمەکانی کۆریا|ھەرێم]] | subdivision_name1 = یۆنگنام | parts_type = ناوچەکان | parts = {{nowrap|5 (لەوانەش 1 شارۆچکە)}} | coordinates = {{Coord|35|33|N|129|19|E|region:KR-31_type:city(1,087,958)|display=inline, title}} | government_type = شارەوانی-ئەنجومەن | leader_party = پارتی دیموکراتی (کۆریای باشوور، ٢٠١٥) | leader_title = پارێزگار | leader_name = کیم سانگ-وۆک (سیاسەتمەدار){{!}}کیم سانگ-وۆک | leader_title1 = دەستە | leader_name1 = ئەنجومەنی شاری گەورەی ئولسان | area_total_km2 = 1057.136 | area_total_sq_mi = 408.16 | population_total = 1,098,421 | population_as_of = شوباتی 2026<ref name="ulsan_stat">{{cite web |title=ئامارەکانی ئولسان |url=https://www.ulsan.go.kr/uico/ |publisher=حکومەتی شاری گەورەی ئولسان |access-date=2026-03-25}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_rank = هەشتەم لە کۆریا | population_blank1_title = شێوەزار | population_blank1 = گیۆنگسانگ | population_demonym = ئولسانی | iso_code = KR-31 | area_code = +82-52(2) | demographics_type2 = بەرھەمی ناوخۆیی خاو {{Nobold|(سەرەکی، 2023)}} | demographics2_footnotes = <ref name="index.go.kr">{{cite web|url= https://kostat.go.kr/boardDownload.es?bid=243&list_no=434448&seq=1|title= داهاتی ناوچەیی ساڵی ٢٠٢٣ |website=www.kostat.go.kr}}</ref> | demographics2_title1 = کۆی گشتی | demographics2_info1 = [[وۆنی کۆریای باشوور|وۆن]] 90 تریلیۆن<br />([[دۆلاری ئه‌مریكی|دۆلاری ئه‌مریكی]] 72 ملیار) | demographics2_title2 = بۆ هەر کەسێک | demographics2_info2 = دۆلاری ئه‌مریكی 77,511<ref name="percapita">{{cite web|title=بەرھەمی ناوخۆیی خاوی ناوچەیی، داهاتی ناوچەیی خاو و داهاتی تاکەکەسی|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Fconn_path%3DI2%26tblId%3DDT_1C86%26language%3Den%26orgId%3D101%26|website=nosis.kr}}</ref> | website = {{URL|1=https://www.ulsan.go.kr/u/english/main.ulsan|2=ماڵپەڕی فەرمی (ئینگلیزی)}} | custom_label_sec1 = | custom_data_sec1 = | custom_label1_sec1 = | custom_data1_sec1 = | custom_label2_sec1 = | custom_data2_sec1 = | population_blank2 = | population_blank2_title = }} '''ئولسان''' حەوتەم گەورەترین شاری شارەوانی کۆریای باشوور و ھەشتەم گەورەترینە لە وڵاتەکە، دانیشتووانەکەی بە ١.١ ملیۆن کەس خەملێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=SOUTH KOREA: Cities (registered population)|ناونیشان=http://www.citypopulation.de/KoreaSouth-MunRegPop.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Citypopulation}}</ref> ئولسان دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتەکە، ھاوسێی بوسانە بەرەو باشوور، و دەکەوێتە بەردەم گیۆنگجو بەرەو باکوور. ئولسان شوێنێکی کاریگەری پیشەسازیی کۆریای باشوورە. گەورەترین کۆمپانیای [[ھیوندای مۆتۆر]] ئۆتۆمۆمۆبیلی ھەیە لە جیھان.<ref name="yonhapnews.co.kr">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|script-title=ko:연합뉴스 : 바른언론 빠른뉴스|ناونیشان=http://www.yonhapnews.co.kr/society/2010/01/11/0706000000AKR20100111098900057.HTML?template=2086|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Yonhap News]]|زمان=ko}}</ref>{{Short description|شارێک لە کۆریای باشوور}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Ulsan|ئولسان}}{{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کۆریای باشوور}} [[پۆل:شارەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:شارە تایبەت و شارەوانییەکان لە کۆریای باشوور]] ph85poqv9wl3eszst6tv26r107mvkwt 0 209968 1695749 1451469 2026-10-27T16:37:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە) 1695749 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Cartoon Network Arabic logo.png|وێنۆک]]'''کارتۆن نێتۆرکی عەرەبی''' ({{بە عەرەبی|كرتون نتورك بالعربية}}) کەناڵێکی تەلەڤزیۆنییە کە بۆ منداڵان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و [[باکووری ئەفریقا]] پەخش دەکرێت، ئەم کەناڵە وەشانی عەرەبییە.<ref name="Zawya">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.zawya.com/story.cfm/sidZAWYA20101011091118 | بڵاوکەرەوە=Zawya | سەردێڕ=Cartoon Network Arabic free-to-air goes live on October 10th |ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠١١}}</ref><ref name="Cartoon Network Arabic launches">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.digitalproductionme.com/article-3337-cartoon-network-arabic-launches/ | بڵاوکەرەوە=Digital Production Middle East | سەردێڕ=Cartoon Network Arabic launches | ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠| ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠١١| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150923223449/http://www.digitalproductionme.com/article-3337-cartoon-network-arabic-launches/ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ لە کاتژمێر ١٠:١٠ دەیتی بە پەخشکردن کرد. کەناڵەکە لەگەڵ کردنەوەی نوسینگەیەکی نوێی سیستمی پەخشی تێرنەر لە شاری میدیایی دوبەی، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیمارات]] کە خاوەنی ناوخۆییە دەستی پێکرد.<ref name="Partnerships">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.rapidtvnews.com/index.php/201010078168/10-october-launch-for-cartoon-network-arabic.html | بڵاوکەرەوە=Rapid TV News | سەردێڕ=10 October launch for Cartoon Network Arabic | ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠| ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠١١| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٧ | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170818045123/https://www.rapidtvnews.com/index.php/201010078168/10-october-launch-for-cartoon-network-arabic.html | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کەناڵەکە بە شێوەیەکی سەرەکی کارتۆن و ئەنیمەیشن پەخش دەکات لە ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتۆرک.  بەرهەمە سەرەتاییەکان کە بەرهەمهێنراون و پەخش دەکرێن بریتیین فیلمی درێژ، کورتە، زنجیرەی لایڤ ئاکشن، لە چەندین ستۆدیۆی ترەوە نمایش دەکرێن. لە ئێستادا کەناڵەکە تەنها بە زمانی عەرەبی بەردەستە و هیچ بژاردەیەک بۆ گۆڕینی بۆ [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] و هیچ زمانێکی تر نیە، ئەمەش بە هۆی ئەوەیە کەناڵەکە چاپکراوەکان بەکاردەهێنێت کە لەلایەن ستۆدیۆکانی دۆبلاژی عەرەبییەوە دابەش دەکرێت. کەناڵەکە دێڕێکی بەرنامەی کارتۆنی تۆڕی دۆبلاژکراوی خۆی لە ئینگلیزیەوە پەخش دەکات، کارتۆن نێتۆرکی عەرەبی لەوانەیە نمایشی تری ناوخۆیی پێشکەش بکات، وەک [[بێن ١٠: دوایین بیانی]]ە. لە  ٢٠١٥ سیستەمی پەخشی تێرنەر چووە ناو مامەڵەیەکی تایبەت لەگەڵ گروپی میدیای قەتەری بنچینەیی. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی|تەلەڤیزیۆن}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} [[پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکانی مناڵان]] [[پۆل:کەناڵەکانی سعوودیە]] [[پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:کارتۆن نێتۆرک]] [[پۆل:میدیای گشتی لە دوبەی]] [[پۆل:وێستگە تەلەفزیۆنییەکان لە ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] dp14p0ou88pc0xw6sh1azwd595ubx2x 0 209971 1695747 1549643 2026-10-27T16:37:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1695747 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Cartoon Network 2010 logo.svg|وێنۆک]] '''کارتۆن نێتۆرکی ئەوروپی''' ({{بە ئینگلیزی|Cartoon Network Europe}}) کەناڵێکی تەلەفزیۆنییە، لە سەرانسەری ئەوروپا پەخشەکانی پێشکەش دەکات کە بریتییە لە کارتۆنی منداڵان، کەناڵەکە لەسەر ڤێرژنە سەرەتاییە ئەمریکییەکە دامەزراوە،  لەلایەنTurner Broadcasting دروستکراوە، کە بەشێکە لە [[وارنەر میدیا]] کە لە ١٧ی ئەیلوولی ١٩٩٣ دەستبەکار بوو. تۆڕەکە پەخشی بۆ وڵاتانی تریش هەیە ئەوانیش : [[مەقدوونیای باکوور]]، [[سلۆڤاکیا]]، [[لیتوانیا]]، [[لاتڤیا]]، [[ئیستۆنیا]]، [[مۆلدۆڤا]] و [[ئەفریقا]] دەگرێتەوە. زۆربەی وڵاتانی ئەوروپا ڤێرژنی ئەوروپی کەناڵەکەیان بەدەست گەیشت. ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە | سەردان = ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> {{تووڵی دەروازە|کارتۆن|ئەورووپا|دەیەی ١٩٩٠|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} 44d2onujx44rbqsl09n1v9m7vz8l1hm 0 209974 1695746 1549644 2026-10-27T16:36:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1695746 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Cartoon Network 2010 logo.svg|وێنۆک]] '''کارتۆن نێتۆرکی ئوستوراڵی و نیوزلەندی''' ({{بە ئینگلیزی|Cartoon Network Australian and New Zealand}}) کەناڵێکی تەلەفزیۆنی ئەمریکییە، ئەو بەرنامە تەلەڤزیۆنانە پەخش دەکات کە گونجاون بۆ منداڵانی گەنج، زۆربەی نمایشەکانی زنجیرەی کارتۆنی ئەنیمەیشن، بەڵام هەندێک جار نمایشی ڵایڤ ئاکشن پەخش دەکات. هەرچۆنێک بێت، کارتۆن نێتۆرک شەوان دەگۆڕدرێت بۆ جۆرێکی تر کە لە جیاتی ئەوە بەرنامانە بەڵکو پەخش بۆ هەرزەکاران و گەورەکان دەکات. ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە | سەردان = ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> {{شریتی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|کۆمیدیا|نیوزیلاند}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:وێستەگە و کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان لە ١٩٩٥ دامەزراون]] [[پۆل:کارتۆن نێتۆرک]] cszfd5h7ae9grvknhlpzjru1dmf3o3z 0 210325 1695737 1533073 2026-10-27T16:35:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695737 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کارا ئیلیزابێت دیلیزیا''' ({{بە ئینگلیزی|Cara Delizia}}) (لە دایکبووی ١٠ی نیسانی ١٩٨٤) ئەکتەرێکی دەنگی ئەمریکییە، زیاتر بە ڕۆڵی فیۆنا "فی" فلیپس ناسراوە، لە کەناڵی دیزنی زنجیرەی ئەسڵی [[زۆر سەیرە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|زۆر سەیرە]]، خوشکە بچووکەکەی میلیسا دیلیزیە و کچی بچووکی جەیمس دیلیزیە و شێری دیلیزیە. ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|ژن|ھۆڵیوود}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی شاری سیلڤەر سپرینگ لە ویلایەتی میریلاند]] 7g26bxozbrtgc9g89n3s0fi6o9zipsd 0 210551 1696085 1533493 2026-10-28T07:34:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1696085 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Kamo Areyan - Կամո Արեյան.jpg|وێنۆک]] '''کامۆ ئەریان''' ({{بە ئینگلیزی|Kamo Areyan}}) ئابووریناس و سیاسەتمەدارێکی [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنییە]]. ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ژیاننامە|ئەرمەنستان}} {{پۆلی کۆمنز|Kamo Areyan}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای ئاراگاتسۆن]] qyfrer9tzgvvh2lv1mrz8uuxosdm193 0 210656 1695990 1533343 2026-10-28T01:37:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، بەلجیکا-کۆلکە) 1695990 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە =Karakter.jpg}} '''کارەکتەر''' یان '''کەسایەتی''' ({{بە ئینگلیزی|Character}}) فیلمێکی ھۆڵەندی-بەلجیکییە، لەسەر بنەمای پڕفرۆشترین ڕۆمانی فێردیناند بۆردیویک و ھەروەھا لەدەرھێنانی میۆک ڤان دیمە. فیلمەکە خەڵاتی ئەکادیمی بۆ باشترین فیلم بە زمانی بیانی بردەوە لە ٧٠یەمین بۆنەی خەڵاتی ئەکادیمی،<ref name="Oscars1998">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The 70th Academy Awards (1998) Nominees and Winners|ناونیشان=http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1998|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=oscars.org}}</ref> فیلمەکە بە نواندنی فێدجا ڤان ھوویت و جان دکلێر و بێتی شوورمانە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە | سەردان = ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|بەلجیکا|مێژوو|کۆمەڵگا|دەیەی ١٩٩٠|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{بەلجیکا-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٧]] [[پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی دەیەی ١٩١٠]] [[پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی دەیەی ١٩٢٠]] [[پۆل:فیلمە بەلجیکییەکان بە زمانی ھۆڵەندی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ئانتوێرپ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بروسێل وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری گێنت وێنەیان گیراوە]] 8fxlq4oop6qb6ry52hec8t4nkgxzgwu 0 211731 1695727 1533050 2026-10-27T16:33:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1695727 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کاتەگۆرییەکان''' بەشێک لە کتێبی [[ئۆرگانۆن|ئۆرگانۆنی]] ئەرەستووە کە تێیدا ھەموو چەشنەکانی شتانێ کە دەتوانن [[دانراو]] یان [[ھەڵگیراو]] (مەوزووع یان مەحموول) -ی [[قەزییە (لۆژیک)|قەزیەیەک]] بن ناو دەبردرێ. لەبارەی کاتەگۆرییەکانی ئەرەستووەوە «لەوانەیە زۆرتر لە گشت بۆچوونەکانی تری لە مێژوودا باس کرابێ.»<ref> Smith, Robin 1995 "Logic". In J. Barnes (ed) ''The Cambridge companion to Aristotle'', Cambridge: Cambridge University Press, p. 55.</ref> کارەکە کورت و پوختەیە و لە پانزە بەند پێک ھاتووە. کاتەگۆرییەکان ھەر شتێ کە مرۆڤ لێی تێ بگات دەخاتە ناو یەکێک لە دە پۆل یان دە [[کاتەگۆری|کاتەگۆریی]] لێکجیاوازەوە. مەبەستی ئەرەستوو ئەوە بووە کە لە ڕێگەی ئەم دە کاتەگۆرییەوە گشت ئەو شتانەی کە بەبێ پێکەوەنراوی و پێکھاتوویی شیاوی درکاندن و دەربڕینن، واتە ھەر شتێ کە یان دەتوانێ دانراو (مەوزووع) -ی قەزیە بێ یان دەتوانێ ھەڵگیراو (مەحموول) -ەکەی بێ، دانە دانە باس بکات. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} ==بەستەرە دەرەکییەکان== * [https://librivox.org/search?title=Categories&author=ARISTOTLE&reader=&keywords=&genre_id=0&status=all&project_type=either&recorded_language=&sort_order=catalog_date&search_page=1&search_form=advanced Categories] کتێبی بیستەنی (ئینگلیزی) {{تووڵی دەروازە|کتێب|وێژە|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Categories (Aristotle)}} {{کتێب-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:کاتەگۆرییە فەلسەفییەکان]] jp5onf0lpg37jkzxdcmmgz4ci14wsbh 0 211818 1695662 1692487 2026-10-27T13:36:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1695662 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = شەڕی کورد و تورکیا (۲۰۱٥-ئێستا) | width = | partof =[[سەربزێوییەکانی کورد لە تورکیا]] و [[ناکۆکیی تورکیا و کورد]] | image = | caption = | date = ۲٤ تەمموزی ۲۰۱٥ – ئێستا<br/>({{Age in years, months, weeks and days|month=07|day=24|year=2015}}) | place = ڕۆژهەڵات و باشووری ڕۆژهەڵاتی [[تورکیا]], باکووری [[سووریا]], [[ھەرێمی کوردستان]] | result = | status = بەردەوامە | combatant1 = '''{{flag|Turkey}}''' | combatant2 = {{flagicon image|Flag of Koma Komalên Kurdistan.svg}} '''[[کۆما جڤاکێن کوردستان]] (کەجەکە)''' * {{flagicon image|Flag of Kurdistan Workers Party (PKK).svg}} [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) ** {{flagicon image|HPG Flag.svg|border=}} [[ھێزەکانی پاراستنی گەل]] (ھەگەپە) ** {{flagicon image|Flag of YJA-Star.svg|border=}} [[Free Women's Units|YJA-STAR]] * {{flagicon image|Flag of the Democratic Union Party.svg}} [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] ** {{flagicon image|People's Protection Units Flag.svg|border=}} [[یەکەکانی پاراستنی گەل|یەپەگە]] ** {{flagicon image|YPJ Flag.svg|border=}} [[یەکەکانی پاراستنی ژنان|یەپەژە]] * {{flagicon image|Flag of PJAK.svg}} [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان|پژاک]] {{flagicon image|Infobox_YDGH_Flag.png}} '''[[YDG-H]]:''' * {{flagicon image|Flag of the YPS - Horizontal.svg|border=no}} [[Civil Protection Units|YPS]] * {{flagicon image|Flag of the YPS - Horizontal.svg|border=no}} [[YPS-Jin]] {{flagicon image|Infobox HBDH.png}} '''[[Peoples' United Revolutionary Movement|HBDH]]'''<br>{{flagicon image|InfoboxTAK.png}} '''[[بازەکانی ئازادیی کوردستان]]''' | commander1 = {{flagdeco|Turkey}} [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]]<br/>{{flagdeco|Turkey}} [[Yaşar Güler]] (لە ۱۰ی تەمموزی ۲۰۱٨ەوە)<br/>{{flagdeco|Turkey}} [[Hulusi Akar]] (لە ۱٨ی ئابی ۲۰۱٥ تا ۱۰ی تەمموزی ۲۰۱٨)<br/>{{flagdeco|Turkey}} [[Necdet Özel]] (تاکوو ۱٨ی ئابی ۲۰۱٥) | commander2 = {{flagicon image|Flag of Kurdistan Workers Party (PKK).svg}} [[موراد قەرەیلان]]<br/>{{flagicon image|Flag_of_Kurdistan_Workers_Party_(PKK).svg}} [[باھۆز ئەرداڵ]]<br/> {{flagicon image|Flag of Koma Komalên Kurdistan.svg}} [[جەمیل بایک]]<br/> {{flagicon image|Flag of Kurdistan Workers Party (PKK).svg}} Hülya Eroğlu<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hurriyetdailynews.com/pkk-militant-on-turkeys-most-wanted-list-killed-in-southeast-interior-ministry-122419|سەردێڕ=PKK militant on Turkey's 'most-wanted list' killed in southeast: Interior Ministry|وێبگە=Hürriyet Daily News|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|agency=Anadolu|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> {{KIA}} (senior council member) {{flagicon image|Flag of Koma Komalên Kurdistan.svg}} Ayfer Kordu<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-neutralizes-most-wanted-pkk-terrorist-in-n-iraq-147218|سەردێڕ=Turkey neutralizes most-wanted PKK terrorist in N Iraq|وێبگە=Hürriyet Daily News|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> {{KIA}} (senior council member) | units1 = [[هێزە چەکدارەکانی تورکیا]] * [[File:Flag of Turkish Land Forces Command.svg|18px]] [[Turkish Land Forces|Land Forces]] **[[Special Forces (Turkish Armed Forces)|Special Forces]] * [[File:Flag of Turkish General Command of Gendarmerie.svg|18px]] [[Turkish Gendarmerie|Gendarmerie]] ** [[Gendarmerie Special Operations Command|JÖH]] ** [[Gendarmerie Intelligence Organization|JİTEM]] * [[File:Flag of Turkish Air Force Command.svg|20px]] [[Turkish Air Force|Air Force]] پۆلیسی نەتەوەیی تورکیا *[[Police Special Operation Department|PÖH]] [[Village guard system|Village Guards]] ---- '''ھێزەکانی دیکە:'''<br/> [[گورگە بۆرەکان]]<nowiki></nowiki><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.middleeasteye.net/news/increasing-tensions-see-resurgence-turkeys-far-right-street-movements-923266627|سەردێڕ=Increasing tensions see resurgence of Turkey's far-right street movements|ئیش=Middle East Eye|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref> | units2 = '''{{flagicon image|Flag of Kurdistan Workers Party (PKK).svg}} پەکەکە:''' * {{flagicon image|Flag of Koma Komalên Kurdistan.svg}} [[کۆما جڤاکێن کوردستان|کەجەکە]] * {{flagicon image|HPG_Flag.svg|border=}} [[People's Defence Forces|HPG]] * {{flagicon image|Flag of YJA-Star.svg|border=}} [[Free Women's Units|YJA-STAR]] {{flagicon image|Drapeau du Parti pour une vie libre au Kurdistan - PJAK.png}} [[Party for a Free Life in Kurdistan|پژاک]]<br /> [[YDG-H]]: * {{flagicon image|Flag of the YPS - Horizontal.svg|border=}} [[Civil Protection Units|YPS]] * {{flagicon image|Flag of the YPS - Horizontal.svg|border=}} [[YPS-Jin]] (لە ۲۰۱٦وە) [[Peoples' United Revolutionary Movement|HBDH]] | strength1 = نزیکەی ۱۰ هەزار پۆلیس و سەرباز<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://m.spiegel.de/international/world/a-1076663.html|سەردێڕ=The Growing Intensity of Turkey's Civil War|newspaper=Der Spiegel|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=De Spiegel|دوایین١=Kuntz|یەکەم١=Katrin|دوایین٢=Belli|یەکەم٢=Onur Burçak|دوایین٣=Oezmen|یەکەم٣=Emin}}</ref><br/> 360,000 active military personnel<ref>[http://www.ntv.com.tr/turkiye/tskdaki-asker-sayisi-aciklandi,nxg9WniFLUWXrWZ9ymj2Aw] TSK'daki asker sayısı açıklandı</ref><br/> 244,000 Police forces<ref name="milliyet.com.tr">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.milliyet.com.tr/233-bin-ozel-guvenlik-244-bin/ekonomi/ydetay/2039504/default.htm|سەردێڕ=233 bin özel güvenlik 244 bin polis var - Güngör Uras|وێبگە=Milliyet.com.tr|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyet.com.tr/gundem/30220431.asp|سەردێڕ=İşte TSK'nın personel mevcudu|ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=Hürriyet Haber|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190107072128/http://www.hurriyet.com.tr/gundem/iste-tsknin-%D8%AD%D8%B3%D8%A8sonel-mevcudu-30220431|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{small|(2015 figures, of which not all are directly involved)}}<br/> 233,000 Security Guards<ref name="milliyet.com.tr"/> 54,000 Village Guards<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Türkiye Son 3 Yılda Korucu Sayısını 54 Bine Çıkardı|ناونیشان=https://www.amerikaninsesi.com/a/turkiye-son-3-yilda-korucu-sayisini-54-bine-cikardi/5163944.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Amerika'nin Sesi {{!}} Voice of America - Turkish|زمان=tr}}</ref> | strength2 = 4,000–33,000<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://fas.org/irp/world/para/pkk.htm|سەردێڕ=Kurdistan Workers' Party (PKK)|ئیش=fas.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160712184309/http://fas.org/irp/world/para/pkk.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=Sabah>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.sabah.com.tr/galeri/turkiye/iste-pkkli-hainlerin-il-il-dagilimi/85 |سەردێڕ=The PKK In Numbers |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|newspaper=Sabah}}</ref> Less than 180 left inside Turkey (per Turkey's Ministry of the Internal Affairs)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/tr/politika/icisleri-bakani-soylu-turkiyede-teroristler-180-sayisinin-altina-dustu/2399876 |سەردێڕ=Kurdistan Workers' Party (PKK) numbers per Suleyman Soylu Ministry of the Internal Affairs |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|newspaper=Anadolu Agency}}</ref> | casualties1 = 1,322 security forces killed <small>(per the [[International Crisis Group|Crisis Group]])</small><ref name="ICG"/><br> 991 security forces killed <small>(per Turkey; as of Jan. 2018)</small><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-38313672|سەردێڕ=Erdoğan'dan 'milli seferberlik' ilanı|newspaper=BBC News Türkçe|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}<br>[https://www.yenisafak.com/en/news/over-2500-pkk-terrorists-neutralized-in-turkey-in-2017-2941900 Over 2,500 PKK terrorists neutralized in Turkey in 2017]</ref><br> 7,183–9,327 security forces killed <small>(per PKK; as of Jan. 2017)</small><ref name="PKKclaim1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.anfenglish.com/kurdistan/hpg-releases-balance-sheet-of-war-for-2015|سەردێڕ=Detained and missing for 46 days|یەکەم=ANF|دوایین=News|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170816013354/https://anfenglish.com/kurdistan/hpg-releases-balance-sheet-of-war-for-2015|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy}}</ref><ref name="PKKclaim2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ekurd.net/pkk-turkish-forces-killed-2017-01-03|سەردێڕ=PKK says 3,404 Turkish troops, 585 Kurdish fighters killed in 2016|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190413140354/https://ekurd.net/pkk-turkish-forces-killed-2017-01-03|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://en.hawarnews.com/war-in-northern-kurdistan-yps-releases-balance-sheet-of-one-year/|سەردێڕ=War in Northern Kurdistan: YPS releases balance sheet of one year - ANHA|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170928060325/http://en.hawarnews.com/war-in-northern-kurdistan-yps-releases-balance-sheet-of-one-year/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="PKKclaim3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kurdistan24.net/en/news/8c60f8cf-02e5-4037-8e6a-dd9dd4970941/PKK-claims-killing-7-000-Turkish-soldiers|سەردێڕ=PKK claims killing 7,000 Turkish soldiers|وێبگە=Kurdistan24.net|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> | casualties2 = 3,776 militants killed <small>(per the [[International Crisis Group|Crisis Group]])</small><ref name="ICG"/><br> 33,584 militants killed, wounded, or captured <small>(per Turkey, includes [[Syrian civil war]])</small><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=29 terrorists ‘neutralized’ in northern Syria - Turkey News|ناونیشان=https://www.hurriyetdailynews.com/29-terrorists-neutralized-in-northern-syria-171461|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=Hürriyet Daily News|زمان=en|وتەگێڕانەوە=A total of 33,584 terrorists have been neutralized inside the country, Iraq and northern Syria since July 2015, she said.}}</ref><br> 1,181 militants killed <small>(per PKK; as of Jan. 2017)</small><ref name="PKKclaim1"/><ref name="PKKclaim2"/><ref name="PKKclaim3"/> | casualties3 = 593 civilians killed <small>(per the [[International Crisis Group|Crisis Group]])</small><ref name="ICG"/><br/> 226 unidentified killed <small>(civilians or militants; per the [[International Crisis Group|Crisis Group]])</small><ref name="ICG"/><br/> 535 civilians killed <small>(per Turkey)</small><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://aa.com.tr/en/todays-headlines/around-400-civilians-killed-in-pkk-attacks-across-turkey/986376|سەردێڕ=Around 400 civilians killed in PKK attacks across Turkey|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><br/> 500–1,000 civilians killed <small>(per [[Peoples' Democratic Party (Turkey)|HDP]])</small><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://uk.reuters.com/article/uk-turkey-security-kurds-idUKKCN0Y810J|سەردێڕ=Turkey identifies 13 more dead from bomb blast in Kurdish village, clashes flare|ئیش=Reuters|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٦|دوایین١=Cakan|یەکەم١=Seyhmus|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200910172852/https://uk.reuters.com/article/uk-turkey-security-kurds-idUKKCN0Y810J|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/> 2,000 killed in total <small>(per UN; as of March 2017)</small><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.wionews.com/world/2000-killed-in-southeast-turkey-over-18-months-united-nations-13255|سەردێڕ=2,000 killed in southeast Turkey over 18 months: United Nations|بڵاوکەرەوە=WION|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠١٧}}</ref><br/> 500,000 displaced<small> (per the [[International Crisis Group|Crisis Group]])</small><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.crisisgroup.org/en/regions/europe/turkey-cyprus/turkey/b080-the-human-cost-of-the-pkk-conflict-in-turkey-the-case-of-sur.aspx |سەردێڕ=The Human Cost of the PKK Conflict in Turkey: The Case of Sur - International Crisis Group |بڵاوکەرەوە=Crisisgroup.org |ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٦|df=dmy}}</ref> | notes = | imagesize = }} لە کۆتایی مانگی تەمموزی ۲۰۱٥دا قۆناغی سێیەمی [[ناکۆکیی تورکیا و کورد (١٩٧٨ - ئێستا)|ناکۆکیی تورکیا و کورد]] لە نێوان گروپە جۆراوجۆرە یاخیبووەکانی کورد و حکومەتی تورکیا سەریھەڵدا، ئەمەش دوای شکستھێنانی پرۆسەی ئاشتیی دوو ساڵ و نیو بە ئامانجی چارەسەرکردنی ناکۆکییە درێژخایەنەکان. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ|جوگرافیا|کوردستان|تورکیا|عێراق|سووریا}} {{پۆلی کۆمنز|Terrorist incidents by PKK}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:سەربزێوییەکانی کورد لە تورکیا]] 6m71r29yl0yg9zhgyua4bv3jjro4fhp 0 211914 1695757 1533108 2026-10-27T16:38:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1695757 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Cardano.svg|210px|وێنۆک|]] {{داتابۆکس}} '''کاردانۆ''' پلاتفۆرمی [[زنجیرەبلۆک]]ێکی گشتیی سەرچاوەی کراو و بێ ناوەندە، لەگەڵ کۆدەنگی بەدەستھاتوو بە بەکارھێنانی سەلماندنی پشک، دەتوانێت مامەڵەکانی ھاوتا بۆ ھاوتا بە دراوی ڕەمزییەکەی ADA، ئاسان بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is Cardano?|ناونیشان=https://www.coinbase.com/learn/crypto-basics/what-is-cardano|وێبگە=www.coinbase.com|بڵاوکەرەوە=coinbase|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref> کاردانۆ لە ساڵی ٢٠١٥ لەلایەن ھاو دامەزرێنەری [[ئێتێریوم]]، چارلز ھۆسکینسۆن دامەزراوە. گەشەپێدانی پڕۆژەکە لەلایەن دامەزراوەی کاردانۆ لە شاری زوگی سویسرا چاودێری و سەرپەرشتی دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bitcoin’s Smaller Cousins Are Leading the Crypto Rally|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-12-20/baby-altcoins-leading-crypto-rally-as-bitcoin-goes-mainstream|وێبگە=Bloomberg.com|بڵاوکەرەوە=Bloomberg|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٢|زمان=en|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ZUG: Ex-Tezos-Mann geht zu Cardano|ناونیشان=https://www.luzernerzeitung.ch/wirtschaft/zug-ex-tezos-mann-geht-zu-cardano-ld.84805|وێبگە=Luzerner Zeitung|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٢|زمان=de}}</ref>کاردانۆ گەورەترین دراوی ڕەمزی بەکارھێنەری زنجیرەبلۆکی سەلماندنی پشکە، کە وەک جێگرەوەیەکی سەوزتر بۆ پرۆتۆکۆلەکانی سەلماندنی کار سەیر دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What is Cardano? The ‘green’ crypto that hopes to surpass the tech giants|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/cardano-crypto-bitcoin-elon-musk-b1849021.html|وێبگە=The Independent|بڵاوکەرەوە=independent.co.uk|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٢|زمان=en|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Cardano (cryptocurrency platform)}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:دراوی دیجیتاڵ]] [[پۆل:دراوی ڕەمزی]] [[پۆل:زنجیرەبلۆکەکان]] cmn2g3miq6c7v4izhgshnqv29hos5fk 0 211942 1695706 1654792 2026-10-27T15:39:28Z Bilalinfo 57400 1695706 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=جۆ بۆ ئاھ|image=200129 조보아 (2).jpg|image_upright=1.15|alt=Jo in green dress and smiling for the camera|caption=جۆ لە ٢٠٢٠|birth_name=جۆ بۆ ئاھ|birth_date={{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٩١|٨|٢٢}}|birth_place=[[دایجۆن]]، [[کۆریای باشوور]]|occupation={{hlist|[[ئەکتەر|خانمەکتەر]]|مۆدێل}}|years_active=٢٠١١–ئێستا|agent=[[KeyEast]]|othername=چۆ بۆ ئاھ|education=[[زانکۆی سونگکیونکوان]] – ھونەرەکانی نمایش|module={{Infobox Korean name|child=yes|headercolor=transparent | hangulborn = {{linktext|조|보|윤}} | hanjaborn = | rrborn = Jo Bo-yun | mrborn = Cho Po-yun | hangul = {{linktext|조|보|아}} | hanja = {{linktext|曹|宝|儿}} | rr = Jo Bo-a | mr = Cho Po-a }}}} '''جۆ بۆ ئاھ''' ({{بە ئینگلیزی|Jo Bo-ah}}؛ لەدایکبووی ٢٢ی ئابی ١٩٩١) ئەکتەر و مۆدێل و خانەخوێی کۆریای باشوورە. بە ڕۆڵەکانی لەم زنجیرانە ناسرا وەک: ''خوات لەگەڵ بۆ ماڵاوایی'' (٢٠١٨)، ''پاڵەوانە نامۆکەم'' (٢٠١٨)، ''دارستان'' (٢٠٢٠)، ''چیرۆکی نۆ کلکەکە'' (٢٠٢٠) و ''داواکاریی گشتیی سەربازیی دۆبەرمان'' (٢٠٢٢). == ژیانی سەرەتای == جۆ بۆ ئاھ لە ٢٢ی ئابی ١٩٩١ لە [[دایجۆن]] لە کۆریای باشوور لە دایکبووە. جۆ دەرچووی بەشی ھونەرەکانی نمایشە لە [[زانکۆی سونگکیونکوان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hwang|یەکەم=Hyo-jin|ڕێکەوت=٢٩ی شوباتی ٢٠١٢|سەردێڕ=My Name Is: Cho Bo-ah|ناونیشان=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012022913435362168|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140418222154/http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012022913435362168|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|وێبگە=10Asia}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠١٢|سەردێڕ=조보아│닥치고 빙의 되고 싶은 소녀|ناونیشان=http://tenasia.hankyung.com/archives/13675|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180831035747/http://tenasia.hankyung.com/archives/13675|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=TenAsia|زمان=ko}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.keyeast.co.kr/index/artist/profile.asp?art_idx=106 Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220812070306/http://www.keyeast.co.kr/index/artist/profile.asp?art_idx=106 |date=١٢ی ئابی ٢٠٢٢ }} at KeyEast {{In lang|ko}} * {{HanCinema person}} * {{Kmdb person}} * {{IMDb name}} {{تد|ژیاننامە|کۆریای باشوور|فیلم|کۆریا|فیلم|ژن}} {{پۆلی کۆمنز|Jo Bo-ah}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی سونگکیونکوان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:نایابی لە ڕۆلگێران، خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی ئەستێرەیی ئاپان]] [[پۆل:خەڵاتی نایاب بۆ براوەکان لە خەڵاتی ئێس بی ئێس ئینتەرتەینمێنت]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] corzmluowekkrl2b0wargqikjukxqtm 0 212538 1695719 1542741 2026-10-27T16:07:41Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1695719 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}'''گوانگجو''' شەشەم گەورەترین شاری [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی ڕاستەوخۆی حکوومەتی ناوەندی وەک شارێکی شارەوانی ھەڵبژێردراوە. ھەروەھا شارەکە پایتەختی پارێزگاری جیۆلا بوو تا ئەوکاتەی ئۆفیسی پارێزگاکە گوازرایەوە بۆ باشووری گوندی [[ناماک، کۆریای باشوور|ناماک]] لە شارستانی موان لە سالی ٢٠٠٥ لەبەر ئەوەی شارەکە بەرزکرایەوە بۆ [[شارەوانی]] و سەربەخۆیی لە [[باشووری پارێزگای جیۆلا]] وەرگرت. شارەکە لەگەڵ پارێزگای باشووری جیۆلا تێکەڵکرا و بوو بە شارێکی نوێ لەسەر ئاستی پارێزگاکان بە ناوی جیۆنام-گوانجو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=기자 |first=전남광주=조홍복 기자, 전남광주=진창일 |ڕێکەوت=2026-06-30 |سەردێڕ=분리 40년만에 광주·전남 하나로… 인구 320만, 반도체 기대 품고 새 출발 |ناونیشان=https://www.chosun.com/national/regional/2026/07/01/PDC3SR6BPJAEJDPP32KCYA73KE/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> ناوەکەی پێکهاتووە لە وشەکانی گوانگ (بە کۆری: 광؛ بە هانجا: 光) واتە "ڕووناکی" و جو (주؛ 州) واتە "پارێزگا". گوانگجو لە ڕووی مێژووییەوە بە موجو (무주؛ 武州) تۆمارکراوە، کە تێیدا "[[شیللا|شیلا]] هەموو خاکەکەی یەکخست بۆ دامەزراندنی پارێزگاکانی گوانگجو، ئونگجو، جیۆنجو، موجو و چەندین شارۆچکەی تر، وێڕای سنووری باشووری [[گۆگۆریۆ]] و ناوچە دێرینەکانی شیلا" وەک لە [[سامگووک ساگی|سامگوک ساگیدا]] هاتوووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=www.gwangju.go.kr (in Korean). |ناونیشان=https://www.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gwangju0505020000 |ڕەوشی ناونیشان=live |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180418161614/https://www.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gwangju0505020000 |ڕێکەوتی سەردان=from the original on 18 April 2018. Retrieved 18 April 2018. |وێبگە=www.gwangju.go.kr (in Korean).}}</ref> لە دڵی ناوچەی کشتوکاڵیی جیۆلادا، ئەم شارە بە خواردنە دەوڵەمەند و هەمەجۆرەکەشی بەناوبانگە. == مێژوو == شارەکە لە ساڵی ٥٧ی پێش زایین دامەزراوە. یەکێک بوو لە ناوەندە کارگێڕییەکانی باکجی لە [[سێ شانشینەکەی کۆریا|سەردەمی سێ شانشینەکەدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102020000 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630175615/http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102020000}}</ref> [[داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر کۆریا (١٩١٠)|لە سەردەمی داگیرکاریی ژاپۆنیدا]]، شارەکە بە کۆشوو ناسرابوو. لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٩، پێکدادانێک لە نێوان قوتابییانی کۆریایی و ژاپۆنیدا لە وێستگەی نایجو، لە نزیک [[گوانگجو]]، بووە هۆی هۆکاری سەرەتایی بۆ بزووتنەوەی سەربەخۆیی قوتابییانی گوانگجو، کە لە ٣ی تشرینی دووەمدا لە گوانگجو دەستی پێکرد و دواتر بە هەموو کۆریادا بڵاوبووەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=공훈전자사료관 |ناونیشان=https://e-gonghun.mpva.go.kr/user/IndepCrusaderDetail.do?goTocode=20003&indepMeritSeq=1411 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20251114205037/https://e-gonghun.mpva.go.kr/user/IndepCrusaderDetail.do?goTocode=20003&indepMeritSeq=1411 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-11-14 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=e-gonghun.mpva.go.kr |زمان=ko}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=우리역사넷 |ناونیشان=https://contents.history.go.kr/mobile/kc/view.do?levelId=kc_i401100&code=kc_age_40 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=contents.history.go.kr}}</ref> لە ئایاری ١٩٨٠دا، خۆپیشوێندنی ئاشتیخوازانە لە گوانگجو دژی چۆن دوو-هوان، سەرکردەی کودەتای سەربازیی ١٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٩، بەڕێوەچوو. خۆپیشاندانەکان لەلایەن هێزە سەربازییەکانەوە سەرکوت کران، کە یەکە هەڵبژاردەکانی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانیش تێیدا بەشدار بوون. دۆخەکە پاش سەرکوتکردنێکی توند توندتر بوو، و بووە هۆی ڕاپەڕینی گوانگجو، کە تێیدا هاووڵاتییانی مەدەنی هەڵیانکوتا سەر کۆگای چەک و خۆیان چەکدار کرد. تا ئەو کاتەی ڕاپەڕینەکە دوای ٩ ڕۆژ سەرکوت کررا، سەدان هاووڵاتیی مەدەنی و چەندین هێزی پۆلیسی سەربازی گیانیان لەدەست دا. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٨٧ دەسەڵاتی مەدەنی گەڕێنرایەوە، گۆڕستانێکی نیشتمانی دامەزرا بۆ ڕێزلێنانی قوربانییانی ئەو ڕووداوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102030000 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630165741/http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102030000 |ڕێکەوتی سەردان=لە ئەسڵیەوە لە 30 June 2017. وەرگیراوە لە 25 April 2016.}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٦ گوانگجو لە پارێزگای باشووری جیۆلا جیا بووەوە و بوو بە شارێکی خۆبەڕێوەبەر پاشان بوو بە شارێکی گەورە (گوانگیۆکسی) لە ساڵی ١٩٩٥.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102020000 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630175615/http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102020000}}</ref> لە تەمموزی ٢٠٢٦ شارەکە هەڵوەشایەوە و لەگەڵ خاکی پێشووی پارێزگای باشووری جیۆلا تێکەڵکرا و بوو بە شارێکی نوێ لەسەر ئاستی پارێزگاکان بە ناوی جیۆنام-گوانجو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=기자 |first=전남광주=조홍복 기자, 전남광주=진창일 |ڕێکەوت=2026-06-30 |سەردێڕ=분리 40년만에 광주·전남 하나로… 인구 320만, 반도체 기대 품고 새 출발 |ناونیشان=https://www.chosun.com/national/regional/2026/07/01/PDC3SR6BPJAEJDPP32KCYA73KE/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> == دابەشکارییە کارگێڕییەکان == گوانگجو دابەشکراوە بۆ ٥ ناوچە. {| class="wikitable" !نەخشە !ناو ![[زمانی کۆری|کۆری]] ![[ھانجا]] |- | rowspan="7" |<div style="position: relative; font-size:100%"> [[پەڕگە:Gwangju.png|250x250پیکسڵ]] </div> |- ! colspan="5" style="background-color:#F0F0F0" |ناوچەکان |- |- |ناوچەی بوک |{{lang|ko|북구}} |{{lang|ko|北區}} |- |ناوچەی دۆنگ |{{lang|ko|동구}} |{{lang|ko|東區}} |- |ناوچەی گوانگسان |{{lang|ko|광산구}} |{{lang|ko|光山區}} |- |ناوچەی نام |{{lang|ko|남구}} |{{lang|ko|南區}} |- | |ناوچەی سیۆ |{{lang|ko|西區}} | |} {{Pie chart|thumb=right|caption=ئایین لە گوانگجو (2024)<ref name="2005religionmap">{{cite web |title=ڕاپرسی تێگەیشتنی ئایینی ٢٠٢٤: دۆخی دانیشتووانی ئایینی و چالاکییە ئایینییەکان |date=11 December 2024 |trans-title=Status of religious population and religious activities in South Korea (2024) |url=https://hrcopinion.co.kr/archives/31599 |language=ko}}</ref>|label1=بێ ئایین|value1=50|color1=Grey|label2=[[بودیزم]]|value2=11|color2=Gold|label3=[[پڕۆتێستانتism|پڕۆتێستانت]]|value3=25|color3=DodgerBlue|label4=[[کەنیسەی کاتۆلیک|کاتۆلیک]]|value4=11|color4=DarkOrchid|label5=ئەوانی تر|value5=3|color5=Black}} == دانیشتووان == {{Historical populations|1970|493634|1980|727600|1990|1139003|2000|1352797|2010|1475745|2020|1477573|align=right|source=<ref>{{Cite web |url=https://population.un.org/wup/ |title=دیمەنەکانی بەشارستابوونی جیھان |access-date=20 February 2020 |archive-date=19 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200119092357/https://population.un.org/wup/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=سەرژمێریی دانیشتووان|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1IN0001_ENG&vw_cd=MT_ETITLE&list_id=A111&scrId=&language=en&seqNo=&lang_mode=en&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ETITLE&path=%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do|publisher=[[ئاماری کۆریا]]}}</ref>}} بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٥، ٩.٥٪ی دانیشتووان شوێنکەوتووی [[بودیزم]] بوون و ٢٨.٧٪ شوێنکەوتووی [[مەسیحیەت]] بوون (٢٠٪ پڕۆتێستانت و ٨.٧٪ [[کەنیسەی کاتۆلیک|کاتۆلیک]]). ٦١٪ی دانیشتووانیش بێ ئایین بوون.<ref name="2015census">{{cite web |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&conn_path=I2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226150454/https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&conn_path=I2 |archive-date=26 February 2021 |access-date=6 Apr 2021 |language=ko |title=سەرژمێریی ٢٠١٥ – ئەنجامەکانی ئایین |publisher=KOSIS (خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا) |url-status=live}}</ref> یەکێک لە گەورەترین ناوچە کۆچبەرییەکانی کۆریۆ-سارام (کۆرییە ڕەگەزییەکانی یەکێتیی سۆڤیەتی پێشوو) لە کۆریای باشووردا لە گوانگجو ھەڵکەوتووە: گوندی کۆریۆینی گوانگجو.<ref name=":4">{{Cite web |last=Jung-youn |first=Lee |date=2023-02-24 |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20230224000657 |access-date=2023-10-08 |website=[[کۆریا ھێرالد]] |language=en |title=کۆریۆین لە ئۆکرانیامالێکی نوێ لە خاکی پێشینانیاندا دەدۆزنەوە}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-10-13 |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2020/10/13/opinion/fountain/Primorsky-Krai-in-Russia-Arirang-Nursing-Home-Central-Asia/20201013194600360.html |access-date=2023-10-08 |website=[[کۆریا جۆنگئانگ دەیلی]] |language=en |title=گەشتە درێژەکەی کۆرێیسکی}}</ref> لە ئاکامدا، قوتابخانەکانی نزیک گوندەکە، وەک قوتابخانەی سەرەتایی ھانام جۆنگ-ئانگ، ڕێژەیەکی بەرچاو لە ئاخێوەرانی زمانی ڕووسی لەخۆدەگرن.<ref>{{Cite web |date=2023-11-07 |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2023-11-07/national/socialAffairs/As-multicultural-students-surge-Koreas-classrooms-change/1907731 |access-date=2024-01-01 |website=[[کۆریا جۆنگئانگ دەیلی]] |language=en |title=لەگەڵ بەرزبوونەوەی ژمارەی قوتابیانی فرەکەلتوور، پۆلەکانی خوێندنی کۆریا دەگۆڕێن}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٢}} <references />{{پۆلی کۆمنز|Gwangju|گوانگجو}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Gwangju}}{{wikivoyage|Gwangju}} * {{URL|https://www.gwangju.go.kr/eng/|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [http://english.visitkorea.or.kr/enu/SI/SI_EN_3_1_1_1.jsp?areaCode=5 گوانگجو: ماڵپەڕی فەرمی ڕێکخراوی گەشتوگوزاری کۆریا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100929171719/http://english.visitkorea.or.kr/enu/SI/SI_EN_3_1_1_1.jsp?areaCode=5|date=29 September 2010}} {{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|جوگرافیا||||}} [[پۆل:شارە تایبەت و شارەوانییەکان لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١ەم]] k0ia365no8cd8z753s37j8ne96ujl7j 1695720 1695719 2026-10-27T16:08:04Z Bilalinfo 57400 1695720 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}'''گوانگجو''' شەشەم گەورەترین شاری [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی ڕاستەوخۆی حکوومەتی ناوەندی وەک شارێکی شارەوانی ھەڵبژێردراوە. ھەروەھا شارەکە پایتەختی پارێزگاری جیۆلا بوو تا ئەوکاتەی ئۆفیسی پارێزگاکە گوازرایەوە بۆ باشووری گوندی [[ناماک، کۆریای باشوور|ناماک]] لە شارستانی موان لە سالی ٢٠٠٥ لەبەر ئەوەی شارەکە بەرزکرایەوە بۆ [[شارەوانی]] و سەربەخۆیی لە [[باشووری پارێزگای جیۆلا]] وەرگرت. شارەکە لەگەڵ پارێزگای باشووری جیۆلا تێکەڵکرا و بوو بە شارێکی نوێ لەسەر ئاستی پارێزگاکان بە ناوی جیۆنام-گوانجو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=기자 |first=전남광주=조홍복 기자, 전남광주=진창일 |ڕێکەوت=2026-06-30 |سەردێڕ=분리 40년만에 광주·전남 하나로… 인구 320만, 반도체 기대 품고 새 출발 |ناونیشان=https://www.chosun.com/national/regional/2026/07/01/PDC3SR6BPJAEJDPP32KCYA73KE/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> ناوەکەی پێکهاتووە لە وشەکانی گوانگ (بە کۆری: 광؛ بە هانجا: 光) واتە "ڕووناکی" و جو (주؛ 州) واتە "پارێزگا". گوانگجو لە ڕووی مێژووییەوە بە موجو (무주؛ 武州) تۆمارکراوە، کە تێیدا "[[شیللا|شیلا]] هەموو خاکەکەی یەکخست بۆ دامەزراندنی پارێزگاکانی گوانگجو، ئونگجو، جیۆنجو، موجو و چەندین شارۆچکەی تر، وێڕای سنووری باشووری [[گۆگۆریۆ]] و ناوچە دێرینەکانی شیلا" وەک لە [[سامگووک ساگی|سامگوک ساگیدا]] هاتوووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=www.gwangju.go.kr (in Korean). |ناونیشان=https://www.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gwangju0505020000 |ڕەوشی ناونیشان=live |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180418161614/https://www.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gwangju0505020000 |ڕێکەوتی سەردان=from the original on 18 April 2018. Retrieved 18 April 2018. |وێبگە=www.gwangju.go.kr (in Korean).}}</ref> لە دڵی ناوچەی کشتوکاڵیی جیۆلادا، ئەم شارە بە خواردنە دەوڵەمەند و هەمەجۆرەکەشی بەناوبانگە. == مێژوو == شارەکە لە ساڵی ٥٧ی پێش زایین دامەزراوە. یەکێک بوو لە ناوەندە کارگێڕییەکانی باکجی لە [[سێ شانشینەکەی کۆریا|سەردەمی سێ شانشینەکەدا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102020000 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630175615/http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102020000}}</ref> [[داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر کۆریا (١٩١٠)|لە سەردەمی داگیرکاریی ژاپۆنیدا]]، شارەکە بە کۆشوو ناسرابوو. لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٩، پێکدادانێک لە نێوان قوتابییانی کۆریایی و ژاپۆنیدا لە وێستگەی نایجو، لە نزیک [[گوانگجو]]، بووە هۆی هۆکاری سەرەتایی بۆ بزووتنەوەی سەربەخۆیی قوتابییانی گوانگجو، کە لە ٣ی تشرینی دووەمدا لە گوانگجو دەستی پێکرد و دواتر بە هەموو کۆریادا بڵاوبووەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=공훈전자사료관 |ناونیشان=https://e-gonghun.mpva.go.kr/user/IndepCrusaderDetail.do?goTocode=20003&indepMeritSeq=1411 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20251114205037/https://e-gonghun.mpva.go.kr/user/IndepCrusaderDetail.do?goTocode=20003&indepMeritSeq=1411 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-11-14 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=e-gonghun.mpva.go.kr |زمان=ko}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=우리역사넷 |ناونیشان=https://contents.history.go.kr/mobile/kc/view.do?levelId=kc_i401100&code=kc_age_40 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=contents.history.go.kr}}</ref> لە ئایاری ١٩٨٠دا، خۆپیشوێندنی ئاشتیخوازانە لە گوانگجو دژی چۆن دوو-هوان، سەرکردەی کودەتای سەربازیی ١٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٩، بەڕێوەچوو. خۆپیشاندانەکان لەلایەن هێزە سەربازییەکانەوە سەرکوت کران، کە یەکە هەڵبژاردەکانی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانیش تێیدا بەشدار بوون. دۆخەکە پاش سەرکوتکردنێکی توند توندتر بوو، و بووە هۆی ڕاپەڕینی گوانگجو، کە تێیدا هاووڵاتییانی مەدەنی هەڵیانکوتا سەر کۆگای چەک و خۆیان چەکدار کرد. تا ئەو کاتەی ڕاپەڕینەکە دوای ٩ ڕۆژ سەرکوت کررا، سەدان هاووڵاتیی مەدەنی و چەندین هێزی پۆلیسی سەربازی گیانیان لەدەست دا. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٨٧ دەسەڵاتی مەدەنی گەڕێنرایەوە، گۆڕستانێکی نیشتمانی دامەزرا بۆ ڕێزلێنانی قوربانییانی ئەو ڕووداوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102030000 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630165741/http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102030000 |ڕێکەوتی سەردان=لە ئەسڵیەوە لە 30 June 2017. وەرگیراوە لە 25 April 2016.}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٦ گوانگجو لە پارێزگای باشووری جیۆلا جیا بووەوە و بوو بە شارێکی خۆبەڕێوەبەر پاشان بوو بە شارێکی گەورە (گوانگیۆکسی) لە ساڵی ١٩٩٥.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102020000 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630175615/http://eng.gwangju.go.kr/contentsView.do?menuId=gjeng0102020000}}</ref> لە تەمموزی ٢٠٢٦ شارەکە هەڵوەشایەوە و لەگەڵ خاکی پێشووی پارێزگای باشووری جیۆلا تێکەڵکرا و بوو بە شارێکی نوێ لەسەر ئاستی پارێزگاکان بە ناوی جیۆنام-گوانجو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=기자 |first=전남광주=조홍복 기자, 전남광주=진창일 |ڕێکەوت=2026-06-30 |سەردێڕ=분리 40년만에 광주·전남 하나로… 인구 320만, 반도체 기대 품고 새 출발 |ناونیشان=https://www.chosun.com/national/regional/2026/07/01/PDC3SR6BPJAEJDPP32KCYA73KE/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=조선일보 |زمان=ko}}</ref> == دابەشکارییە کارگێڕییەکان == گوانگجو دابەشکراوە بۆ ٥ ناوچە. {| class="wikitable" !نەخشە !ناو ![[زمانی کۆری|کۆری]] ![[ھانجا]] |- | rowspan="7" |<div style="position: relative; font-size:100%"> [[پەڕگە:Gwangju.png|250x250پیکسڵ]] </div> |- ! colspan="5" style="background-color:#F0F0F0" |ناوچەکان |- |- |ناوچەی بوک |{{lang|ko|북구}} |{{lang|ko|北區}} |- |ناوچەی دۆنگ |{{lang|ko|동구}} |{{lang|ko|東區}} |- |ناوچەی گوانگسان |{{lang|ko|광산구}} |{{lang|ko|光山區}} |- |ناوچەی نام |{{lang|ko|남구}} |{{lang|ko|南區}} |- | |ناوچەی سیۆ |{{lang|ko|西區}} | |} {{Pie chart|thumb=right|caption=ئایین لە گوانگجو (2024)<ref name="2005religionmap">{{cite web |title=ڕاپرسی تێگەیشتنی ئایینی ٢٠٢٤: دۆخی دانیشتووانی ئایینی و چالاکییە ئایینییەکان |date=11 December 2024 |trans-title=Status of religious population and religious activities in South Korea (2024) |url=https://hrcopinion.co.kr/archives/31599 |language=ko}}</ref>|label1=بێ ئایین|value1=50|color1=Grey|label2=[[بودیزم]]|value2=11|color2=Gold|label3=[[پڕۆتێستانتism|پڕۆتێستانت]]|value3=25|color3=DodgerBlue|label4=[[کەنیسەی کاتۆلیک|کاتۆلیک]]|value4=11|color4=DarkOrchid|label5=ئەوانی تر|value5=3|color5=Black}} == دانیشتووان == {{Historical populations|1970|493634|1980|727600|1990|1139003|2000|1352797|2010|1475745|2020|1477573|align=right|source=<ref>{{Cite web |url=https://population.un.org/wup/ |title=دیمەنەکانی بەشارستابوونی جیھان |access-date=20 February 2020 |archive-date=19 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200119092357/https://population.un.org/wup/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=سەرژمێریی دانیشتووان|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1IN0001_ENG&vw_cd=MT_ETITLE&list_id=A111&scrId=&language=en&seqNo=&lang_mode=en&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ETITLE&path=%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do|publisher=[[ئاماری کۆریا]]}}</ref>}} بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٥، ٩.٥٪ی دانیشتووان شوێنکەوتووی [[بودیزم]] بوون و ٢٨.٧٪ شوێنکەوتووی [[مەسیحیەت]] بوون (٢٠٪ پڕۆتێستانت و ٨.٧٪ [[کەنیسەی کاتۆلیک|کاتۆلیک]]). ٦١٪ی دانیشتووانیش بێ ئایین بوون.<ref name="2015census">{{cite web |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&conn_path=I2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226150454/https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&conn_path=I2 |archive-date=26 February 2021 |access-date=6 Apr 2021 |language=ko |title=سەرژمێریی ٢٠١٥ – ئەنجامەکانی ئایین |publisher=KOSIS (خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا) |url-status=live}}</ref> یەکێک لە گەورەترین ناوچە کۆچبەرییەکانی کۆریۆ-سارام (کۆرییە ڕەگەزییەکانی یەکێتیی سۆڤیەتی پێشوو) لە کۆریای باشووردا لە گوانگجو ھەڵکەوتووە: گوندی کۆریۆینی گوانگجو.<ref name=":4">{{Cite web |last=Jung-youn |first=Lee |date=2023-02-24 |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20230224000657 |access-date=2023-10-08 |website=[[کۆریا ھێرالد]] |language=en |title=کۆریۆین لە ئۆکرانیامالێکی نوێ لە خاکی پێشینانیاندا دەدۆزنەوە}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-10-13 |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2020/10/13/opinion/fountain/Primorsky-Krai-in-Russia-Arirang-Nursing-Home-Central-Asia/20201013194600360.html |access-date=2023-10-08 |website=[[کۆریا جۆنگئانگ دەیلی]] |language=en |title=گەشتە درێژەکەی کۆرێیسکی}}</ref> لە ئاکامدا، قوتابخانەکانی نزیک گوندەکە، وەک قوتابخانەی سەرەتایی ھانام جۆنگ-ئانگ، ڕێژەیەکی بەرچاو لە ئاخێوەرانی زمانی ڕووسی لەخۆدەگرن.<ref>{{Cite web |date=2023-11-07 |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2023-11-07/national/socialAffairs/As-multicultural-students-surge-Koreas-classrooms-change/1907731 |access-date=2024-01-01 |website=[[کۆریا جۆنگئانگ دەیلی]] |language=en |title=لەگەڵ بەرزبوونەوەی ژمارەی قوتابیانی فرەکەلتوور، پۆلەکانی خوێندنی کۆریا دەگۆڕێن}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٢}} <references />{{پۆلی کۆمنز|Gwangju|گوانگجو}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Gwangju}}{{wikivoyage|Gwangju}} * {{URL|https://www.gwangju.go.kr/eng/|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [http://english.visitkorea.or.kr/enu/SI/SI_EN_3_1_1_1.jsp?areaCode=5 گوانگجو: ماڵپەڕی فەرمی ڕێکخراوی گەشتوگوزاری کۆریا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100929171719/http://english.visitkorea.or.kr/enu/SI/SI_EN_3_1_1_1.jsp?areaCode=5|date=29 September 2010}} {{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|جوگرافیا||||}} [[پۆل:شارە تایبەت و شارەوانییەکان لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١ەم]] bhzn7uq3i4v41gschb4vm6wccfxx6fu 0 212686 1695606 1695603 2026-10-27T12:01:03Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695606 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[بەسرە]] بەدرێژاییی [[مێژوو]]. {{مێژووی عێراق}} == پێش سەدەی ٢٠ == * ٦٣٨ی زایینی - ئۆردوگای سەربازی لەلایەن ئوتبەی کوڕی غەزوانەوە دامەزرا بەپێی فەرمانی [[عومەر کوڕی خەتتاب]].{{sfn|Stanley|2008}} * ٦٤٦ - عەبدوڵڵای کوڕی عامر بوو بە حاکم.{{sfn|Naji|1981}} * ٦٥٨ - [[شەڕی جەمەل]].{{sfn|Stanley|2008}} * ٦٦٤ - زیاد کوڕی ئەبیحی بوو بە حاکم .{{sfn|Naji|1981}} * ٦٨٣ - ڕاپەڕین دژی [[دەوڵەتی ئەمەوی|ئومەوییەکان]].{{sfn|Stanley|2008}} * ٦٨٤ - حاکم مەسعوودی کوڕی عەمر لەلایەن عەساویرەوە لەژێر دەستی مەح-ئەفریدون کوژرا<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Mohammadi-Malayeri |یەکەم١=Mohammad |بەستەری نووسەر١=Mohammad Mohammadi-Malayeri |سەردێڕ=تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی |ڕێکەوت=١٣٨٢|بڵاوکەرەوە=Tūs |شوێن=Tehrān |پەڕەکان=٣٦٩–٣٧٠|بەرگ=٥|ناونیشان=https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Text/7916/1/369 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٠|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Tabari |یەکەم١=Muhammad ibn Yarir al- |سەردێڕ=The History of al-Tabari Vol. 20: The Collapse of Sufyanid Authority and the Coming of the Marwanids: The Caliphates of Mu'awiyah II and Marwan I and the Beginning of The Caliphate of 'Abd al-Malik A.D. 683-685/A.H. 64-66 |ڕێکەوت=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=SUNY Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٨٧٠٦-٨٥٥-٣|پەڕە=٣٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HzZWuSPjAzYC&pg=PA32 |زمان=en}}</ref> * ٩٢٣ - ململانێی [[قەرمەتی|قەرەمیتە]] .{{sfn|Abdullah|2001}} * ١٠٥٢- گەشتیار [[ناسر خەسرەو]] سەردانی شار دەکات.{{sfn|Le Strange|1905}} * ١٣٢٧ - گەشتیار [[ئیبن بەتووتە]] سەردانی شارەکەی کرد .{{sfn|Stanley|2008}} == سەدەی ٢٠ == * ١٩٤٧ - ژمارەی دانیشتووان: ١٠١٥٣٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/1950_round.htm |ئیش=Demographic Yearbook 1955 |بڵاوکەرەوە=[[Statistical Office of the United Nations]] |شوێن=New York |سەردێڕ=Population of capital city and cities of 100,000 or more inhabitants}}</ref> * ١٩٦٤ - [[زانکۆی بەسرە]] دامەزرا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About the University |ناونیشان=https://en.uobasrah.edu.iq/about-uni|وێبگە=The University of Basra}}</ref> * ١٩٦٥ - ژمارەی دانیشتووان: ٣١٠٩٥٠ کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان= https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/1970_round.htm |سەردێڕ=Demographic Yearbook 1975 |ساڵ=١٩٧٦|نووسەر=[[United Nations Department of Economic and Social Affairs]], Statistical Office |شوێن=New York |chapter=Population of capital city and cities of 100,000 and more inhabitants |پەڕەکان=٢٥٣–٢٧٩}}</ref> * ١٩٨٧ - ژمارەی دانیشتووان: ٤٠٦٢٩٦ کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان= https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/1990_round.htm |سەردێڕ=1995 Demographic Yearbook |ساڵ=١٩٩٧|نووسەر=United Nations Department for Economic and Social Information and Policy Analysis, Statistics Division |شوێن=New York |chapter=Population of capital cities and cities of 100,000 and more inhabitants |پەڕەکان=٢٦٢–٣٢١}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[کاتنامەی زاخۆ]] * [[کاتنامەی ھەولێر]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Basra}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی بەسرە]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی عێراق|بەسرە]] [[پۆل:پێرستەکانی پەیوەندیدار بە عێراق]] [[پۆل:ساڵان لە عێراق]] tocyh45wfscn1b6wt0p0dmpjfe4vzyc 0 212688 1695652 1407176 2026-10-27T13:34:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1695652 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Coat of arms of Tatarstan.svg|وێنۆک]] ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[کازان|کازانە]] بەدرێژاییی [[مێژوو]]. == پێش سەدەی ٢٠ == * ١٤٣٨- دەوڵەتی خانەتی کازان دەستیپێکرد.<ref name=Langer2002>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر= Lawrence N. Langer |سەردێڕ=Historical Dictionary of Medieval Russia |ساڵ=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=[[Scarecrow Press]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٦٦١٨-٨|ناونیشان= https://books.google.com/books?id=DlWPEH3dF38C}}</ref> * ١٥٥٢ - گەمارۆدانی کازان؛ ڕووسەکان لە دەسەڵاتدان.<ref name=bbc-timeline>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17840446 |سەردێڕ=Russia Profile: Timeline |ئیش=BBC News |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref><ref name=saul-chronology2015>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Norman E. Saul|سەردێڕ=Historical Dictionary of Russian and Soviet Foreign Policy|ساڵ=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield Publishers|ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٢٢-٤٤٣٧-٥|chapter=Chronology |chapter-url=https://books.google.com/books?id=QGPiBQAAQBAJ&pg=PR21}}</ref> * ١٧٧٤ - تەممووز: [[شەڕی کازان (١٧٧٤)]]. * ١٨٠٤ - دامەزراندنی زانکۆ.<ref name=chambers1901>{{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە = W. & R. Chambers |ڕێکەوت = 1901 |شوێن= London |سەردێڕ = Chambers's Encyclopaedia |title-link = Chambers's Encyclopaedia |chapter-url=http://hdl.handle.net/2027/uc2.ark:/13960/t7zk5ms79?urlappend=%3Bseq=418 |chapter=Kazan}}</ref> * ١٨٨١ - ژمارەی دانیشتووان: ١٣٤٧٠٠ کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Statesman's Year-Book |title-link=Statesman's Year-Book |ساڵ=١٨٨٥|شوێن=London |بڵاوکەرەوە= Macmillan and Co.|chapter= Russia |chapter-url= http://hdl.handle.net/2027/nyp.33433081590469?urlappend=%3Bseq=448}}</ref> * ١٨٩٥ - دامەزرانی [[قوتابخانەی ھونەریی کازان]]. == سەدەی ٢٠ == * ١٩١٣ - ژمارەی دانیشتووان: ١٩٥٣٠٠ کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Statesman's Year-Book |title-link=Statesman's Year-Book |ساڵ=١٩٢١|شوێن=London |بڵاوکەرەوە= Macmillan and Co.|chapter= Russia: Principal Towns: European Russia |chapter-url= http://hdl.handle.net/2027/njp.32101072368440?urlappend=%3Bseq=1282}}</ref> * ١٩٢٤ - دامەزرانی باخچەی ئاژەڵانی کازان.<ref name="Kisling2000">{{بیرخستنەوەی کتێب|editor=Vernon N. Kisling|سەردێڕ=Zoo and Aquarium History|ساڵ= ٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=[[CRC Press]] |شوێن=USA |ژپنک=٩٧٨-١-٤٢٠٠-٣٩٢٤-٥|chapter=Zoological Gardens of Western Europe: Russia and former Soviet Union (chronological list) |chapter-url= https://books.google.com/books?id=dxTrR5nOE0UC&pg=PA375}}</ref> * ١٩٦٥ - ژمارەی دانیشتووان: ٧٦٢ ھەزار کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان= https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/1960_round.htm |سەردێڕ=Demographic Yearbook 1965 |ساڵ=١٩٦٦|بڵاوکەرەوە=[[Statistical Office of the United Nations]] |شوێن=New York |chapter=Population of capital cities and cities of 100,000 and more inhabitants}}</ref> * ١٩٩٨ - دروستکردنی مزگەوتی مەدینە.<ref name=archnet>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20080505034627/http://archnet.org/library/places/one-place.jsp?place_id=1813 |ناونیشان= http://archnet.org/library/places/one-place.jsp?place_id=1813 |سەردێڕ= Kazan |نووسەر= [[ArchNet]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئایاری ٢٠٠٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان= ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[تاوەری سۆیێمبیکا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|مێژوو|کات}} {{پۆلی کۆمنز|Kazan}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی کازان|کاتنامەی کازان]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی ڕووسیا|کازان]] oj7v662y31ar17qt2ktpmp11gvbacy0 0 212759 1695653 1475760 2026-10-27T13:34:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1695653 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Coat of arms of Chechnya.svg|وێنۆک]] ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[گرۆزنی]]یە بەدرێژاییی [[مێژوو]]. == پێش سەدەی ٢٠ == * ١٨١٩- قەڵای گرۆزنی لەلایەن ئەلێکسی پترۆڤیچ یێرمۆلۆڤی [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]] دروست کرا.<ref>{{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە = Virtue & Co. |شوێن= London |سەردێڕ = The Earth and its Inhabitants |نووسەر = Élisée Reclus |بەستەری نووسەر = Élisée Reclus |ئەوانی تر=Edited by A.H. Keane |ڕێکەوت = ١٨٧٦|ناونیشان=https://archive.org/stream/universalgeograp06recl#page/n7/mode/2up}}</ref> * ١٨٧٦ – ژمارەی دانیشتووان: ٦ ھەزار کەس (نزیکەیی).{{sfn|Murray|1888}} * ١٨٩٣ – نەوت لە ناوچەی گرۆزنی دۆزرایەوە. == سەدەی ٢٠ == * ١٩١٣ – ژمارەی دانیشتووان:٣٤٬٠٦٧.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Statesman's Year-Book |title-link=Statesman's Year-Book |ساڵ=١٩٢١|شوێن=London |بڵاوکەرەوە= Macmillan and Co.|chapter= Russia: Principal Towns: Caucasia |chapter-url= http://hdl.handle.net/2027/njp.32101072368440?urlappend=%3Bseq=1282}}</ref> * ١٩٣٨ - زانکۆی زانکۆی [[چیچان]] دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About the University|ناونیشان=https://www.chechsu.com/about-university/|وێبگە=Chechen State University|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210928105825/https://www.chechsu.com/about-university/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٦٥ – ژمارەی دانیشتووان: ٣١٤ ھەزار کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان= https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/1960_round.htm |سەردێڕ=Demographic Yearbook 1965 |ساڵ=١٩٦٦|بڵاوکەرەوە=[[Statistical Office of the United Nations]] |شوێن=New York |chapter=Population of capital cities and cities of 100,000 and more inhabitants}}</ref> * ١٩٧٣ – خۆپیشاندانی ئینگوش لە گۆڕەپانی لینین.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Russia, the Ingush-Ossetian Conflict in the Prigorodnyi Region |بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch |ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=١-٥٦٤٣٢-١٦٥-٧|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ناونیشان=https://archive.org/details/russiaingushosse0000unse}}</ref> * ١٩٨٥ – ژمارەی دانیشتووان: ٣٩٣ ھەزار کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان= https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/1980_round.htm |سەردێڕ=1985 Demographic Yearbook |ساڵ=١٩٨٧|نووسەر=[[United Nations Department of Economic and Social Affairs]], Statistical Office |شوێن=New York |chapter=Population of capital cities and cities of 100,000 and more inhabitants |پەڕەکان=٢٤٧–٢٨٩}}</ref> * ١٩٩١ ** بێسلان گانتێمیرۆڤ دەبێتە سەرۆکی شارەوانی.<ref name=marten2012>{{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە = Cornell University Press |شوێن= Ithaca, NY |نووسەر = Kimberly Zisk Marten |سەردێڕ = Warlords: Strong-arm Brokers in Weak States |ڕێکەوت = ٢٠١٢|ژپنک = ٩٧٨-٠-٨٠١٤-٥٠٧٦-١|ناونیشان = https://archive.org/details/warlordsstrongar00mart}}</ref> ** ٩ی تشرینی دووەم: خۆپیشاندانی لایەنگری چیچان لە گۆڕەپانی ئازادی.<ref>{{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە = Princeton University Press |ژپنک = ٩٧٨-٠-٦٩١-١١٣٥٤-٨|سەردێڕ = The Geography of Ethnic Violence |نووسەر = Monica Duffy Toft |ڕێکەوت = ٢٠٠٣}}</ref> * ١٩٩٣ – ١٥ی نیسان: خۆپیشاندان دژی [[دژۆخار دودایێڤ]].<ref name=1998gall>{{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە = New York University Press |ژپنک = ٠-٨١٤٧-٢٩٦٣-٠|شوێن= New York |سەردێڕ = Chechnya: calamity in the Caucasus |نووسەر١= Carlotta Gall |بەستەری نووسەر١= Carlotta Gall |نووسەر٢= Thomas de Waal |بەستەری نووسەر٢= Thomas de Waal |ڕێکەوت = ١٩٩٨|ناونیشان = https://archive.org/details/chechnyacalamity00gall}}</ref> * ١٩٩٥ ** ١٩ی کانوونی دووەم: کۆشکی سەرۆک کۆمار لەلایەن ھێزەکانی ڕووسیاوە دەستی بەسەردا گیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Chechnia: The Empire Strikes Back |نووسەر= Bogdan Szajkowski |journal= GeoJournal |بەرگ= ٣٧|ساڵ= ١٩٩٥}}</ref> ** ژمارەی دانیشتووان: ٦٠ ھەزار کەس (نزیکەیی).<ref name=jeffries2002>{{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە = RoutledgeCurzon |ژپنک = ٩٧٨-٠-٧٠٠٧-١٦٢١-٠|سەردێڕ = The New Russia: a Handbook of Economic and Political Developments |نووسەر = Ian Jeffries |ڕێکەوت = ٢٠٠٢}}</ref> * ١٩٩٦ ** ٦–٢٠ی ئاب: شەڕی گرۆزنی.<ref name=bbc-timeline>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-18190473 |سەردێڕ=Chechnya Profile: Timeline |بڵاوکەرەوە=BBC News |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref> ** سەرۆکی شارەوانی بێسلان گانتیمیرۆڤ بە تۆمەتی گەندەڵی دەستگیرکرا.<ref name=marten2012/> ** سەنتەری لاوانی ئیسلامی دەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Between a Rock and a Hard Place: The Islamisation of the Chechen Separatist Movement |نووسەر= Julie Wilhelmsen |journal= Europe-Asia Studies |بەرگ= ٥٧|ساڵ= ٢٠٠٥}}</ref> * ١٩٩٩ ** ٢١ی تشرینی یەکەم: ھێرشی مووشەکی بالیستیکی گرۆزنی.<ref name=jeffries2002/> ** ٢٥ی کانوونی دووەم: شەڕی گرۆزنی (١٩٩٩–٢٠٠٠) دەستی پێکرد.<ref name=jeffries2002/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/627671.stm |سەردێڕ= Chechen rebels told to surrender |ڕێکەوت= ٢ی شوباتی ٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=BBC News}}</ref> == سەدەی ٢١ == * ٢٠٠٢–٢٧ی کانوونی دووەم: بۆردومانی بارھەڵگرەکان.<ref name=bbc-timeline/> * ٢٠٠٤–٩ی ئایار: تەقینەوە لە یاریگا؛ [[ئەحمەد قادیرۆڤ]] کوژرا.<ref name=bbc-timeline/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.nytimes.com/2004/05/10/world/chechnya-bomb-kills-president-a-blow-to-putin.html |سەردێڕ=Chechnya Bomb Kills President, a Blow to Putin |ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠٠٤|ئیش= New York Times}}</ref> * ٢٠٠٦ – ژمارەی دانیشتووان: ٢٤٠ ھەزار کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.nytimes.com/2006/05/03/world/europe/03iht-chech.html |سەردێڕ=Spring rebuilding in Chechnya |ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٠٦|نووسەر=C.J. Chivers |بەستەری نووسەر=C.J. Chivers |ئیش= New York Times}}</ref> * ٢٠٠٨ - مزگەوتی ئەحمەد قادیرۆڤ دەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Islam in Russia |نووسەر١=Alexei V. Malashenko |نووسەر٢= Aziza Nuritova |journal= Social Research |بەرگ= ٧٦|ساڵ= ٢٠٠٩}}</ref> * ٢٠١٠ - ژمارەی دانیشتووان: ٢٧١ ھەزار و ٦٠٠ کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2011.htm |ئیش=Demographic Yearbook 2011 |ساڵ=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[United Nations Statistics Division]] |سەردێڕ=Population of capital cities and cities of 100,000 or more inhabitants}}</ref> * ٢٠١٢- ئیسلام قادیرۆڤ دەبێتە سەرۆکی شارەوانی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Territories of the Russian Federation 2013 |بڵاوکەرەوە=Routledge |ساڵ= ٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٧٤٣-٦٧٥-٤}}</ref> * ٢٠١٣ – ٣ی نیسان: ئاگرکەوتنەوە لە تاوەری ئۆڵیمپوس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/video/2013/apr/04/chechnya-skyscraper-on-fire-video |سەردێڕ= Chechnya skyscraper on fire |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٣|ئیش=The Guardian |شوێن=UK}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Grozny}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی ڕووسیا|گرۆزنی]] 9uc4uoop3wx0et2koif31kwsoyg0t7g 0 212901 1695646 1407170 2026-10-27T13:33:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1695646 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Flag of Southampton.png|وێنۆک]] ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[ساوتھامپتن]] بەدرێژاییی [[مێژوو]]. == پێش سەدەی ٢٠ == * ١٠٧٠ – کڵێسای سانت مایکل دامەزرا.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٠٨٦ - بووە بە شارۆچکەیەکی شاھانە.{{sfn|Britannica|1910}} * ١١٩٧ – کڵێسای سانت. جوولیان دامەزراندنی (ڕێکەوتی نزیکەی).{{sfn|Britannica|1910}} * ١٢٣٦ – دەرکردنی جولەکەکان.<ref>Lipman, Vivian David, and William D. Rubinstein. "Southampton." Encyclopaedia Judaica. Ed. Michael Berenbaum and Fred Skolnik. 2nd ed. Vol. 19. Detroit: Macmillan Reference USA, 2007. 60-61. Gale Virtual Reference Library. Web. 1 Oct. 2013</ref> * ١٣١٩ – بەلەمەکانی ویلایەتی [[ڤێنیز]] سەردانی ساوسھامپتۆنیان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Alien Merchants in Southampton in the Later Middle Ages |ناونیشان=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_1946-01_61_239/page/1 |نووسەر= Alwyn A. Ruddock |journal= English Historical Review |بەرگ= ٦١|issue= 239 |پەڕەکان= ١–١٧|ساڵ= ١٩٤٦|jstor=554835}}</ref> * ١٣٣٨ – شارۆچکەیەک لەلایەن ھێزەکانی [[فەڕەنسا|فەرەنساوە]] گیرا.<ref name=townsend1867>{{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە= Frederick Warne & Co. |شوێن= London |نووسەر= George Henry Townsend |بەستەری نووسەر= George Henry Townsend |سەردێڕ= A Manual of Dates |ڕێکەوت= 1867 |edition= 2nd |chapter= Southampton |chapter-url= https://archive.org/details/manualofdatesdic00townrich/page/919/mode/1up?view=theater |پەڕە= ٩١٩}}</ref> * ١٥٥٢ - شا [[ئێدواردی شەشەم]] سەردانی شارۆچکەکەی کرد.<ref name=white1878>{{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە= [[William White (publisher)|W. White]] |شوێن= Sheffield |سەردێڕ= History, gazetteer and directory of the county of Hampshire, including the Isle of Wight |ساڵ= ١٨٧٨|chapter= The Borough of Southampton |پەڕە= ٥١١|chapter-url= https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101072870635&view=1up&seq=533}}</ref> * ١٥٥٣ - دامەزراندنی قوتابخانەی شا ئێدوارد شەشەم.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٥٥٤ - شا [[فیلیپی دووەمی ئیسپانیا]] سەردانی شارۆچکەکەی کرد.<ref name=white1878/> * ١٦٦٩ - شا چارڵی دووەم سەردانی شارۆچکەکەی کرد.<ref name=richardson1920>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Southampton |نووسەر= A.E. Richardson |journal= Town Planning Review |بەرگ= ٨|issue= 2 |پەڕەکان= ٦٩–٧٨|ساڵ= ١٩٢٠|jstor=40100721 |doi= 10.3828/tpr.8.2.b071g257qk17168p}}</ref> * ١٧٦٠ – دامەزراندنی قوتابخانەی تاونتۆن.<ref name=stevens1884>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Directory of Southampton |شوێن=London |بڵاوکەرەوە=George Stevens |ساڵ=١٨٨٤|ناونیشان= https://books.google.com/books?id=Yu0NAAAAQAAJ}}</ref> * ١٧٦٦ – دروستکردنی شانۆی ڕۆیاڵ.<ref name=tymms1832>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=[http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-no2010-35269 Samuel Tymms] |شوێن=London |بڵاوکەرەوە=J.B. Nichols and Son |ساڵ=١٨٣٢|زنجیرە=The Family Topographer: Being a Compendious Account of the … Counties of England |oclc=٢١٢٧٩٤٠|بەرگ=٢|سەردێڕ=Western Circuit |chapter=Hampshire |chapter-url= https://archive.org/stream/familytopograph01tymmgoog#page/n160/mode/2up}}</ref> * ١٧٩٨ – دروستکردنی ڕێکخراوی خێرخوازی تۆرنەرز.<ref name=richardson1920/> * ١٨٢٢ – ڕۆژنامەی ساوسھامپتۆن کاونتی کرۆنیکل دەستی بە بڵاوکردنەوە کرد.<ref name=BL>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&vl(10130439UI0)=sub&scp.scps=scope%3A(BLCONTENT)&tab=local_tab&dstmp=1379929018151&srt=lso01&mode=Advanced&vl(1UIStartWith1)=contains&indx=1&tb=t&vl(41497491UI2)=any&vl(freeText0)=Southampton+(England)+Newspapers&fn=search&vid=BLVU1&vl(freeText2)=&frbg=&ct=search&vl(10130438UI1)=any&vl(1UIStartWith2)=contains&dum=true&vl(1UIStartWith0)=exact&vl(46690061UI3)=all_items&Submit=Search&vl(freeText1)= |سەردێڕ=Southampton (England) Newspapers |ئیش=Main Catalogue |بڵاوکەرەوە=British Library |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230520142751/https://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&vl(10130439UI0)=sub&scp.scps=scope:(BLCONTENT)&tab=local_tab&dstmp=1379929018151&srt=lso01&mode=Advanced&vl(1UIStartWith1)=contains&indx=1&tb=t&vl(41497491UI2)=any&vl(freeText0)=Southampton+(England)+Newspapers&fn=search&vid=BLVU1&vl(freeText2)=&frbg=&ct=search&vl(10130438UI1)=any&vl(1UIStartWith2)=contains&dum=true&vl(1UIStartWith0)=exact&vl(46690061UI3)=all_items&Submit=Search&vl(freeText1)= |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٨٢٣ – دەرمانخانەی گشتی دامەزرا.<ref name=townsend1867/> * ١٨٣١ – ژمارەی دانیشتووان: ١٩٣٢٤.<ref name=slater1852>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Slater's Royal National and Commercial Directory and Topography of … Hampshire |بڵاوکەرەوە= [[Isaac Slater]] |شوێن=Manchester |ساڵ=١٨٥٢|chapter=Southampton |chapter-url=https://books.google.com/books?id=0tkHAAAAQAAJ&pg=PA86}}</ref> * ١٨٣٦ - کۆمپانیای ساوسھامپتۆن دۆک دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Port of Southampton |ناونیشان=https://archive.org/details/sim_economic-geography_1950-10_26_4/page/260 |نووسەر= L.E. Tavener |journal= Economic Geography |بەرگ= ٢٦|issue= 4 |پەڕەکان= ٢٦٠–٢٧٣|ساڵ= ١٩٥٠|jstor=141262 |doi= 10.2307/141262}}</ref> * ١٨٤١ - ژمارەی دانیشتووان: ٢٧٧٤٤ کەس.<ref name=slater1852/> * ١٨٧٥ – دروستکردنی ھۆڵی یادەوەری واتس. {{sfn|Britannica|1910}} == سەدەی ٢٠ == * ١٩٠١ – ژمارەی دانیشتووان: ١٠٤٬٨٢٤.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٩١٣ – کردنەوەی سینەمای پالادیۆم.<ref name=cinema/> * ١٩١٤ – کردنەوەی سینەمای سکالا.<ref name=cinema>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://cinematreasures.org/theaters/united-kingdom/england/southampton |سەردێڕ=Movie Theaters in Southampton, England |ئیش=CinemaTreasures.org |بڵاوکەرەوە= Cinema Treasures LLC |شوێن=Los Angeles |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> * ١٩٣٩ – گەلەری ھونەری شاری ساوتھامپتن کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.southampton.gov.uk/s-leisure/artsheritage/ |سەردێڕ=Arts and Heritage |بڵاوکەرەوە=Southampton City Council |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130928213106/http://www.southampton.gov.uk/s-leisure/artsheritage/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> * ١٩٧٩ – گەلەری جۆن ھانسارد دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hansardgallery.org.uk/about-us/ |سەردێڕ=About Us |نووسەر=John Hansard Gallery |بڵاوکەرەوە=University of Southampton |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161219021015/http://www.hansardgallery.org.uk/about-us/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٨٤ – مۆزەخانەی فڕۆکەوانی سۆلێنت سکای کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.solentskymuseum.org/museum.html |سەردێڕ=The Museum |بڵاوکەرەوە=Solent Sky Museum |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131030021409/http://www.solentskymuseum.org/museum.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەدەی ٢١ == * ٢٠٠١ – ژمارەی دانیشتووان: ٢١٧٬٤٠٠.<ref name=census2011>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.southampton.gov.uk/living/statsresearch/2011census/totalpop.aspx |سەردێڕ=Southampton's Census population |بڵاوکەرەوە=Southampton City Council |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101231093018/http://www.southampton.gov.uk/living/statsresearch/population.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref> * ٢٠١١ – ژمارەی دانیشتووان: ٢٣٦٬٩٠٠.<ref name=census2011/> * ٢٠١٢ - مۆزەخانەی سیسیتی کرایەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Southampton}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:ساوتھامپتن]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی شانشینی یەکگرتوو|ساوتھامپتن]] leeaoh0ra69dm6pwr314itlygf5546o 0 212966 1695650 1561188 2026-10-27T13:34:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1695650 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Arms_of_Norwich.svg|وێنۆک]] ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[نۆریچ]] بەدرێژاییی [[مێژوو]]. == پێش سەدەی ١٩ == * ١٠٩٤ – شوێنی قەشەیی ڕۆژھەڵاتی ئەنگلیا لە تێتفۆردەوە گواسترایەوە بۆ نۆرویچ.<ref name=brit1910/> * ١١٠١ – کاتدراڵی نۆرویچ تەرخانکرا.<ref name=brit1910/> * ١١٢٢ – شا ھێنری یەکەم سەردانی شارۆچکەکەی کرد.<ref name=HeartTimeline/> * ١٢٩٥ – دروستکردنی پردی بیشۆپەکان.<ref name=blyth1842/> * ١٢٩٨ - نوێنەرایەتی نۆرویچ لە پەرلەمان لەلایەن دوو ئەندامەوە ئەنجامدرا.<ref name=brit1910/> * ١٣٤٢ – دروستکردنی دیواری شار.<ref name=brit1910/> * ١٤٥٥ – پیرۆزکردنی [[کڵێسای سانت پیتەر مانکرۆفت]]. * ١٥٢١ – دووبارە دروستکردنەوەی پردی کۆسلانی.<ref name=blyth1842>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ= Norwich guide and directory |نووسەر=G.K. Blyth |ساڵ=١٨٤٢|شوێن=London |بڵاوکەرەوە=R. Hastings |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Sx0HAAAAQAAJ}}</ref> * ١٥٧٣ – پردی فایە دووبارە دروستکرایەوە.<ref name=blyth1842/> * ١٥٧٨ – شاژنە [[ئێلیزابێتی یەکەمی ئینگلتەرا|ئێلیزابێتی یەکەم]] سەردانی شارەکەی کرد.<ref name=HeartTimeline/> * ١٥٨٦ - دووبارە دروستکردنەوەی پردی بلاکفریێرز.<ref name=blyth1842/> * ١٦٠٨ – کتێبخانەی گشتی نۆرویچ دامەزرا.<ref name=stephen1917>{{بیرخستنەوە|شوێن= Norwich |سەردێڕ = Three centuries of a city library: an historical and descriptive account of the Norwich Public Library |نووسەر =Geo. A. Stephen |ڕێکەوت = ١٩١٧|oclc = ٦٣٢٠٩٠١|ol = 13521438M}}</ref> * ١٦٨٧ – نەخۆشخانەی دۆتی دامەزرا.<ref name=brit1910/> * ١٦٩٣ – ژمارەی دانیشتووان: ٢٨٨٨١ کەس.<ref name=white1864>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ = History, Gazetteer, and Directory of Norfolk, and the City and County of the City of Norwich |بڵاوکەرەوە = William White |شوێن=Sheffield |ڕێکەوت = ١٨٦٤|chapter=Norwich |chapter-url=https://archive.org/stream/historygazetteer00whit#page/139/mode/2up}}</ref> * ١٧٠١ – ڕۆژنامەی ''نۆرویچ پۆست'' دەستی بە بڵاوکردنەوە کرد.<ref name=HeartTimeline>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.heritagecity.org/about-us/norwich-heritage.htm |سەردێڕ=Timeline |ئیش=Norwich's Heritage |بڵاوکەرەوە=Norwich HEART |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170707072617/http://www.heritagecity.org/about-us/norwich-heritage.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٧٢٧ – ڕۆژنامەی نۆرویچ مێرکوری دەستی بە بڵاوکردنەوە کرد.<ref name=BL>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&vl(10130439UI0)=sub&scp.scps=scope%3A(BLCONTENT)&tab=local_tab&dstmp=1379350085157&srt=lso01&mode=Advanced&vl(1UIStartWith1)=contains&indx=1&tb=t&vl(41497491UI2)=any&vl(freeText0)=Norwich++(England)++Newspapers&fn=search&vid=BLVU1&vl(freeText2)=&frbg=&ct=search&vl(10130438UI1)=any&vl(1UIStartWith2)=contains&dum=true&vl(1UIStartWith0)=exact&vl(46690061UI3)=all_items&Submit=Search&vl(freeText1)= |سەردێڕ=Norwich (England) Newspapers |ئیش=Main Catalogue |بڵاوکەرەوە=British Library |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}{{بەستەری مردوو|url=http://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&vl(10130439UI0)=sub&scp.scps=scope%3A(BLCONTENT)&tab=local_tab&dstmp=1379350085157&srt=lso01&mode=Advanced&vl(1UIStartWith1)=contains&indx=1&tb=t&vl(41497491UI2)=any&vl(freeText0)=Norwich++(England)++Newspapers&fn=search&vid=BLVU1&vl(freeText2)=&frbg=&ct=search&vl(10130438UI1)=any&vl(1UIStartWith2)=contains&dum=true&vl(1UIStartWith0)=exact&vl(46690061UI3)=all_items&Submit=Search&vl(freeText1)= |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ }}</ref> * ١٧٥٤ – دروستکردنی ماڵی کۆبوونەوە.<ref name=jarrold1883/> * ١٧٥٧ – دروستکردنی شانۆ.<ref name=white1864/><ref name=TheatreRoyal>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://secure.theatreroyalnorwich.co.uk/Online/default.asp?doWork::WScontent::loadArticle=Load&BOparam::WScontent::loadArticle::article_id=F1DCA31C-5488-47B3-9480-99AF0226DD18 |سەردێڕ=Detailed History of Norwich Theatre Royal |بڵاوکەرەوە=Norwich Theatre Royal |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131220180826/https://secure.theatreroyalnorwich.co.uk/Online/default.asp?doWork::WScontent::loadArticle=Load&BOparam::WScontent::loadArticle::article_id=F1DCA31C-5488-47B3-9480-99AF0226DD18 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٧٦١ – ڕۆژنامەی نۆرفۆلک کرۆنیکل دەستی بە بڵاوکردنەوە کرد.<ref name=mitchell-1847>{{بیرخستنەوەی کتێب|chapter=Norwich |chapter-url=https://archive.org/stream/newspaperpressdi00lond#page/220/mode/2up |بڵاوکەرەوە = Charles Mitchell |ڕێکەوت = ١٨٤٧|شوێن= London |سەردێڕ = Newspaper Press Directory}}</ref> * ١٧٧١ – [[نەخۆشخانەی نۆرفۆلک و نۆرویچ]] دامەزرا. * ١٧٩٢ – بانکی ھادسۆن و بانکی ھارڤی دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Business and Banking: Ethics and White-Collar Crime in Norwich, 1825–1831 |نووسەر= David J. Moss |journal= Albion: A Quarterly Journal Concerned with British Studies |بەرگ= ٢٩|issue= 3 |پەڕەکان= ٣٧٣–٣٩٨|ساڵ=١٩٩٧|jstor=4051669 |doi= 10.2307/4051669}}</ref> == سەدەی ١٩ == * ١٨٠٣ – [[قوتابخانەی نۆرویچ بۆ نیگارکێشان|کۆمەڵەی ھونەرمەندانی نۆرویچ]] چالاک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Cultural Philanthropy and the Invention of the Norwich School |نووسەر= Andrew Hemingway |journal= Oxford Art Journal |بەرگ= ١١|issue= 2 |پەڕەکان= ١٧–٣٩|ساڵ=١٩٨٨|jstor=1360460 |doi= 10.1093/oxartj/11.2.17}}</ref> * ١٨١١ – دروستکردنی پردی فۆندری.<ref name=blyth1842/> * ١٨١٩ – گۆڕستانی تەسبیح دامەزرا.<ref>Dr Harriet Jordan, ''The Register of Parks and Gardens: Cemeteries'', January 2003</ref> * ١٨٢١ – ژمارەی دانیشتووان: ٥٠٬٢٨٨.<ref name=white1864/> * ١٨٢٢ – دروستکردنی پردی کۆشکی دوک<ref name=blyth1842/> * ١٨٢٤ - دەستپێکردنی فێستیڤاڵی نۆرفۆلک و نۆرویچ.<ref name=white1864/><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=R.H. Legge |سەردێڕ= Annals of the Norfolk and Norwich Triennial Music Festivals, 1824–1893 |ساڵ=١٨٩٦}}</ref> * ١٨٢٦ – دووبارە دروستکردنەوەی شانۆ.<ref name=white1864/> * ١٨٣٣ - دووبارە دروستکردنەوەی پردی کارۆ<ref name=blyth1842/> * ١٨٤٤ – ھێڵی ئاسنی یارمۆس-نۆرویچ دەستی بە کارکردن کرد.<ref name=white1864/> * ١٨٤٥ ** دەستی بە بڵاوکردنەوەی نۆرفۆلک نیووز کرد.<ref name=BL/> ** کۆمەڵەی شوێنەواریی نۆرفۆلک و نۆرویچ دامەزرا.<ref name=white1864/> * ١٨٤٧ – ژووری بازرگانی دامەزرا.<ref name=white1864/> * ١٨٥١ – دەستەی تەندروستی دامەزرا.<ref name=white1864/> * ١٨٥٦ – بەشی کۆمەڵەی مەسیحی گەنجان دامەزرا<ref name=white1864/> * ١٨٦١ – ژمارەی دانیشتووان: ٧٥٠٢٥ کەس.<ref name=white1864/> * ١٨٧٥: قوتابخانەی ئامادەیی نۆرویچ بۆ کچان دامەزرا.<ref name=jarrold1883>{{بیرخستنەوەی کتێب|بڵاوکەرەوە = Jarrold & Sons |ڕێکەوت = ١٨٨٣|شوێن= Norwich |سەردێڕ =Handbook to the City of Norwich |ناونیشان=https://archive.org/stream/handbooktocityn00ltdgoog#page/n9/mode/2up}}</ref> * ١٨٧٨ – ھاری بولارد بوو بە سەرۆکی شارەوانی.<ref name=strange1890>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Norfolk official lists |نووسەر=Hamon Le Strange |ساڵ=١٨٩٠|ناونیشان= https://books.google.com/books?id=3BcVAAAAQAAJ}}</ref> * ١٨٨٨ – کۆمەڵەی فۆتۆگرافی نۆرفۆلک و نۆرویچ دامەزران.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=International Annual of Anthony's Photographic Bulletin |ساڵ=١٨٩١|بڵاوکەرەوە=E. & H. T. Anthony & Company |شوێن=New York |chapter=Photographic Societies of the British Isles and Colonies |chapter-url=https://books.google.com/books?id=QD0XAQAAIAAJ&pg=PA438}}</ref> * ١٨٩١ - کۆلێژی سیتی نۆرویچ دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ccn125years.co.uk/stories/a-brief-history-of-city-college-norwich/ |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180105180448/http://ccn125years.co.uk/stories/a-brief-history-of-city-college-norwich/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەدەی ٢٠ == * ١٩٠١ – ژمارەی دانیشتووان: ١١١٧٣٣ کەس.<ref name=brit1910>{{Cite EB1911|wstitle= Norwich (England) |volume= 19 | pages = 819&ndash;820}}</ref> * ١٩٠٣ – کردنەوەی گراند ئۆپێرا ھاوس.<ref name=cinema>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://cinematreasures.org/theaters/united-kingdom/england/norwich |سەردێڕ=Movie Theaters in Norwich, England |بڵاوکەرەوە=CinemaTreasures.org |شوێن=Los Angeles |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> * ١٩١٠ – دروستکردنی کاتدراڵی سانت جۆن باپتیستی (ڕۆمانی کاتۆلیک).<ref>[https://www.sjbcathedral.org.uk/cathedral/ British Listed Buildings],.</ref> * ١٩١١ – کردنەوەی ماڵی وێنە (سینەما).<ref name=cinema/> * ١٩٣٨ – دروستکردنی ھۆڵی شارەوانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.eveningnews24.co.uk/news/king-george-vi-visit-norwich-carrow-road-ncfc-1-5747596|سەردێڕ=When King George VI came to visit Norwich|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Norwich Evening News|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> * ١٩٧٦ - ناوەندی [[بودیزم|بودایی]] نۆرویچ دامەزرا.<ref>[https://norwichbuddhistcentre.com/about/our-centre/ Norwich Buddhist Centre website],.</ref> * ١٩٧٧ – سەنتەری ھونەری نۆرویچ کرایەوە. * ١٩٩٥ – کردنەوەی نۆرویچ پلەی ھاوس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.norwichtonight.com/entertainment-venue-details.php?venueid=199 |سەردێڕ=Norwich Playhouse |بڵاوکەرەوە=Norwich Tonight |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220316150923/http://www.norwichtonight.com/entertainment-venue-details.php?venueid=199 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەدەی ٢١ == * ٢٠٠١ - نەخۆشخانەی زانکۆی نۆرفۆلک و نۆرویچ دامەزران. * ٢٠٠٤ – ڕێکخراوی میراتی نۆرویچ ھارت دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.heritagecity.org/about-us/annual-reports.htm |سەردێڕ=Annual Report 2009–2010 |بڵاوکەرەوە=Norwich HEART |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170707111849/http://www.heritagecity.org/about-us/annual-reports.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠٠٧ – بینای شانۆی ڕۆیاڵ نۆژەنکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Theatre Royal | ناونیشان=http://www.arthurlloyd.co.uk/NorwichTheatres.htm|وێبگە= www.arthurlloyd.co.uk|ڕێکەوتی سەردان= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ= A return to form|newspaper= The Stage | ڕێکەوت= ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|پەڕە= ٤٧}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Norwich}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:نۆریچ]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی شانشینی یەکگرتوو|نۆریچ]] dfbd4tyy30dvfc4prvmuzbrz3icbhpp 0 213129 1695648 1444890 2026-10-27T13:34:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسپانیا-کۆلکە) 1695648 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Plaza Virgen de los Reyes, Seville, Spain - Sep 2009.jpg|وێنۆک|کاتدرایی سانت مریەمی سی]] ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[سێڤیلیا]] بەدرێژاییی [[مێژوو]]. == پێش سەدەی ٢٠ == * ٧١٣ – موسا بن نوسیر لە دەسەڵاتدا.{{sfn|Bosworth|2007}}{{sfn|Britannica|1910}} * ١١٩٨ – دروستکردنی [[جیرالدا|منارە]]. * ١٢٥٢ – دروستکردنی [[کارگەی کەشتیوانی سێڤیلیا]]. * ١٨٢٩ – دروستکردنی مزگەوت.{{sfn|Bosworth|2007}} * ١١٤٧ - [[دەوڵەتی موەحیدەکان|موەحیدەکان]] دەسەڵاتی گرتە دەست.{{sfn|Britannica|1910}} * ١١٨١ – دەستی بە دروستکردنی ئەلکازار (قەڵا) کرد.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٤٧٧ – چاپخانە لە بەکارھێناندا.<ref name="Norton2010">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=F. J. Norton |سەردێڕ=Printing in Spain 1501-81520|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=vOY-btAmNokC&pg=PA158 |ساڵ= ١٩٦٦|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-١٣١١٨-٦}}</ref> * ١٥٠٣ – کاسا دی کۆنتراتاتسیۆن (دەزگای بازرگانی) دامەزرا.<ref name="FalolaWarnock2007">{{بیرخستنەوەی کتێب|editor= [[Toyin Falola]] and Amanda Warnock |سەردێڕ=Encyclopedia of the Middle Passage |ساڵ= ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Greenwood Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٣٤٨٠-١|chapter=Chronology |chapter-url= https://books.google.com/books?id=UjRYKePKrB8C&pg=PR29}}</ref> * ١٥٠٥ - [[زانکۆی سێڤیلیا]] بە ناوی «کۆلێجیۆ سانتا ماریا دی خیسۆس» دامەزرا.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٥٦٣ – دەرباری فیلیپی دووەم لە شاری سێڤییا گواسترایەوە بۆ [[مەدرید]].{{sfn|Haydn|1910}} * ١٦٣٠ – ھونەرمەند [[زورباران]] لە شاری سێڤییا نیشتەجێ بوو.<ref name=MMA-eusi09>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.metmuseum.org/toah/ht/?period=09&region=eusi#/Key-Events |سەردێڕ= Iberian Peninsula, 1600–1800 A.D. : Key Events |ئیش= Heilbrunn Timeline of Art History |بڵاوکەرەوە=[[Metropolitan Museum of Art]] |شوێن=New York |ڕێکەوتی سەردان= ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> * ١٦٤٧ – دەستی بە تاعونی گەورەی سێڤییا کرد.<ref name=Tarver2016>{{بیرخستنەوەی کتێب|editor=[[H. Micheal Tarver]] |سەردێڕ= Spanish Empire: A Historical Encyclopedia |بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO |ساڵ= ٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٠٦٩-٤٢٢-٣}}</ref> * ١٧٢٩ ** دادگای فیلیپی پێنجەم گواسترایەوە بۆ شاری سێڤییا{{sfn|Ring|1996}} ** پەیمانی سێڤییا لە سێڤییا واژوو کرا.{{sfn|Haydn|1910}}{{sfn|Britannica|1910}} * ١٧٨٥ – ئەرشیفی گشتی ھیندستان دامەزرا.<ref name=Tarver2016/> * ١٨٠٠ - بڵاوبوونەوەی تای زەرد ٣٠ ھەزار کەسی کوشتووە.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٨٥٢ – دروستکردنی [[پردی تریانا]].<ref>[https://www.visitasevilla.es/en/more-see/triana-bridge visitasevilla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200218043421/http://www.visitasevilla.es/en/more-see/triana-bridge |date=١٨ی شوباتی ٢٠٢٠ }},.</ref> * ١٨٦٩ – دیواری شارەکە ھەڵوەشێنرایەوە.{{sfn|Bosworth|2007}} * ١٨٩٣ – [[پارکێ دی ماریا لویزا|پارکەکەی ماریا لویزا]] دامەزرا. * ١٨٩٧ – ژمارەی دانیشتووان: ١٤٦٬٢٠٥.<ref name=ine>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ine.es/intercensal/ |ڕێکەوتی سەردان= ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Alterations to the municipalities in the Population Censuses since 1842: Sevilla |بڵاوکەرەوە=[[Instituto Nacional de Estadística (Spain)]]}}</ref> * ١٩٠٠ – ژمارەی دانیشتووان: ١٤٨٣١٥ کەس.{{sfn|Britannica|1910}} == سەدەی ٢٠ == * ١٩٠٢ – شوێنی ناشتنی کریستوفر کۆڵۆمبۆس لە کوباوە گواسترایەوە بۆ شاری سێڤییا.{{sfn|Haydn|1910}} * ١٩٠٧ - تەواوبوونی کەناڵی کەشتی لە پۆنتا دی لۆس ڕیمێدیۆسەوە بۆ پۆنتا دێل ڤێرد.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٩٢٠ – ژمارەی دانیشتووان: ٢٠٥٥٢٩ کەس.<ref name=ine/> * ١٩٢٨ – دروستکردنی [[پلازا دی ئیسپانیا]]. * ١٩٣٦ – ڕاپەڕینی سەربازی لە شاری سێڤییا.<ref name="Salvadó2013">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Francisco J. Romero Salvadó|سەردێڕ=Historical Dictionary of the Spanish Civil War|ساڵ=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Scarecrow Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٥٧٨٤-١}}</ref> * ١٩٥٠ – ژمارەی دانیشتووان: ٣٧٦٬٦٢٧ کەس.<ref name=ine/> * ١٩٨١ – ژمارەی دانیشتووان: ٦٥٣٬٨٣٣.<ref name=ine/> * ١٩٩١ - پردی سەنتێناریۆ دروست کرا.<ref name=abc>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sevilla.abc.es/sevilla/sevi-avanzan-proyecto-trazado-sustitucion-tirantes-y-ampliacion-puente-centenario-202001271406_noticia.html|وێبگە=[[ABC (Spain)|ABC]]|سەردێڕ=Los nuevos tirantes del puente del Centenario permiten otro carril|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> * ١٩٩٢ - پردی ئالامیلۆ دروست کرا.<ref name="pollalis 2002">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Pollalis |یەکەم١=Spiro N. |سەردێڕ=What Is a Bridge? The Making of Calatrava's Bridge in Seville |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=MIT Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٦٢-٦٦١٣٤-٨|پەڕەکان=١٩٩, ١٤٦ illus.}}</ref> * ١٩٩٣ – کردنەوەی پارکەکەی ئالامیلۆ. == سەدەی ٢١ == * ٢٠٠٣ – ٢٠٠٣ کۆتایی جامی یەکێتی ئەورووپا لە نێوان سێڵتیک و پۆرتۆ لە یاریگای لا کارتۆخا بەڕێوەچوو.<ref>[https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/025e-0f8bb24bafe1-1e360129a02d-1000--classics-celtic-vs-porto-2003-final/],Europa League Classics: Celtic 2-3 Porto.</ref> * ٢٠٠٩ – میترۆی سێڤییا دەستی بە کارکردن کرد.<ref name="RG">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=http://www.railwaygazette.com/news/single-view/view/sevilla-metro-inaugurated.html|سەردێڕ=Sevilla metro inaugurated|journal=[[Railway Gazette International]]|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160604032804/http://www.railwaygazette.com/news/single-view/view/sevilla-metro-inaugurated.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ٢٠١١ - خوان ئیگناسیۆ زۆیدۆ بوو بە سەرۆکی شارەوانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.citymayors.com/mayors/spanish-mayors.html |سەردێڕ=Spanish mayors |شوێن=London |ئیش=City Mayors.com |بڵاوکەرەوە=[[City Mayors Foundation]] |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> * ٢٠١٥ - ئاسمان ڕوتەکەی تۆری سیڤیلیا دروست کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Torre Sevilla: el edificio más alto de Andalucía busca identidad y contenido |زمان=Spanish |trans-title=Seville Tower: the tallest building in Andalusia seeks identity and contents |newspaper=eldiario.es |ناونیشان=https://www.eldiario.es/andalucia/Torre-Pelli_0_482251845.html |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|کات}} {{پۆلی کۆمنز|Seville}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای سێڤیلیا]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی ئیسپانیا|سێڤیلیا]] 790rmuzfdabb7pm5negkankgm75dw11 0 213152 1695649 1407173 2026-10-27T13:34:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسپانیا-کۆلکە) 1695649 wikitext text/x-wiki ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[مەلەگا]] بەدرێژاییی [[مێژوو]]. == پێش سەدەی ٢٠ == * ساڵی ٥٧١ی زایینی - ڤیزیگۆت لیۆڤیگیڵد لە دەسەڵاتدا بوو.{{sfn|Baedeker|1908}} * ساڵی ٧١١ی زایینی - داگیرکردنی [[دەوڵەتی ئەمەوی|ئومەوییەکان]].{{sfn|Lévi-Provençal|1934}} * ساڵی ٩٠٧ی زایینی - مەلەگا لەلایەن ھێزەکانی ئابانی کوڕی عەبدوڵڵا گەمارۆ درا.{{sfn|Lévi-Provençal|1934}} * ١٠٣٥ - دروستکردنی کۆشکی ئەلکازابا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە= [[Archnet]] |سەردێڕ= Spain: Malaga |ناونیشان= http://archnet.org/library/places/one-place.jsp?place_id=8286 |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://wayback.archive-it.org/all/20071224033042/http://www.archnet.org/library/places/one-place.jsp?place_id=8286 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان= ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> * ١٢٣٢ - مەلەگا بوو بە بەشێک لە شانشینی نەسری گرانادا.{{sfn|Lévi-Provençal|1934}} * ١٤٨٧ - گەمارۆدانی مەلەگا (١٤٨٧)؛ مالاگا لە تاجی کاستیلدا جێگیرکراوە و دووبارە دانیشتووانەکەی لێدەکرێتەوە.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٤٩٠ - دروستکردنی کڵێسای سانتیاگۆ ئێل مایۆر.{{sfn|Baedeker|1908}} * ١٥٠٥ - نەخۆشخانەی سانتۆ تۆماس دامەزرا.{{sfn|Baedeker|1908}} * ١٥٢٢ - دەستی بە دروستکردنی کاتدراڵی مەلەگا کرد.<ref name="Perry1893">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=John Tavenor Perry|سەردێڕ=Chronology of Mediæval and Renaissance Architecture |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=pLksAAAAYAAJ|ساڵ=١٨٩٣|بڵاوکەرەوە=J. Murray}}</ref>{{sfn|Britannica|1910}} * ١٧١٩ - دروستکردنی کاتدراڵی مەلەگا تەواو بوو.{{sfn|Kelly|1910}} * ١٧٨٢ - دروستکردنی کاتدراڵی مەلەگا تەواو بوو.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٧٨٥ - کۆنسولادۆ (سەندیکای بازرگانی) دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوە|نووسەر=Ralph Lee Woodward Jr. |chapter= Merchant Guilds |سەردێڕ= Encyclopedia of World Trade |editor= Cynthia Clark Northrup |بڵاوکەرەوە= Routledge |ساڵ= ٢٠١٣|orig-year=2005 |ژپنک=٩٧٨-٠-٧٦٥٦-٨٢٦٨-٠}}</ref> * ١٨٣٠ - دامەزراندنی سیمێنتریۆ ئینگلێس ([[گۆڕستان]]).{{sfn|Baedeker|1908}} * ١٨٣١–١١ی کانوونی دووەم: لە سێدارەدانی یاخیبوو خۆسێ ماریا دی تۆریخۆس و ئوریارت.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٨٥١ - ئیسکوێلا پرۆڤینسیال دی بێلاس ئارتێس (قوتابخانەی ھونەر) کرایەوە.<ref name=academiasantelmo>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Historia |بڵاوکەرەوە=Real Academia de Bellas Artes de San Telmo de Málaga |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=http://www.realacademiasantelmo.org/historia.php |زمان=es |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150217145456/http://realacademiasantelmo.org/historia.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠١٥ |df=dmy-all}}</ref> * ١٨٥٤ - بانکی مەلەگا دامەزرا.<ref name=ciudad>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.malaga.eu/ayto/m_ciudad/portal/seccion_0005 |زمان=es |سەردێڕ=Historia |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Ayuntamiento de Málaga}}</ref> * ١٨٥٧ - ژمارەی دانیشتووان: ٩٤٢٩٣ کەس.<ref name=ine/> * ١٨٧٧ - ژمارەی دانیشتووان: ١١٥٨٨٢ کەس.<ref name=ine/> * ١٨٩١ - کڵێسای ئینگلیزی لەسەر ئەڤێنیدا دی پریس دروست کرا.{{sfn|Baedeker|1908}} == سەدەی ٢٠ == * ١٩٠٨ - ھێڵی ئاسنی مەلەگا-ڤێلێز-مالاگا دەستی بە کارکردن کرد.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٩١٣ - مۆزەخانەی پارێزگای بێلاس ئارتس دامەزرا.<ref name=academiasantelmo/> * ١٩٣٧ - دەستی بە بڵاوکردنەوەی ڕۆژنامەی بۆیناس ڕۆخاس کرد.<ref name=tarde2010/> * ١٩٤٠ ** ڕۆژنامەی لا تاردێ دەست بە بڵاوکردنەوە دەکات<ref name=tarde2010>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ= Historias de Malaga: Hace 70 años del primer número de La Tarde |trans-title=Malaga History: 70 years after the first issue of La Tarde |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠١٠|ناونیشان=http://www.diariosur.es/v/20100228/malaga/hace-anos-primer-numero-20100228.html |زمان=es |ئیش= Diario Sur}}</ref> ** ژمارەی دانیشتووان: ٢٣٨٬٠٨٥ کەس.<ref name=ine>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ine.es/intercensal/ |ڕێکەوتی سەردان= ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Alterations to the municipalities in the Population Censuses since 1842: Malaga |بڵاوکەرەوە=[[Instituto Nacional de Estadística (Spain)]]}}</ref> * ١٩٦٦ - کردنەوەی سینەمای ئەستۆریا.<ref name=cinema>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://cinematreasures.org/theaters/spain/malaga?status=all |سەردێڕ=Movie Theaters in Malaga |ئیش=CinemaTreasures.org |بڵاوکەرەوە= Cinema Treasures LLC |شوێن=Los Angeles |ڕێکەوتی سەردان= ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> * ١٩٧٠ - ژمارەی دانیشتووان: ٣٧٤٬٤٥٢ کەس.<ref name=ine/> * ١٩٧٢ - [[زانکۆی مەلەگا]] دامەزرا.<ref>[https://www.uma.es/conoce-la-uma/info/5576/historia/], University of Málaga.</ref> ١٩٧٣ - دامەزراندنی [[مۆزەخانەی مالاگا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.museosdeandalucia.es/culturaydeporte/museos/MMA/index.jsp?redirect=S2_2.jsp&lng=en |سەردێڕ=Museum of Malaga: History |ئیش=Portal de Museos de Andalucia |بڵاوکەرەوە=[[Regional Government of Andalusia]] |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141107172800/http://www.museosdeandalucia.es/culturaydeporte/museos/MMA/index.jsp?redirect=S2_2.jsp&lng=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٨١ - ژمارەی دانیشتووان: ٥٠٣٬٢٥١ کەس.<ref name=ine/> * ١٩٩٥ - سیلیا ڤیالۆبۆس بوو بە سەرۆکی شارەوانی. == سەدەی ٢١ == * ٢٠٠٣ - مۆزەخانەی [[پابلۆ پیکاسۆ|پیکاسۆ]] مەلەگا کرایەوە.<ref name=History>[http://www2.museopicassomalaga.org/i_02_2frameset.htm The Collection: History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100125151156/http://www2.museopicassomalaga.org/i_02_2frameset.htm |date=2010-01-25}}, Museo Picasso Málaga. Accessed online 2010-01-16.</ref> * ٢٠٠٦–٢٠٠٦ جامی ئەورووپا (وەرزش) بەڕێوەچوو.<ref>[http://www.gbrathletics.com/ic/epm.htm], European Cup results (Men)] from GBR Athletics.</ref> * ٢٠١١ - مۆزەخانەی کارمێن تیسن کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Baroness Carmen Thyssen-Bornemisza|ناونیشان=http://www.carmenthyssenmalaga.org/en/conoce/biografia|بڵاوکەرەوە=Carmen Thyssen Museum|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130706090423/http://www.carmenthyssenmalaga.org/en/conoce/biografia|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|کات}} {{پۆلی کۆمنز|Málaga}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای سێڤیلیا]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی ئیسپانیا|مەلەگا]] nuqnglj8xxyg8x269a21diaaqbr4vhu 0 214008 1695833 1366151 2026-10-27T19:35:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، بەڕازیل-کۆلکە) 1695833 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''کارلۆس دۆنکا''' ({{بە ئینگلیزی|Carlos Caetano Bledorn Verri}}؛ لەدایکبووی ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٣) ناسراوە بە دۆنگا، ڕاھێنەری تۆپی پێی بەڕازیلییە و پێشتر یاریزانی پیشەگەری [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ھێڵی ناوەڕاستی]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|تۆپێ پێ بەڕازیل]] بوو. لە [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٤|جامی جیھانی فیفای ١٩٩٤]] وەک کاپتنی ھەڵبژاردەکە جامەکەی بەرزکردەوە، لەگەڵ [[چاڤی ھێرناندێز|چاڤی]] یەکێکە لەو دووکەسەی کە لە یاری کۆتایی جامی جیھانیی و یاری کۆتایی ئۆڵۆمپیاد و یاری کۆتایی جامی کیشوەرەکان بەشداری کردووە. دوو جار ڕاھێنەری بەرازیل بووە. لە یەکەم وەرزیدا لە ساڵی ٢٠٠٦ تا ٢٠١٠، سەرکردایەتی ھەڵبژاردەکەی کرد بۆ سەرکەوتن لە [[جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٧]] و [[جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩|٢٠٠٩]]، ھەروەھا بۆ قۆناغی چارەکی کۆتایی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠|جامی جیھانی فیفایی ٢٠١٠]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=World Cup 2010: Brazil dismiss coach Dunga – Telegraph|ناونیشان=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup-2010/teams/brazil/7871588/World-Cup-2010-Brazil-dismiss-coach-Dunga.html|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100707072610/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup-2010/teams/brazil/7871588/World-Cup-2010-Brazil-dismiss-coach-Dunga.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> پاش ئەوە لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی بەرازیلەوە لە ئەرکی ڕاھێنەری ھەڵبژاردەکە دوورخرایەوە. لە ساڵی ٢٠١٤ بۆ جاری دووەم دەستنیشانکرایەوە بەڵام دەرچوونی پێشوەختەی بەرازیل لە جامی کۆپا ئەمریکا بووە ھۆی دووبارە دورخستنەوەی لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٦.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Nota Oficial – Confederação Brasileira de Futebol|ناونیشان=https://www.cbf.com.br/noticias/a-cbf/nota-oficial-18|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171127064017/https://www.cbf.com.br/noticias/a-cbf/nota-oficial-18|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>لە ساڵی ٢٠١٣ ڕاھێنەری یانەی ئینتەرناشناڵ بووە. دۆنگا بە ڕەچەڵەک ئیتاڵی و ئەڵمانییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=DUNGA: Official Website|ناونیشان=http://capitaodunga.com.br/bardunga/bios/bios_dunga1.html|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101120141222/http://capitaodunga.com.br/bardunga/bios/bios_dunga1.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|بەڕازیل|تۆپی پێ|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Dunga}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێوی ئۆڵمپیکی بەڕازیلی]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٠]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٤]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨]] [[پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٨٧]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٨٩]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٥]] [[پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٧]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]] [[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا]] [[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]] 9ajpnyriinlevnudjeesonj3kaaykf1 0 214674 1695655 1616692 2026-10-27T13:35:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1695655 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Arms_of_Armenia.svg|وێنۆک]] ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[یەریڤان]] بەدرێژاییی [[مێژوو]]. == پێش سەدەی ٢٠ == * ٧٨٢ پێش زایین - شارۆچکەیەک کە لەلایەن ئەرگیشتی یەکەمی ئورارتو دامەزراوە.{{sfn|Adalian|2010}} * ١٥٨٢ - [[تورکەکان]] لە دەسەڵاتدا بوون.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٥٨٣ - دروستکردنی [[قەڵای ئێریڤان]]<ref name="arlis.am">{{in lang|hy}} [http://www.arlis.am/DocumentView.aspx?docid=31421 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿ ''(State List of the Immovable Historical and Cultural Monuments of the City of Yerevan)'']</ref> * ١٦٠٤ - شارۆچکەیەک لەلایەن [[سەفەوییەکان]]ی [[ئێران]]ەوە گیرا.<ref name="Adalian-chronology2010">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر= Rouben Paul Adalian|بەستەری نووسەر= Rouben Paul Adalian|سەردێڕ=Historical Dictionary of Armenia |ساڵ= ٢٠١٠|edition=2nd |بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٧٤٥٠-٣|chapter=Chronology |chapter-url= https://books.google.com/books?id=QS-vSjHObOYC&pg=PR27}}</ref> * ١٦١٥ - شارۆچکەیەک لەلایەن ھێزەکانی تورکیاوە گەمارۆدرا.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٦٧٩–٤ی حوزەیران: ١٦٧٩ بوومەلەرزەی ئەرمینیا ڕوویدا<ref name="hakobyan">{{بیرخستنەوەی کتێب|زمان=hy|authorlink=Tadevos Hakobyan|یەکەم=Tadevos|دوایین=Hakobyan|سەردێڕ=Երևանի պատմությունը (1500–1800 ԹԹ.) |trans-title=History of Yerevan (1500–1800) |ناونیشان=http://armenianhouse.org/hakobyan-t/yerevan/index.html|ساڵ=١٩٧٩|بڵاوکەرەوە=Yerevan State University Press|پەڕە=٣٢٨}}</ref> * ١٧٦٨ - دروستکردنی [[مزگەوتی شین]]. * ١٨٢٧–١ی تشرینی یەکەم: [[گرتنی ئێریڤان]]؛ ڕووسەکان لە دەسەڵاتدا؛ فارسەکان دەڕۆن.<ref name="Adalian-chronology2010"/> * ١٨٢٨ - شارەکە بوو بە بەشێک لە [[ڕووسیا]] بەپێی [[پەیمانی تورکمانچای]].{{sfn|Britannica|1910}}<ref name=seltzer1952/> * ١٨٣٠ - دووبارە دروستکردنەوەی [[پردی سوور]]. * ١٨٤٢ - دووبارە دروستکردنەوەی [[کاتدراڵی سانت سەرکیس]].<ref>[https://www.yerevan.am/am/st-sarkis-vicarial-church/ Saint Sarkis Cathedral]</ref> * ١٨٧٣ - ژمارەی دانیشتووان: ١١٩٣٨ کەس.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٨٧٧ - [[کارگەی براندی یەریڤان ئارارات|کارگەی شەرابی یەریڤانی ئارارات]] لە کاردا * ١٨٧٩ - ھۆڤانێس غورغانیان بوو بە سەرۆکی شارەوانی.<ref name=FormerMayors>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.yerevan.am/en/former-mayors/ |سەردێڕ=Former mayors of Yerevan |ئیش=Yerevan Municipality Official Website |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref> * ١٨٩٧ - ژمارەی دانیشتووان: ٢٨٩١٠ کەس. == سەدەی ٢٠ == * ١٩١٣ - ژمارەی دانیشتووان: ٣٤ ھەزار کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Statesman's Year-Book |ساڵ=١٩٢١|شوێن=London |بڵاوکەرەوە= Macmillan and Co.|chapter= Russia: Principal Towns: Caucasia |chapter-url= http://hdl.handle.net/2027/njp.32101072368440?urlappend=%3Bseq=1282 |title-link=Statesman's Year-Book |hdl=2027/njp.32101072368440?urlappend=%3Bseq=1282}}</ref> * ١٩١٥ - پەنابەرانی [[کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان|جینۆسایدی ئەرمەنییەکان]] دەستیان بە گەیشتن بە ئێریڤان کرد.<ref name="Adalian-chronology2010"/> * ١٩١٨–٢٨ی ئایار: ئێریڤان بوو بە پایتەختی [[کۆماری یەکەمی ئەرمەنستان]].<ref name="Adalian-chronology2010"/> * ١٩٢٠ ** ٢٩ی تشرینی دووەم: بەلشەفییەکان لە دەسەڵاتدا.<ref name="Waal2010">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Thomas de Waal|بەستەری نووسەر=Thomas de Waal|سەردێڕ=The Caucasus: An Introduction |ساڵ= ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٧٤٦٢٠-٠|chapter=Chronology |chapter-url= https://books.google.com/books?id=6X745rS5Ci8C&pg=PA229}}</ref> ** ئێریڤان دەبێتە پایتەختی [[کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئەرمەنستان]].<ref name=seltzer1952/> ** سینەمای نایری دەکرێتەوە. * ١٩٢١ - دامەزراندنی زانکۆی ئەرمەنستانی حکومی.<ref name=seltzer1952/> * ١٩٢٤ - کردنەوەی قوتابخانەی [[ھونەر]].<ref name=MMA-waa11>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.metmuseum.org/toah/ht/?period=11&region=waa#/Key-Events |سەردێڕ= Anatolia and the Caucasus, 1900 A.D. –present: Key Events |ئیش= Heilbrunn Timeline of Art History |بڵاوکەرەوە=[[Metropolitan Museum of Art]] |شوێن=New York |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref> * ١٩٢٦ - ژمارەی دانیشتووان: ٦٤٦١٣ کەس.<ref name=seltzer1952>{{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە = Columbia University Press |شوێن= New York |editor = Leon E. Seltzer |سەردێڕ = Columbia Lippincott Gazetteer of the World |ol=6112221M |ڕێکەوت = ١٩٥٢|پەڕە=٥٨٤|chapter=Erivan |chapter-url= https://archive.org/stream/columbialippinco00selt#page/584/mode/1up}}</ref> * ١٩٣٠ - دروستکردنی یاریگای سپارتاک. * ١٩٣١ - ڕووخاندنی [[کاتدراڵی سانت نیکۆلای، یەریڤان|کاتدراڵی سانت نیکۆلای]]. * ١٩٣٣ - کردنەوەی شانۆی ئۆپێرا. * ١٩٣٦ ** ناوی شارەکە گۆڕدرا بۆ «یەریڤان.»<ref name=seltzer1952/> ** [[سینەمای مۆسکۆ]] دەکرێتەوە.<ref name=cinema>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://cinematreasures.org/theaters/armenia/yerevan?status=all |سەردێڕ=Movie Theaters in Yerevan, Armenia |ئیش=CinemaTreasures.org |بڵاوکەرەوە= Cinema Treasures LLC |شوێن=Los Angeles |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref> * ١٩٣٩ - ژمارەی دانیشتووان: ٢٠٠ ھەزار و ٣١ کەس.<ref name=seltzer1952/> * ١٩٤٠ ** [[باخچەی ئاژەڵانی یەریڤان]] دەکرێتەوە.<ref>http://www.zoo.am/index.php?id=134&L=0{{بەستەری مردوو|url=http://www.zoo.am/index.php?id=134&L=0 |date=ئایاری ٢٠٢٤ }} Yerevan Zoo Official Website. "History" subsection.</ref> * پەیکەری [[ڤلادیمیر لێنین|لێنین]] لە [[گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی لێنین]] دروست کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Խոսող կոթողներ. Լենինի արձան|ناونیشان=http://www.1tv.am/hy/news/2015/07/10/%D4%B1%D6%80%D5%B1%D5%A1%D5%B6/19710|وێبگە=1tv.am|بڵاوکەرەوە=[[Public Television of Armenia]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160808084317/http://www.1tv.am/hy/news/2015/07/10/Արձան/19710|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئابی ٢٠١٦|زمان=hy|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="mediamax">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Լենինի արձան' (ան)կենդանի պատմություն|ناونیشان=http://www.mediamax.am/am/news/yerevan-XX-century/6339/|وێبگە=mediamax.am|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160804130911/http://www.mediamax.am/am/news/yerevan-XX-century/6339/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠١٦|زمان=hy|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> * ١٩٤٩ - دیزاینی پارکەکەی [[ئەلێکساندر پووشکین|پووشکین]]. * ١٩٥٩ - کردنەوەی [[گۆڕەپانی گارێگین نژدە|گۆڕەپانی سوورێن سپاندریان]]. * ١٩٦٥ ** [[خۆپێشاندانەکانی یەریڤانی ساڵی ١٩٦٥|خۆپیشاندانەکانی یەریڤان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Collective traumas: memories of war and conflict in 20th-century Europe|ناونیشان=https://archive.org/details/collectivetrauma0000unse|ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=P.I.E.P. Lang|شوێن=Bruxelles|ژپنک=٩٧٨٩٠٥٢٠١٠٦٨٧|نووسەر=Conny Mithander, John Sundholm & Maria Holmgren Troy|پەڕە=[https://archive.org/details/collectivetrauma٠٠٠٠unse/page/٣٣ ٣٣]}}</ref> ** ژمارەی دانیشتووان: ٦٢٣ ھەزار کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|chapter-url= https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/1960_round.htm |سەردێڕ=Demographic Yearbook 1965 |ساڵ=١٩٦٦|بڵاوکەرەوە=[[Statistical Office of the United Nations]] |شوێن=New York |chapter=Population of capital cities and cities of 100,000 and more inhabitants}}</ref> * ١٩٦٧ ** [[مۆنۆمێنتی دایکی ئەرمەنستان]] لە پارکەکەی سەرکەوتن دروست کراوە. ** یادگاری جینۆسایدی ئەرمەنییەکان لەسەر [[تسیتسێرناکابەرد]] دروست کرا. * حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو - [[مۆزەخانەی ھونەری]] ھاوچەرخی یەریڤان دامەزرا.<ref name=MMA-waa11/> * ١٩٧٧ - دروستکردنی [[تاوەری تەلەڤیزیۆنی یەریڤان]].<ref>[http://ena.lp.edu.ua:8080/bitstream/ntb/18870/1/18-76-79.pdf Маркарян, Манукян. (2013). Геодезический мониторинг Ереванской Телебашни. ''Cучасні досягнення геодезичної науки та виробництва, I(25)'' in Russian pg. 76] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010211957/http://ena.lp.edu.ua:8080/bitstream/ntb/18870/1/18-76-79.pdf |date=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ }}</ref> * ١٩٧٩ - ژمارەی دانیشتووان: ١٬٠٥٥٬٠٠٠ کەس.<ref name="Morton1984">{{بیرخستنەوەی کتێب|editor=Henry W. Morton|editor2=Robert C. Stuart |سەردێڕ=The Contemporary Soviet City|ناونیشان=https://archive.org/details/contemporarysovi00mort |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|پەڕە=[https://archive.org/details/contemporarysovi٠٠mort/page/٤ ٤]|ساڵ=١٩٨٤|بڵاوکەرەوە=M.E. Sharpe |شوێن=New York |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٣٣٢-٢٤٨-٥}}</ref> * ١٩٨٠ - دروستکردنی [[کاسکەیدی یەریڤان]]. * ١٩٨١ - [[میترۆی یەریڤان]] دەستی بە کارکردن کرد؛ مارشال باغرامیان (وێستگەی میترۆ) دەکرێتەوە.<ref name="metro-loans">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| سەردێڕ = Yerevan authorities negotiating new metro line projects with banks | وێبگە = ArmeniaNow.com | ناونیشان = http://www.armenianow.com/economy/41684/armenia_yerevan_underground_ebrd_funding_project | ڕێکەوت = ٢٧ی ئازاری ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان = ٤ی ئابی ٢٠١٣| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢١ی شوباتی ٢٠١٣ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20130221091846/http://www.armenianow.com/economy/41684/armenia_yerevan_underground_ebrd_funding_project | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٨٢ - کردنەوەی [[ماڵ-مۆزەخانەی ئارام خاچەتووریان]]. * ١٩٨٥ - ژمارەی دانیشتووان: ١٬١٣٣٬٠٠٠ کەس (خەمڵاندن).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|chapter-url= https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/1980_round.htm |سەردێڕ=1985 Demographic Yearbook |ساڵ=١٩٨٧|نووسەر=[[United Nations Department of Economic and Social Affairs]], Statistical Office |شوێن=New York |chapter=Population of capital cities and cities of 100,000 and more inhabitants |پەڕەکان=٢٤٧–٢٨٩|وتەگێڕانەوە=Erevan}}</ref> * ١٩٨٧ - کردنەوەی [[گۆڕەپانی گارێگین نژدە (وێستگەی میترۆ)]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://metroworld.ruz.net/yerevan/cruise_09_nzde.htm |بڵاوکەرەوە=metroworld.ruz.net |زمان=Russian |سەردێڕ=Мир метро / Metroworld - Ереванский метрополитен |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> * ١٩٨٨ ** ١٨–٢٦ی شوبات: خۆپیشاندانی گەورە لە [[یەریڤان]] بەڕێوەچوو بۆ [[بزووتنەوەی قەرەباغ|داواکردنی]] یەکگرتنی [[قەرەباغ]] لەگەڵ ئەرمینیا.{{sfn|Verluise|1995|p=٨٦}} ** ٢٢ی ئازار: خۆپیشاندان.{{sfn|Verluise|1995|p=٩٠}} ** ٢٦ی ئازار: خۆپیشاندان.{{sfn|Verluise|1995|p=٩١}} ** ٧ی کانوونی کانوونی یەکەم: ھاتنی پەنابەران دوای بوومەلەرزەکەی ساڵی ١٩٨٨ی ئەرمەنستان.<ref name="Tucker1994">{{بیرخستنەوەی کتێب|editor=Brian E. Tucker|سەردێڕ=Issues in Urban Earthquake Risk|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=S-HeHNzaYWYC|ساڵ= ١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=Kluwer |ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩٢٣-٢٩١٤-٥|display-editors=etal}}</ref> * ١٩٩١ ** ٢١ی ئەیلوول: ئەنجامدانی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی ئەرمەنستان. ** ڕۆژنامەکانی ئازگ و یێرکیر لە چاپدان.<ref name=europa2002/> * ١٩٩٢ - [[یانەی تۆپی پێی پیونیک]] دامەزرا<ref name="EFH">(2005) Encyclopedia of Football Head. "George - Hirair LTD", page 63.</ref> * ١٩٩٣ - بۆرسەی یەریڤان دامەزرا.<ref name=europa2002>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Eastern Europe, Russia and Central Asia 2003|بڵاوکەرەوە=Europa Publications |ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٧٤٣-١٣٧-٧|chapter=Armenia |chapter-url=https://books.google.com/books?id=EPP3ti4hysUC&pg=PA73}}</ref> * ١٩٩٤ - نمایشی [[خۆراک]].<ref name=bbc-timeline/> * ١٩٩٦ - ئەیلوول: ناڕەزایەتی دوای ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەرمەنستان.<ref name=bbc-timeline>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.bbc.com/news/world-europe-17405415 |سەردێڕ=Armenia Profile: Timeline |ئیش=BBC News |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref> == سەدەی ٢١ == * ٢٠٠٣ ** [[یەرڤاند زاخاریان|یەروەند زاخاریان]] دەبێتە سەرۆکی شارەوانی.<ref name=FormerMayors/> ** گرووپی توێژینەوەی سیاسەتی نێودەوڵەتی ئەرمینیا کە بارەگا سەرەکییەکەی لە شارە.<ref name=ISN>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.isn.ethz.ch/Digital-Library/Organizations |سەردێڕ=Organizations |ئیش= [[International Relations and Security Network]] |شوێن=Switzerland |بڵاوکەرەوە=[[Eidgenössische Technische Hochschule Zürich]] |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref> * ٢٠٠٤ - ھۆڵی شارەوانی یەریڤان دروست کرا. * ٢٠٠٨ - شوبات-ئازار: ٢٠٠٨ ناڕەزایەتییەکانی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەرمینیا.<ref name=bbc-timeline/> * ٢٠٠٩ - [[مۆزەخانەی ھونەریی کافێسجیان|مۆزەخانەی ھونەری کافێسجیان]] کرایەوە.<ref>[http://www.panarmenian.net/news/eng/?nid=39035 The grand opening of the Cafesjian museum took place in Yerevan]</ref> * ٢٠١١ ** [[تارۆن مەرگاریان]] دەبێتە سەرۆکی شارەوانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://arka.am/en/news/politics/28741/|سەردێڕ=Yerevan mayor confirms resignation rumors|وێبگە=arka.am|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> ** ژمارەی دانیشتووان: ١٬٠٦٠٬١٣٨ کەس. * ٢٠١٤ - سەنتەری بازرگانی [[یەریڤان مۆڵ]] لە ٢٠ی شوباتی ٢٠١٤ کرایەوە.<ref>[http://style.news.am/eng/news/11249/opening-ceremony-of-yerevan-mall-shopping-center-photo.html Opening ceremony of Yerevan Mall shopping center]</ref> * ٢٠١٨ - نیسان: ٢٠١٨ ناڕەزایەتییەکانی ئەرمەنستان.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ= Armenian PM resigns after days of protests |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-43868433 |ئیش=BBC News |ڕێکەوت= ٢٣ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|نژیاروانی|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Yerevan}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی ئەورووپا|یەریڤان]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی ئاسیا|یەریڤان]] [[پۆل:مێژووی یەریڤان]] mmnph4ibq48wvr7qcke4lw4gjpg3ryo 0 214708 1695980 1126961 2026-10-28T01:35:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1695980 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کارێن سێرۆبی دەمیرچیان''' ({{بە ئەرمەنی|Կարեն Սերոբի Դեմիրճյան}} ١٧ی نیسانی ١٩٣٢ – ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩) سیاسەتمەدارێکی [[سۆڤیەت]] و ئەرمەنی بووە. لە ساڵی ١٩٧٤ تا ١٩٨٨ وەک سکرتێری یەکەمی حزبی شیوعی [[ئەرمینیا]] کاری کردووە، ھەر زوو دوای سەرھەڵدانەوەی بۆ سیاسەتی چالاک لە ئەرمینیای سەربەخۆ لە کۆتایییەکانی نەوەدەکاندا، لە ساڵی ١٩٩٩ بووە سەرۆکی ئەنجومەنی نیشتمانی تا ئەو کاتەی لەگەڵ سیاسەتمەدارانی دیکە لە پەرلەمان لە ساڵی ١٩٩٩دا تیرۆرکرا تەقەکردن لە پەرلەمانی ئەرمینیا. == ژیاننامە == دەمیرچیان منداڵییەکی سەختی بەسەر برد. ھەردوو دایک و باوکی لەکاتێکدا گیانیان لەدەستدا کە ھێشتا کۆرپە بوو. بڕیاریدا لە بواری ئەندازیاریدا کار بکات، و لە ساڵی ١٩٤٩ لە پەیمانگای پۆلیتەکنیکی یەریڤان دەستی بە خوێندن کردووە.<ref name="SAE">{{in lang|hy}} Anon. ''«Դեմիրճյան, Կարեն Սերոբի»'' (Demirchyan, Karen Serobi). Soviet Armenian Encyclopedia. vol. iii. Yerevan, Armenian SSR: Armenian Academy of Sciences, 1977, p. 341.</ref> لە ساڵی ١٩٥٩ ڕەوانەی [[مۆسکۆ]] کرا بۆ قوتابخانەی باڵای حزبی، لە ساڵی ١٩٦١ بڕوانامەی بەدەستھێنا، کە پێشمەرجێک بوو بۆ خزمەتکردنی باڵای حزبی.<ref name="SAE"/> دەمیرچیان لە تشرینی دووەمی ١٩٧٤ بە سکرتێری یەکەمی حزبی شیوعی [[ئەرمەنستان]] ھەڵبژێردرا، بە شێوەیەکی کاریگەر سەرۆکی ئەرمینیای سۆڤیەت بوو. دوای دوو ساڵ ھەروەھا بووە سەرۆکی سۆڤیەتی باڵای ئەرمەنستان. دوای ڕووخانی یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١ کاتێک ئەرمینیا سەربەخۆیی وەرگرتەوە، دەمیرچیان بوو بە بەڕێوەبەری وێستگەی ئامێری کارەبایی ھایلێکترۆمیکێنا کە گەورەترین وێستگەی ئەرمینیایە. لە سیاسەت دوور کەوتەوە و کەسایەتییەکی نیوە لەبیرکراو بوو لە ڕابردووەوە، تا سەرھەڵدانەوەی سەرسووڕھێنەری لە ساڵی ١٩٩٨دا بۆ ناو سیاسەت. دواتر پارتی گەلی پێکھێنا، لەگەڵ وەزیری بەرگری ڤازگێن سەرگسیان یەکگرت بۆ پێکھێنانی ھاوپەیمانی میاسنوتیون (یەکێتی) بۆ بەشداریکردن لە ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئایاری ١٩٩٩. . ھاوپەیمانییەکە بە ٤٣٪ی دەنگەکان و زۆرینەی کورسییەکانی پەرلەمان سەرکەوتنی بەدەستھێنا. دەمیرچیان لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٩٩ بە زۆرینەی دەنگ بە سەرۆکی ئەنجومەنی نیشتمانی ھەڵبژێردرا، دوای چوار مانگ، لە ٢٧ی تشرینی یەکەمدا، ئەو و سەرگسیان و سیاسەتمەدارە باڵاکانی دیکە لە تەقەکردنەکەی پەرلەمانی ئەرمینیادا تیرۆر کران.<ref>"[http://www.cnn.com/WORLD/europe/9910/27/armenia.04/#r Armenia's prime minister killed in parliament shooting]." ''[[CNN]]''. 27 October 1999. Retrieved 10 October 2009.</ref> کارێن دەمیرچیان لە کۆمیتا پانتێۆن بە خاک سپێردرا کە دەکەوێتە ناوەندی شاری [[یەریڤان]].<ref>[http://hush.am/index.php?route=product/hush&grave_id=hush70c8513e4961a32&gcemetery=Komitas+Pantheon&page=7fr%2FOEZL%2Ftu1wSesukwH3BUsSaSX8FhDPeDTS9lYULQ%3D Demirchyan's memorial tombstone at Komitas Pantheon]</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|ژیاننامە|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Karen Demirchyan}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٩]] [[پۆل:خەڵکی یەریڤان]] [[پۆل:ئەندازیارانی ئەرمەنی]] [[پۆل:ئەندازیارانی سۆڤیەت]] [[پۆل:سەرانی حیزبەکانی یەکێتی سۆڤیەت]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پۆلیتەکنیکیی نیشتمانیی ئەرمەنستان]] [[پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین]] [[پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش]] s148qw1dw7w7oz2asgionh82qabw772 1696127 1695980 2026-10-28T09:10:47Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1696127 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کارێن سێرۆبی دەمیرچیان''' ({{بە ئەرمەنی|Կարեն Սերոբի Դեմիրճյան}} ١٧ی نیسانی ١٩٣٢ – ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩) سیاسەتمەدارێکی [[سۆڤیەت]] و ئەرمەنی بووە. لە ساڵی ١٩٧٤ تا ١٩٨٨ وەک سکرتێری یەکەمی حزبی شیوعی [[ئەرمینیا]] کاری کردووە، ھەر زوو دوای سەرھەڵدانەوەی بۆ سیاسەتی چالاک لە ئەرمینیای سەربەخۆ لە کۆتایییەکانی نەوەدەکاندا، لە ساڵی ١٩٩٩ بووە سەرۆکی ئەنجومەنی نیشتمانی تا ئەو کاتەی لەگەڵ سیاسەتمەدارانی دیکە لە پەرلەمان لە ساڵی ١٩٩٩دا تیرۆرکرا تەقەکردن لە پەرلەمانی ئەرمینیا. == ژیاننامە == دەمیرچیان منداڵییەکی سەختی بەسەر برد. ھەردوو دایک و باوکی لەکاتێکدا گیانیان لەدەستدا کە ھێشتا کۆرپە بوو. بڕیاریدا لە بواری ئەندازیاریدا کار بکات، و لە ساڵی ١٩٤٩ لە پەیمانگای پۆلیتەکنیکی یەریڤان دەستی بە خوێندن کردووە.<ref name="SAE">{{in lang|hy}} Anon. ''«Դեմիրճյան, Կարեն Սերոբի»'' (Demirchyan, Karen Serobi). Soviet Armenian Encyclopedia. vol. iii. Yerevan, Armenian SSR: Armenian Academy of Sciences, 1977, p. 341.</ref> لە ساڵی ١٩٥٩ ڕەوانەی [[مۆسکۆ]] کرا بۆ قوتابخانەی باڵای حزبی، لە ساڵی ١٩٦١ بڕوانامەی بەدەستھێنا، کە پێشمەرجێک بوو بۆ خزمەتکردنی باڵای حزبی.<ref name="SAE"/> دەمیرچیان لە تشرینی دووەمی ١٩٧٤ بە سکرتێری یەکەمی حزبی شیوعی [[ئەرمەنستان]] ھەڵبژێردرا، بە شێوەیەکی کاریگەر سەرۆکی ئەرمینیای سۆڤیەت بوو. دوای دوو ساڵ ھەروەھا بووە سەرۆکی سۆڤیەتی باڵای ئەرمەنستان. دوای ڕووخانی یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١ کاتێک ئەرمینیا سەربەخۆیی وەرگرتەوە، دەمیرچیان بوو بە بەڕێوەبەری وێستگەی ئامێری کارەبایی ھایلێکترۆمیکێنا کە گەورەترین وێستگەی ئەرمینیایە. لە سیاسەت دوور کەوتەوە و کەسایەتییەکی نیوە لەبیرکراو بوو لە ڕابردووەوە، تا سەرھەڵدانەوەی سەرسووڕھێنەری لە ساڵی ١٩٩٨دا بۆ ناو سیاسەت. دواتر پارتی گەلی پێکھێنا، لەگەڵ وەزیری بەرگری ڤازگێن سەرگسیان یەکگرت بۆ پێکھێنانی ھاوپەیمانی میاسنوتیون (یەکێتی) بۆ بەشداریکردن لە ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئایاری ١٩٩٩. . ھاوپەیمانییەکە بە ٤٣٪ی دەنگەکان و زۆرینەی کورسییەکانی پەرلەمان سەرکەوتنی بەدەستھێنا. دەمیرچیان لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٩٩ بە زۆرینەی دەنگ بە سەرۆکی ئەنجومەنی نیشتمانی ھەڵبژێردرا، دوای چوار مانگ، لە ٢٧ی تشرینی یەکەمدا، ئەو و سەرگسیان و سیاسەتمەدارە باڵاکانی دیکە لە تەقەکردنەکەی پەرلەمانی ئەرمینیادا تیرۆر کران.<ref>"[http://www.cnn.com/WORLD/europe/9910/27/armenia.04/#r Armenia's prime minister killed in parliament shooting]." ''[[CNN]]''. 27 October 1999. Retrieved 10 October 2009.</ref> کارێن دەمیرچیان لە کۆمیتا پانتێۆن بە خاک سپێردرا کە دەکەوێتە ناوەندی شاری [[یەریڤان]].<ref>[http://hush.am/index.php?route=product/hush&grave_id=hush70c8513e4961a32&gcemetery=Komitas+Pantheon&page=7fr%2FOEZL%2Ftu1wSesukwH3BUsSaSX8FhDPeDTS9lYULQ%3D Demirchyan's memorial tombstone at Komitas Pantheon]</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|ژیاننامە|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Karen Demirchyan}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٩]] [[پۆل:خەڵکی یەریڤان]] [[پۆل:ئەندازیارانی ئەرمەنی]] [[پۆل:ئەندازیارانی سۆڤیەت]] [[پۆل:سەرانی حیزبەکانی یەکێتی سۆڤیەت]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پۆلیتەکنیکیی نیشتمانیی ئەرمەنستان]] [[پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین]] [[پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش]] [[پۆل:ئەرمەنیەکانی سۆڤیەت]] s1weo5wdq70h8or1pkx2yiuxe3bloxt 0 214856 1695996 1372663 2026-10-28T01:38:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1695996 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = کازم فارووق نامیق |وێنە = Dr. Kazim Faruq.jpg |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦ |شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]]، {{flag|عێراق}} |نیشتەجێ = گەڕەکی بەختیاری، سلێمانی |نەتەوە = [[کورد]] |پەروەردە = بڕوانامەی ماستەر لە پزیشکی گشتی |ڕادەی خوێندەواری = ماستەر/بەریتانیا, بەکالۆریۆس |پیشە = پزیشکی پسپۆڕ، مامۆستای زانکۆ، وتەبێژ و سەرۆکی [[جووڵانەوەی نەوەی نوێ]] (لە پێشوودا) |حیزب = [[جووڵانەوەی نەوەی نوێ]] (لە پێشوودا) |ناوبانگ = کازم قەرەداغی }} '''کازم فارووق نامیق''' (لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦ لە [[سلێمانی]]، [[عێراق]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = https://www.parliament.krd/mps/mps-term-5/%D9%83%D8%A7%D8%B8%D9%85-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%82-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%82/|سەردێڕ = کاظم فاروق نامق| بڵاوکەرەوە = parliament.krd}}</ref> پزیشکی پسپۆڕ، مامۆستای زانکۆ، پەڕلەمانتار، وتەبێژ و سەرۆکی پێشووی فراکسیۆنی [[جووڵانەوەی نەوەی نوێ]] بوو لە [[پەرلەمانی کوردستان]]. ئەندامی لیژنەی ئەوقاف و کاروباری ئایینیی، و ئەندامی لیژنەی تەندروستیی و ژینگە و مافی بەکاربەر بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = https://www.parliament.krd/mps/mps-term-5/%D9%83%D8%A7%D8%B8%D9%85-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%82-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%82/|سەردێڕ = د.کازم فاروق نامق(قەرەداغی)| بڵاوکەرەوە = parliament.krd}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پزیشکی|سیاسەت|کوردستان|عێراق}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:سیاسییەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] 0zrpoytivf5og2qrrn5fj3fi3fou5p6 0 214870 1695926 1178271 2026-10-27T22:33:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەرمەنستان-کۆلکە) 1695926 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کارگەی براندی یەریڤان ئارارات''' بە فەرمی بە '''کارگەی براندی-شەراب-ڤۆدکای یەریڤان ئارارات''' ناسراوە ({{بە ئەرمەنی|Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ}}) بە مارکەی بەناوبانگی '''نۆی''' ناسراوە، کۆمپانیایەکی پێشەنگی بەرھەمھێنانی [[براندی]] ئەرمەنییە لە شاری [[یەریڤان]]ی لە [[ئەرمینیا]]. لە ساڵی ١٨٧٧ لە سەردەمی دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی]] دامەزراوە<ref name="Multigroup"/> لە ساڵی ١٩٢٠ کارگەکە بە نیشتمانی کرا و لە مانگی ئایاری ١٩٢١ ناوەکەی گۆڕدرا بۆ کارگەی براندی-شەراب-ڤۆدکای یەریڤان ئارارات<ref name=Multigroup>[https://www.multigroup.am/en/company/yerevan-ararat-brandy-wine-vodka-factory.html "Yerevan Ararat Brandy-Wine-Vodka Factory" OJSC]</ref> دامەزراوەکانی ئێستای کارگەی براندی ئاراراتی یەریڤان لە ساڵی ١٩٣٨ لە شوێنی کۆشکی پێشووی سەردار [[قەڵای ئێریڤان]] دروستکراون.<ref>R. G. Ananikian. Yerevan: guide. — Прогресс, 1982. — p. 35</ref> دیزاینی بیناکە لەلایەن تەلارساز [[ڕافایل ئیسرائیلیان]]ەوە کراوە. کارگەکە مۆزەخانەیەکی تێدایە کە مێژووی کارگەکە و ھەروەھا ئەو کەسایەتییە دیارانەی تێدایە کە کاریان بۆ کردووە بۆ گەشەپێدانی کارگەکە، لەوانە تایریان، شوستۆڤ، سێدراکیان، موسینیانت و سیلچێنکۆ.<ref>[http://www.brandy.am/eng/museum The museum of Yerevan Ararat Brandy Factory]</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان}} {{پۆلی کۆمنز|Yerevan Ararat Wine Factory}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی یەریڤان|کارگەی براندی یەریڤان ئارارات]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٧٧]] nhnlqd0qvisd82p06c2hl4qc188ojqr 0 214889 1696018 1563068 2026-10-28T05:04:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1696018 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کاسکەیدی یەریڤان''' ({{بە ئەرمەنی|Կասկադ}}) پلیکانەیەکی زەبەلاحە لە بەردی لیمۆ دروست کراوە لە شاری یەریڤان لە ئەرمینیا. ناوچەی ناوەندی شاری کێنترۆن لە یەریڤان بە گەڕەکی مۆنۆمێنت ([[ناوچەی ئەرەبکر]] و [[ناوچەی کاناکەر-زەیتون]]) دەبەستێتەوە. دیزاینی لەلایەن تەلارسازەکان جیم تۆرۆسیان، ئەسڵان مخیتاریان، و سەرگیس گورزادیان دروست کراوە دروستکردنی شلەمەنییەکە لە ساڵی ١٩٧١ دەستی پێکردووە و بەشێکی لە ساڵی ١٩٨٠ تەواو بووە. لەناو کاسکەیدەکەدا، لەژێر ھەنگاوەکانی دەرەوەدا، حەوت پلیکانە ھەیە کە بە درێژایی کۆمپلێکسەکە بەرز دەبنەوە. ھەروەھا ھۆڵی پێشانگە ھەیە کە بەستراوەتەوە بە ھەندێک لە نیشتنەوەکان بەدرێژایی پلیکانەکان کە [[مۆزەخانەی ھونەریی کافێسجیان|مۆزەخانەی ھونەری کافێسجیان]] پێکدەھێنن.<ref>[https://www.cmf.am/The-Cascade-Complex CMF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230326215929/https://www.cmf.am/The-Cascade-Complex |date=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٣ }}, The Cascade Complex.</ref> == مێژووی کاسکەید کە ھێمایەکی یەریڤانە == کۆمەڵگەی کاسکەید لە سەرەتادا لەلایەن [[نژیاروان|تەلارساز]] [[ئەلێکساندەر تامانیان]] (١٨٧٨–١٩٣٦)ەوە بیری لێکرایەوە.<ref>[https://wediditourway.com/everything-to-know-about-yerevan-iconic-landmark-cascade/ Wediditourway],Everything you need to know about Yerevan’s iconic landmark – The Cascade .</ref><ref>[https://armeniadiscovery.com/en/place/cascade-complex Armenia discovery], Cascade Complex.</ref> دروستکردنی کۆمەڵگەی کاسکەید لە ساڵی ١٩٧١ دەستی پێکرد. پێکھاتەکە لەلایەن تەلارسازەکان سەرگیس گورزادیان، جیم تۆرۆسیان و ئەسلان مخیتاریان دیزاین کراوە و لە ساڵی ١٩٨٠ کارەکانی تەواو بوون.<ref>[https://www.mywanderlust.pl/cascade-yerevan/ Mywander lust],GUIDE TO THE CASCADE IN YEREVAN – CITY’S BIGGEST ATTRACTION .</ref> == پێشانگا == <gallery class="center" widths="150" heights="١٥٠"> پەڕگە:Cascada, Ereván, Armenia, 2016-10-03, DD 20.jpg|ئاستی یەکەم پەڕگە:2014 Erywań, Kaskady (03).jpg|ئاستی دووەم پەڕگە:2014 Erywań, Kaskady (11).jpg|ئاستی سێیەم پەڕگە:ArtCascade4.jpg|ئاستی چوارەم لە پلیکانەکانەوە پەڕگە:2014 Erywań, Kaskady (18).jpg|ئاستی چوارەم پەڕگە:2014 Erywań, Kaskady (22).jpg|ئاستی پێنجەم: "غەواسەکان" لە نووسینی دەیڤید مارتن پەڕگە:Cascada, Ereván, Armenia, 2016-10-03, DD 18.jpg|کاسکەید و پارک پەڕگە:Cascada, Ereván, Armenia, 2016-10-03, DD 19.jpg|موخێر فوماندۆ ئون سیگاریلۆ لەلایەن فێرناندۆ بۆتێرۆ پەڕگە:2014 Erywań, Park przy Kaskadach (20).jpg|"پشیلەکە" (گاتۆ) لە نووسینی فێرناندۆ بۆتێرۆ پەڕگە:Centurion (5211881978).jpg|"پەیکەری جەنگاوەری ڕۆمانی" لەلایەن فێرناندۆ بۆتێرۆوە پەڕگە:2014 Erywań, Park przy Kaskadach (07).jpg|پەیکەری "سێبەرەکانم" لەلایەن جامی پلێنسا پەڕگە:2014 Erywań, Pomnik Aleksandra Tamaniana (03).jpg|مۆنۆمێنتی [[ئەلێکساندەر تامانیان]] پەڕگە:Yerevan Opera House from Cascade.jpg|دیمەنی شەوانەی یەریڤان لە کاسکەیدەوە پەڕگە:Cafesjian Center for the Arts (CCA 1).jpg|ڕوانگەی گشتی </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەرمەنستان|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Cascade of Yerevan}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی یەریڤان|کاسکەیدی یەریڤان]] 4jv35kpvq9hjlce8zl4buoyg9a91ayz 0 214896 1695982 1407254 2026-10-28T01:36:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1695982 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کارێن کاراپێتیان''' ({{بە ئەرمەنی|Կարեն Վիլհելմի Կարապետյան}}، ; لەدایکبووی ١٤ی ئابی ١٩٦٣<ref>[https://armenpress.am/eng/news/859994/newly-appointed-armenian-pm-karen-karapetyan’s-biography.html Newly appointed Armenian PM Karen Karapetyan’s biography on https://armenpress.am]</ref>) سیاسەتمەدارێکی [[ئەرمەنی]]یە کە لە ئەیلوولی ٢٠١٦ تا نیسانی ٢٠١٨ [[سەرۆک وەزیرانی ئەرمەنستان]] بووە، پێشتر لە ساڵی ٢٠١٠ تا ٢٠١١ سەرۆکی شارەوانی [[یەریڤان]]ی پایتەخت بووە. لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦ لەلایەن سەرۆک [[سێرژ سەرگسیان]]ەوە وەک سەرۆکوەزیران دەستنیشانکرا و تا ٩ی نیسانی ٢٠١٨ پۆستی سەرۆکایەتی کردووە، کاراپێتیان لە ١٧ی نیسان تا ٢٣ی نیسانی ٢٠١٨ وەک جێگری یەکەمی سەرۆکوەزیران کاری کردووە، کاتێک دوای دەستلەکارکێشانەوەی سێرژ، سەرۆکوەزیرانی بە وەکالەت دەستنیشانکرا سەرگسیان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠١٨|script-title=ru:Обязанности премьера Армении возложены на Карена Карапетяна|زمان=ru|trans-title=Duties of the Prime Minister of Armenia assigned to Karen Karapetyan|ئیش=Interfax|ناونیشان=https://www.interfax.ru/world/609766|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> ئەم پۆستەی تا ھەڵبژاردنی [[نیکۆڵ پاشینیان]] وەک سەرۆک وەزیران لە ٨ی ئایاری ٢٠١٨دا ھەبووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەرمەنستان|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Karen Karapetyan}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤]] [[پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئەرمەنستان]] lpgtpnaepzyezfot0bhdnzpuercs1uz 0 214987 1695620 1695339 2026-10-27T12:05:43Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695620 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ڤاغارشاپات''' ({{بە ئەرمەنی|Վաղարշապատ}}) چوارەمین گەورەترین شارە لە [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] و پڕ دانیشتووانترین کۆمەڵگەی [[شارەوانی]]یە لە [[پارێزگای ئارماڤیر]] کە دەکەوێتە نزیکەی ١٨ کم (١١ میل) لە ڕۆژاوای [[یەریڤان]]ی پایتەخت، و ١٠ کم (٦ میل) لە باکووری سنووری داخراوی [[تورکیا]] و ئەرمینیا. بەگشتی بە ئێجمیاتسین ناسراوە کە ناوی فەرمی بوو لە نێوان ساڵانی ١٩٤٥ بۆ ١٩٩٥.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Պատմաաշխարհագրական ակնարկ [Historical-geographic overview]|ناونیشان=http://armavir.gov.am/aknark/|بڵاوکەرەوە=Armavir Province: Armenian Ministry of Territorial Administration|زمان=hy|وتەگێڕانەوە=... Վաղարշապատ (1945-1995թթ. կոչվել է Էջմիածին) քաղաքը...|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140228073354/http://armavir.gov.am/aknark/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=dmy-all}}</ref> تا ئێستاش بە شێوەیەکی باو بە شێوەی ئاخاوتنی و لە بیرۆکراسی فەرمیدا بەکاردەھێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=hy:Էջմիածի՞ն, թե՞ Վաղարշապատ|ناونیشان=http://www.aravot.am/2010/10/26/344193/|سەردێڕ=ԷՋՄԻԱԾԻ՞Ն, ԹԵ՞ ՎԱՂԱՐՇԱՊԱՏ|ئیش=[[Aravot]]|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|زمان=hy}}</ref> ئەم شارە بە شوێنی کاتدراڵی ئێچمیادزین و کۆشکی دایکی ئێچمیادزینی پیرۆز ناسراوە کە ناوەندی کەنیسەی نێردراوی ئەرمەنییە. بەم شێوەیە لە سەرچاوە ڕۆژاوایییەکان بە شێوەیەکی نافەرمی بە «شارێکی پیرۆز» ناسراوە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|editor1-last=Ring|editor1-first=Trudy|editor2-last=Watson|editor2-first=Noelle|editor3-last=Schellinger|editor3-first=Paul|سەردێڕ=International Dictionary of Historic Places: Middle East and Africa, Volume 4|ڕێکەوت=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|پەڕە=٢٥٠|وتەگێڕانەوە=The holy city of Echmiadzin, where the Christian church in Armenia first began...}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Stransky|یەکەم١=Thomas F.|دوایین٢=Sheerin|یەکەم٢=John B.|سەردێڕ=Doing the Truth in Charity: Statements of Pope Paul VI, Popes John Paul I, John Paul II, and the Secretariat for Promoting Christian Unity, 1964-1980|ڕێکەوت=١٩٨٢|بڵاوکەرەوە=Paulist Press|پەڕە=٢٣٠|وتەگێڕانەوە=...from the holy city of Etchmiadzin...}}</ref> یەکێک بوو لە شارە گەورەکان و پایتەختی ئەرمینیای گەورەی کۆن بوو.<ref>[[James R. Russell]]. Zoroastrianism in Armenia. — Harvard University Press, 1987. — P. 118.</ref> لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا بچووککرایەوە بۆ شارۆچکەیەکی بچووک، لە سەردەمی سۆڤیەتدا فراوانبوونی گەورەی بەخۆیەوە بینی و بە شێوەیەکی کاریگەر بوو بە گەڕەکێکی یەریڤان.<ref name="Emin">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Emin|یەکەم=Gevorg|بەستەری نووسەر=Gevorg Emin|سەردێڕ=Seven songs about Armenia|ڕێکەوت=١٩٨١|بڵاوکەرەوە=Progress|پەڕە=١٠٦|وتەگێڕانەوە=...Ashtarak, Artashat, Etchmiadzin and Abovian because they have become suburbs of Yerevan.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bloomfield|یەکەم=Paul|سەردێڕ=Armenia: mountains, monasteries and a glimpse of the land of Noah|ناونیشان=http://www.thetimes.co.uk/tto/travel/destinations/asia/article4441516.ece|ئیش=[[The Times]]|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٥|وتەگێڕانەوە=Our first port of call was Ejmiatsin, a suburb of Yerevan and seat of the Katholikos, head of the Armenian Apostolic Church.}}</ref> ژمارەی دانیشتووانەکەی بە پشتبەستن بە خەمڵاندنی ساڵی ٢٠١٦ کەمێک زیاتر لە ٣٧ ھەزار کەسە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ئەرمەنستان}} {{پۆلی کۆمنز|Vagharshapat}} {{ئێران-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:ڤاغارشاپات]] [[پۆل:شارە پیرۆزەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٧ەمی پ.ز]] dhef5ny8lmnwwehng5pagoh4klekes0 0 215072 1695848 1533224 2026-10-27T19:38:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1695848 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox football biography|name=Carney Chukwuemeka|image=|caption=|fullname=Carney Chibueze Chukwuemeka<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=2020/21 Premier League squads confirmed |ناونیشان=http://www.premierleague.com/news/1869523 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=premierleague.com |بڵاوکەرەوە=Premier League |زمان=en}}</ref>|birth_date={{birth date and age|2003|10|20|df=y}}<ref name="11v11">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.11v11.com/players/carney-chukwuemeka-266444/|سەردێڕ=Carney Chukwuemeka|وێبگە=11v11.com |بڵاوکەرەوە=AFS Enterprises |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref>|birth_place=[[Eisenstadt]], Austria|height=1.82m<ref name="11v11"/>|position=[[Midfielder]]|currentclub=[[Chelsea F.C.|Chelsea]]|clubnumber=|youthyears1=|youthclubs1=نۆرسھامپتۆن تاون|youthyears2=٢٠١٦–٢٠٢١|youthclubs2=ئەکادیمیا و ئەستۆن ڤێلای خوار ٢١ ساڵان|years1=٢٠٢١–٢٠٢٢|clubs1=ئەستۆن ڤێلا|caps1=١٣|goals1=٠|years2=٢٠٢٢-|clubs2=چێڵسی|caps2=٠|goals2=٠|nationalyears1=٢٠١٩|nationalteam1=ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار ١٧ ساڵان|nationalcaps1=٢|nationalgoals1=٠|nationalyears2=٢٠٢٠–٢٠٢١|nationalteam2=ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار ١٨ ساڵان|nationalcaps2=٣|nationalgoals2=١|nationalyears3=٢٠٢١-|nationalteam3=ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار ١٩ ساڵان|nationalcaps3=١٣|nationalgoals3=٦|club-update=13:01, 11 May 2022 (UTC)|nationalteam-update=تەممووزی ٢٠٢٢|medaltemplates={{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ENG}}}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-19 Championship]]}} {{Medal|W|[[2022 UEFA European Under-19 Championship|2022]]|}}}} '''کارنی چیبوێز چوکویمیکا''' (لەدایکبووی ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری ئینگلیزییە کە وەک [[تۆپی پێ|یاریزانێکی]] [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەندی]] یاری دەکات بۆ یانەی [[پرێمیەرلیگ|خولی نایابی ئینگلیزی]] یانەی [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Carney Chukwuemeka - Profile|ناونیشان=https://www.avfc.co.uk/players/u23/carneychukwuemeka|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210519195709/https://www.avfc.co.uk/players/u23/carneychukwuemeka/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=avfc.co.uk|بڵاوکەرەوە=Aston Villa F.C.}}</ref> لە [[نەمسا]] لە دایک و باوکێکی نێجیری لەدایکبووە، نوێنەرایەتی ئینگلتەرای کردووە لە ئاستە جیاوازەکانی لاوێتی، لەم دوایەدا کاپتنی تیمی ئینگلتەرای خوار ١٩ ساڵان بوو. چوکویمیکا یاری تۆپی پێی ئەکادیمیای بۆ نۆرسھامپتۆن تاون کردووە، لە تەمەنی دوازدە ساڵیدا چووە ئەکادیمیای ئەستۆن ڤێلا. == کاروانی یانە == === ئەستۆن ڤێلا === چوکویمیکا لە ئەکادیمیای نۆرسھاپتۆن تاون لە ئازاری ٢٠١٦ چووە ناو ئەکادیمیای ئەستۆن ڤێلا.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Maston|یەکەم=Tom|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Carney Chukwuemeka: Aston Villa wonderkid that Europe's top clubs are queuing up to sign|ناونیشان=https://www.goal.com/en-gb/news/carney-chukwuemeka-aston-villa-wonderkid-europe-top-clubs/1rfzq9h0qmjip1gs8j6glmyev5|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210416174635/https://www.goal.com/en-gb/news/carney-chukwuemeka-aston-villa-wonderkid-europe-top-clubs/1rfzq9h0qmjip1gs8j6glmyev5|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref><ref name="debut">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Watson|یەکەم=Chris|دوایین٢=Cusack|یەکەم٢=Richard|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Carney Chukwuemeka - transfer talk, contract and Villa plan|ناونیشان=https://www.birminghammail.co.uk/sport/football/football-news/carney-chukwuemeka-aston-villa-transfer-20603848|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=[[BirminghamLive]]|زمان=en}}</ref> یەکەم گرێبەستی پیشەگەری لەگەڵ ڤێلادا واژوو کرد لە [[تەممووز]]ی ٢٠٢٠. چوکویمیکا یەکەمین یاری خۆی ئەنجامدا لە ١٩ی ئایاری ٢٠٢١ لە بردنەوەیەک لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر|تۆتنھام ھۆتسپێر،]] کە لە چەند خولەکی یەکەمی چونە یاریگا تۆپێکی لە ستونی گۆڵدا.<ref name="debut"/> لە ٢٣ی ئایاری ٢٠٢١، بە یاریزانی وەرزی ٢٠٢٠–٢١ی ئەکادیمیای ئەستۆن ڤێلا دانرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Martinez voted Supporters' Player of the Season 🏆|ناونیشان=https://www.avfc.co.uk/news/2021/may/Martinez-voted-Supporters-Player-of-the-Season-/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210523153651/https://www.avfc.co.uk/news/2021/may/Martinez-voted-Supporters-Player-of-the-Season-/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Aston Villa Football Club}}</ref> ڕۆژی دواتر، چوکویمیکا بەشێک بوو لە پێکھاتەی ئەستۆن ڤێلائ خوار ١٨ ساڵان کە جامی لاوانی ئێف ئەی بردەوە، لە یاری کۆتاییدا لە پێکھاتەی لیڤەرپوڵی خوار ١٨ ساڵانیان بردەوە ٢–١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Preece|یەکەم=Ashley|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Aston Villa vs Liverpool FA Youth Cup final LIVE updates|ناونیشان=https://www.birminghammail.co.uk/sport/football/match-reports/aston-villa-youth-cup-liverpool-20666405|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=BirminghamLive|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220527092508/https://www.birminghammail.co.uk/sport/football/match-reports/aston-villa-youth-cup-liverpool-20666405|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> چوکویمیکا یەکەم یاری خۆی بۆ پێکھاتەی یەکەم ئەنجامدا لە ٢٨ی [[ئاب]]ی ٢٠٢١ لە یارییەکدا لە بەرامبەر برێنتفۆرد کە ١–١ بە بەرامبەر بوون کۆتایی ھات، ئاستێکی پێشکەش کرد کە پاول مێرسۆن بە «نایاب» وەسفی کرد و وتی «ئەو ئەبێت بە ئەستێرەیەکی تەواو»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mir|یەکەم=Amir|ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Paul Merson delivers verdict on Chukwuemeka’s performance for Aston Villa v Brentford|ناونیشان=https://www.hitc.com/en-gb/2021/08/29/paul-merson-delivers-verdict-on-chukwuemekas-performance-for-aston-villa-v-brentford/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=HITC|زمان=en-GB}}</ref> === چێڵسی === لە ٢ی ئابی ٢٠٢٢، ئەستۆن ڤێلا و [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]] پشتڕاستیان کردەوە کە یانەکان گەیشتوونەتە ڕێکەوتنێک بۆ گواستنەوەی ھەمیشەیی چوکویمیکا، چاوەڕوانی ڕازی بوونی یاریزانەکە و پشکنینە پزیشکییەکانن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Aston Villa agree Chukwuemeka departure|ناونیشان=https://www.avfc.co.uk/news/2022/august/02/aston-villa-agree-chukwuemeka-departure/|وێبگە=Aston Villa FC|زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Chukwuemeka transfer agreed|ناونیشان=https://www.chelseafc.com/en/news/article/chukwuemeka-transfer-agreed|وێبگە=Chelsea FC|زمان=en-GB}}</ref> لە ٤ی ئابی ٢٠٢٢، [[چێڵسی]] گرێبەستێکی بۆ ماوەی شەش ساڵ لەگەڵ چوکویمیکا واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chelsea Signs 18 Years Old Chukwuemeka for 20m|ناونیشان=https://bestarabcasino.com/online-casino/live/crazy-time/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Best Arab Casino}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chukwuemeka signing confirmed|ناونیشان=https://www.chelseafc.com/en/news/article/chukwuemeka-signing-confirmed|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.chelseafc.com|زمان=en-gb}}</ref> == کاروانی نێودەوڵەتی == چوکویمیکا دەتوانێت یاری بکات بۆ ھەر یەک لە ھەڵبژاردەکانی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا|ئینگلتەرا،]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نێجیریا|نایجیریا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەمسا|ئوسترالیا]].<ref name=":1"/> دوای ئەوەی دوو یاری بۆ تیمی نیشتیمانی ئینگلتەرای خوار ١٧ ساڵان ئەنجامدا، لە ٢٩ی ئازاری ٢٠٢١، یەکەم یاری خۆی بۆ تیمی ئینگلتەرای خوار ١٨ ساڵان ئەنجامدا لە بردنەوەی ٢–٠ بەرامبەر وێڵز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Keen|یەکەم=Liam|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Villa young Lions roar for England|ناونیشان=https://www.expressandstar.com/sport/football/aston-villa/2021/03/29/villa-young-lions-roar-for-england/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210519200541/https://www.expressandstar.com/sport/football/aston-villa/2021/03/29/villa-young-lions-roar-for-england/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=[[Express & Star]]|زمان=en}}</ref> لە ٢ی [[ئەیلوول]]ی ٢٠٢١، چوکویمیکا یەکەمین یاری خۆی بۆ [[ئینگلتەرا]]ی خوار ١٩ ساڵان ئەنجامدا لە کاتی سەرکەوتنیان ٢–٠ لە بەرامبەر ئیتاڵیای خوار ١٩ ساڵان لە یاریگای جیۆرج پارک، ھەروەھا کاپتنی تیمەکە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Veevers|یەکەم=Nicholas|ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=England MU19s 2-0 Italy|ناونیشان=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Sep/02/20210209-england-mu19s-2-0-italy-report|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=EnglandFootball.com}}</ref> لە ١٠ی [[تشرینی دووەم]]ی ٢٠٢١، یەکەم گۆڵی خۆی بۆ ئینگلتەرای خوار ١٩ی تۆمارکرد، لە بردنەوەی ٤–٠ بەسەر ئاندۆرا خوار ١٩ لە یارییەکی پاڵاوتنەکانی سەرکەوتن بۆ جامی ئەورووپای خوار ١٩ ساڵان لە ٢٠٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|سەردێڕ=England-Andorra {{!}} Under-19|ناونیشان=https://www.uefa.com/under19/match/2031116--england-vs-andorra/?iv=true|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}</ref> لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢، چوکویمیکا لە تیمی [[ئینگلتەرا]] بۆ پاڵەوانێتی جامی ئەورووپی خوار ١٩ی ٢٠٢٢ی ئەورووپا دیاری کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Aston Villa trio named in England squad for U19 Euros|ناونیشان=https://www.avfc.co.uk/news/2022/june/17/trio-named-in-/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Aston Villa Football Club}}</ref> چوکویمیکا لە ھەموو یارییەکانی پاڵەوانێتییەکەدا یاری کرد، گۆڵی تۆمار کرد لە بردنەوەکانی قۆناغی کۆمەڵەکان بەرامبەر [[نەمسا]] و [[سڕبیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Boswell|یەکەم=Zinny|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Meet England's Young Lions gunning for glory in Under-19s European Championships final against Israel|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/12040/12642651/meet-englands-young-lions-gunning-for-glory-in-under-19s-european-championships-final-against-israel|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Sky Sports}}</ref> لە ١ی تەممووزی ٢٠٢٢، دووەم گۆڵی تۆمارکرد لە بردنەوەی ئینگلتەرا بەرامبەر ئیسڕائیل کە ٣–١ بردیانەوە لە کاتی زیادکراوی یاری کۆتایی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sansom|یەکەم=Dan|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Israel U19 1-3 England U19 (AET): Young Lions come from behind to win European Championship|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/11095/12642555/israel-u19-1-3-england-u19-aet-young-lions-stage-extra-time-fightback-to-win-european-championship|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Sky Sports}}</ref> ئاستەکانی لە کاتی پاڵەوانێتییەکەدا بووە ھۆی ئەوەی لە تیمی [[یەکێتی ئەورووپا]] ناوی ھەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.uefa.com/news/0277-158d3934d81a-206a691b8c37-1000--u19-euro-team-of-the-tournament/|سەردێڕ=2022 Under-19 EURO Team of the Tournament|ئیش=UEFA|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢}}</ref> == ژیانی کەسی == چوکویمیکا لە ڕەچەڵەکی ئیگبۆیە. ئەو لە نەمسا لە دایک و باوکێکی نێجیری لەدایک بووە و لە نۆرسھاپتۆن لە ئینگلتەرا گەورە بووە.<ref name=":1"/> برا گەورەکەی کالێب یاری بۆ ئەستۆن ڤیلا دەکات. ھەروەھا خوێندکاری پێشووی خوێندنگەی کوڕانی نۆرسھامپتۆن بوو. == ئاماری کاروانی وەرزشی == {{Updated|١٠ ئایاری ٢٠٢٢}}<ref>{{soccerway|carney-chukwuemeka/598553/|accessdate=20 January 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |جامی ئێف ئەی ! colspan="2" |جامی ئی ئێف ئێل ! colspan="2" |ئەوانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !ئاست !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |ئەستۆن ڤێلا خوار ٢١ ساڵان |٢٠٢٠–٢١ | colspan="3" rowspan="2" | - | colspan="2" rowspan="2" | - | colspan="2" rowspan="2" | - |٢ |٠ |٢ |٠ |- |٢٠٢١–٢٢ |٢ |٠ |٢ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- !٤ !٠ !٤ !٠ |- | rowspan="3" |ئەستۆن ڤێلا |٢٠٢٠–٢١ | [[پرێمیەرلیگ|پرێمییەر لیگ]] |٢ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٢ |٠ |- |٢٠٢١–٢٢ |پرێمییەرلیگ |١١ |٠ |٠ |٠ |٢ |٠ | colspan="2" | - |١٣ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١٣ !٠ !٠ !٠ !٢ !٠ ! colspan="2" |- !١٥ !٠ |- |[[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]] |٢٠٢٢–٢٣ |پرێمییەرلیگ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !١٣ !٠ !٠ !٠ !٢ !٠ !٤ !٠ !١٩ !٠ |} <references group="lower-alpha" responsive="1"/> == خەڵاتەکان == '''ئەستۆن ڤێلای خوار ١٨ ساڵان''' * جامی لاوانی ئێف ئەی:٢٠٢٠–٢١ '''ئینگلتەرای خوار ١٩ ساڵان''' * پاڵەوانێتی ئەورووپا بۆ خوار ١٩ ساڵان: ٢٠٢٢ '''تاکەکەسی''' * باشترین پێکھاتەی پاڵەوانێتی ئەورووپا بۆ خوار ١٩ ساڵان: ٢٠٢٢ == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تد|تۆپی پێ|شانشینی یەکگرتوو|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی نەمسایی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی لاوانی ئینگلتەرا]] [[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلیز]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی بۆروسیا دۆرتموند]] [[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]] n2bpnqa4xi0ghy80sacx6supmzaqcx9 1695912 1695848 2026-10-27T21:06:21Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695912 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox football biography|name=Carney Chukwuemeka|image=|caption=|fullname=Carney Chibueze Chukwuemeka<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=2020/21 Premier League squads confirmed |ناونیشان=http://www.premierleague.com/news/1869523 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=premierleague.com |بڵاوکەرەوە=Premier League |زمان=en}}</ref>|birth_date={{birth date and age|2003|10|20|df=y}}<ref name="11v11">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.11v11.com/players/carney-chukwuemeka-266444/|سەردێڕ=Carney Chukwuemeka|وێبگە=11v11.com |بڵاوکەرەوە=AFS Enterprises |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref>|birth_place=[[Eisenstadt]], Austria|height=1.82m<ref name="11v11"/>|position=[[Midfielder]]|currentclub=[[Chelsea F.C.|Chelsea]]|clubnumber=|youthyears1=|youthclubs1=نۆرسھامپتۆن تاون|youthyears2=٢٠١٦–٢٠٢١|youthclubs2=ئەکادیمیا و ئەستۆن ڤێلای خوار ٢١ ساڵان|years1=٢٠٢١–٢٠٢٢|clubs1=ئەستۆن ڤێلا|caps1=١٣|goals1=٠|years2=٢٠٢٢-|clubs2=چێڵسی|caps2=٠|goals2=٠|nationalyears1=٢٠١٩|nationalteam1=ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار ١٧ ساڵان|nationalcaps1=٢|nationalgoals1=٠|nationalyears2=٢٠٢٠–٢٠٢١|nationalteam2=ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار ١٨ ساڵان|nationalcaps2=٣|nationalgoals2=١|nationalyears3=٢٠٢١-|nationalteam3=ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار ١٩ ساڵان|nationalcaps3=١٣|nationalgoals3=٦|club-update=13:01, 11 May 2022 (UTC)|nationalteam-update=تەممووزی ٢٠٢٢|medaltemplates={{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ENG}}}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-19 Championship]]}} {{Medal|W|[[2022 UEFA European Under-19 Championship|2022]]|}}}} '''کارنی چیبوێز چوکویمیکا''' (لەدایکبووی ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری ئینگلیزییە کە وەک [[تۆپی پێ|یاریزانێکی]] [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەندی]] یاری دەکات بۆ یانەی [[پرێمیەرلیگ|خولی نایابی ئینگلیزی]] یانەی [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Carney Chukwuemeka - Profile|ناونیشان=https://www.avfc.co.uk/players/u23/carneychukwuemeka|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210519195709/https://www.avfc.co.uk/players/u23/carneychukwuemeka/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=avfc.co.uk|بڵاوکەرەوە=Aston Villa F.C.}}</ref> لە [[نەمسا]] لە دایک و باوکێکی نێجیری لەدایکبووە، نوێنەرایەتی ئینگلتەرای کردووە لە ئاستە جیاوازەکانی لاوێتی، لەم دوایەدا کاپتنی تیمی ئینگلتەرای خوار ١٩ ساڵان بوو. چوکویمیکا یاری تۆپی پێی ئەکادیمیای بۆ نۆرسھامپتۆن تاون کردووە، لە تەمەنی دوازدە ساڵیدا چووە ئەکادیمیای ئەستۆن ڤێلا. == کاروانی یانە == === ئەستۆن ڤێلا === چوکویمیکا لە ئەکادیمیای نۆرسھاپتۆن تاون لە ئازاری ٢٠١٦ چووە ناو ئەکادیمیای ئەستۆن ڤێلا.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Maston|یەکەم=Tom|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Carney Chukwuemeka: Aston Villa wonderkid that Europe's top clubs are queuing up to sign|ناونیشان=https://www.goal.com/en-gb/news/carney-chukwuemeka-aston-villa-wonderkid-europe-top-clubs/1rfzq9h0qmjip1gs8j6glmyev5|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210416174635/https://www.goal.com/en-gb/news/carney-chukwuemeka-aston-villa-wonderkid-europe-top-clubs/1rfzq9h0qmjip1gs8j6glmyev5|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref><ref name="debut">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Watson|یەکەم=Chris|دوایین٢=Cusack|یەکەم٢=Richard|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Carney Chukwuemeka - transfer talk, contract and Villa plan|ناونیشان=https://www.birminghammail.co.uk/sport/football/football-news/carney-chukwuemeka-aston-villa-transfer-20603848|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=[[BirminghamLive]]|زمان=en}}</ref> یەکەم گرێبەستی پیشەگەری لەگەڵ ڤێلادا واژوو کرد لە [[تەممووز]]ی ٢٠٢٠. چوکویمیکا یەکەمین یاری خۆی ئەنجامدا لە ١٩ی ئایاری ٢٠٢١ لە بردنەوەیەک لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر|تۆتنھام ھۆتسپێر،]] کە لە چەند خولەکی یەکەمی چونە یاریگا تۆپێکی لە ستونی گۆڵدا.<ref name="debut"/> لە ٢٣ی ئایاری ٢٠٢١، بە یاریزانی وەرزی ٢٠٢٠–٢١ی ئەکادیمیای ئەستۆن ڤێلا دانرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Martinez voted Supporters' Player of the Season 🏆|ناونیشان=https://www.avfc.co.uk/news/2021/may/Martinez-voted-Supporters-Player-of-the-Season-/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210523153651/https://www.avfc.co.uk/news/2021/may/Martinez-voted-Supporters-Player-of-the-Season-/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Aston Villa Football Club}}</ref> ڕۆژی دواتر، چوکویمیکا بەشێک بوو لە پێکھاتەی ئەستۆن ڤێلائ خوار ١٨ ساڵان کە جامی لاوانی ئێف ئەی بردەوە، لە یاری کۆتاییدا لە پێکھاتەی لیڤەرپوڵی خوار ١٨ ساڵانیان بردەوە ٢–١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Preece|یەکەم=Ashley|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Aston Villa vs Liverpool FA Youth Cup final LIVE updates|ناونیشان=https://www.birminghammail.co.uk/sport/football/match-reports/aston-villa-youth-cup-liverpool-20666405|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=BirminghamLive|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220527092508/https://www.birminghammail.co.uk/sport/football/match-reports/aston-villa-youth-cup-liverpool-20666405|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> چوکویمیکا یەکەم یاری خۆی بۆ پێکھاتەی یەکەم ئەنجامدا لە ٢٨ی [[ئاب]]ی ٢٠٢١ لە یارییەکدا لە بەرامبەر برێنتفۆرد کە ١–١ بە بەرامبەر بوون کۆتایی ھات، ئاستێکی پێشکەش کرد کە پاول مێرسۆن بە «نایاب» وەسفی کرد و وتی «ئەو ئەبێت بە ئەستێرەیەکی تەواو»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mir|یەکەم=Amir|ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Paul Merson delivers verdict on Chukwuemeka’s performance for Aston Villa v Brentford|ناونیشان=https://www.hitc.com/en-gb/2021/08/29/paul-merson-delivers-verdict-on-chukwuemekas-performance-for-aston-villa-v-brentford/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=HITC|زمان=en-GB}}</ref> === چێڵسی === لە ٢ی ئابی ٢٠٢٢، ئەستۆن ڤێلا و [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]] پشتڕاستیان کردەوە کە یانەکان گەیشتوونەتە ڕێکەوتنێک بۆ گواستنەوەی ھەمیشەیی چوکویمیکا، چاوەڕوانی ڕازی بوونی یاریزانەکە و پشکنینە پزیشکییەکانن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Aston Villa agree Chukwuemeka departure|ناونیشان=https://www.avfc.co.uk/news/2022/august/02/aston-villa-agree-chukwuemeka-departure/|وێبگە=Aston Villa FC|زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Chukwuemeka transfer agreed|ناونیشان=https://www.chelseafc.com/en/news/article/chukwuemeka-transfer-agreed|وێبگە=Chelsea FC|زمان=en-GB}}</ref> لە ٤ی ئابی ٢٠٢٢، [[چێڵسی]] گرێبەستێکی بۆ ماوەی شەش ساڵ لەگەڵ چوکویمیکا واژوو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chelsea Signs 18 Years Old Chukwuemeka for 20m|ناونیشان=https://bestarabcasino.com/online-casino/live/crazy-time/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Best Arab Casino}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chukwuemeka signing confirmed|ناونیشان=https://www.chelseafc.com/en/news/article/chukwuemeka-signing-confirmed|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.chelseafc.com|زمان=en-gb}}</ref> == کاروانی نێودەوڵەتی == چوکویمیکا دەتوانێت یاری بکات بۆ ھەر یەک لە ھەڵبژاردەکانی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا|ئینگلتەرا،]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نێجیریا|نایجیریا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نەمسا|ئوسترالیا]].<ref name=":1"/> دوای ئەوەی دوو یاری بۆ تیمی نیشتیمانی ئینگلتەرای خوار ١٧ ساڵان ئەنجامدا، لە ٢٩ی ئازاری ٢٠٢١، یەکەم یاری خۆی بۆ تیمی ئینگلتەرای خوار ١٨ ساڵان ئەنجامدا لە بردنەوەی ٢–٠ بەرامبەر وێڵز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Keen|یەکەم=Liam|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Villa young Lions roar for England|ناونیشان=https://www.expressandstar.com/sport/football/aston-villa/2021/03/29/villa-young-lions-roar-for-england/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210519200541/https://www.expressandstar.com/sport/football/aston-villa/2021/03/29/villa-young-lions-roar-for-england/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=[[Express & Star]]|زمان=en}}</ref> لە ٢ی [[ئەیلوول]]ی ٢٠٢١، چوکویمیکا یەکەمین یاری خۆی بۆ [[ئینگلتەرا]]ی خوار ١٩ ساڵان ئەنجامدا لە کاتی سەرکەوتنیان ٢–٠ لە بەرامبەر ئیتاڵیای خوار ١٩ ساڵان لە یاریگای جیۆرج پارک، ھەروەھا کاپتنی تیمەکە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Veevers|یەکەم=Nicholas|ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=England MU19s 2-0 Italy|ناونیشان=https://www.englandfootball.com/articles/2021/Sep/02/20210209-england-mu19s-2-0-italy-report|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=EnglandFootball.com}}</ref> لە ١٠ی [[تشرینی دووەم]]ی ٢٠٢١، یەکەم گۆڵی خۆی بۆ ئینگلتەرای خوار ١٩ی تۆمارکرد، لە بردنەوەی ٤–٠ بەسەر ئاندۆرا خوار ١٩ لە یارییەکی پاڵاوتنەکانی سەرکەوتن بۆ جامی ئەورووپای خوار ١٩ ساڵان لە ٢٠٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|سەردێڕ=England-Andorra {{!}} Under-19|ناونیشان=https://www.uefa.com/under19/match/2031116--england-vs-andorra/?iv=true|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}</ref> لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢، چوکویمیکا لە تیمی [[ئینگلتەرا]] بۆ پاڵەوانێتی جامی ئەورووپی خوار ١٩ی ٢٠٢٢ی ئەورووپا دیاری کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Aston Villa trio named in England squad for U19 Euros|ناونیشان=https://www.avfc.co.uk/news/2022/june/17/trio-named-in-/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Aston Villa Football Club}}</ref> چوکویمیکا لە ھەموو یارییەکانی پاڵەوانێتییەکەدا یاری کرد، گۆڵی تۆمار کرد لە بردنەوەکانی قۆناغی کۆمەڵەکان بەرامبەر [[نەمسا]] و [[سڕبیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Boswell|یەکەم=Zinny|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Meet England's Young Lions gunning for glory in Under-19s European Championships final against Israel|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/12040/12642651/meet-englands-young-lions-gunning-for-glory-in-under-19s-european-championships-final-against-israel|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Sky Sports}}</ref> لە ١ی تەممووزی ٢٠٢٢، دووەم گۆڵی تۆمارکرد لە بردنەوەی ئینگلتەرا بەرامبەر ئیسڕائیل کە ٣–١ بردیانەوە لە کاتی زیادکراوی یاری کۆتایی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sansom|یەکەم=Dan|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Israel U19 1-3 England U19 (AET): Young Lions come from behind to win European Championship|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/11095/12642555/israel-u19-1-3-england-u19-aet-young-lions-stage-extra-time-fightback-to-win-european-championship|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Sky Sports}}</ref> ئاستەکانی لە کاتی پاڵەوانێتییەکەدا بووە ھۆی ئەوەی لە تیمی [[یەکێتی ئەورووپا]] ناوی ھەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.uefa.com/news/0277-158d3934d81a-206a691b8c37-1000--u19-euro-team-of-the-tournament/|سەردێڕ=2022 Under-19 EURO Team of the Tournament|ئیش=UEFA|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢}}</ref> == ژیانی کەسی == چوکویمیکا لە ڕەچەڵەکی ئیگبۆیە. ئەو لە نەمسا لە دایک و باوکێکی نێجیری لەدایک بووە و لە نۆرسھاپتۆن لە ئینگلتەرا گەورە بووە.<ref name=":1"/> برا گەورەکەی کالێب یاری بۆ ئەستۆن ڤیلا دەکات. ھەروەھا خوێندکاری پێشووی خوێندنگەی کوڕانی نۆرسھامپتۆن بوو. == ئاماری کاروانی وەرزشی == {{Updated|١٠ ئایاری ٢٠٢٢}}<ref>{{soccerway|carney-chukwuemeka/598553/|accessdate=20 January 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |جامی ئێف ئەی ! colspan="2" |جامی ئی ئێف ئێل ! colspan="2" |ئەوانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !ئاست !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="3" |ئەستۆن ڤێلا خوار ٢١ ساڵان |٢٠٢٠–٢١ | colspan="3" rowspan="2" | - | colspan="2" rowspan="2" | - | colspan="2" rowspan="2" | - |٢ |٠ |٢ |٠ |- |٢٠٢١–٢٢ |٢ |٠ |٢ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- !٤ !٠ !٤ !٠ |- | rowspan="3" |ئەستۆن ڤێلا |٢٠٢٠–٢١ | [[پرێمیەرلیگ|پرێمییەر لیگ]] |٢ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ | colspan="2" | - |٢ |٠ |- |٢٠٢١–٢٢ |پرێمییەرلیگ |١١ |٠ |٠ |٠ |٢ |٠ | colspan="2" | - |١٣ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !١٣ !٠ !٠ !٠ !٢ !٠ ! colspan="2" |- !١٥ !٠ |- |[[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|چێڵسی]] |٢٠٢٢–٢٣ |پرێمییەرلیگ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |٠ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !١٣ !٠ !٠ !٠ !٢ !٠ !٤ !٠ !١٩ !٠ |} <references group="lower-alpha" responsive="1"/> == خەڵاتەکان == '''ئەستۆن ڤێلای خوار ١٨ ساڵان''' * جامی لاوانی ئێف ئەی:٢٠٢٠–٢١ '''ئینگلتەرای خوار ١٩ ساڵان''' * پاڵەوانێتی ئەورووپا بۆ خوار ١٩ ساڵان: ٢٠٢٢ '''تاکەکەسی''' * باشترین پێکھاتەی پاڵەوانێتی ئەورووپا بۆ خوار ١٩ ساڵان: ٢٠٢٢ == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تد|تۆپی پێ|شانشینی یەکگرتوو|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی نەمسایی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی لاوانی ئینگلتەرا]] [[پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلیز]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی بۆروسیا دۆرتموند]] [[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] d4hv3nhmxm0l6382iwi4jf2yirw0fxn 0 215262 1695651 1407175 2026-10-27T13:34:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1695651 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Flag_of_Vladivostok.svg|وێنۆک|ئاڵای ڤلادیڤۆستۆک]] ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[ڤلادیڤۆستۆک]] بەدرێژاییی [[مێژوو]]. == پێش سەدەی ١٩ == * ١٨٥٨ - خاکێک کە لەلایەن چینەوە بەپێی [[پەیمانی ئایگون]] ڕادەستی ڕووسیا کرا. * ١٨٦٥ - ڤلادیڤۆستۆک بەندەرێکی ئازادی دەستنیشان کرد.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٨٧٧ - ڕووناکی گەشتیاری دەریایی دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Description and list of the lighthouses of the world |شوێن=London |بڵاوکەرەوە=Laurie |ساڵ=١٨٧٩|edition=19th |نووسەر=Findlay}}</ref> * ١٨٨٠ - ڤلادیڤۆستۆک شارێکی دیاری کرد.{{sfn|Hudgins|2004}} * ١٨٨٣ ** دیزاینی ئاڵای پڵنگ پەسەند کرا.<ref name="history1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠١٠|سەردێڕ=Владивосток: история города |ناونیشان=https://ria.ru/20100702/251565235.html |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=RIA Novosti}}</ref> ** ڕۆژنامەی ڤلادیڤۆستۆک دەست بە بڵاوکردنەوە دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.worldcat.org/search?q=su%3AVladivostok+(Russia)+Newspapers.&qt=hot_subject |شوێن=USA |سەردێڕ=WorldCat |بڵاوکەرەوە=[[Online Computer Library Center]] |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٣}}</ref> * ١٨٨٤ - دامەزراندنی کۆمەڵەی لێکۆڵینەوە لە ھەرێمی ئامور.{{sfn|Ministry of Ways of Communication|1900}} * ١٨٩٠ - مۆزەخانەی ناوچەیی ئامورسکی کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.russianmuseums.info/ |سەردێڕ=Russianmuseums.info |بڵاوکەرەوە={{illm|Russian Cultural Heritage Network|ru|3=Российская Сеть Культурного Наследия}} |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100921115058/http://www.russianmuseums.info/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=planet/> * ١٨٩١ - ئایار: [[نیکۆلاسی دووەمی ڕووسیا|نیکۆلاسی دووەم]] سەردانی شارەکەی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://shkolazhizni.ru/archive/0/n-27328/ |سەردێڕ=Сколько "Царских ворот" на Дальнем Востоке? Память о путешествии Николая II |trans-title=How many "king's gates" in the Far East? The memory of the journey of Nicholas II |زمان=ru |ساڵ=٢٠٠٩|ئیش=Школа Жизни (Shkolazhizni.ru) |بڵاوکەرەوە= Ройбер (Roiber) |شوێن=St. Petersburg}}</ref> * ١٨٩٢ - ڕۆژنامەی ''ڕۆژھەڵاتی دوور'' دەستی بە بڵاوکردنەوە کرد.{{sfn|Ministry of Ways of Communication|1900}} * ١٨٩٤ - لقی بانکی دەوڵەت کرایەوە.{{sfn|Ministry of Ways of Communication|1900}} * ١٨٩٨ - لقی بانکی ڕوسی-چینی کرایەوە.{{sfn|Ministry of Ways of Communication|1900}} * ١٨٩٩ ** [[زانکۆی فیدراڵی ڕۆژھەڵاتی دوور|پەیمانگای ڕۆژھەڵات]] دەکرێتەوە.{{sfn|Baedeker|1914}} ** ڕۆژنامەی ڕێکلامکەر دەست دەکات بە بڵاوکردنەوە.{{sfn|Ministry of Ways of Communication|1900}} * ساڵی ١٩٠٠ ** ژمارەی دانیشتووان: ٣٨ ھەزار کەس.{{sfn|Britannica|1910}} ** وازی لە بەندەرێکی ئازاد ھێنا{{sfn|Britannica|1910}} == سەدەی ٢٠ == * ١٩٠٢ - [[زانکۆی ویلایەتی دەریای|قوتابخانەی دەریایی ڤلادیڤۆستۆک]] بۆ کەشتیوانی دوور دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.msun.ru/en/about/history/ |سەردێڕ=Maritime State University |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120210073031/http://www.msun.ru/en/about/history/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٠٣ - [[ھێڵی ئاسنی ترانس سیبیریا]] دەستی بە کار کرد. * ١٩٠٧ ** لقی بانکی سیبیریا کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Commercial Relations of the United States with Foreign Countries |ساڵ=١٩٠٩|chapter=Russia in Asia |نووسەر= Lester Maynard |chapter-url= https://books.google.com/books?id=u7otAQAAIAAJ&pg=PA626}}</ref> ** زستان: دوای کۆمەڵێک ڕووداوی پارانۆرمال و مردنی چەندین تیمی فڕۆکەوانی، کەشتیی ئیڤان ڤاسیلی لەلایەن دەریاوانە سەرخۆشەکانەوە دەسوتێنرێت<ref>''[https://www.youtube.com/watch?v=LRsiKHqVJlc Nautical Nightmares | Part 1 | For Those In Peril]''</ref> * ١٩٠٨ - دەستی بە کارکردنی ترام کرد. * ١٩٠٩ - ژمارەی دانیشتووان: ٩٠ ھەزار و ١٠٠ کەس.{{sfn|Madrolle|1912}} * ساڵی ١٩١٢ - وێستگەی شەمەندەفەر دروست کراوە<ref name=planet>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lonelyplanet.com/russia/russian-far-east/vladivostok |سەردێڕ=Vladivostok |ئیش=Russia |بڵاوکەرەوە=[[Lonely Planet]] |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٣}}</ref> * ١٩١٧ - کانوونی یەکەم: سوپای [[ژاپۆن]] ھێڵی ئاسنی داگیرکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Japanese Occupy Vladivostok Terminal; Foil Bolshevist Plan to Seize Supplies |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ١٩١٧|ئیش=New York Times}}</ref> * ١٩١٨ ** [[قەڵای ڤلادیڤۆستۆک]] دروست کرا. ** ٤ی نیسان: کوژرانی سێ ژاپۆنی.<ref name=dunscomb2006/> ** ٥ی نیسان: [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]،{{sfn|Hudgins|2004}} سەربازی ژاپۆن و [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] لە شار جێگیر بوون. * ١٩٢٠ - نیسان: کشانەوەی سوپای ئەمریکا لە شارەکە.<ref name=dunscomb2006>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ='A Great Disobedience against the People': Popular Press Criticism of Japan's Siberian Intervention, 1918-22 |نووسەر= Paul E. Dunscomb |journal= Journal of Japanese Studies |بەرگ= ٣٢|ساڵ= ٢٠٠٦}}</ref> * ١٩٢٢–٢٥ی تشرینی یەکەم: [[سوپای سوور]] لە دەسەڵاتدا. * ساڵانی ١٩٣٠ - دامەزراندنی زیندانەکانی [[سێڤڤۆستلاگ|ترانزێت]]. * ١٩٣٠ ** [[زانکۆی تەکنیکی ویلایەتی ڕۆژھەڵاتی دوور|پەیمانگای پۆلیتەکنیکی ڕۆژھەڵاتی دوور]] دامەزرا ** گردبوونەوەی ئۆتۆمبێل لە [[مۆسکۆ]]-[[ڤلادیڤۆستۆک]] ئەنجامدرا.<ref>{{بیرخستنەوە|بڵاوکەرەوە = Cornell University Press |ژپنک = ٩٧٨-٠-٨٠١٤-٤٦٣٨-٢|شوێن= Ithaca, USA |سەردێڕ = Cars for comrades: the life of the Soviet automobile |نووسەر = Lewis H. Siegelbaum |ڕێکەوت = 2008 |id = 0801446384 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان = registration |ناونیشان = https://archive.org/details/carsforcomradesl0000sieg}}</ref> * ١٩٣٢ - [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ڤلادیڤۆستۆک|فڕۆکەخانھ]] دەستی بە کارکردن کرد. * ١٩٥٤ - [[نیکیتا خروشچۆڤ|خروشچۆڤ]] سەردانی شارەکەی کرد.{{sfn|Brunn|2008}} * ١٩٥٧ - کردنەوەی [[یاریگای داینامۆ (ڤلادیڤۆستۆک)|یاریگای داینامۆ]]. * ١٩٥٨ ** ڤلادیڤۆستۆک شارێکی داخراوی دەستنیشان کرد.{{sfn|Brunn|2008}} ** [[زانکۆی پزیشکی ویلایەتی ڤلادیڤۆستۆک|پەیمانگای پزیشکی ویلایەتی ڤلادیڤۆستۆک]] دامەزراوە. * ١٩٦٠ - داڕشتنی ئاسۆی سەدەمین (شەقام). * ١٩٦٥ - ژمارەی دانیشتووان: ٣٦٧ ھەزار کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|chapter-url= https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/1960_round.htm |سەردێڕ=Demographic Yearbook 1965 |ساڵ=١٩٦٦|بڵاوکەرەوە=[[Statistical Office of the United Nations]] |شوێن=New York |chapter=Population of capital cities and cities of 100,000 and more inhabitants}}</ref> * ١٩٦٧ - [[زانکۆی ویلایەتی ڤلادیڤۆستۆک بۆ ئابووری و خزمەتگوزاری|پەیمانگای تەکنەلۆژی ڕۆژھەڵاتی دوور]] دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eng.vvsu.ru/university_today/ |سەردێڕ=Vladivostok State University Economics and Service |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140905015132/http://eng.vvsu.ru/university_today/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ١٩٧٤ - تشرینی دووەم: [[کۆبوونەوەی لووتکەی ڤلادیڤۆستۆک بۆ کۆنترۆڵکردنی چەک|لوتکەی کۆنترۆڵکردنی چەک لە ئەمریکا و یەکێتی سۆڤیەت]] بەڕێوەچوو. * ١٩٨٥ - ژمارەی دانیشتووان: ٦٠٠ ھەزار کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|chapter-url= https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/1980_round.htm |سەردێڕ=1985 Demographic Yearbook |ساڵ=١٩٨٧|نووسەر=[[United Nations Department of Economic and Social Affairs]], Statistical Office |شوێن=New York |chapter=Population of capital cities and cities of 100,000 and more inhabitants |پەڕەکان=٢٤٧–٢٨٩}}</ref> * ١٩٨٨ - کردنەوەی شار بەڕووی ھاووڵاتیانی سۆڤیەتدا.{{sfn|Hudgins|2004}} * ١٩٩٠ - ڤلادیمێر یێفریمۆڤ بوو بە سەرۆکی شارەوانی. * ١٩٩١ - دۆخی شارە داخراوەکەی ڤلادیڤۆستۆک کۆتایی دێت.{{sfn|Brunn|2008}} * ١٩٩٢ ** سەنتەری گەشەپێدانی ئابووری و ھاوکاری زەریای ھێمن دامەزرا.{{sfn|Christoffersen|1994}} ** ئاب: فێستیڤاڵی شانۆی ئاسیا و [[زەریای هێمن|زەریای ھێمن]] بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Shaman and the Epic Theatre |journal=New Theatre Quarterly |ساڵ=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press}}</ref> * ١٩٩٣ ڤیکتۆر چێرێپکۆڤ بوو بە سەرۆکی شارەوانی. * ١٩٩٤ - تۆلستۆشین کۆنستانتین بۆریسۆڤیچ بوو بە سەرۆکی شارەوانی. * ١٩٩٦ ** ٢١ی ئەیلوول: فێستیڤاڵی مۆسیقای ڤلادیرۆکستۆک بەڕێوەچوو. ** ڤیکتۆر چێرێپکۆڤ جارێکی تر دەبێتە سەرۆکی شارەوانی. * ١٩٩٨ - یوری کۆپیلۆڤ بوو بە سەرۆکی شارەوانی. == سەدەی ٢١ == * ٢٠٠٤ - [[ڤلادیمێر نیکۆلایێڤ]] بە سەرۆکی شارەوانی ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/03/01/world/europe/01iht-russia.4763829.html |سەردێڕ=Vladivostok mayor stripped of power amid corruption investigation |ڕێکەوت= ١ی ئازاری ٢٠٠٧|ئیش= New York Times}}</ref> ** ٢٠١٠ ** تشرینی دووەم: لووتکەی نێودەوڵەتی پڵنگەکانی لاوان بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-11/19/c_13613816.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130412052551/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-11/19/c_13613816.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٣|سەردێڕ=International Youth Tiger Summit opens in Vladivostok |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ئیش=Xinhuanet |بڵاوکەرەوە=[[Xinhua News Agency]]}}</ref> ** ژمارەی دانیشتووان: ٥٩٢ ھەزار و ١٠٠ کەس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2011.htm |ئیش=Demographic Yearbook 2011 |ساڵ=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[United Nations Statistics Division]] |سەردێڕ=Population of capital cities and cities of 100,000 or more inhabitants}}</ref> * ٢٠١١ - ھێڵی بۆری ساخالین-خابارۆڤسک-ڤلادیڤۆستۆک کرایەوە.<ref name=monstersandcritics>[http://www.monstersandcritics.com/news/business/news/article_1661692.php/Russia-open-new-Far-Eastern-gas-pipeline-for-Asian-markets Russia open new Far Eastern gas pipeline for Asian markets] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130129012518/www.monstersandcritics.com/news/business/news/article_1661692.php/Russia-open-new-Far-Eastern-gas-pipeline-for-Asian-markets |date=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ }}</ref> * ٢٠١٢ ** پردی زۆلۆتۆی ڕۆگ و [[پردی ڕوسکی]] دروست کرا. ** ئەیلوول: لووتکەی ھاوکاری ئابووری ئاسیا و زەریای ھێمن لە دوورگەی ڕوسکی بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.apec2012.ru/ |سەردێڕ=APEC Russia 2012 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210626085925/https://www.apec2012.ru/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Vladivostok}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:ڤلادیڤۆستۆک]] [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی ڕووسیا|ڤلادیڤۆستۆک]] jffhm4c0yd1w7ydk3eqzj6fic0gzcmk 0 215389 1695934 1546256 2026-10-27T22:35:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە، یاسا-کۆلکە) 1695934 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''کارڵ یاسپرس''' (بە ئەڵمانی: Karl Theodor Jaspers)‏ (بە ینگلیزی: Karl Jaspers) پرۆفیسۆری پزیشکی دەروونییە و بە یەکێک لە فەیلەسوفە ئەڵمانییەکانی سەدەی بیستەم دەژمێردرێت. == ژیاننامە == ''کاڕڵ یاسپرس'' لە ٢٣ی شوباتی ١٨٨٣ لە شاری ئۆڵدنبێرگ لە ئەڵمانیا لەدایکبووە، کوڕی بەڕێوبەرێکی بانک بووە، لە ھایدنزرگ و میونخ یاسای خوێندووە، پاشان بۆ ماوەی پێنج ساڵ پزیشکی خوێندووە، پێش جەنگی جیھانی یەکەم ماوەیەک لە کلینکی (دەروون پزیشکی) کاری دەکرد، بەڵام لەگەڵ ھاتنەسەر دەسەڵاتی ھێتلەر لەبەر چەند ھۆیەک لە کار دورخرایەوە، لە ساڵی ١٩٤٨ بە دواوە وەکو مامۆستای فەلسەفە لە (بال) خزمەتی دەکرد، ھەرچەندە ناوی ھایدگەر بەسەیدا زاڵبوو بەڵام شارەزایانی بواری مێژووی فەلسەفە بە فەیلەسوفێکی بوونخوازی دادەنێن.<ref>https://data.bnf.fr/en/11908645/karl_jaspers/</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فەلسەفە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|یاسا|پزیشکی|زانکۆکان|سویس|دەروونناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Karl Jaspers}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{یاسا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٣]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٩]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور]] [[پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە]] [[پۆل:فەیلەسووفانی زانست]] [[پۆل:فەیلەسووفانی یاسا]] [[پۆل:نووسەران دەربارەی ئایین و زانست]] [[پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:فەیلەسووفانی ئاڵمانی]] i4xiwqs64lwz1hdvv3eic9rddixybxv 0 215417 1695953 1685389 2026-10-27T22:38:02Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695953 wikitext text/x-wiki '''وەزارەتی زەوی، ژێرخانی و گواستنەوە''' (MOLIT) بەشێکی ئاستی کابینەی حکوومەتی کۆریای باشوورە. بارەگاکەی لە شاری سێجۆنگە.<ref>"[http://english.molit.go.kr/USR/WPGE0201/m_28278/DTL.jsp Location]." () Ministry of Land, Infrastructure and Transport. Retrieved on December 31, 2013. "11 Doum 6-ro, Government Complex-Sejong, Sejong-si 339-012, Republic of Korea" - [http://www.molit.go.kr/portal.do Address in Korean]: "339-012 세종특별자치시 도움6로 11 국토교통부"</ref> وەزارەتەکە لە بنەڕەتدا '''وەزارەتی بیناسازی و گواستنەوە''' بوو.<ref>"[http://joongangdaily.joins.com/article/view.asp?aid=2899701 High-speed railway pushed forward] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221119150705/http://joongangdaily.joins.com/article/view.asp?aid=2899701 |date=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ }}." ''[[Korea Joongang Daily]]''. January 2, 2009. Retrieved on May 11, 2011.</ref> دواتر وەزارەتی کاروباری دەریایی و ماسی تێکەڵ کرا بە ئاژانسی بیناسازی و گواستنەوە.<ref>"[http://joongangdaily.joins.com/article/view.asp?aid=2889467 Ministries get slow start on new English Web sites]." ''[[Korea Joongang Daily]]''. May 7, 2008. Retrieved on September 6, 2011.</ref> == کار == ئەرکە سەرەکییەکان بریتییە لە دامەزراندن و ڕێکخستنی سیاسەتی ناوچە نیشتیمانییەکان و یاسا بنەڕەتییەکان کە پەیوەستن بە ناوچە نیشتمانییەکان، پاراستن و پەرەپێدانی ناوچە نیشتمانەکان و سەرچاوە ئاوییەکان، بنیاتنانی شارەکان، ڕێگاکان و نیشتەجێبوون، بنیاتنانیان بۆ کەناراوەکان، ڕووبارەکان، و چاککردنەوەی زەوی، و چاکسازی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ministry of Land, Infrastructure, and Transport|ناونیشان=https://terms.naver.com/entry.nhn?docId=1822209&cid=40942&categoryId=31667|وێبگە=doopedia}}{{بەستەری مردوو|url=https://terms.naver.com/entry.nhn?docId=1822209&cid=40942&categoryId=31667 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|یاسا|سیاسەت}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{یاسا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کۆری]] pwrb9oacsp8fozeqbglkrvtkcpmrfqn 0 215419 1696144 1556308 2026-10-28T10:33:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کۆریای باشوور-کۆلکە، یاسا-کۆلکە) 1696144 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:2025 Kang Kyung-wha 강경화 (cropped).jpg|وێنۆک]] '''کانگ کیونگ-وا''' (بە کۆری: 강경화; بە ھانجا: 康京和; لەدایکبووی ٧ی نیسانی ١٩٥٥) دیبلۆماتکار و سیاسەتمەدارێکی کۆریای باشوورە کە وەک یەکەم وەزیری دەرەوەی کۆریای باکوور خزمەتی کردووە لەژێر سەرۆک مون جەی-ین لە ساڵی ٢٠١٧ تا ٢٠٢١ ھەروەھا یەکەم ژنە کە پاڵێوراوە و بۆ ئەو پۆستە دیاریکراوە.<ref name="fmyes">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lee|یەکەم=Jiyeun|ڕێکەوت=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=South Korea's Moon Appoints First Female Foreign Minister|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-06-18/s-korea-s-president-kang-appoints-first-female-foreign-minister|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=[[Bloomberg News]]}}</ref><ref name="KoreaHerald_2017">{{بیرخستنەوە|دوایین=Min-kyung|یەکەم=Jung|سەردێڕ=Foreign Minister prospects darken|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشان=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20170606000217|periodical=[[Korea Herald]]|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> ھەروەھا یەکەم ژنە کۆرییە کە پۆستێکی ئاست بەرز لە [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] بەدەست بھێنێت. یەکەم وەزیری دەرەوەی کۆریای باشوورە کە بەشداری شاندە فەرمییەکانی کۆریای باکوور بکات بۆ کۆبوونەوەی لووتکەی کۆریای نێوان کۆریای کۆریایەکان و ھەروەھا سەردانی [[پیۆنگیانگ|پیۆنگیانگ،]] پایتەختی کۆریای باکووری کرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|کۆریای باشوور|یاسا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Kang Kyung-wha}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{یاسا-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی سێئول]] [[پۆل:وەزیرانی دەرەوەی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی یۆنسێی]] [[پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کۆری]] [[پۆل:ژنە وەزیرەکانی حکوومەتی کۆریای باشوور]] oghnwhyf38b9bz95r6d660cpo5aenby 0 216257 1696034 1407274 2026-10-28T05:07:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1696034 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Locator map of Kalmykia, Russia (2014–2022).svg|وێنۆک|شوێنی کالمیکیا لە ناوخۆی ڕووسیا.]] [[پەڕگە:Flag_of_Kalmykia.svg|وێنۆک|right|[[ئاڵای کالمیکیا]].]] '''کالمیکیا''' (بە ڕووسی: Калмыкия) بە فەرمی کۆماری کالمیکیا کۆمارێکی [[ڕووسیا]]یە و دەکەوێتە باکووری باکووری [[قەوقاز|قەفقاز]] لە ڕۆژھەڵاتی [[ئەورووپا]]. کۆمارەکە بەشێکە لە ناوچەی فیدراڵی باشوور، و لە باشوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ [[داغستان]] و لە باشووری ڕۆژاواوە لەگەڵ ستاڤرۆپۆل کرای؛ لە باکووری ڕۆژاوا و باکوورەوە [[ئۆبلاستی ڤۆڵگۆگراد]] و لە باکوور و ڕۆژھەڵاتەوە [[ئۆبلاستی ئەستراخان]]؛ لە ڕۆژاواوە [[ئۆبلاستی ڕۆستۆڤ]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە [[دەریای قەزوین|دەریای خەزەر]]. کالمیکیا تاکە ناوچەیە لە ئەورووپا کە ئایینی [[بودیزم|بودایی]] تێیدا باڵادەستە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rbth.com/arts/327646-kalmykia-buddhism-russia|سەردێڕ=Check out Russia's Kalmykia: The only region in Europe where Buddhism rules the roost|ئیش=[[Russia Beyond]]|نووسەر=Nikolay Shevchenko|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> [[پەڕگە:Golden_Temple_Elista.jpg|وێنۆک|پەرستگای زێڕین لە شاری ئێلیستا.]] ڕووبەرەکەی ئەم کۆمارە ٧٦ ھەزار و ١٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە (٢٩ ھەزار و ٤٠٠ میل چوارگۆشە)، ژمارەی دانیشتووانی کەمی نزیکەی ٢٧٥ ھەزار کەسە<ref name="2014Est">Republic of Kalmykia Territorial Branch of the [[Russian Federal State Statistics Service|Federal State Statistics Service]]. [http://statrk.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/statrk/resources/d2eb6f804365179484f5c574665da2b8/Численность+постоянного+населения+Ð%A0еспублики+Калмыкия.htm Численность постоянного населения Республики Калмыкия по городам и районам на 01.01.2014 года]{{بەستەری مردوو|url=http://statrk.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/statrk/resources/d2eb6f804365179484f5c574665da2b8/%C3%90%C2%A7%C3%90%C2%B8%C3%91%C2%81%C3%90%C2%BB%C3%90%C2%B5%C3%90%C2%BD%C3%90%C2%BD%C3%90%C2%BE%C3%91%C2%81%C3%91%C2%82%C3%91%C2%8C+%C3%90%C2%BF%C3%90%C2%BE%C3%91%C2%81%C3%91%C2%82%C3%90%C2%BE%C3%91%C2%8F%C3%90%C2%BD%C3%90%C2%BD%C3%90%C2%BE%C3%90%C2%B3%C3%90%C2%BE+%C3%90%C2%BD%C3%90%C2%B0%C3%91%C2%81%C3%90%C2%B5%C3%90%C2%BB%C3%90%C2%B5%C3%90%C2%BD%C3%90%C2%B8%C3%91%C2%8F+%C3%90%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D0%BA%D0%B8%D1%8F.htm |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }} {{in lang|ru}}</ref> کۆمارەکە شوێنی نیشتەجێبوونی کالمیکەکانە، کە گەلێکی بە ڕەچەڵەک [[مەغۆل]] و بە پلەی یەکەم لە ئایینی بووداین. پایتەختی کۆمارەکە شاری [[ئیلیستا]]یە کە ناوبانگێکی زۆری لە شەترەنجی نێودەوڵەتیدا بەدەستھێناوە. == ئابوری == کالمیکیا کەرتێکی [[وەرزێری|کشتوکاڵی]] پێشکەوتووی ھەیە. پیشەسازییە پێشکەوتووەکانی دیکە بریتین لە پیشەسازییەکانی پرۆسێسی خۆراک و نەوت و گاز. بەو پێیەی زۆربەی کالمیکیا وشکە، ئاودێری پێویستە بۆ کشتوکاڵ. پلانی ئاودێری چێرنی زێملی (Черноземельская оросительная система) لە باشووری کالمیکیا ئاو لە ڕووبارەکانی [[قەوقاز|قەفقازی]] [[تێرێک (ڕووبار)|تێریک]] و کوما لە ڕێگەی زنجیرەیەک کەناڵەوە وەردەگرێت: ئاو لە تێرێکەوە بۆ کوما لە ڕێگەی کەناڵی تێرێک-کوما دەڕوات، پاشان بۆ کۆگای چۆگرای لەسەر ڕووباری ڕۆژھەڵاتی مانیچ لە ڕێگەی کەناڵی کوما-مانیچەوە، و لە کۆتاییدا دەچێتە ناو چەمی کالمیکیاوە بەسەر کەناڵی سەرەکی چێرنی زێملی، کە لە حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا دروست کراوە<ref>[http://kalmykia.evrazia.org/economika.html "What Kalmykia's economy is based on"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070526043824/http://kalmykia.evrazia.org/economika.html |date=May 26, 2007}} {{in lang|ru}}</ref> حکوومەتی کالمیکیا ساڵانە نزیکەی ١٠٠ ملیۆن دۆلار خەرج دەکات. بەرھەمی ساڵانەی نەوتی نزیکەی ١٬٢٧٠٬٠٠٠ بەرمیلە. == ئەمانەش ببینە == * [[یەرگێنی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Kalmykia}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ڕووسیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:کالمیکیا]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٥٨|کالمیکیا]] 4bbmjos5kbw5jzxqspgcvcbb02d8zwn 0 216390 1695732 1030765 2026-10-27T16:34:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە) 1695732 wikitext text/x-wiki '''کەدەشمان هەرپی یەکەم''' شانزەهەمین پاشای بنەماڵەی کاسیەکان و یەکەم کەس کە شانشینی خۆی بە کاردونیاش ناوبرد، دروستکەری شاری هێفتەبە لە ئێران، ئەم پاشایە شەڕی [[شارستانیەتی ئیلام]]ی کرد و لکاندی بە ئیمپراتۆریەتەکەیەوە، جێنشینی لە دەسەڵاتدا کوڕەکەی [[کوریگالزوی یەکەم]] بوو. <ref>بابلیەکان، چاپخانەی مۆزەخانەی بەریتانی لاپەرە ١١٧ </ref> <ref>پەیمانگای شوێنەوارناسی ئەمریکا، ساڵی ١٩٧٦ </ref> <ref> ژیاننامەی خەیاڵی ئەکەدی: لێکۆڵینەوەیەکی گشتی و بەراوردکاری، لاپەرە ٨-٩١ </ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:پاشا کوردیە کۆنەکان]] [[پۆل:کاسییەکان]] [[پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق]] [[پۆل:مێزۆپۆتامیا]] [[پۆل:بابل]] n99mqralx71yfu3kjoezey5lyd3q3z0 1695772 1695732 2026-10-27T17:02:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]] 1695772 wikitext text/x-wiki '''کەدەشمان هەرپی یەکەم''' شانزەهەمین پاشای بنەماڵەی کاسیەکان و یەکەم کەس کە شانشینی خۆی بە کاردونیاش ناوبرد، دروستکەری شاری هێفتەبە لە ئێران، ئەم پاشایە شەڕی [[شارستانیەتی ئیلام]]ی کرد و لکاندی بە ئیمپراتۆریەتەکەیەوە، جێنشینی لە دەسەڵاتدا کوڕەکەی [[کوریگالزوی یەکەم]] بوو. <ref>بابلیەکان، چاپخانەی مۆزەخانەی بەریتانی لاپەرە ١١٧ </ref> <ref>پەیمانگای شوێنەوارناسی ئەمریکا، ساڵی ١٩٧٦ </ref> <ref> ژیاننامەی خەیاڵی ئەکەدی: لێکۆڵینەوەیەکی گشتی و بەراوردکاری، لاپەرە ٨-٩١ </ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ژیاننامە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:پاشا کوردیە کۆنەکان]] [[پۆل:کاسییەکان]] [[پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق]] [[پۆل:مێزۆپۆتامیا]] [[پۆل:بابل]] 5vkob0r9xxvp0wqkpegkkh0jn06q040 0 216392 1695731 1549665 2026-10-27T16:34:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1695731 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە: Kassite - Cylinder Seal - Walters 42619.jpg|وێنۆک|مۆری سلندەر(کاریگەری گڵی ڕۆڵکراوی مۆدێرن) کە نووسراوی حەفت دێڕی سۆمەری لەسەرە کە باس لە کاداشمان ئێنلیل دەکات لە ئێستادا لە مۆزەخانەی هونەری واڵتەرزە]] '''کاداشمان ئێنلیلی یەکەم''' کە پاشایەکی کاسی بوو بەسەر بابلدا، لە ساڵانی ١٣٧٤-١٣٦٠ پێش زایین فەرمانڕەوایی کردیە، ئەو فەرمانڕەوایی لە باوکی [[کوریگالزوی یەکەم]]ەوە بە میرات گرتووە، ئەم پاشایە بە پەیوەندییە بازرگانییەکانی لەگەڵ فیرعەونی میسری ئەمینهۆتێپی سێیەم ناسرابوو، کە ناوی لە نامەکاندا هاتووە لە تل ئەلعەمارنا لە میسر. <ref> J. A. Brinkman (1976)، کەرەستە بۆ لێکۆڵینەوە لە مێژووی کاسیت، بەرگی یەکەم. من، پەیمانگای ڕۆژهەڵاتی زانکۆی شیکاگۆ، لاپەرە ١٣٠-١٣٤، ١٤٠،١٤٤</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:کاسییەکان]] [[پۆل:پاشا کوردیە کۆنەکان]] [[پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق]] [[پۆل:مێزۆپۆتامیا]] [[پۆل:بابل]] [[پۆل:مێژوو]] 0s089k5omanhren76nlmmvribnkko6d 0 218031 1695759 1554367 2026-10-27T16:39:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1695759 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ئەم وتارە '''کاردانەوەی زارەکی و ڕەفتاری تاکەکان، ڕێکخراوەکان و حکوومەتەکان''' لە بەرامبەر [[پێشێلکردنی مافی مرۆڤ لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران|پێشێلکردنی مافی مرۆڤ لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە]] لەخۆدەگرێت. == کاردانەوەکانی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ و وڵاتانی جیھان == ئەنجومەنی [[نەتەوە یەکگرتووەکان|مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل: از دولت ایران درباره کشتار ۱۳۶۷ توضیح خواسته‌ام|ناونیشان=https://ir.voanews.com/a/iran-human-rights-/4087358.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=ir.voanews.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=سازمان ملل نقض حقوق بشر در ایران ڕا محکوم کرد|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/iran-50846528|newspaper=BBC News فارسی|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=نام ایران در فهرست ناقضان حقوق اقلیت‌های مذهبی سازمان ملل|ناونیشان=https://www.independentpersian.com/node/96341/نام-ایران-در-فهرست-ناقضان-حقوق-اقلیت‌های-مذهبی-سازمان-ملل|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=ایندیپندنت فارسی|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=SIA|یەکەم=HRANA|سەردێڕ=خبرگزاری هرانا {{!}} تصویب قطعنامه کمیته حقوق بشر سازمان ملل، در محکومیت نقض حقوق بشر در ایران - خبرگزاری هرانا|ناونیشان=https://www.hra-news.org/2019/hranews/a-23049/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref> و [[دادگای نێونەتەوەییی داد|دادگای نێودەوڵەتی داد (لە لاھای)]] و ژمارەیەکی بەرچاو لە وڵاتانی جیھان، لەوانە ٤٧ وڵات لە بەیاننامەیەکدا، و لە کۆبوونەوەکەدا ٧٩ وڵاتی دیکە لە تشرینی دووەمی ٢٠١٩، دەیان ڕێکخراوی مافی مرۆڤ،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=خبرگزاری هرانا {{!}} نامه مشترک ۴۲ سازمان مدافع حقوق بشر؛ ماموریت گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران ڕا تمدید کنید - خبرگزاری هرانا|ناونیشان=https://www.hra-news.org/statements/a-383/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref>[[پێشێلکردنی مافی مرۆڤ لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران|پێشێلکردنی مافی مرۆڤیان لە ئێران]] لەلایەن بەرپرسانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە ئیدانە کردووە. بەپێی ئاژانسی ھەواڵی [[ئەسۆوشیەیتید پرێس]]، حکوومەتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فراخوان آمریکا برای حمایت از حقوق بشر در ایران {{!}} هوک: در فشار بر ایران به حقوق بشر هم توجه داریم|ناونیشان=https://ir.voanews.com/a/us-iran-human-rights/4591352.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=ir.voanews.com}}</ref> [[ئێران]]ی تۆمەتبار کردووە، لەگەڵ سێ وڵاتی دیکە لەوانە [[کۆریای باکوور]]، [[چین]] و [[ڕووسیا]]، بە پێشێلکردنی توندی مافەکانی مرۆڤ , لەوانە ئەنجامدان یان ڕێگەدان بە توندوتیژی دژی کەمینە ئایینییەکان و نەتەوەیییەکان، سنووردارکردنی [[ئازادیی دەربڕین|ئازادی ڕادەربڕین]] و ئازادی کۆبوونەوە، تۆمەتباری کرد. ڕۆژی ٢٣ی شوباتی ٢٠١٩ زیاتر لە سەد ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ھەردوو [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی دیموکرات]] و [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی کۆماری]] بڕیارنامەیەکیان واژوو کرد کە تێیدا پشتیوانیان لە ئێرانییەکی [[دیموکراسی|دیموکراس]] و [[سێکۆلاریزم|عەلمانی]] کرد و پیلانی تیرۆریستی [[ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] ئیدانە کرد. لەم بڕیارنامەیەدا ئاماژە بەوە کراوە کە حکوومەتی [[ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] لە ماوەی ڕابردوودا چەندین جار خەڵکی ناڕازیی ئێرانی سەرکوت کردووە، لەوانە لە کاتی لە سێدارەدانی بەکۆمەڵی ساڵی ١٩٩٨، ناڕەزایەتیی خوێندکاران لە ساڵی ١٩٩٨، ناڕەزایەتییەکان لە ساڵی ٢٠٠٩، [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠١٧-٢٠١٨)|ناڕەزایەتییەکانی کانوونی دووەمی ٢٠١٨]]، و [[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠١٩-٢٠٢٠)|ناڕەزایەتییەکانی تشرینی دووەمی ٢٠١٩]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیش از ۱۰۰ عضو مجلس نمایندگان از دوو حزب آمریکا، در قطعنامه‌ای از یک ایران دموکراتیک و سکولار حمایت کردند|ناونیشان=https://ir.voanews.com/a/persiannewsamerica_us-house-iran-resolution/6101629.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=صدای آمریکا|زمان=fa}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|مافەکانی مرۆڤ}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:ئێران]] [[پۆل:مێژووی کۆماری ئیسلامی ئێران]] oa6sdvsip4f546j372m4610qqf7gq18 0 218267 1695937 1549595 2026-10-27T22:35:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1695937 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس-کەسایەتی}} '''کارۆلی یەکەم''' (بە ڕۆمانی : Carol I, Rege al României, Principe de Hohenzollern-Sigmaringen , بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]] : Karl Eitel Friedrich Zephyrinus Ludwig von Hohenzollern-Sigmaringen ; ٢٠ی نیسانی ١٨٣٩ - ١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩١٤) ئەفسەرێکی ئەڵمانی بوو و کوڕی دووەمی شازادەی ئەڵمانیا کارل ئەنتۆن. لە ساڵی ۱٨٦٦ هەڵبژێردرا بۆ پۆستی باڵادەستی میرنشینە یەکگرتووەکانی ڕۆمانیا و لە ساڵی ۱٨٨۱ بە پاشای ڕۆمانیا ڕاگەیەندرا . ئەندامی فەخری ئەکادیمیای ڕۆمانیا لە ساڵی ١٨٦٧ وە سەرۆکی فەخری و پاترۆنی ئەکادیمیا لە ساڵی ١٨٧٩ تا ١٩١٤، جەنەڕاڵ-فیڵد مارشاڵی سوپای [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا]] و فەرماندەی هێزەکانی ڕۆمانی و ڕووسیا کە لە [[ڕۆمانیا]] و [[بولگاریا]] لە شەڕی عوسمانی و ڕووسیا دژی سوپای [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] شەڕیان کردووە (١٨٧٧- ۱٨۷٨). {{پۆلی کۆمنز|Carol I of Romania}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|مێژوو|سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩١٤]] [[پۆل:خەڵکی ڕۆمانی بە ڕەگەز ئەڵمانی]] totzlpl6extii9f7le1ix2tcllr7exp 0 218737 1695838 1673250 2026-10-27T19:36:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695838 wikitext text/x-wiki {{short description|American actress|bot=PearBOT 5}} {{Use mdy dates|date=June 2020}} {{Infobox person | name = کارلی چایکین | image = Carly Chaikin 2012.jpg (cropped+enhanced).jpg | caption = چایکین لە ٢٠١٢ | birth_name = کارلی ھانا چایکین | birth_date = {{birth date and age|1990|3|26}} | birth_place = سانتا مۆنیکا، کالیفۆرنیا | occupation = ئەکتەر | years_active = ٢٠٠٩–ئێستا | spouse = {{marriage|ریان بەنێڵ|٢٠٢١}} }} '''کارلی ھانا چایکین''' ({{بە ئینگلیزی|Carly Hannah Chaikin}}) (لەدایکبووی ٢٦ی ئازاری ١٩٩٠) خانمەکتەرێکی ئەمریکییە، کاری نواندنی لە ساڵی ٢٠٠٩ دەست پێکرد، و دوای دوو ساڵ ڕۆڵێکی وەرگرت بەناوی دالیا ڕۆیس لە کەناڵی [[کۆمپانیای پەخشی ئەمریکی|ئەی بی سی]]، بەڵام زنجیرەکە لە ساڵی ٢٠١٤ ھەڵوەشایەوە، ساڵێک دواتر دەستی کرد بە ڕۆڵی دارلین لە زنجیرە درامای [[بەڕێز ڕۆبۆت (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بەڕێز ڕۆبۆت]]. == ژیانی سەرەتایی == چایکین لە شاری [[سانتا مۆنیکا، کالیفۆرنیا]] لەدایکبووە، باوکی پزیشکی دڵ و دایکی پزیشکی دەروونی بووە.<ref name="VeniceMag-LastSong-2010">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Steely |یەکەم=Jon |ناونیشان=http://www.venicemag.com/news/index/view/170 |سەردێڕ=Introducing Carly Chaikin |ئیش=Venice Magazine |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100611164620/http://www.venicemag.com/news/index/view/170 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٠ |وتەگێڕانەوە=Born, raised, and still living in Santa Monica, her dad is a cardiologist and her mom is a psychotherapist |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەسەر ئایینی جوولەکە بووە و ھەروەھا خوشکێکی ھەیە.<ref name="TVGuide-bio">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Carly Chaikin, Celebrity – Biography |ناونیشان=https://www.tvguide.com/celebrities/carly-chaikin/bio/319563/ |وێبگە=[[TV Guide]] |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠١٩ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190810133432/https://www.tvguide.com/celebrities/carly-chaikin/bio/319563/ |url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود|ژیاننامە|ژن}} {{پۆلی کۆمنز|Carly Chaikin}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] 281o382kacl0zyz46xhw9w4fkvgiqnp 0 218861 1695828 1546996 2026-10-27T19:35:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695828 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Moonstone.png|وێنۆک]]'''دکتۆر کارلا سۆفێن''' ({{بە ئینگلیزی|Karla Sofen}}) [[کەسایەتیی خەیاڵی|کەسایەتییەکی خەیاڵییە]] لە کتێبە کۆمیکییەکانی ئەمریکادا دەردەکەوێت، کە لەلایەن کۆمپانیای [[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ]] بڵاوکراوەتەوە. بۆ یەکەمجار لە فیلمی کاپتن ئەمریکا (بەرگی یەکەم) #192 دەرکەوت، کە لەلایەن نووسەر مارڤ وۆڵفمان و ھونەرمەند فرانک ڕۆبینزەوە دروست کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین =Rovin |یەکەم =Jeff |سەردێڕ =The Encyclopedia of Supervillains |ناونیشان =https://archive.org/details/encyclopediaofsu0000rovi_h5r9 |بڵاوکەرەوە =Facts on File |ڕێکەوت =١٩٨٧|شوێن=New York |ژپنک = ٠-٨١٦٠-١٣٥٦-X|پەڕە=[https://archive.org/details/encyclopediaofsu٠٠٠٠rovi_h٥r٩/page/٢٣٤ ٢٣٤]}}</ref> کارلا دەروونناسێکی کۆنە کە ھێزەکانی لە تێکەڵبوونێکەوە وەرگرتووە لەگەڵ بەردێکی کێشکردن کە لەلایەن دە ئێڵیەن کری (The Alien Kree) دیزاین کراوە. کارەکتەرەکە لە چەندین کاتدا لە مێژووی بڵاوکردنەوەکانیدا ھەم وەک [[گەورەخراپەکار]]ێک و ھەم وەک دژە پاڵەوانێک وێنا کراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن فرانک رۆبنس درووستکراوە]] [[پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن مارڤ وۆلفمان درووستکراون]] [[پۆل:کارەکتەرانی کۆمیک کە لە ١٩٧٥ ناسێنراون]] [[پۆل:پزیشکانی دەروونی خەیاڵی ئەمریکی]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکانی لۆس ئەنجلۆس]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە دەتوانن دەستکاری ڕووناکی بکەن]] [[پۆل:ئەو کەسایەتییە خەیاڵییانەی کە ھەستیان پێناکرێت]] [[پۆل:پزیشکە ژنە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:گۆڕانکارییەکانی کۆمیکی مارڤڵ]] [[پۆل:گەورەخراپەکارەکانی کۆمیکەکانی مارڤڵ]] [[پۆل:ژنکوژی خەیاڵی]] [[پۆل:کارەکتەرەکانی مارڤڵ کۆمیکس کە دەتوانن بە خێراییی سەروو مرۆیی بجووڵێن]] [[پۆل:کارەکتەرەکانی مارڤڵ کۆمیکس کە ھێزی سەروو مرۆیییان ھەیە]] [[پۆل:سووپەرھیرۆ مێیەکانی مارڤڵ کۆمیکس]] 00hlbupxll3o0q32bno6wpev6i3vroi 0 219402 1696080 1649003 2026-10-28T07:33:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1696080 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کاموسەک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاموسک }}<br>{{lang-en| Kamusak }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.27345| 44.54165}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کاموسەک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.27345| 44.54165 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سکتان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٧٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٩٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کاموسەک''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی سکتان]] لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] t60ez40wc8plqt99b07rr5e2prx3ns2 0 219508 1695956 1533319 2026-10-27T22:38:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە) 1695956 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Corioliskraftanimation.gif|وێنۆک|لەچوارچێوەی ئاماژەی بارنەگۆڕین (بەشی سەرەوەی وێنەکە)، تۆپە ڕەشەکە بە ھێڵێکی ڕاست دەجووڵێت. بەڵام ئەو چاودێرە (خاڵە سوورە) کە لە چوارچێوەی ئاماژەی سووڕاوە/نابارنەگۆڕین وەستاوە (بەشی خوارەوەی وێنەکە) تەنەکە وەک ڕێڕەوێکی کێشراو دەبینێت بەھۆی کۆریۆلیس و ھێزە ناوەندییەکان کە لەم چوارچێوەیەدا ھەن]] '''کاریگەری کۆریۆلیس''' ({{بە ئینگلیزی|Coriolis Force}}) لە ساڵی ١٨٣٦ لەلایەن زانای فەرەنسی گاسپارد-گوستاڤ کۆریۆلیسەوە باسکراوە، ئەو کاریگەرییەیە کە لە سیستەمێکی ئاماژەی سووڕاوەدا بەدی دەکرێت، کاتێک تەنێک لە جووڵەدایە بە ڕێزگرتن لە سیستەمی ئاماژەپێکراو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Mechanical Universe: Mechanics and Heat, Advanced Edition |edition=illustrated |یەکەم١=Steven C. |دوایین١=Frautschi |یەکەم٢=Richard P. |دوایین٢=Olenick |یەکەم٣=Tom M. |دوایین٣=Apostol |یەکەم٤=David L. |دوایین٤=Goodstein |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٧١٥٩٠-٤|پەڕە=٣٩٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ZTnxQGJ1fHMC}} [https://books.google.com/books?id=ZTnxQGJ1fHMC&pg=PA396 Extract of page 396]</ref> ئەم کاریگەرییە پێکدێت لە بوونی خێراکردنی ڕێژەیی جەستە لە سیستمی سووڕاوەی ناوبراودا. ئەم خێراکردنە ھەمیشە ڕاستڕەوە بە ئاڕاستەی خولانەوەی سیستمەکە و بە پێکھاتە تیشکی و تەسکییەکانی خێرایی جەستە. کاریگەری کۆریۆلیس دەبێتە ھۆی ئەوەی تەنێک کە لەسەر تیژڕەوی دیسکێکی سووڕاوەوە دەجووڵێت، مەیلی خێرابوونی ھەبێت بە بەراورد بەو دیسکە بەپێی ئەوەی کە ئایا جووڵەکە بەرەو ئاڕاستەی خولاندنەوەیە یان دوورە. کاریگەری کۆریۆلیس تەنھا کاتێک بوونی ھەیە کە سیستەمێکی پۆتان سووڕاوە بەکاربھێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Persson|یەکەم=Anders|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ١٩٩٨|سەردێڕ=How Do We Understand the Coriolis Force?|ناونیشان=https://journals.ametsoc.org/doi/abs/10.1175/1520-0477(1998)079%3C1373%3AHDWUTC%3E2.0.CO%3B2|journal=Bulletin of the American Meteorological Society|بەرگ=٧٩|issue=7|پەڕەکان=١٣٧٣–١٣٨٦|doi=10.1175/1520-0477(1998)079<1373:HDWUTC>2.0.CO;2|bibcode=1998BAMS...79.1373P|s2cid=45799020 |issn=0003-0007}}</ref> لە پۆتانی خولانەوەیدا ئەم کاریگەرییە وەک ھێزێکی ڕاستەقینە کاردەکات، ھەرچەندە کاریگەری کۆریۆلیس دۆخێکی پارنەگۆڕە و ھیچ پەیوەندییەکی بە سەرچاوەی تەنەکەوە نییە. ھەروەھا بۆنموونە بۆ ھێزی کارۆموگناتیسی یان ئەتۆمییە. لە ڕوانگەی شیکارییەوە، بە بەکارھێنانی یاسای دووەمی نیوتن لە سیستمێێکی سووڕاوەدا، کاریگەری کۆریۆلیس پێویستە، بەڵام ئەم ھێزە لە سیستمی پۆتانی بارنەگۆڕ بەبێ خێراکردن بوونی نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Classical Mechanics: With introduction to Nonlinear Oscillations and Chaos |دوایین=Bhatia |یەکەم=V.B. |بڵاوکەرەوە=Narosa Publishing House |ساڵ=١٩٩٧|پەڕە=٢٠١|ژپنک=٩٧٨-٨١-٧٣١٩-١٠٥-٣}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانست|کەشوھەوا|کەشوھەوا}} {{پۆلی کۆمنز|Coriolis force}} {{فیزیک-کۆلکە}} [[پۆل:ھێز]] [[پۆل:میکانیکی کلاسیکی]] [[پۆل:دیاردە فیزیکییەکان]] [[پۆل:داینامیکی بەرگەھەوا]] [[پۆل:خولانەوە]] qbl2udo6b826np6p2db2ly1ckgf7qhm 0 219603 1695883 1695604 2026-10-27T20:06:54Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1695883 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Puente_San_Martin_Toledo.jpg|وێنۆک|توندڕەوییەکی پوینتێ دی سان مارتین لە شاری تۆلیدۆ]] ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری [[تۆلێدۆ، ئیسپانیا|تۆلێدۆ]] بەدرێژاییی [[مێژوو]]. == پێش سەدەی ٢٠ == * ٥٨٩ - ئەنجومەنی ئایینی تۆلیدۆ بەڕێوەچوو.{{sfn|Britannica|1910}} ژمارەی دانیشتووان: ١٠ ھەزار کەس. * ٧١٢ - [[موسڵمان]]انی دەسەڵاتدار؛ شارەکە ناوی گۆڕدرا بۆ «تۆلایتۆلا».{{sfn|Hourihane|2012}} * ٩٩٩ - دروستکردنی مزگەوتی بیب مەردوم.<ref name=ICOMOS1986>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/379/documents/ |سەردێڕ= World Heritage List No. 379 |ڕێکەوت=١٩٨٦|نووسەر= International Council on Monuments and Sites}}</ref> * ١٢٢٧ - دەستی بە دروستکردنی [[کاتدراڵی تۆلیدۆ]] کرد.{{sfn|Britannica|1910}} * ١٣٦٦ - [[کەنیسەی ئێل ترانسیتۆ]] دروست کرا.<ref name=ICOMOS1986/> * ١٥٦١ - دادگای [[فیلیپی دووەمی ئیسپانیا]] لە تۆلیدۆوە گواسترایەوە بۆ [[مەدرید]].{{sfn|Levi|1995}} * ١٨٤٢ - ژمارەی دانیشتووان: ١٣٥٨٠ کەس.<ref name=INE>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ine.es/intercensal/ |ڕێکەوتی سەردان= ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Alterations to the municipalities in the Population Censuses since 1842: Toledo |بڵاوکەرەوە=Instituto Nacional de Estadística (Spain)}}</ref> * ١٨٧٨ - کردنەوەی [[تیاترۆ ڕۆخاس]] (شانۆ).{{sfn|Conde de Cedillo|1890}} * ١٩٠٠ - ژمارەی دانیشتووان: ٢٣ ھەزار و ٣١٧ کەس.<ref name=INE/> == سەدەی ٢٠ == * ١٩١٩ - دروستکردنی [[وێستگەی شەمەندەفەری تۆلیدۆ]]. * ١٩٣٠ - ژمارەی دانیشتووان: ٢٧٤٤٣ کەس.<ref name=INE/> * ١٩٥٠ - ژمارەی دانیشتووان: ٤٠٬٢٤٣ کەس.<ref name=INE/> * ١٩٨١ - ژمارەی دانیشتووان: ٥٧٧٦٩ کەس.<ref name=INE/> * ١٩٨٦ - ناوچەی مێژوویی شارەکە وەک [[میراتی جیھانیی یوونێسکۆ]] دەستنیشانکرا.<ref name=ICOMOS1986/> == سەدەی ٢١ == * ٢٠٠١ - ژمارەی دانیشتووان: ٦٨٬٣٨٢ کەس.<ref name=INE/> * ٢٠١١ - ژمارەی دانیشتووان:٨٣٬٨٧٢ کەس.<ref name=INE/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|کات}} {{پۆلی کۆمنز|Toledo, Spain}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی ئیسپانیا|تۆلێدۆ]] kvd2kd95t9cxzcpit5wa1bhkfrrl7j3 0 219671 1696171 1648987 2026-10-28T10:37:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1696171 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی بی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني بي }}<br>{{lang-en| Kanibi }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.88151| 44.8352}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی بی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.88151| 44.8352 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئاشتی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٠٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥١٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی بی''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ئاشتی]] لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. == ئەمانە ببینە == * [[کانی بی، ئاغجەلەر]] * [[کانی بی، ماوەت]] * [[کانی بی، پێنجوێن]] * [[کانی بی، گەرمک]] * [[کانی بی، کۆیە]] * [[کانی بی، دێگەڵە]] * [[کانی بی شێخ عەبدوڵا]] * [[کانیبی]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] 2eq3j0qxchzbenanofjm496yvqnovqp 0 219764 1695726 1695512 2026-10-27T16:33:40Z AramBot 39807 بۆت: گۆڕینی بەستەری پۆلی کۆمنز لە [[:Commons:Category:Victor Jara|Victor Jara]] بۆ [[:Commons:Category:Víctor Jara|Víctor Jara]] 1695726 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Víctor Jara | background = solo_singer | image =Victor-Jara-in-Helsinki-1969.jpg | caption = | birth_name = ڤیکتۆر لیدیۆ خارا مارتینێز | birth_date = {{birth date|df=yes|1932|9|28}} | birth_place = [[سان ئگناکیۆ، چیلی]] | origin = ڤایخۆی چیلی، چیلی | death_date = {{death date and age|df=yes|1973|9|16|1932|9|28}} | death_place = [[سانتیاگۆ]], چیلی | genre = {{flatlist| * فۆلکلۆر * [[Nueva canción]] * [[Andean music]] }} | occupation = {{flatlist| * هۆنراوەنووسی گۆرانی * شاعیر * دەرهێنەری شانۆ * ئەکادیمی * چالاکوانی کۆمەڵایەتی }} | instrument = {{flatlist| * Vocals * گیتاری کلاسیک/ئیسپانی }} | years_active = ١٩٥٩–١٩٧٣ (مردن) | label = {{flatlist| * [[Odeon Records|EMI-Odeon]] * '''DICAP'''/Alerce * [[Warner Music Group|Warner]] }} | website = {{URL|fundacionvictorjara.org}} }} '''ڤیکتۆر لیدیۆ خارا مارتینێز''' ( ٢٨ی ئەیلوولی ١٩٣٢ - ١٦ی ئەیلوول ١٩٧٣) مامۆستایەکی چیلی، دەرهێنەری شانۆ، [[شاعیر]]، [[گۆرانیبێژ]] و چالاکوانێکی سیاسیی [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیست]] بوو.<ref name="Report of the Chilean Commission on Truth and Reconciliation Part III Chapter 1 (A.2)">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٠٢|سەردێڕ=Report of the Chilean Commission on Truth and Reconciliation Part III Chapter 1 (A.2)|ناونیشان=http://www.usip.org/library/tc/doc/reports/chile/1993_pt3ch1_A2a2_153-167.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061231030014/http://www.usip.org/library/tc/doc/reports/chile/1993_pt3ch1_A2a2_153-167.html <!-- Bot retrieved archive -->|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=usip.org|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Chilean Communist Party|سەردێڕ=(History of the Chilean Communist Party (Reseña Histórica del Partido Comunista de Chile).|ناونیشان=http://www.pcchile.cl/documentos/rese%C3%B1a_historica.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.pcchile.cl/documentos/rese%C3%B1a_historica.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Chilean Communist Party|پەڕەکان=١|زمان=es}}</ref> ئەو پەرەی بە شانۆی [[چیلی]] دا بە دەرهێنانی کۆمەڵێک کار لە ئاستی ناوخۆ و کلاسیکیی جیهاندا. ئەو ھەروەھا ڕۆڵێکی سەرەکی ھەبوو لەنێوان مۆسیقاژەنانی نیۆ-فۆلکلۆری کە بزووتنەوەی سترانی نوێی چیلی (''Nueva Canción Chilena'') دامەزراند. ئەمە بووە هۆی سەرهەڵدانی دەنگێکی نوێ لە مۆسیقای وڵاتەکە لە ماوەی سەرۆکایەتی [[سالڤادۆر ئالێندێ]]. خاوا لەلایەن هێزەکانی پینۆچێتەوە دەستگیر کرا دوای کودەتای چیلی لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٧٣، کە ئالێندای لە دەسەڵات لابرد. لە کاتی پرسیارکردنیدا ئەشکەنجە درا و لە کۆتاییدا کوژرا، و لاشەکەی فڕێدرا بۆ شەقامێک لە شارۆچکەیەکی بچووکی [[سانتیاگۆ]].<ref>Jara, Joan. ''Víctor: An Unfinished Song,'' 249-250</ref> ناوەڕۆکی گۆرانییەکانی ئەو کە تیشکیان دەخستە سەر خۆشەویستی، ئاشتی و دادپەروەری کۆمەڵایەتی وە دواتریش بەو شێوازی دڕندەییە کە تیایدا کوژرا، ناوبانگی خارای گۆڕی بۆ "هێمایەکی بەهێز بۆ خەبات بۆ [[مافەکانی مرۆڤ]] و دادپەروەریی" بۆ ئەوانەی لە ماوەی ڕژێمی پینۆچێت کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://cja.org/article.php?id=1361|ئیش=Center for Justice and Accountability|سەردێڕ=Jara v. Barrientos|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://santiagotimes.cl/family-of-victor-jara-turns-from-chile-to-us-in-quest-for-justice/|دوایین=Charlotte Karrlsson-Willis|ئیش=The Santiago Times|سەردێڕ=Family of Víctor Jara turns from Chile to US in quest for justice|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006085104/http://santiagotimes.cl/family-of-victor-jara-turns-from-chile-to-us-in-quest-for-justice/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lynskey|یەکەم=Dorian|سەردێڕ=Víctor Jara: The folk singer murdered for his music|ناونیشان=https://www.bbc.com/culture/article/20200812-vctor-jara-the-folk-singer-murdered-for-his-music|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=www.bbc.com|زمان=en}}</ref> بەهۆی ڕۆڵ و بانگەشەکانی بۆ حکوومەتەکانی [[چێ گیڤارا|چی گیڤارا]] و ئالێندێ، کە تیایدا وەک [[باڵیۆز|باڵیۆزی کلتوری]] دەردەکەوت لە کۆتایی ساڵانی ١٩٦٠کان و تا سەرەتای قەیرانی ١٩٧٠کان کە کۆتایی هات بە کودەتای دژ بە ئالێندێ، بە هۆکاری سەرەکی بۆ کوژرانی خارا دەبینرێت. لە حوزەیرانی ٢٠١٦، دادوەری فلۆریدا ئەفسەری پێشووی [[سوپای چیلی]] پێدرۆ بارینێنتۆس بە تاوانباری کوشتنی خارا دۆزییەوە.<ref>[http://www.democracynow.org/2016/6/29/former_chilean_army_officer_found_liable Former Chilean Army Officer Found Liable for 1973 Murder of Víctor Jara After U.S.-Backed Coup]. ''[[Democracy Now!]]'' 29 June 2016.</ref><ref>[[Peter Kornbluh]] (July 2016). [https://www.thenation.com/article/justice-finally-for-one-of-pinochets-most-famous-victims/ Justice, Finally, for One of Pinochet’s Most Famous Victims]. ''[[The Nation]]''.</ref> لە تەممووزی ٢٠١٨، هەشت ئەفسەری سەربازی چیلی خانەنشین بە ١٥ ساڵ و ڕۆژێک زیندانی سزا دران بەهۆی کوشتنی خارا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=Victor Jara murder: ex-military officers sentenced in Chile for 1973 death|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2018/jul/03/victor-jara-ex-military-officers-sentenced-in-chile-for-1973-death|ئیش=[[Reuters]] in Santiago via [[گاردیان|The Guardian]]|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سۆشیالیزم|سیاسەت|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Víctor Jara}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢]] 9jvq250zgng3e0dvkp9m7ldlm610sa7 0 220134 1696027 1649005 2026-10-28T05:06:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1696027 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کافرۆشیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کافروشیان }}<br>{{lang-en| Kafroshyan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.09615| 44.6339}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کافرۆشیان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.09615| 44.6339 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئاڵا و لۆگۆی هەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://gov.krd/information-and-services/press-material/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ـ١١ـ٢٠٢٢ |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی کۆیە]](ناوەند) <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٢٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کافرۆشیان''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی کۆیە]](ناوەند) لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] fzkfrr9r9xhi18ha5tadg5xxqqnlpwx 0 220402 1696168 1648989 2026-10-28T10:37:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1696168 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی بی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کانيبي }}<br>{{lang-en| Kanibi }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.17251| 44.46229}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی بی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.17251| 44.46229 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئاڵا و لۆگۆی هەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://gov.krd/information-and-services/press-material/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ـ١١ـ٢٠٢٢ |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شۆڕش]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٠٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی بی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شۆڕش]] لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. == ئەمانە ببینە == * [[کانی بی، ئاغجەلەر]] * [[کانی بی، ماوەت]] * [[کانی بی، پێنجوێن]] * [[کانی بی، گەرمک]] * [[کانی بی، کۆیە]] * [[کانی بی، دێگەڵە]] * [[کانی بی شێخ عەبدوڵا]] * [[کانیبی]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] 9wzqcco5i7j415qw3kwhohpz8qasl5l 0 221791 1695842 1178255 2026-10-27T19:37:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1695842 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Charmy Kaur at CCL 4 Launch (cropped).jpg|وێنۆک]] '''کارمی کاور''' ({{بە ئینگلیزی|Charmme Kaur، لەدایکبووی ١٧ی ئایاری ١٩٨٧<ref>https://web.archive.org/web/20180924085006/http://idlebrain.com/news/2000march20/news260.html</ref>}}) بەرھەمھێنەری فیلمی ھیندییە و ئەکتەری پێشووی فیلمە. ئەو بەھۆی کارەکانیەوە ناسراوە کە زیاتر لە سینەمای تێلووگوودا ھەیە، ھەروەھا کەم فیلمی تامیل، مالایالم، کانادا و ھیندییشی ھەیە.<ref>https://web.archive.org/web/20110704172953/http://www.greatandhra.com/viewnews.php?id=30249&cat=1&scat=12</ref> فیلمە دیارەکانی بریتین لە فیلمەکانی وەک ماس (٢٠٠٤)، ئانوکۆکوندا ئۆکا ڕۆجو (٢٠٠٥)، لاکشمی (٢٠٠٦)، پورنامی (٢٠٠٦)، راکی (٢٠٠٦)، کە تێیدا لە ھەموو ئەم فیلمانەدا بەشداری کردووە جگە لە فیلمی ئانوکۆکوندا ئۆکا ڕۆجو کە ڕۆڵی پاڵپشتی گێڕاوە. دواتر لە فیلمەکانی وەک مانترا (٢٠٠٧) دەرکەوت، کە خەڵاتی ناندی ویلایەتی بۆ باشترین ئەکتەری کچ بەدەستھێنا، لە ساڵانی دواتردا لە فیلمەکانی مانۆراما (٢٠٠٩)، ڕۆژنامەی کاڤیا (٢٠٠٩) و مانگالا (٢٠١١) دەرکەوت، وا دیار بوو کە ئەو پاداشتێکی بۆ دەستکەوت. خەڵاتی تایبەتی دەستەی سوێندخواردنی ناندی لە ویلایەتێکی دیکەوە.<ref>https://web.archive.org/web/20180826105313/http://ccl6.in/telugu-warriors-brand-ambassadors/</ref> دواتر لە فیلمی ھیندی بودا... ھۆگا تێرا باپ لەگەڵ [[ئەمیتاب باچان]] دەرکەوت.<ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/charmme-kaur-moves-court-in-drug-case-4765187/</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Charmy Kaur}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی مومبای]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] [[پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم]] rxvlyssv0rep5d3tu20ccosuq12cucm 0 221878 1695836 1578556 2026-10-27T19:36:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە) 1695836 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:China PR & Iran pre-match conference 6.jpg|وێنۆک]] '''کارلۆس مانوێل بریتۆ لیال کویرۆز''' (لەدایکبووی ١ی ئازاری ١٩٥٣) ڕاھێنەری تۆپی پێی [[پورتوگال]]ی و سەرۆکی ڕاھێنەری [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێرانە]]. یاریدەدەری ڕاستی [[ئەلێکس فێرگوسۆن|ئەلێکس فێرگسۆن]] بوو لە [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچستەر یونایتد]] و لەگەڵیدا نازناوی چامپیۆنزلیگی ئەورووپای لە وەرزی ٢٠٠٧–٢٠٠٨، جامی جیھانی یانەکان لە ٢٠٠٨، [[پرێمیەرلیگ|خولی نایابی ئینگلیزی]] لە وەرزەکانی (٢٠٠٢–٠٣، ٢٠٠٦–٠٧، ٢٠٠٧–٢٠٠٨) بەدەستھێنا) و جامی یەکێتی ئینگلتەرا لە It ھەروەھا وەرزی (٢٠٠٣–٠٤) و جامی یانەکانی ئینگلیزی لە وەرزەکانی (٢٠٠٥–٠٦، ٢٠٠٨–٠٩ و ٢٠٠٩–١٠). ھەروەھا بۆ ماوەیەک ڕاھێنەری [[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|یانەی ڕیال مەدرید]] بووە. لە بواری ڕاھێنەرایەتی نیشتمانیدا ڕاھێنەری [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەفریقای باشوور|ئەفریقای باشوور]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پورتوگال|پورتوگال]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران|ئێران]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆلۆمبیا|کۆڵۆمبیا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر|میسر بووە]].<ref name="hamshahri2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کیروز مربی موفق در ردھٔ سنی پایھ|ناونیشان=http://www.hamshahrionline.ir/news-127705.aspx|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110210032815/http://www.hamshahrionline.ir/news-127705.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کویرۆز بۆ ماوەی دوو قۆناغ یاریدەدەری [[ئەلێکس فێرگوسۆن|ئەلێکس فێرگسۆن]] بووە لە [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد|مانچستەر یونایتد]]، بۆ ماوەی دوو قۆناغیش سەرۆکی ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پورتوگال|پورتوگال]] بووە و سەرکردایەتی ئەم تیپەی کردووە لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠|مۆندیالی ٢٠١٠]].<ref name="hamshahri2"/> ھەروەھا لەگەڵ ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەفریقای باشوور|ئەفریقای باشوور]] [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢|سەرکەوت بۆ مۆندیالی ٢٠٠٢]] و لەگەڵ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران|ھەڵبژاردەی ئێران بۆ]] [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤|جامی جیھانی]] ٢٠١٤، [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨|٢٠١٨]] و ٢٠٢٢. لە خاڵە گرنگەکانی تری ڕاھێنەرایەتییدا، دەتوانین ئاماژە بە سەرۆکی ڕاھێنەری [[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]] بکەین لە وەرزی (٢٠٠٣–٢٠٠٤) [[لا لیگا|ی لالیگا]]، کە بە ماوەیەکی ناسەرکەوتوو دادەنرێت بۆ ئەو.<ref name="hamshahri2"/> ھەروەھا ئەزموونی ڕاھێنەرایەتی لە خولی J -League (ژاپۆن) و MLS (ئەمریکا) و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ھەڵبژاردەی ئیماراتی ھەیە]].<ref name="hamshahri2"/>لە تەمەنی گەنجیدا، لە تەمەنی ١٥ بۆ ٢١ ساڵیدا، کویرۆز گۆڵپارێز بووە بۆ تیپی زێدی خۆی لە شاری نامپولا لە [[مۆزامبیک|مۆزەمبیق]]، [[باشگاە فروویاریو نامپولا|یانەی فرۆڤیاریۆ نامپولا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=PROFILE: Carlos Queiroz (Player)|ناونیشان=http://www.footballzz.co.uk/jogador.php?id=223184&epoca_id=0|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131203233828/http://www.footballzz.co.uk/jogador.php?id=223184&epoca_id=0|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ١٩٧٤ بڕوانامەی ئەندازیاری میکانیکی لە زانکۆی لۆرێنزۆ مارکێس لە مۆزەمبیق تەواو کردووە<ref>http://www.trt.net.tr/portuguese/desporto/2019/01/20/carlos-queiroz-um-tecnico-com-pergaminhos-para-dirigir-a-selecao-nacional-da-colombia-1129440</ref> و دوای ئەوەی [[مۆزامبیک|مۆزەمبیق]] [[سەربەخۆیی]] خۆی لە [[پورتوگال]] ڕاگەیاند و شۆڕشی قەرنازی لە پورتوگال ڕوویدا، کویرۆز وازی لە تۆپی پێ ھێنا و ڕووی لە پورتوگال کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Portugal's coach is chasing a personal dream|ناونیشان=http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/chris-mcgrath-portugals-coach-is-chasing-a-personal-dream-2013089.html|ئیش=independent.co.uk|بڵاوکەرەوە=Independent News and Media|ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٠|شوێن=London}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ|وەرزش|ئێران|پورتوگال|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Carlos Queiroz}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣]] [[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] [[پۆل:زیندووان]] reog75o8hpdeojexx17xa060ihyji56 0 221994 1696009 1533379 2026-10-28T01:40:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1696009 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Castiel (supernatural) (1).jpg|وێنۆک]] '''کاستیل''' ({{بە ئینگلیزی|Castiel}}) کارەکتەری خەیاڵی و سەرەکییە لە زنجیرەی سەروو سروشتی کە میشا کۆلینز ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت. یەکەم دەرکەوتنی لە زنجیرەکەدا پەیوەندی بە ئەڵقەی یەکەمی وەرزی چوارەمەوە ھەیە، کە تێیدا دەڵێت دین وینچێستەری لە دۆزەخ ڕزگار کردووە، چونکە خودا فەرمانی کردووە؛ کە بە تەوەرەی مەسیحی دەست پێدەکات کە زاڵە بەسەر تەواوی بابەتەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=November 18 2008|سەردێڕ=Misha Collins Is 'Supernatural's' Dark Angel|ناونیشان=http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2008/11/misha-collins-is-supernaturals-dark-angel.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090907182900/http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2008/11/misha-collins-is-supernaturals-dark-angel.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٩}}</ref> کاستیل لەنێو کۆمەڵێک فریشتەیە لەسەر زەوی کە ڕێگری لە لوسیفەر دەکەن ئەو ٦٦ قوفڵە بشکێنێت کە ڕێگەی پێدەدەن لە قەفەسەکەی ڕزگاری بێت و ئاپۆکالیپسەکە دەستپێبکات. بە تێپەڕبوونی کات ھاوسۆزییەک لە نێوان ئەو و براکانی وینچێستەردا گەشە دەکات، بە تایبەت دین و کاستیل حەزی لە دین وینچێستەر دەبێت. کاتێک تێدەگات کە میکایل لە ڕاستیدا پلانیی ھەیە ھەوڵی ڕزگارکردنی قەفەزی لوسیفەر بدات، دەتوانێت بیکوژێت. کاستیل ھەوڵدەدات دین لەم بارەیەوە ئاگادار بکاتەوە، بەڵام بەھۆیەوە سزا دەدرێت. لە کۆتاییدا دڵسۆزی خۆی بۆ بەھەشت دەشکێنێت، و ڕوو لە مرۆڤایەتیی دەکات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە دەتوانن دەستکاری ڕووناکی بکەن]] 1zbnoim6l3i6ym9fv4f9ahnf7jark5m 0 222355 1695617 1695422 2026-10-27T12:04:43Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695617 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = ئایسلەندی | nativename = {{lang|is|íslenska}} | pronunciation = ˈist.l̥ɛn.ska | states = [[ئایسلەند]] | speakers = ٣١٤٫٠٠٠ | ethnicity = [[ئایسلەندییەکان]] | date = ٢٠١٥ | = | familycolor = Indo-European | fam2 = [[زمانی ژێرمانییەکان|ژێرمانی]] | fam3 = [[باکووری ڕۆژاوای ژێرمانی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://glottolog.org/resource/languoid/id/olde1239 |سەردێڕ=Older Runic |ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Glottolog]] |دوایین=Hammarström |یەکەم=Harald |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221113105941/https://glottolog.org/resource/languoid/id/olde1239 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=[[Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology]] |دوایین٢=Forkel |یەکەم٢=Robert |دوایین٣=Haspelmath |یەکەم٣=Martin |دوایین٤=Bank |یەکەم٤=Sebastian}}</ref> | fam4 = [[North Germanic languages|زمانی ژێرمانی باکوور]] | fam5 = [[Old West Norse|ڕۆژاوای سکاندیناڤی]] | ancestor = [[Old Norse language|نۆرزی کۆن]] | ancestor2 = [[ڕۆژاوای کۆنی نۆرزی]] | ancestor3 = [[ئایسلەندی کۆن]] | script = [[Latin script|لاتینی]] ([[Icelandic ڕێنووس|Icelandic alphabet]]){{ھن}}[[Icelandic Braille]] | nation = {{flag|Iceland}}{{ھن}}{{flag|Nordic Council}} | agency = [[پەیمانگای ئارنی ماگنۆسۆن بۆ توێژینەوەی ئایسلەندی]]{{Efn|In an advisory capacity.}} | iso1 = is | iso2t = isl | iso2b = ice | iso3 = isl | glotto = icel1247 | glottorefname = Icelandic | lingua = 52-AAA-aa | notice = IPA | map = Iceland (orthographic projection).svg | mapcaption = Iceland, where Icelandic is the language of the majority }} '''زمانی''' '''ئایسلەندی''' [[زمانە جێرمەنییەکان|زمانێک جێرمانی]] باکوورە لە [[ئایسلەند]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nordic Language Convention|ناونیشان=http://www.norden.org/webb/news/news.asp?id=6795&lang=6|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090428022430/http://www.norden.org/webb/news/news.asp?id=6795&lang=6|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Menntamálaráðuneyti|ناونیشان=http://www.menntamalaraduneyti.is/malaflokkar/Menning/dit/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130522133046/http://www.menntamalaraduneyti.is/malaflokkar/Menning/dit/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نزیکترین زمان لە زمانی ئایسلەندی زمانی [[فارۆی]]ی و ھەندێک زاراوەی نەرویجی، و ئایسلەندی، [[فارۆی]] و [[زمانی نەرویژی|نەرویجی]] بە زمانەکانی ڕۆژاوای [[سکاندیناڤیا|سکاندیناڤی]] دادەنرێت، لەکاتێکدا [[زمانی سوێدی|سوێدی]] [[زمانی دانمارکی|و دانمارکی]] زمانەکانی ڕۆژھەڵاتی [[سکاندیناڤیا|سکاندیناڤی]] پێکدەھێنن و ھەموو ئەم زمانانە لقەکانی زمانی نۆرزیین. زمانی نووسراوی ئایسلەندی لە سەدەی ١٣ەوە گۆڕانکارییەکی زۆری بەسەردا نەھاتووە، بۆیە پەیوەندییەکی گەورە لە نێوان ڕێزمانی مۆدێرن و نۆرزی کۆندا ھەیە، قسەکەرانی زمانی مۆدێرن چیرۆکە کۆنە ئایسلەندییەکان دەخوێننەوە کە نزیکەی ٨٠٠ ساڵ لەمەوبەر نووسراون، ئایسلەندی کۆن زمانی نۆرزی کۆنە کە زمانی [[ڤایکینگەکان|ڤایکینگەکانە]]، نزیکەی ٣٠٠ ھەزار کەس قسەی پێدەکەن. زۆربەی ئایسلەندی زمانەکان لە [[ئایسلەند]] دەژین، و نزیکەی ٨٫١٦٥ ئایسلەندی قسەکەر لە [[دانمارک]] ھەن، و نزیکەی ٢٫٦٥٥ کەس لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، و لەلایەن زۆر کەس لە شاری [[جیملی|گیملی]] قسەی پێدەکرێت لە [[کەنەدا]]. یاسای ئایسلەندا زمانی ئایسلەندی وەک زمانێکی فەرمی لە [[ئایسلەند|وڵاتەکەدا]] وەرناگرێت، ھەرچەندە [[ئایسلەند|ئایسلەندا]] ئەندامی ئەنجومەنی باکوورە کە تەنیا [[زمانی سوێدی|زمانی سویدی]] [[زمانی نەرویژی|و نەرویجی و]] [[زمانی دانمارکی|دانیمارکی]] بەکاردەھێنێت، لەگەڵ ئەوەشدا بڕگەیەک لە [[إتفاقیة اللغة النوردیة|ڕێککەوتنی زمانی نۆردی]] ھەیە لە [[١٩٨٧|ساڵی ١٩٨٧]]ەوە کە دەڵێت ھاووڵاتیانی [[ئایسلەند]]ی دەرفەتیان ھەیە بە زمانی ئایسلەندی لە ئۆرگانە فەرمییەکان لە وڵاتانی باکوور قسە بکەن بەبێ ئەوەی بەرپرسیار بن لە تێچووی وەرگێڕان. ڕێککەوتنەکە سەردانی [[نەخۆشخانە|نەخۆشخانەکان]] و ناوەندەکانی کار و فەرمانگەکانی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و [[پۆلیس]] لەخۆدەگرێت، بەڵام ڕێککەوتنەکە لەلایەن ئایسلەندییەکانەوە بەناوبانگ نییە، و زۆرینەی خەڵکی ئایسلەندییەکان بە شێوەیەکی ڕوان بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] قسە دەکەن، وڵاتانی باکوور پابەندبوون بە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری بە زمانە جیاوازەکان لە ئۆرگانە فەرمییەکاندا. == تێبینییەکان == <references group="lower-alpha" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کەنەدا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|زمان|ئایسلەند}} {{پۆلی کۆمنز|Icelandic language}} {{زمان-کۆلکە}} {{ئایسلەند-کۆلکە}} {{کەنەدا-کۆلکە}} [[پۆل:زمانەکانی بکەر–کار–بەرکار]] [[پۆل:زمانە جێرمەنییە باکوورییەکان]] [[پۆل:زمانەکان بە کۆدی ئیزۆ ٦٣٩-١]] [[پۆل:زمانەکان بە کۆدی ئیزۆ ٦٣٩-٢]] [[پۆل:زمانەکانی کەنەدا]] [[پۆل:زمانەکان]] [[پۆل:زمانەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:زمانی ئایسلەندی]] i4s4jwrjiiru6rnbgem096w1kqs634d 0 225824 1695942 1549594 2026-10-27T22:36:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1695942 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Carrom.jpg|وێنۆک| تەختەیەکی یاری کارۆم]] '''کارۆم''' یارییەکی تەختەی [[بیلیارد|بیلیاردە]] لە [[باشووری ئاسیا]] . ئەم یارییە لە [[ھیندستان|هیندستان]] و [[بەنگلادێش|بەنگلادیش]] و [[ئەفغانستان]] و [[نیپال|نیپاڵ]] و [[پاکستان]] و [[سریلانکا]] و ناوچەکانی دەوروبەری زۆر بەناوبانگە و بە ناوی جیاواز بە زمانی جیاواز ناسراوە. لە باشووری ئاسیا زۆرێک لە یانەکان و قاوەخانەکان پاڵەوانێتییەکی بەردەوامیان هەیە. کارەکانم بەزۆری لەلایەن خێزانەکانەوە یارییان پێدەکرێت، لەنێویاندا منداڵان و لە چالاکییە کۆمەڵایەتییەکان. لە ناوچە جیاوازەکاندا ستاندارد و یاسای جیاواز هەیە. == سەرچاوەکان == {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|کایەی ڤیدیۆیی|ھیندستان}} {{پۆلی کۆمنز|Carrom}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} og2liznbs3w5wps1senmdbhbyzx0js0 0 225844 1696004 1533368 2026-10-28T01:39:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1696004 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''کازەم''' ({{بە ئینگلیزی|Kazam}}) [[نەرمامێرە خۆڕایییەکان|نەرمەکاڵایەکی ئازادە کە]] لەژێر مۆڵەتی گشتی GNU وەشانی ٣ بڵاوکراوەتەوە. ئەم بەرنامەیە بووەتە یەکێک لە باشترینەکانی بوارەکەی بە توانای گرتنی سکرین شۆت و سکرینکاست لە ژینگەی دەسکتۆپەکەتەوە. خۆشبەختانە کازەم لە کۆگای گەردوونی [[دابەشکراوەی لینوکس|دابەشکردنی لینوکسدا]] بەردەستە، بەکارھێنەران لە زیادکردنی ئەرشیفی پاکێجی نافەرمی خۆیان ڕزگار دەکات؛ بەڵام تیمی پەرەپێدانی ئەم بەرنامەیە دوو کۆگای دیکەیان لەبەرچاو گرتووە بە ناوەکانی Stable و Unstable بۆ ئاسانکاری بەکارھێنەران. ئەو سوودەی کە وەشانی ناو کۆگای جێگیر ھەیە بە بەراورد بە وەشانی ناو کۆگای فەرمی ئوبونتو ئەوەیە کە بەکارھێنەران دەتوانن ئەم کۆگایە بەکاربھێنن بۆ بەدەستھێنانی نوێترین وەشانی جێگیر لە بەرنامەکەدا. کۆگای دووەم بۆ ئەو بەکارھێنەرانەیە کە پلانیان ھەیە بەشداری لە پەرەپێدانی بەرنامەکەدا بکەن و ڕۆڵیان ھەبێت لە باشترکردنی دۆخەکە بە ڕاپۆرتکردنی ھەڵە لە وەشانی ناجێگیر و گواستنەوەی بەرەو دۆخێکی جێگیر. == سەرچاوەکان == {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:کارگەکانی موبایل]] pwv6cpa2v7twi5hmxrav8pb6qlpwkyt 0 226211 1695841 1409291 2026-10-27T19:37:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە) 1695841 wikitext text/x-wiki {{پێویستی بە شارەزایە|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}} '''کارلێکی میتاتێزی خوێ''''، ھەندێک جار پێی دەوترێت '''کارلێکی جێگۆڕکێی دووانە'''، پرۆسەیەکی کیمیایییە کە ئاڵوگۆڕی [[پەیوەندی کیمیایی|پەیوەندی]] لە نێوان دوو کارلێککەردا [[کیمیای نائەندامی|جۆرە کیمیایییەکان]] دەگرێتەوە؛ کە لە ئەنجامدا بەرھەمەکان دروست دەبن کە پەیوەندییان بە پەیوەندی ھاوشێوە یان یەکسانەوە ھەیە<ref>{{GoldBookRef|title=میتاتێزیس|file=M03878}}.</ref> ئەم کاردانەوەیە لەلایەن گشتییەوە نوێنەرایەتی دەکرێت: : <ce>AB + CD -> AD + CB </ce> پەیوەندی نێوان جۆرە کارلێککەرەکان دەتوانێت ئایۆنی بێت یان ھاوپەیوەندی. بە شێوەیەکی کلاسیک ئەم کارلێکانە دەبێتە ھۆی بارینی یەک بەرھەم. لە ئەدەبیاتی کۆنتردا زۆرجار زاراوەی دووانە شیبوونەوە ڕووبەڕوو دەبێتەوە. زاراوەی دوو شیبوونەوە بە تایبەتیتر کاتێک بەکاردەھێنرێت کە لانیکەم یەکێک لە مادەکان لە توێنەرەکەدا نەتوێتەوە، چونکە ئاڵوگۆڕی لیگاند یان ئایۆن لە دۆخی ڕەقی کارلێککەرەکەدا ڕوودەدات. بۆ نموونە: : AX(aq) + BY(s) → AY(aq) + BX(s). == جۆرەکانی کاردانەوە == === ئاڵوگۆڕی دژە یاریگا === میتاتێزی خوێ تەکنیکێکی باوکۆنتەریۆن بۆ. ھەڵبژاردنی کارلێککەرەکان بە ھێڵکاری تواوەیی یان [[وزەی تۆڕ]] ڕێنمایی دەکرێت. ھەروەھا دەتوانرێت تیۆری HSAB بەکاربھێنرێت بۆ پێشبینیکردنی بەرھەمەکانی کارلێکی میتاتێزی. زۆرجار میتاتێزی خوێ بەکاردەھێنرێت بۆ بەدەستھێنانی خوێ کە لە توێنەرە ئۆرگانیکەکاندا دەتوێتەوە. وێناکردن گۆڕینی [[سۆدیۆم|سۆدیۆم پەرینات]] بۆ [[تێرمۆدینامیک|تێترابوتیلامۆنیۆم]] [[خوێ (کیمیا)|خوێ]]:<ref>J. R. Dilworth, W. Hussain, A. J. Hutson, C. Tetrahalo Oxorhenate Anions" Inorganic Syntheses 1997, volume 31, pages 257–262. {{doi|10.1002/9780470132623.ch42}}</ref> : NaReO<sub>4</sub> + N(C<sub>4</sub>H<sub>9</sub>)<sub>4</sub>Cl → N(C<sub>4</sub>H<sub>9</sub>)<sub>4</sub>[ReO<sub>4</sub>] + NaCl :<ref>J. Le Bras, H. Jiao, W. E. Meyer, F. Hampel and J. A. Gladysz, "Synthesis, Crystal Structure, and Reactions of the 17-Valence-Electron Rhenium Methyl Complex [(η<sup>5</sup>-C<sub>5</sub>Me<sub>5</sub>)Re(NO)(P(4-C<sub>6</sub>H<sub>4</sub>CH<sub>3</sub>)<sub>3</sub>)(CH<sub>3</sub>)]<sup>+</sup>B(3,5-C<sub>6</sub>H<sub>3</sub>(CF<sub>3</sub>)<sub>2</sub>)<sub>4</sub><sup>−</sup>: Experimental and Computational Bonding Comparisons with 18-Electron Methyl and Methylidene Complexes", J. Organomet. Chem. 2000 volume 616, 54-66. {{doi|10.1016/S0022-328X(00)00531-3}}</ref> : [Fe(C<sub>5</sub>H<sub>5</sub>)<sub>2</sub>]BF<sub>4</sub> + NaB(C<sub>6</sub>F<sub>5</sub>)<sub>4</sub> → [Fe(C<sub>5</sub>H<sub>5</sub>)<sub>2</sub>]B(C<sub>6</sub>F<sub>5</sub>)<sub>4</sub> + NaBF<sub>4</sub> : : 3 + [Co(NH<sub>3</sub>)<sub>6</sub>]Cl<sub>3</sub> → 3 AgCl + [Co(NH<sub>3</sub>)<sub>6</sub>](NO<sub>3</sub>)<sub>3</sub> پێویست ناکات کارلێککەرەکان زۆر تواوە بن بۆ ئەوەی کارلێکەکانی میتاتێزی ڕووبدات. بۆ نموونە باریۆم تیۆسیانات دروست دەبێت کاتێک شلەیەکی تیۆسیاناتی [[مس]](I) و باریۆم ھایدرۆکساید لەناو. === ئەلکیلاسیۆن === کۆمپلێکسەکانی کانزاکان لە ڕێگەی کارلێکەکانی میتاتێزی خوێیەوە ئەلکیل دەکرێن. وێناکردن بریتییە لە میتیلکردنی تیتانۆسین دیکلۆرید بۆ پێدانی کاراکتەری پێتاسیس:<ref>{{OrgSynth|author=Payack, J. F. ; Hughes, D. L. ; Cai, D. ; Cottrell, I. F. ; Verhoeven, T. R.|prep=v79p0019|volume=79|pages=19|year=2002|title=Dimethyltitanocene}}</ref> : (C<sub>5</sub>H<sub>5</sub>)<sub>2</sub>TiCl<sub>2</sub> + 2 ClMgCH<sub>3</sub> → (C<sub>5</sub>H<sub>5</sub>)<sub>2</sub>Ti(CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub> + 2 MgCl<sub>2</sub> بەرھەمی خوێ بە شێوەیەکی گشتی لە توێنەرەوەی کارلێکەکەوە دەڕژێت. === کاردانەوەی بێلایەنکردن === کارلێکی [[بێلایەنیی ئینتەرنێت|بێلایەنکردن]] جۆرێکە لە کارلێکی دوو جێگرەوە. کارلێکی بێلایەنکردن کاتێک ڕوودەدات کە ترشێک کارلێک لەگەڵ بڕێکی یەکسان لە بازایەکدا بکات. ئەمەش بەزۆری گیراوەی خوێ و [[ئاو]] دروست دەکات. بۆ نموونە ترشی ھایدرۆکلۆریک لەگەڵ سۆدیۆم ھایدرۆکساید کارلێک دەکات و کلۆریدی سۆدیۆم و ئاو بەرھەم دەھێنێت: : HCl + NaOH → NaCl + ho2 === کاردانەوەی میتاتێزی بێ خوێ === بە پێچەوانەی کارلێکەکانی میتاتێزی خوێ کە بەھۆی بارینی خوێی ڕەقەوە دەجووڵێنرێن، کەمبوونەوەی بێ خوێن، کە بەھۆی دروستبوونی [[سیلینیۆم|سیلیل]] ھالیدەکانەوە وەرگیراون، کارلێکەکانی میتاتێزی بێ خوێ بە شێوەیەکی یەکسان بەردەوام دەبن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Mashima|یەکەم١=Kazushi|ساڵ=٢٠٢٠|سەردێڕ=Redox-Active α-Diimine Complexes of Early Transition Metals: From Bonding to Catalysis|journal=Bulletin of the Chemical Society of Japan|بەرگ=٩٣|issue=6|پەڕەکان=٧٩٩–٨٢٠|doi=10.1246/bcsj.20200056|doi-access=free}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|زانست|کیمیا}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:کاردانەوە کیمیایییەکان]] 6l0ty1yfbyhvl9b1gf07amlrl4m2pn8 0 226337 1695670 1407190 2026-10-27T13:37:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695670 wikitext text/x-wiki {{Infobox television |image=Adventure Time - Title card.png |genre={{Plainlist| * [[فەنتازیای زانستی]]<ref name=fantasty2future>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Whalen|یەکەم=Andrew|سەردێڕ='Adventure Time: Islands' Review: Most Futures Are Dark In New Season 8 Episodes, Life|ناونیشان=http://www.idigitaltimes.com/adventure-time-islands-review-most-futures-are-dark-new-season-8-episodes-life-580834|ئیش=iDigitalTimes|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وتەگێڕانەوە=''Adventure Time: Islands'' stands as the full fruition of ''Adventure Time''{{'}}s slow embrace of science fiction&nbsp;... At first ''Adventure Time'' was post-apocalyptic: a far-flung fantasy future in which magic has returned&nbsp;... but ''Islands'' opens a new phase in the series' science fiction storytelling by confronting the human race head-on.|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170225142903/http://www.idigitaltimes.com/adventure-time-islands-review-most-futures-are-dark-new-season-8-episodes-life-580834|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><br />[[وێژەی سەرکێشی|سەرکێشی]]<br />[[کۆمیدیای سەیر]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sava |یەکەم=Oliver |سەردێڕ=Beneath ''Adventure Time''{{'}}s Weirdness Lies Surprising Emotional Complexity |ناونیشان=https://www.avclub.com/article/beneath-iadventure-timesi-weirdness-lies-surprisin-103956 |وێبگە=[[The A.V. Club]] |ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131203050227/http://www.avclub.com/article/beneath-iadventure-timesi-weirdness-lies-surprisin-103956 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |وتەگێڕانەوە=''Adventure Time'' has become deeply entrenched in the comedy community. |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref><br />[[پێگەیشتن (چەشن)|پێگەیشتن]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.vox.com/culture/2015/11/22/9779088/adventure-time-stakes-review|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151122213904/https://www.vox.com/culture/2015/11/22/9779088/adventure-time-stakes-review|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=''Adventure Time'' Has Become this Era's Finest Coming of Age Story|وێبگە=[[Vox (website)|Vox]]}}</ref> }} |creator=[[پێندڵتن وارد]] |director={{Plainlist| * [[لاری لایکلێتەر]] }} |voices={{Plainlist| * [[جێریمی شێیدە]] * [[جۆن دیماژیۆو]] * [[ھیندن واڵش]] * [[تۆم کێنی]] * [[ئۆلیڤیا ئۆڵسن]] }} |language=ئینگلیزی |opentheme=«{{Based on|[[Adventure_Time#Title_sequence_and_music|کاتی سەرکێشی]]»|[[پێندڵتن وارد]]}} |endtheme=«{{Based on|[[Island Song|گۆرانیی دوورگە (لەگەڵ من وەرە)]]»|[[ئاشلی ئێریکسن]]}} |composer={{Plainlist| * کەیسی جەیمز بەیسیکیس * تیم کیفەر }} |country=ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |num_seasons=١٠ |num_episodes=٢٨٣<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Sava |یەکەم١=Oliver |سەردێڕ=''Adventure Time'' Concludes with a Celebration of what Makes it so Special |ناونیشان=https://tv.avclub.com/adventure-time-concludes-with-a-celebration-of-what-mak-1828785830 |وێبگە=[[The A.V. Club]] |بڵاوکەرەوە=[[The Onion]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180904013659/https://tv.avclub.com/adventure-time-concludes-with-a-celebration-of-what-mak-1828785830 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٨ |ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |list_episodes=پێڕستی ئەڵقەکانی کاتی سەرکێشی |executive_producer={{Plainlist| * [[فرێد سایبێرت]] * [[دێریک درایمن]] (وەرزی ١) * کێرتیس لێلاش * جێنیفەر پێڵفری * [[برایان ئەی. میڵەر]] * [[ڕۆب سۆرچەر]] * پێندڵتن وارد (وەرزی ٣{{en dash}}١٠) * [[ئادەم موتۆ]] (وەرزی ٧{{en dash}}١٠) }} |producer={{Plainlist| * کیت ماک }} |runtime={{Plainlist| * ١١ خولەک }} |company={{Plainlist| * [[ستۆدیۆکانی فرێدێرەیتۆر]] * [[ستۆدیۆکانی کارتوون نێتوۆرک]] }} |distributor=[[ستۆدیۆیە تەلەڤیزیۆنییەکانی وارنەر برۆس.]] |picture_format={{Plainlist| * [[ئێن تی ئێس سی]] (تەنیا ئەڵقەی تاقیکاری) * [[ئێچ دی]] [[١٠٨٠ئای]] }} |first_aired={{Start date|٢٠١٠|٤|٥}} |last_aired={{End date|٢٠١٨|٩|٣}} |related=''[[ھەڕەمەکی! کارتوونز]]'' |preceded_by=| followed_by=''[[کاتی سەرکێشی: خاکە دوورەدەستەکان]]'' |network=[[کارتوون نێتوۆرک]] }} '''کاتی سەرکێشی''' ({{بە ئینگلیزی|Adventure Time}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنی [[فەنتازیا|فەنتازیای]] ئەمریکییە لەلایەن [[پێندڵتن وارد]] بۆ کارتوون نێتوۆرک دروست کراوە و لەلایەن [[ستۆدیۆیە تەلەڤیزیۆنییەکانی وارنەر برۆس.]] بڵاو کراوەتەوە. زنجیرەکە شوێنی سەرکێشییەکانی کوڕێک بە ناوی [[فێنی مرۆڤ|فێن]] و باشترین ھاوڕێ و برا ھەڵگیراوەکەی [[جەیکی سەگ|جەیک]]، کە سەگێکە ھێزی جادوویی ھەیە دەتوانێت قەبارە و شێوەی بە ویستی خۆی بگۆڕێت دەکەوێت. فێن و جەیک لە خاکی ئووی پۆست-ئەپۆکالیپتیکدا دەژین، لەو شوێنەی کە لەگەڵ [[شازادە بنێشت]]، [[پاشای سەھۆڵ]]، [[مارسێلین]]، [[بیمۆ]] و ئەوانی تردا تێکەڵاوییان دەبێت. زنجیرەکە لەسەر [[کاتی سەرکێشی (کورتەفیلم)|کورتەفیلمێکی]] ساڵی ٢٠٠٧ بەندە کە لە [[نیکتوونز]] پەخش کرا. دوای ئەوەی کورتەفیلمەکە لەسەر ئینتەرنێت بەربڵاو بوو و کاردانەوەیەکی گەورەی لێ کەوتەوە، کارتوون نێتوۆرک [[فرێد سایبێرت]] و پێندڵتنی بۆ دروستکردنی زنجیرەیەکی تەواو ڕاسپارد، کە لە ١١ی ئازاری ٢٠١٠ پێشبینین کرا. زنجیرەکە لە ٥ی نیسانی ٢٠١٠ بۆ یەکەم جار لە کارتوون نێتوۆرک پەخش کرا، و لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ کۆتایی پێ ھات. زنجیرەکە لە چەندین سەرچاوەی جۆراوجۆرەوە ئیلھامی وەرگرتووە، لەوانە کایەی ڕۆڵگێڕانی فەنتازیای ''[[چاڵەڕەشەکان و ئەژدیھاکان]]'' و کایە ڤیدیۆیییەکان. بە بەکارھێنانی ئەنیمەیشنی بەدەستکێشراو بەرھەم ھێنراوە، بەرھەمھێنانی ھەر ئەڵقەیەک نزیکەی ھەشت بۆ نۆ مانگی خایاندووە و ماوەی ھەر ئەڵقەیەکیش نزیکەی یازدە خولەک دەبێت. کارتوون نێتوۆرک لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦ ڕای گەیاند، زنجیرەکە لە ٢٠١٨ دوای پەخشکردنی وەرزی دەیەمی کۆتایی پێ دێت. ئەڵقەی کۆتاییی زنجیرەکە لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ پەخش کرا، کە بەدوایدا ''[[کاتی سەرکێشی: خاکە دوورەدەستەکان|خاکە دوورەدەستەکان]]'' و سپین-ئۆفی بڵاونەکراوەی ''[[کاتی سەرکێشی: فیۆنا و کەیک|فیۆنا و کەیک]]'' ھاتن، و لە [[ئێچ بی ئۆ ماکس]] بڵاو کرانەوە. == بەرھەمھێنان == دوای کورتە فیلمە ئەنیمەیشنەکە، ستۆدیۆکانی فرێدێراتۆر زنجیرەیەکی کاتی سەرکێشی بۆ [[نیکلۆدیۆن]] دروستکرد، پاشان [[کارتۆن نێتۆرک]] لەگەڵ دامەزرێنەر و دروستکەرەکەی بەناوی [[پێندڵتن وارد|پێندڵتۆن وارد]]، چیرۆکێکی وێنەکراوی سەرەتایی بۆ «ئێنچیریدیۆن» دابینکرد، ئەمەش نیشانیدا کە دەتوانرێت بنەمای زنجیرەکە فراوانتر بکرێت لەگەڵ پارێزگاری کردن لە ڕەسەنەکانی زنجیرەکە وەک: دروشم و سەما کۆمیدییەکان، ساتەوەختی ماچی نائاسایی لەگەڵ شازادە و «ساتی [[ئەبراھام لینکۆڵن]]» لە ئەڵقەی یەکەمدا کە پەخشکرا (ئەڵقەی تاقیکاری). پاشان کارتۆن نێتۆرک بە ھەندێک دەستکاریکردن لە وێنەکێشاندا گڵۆپی سەوزی بۆ وەرزی یەکەم لە ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھەڵکرد و ئەڵقەی یەکەم بەرھەم ھێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{بەستەری پرۆژە خوشکەکان|d=Q53093|c=Category:Adventure_Time|n=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=no|species=no|display=''کاتی سەرکێشی''}} *[http://www.cartoonnetwork.com/tv_shows/adventuretime/index.html?atclk_gn=picker_Adventure_Time ''کاتی سەرکێشی'' لە کارتوون نێتوۆرک] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140629012544/http://www.cartoonnetwork.com/tv_shows/adventuretime/index.html?atclk_gn=picker_Adventure_Time |date=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٤ }} *{{bcdb|Other_Studios/F/Frederator_Studios/Adventure_Time_With_Finn__amp__Jake/}} *{{IMDb title|1305826}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|تەلەڤیزیۆن|کارتۆن|کۆمیدیا}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کاتی سەرکێشی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ کۆمیکدا گونجاندووە]] [[پۆل:ئەو زنجیرانەی خەڵاتی بافتایان وەرگرتووە]] [[پۆل:ئەو بەرنامانەی خەڵاتی ئێمیان وەرگرتووە]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆیییەکان گونجاندووە]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی پۆست-ئەپۆکالیپتیک]] [[پۆل:ئەو بەرنامانەی خەڵاتی ئێمییان وەرگرتووە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەکشنییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە کۆمیکییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی سەگەکان]] [[پۆل:سووپەرھیرۆکانی ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتۆرک]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە خەڵاتی پیبۆدییان وەرگرتووە]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی پاش کۆتاییی جیھانی]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی گۆڕینی شێوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ستۆدیۆکانی ڕەف درافت]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەزانستییە خەیاڵییە کۆمیکییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] 5wy4k0zgwgzj7dzkvm34vriip6phom5 1695781 1695670 2026-10-27T17:05:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1695781 wikitext text/x-wiki {{Infobox television |image=Adventure Time - Title card.png |genre={{Plainlist| * [[فەنتازیای زانستی]]<ref name=fantasty2future>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Whalen|یەکەم=Andrew|سەردێڕ='Adventure Time: Islands' Review: Most Futures Are Dark In New Season 8 Episodes, Life|ناونیشان=http://www.idigitaltimes.com/adventure-time-islands-review-most-futures-are-dark-new-season-8-episodes-life-580834|ئیش=iDigitalTimes|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وتەگێڕانەوە=''Adventure Time: Islands'' stands as the full fruition of ''Adventure Time''{{'}}s slow embrace of science fiction&nbsp;... At first ''Adventure Time'' was post-apocalyptic: a far-flung fantasy future in which magic has returned&nbsp;... but ''Islands'' opens a new phase in the series' science fiction storytelling by confronting the human race head-on.|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170225142903/http://www.idigitaltimes.com/adventure-time-islands-review-most-futures-are-dark-new-season-8-episodes-life-580834|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><br />[[وێژەی سەرکێشی|سەرکێشی]]<br />[[کۆمیدیای سەیر]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sava |یەکەم=Oliver |سەردێڕ=Beneath ''Adventure Time''{{'}}s Weirdness Lies Surprising Emotional Complexity |ناونیشان=https://www.avclub.com/article/beneath-iadventure-timesi-weirdness-lies-surprisin-103956 |وێبگە=[[The A.V. Club]] |ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131203050227/http://www.avclub.com/article/beneath-iadventure-timesi-weirdness-lies-surprisin-103956 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |وتەگێڕانەوە=''Adventure Time'' has become deeply entrenched in the comedy community. |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref><br />[[پێگەیشتن (چەشن)|پێگەیشتن]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.vox.com/culture/2015/11/22/9779088/adventure-time-stakes-review|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151122213904/https://www.vox.com/culture/2015/11/22/9779088/adventure-time-stakes-review|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=''Adventure Time'' Has Become this Era's Finest Coming of Age Story|وێبگە=[[Vox (website)|Vox]]}}</ref> }} |creator=[[پێندڵتن وارد]] |director={{Plainlist| * [[لاری لایکلێتەر]] }} |voices={{Plainlist| * [[جێریمی شێیدە]] * [[جۆن دیماژیۆو]] * [[ھیندن واڵش]] * [[تۆم کێنی]] * [[ئۆلیڤیا ئۆڵسن]] }} |language=ئینگلیزی |opentheme=«{{Based on|[[Adventure_Time#Title_sequence_and_music|کاتی سەرکێشی]]»|[[پێندڵتن وارد]]}} |endtheme=«{{Based on|[[Island Song|گۆرانیی دوورگە (لەگەڵ من وەرە)]]»|[[ئاشلی ئێریکسن]]}} |composer={{Plainlist| * کەیسی جەیمز بەیسیکیس * تیم کیفەر }} |country=ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |num_seasons=١٠ |num_episodes=٢٨٣<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Sava |یەکەم١=Oliver |سەردێڕ=''Adventure Time'' Concludes with a Celebration of what Makes it so Special |ناونیشان=https://tv.avclub.com/adventure-time-concludes-with-a-celebration-of-what-mak-1828785830 |وێبگە=[[The A.V. Club]] |بڵاوکەرەوە=[[The Onion]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180904013659/https://tv.avclub.com/adventure-time-concludes-with-a-celebration-of-what-mak-1828785830 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٨ |ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |list_episodes=پێڕستی ئەڵقەکانی کاتی سەرکێشی |executive_producer={{Plainlist| * [[فرێد سایبێرت]] * [[دێریک درایمن]] (وەرزی ١) * کێرتیس لێلاش * جێنیفەر پێڵفری * [[برایان ئەی. میڵەر]] * [[ڕۆب سۆرچەر]] * پێندڵتن وارد (وەرزی ٣{{en dash}}١٠) * [[ئادەم موتۆ]] (وەرزی ٧{{en dash}}١٠) }} |producer={{Plainlist| * کیت ماک }} |runtime={{Plainlist| * ١١ خولەک }} |company={{Plainlist| * [[ستۆدیۆکانی فرێدێرەیتۆر]] * [[ستۆدیۆکانی کارتوون نێتوۆرک]] }} |distributor=[[ستۆدیۆیە تەلەڤیزیۆنییەکانی وارنەر برۆس.]] |picture_format={{Plainlist| * [[ئێن تی ئێس سی]] (تەنیا ئەڵقەی تاقیکاری) * [[ئێچ دی]] [[١٠٨٠ئای]] }} |first_aired={{Start date|٢٠١٠|٤|٥}} |last_aired={{End date|٢٠١٨|٩|٣}} |related=''[[ھەڕەمەکی! کارتوونز]]'' |preceded_by=| followed_by=''[[کاتی سەرکێشی: خاکە دوورەدەستەکان]]'' |network=[[کارتوون نێتوۆرک]] }} '''کاتی سەرکێشی''' ({{بە ئینگلیزی|Adventure Time}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنی [[فەنتازیا|فەنتازیای]] ئەمریکییە لەلایەن [[پێندڵتن وارد]] بۆ کارتوون نێتوۆرک دروست کراوە و لەلایەن [[ستۆدیۆیە تەلەڤیزیۆنییەکانی وارنەر برۆس.]] بڵاو کراوەتەوە. زنجیرەکە شوێنی سەرکێشییەکانی کوڕێک بە ناوی [[فێنی مرۆڤ|فێن]] و باشترین ھاوڕێ و برا ھەڵگیراوەکەی [[جەیکی سەگ|جەیک]]، کە سەگێکە ھێزی جادوویی ھەیە دەتوانێت قەبارە و شێوەی بە ویستی خۆی بگۆڕێت دەکەوێت. فێن و جەیک لە خاکی ئووی پۆست-ئەپۆکالیپتیکدا دەژین، لەو شوێنەی کە لەگەڵ [[شازادە بنێشت]]، [[پاشای سەھۆڵ]]، [[مارسێلین]]، [[بیمۆ]] و ئەوانی تردا تێکەڵاوییان دەبێت. زنجیرەکە لەسەر [[کاتی سەرکێشی (کورتەفیلم)|کورتەفیلمێکی]] ساڵی ٢٠٠٧ بەندە کە لە [[نیکتوونز]] پەخش کرا. دوای ئەوەی کورتەفیلمەکە لەسەر ئینتەرنێت بەربڵاو بوو و کاردانەوەیەکی گەورەی لێ کەوتەوە، کارتوون نێتوۆرک [[فرێد سایبێرت]] و پێندڵتنی بۆ دروستکردنی زنجیرەیەکی تەواو ڕاسپارد، کە لە ١١ی ئازاری ٢٠١٠ پێشبینین کرا. زنجیرەکە لە ٥ی نیسانی ٢٠١٠ بۆ یەکەم جار لە کارتوون نێتوۆرک پەخش کرا، و لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ کۆتایی پێ ھات. زنجیرەکە لە چەندین سەرچاوەی جۆراوجۆرەوە ئیلھامی وەرگرتووە، لەوانە کایەی ڕۆڵگێڕانی فەنتازیای ''[[چاڵەڕەشەکان و ئەژدیھاکان]]'' و کایە ڤیدیۆیییەکان. بە بەکارھێنانی ئەنیمەیشنی بەدەستکێشراو بەرھەم ھێنراوە، بەرھەمھێنانی ھەر ئەڵقەیەک نزیکەی ھەشت بۆ نۆ مانگی خایاندووە و ماوەی ھەر ئەڵقەیەکیش نزیکەی یازدە خولەک دەبێت. کارتوون نێتوۆرک لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦ ڕای گەیاند، زنجیرەکە لە ٢٠١٨ دوای پەخشکردنی وەرزی دەیەمی کۆتایی پێ دێت. ئەڵقەی کۆتاییی زنجیرەکە لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ پەخش کرا، کە بەدوایدا ''[[کاتی سەرکێشی: خاکە دوورەدەستەکان|خاکە دوورەدەستەکان]]'' و سپین-ئۆفی بڵاونەکراوەی ''[[کاتی سەرکێشی: فیۆنا و کەیک|فیۆنا و کەیک]]'' ھاتن، و لە [[ئێچ بی ئۆ ماکس]] بڵاو کرانەوە. == بەرھەمھێنان == دوای کورتە فیلمە ئەنیمەیشنەکە، ستۆدیۆکانی فرێدێراتۆر زنجیرەیەکی کاتی سەرکێشی بۆ [[نیکلۆدیۆن]] دروستکرد، پاشان [[کارتۆن نێتۆرک]] لەگەڵ دامەزرێنەر و دروستکەرەکەی بەناوی [[پێندڵتن وارد|پێندڵتۆن وارد]]، چیرۆکێکی وێنەکراوی سەرەتایی بۆ «ئێنچیریدیۆن» دابینکرد، ئەمەش نیشانیدا کە دەتوانرێت بنەمای زنجیرەکە فراوانتر بکرێت لەگەڵ پارێزگاری کردن لە ڕەسەنەکانی زنجیرەکە وەک: دروشم و سەما کۆمیدییەکان، ساتەوەختی ماچی نائاسایی لەگەڵ شازادە و «ساتی [[ئەبراھام لینکۆڵن]]» لە ئەڵقەی یەکەمدا کە پەخشکرا (ئەڵقەی تاقیکاری). پاشان کارتۆن نێتۆرک بە ھەندێک دەستکاریکردن لە وێنەکێشاندا گڵۆپی سەوزی بۆ وەرزی یەکەم لە ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھەڵکرد و ئەڵقەی یەکەم بەرھەم ھێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{بەستەری پرۆژە خوشکەکان|d=Q53093|c=Category:Adventure_Time|n=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=no|species=no|display=''کاتی سەرکێشی''}} *[http://www.cartoonnetwork.com/tv_shows/adventuretime/index.html?atclk_gn=picker_Adventure_Time ''کاتی سەرکێشی'' لە کارتوون نێتوۆرک] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140629012544/http://www.cartoonnetwork.com/tv_shows/adventuretime/index.html?atclk_gn=picker_Adventure_Time |date=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٤ }} *{{bcdb|Other_Studios/F/Frederator_Studios/Adventure_Time_With_Finn__amp__Jake/}} *{{IMDb title|1305826}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|تەلەڤیزیۆن|کارتۆن|کۆمیدیا|خەیاڵی زانستی}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کاتی سەرکێشی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ کۆمیکدا گونجاندووە]] [[پۆل:ئەو زنجیرانەی خەڵاتی بافتایان وەرگرتووە]] [[پۆل:ئەو بەرنامانەی خەڵاتی ئێمیان وەرگرتووە]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆیییەکان گونجاندووە]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی پۆست-ئەپۆکالیپتیک]] [[پۆل:ئەو بەرنامانەی خەڵاتی ئێمییان وەرگرتووە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەکشنییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە کۆمیکییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی سەگەکان]] [[پۆل:سووپەرھیرۆکانی ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتۆرک]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە خەڵاتی پیبۆدییان وەرگرتووە]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی پاش کۆتاییی جیھانی]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی گۆڕینی شێوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ستۆدیۆکانی ڕەف درافت]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەزانستییە خەیاڵییە کۆمیکییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] j9nu6gqf2uixsi1ce20jwtklkh6pq3r 1695914 1695781 2026-10-27T21:12:29Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695914 wikitext text/x-wiki {{Infobox television |image=Adventure Time - Title card.png |genre={{Plainlist| * [[فەنتازیای زانستی]]<ref name=fantasty2future>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Whalen|یەکەم=Andrew|سەردێڕ='Adventure Time: Islands' Review: Most Futures Are Dark In New Season 8 Episodes, Life|ناونیشان=http://www.idigitaltimes.com/adventure-time-islands-review-most-futures-are-dark-new-season-8-episodes-life-580834|ئیش=iDigitalTimes|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وتەگێڕانەوە=''Adventure Time: Islands'' stands as the full fruition of ''Adventure Time''{{'}}s slow embrace of science fiction&nbsp;... At first ''Adventure Time'' was post-apocalyptic: a far-flung fantasy future in which magic has returned&nbsp;... but ''Islands'' opens a new phase in the series' science fiction storytelling by confronting the human race head-on.|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170225142903/http://www.idigitaltimes.com/adventure-time-islands-review-most-futures-are-dark-new-season-8-episodes-life-580834|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><br />[[وێژەی سەرکێشی|سەرکێشی]]<br />[[کۆمیدیای سەیر]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sava |یەکەم=Oliver |سەردێڕ=Beneath ''Adventure Time''{{'}}s Weirdness Lies Surprising Emotional Complexity |ناونیشان=https://www.avclub.com/article/beneath-iadventure-timesi-weirdness-lies-surprisin-103956 |وێبگە=[[The A.V. Club]] |ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131203050227/http://www.avclub.com/article/beneath-iadventure-timesi-weirdness-lies-surprisin-103956 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |وتەگێڕانەوە=''Adventure Time'' has become deeply entrenched in the comedy community. |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref><br />[[پێگەیشتن (چەشن)|پێگەیشتن]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.vox.com/culture/2015/11/22/9779088/adventure-time-stakes-review|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151122213904/https://www.vox.com/culture/2015/11/22/9779088/adventure-time-stakes-review|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=''Adventure Time'' Has Become this Era's Finest Coming of Age Story|وێبگە=[[Vox (website)|Vox]]}}</ref> }} |creator=[[پێندڵتن وارد]] |director={{Plainlist| * [[لاری لایکلێتەر]] }} |voices={{Plainlist| * [[جێریمی شێیدە]] * [[جۆن دیماژیۆو]] * [[ھیندن واڵش]] * [[تۆم کێنی]] * [[ئۆلیڤیا ئۆڵسن]] }} |language=ئینگلیزی |opentheme=«{{Based on|[[Adventure_Time#Title_sequence_and_music|کاتی سەرکێشی]]»|[[پێندڵتن وارد]]}} |endtheme=«{{Based on|[[Island Song|گۆرانیی دوورگە (لەگەڵ من وەرە)]]»|[[ئاشلی ئێریکسن]]}} |composer={{Plainlist| * کەیسی جەیمز بەیسیکیس * تیم کیفەر }} |country=ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |num_seasons=١٠ |num_episodes=٢٨٣<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Sava |یەکەم١=Oliver |سەردێڕ=''Adventure Time'' Concludes with a Celebration of what Makes it so Special |ناونیشان=https://tv.avclub.com/adventure-time-concludes-with-a-celebration-of-what-mak-1828785830 |وێبگە=[[The A.V. Club]] |بڵاوکەرەوە=[[The Onion]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180904013659/https://tv.avclub.com/adventure-time-concludes-with-a-celebration-of-what-mak-1828785830 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٨ |ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |list_episodes=پێڕستی ئەڵقەکانی کاتی سەرکێشی |executive_producer={{Plainlist| * [[فرێد سایبێرت]] * [[دێریک درایمن]] (وەرزی ١) * کێرتیس لێلاش * جێنیفەر پێڵفری * [[برایان ئەی. میڵەر]] * [[ڕۆب سۆرچەر]] * پێندڵتن وارد (وەرزی ٣{{en dash}}١٠) * [[ئادەم موتۆ]] (وەرزی ٧{{en dash}}١٠) }} |producer={{Plainlist| * کیت ماک }} |runtime={{Plainlist| * ١١ خولەک }} |company={{Plainlist| * [[ستۆدیۆکانی فرێدێرەیتۆر]] * [[ستۆدیۆکانی کارتوون نێتوۆرک]] }} |distributor=[[ستۆدیۆیە تەلەڤیزیۆنییەکانی وارنەر برۆس.]] |picture_format={{Plainlist| * [[ئێن تی ئێس سی]] (تەنیا ئەڵقەی تاقیکاری) * [[ئێچ دی]] [[١٠٨٠ئای]] }} |first_aired={{Start date|٢٠١٠|٤|٥}} |last_aired={{End date|٢٠١٨|٩|٣}} |related=''[[ھەڕەمەکی! کارتوونز]]'' |preceded_by=| followed_by=''[[کاتی سەرکێشی: خاکە دوورەدەستەکان]]'' |network=[[کارتوون نێتوۆرک]] }} '''کاتی سەرکێشی''' ({{بە ئینگلیزی|Adventure Time}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنی [[فەنتازیا|فەنتازیای]] ئەمریکییە لەلایەن [[پێندڵتن وارد]] بۆ کارتوون نێتوۆرک دروست کراوە و لەلایەن [[ستۆدیۆیە تەلەڤیزیۆنییەکانی وارنەر برۆس.]] بڵاو کراوەتەوە. زنجیرەکە شوێنی سەرکێشییەکانی کوڕێک بە ناوی [[فێنی مرۆڤ|فێن]] و باشترین ھاوڕێ و برا ھەڵگیراوەکەی [[جەیکی سەگ|جەیک]]، کە سەگێکە ھێزی جادوویی ھەیە دەتوانێت قەبارە و شێوەی بە ویستی خۆی بگۆڕێت دەکەوێت. فێن و جەیک لە خاکی ئووی پۆست-ئەپۆکالیپتیکدا دەژین، لەو شوێنەی کە لەگەڵ [[شازادە بنێشت]]، [[پاشای سەھۆڵ]]، [[مارسێلین]]، [[بیمۆ]] و ئەوانی تردا تێکەڵاوییان دەبێت. زنجیرەکە لەسەر [[کاتی سەرکێشی (کورتەفیلم)|کورتەفیلمێکی]] ساڵی ٢٠٠٧ بەندە کە لە [[نیکتوونز]] پەخش کرا. دوای ئەوەی کورتەفیلمەکە لەسەر ئینتەرنێت بەربڵاو بوو و کاردانەوەیەکی گەورەی لێ کەوتەوە، کارتوون نێتوۆرک [[فرێد سایبێرت]] و پێندڵتنی بۆ دروستکردنی زنجیرەیەکی تەواو ڕاسپارد، کە لە ١١ی ئازاری ٢٠١٠ پێشبینین کرا. زنجیرەکە لە ٥ی نیسانی ٢٠١٠ بۆ یەکەم جار لە کارتوون نێتوۆرک پەخش کرا، و لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ کۆتایی پێ ھات. زنجیرەکە لە چەندین سەرچاوەی جۆراوجۆرەوە ئیلھامی وەرگرتووە، لەوانە کایەی ڕۆڵگێڕانی فەنتازیای ''[[چاڵەڕەشەکان و ئەژدیھاکان]]'' و کایە ڤیدیۆیییەکان. بە بەکارھێنانی ئەنیمەیشنی بەدەستکێشراو بەرھەم ھێنراوە، بەرھەمھێنانی ھەر ئەڵقەیەک نزیکەی ھەشت بۆ نۆ مانگی خایاندووە و ماوەی ھەر ئەڵقەیەکیش نزیکەی یازدە خولەک دەبێت. کارتوون نێتوۆرک لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦ ڕای گەیاند، زنجیرەکە لە ٢٠١٨ دوای پەخشکردنی وەرزی دەیەمی کۆتایی پێ دێت. ئەڵقەی کۆتاییی زنجیرەکە لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ پەخش کرا، کە بەدوایدا ''[[کاتی سەرکێشی: خاکە دوورەدەستەکان|خاکە دوورەدەستەکان]]'' و سپین-ئۆفی بڵاونەکراوەی ''[[کاتی سەرکێشی: فیۆنا و کەیک|فیۆنا و کەیک]]'' ھاتن، و لە [[ئێچ بی ئۆ ماکس]] بڵاو کرانەوە. == بەرھەمھێنان == دوای کورتە فیلمە ئەنیمەیشنەکە، ستۆدیۆکانی فرێدێراتۆر زنجیرەیەکی کاتی سەرکێشی بۆ [[نیکلۆدیۆن]] دروستکرد، پاشان [[کارتۆن نێتۆرک]] لەگەڵ دامەزرێنەر و دروستکەرەکەی بەناوی [[پێندڵتن وارد|پێندڵتۆن وارد]]، چیرۆکێکی وێنەکراوی سەرەتایی بۆ «ئێنچیریدیۆن» دابینکرد، ئەمەش نیشانیدا کە دەتوانرێت بنەمای زنجیرەکە فراوانتر بکرێت لەگەڵ پارێزگاری کردن لە ڕەسەنەکانی زنجیرەکە وەک: دروشم و سەما کۆمیدییەکان، ساتەوەختی ماچی نائاسایی لەگەڵ شازادە و «ساتی [[ئەبراھام لینکۆڵن]]» لە ئەڵقەی یەکەمدا کە پەخشکرا (ئەڵقەی تاقیکاری). پاشان کارتۆن نێتۆرک بە ھەندێک دەستکاریکردن لە وێنەکێشاندا گڵۆپی سەوزی بۆ وەرزی یەکەم لە ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھەڵکرد و ئەڵقەی یەکەم بەرھەم ھێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{بەستەری پرۆژە خوشکەکان|d=Q53093|c=Category:Adventure_Time|n=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=no|species=no|display=''کاتی سەرکێشی''}} *[http://www.cartoonnetwork.com/tv_shows/adventuretime/index.html?atclk_gn=picker_Adventure_Time ''کاتی سەرکێشی'' لە کارتوون نێتوۆرک] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140629012544/http://www.cartoonnetwork.com/tv_shows/adventuretime/index.html?atclk_gn=picker_Adventure_Time |date=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٤ }} *{{bcdb|Other_Studios/F/Frederator_Studios/Adventure_Time_With_Finn__amp__Jake/}} *{{IMDb title|1305826}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|تەلەڤیزیۆن|کارتۆن|کۆمیدیا|خەیاڵی زانستی}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کاتی سەرکێشی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ کۆمیکدا گونجاندووە]] [[پۆل:ئەو زنجیرانەی خەڵاتی بافتایان وەرگرتووە]] [[پۆل:ئەو بەرنامانەی خەڵاتی ئێمیان وەرگرتووە]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆیییەکان گونجاندووە]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی پۆست-ئەپۆکالیپتیک]] [[پۆل:ئەو بەرنامانەی خەڵاتی ئێمییان وەرگرتووە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەکشنییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە کۆمیکییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی سەگەکان]] [[پۆل:سووپەرھیرۆکانی ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتۆرک]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە خەڵاتی پیبۆدییان وەرگرتووە]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی پاش کۆتاییی جیھانی]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی گۆڕینی شێوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ستۆدیۆکانی ڕەف درافت]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەزانستییە خەیاڵییە کۆمیکییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە دوای-کارەساتە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانی پێگەیشتن]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] qr1ay6qc5rm6y5bj7qihnlhzbi2gsjh 0 226402 1696015 1578355 2026-10-28T05:04:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1696015 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:سخنرانی کاسپین ماکان در مراسم افتتاحیه نمایشگاه عکس طبیعت جادویی ایران.JPG|وێنۆک|150px]] '''کاسپین ماکان مێھر'''، لە دایکبووی ٢٠ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٧١، سینەماکار، ڕۆژنامەنووس، وێنەگری پیشەیی، چالاکوانی مافی مرۆڤ و چالاکوانی سیاسییە. سینەماکاری و تەلارسازی خوێندووە و لە ساڵی ١٩٩١ دەستی بە چالاکییە ڕۆشنبیری و ھونەرییەکانی کردووە. کاسپین ماکان نووسەری دوو کتێبە بە ناوەکانی نەگین تەبەریستان و بێشنو ئاز نی. کتێبی وێناکراوی ھێشنو ئاز نی باس لە [[مەولانای ڕۆمی|مەولوی]] و گۆڕەکەی دەکات. پێشانگای وێنەکانی مۆلاوی بە بۆنەی ٨٠٠ ساڵەی لەدایکبوونی [[مەولانای ڕۆمی|مەولەوی]] لە کۆشکی نیاڤارانی تاران لە ساڵی ٢٠٠٧ بەڕێوەچوو. کتێبی نێگین تابە ڕستان، کاتێک کاسپیان ماکان لە زیندانی ئێڤین بوو، چاپ و بڵاوبووەتەوە. ئەم کتێبە لەلایەن عەلی شێربافەوە لە فارسییەوە بۆ ئینگلیزی وەرگێڕدراوە و خەتنووسەکەی لەلایەن ئەسرەفیل شیرچییەوە وەرگێڕدراوە. == کرداری سیاسی == دەزگیرانی نێدا ئاغا سوڵتان کچێکە کە لە کاتی ڕووداوەکانی دوای ھەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری ئێران لە ساڵی ٢٠٠٨ کوژرا. ڕۆژێک دوای کوشتنی نێدا، کاسپین ماکان مێھر چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ میدیا ناوخۆیی و دەرەکییەکان کرد و ڕای گەیاند کە ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی ئێران بەرپرسیار نییە لەو کوشتنە. ھەروەھا لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی ١ ڕای گەیاندووە کە نێدا سەبزە سەوز نەبووە و بەشداریی لە ھەڵبژاردنی دەیەمین سەرۆکایەتیدا نەکردووە. چونکە حکوومەتی ئیسلامی بە ھەوێنی ھەموو کێشەکان دەزانێت. بە بڵاوکردنەوەی وێنەی ڕاستەقینەی نێدا، ناوی بنەماڵەی ڕاستەقینەی ڕاستکردەوە کە بە ھەڵە بە ساڵحی ناسێندرا و ڕای گەیاند کە نێدا تەنھا بەدوای ئازادی دا دەگەڕێت. ھەروەھا عەلی ئاغا-سۆڵتان باوکی نێدا ئاغا-سۆڵتان لە چاوپێکەوتنەکاندا ئەمەی پشتڕاستکردەوە و جەختی لەوە کردەوە کە نێدا سەوز نەبووە و دەنگی نەداوە.<ref>[ http://iusnews.ir/?pageid=112860&پدر%20آقاسلطان:ندا%20سبز%20نبود&2010-04-31 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230201113238/https://iusnews.ir/?pageid=112860&%D9%BE%D8%AF%D8%B1%20%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86:%D9%86%D8%AF%D8%A7%20%D8%B3%D8%A8%D8%B2%20%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF&2010-04-31 |date= ١ی شوباتی ٢٠٢٣ }} علی آقاسلطان: ندا اصلاً سبز نبود. ما ھم نیستیم], [[خبرنامە دانشجویان ایران]]</ref> == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|فیلم|تەلەڤیزیۆن|ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Caspian Makan}} {{سەرچاوەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:زیندووان]] q55hibin0lv4dtmmi8w3uymcq8uu89b 0 226524 1695671 1543455 2026-10-27T13:37:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695671 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox television |image=Adventure Time Distant Lands Poster.jpg |genre={{Plainlist| * [[فەنتازیای زانستی]] }} |based_on={{based on|''[[کاتی سەرکێشی]]''|[[پێندڵتن وارد]]}} |developer={{Plainlist| * [[ئادەم موتۆ]] * ھانا کەی. نیسترۆم * جاک پێندارڤیس }} |director={{Plainlist| * میکی برووستێر * جێف لیوو }} |creative_director= |voices={{Plainlist| * [[جێریمی شێیدە]] * [[جۆن دیماژیۆو]] * [[ئۆلیڤیا ئۆڵسن]] * [[ھیندن واڵش]] * [[نیکی یانگ]] * [[ستیڤ لیتڵ]] }} |language=ئینگلیزی |opentheme= |endtheme= |composer= |country=ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |num_episodes=٤ |list_episodes= |executive_producer={{Plainlist| * ئادەم موتۆ * [[فرێد سایبێرت]] * جێنیفەر پێڵفری <small>(٢٠٢٠)</small> * ترام ویزگێڵ <small>(٢٠٢٠)</small> * ڤیشنو ئەترێیا <small>(٢٠٢٠)</small> * [[برایان ئەی. میڵەر]] <small>(٢٠٢٠)</small> * [[ڕۆب سۆرچەر]] <small>(٢٠٢٠)</small> * [[سام ڕێجیستەر]] <small>(٢٠٢١)</small> }} |producer=سکۆت ماڵچەس |runtime=٤٥–٥٠ خولەک |company={{Plainlist| * [[ستۆدیۆکانی فرێدێرەیتۆر]] * [[ستۆدیۆکانی کارتوون نێتوۆرک]] }} |distributor=[[ئێچ بی ئۆ ماکس]] |picture_format= |first_aired={{Start date|٢٠٢٠|٦|٢٥}} |last_aired={{End date|٢٠٢١|٩|٢}} |preceded_by=''[[کاتی سەرکێشی]]'' |followed_by=''[[کاتی سەرکێشی: فیۆنا و کەیک]]'' |network=[[ئێچ بی ئۆ ماکس]] }} '''''کاتی سەرکێشی: خاکە دوورەدەستەکان''''' ({{بە ئینگلیزی|Adventure Time: Distant Lands}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنی سنوورداری ئەمریکییە لەسەر زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنی ''[[کاتی سەرکێشی]]'' بەندە، کە لەلایەن [[پێندڵتن وارد]] دروست کراوە و لە بنەڕەتدا لە ٢٠١٠ تا ٢٠١٨ لە [[کارتۆن نێتۆرک|کارتوون نێتوۆرک]] پەخش کرا. لە چوار ئەڵقەی تایبەتی یەک-سەعاتی پێک ھاتووە، لەلایەن [[ستۆدیۆکانی فرێدێرەیتۆر]] و [[ستۆدیۆکانی کارتوون نێتوۆرک]] بەرھەم ھێنراوە؛ یەکەم ئەڵقەی تایبەت لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ لە [[ئێچ بی ئۆ ماکس]] بڵاو کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Adventure Time is returning with four new hour-long specials on HBO Max|ناونیشان=https://www.avclub.com/adventure-time-is-returning-with-four-new-hour-long-spe-1839297314|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=The A.V. Club|زمان=en}}</ref> ئەوانی تر لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢١ و ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ بڵاو کرانەوە. زنجیرەکە بە شێوەیەکی گشتی شوێنی سەرکێشییەکانی کوڕێک بە ناوی [[فێنی مرۆڤ|فێن]] و باشترین ھاوڕێ و برا ھەڵگیراوەکەی [[جەیکی سەگ|جەیک]]، کەسەگێکە ھێزی جادوویی ھەیە دەتوانێت قەبارە و شێوەی بە ویستی خۆی بگۆڕێت دەکەوێت. فێن و جەیک لە خاکی ئووی [[وێژەی ئەپۆکالیپتیک و پۆست-ئەپۆکالیپتیک|پۆست-ئەپۆکالیپتیکدا]] دەژین، لەوێ لەگەڵ کەسایەتییە سەرەکییەکانی تری زنجیرەکە، لەوانە [[شازادە بنێشت]]، [[مارسێلین شاژنی خوێنمژەکان|مارسێلین]]، [[بیمۆ]] و ئەوانی تردا تێکەڵاوییان دەبێت. ''خاکە دوورەدەستەکان'' سەرنج دەخاتە سەر کەسایەتییە گەڕاوە و نوێیەکانی ناوچە پێشتر نەگەڕاوەکانی گەردوونی ''کاتی سەرکێشی''. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کاتی سەرکێشی]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە کۆمیکییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی سەگەکان]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەکشنییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە دوای-کارەساتە ئەمریکییەکان]] k2ds80auxft9dofmvmhzbtsfchpldlj 0 226643 1695672 1407191 2026-10-27T13:38:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695672 wikitext text/x-wiki {{Infobox television |image=Adventure Time Fionna and Cake poster art.jpg |image_alt= |caption= |genre=[[ئەنیمەیشنی گەورەساڵان]] |creator= |based_on={{based on|''[[کاتی سەرکێشی]]''|[[پێندڵتن وارد]]}} |developer={{Plainlist|[[ئادەم موتۆ]]}} |writer= |director= |creative_director= |presenter= |starring= |judges= |voices=مادڵین مارتن{{ھن}}ڕۆز ڕایان{{ھن}}تۆم کێنی |narrated= |theme_music_composer= |opentheme= |endtheme= |composer= |country=ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |language=ئینگلیزی |num_seasons=١ |num_series= |num_episodes=١٠ |list_episodes= |executive_producer=ئادەم موتۆ{{ھن}}[[سام ڕێجیستەر]]{{ھن}}[[مایکڵ ھێرش]] |producer=دیبۆرا ئارۆیۆ |editor= |cinematography= |camera= |runtime=٢٤-٢٧ خولەک |company=[[ستۆدیۆکانی کارتوون نێتوۆرک]]{{ھن}}[[ستۆدیۆکانی فرێدێرەیتۆر]] |distributor=[[ستۆدیۆیە تەلەڤیزیۆنییەکانی وارنەر برۆس.]] |budget= |network=[[ماکس (خزمەتگوزاریی ستریمینگ)]] |picture_format= |audio_format= |first_aired={{Start date|2023|8|31}} |last_aired= }} '''''کاتی سەرکێشی: فیۆنا و کەیک''''' ({{بە ئینگلیزی|Adventure Time: Fionna and Cake}}) [[زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشن|زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنی]] ئەمریکییە کە لە داھاتوودا بڵاو دەکرێتەوە. [[سپین-ئۆف|سپین-ئۆفی]] زنجیرەی ''[[کاتی سەرکێشی|کاتی سەرکێشیی]]'' [[کارتۆن نێتۆرک|کارتوون نێتوۆرکە]] کە لەلایەن [[پێندڵتن وارد]] دروست کراوە. زنجیرەی سێیەمی [[کاتی سەرکێشی (فرەنچایز)|فرەنچایزەکەیە]]، لە ١٧ی ئابی ٢٠٢١ ڕاگەیەندرا و لە ڕێگەی [[ئێچ بی ئۆ ماکس]] بڵاو دەکرێتەوە. زنجیرەکە سەرنج دەخاتە سەر کەسایەتییە سەرەکییەکان، [[فیۆنا و کەیک|فیۆنای مرۆڤ و کەیکی پشیلە]]، کە وەشانی ئاڵتەرنەتڤی کەسایەتییە سەرەکییەکانی زنجیرە ڕەسەنەکەن و پێشتریش لە چەند ئەڵقەیەکدا دەرکەوتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ھیبێرد|یەکەم=جەیمز|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=‘Adventure Time’ Spinoff Series ‘Fionna and Cake’ Ordered by HBO Max|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/adventure-time-fionna-cake-spin-off-hbo-max-1234998668/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=[[ھۆلیوود ڕیپۆرتەر]]|زمان=ئینگلیزی}}</ref> [[ئادەم موتۆ]] بەرھەمھێنەری جێبەجێکاری زنجیرەکە دەبێت، کە وەک شۆڕەنەری نیوەی کۆتاییی ''کاتی سەرکێشی'' و سەرپەرشتیاری بەرھەمھێنانی ئەڵقە تایبەتەکانی ''[[کاتی سەرکێشی: خاکە دوورەدەستەکان|خاکە دوورەدەستەکان]]'' کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ئۆتەرسن|یەکەم=جۆ|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=‘Adventure Time’ Fionna and Cake Series Ordered at HBO Max|ناونیشان=https://variety.com/2021/tv/news/adventure-time-fionna-and-cake-series-hbo-max-1235043050/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=[[ڤارایتی]]|زمان=ئینگلیزی}}</ref> تا ئێستا بەرھەمھێنانی دە ئەڵقەی نیو سەعاتی پشتڕاست کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=بریکن|یەکەم=ڕۆب|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Adventure Time's Fionna and Cake Are Getting Their Own Spin-Off Show|ناونیشان=https://gizmodo.com/adventure-time-fan-favorites-fionna-and-cake-are-gettin-1847503345|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=گیزمۆودۆو|زمان=ئینگلیزی}}</ref> == کاست == * [[مادڵین مارتن]] بە ڕۆڵی فیۆنا * [[ڕۆز ڕایان]] بە ڕۆڵی کەیک * [[تۆم کێنی]] بە ڕۆڵی [[پاشای سەھۆڵ|سایمن پێتریکۆڤ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠٢٠}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کاتی سەرکێشی]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە گەورەساڵانە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢٣]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە پشیلەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەلایەن ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتوۆرک]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکانی ڕۆژاوا کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە]] [[پۆل:فەنتازیای دەروازە]] 1fu52n00lc3yqapnthxs3ux0978jc64 1695920 1695672 2026-10-27T21:19:00Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695920 wikitext text/x-wiki {{Infobox television |image=Adventure Time Fionna and Cake poster art.jpg |image_alt= |caption= |genre=[[ئەنیمەیشنی گەورەساڵان]] |creator= |based_on={{based on|''[[کاتی سەرکێشی]]''|[[پێندڵتن وارد]]}} |developer={{Plainlist|[[ئادەم موتۆ]]}} |writer= |director= |creative_director= |presenter= |starring= |judges= |voices=مادڵین مارتن{{ھن}}ڕۆز ڕایان{{ھن}}تۆم کێنی |narrated= |theme_music_composer= |opentheme= |endtheme= |composer= |country=ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |language=ئینگلیزی |num_seasons=١ |num_series= |num_episodes=١٠ |list_episodes= |executive_producer=ئادەم موتۆ{{ھن}}[[سام ڕێجیستەر]]{{ھن}}[[مایکڵ ھێرش]] |producer=دیبۆرا ئارۆیۆ |editor= |cinematography= |camera= |runtime=٢٤-٢٧ خولەک |company=[[ستۆدیۆکانی کارتوون نێتوۆرک]]{{ھن}}[[ستۆدیۆکانی فرێدێرەیتۆر]] |distributor=[[ستۆدیۆیە تەلەڤیزیۆنییەکانی وارنەر برۆس.]] |budget= |network=[[ماکس (خزمەتگوزاریی ستریمینگ)]] |picture_format= |audio_format= |first_aired={{Start date|2023|8|31}} |last_aired= }} '''''کاتی سەرکێشی: فیۆنا و کەیک''''' ({{بە ئینگلیزی|Adventure Time: Fionna and Cake}}) [[زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشن|زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنی]] ئەمریکییە کە لە داھاتوودا بڵاو دەکرێتەوە. [[سپین-ئۆف|سپین-ئۆفی]] زنجیرەی ''[[کاتی سەرکێشی|کاتی سەرکێشیی]]'' [[کارتۆن نێتۆرک|کارتوون نێتوۆرکە]] کە لەلایەن [[پێندڵتن وارد]] دروست کراوە. زنجیرەی سێیەمی [[کاتی سەرکێشی (فرەنچایز)|فرەنچایزەکەیە]]، لە ١٧ی ئابی ٢٠٢١ ڕاگەیەندرا و لە ڕێگەی [[ئێچ بی ئۆ ماکس]] بڵاو دەکرێتەوە. زنجیرەکە سەرنج دەخاتە سەر کەسایەتییە سەرەکییەکان، [[فیۆنا و کەیک|فیۆنای مرۆڤ و کەیکی پشیلە]]، کە وەشانی ئاڵتەرنەتڤی کەسایەتییە سەرەکییەکانی زنجیرە ڕەسەنەکەن و پێشتریش لە چەند ئەڵقەیەکدا دەرکەوتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ھیبێرد|یەکەم=جەیمز|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=‘Adventure Time’ Spinoff Series ‘Fionna and Cake’ Ordered by HBO Max|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/adventure-time-fionna-cake-spin-off-hbo-max-1234998668/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=[[ھۆلیوود ڕیپۆرتەر]]|زمان=ئینگلیزی}}</ref> [[ئادەم موتۆ]] بەرھەمھێنەری جێبەجێکاری زنجیرەکە دەبێت، کە وەک شۆڕەنەری نیوەی کۆتاییی ''کاتی سەرکێشی'' و سەرپەرشتیاری بەرھەمھێنانی ئەڵقە تایبەتەکانی ''[[کاتی سەرکێشی: خاکە دوورەدەستەکان|خاکە دوورەدەستەکان]]'' کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ئۆتەرسن|یەکەم=جۆ|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=‘Adventure Time’ Fionna and Cake Series Ordered at HBO Max|ناونیشان=https://variety.com/2021/tv/news/adventure-time-fionna-and-cake-series-hbo-max-1235043050/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=[[ڤارایتی]]|زمان=ئینگلیزی}}</ref> تا ئێستا بەرھەمھێنانی دە ئەڵقەی نیو سەعاتی پشتڕاست کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=بریکن|یەکەم=ڕۆب|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Adventure Time's Fionna and Cake Are Getting Their Own Spin-Off Show|ناونیشان=https://gizmodo.com/adventure-time-fan-favorites-fionna-and-cake-are-gettin-1847503345|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=گیزمۆودۆو|زمان=ئینگلیزی}}</ref> == کاست == * [[مادڵین مارتن]] بە ڕۆڵی فیۆنا * [[ڕۆز ڕایان]] بە ڕۆڵی کەیک * [[تۆم کێنی]] بە ڕۆڵی [[پاشای سەھۆڵ|سایمن پێتریکۆڤ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠٢٠}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کاتی سەرکێشی]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە گەورەساڵانە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢٣]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە پشیلەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەلایەن ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتوۆرک]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکانی ڕۆژاوا کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە]] [[پۆل:فەنتازیای دەروازە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە دوای-کارەساتە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] 63rc211rpyne9mx2n6n5liu55c63ykd 0 226914 1695845 1477779 2026-10-27T19:37:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1695845 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = کارناتاکا | native_name = | native_name_lang = <!-- ISO 639-1 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = ویلایەتی [[ھیندستان]] | image_skyline = | imagesize = | image_alt = | image_caption = | image_map = File:IN-KA.svg | map_caption = شوێنی کارناتاکا لە ھیندستان | image_map1 = India Karnataka location map.svg | map_caption1 = نەخشەی شاری کارناتاکا | nickname = | coordinates = <!-- {{Coord}} --> | population_as_of = ٢٠١١ | population_total = 61095297<ref name="2011census"/> | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ناوچەکانی ھیندستان|ناوچە]] | subdivision_name1 = [[باشووری ھیندستان]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | area_total_km2 = ١٩١٩٨٠ <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | area_blank1_title = | area_blank1_km2 = | area_blank1_sq_mi = | utc_offset = +٠٥:٣٠ | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''کارناتاکا''' ویلایەتێکە لە [[ھیندستان|کۆماری ھیندستان]]. ڕووبەرەکەی ٧٤ ھەزار و {{Convert|74,122|mi2}}. لە [[سووریا|سوریا]] گەورەترە بەڵام لە [[سێنیگال|سەنیگال]] بچووکترە. لە جوگرافیای نەریتی ھیندستاندا بەشێکە لە ناوچەی باشوور. ٣١ قەزای ھەیە. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١١، ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ٦١٫١ ملیۆن کەسە.<ref name="2011census">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=List of districts of Karnataka|ناونیشان=https://www.census2011.co.in/census/state/districtlist/karnataka.html|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=www.census2011.co.in}}</ref> وەزیری سەرەکی ئێستای ویلایەتەکە باساڤاراج بۆمای لە پارتی بەھاراتیا جاناتا (BJP)یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Chief Ministers of Karnataka|ناونیشان=https://www.karnataka.com/govt/list-of-chief-ministers/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=Karnataka.com|زمان=en-US}}</ref> [[بەنگالۆر]] پایتەختی ویلایەتی کارناتاکایە. ھەروەھا بە پایتەختی ئایتی [[ھیندستان]] ناسراوە. میسۆر، مانگالۆر، ھوبلی-دارواد، کالابورگی و ھۆسپێت شارە گەورەکانی تری کارناتاکان. شوێنەکانی بینین لە کارناتاکا بریتین لە [[بەنگالۆر]]، میسۆر، ھامپی، بیجاپور، بێلور/ھالێبید، شیڤامۆگا، ساناتی (یادگیر) وشراڤانابێلاگۆلا. باخچەی ڕوەکی لالباگ، بادامی و ئاوی جۆگ ھەندێک لە شوێنە گەشتیارییە ناسراوەکانی کارناتاکان. زمانی [[زمانی کانادا|کەنەدا]] زمانی فەرمی ویلایەتەکەیە و دیارترین زمانە کە خەڵکی کارناتاکا قسەی پێدەکەن. ھەروەھا لە زمانەکانی کارانتاکا بە زمانی تیلوگو، تامیل، ماراتی، ھیندی و مالایالم قسە دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Languages of Karnataka - Languages Spoken in Karnataka - Local Languages of Karnataka|ناونیشان=http://www.bharatonline.com/karnataka/travel-tips/languages.html|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=www.bharatonline.com}}</ref> زمانی کەنەدی وەک یەکێک لە زمانە فەرمییەکانی ھیندستان ڕاگەیەندراوە. زۆرترین ژمارەی خەڵاتی گنانپیتی بەدەستھێناوە - ٨، کە دەبەخشرێتە نووسەران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jnanpeeth Awardees from Karnataka {{!}} Jnanapeeta Awardees {{!}} Jnanpith Award|ناونیشان=http://www.karnatakavision.com/jnanpeeth-awardees.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210211020638/http://www.karnatakavision.com/jnanpeeth-awardees.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=www.karnatakavision.com}}</ref>کارناتاکا لە ڕۆژاوا ھاوسنوورە لەگەڵ [[دەریای عەرەب]]ی، لە باکووری ڕۆژاوای گۆا، لە باکوورەوە لەگەڵ [[مەھاراشترا|ماھاراشترا]]، لە باکووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ تێلانگانا، لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ئاندرە پرەدێش|ئەندرە پرادێش]]، لە باشوورەوە لەگەڵ تامیل نادو و لە باشووری ڕۆژاوای [[کێرالا|کیرالا]]. لە ڕووی تۆپۆگرافییەوە، کارناتاکا لە کەنارەکانی دەریای عەرەبی، غاتەکانی ڕۆژاوا، فەلاتی دەکان و غاتەکانی ڕۆژھەڵات پێکدێت. مێژووی کارناتاکا دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی سێیەمی پێش زایین. یەک لە دوای یەک کارگێڕانی بەتوانا لە ھۆیسالا و چالوکیا و فەرمانڕەوا بەھێزەکانی ڤیجایاناگارا، تا ھاتنی [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆلی ھیند|موغەکان]] لە [[سەدەی ١٧یەم|سەدەی ١٧]] و ئینگلیزەکان لە [[سەدەی ١٨یەم|سەدەی ١٨]] بەشدارییان کردووە لە تێکەڵکردنی کولتوور و میرات کە ھێندەی دەوڵەمەندە بە ھەمان شێوەی کۆن. == ھێماکانی پارێزگاکانی کارناتاکا == <gallery> پەڕگە:Coracias benghalensis -India -flying-8.jpg|باڵندەی پارێزگای کارناتاکا پەڕگە:IndianElephant.jpg|ئاژەڵێکی پارێزگای کارناتاکا پەڕگە:Sandal leaf.jpg|دارێکی پارێزگای کارناتاکا پەڕگە:Indian Lotus (Nelumbo nucifera).jpg|گوڵی پارێزگای کارناتاکا </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ویلایەتەکانی ھیندستان}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|جوگرافیا|مێژوو|ئاسیا}} {{پۆلی کۆمنز|Karnataka}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:کارناتاکا]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٥٦]] c4y7z4agvqh78bbjazsczzokusapmsq 0 227040 1695891 1695488 2026-10-27T20:10:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695891 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''مەناف یوونس هاشم تکریتی'''( {{بە عەرەبی|مناف يونس هاشم التكريتي}} ; لەدایکبووی ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦) یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ|تۆپی پێی]] عێراقییە و وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری ناوەڕاست]] یاری دەکات بۆ یانەی شوورتەی [[خولی تۆپی پێی عێراق|خولی نایابی عێراق]] و هەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|عێراق]] . == ژیانی وەرزشی یانەکان == لە مانگی ئازاری ٢٠٢٠ مەناف بەشێوەی خواستن تا کۆتایی وەرز گرێبەستی لەگەڵ یانەی شوورتە واژۆ کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://ar-ar.facebook.com/2140049196318712/posts/2670714976585462/|سەردێڕ=مناف يونس|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=AlShortaNews|زمان=Arabic|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> == پیشەی نێودەوڵەتی == لە تشرینی دووەمی ٢٠٢١، یونس بانگهێشتی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|عێراق]] کرا لە چوارچێوەی پێکهاتەکەیان لە [[جامی عەرەبی ٢٠٢١]] . یەکەم یاری خۆی لە پێکهاتەی سەرەکی هەڵبژاردەی نیشتمانی لە یەکەم یارییان بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عومان|عومان]] ئەنجامدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/arabcup/arabcup2021/match-center/400175807|سەردێڕ=IRQOMA|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=FIFA|زمان=English|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> لە ١٩ی ١ی ٢٠٢٣، یەکەم گۆڵی نێودەوڵەتی خۆی لە کاتی وەستانی کاتی زیادکراودا تۆمارکرد لە بردنەوەیان بە ئەنجامی ٣-٢ لە عومان لە [[جامی ٢٥ی کەنداوی عەرەبی|25ەمین یاری کۆتایی جامی کەنداوی عەرەبی]] ، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی وڵاتەکەی یەکەم نازناوی پاڵەوانێتیەکە لە دوای ساڵی ١٩٨٨ بەدەستبهێنێت . <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://gulfnews.com/sport/football/manaf-younis-nets-winner-to-help-iraq-edge-out-oman-3-2-in-gulf-cup-final-1.1674121168894|سەردێڕ=Manaf Younis nets winner to help Iraq edge out Oman 3-2 in Gulf Cup final|بڵاوکەرەوە=Gulf News|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> == گۆڵە نێودەوڵەتییەکان == {| class="wikitable" !نەخێر. ! ڕێکەوت ! هۆڵ ! نەیار ! نمرە ! ئەنجام ! پێشبڕکێ |- | 1. | ١٩ی ژانویەی ٢٠٢٣ | یاریگای نێودەوڵەتی بەسرە, [[بەسرە]], [[عێراق]] |{{Fb|OMA}}</img>{{Fb|OMA}} | align="center" | '''3''' –2 | align="center" | 3–2 {{دوای کاتی زیادکراو}} <span>)</span> | [[جامی ٢٥ی کەنداوی عەرەبی|بیست و پێنجەمین جامی کەنداوی عەرەبی]] |- |} == نازناوەکان == === یانە === * === نێودەوڵەتی === '''عێراق''' * [[جامی کەنداوی عەرەب|جامی کەنداوی عەرەبی]] : [[جامی ٢٥ی کەنداوی عەرەبی|2023]] == سەرچاوەکان == {{Reflist}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|تۆپی پێ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی عێراقی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] llgiqpdhadjnalbkn8trbrw73ot9yyb 0 228070 1695681 1407194 2026-10-27T13:39:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1695681 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ئەلبوم|جۆر=ئەلبومی ستودیۆ|ناو=کاتێک ھەموومان دەخەوین، بۆ کوێ دەچین؟|وێنە=کاتێک ھەموومان دەخەوین، بۆ کوێ دەچین؟.png|ھونەرمەند=[[بیڵی ئایڵش]]|بڵاوبوونەوە={{ڕێکەوتی سەرەتا|٢٠١٩|٣|٢٩}}|تۆماربوون=ئایاری ٢٠١٦ – کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ستودیۆ=[[ستۆدیۆی ماڵەوە]]ی [[فینیەس ئۆکۆنێڵ|فینیەس]]{{ھن}}(لۆس ئانجلەس، کالیفۆرنیا)|چەشن={{flatlist| * [[مۆسیقای پۆپ|پۆپ]] * [[ئێلێکترۆپۆپ]] * [[ئەڤۆن-پۆپ]] * [[ئاڕت پۆپ]] }}|ماوە=٤٢:٥٦|بڵاوکەرەوە={{flatlist| * داڕکڕووم * [[ئینتەرسکۆپ ڕیکۆردز|ئینتەرسکۆپ]] }}|بەرھەمھێنەر=[[فینیەس ئۆکۆنێڵ]]|ئەلبومی پێشوو=''[[زەردەخەنەم بۆ مەکە]]''{{ھن}}(٢٠١٧)|ئەلبومی دواتر=''[[ڕاستەوخۆ لە تێرد مان ڕیکۆردز]]''{{ھن}}(٢٠١٩)|ئەم ئەلبومە='''''کاتێک ھەموومان دەخەوین، بۆ کوێ دەچین'''''{{ھن}}(٢٠١٩)|زیاتر={{تاکەگۆرانییەکان | ناو = کاتێک ھەموومان دەخەوین، بۆ کوێ دەچین؟ | جۆر = ستودیۆ | تاکەگۆرانی ١ = [[پێویستە بە تاجەوە بم بینیت]] | ڕێکەوتی تاکەگۆرانی ١ = ١٨ی تەممووزی ٢٠١٨ | تاکەگۆرانی ٢ = [[کاتێک ئاھەنگەکە تەواو بوو]] | ڕێکەوتی تاکەگۆرانی ٢ = ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ | تاکەگۆرانی ٣ = [[ھاوڕێیەک بنێژە]] | ڕێکەوتی تاکەگۆرانی ٣ = ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ | تاکەگۆرانی ٤ = [[خۆزگە گەی بوویتایە]] | ڕێکەوتی تاکەگۆرانی ٤ = ٤ی ئازاری ٢٠١٩ | تاکەگۆرانی ٥ = [[کەسی خراپ]] | ڕێکەوتی تاکەگۆرانی ٥ = ٢٩ی ئازاری ٢٠١٩ | تاکەگۆرانی ٦ = [[ھەموو کچە باشەکان دەچنە دۆزەخ]] | ڕێکەوتی تاکەگۆرانی ٦ = ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩ | تاکەگۆرانی ٧ = [[ئیلۆمیلۆ]] | ڕێکەوتی تاکەگۆرانی ٧ = ١٠ نیسانی ٢٠٢٠ }}}} '''''کاتێک ھەموومان دەخەوین، بۆ کوێ دەچین؟''''' ({{بە ئینگلیزی|When We All Fall Asleep, Where Do We Go?}}) یەکەم ئەلبومی ستۆدیۆییی گۆرانیبێژ و گۆرانینووسی ئەمریکی [[بیڵی ئایڵش|بیڵی ئایڵشە]]. لە ٢٩ی ئازاری ٢٠١٩، لە لایەن داڕکڕووم و [[ئینتەرسکۆپ ڕیکۆردز]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و [[پۆلیدۆر ڕیکۆردز]] لە شانشینی یەکگرتوو بڵاو کرایەوە. بیڵی لەکاتی بڵاوکردنەوەی ئەم ئەلبومەدا تەمەنی ١٧ساڵ بووە، تا ڕادەیێ زۆر لەگەڵ براکەی، [[فینیاس ئۆکۆنێڵ|فینیەس ئۆکۆنێڵ]] ئەلبومەکەی نووسیوە، کە لە ستۆدیۆ بچووکەکەی ژووری خەوەکەی لە [[ھایلاند پارک، لۆس ئانجلەس]] بەرھەمی ھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Havens|یەکەم=Lyndsey|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Why All Eyes Are on Billie Eilish, the New Model for Streaming Era Success|ناونیشان=https://www.billboard.com/music/pop/billie-eilish-billboard-cover-story-2019-8510552/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=[[بیلبۆرد (گۆڤار)|بیلبۆرد]]|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=when we all fall asleep, where do we go — Billie Eilish|ناونیشان=https://www.last.fm/music/Billie+Eilish/when+we+all+fall+asleep,+where+do+we+go|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Last.fm|زمان=en}}</ref> == پێڕستی تراکەکان == {{پێڕستی تراکەکان|headline=''کاتێک ھەموومان دەخەوین، بۆ کوێ دەچین؟''|total_length=42:56|title1=!!!!!!!|length1=0:14|title2=[[کەسی خراپ]]|length2=3:14|title3=[[زانی]]|length3=4:04|title4=[[پێویستە بە تاجەوە بم بینیت]]|length4=3:01|title5=[[ھەموو کچە باشەکان دەچنە دۆزەخ]]|length5=2:49|title6=[[خۆزگە گەی بوویتایە]]|length6=3:42|title7=[[کاتێک ئاھەنگەکە تەواو بوو]]|note7=نووسەر: ئێف. ئۆکۆنێڵ|length7=3:16|title8=٨|length8=2:53|title9=[[ئاڵوودەبوونە سەیرەکەم]]|note9=نووسەر: ئێف. ئۆکۆنێڵ|length9=3:00|title10=[[ھاوڕێیەک بنێژە]]|length10=3:13|title11=[[ئیلۆمیلۆ]]|length11=2:36|title12=پێش ئەوەی بچم گوێ بگرە|length12=4:03|title13=[[خۆشم دەوێیت]]|length13=4:52|title14=ماڵاوا|length14=١:٥٩}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەلبومەکانی بیڵی ئایڵش]] [[پۆل:خەڵاتی گرامی بۆ باشترین ئەلبومی ساڵ]] [[پۆل:خەڵاتی گرامی بۆ باشترین ئەلبومی ئەندازیاری، ناکلاسیک]] qr4xetoz54h99quvnsrt3uaan06pftt 0 228825 1696020 1572673 2026-10-28T05:05:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1696020 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Proinsias Cassidy.png|120px|وێنۆک]] '''کاسیدی''' ({{بە ئینگلیزی|Cassidy}}) کەسایەتی خەیاڵی و دژە پاڵەوانە لە زنجیرە [[کتێبی کۆمیک|کتێبە کۆمیکەکانی]] گارس ئێنیس بەناوەکانی [[دەستەی ھاوڕێکان (کۆمیک)|دەستەی ھاوڕێکان]] و Preacher کە بەڕیز لەگەڵ ستیڤ دیلۆن و [[دێریک ڕۆبێرتسن]] بە ھاوبەشی دروستکراون. لە وەرگێڕانی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی AMC لە ساڵی ٢٠١٦–٢٠١٩، جۆ گیلگون ڕۆڵی کارەکتەرەکە دەگێڕێت. بە پێچەوانەی زنجیرە کۆمیکییەکان، کاسیدی بەزۆری بەبێ چاویلکەی خۆری ھێما بازرگانییەکەی دەردەکەوێت، و چاوی ئاسایی ھەیە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|کۆمیک|تەلەڤیزیۆن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|ئەکتەران|ھۆڵیوود}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی بەڕیتانیا]] [[پۆل:کەسایەتییەکان کە لەلایەن گارس ئینیسەوە دروستکراون]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی دی سی کۆمیکس کە دەتوانن بە خێرایی سەرووسورشتی بجوڵێن]] [[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی بە چاکبوونەوەی خێرا]] [[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی بە ھێزێکی سەرووسروشتی]] [[پۆل:گەورەخراپەکاری نێری کۆمیکەکانی دی سی]] [[پۆل:کۆمیکەکانی دی سی گەورەخراپەکارەکان]] [[پۆل:کارەکتەرەکانی تەلەفیزیۆنی کۆمیکەکانی دی سی]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی داینامیت ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای دەستکاریکردنی وزەیان ھەیە]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای ئاگر یان گەرمییان ھەیە]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان بە ھەستە سەرووسروشتییەکان]] [[پۆل:کۆچبەرە خەیاڵییەکان بۆ ئەمریکا]] [[پۆل:بکوژە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:بکوژە خەیاڵیەکانی منداڵان]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی زنجیرەی دەستەی ھاوڕێکان]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ویڵدستۆرم]] kgohuucbbrmk3erxo6ek4hywkf8qkqv 0 229048 1695981 1629286 2026-10-28T01:36:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1695981 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Karen Fukuhara at 53rd Saturn Awards 2026.jpg|وێنۆک|162x162پیکسڵ|کارێن لە ساڵی ٢٠٢٦]] '''کارێن فۆکوھارا''' ({{بە ژاپۆنی| 福原かれん Fukuhara Karen، لەدایکبووی ١٠ی شوباتی ١٩٩٢}}) ئەکتەرێکی ئەمریکییە، زیاتر بەڕۆڵی لە [[فیلمی سووپەرھیرۆ]]ی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی [[دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|دەستەی ھاوڕێکان]] بەناوی [[کیمیکۆ]] ناسراوە، و ھەروەھا ڕۆڵی لە فیلمی [[دەستەی خۆکوژی (فیلم)|دەستەی خۆکوژی]] ھەیە کە ناوبانگێکی باشی پێدا کرد. فوکوھارا لە دایک و باوکێکی ژاپۆنی لە شاری [[لۆس ئانجلەس]] لەدایک بووە.<ref>https://www.nbcnews.com/news/asian-america/karen-fukuhara-talks-suicide-squad-katana-not-knowing-dora-explorer-n622351</ref> یەکەم زمانی [[ژاپۆنی]] بوو، بۆ ماوەی ١١ ساڵ ڕۆژانی شەممە لە قوتابخانەی زمانی ژاپۆنی خوێندوویەتی.<ref>https://www.vogue.com/article/suicide-squad-actress-karen-fukuhara-fitness-karate-martial-arts-skin-care</ref> برایەکی بچووکی ھەیە. فوکوھارا لە قۆناغی ناوەندییەوە دەستی بە ڕاھێنانی [[کاراتێ]] کردووە، و پێش ئەوەی بەرەو کۆلێژ بڕوات، پشتێنی قاوەیی بەدەست ھێناوە. فوکوھارا لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە لۆس ئەنجلۆس (UCLA) خوێندوویەتی لەکاتێکدا وەک پەیامنێر بۆ بەرنامەیەکی وەرزشی لە کەناڵی NHK لە ژاپۆن کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://alumni.ucla.edu/class-notes/karen-fukuhara-14/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201018153858/https://alumni.ucla.edu/class-notes/karen-fukuhara-14/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|کۆمیک|ژاپۆن|کالیفۆڕنیا|لۆس ئانجلەس|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ئەکتەران|ژن}} {{پۆلی کۆمنز|Karen Fukuhara}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]] 6elftmikwojwi05uzqj72jisi80q9qt 0 229792 1695750 1543451 2026-10-27T16:37:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1695750 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کارتۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Cartoon}}) فۆرمێکی ھونەریی دوو ڕەھەندی و وێناکردنی ھونەری بینراوە، ھەرچەندە پێناسەی کارتۆن بە تێپەڕبوونی کات گۆڕانکاری بەسەردا ھاتووە، بەڵام بەکارھێنانی شتی نوێ و مۆدێرن وای کردووە پێناسەکەی وەک وێنەکێشانێکی ناڕاستەقینە یان نیمچە ڕاستەقینە کە مەبەست لێی تەنز، کاریکاتێر، نوکتە، یان ھەر ھونەرێکی لەو جۆرەیە، ھونەرمەندێک کە کاریکاتێر ئامادە دەکات بە [[کاریکاتێر]]یست ناسراوە. ئەم زاراوەیە لە سەدەکانی ناوەڕاستەوە سەرچاوەی گرتووە و سەرەتا وەک وێنەکێشانێکی ئامادەکاری بۆ جۆرێک لە ھونەر وەسف کراوە، وەک نیگارکێشانی پانێڵ، فرێسکۆ، تابلۆ و نیگارکێشانی شووشە. لە سەدەی نۆزدەھەمدا لە گۆڤار و ڕۆژنامەکاندا بە وێناکردنی گاڵتەجاڕانە ناودەبرا و لە سەرەتای سەدەی بیستەم بەدواوە بە کۆمیک ستریپ و فیلمی ئەنیمەیشنی ناودەبرا. == سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣}} <references /> {{تووڵی دەروازە|کارتۆن|تەکنۆلۆژیا|زانستی کۆمپیوتەر|کۆمپیوتەر|ژاپۆن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|ڕۆژنامەوانی|ئەنیمەیشن|فیلم|ھونەرەکان|کۆمیک|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Cartoons}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:کاریکاتێر]] [[پۆل:زاراوەکانی فیلم و ڤیدیۆ]] [[پۆل:چەشنەکانی فیلم]] [[پۆل:زاراوەناسیی کۆمیکەکان]] [[پۆل:چەشنەکانی ھونەرە بینراوەکان]] ksli17qoc4n5ewpg87a06306r8zg3no 0 229932 1696014 1549576 2026-10-28T05:04:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1696014 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Ethnic_Caucasia-en.png|وێنۆک|307x307پیکسڵ|نەخشەی نەتەوەیی [[قەوقاز]] لە سەدەکانی پێنجەم و چوارەمی [[پێش زایین]].]] '''کاسپیان''' یان '''قەزوینەکان''' (بە [[فارسی]]: کاسپیان) نەتەوەیەکی ئێرانی کە لە باکووری [[ئێران]] لە باشووری [[قەزوین|دەریای خەزەر]] دەژین و بە زمانی دایلامی قسە دەکەن.<ref>https://iranicaonline.org/articles/caspians-gk</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شریتی دەروازە|ئازەربایجان|ئێران|مێژوو}} {{ئێران-کۆلکە}} 042oznpuypy10rgvhrzq9iqbm7lziwf 0 230113 1695857 1549609 2026-10-27T19:39:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1695857 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Suomen Pelimuseo 2.jpg|وێنۆک|کۆمەڵێک کارپێکەری یارییە ڤیدیۆییەکانی ماڵەوە، کە بە ڕێکوپێکی لە خوارەوە بۆ سەرەوە ڕێکخراون، لە مۆزەخانەی یارییە فینلەندییەکان لە تامپێر]] '''کارپێکەری یاری ڤیدیۆیی ماڵەوە''' ({{بە ئینگلیزی|Home Video Game Console}}) جۆرێکە لە [[کارپێکەری یاریی ڤیدیۆیی]] کە بە شێوەیەک دروست کراوە کە بەستراوەتەوە بە ئامێرەکانی پیشاندانی وەک [[تەلەڤیزیۆن]] و سەرچاوەیەکی ھێزی دەرەکی بۆ یاریکردنی [[کایەی ڤیدیۆیی]]ەکان. ئەم کارپێکەرانە بە شێوەیەک دیزاین کراون کە توانای گرافیکی پێشکەوتوویان ھەبێت، بەڵام بیرگە و شوێنی ھەڵگرتنیان سنووردارە. کارپێکەرە سەرەتایییەکان یەکەیەکی تایبەت بوون و تەنھا چەند یارییەکی کەم لەسەر سووڕەکانی ئەلیکترۆنی ئەم سیستەمە دیاریکرابوون، بەڵام زۆربەی کارپێکەرەکانی ئەمڕۆ پشتگیری لە بیرگەی ناوەکی دەکەن لە دوای بەکارھێنانی میدیای «یارییە لابەرەکانەوە»، لە ڕێگەی کارتێژی یارییەکان، دیسکی بینایی، یان [[دابەشکردنی دیجیتاڵی]]. تا ساڵی ٢٠٢١ نۆ نەوەی کارپێکەر ھەبووە، ئێستا بەرھەمھێنەرانی سەرەکی بریتین لە [[سۆنی ئینتەرەکتیڤ ئینتەرتەیمێنت]] و [[مایکرۆسۆفت]] و [[نینتێندۆ]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٥ی ئازاری ٢٠٢٣}} <references /> {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|کۆمپانیا|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠٢٠|دەیەی ٢٠١٠|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Home game consoles}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:کۆنسڵی یارییە ڤیدیۆییەکانی ماڵەوە]] 3zt4eghoi3sz0g9e766mtiqcastea77 0 230712 1695855 1549611 2026-10-27T19:39:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1695855 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە=March of the penguins poster.jpg}} '''کاروانی پەنگوینەکان''' (بە [[فەڕەنسی]]: La Marche de l'empereur) [[بەڵگەفیلم|فیلمێکی دیکۆمێنتاریی]] [[فەڕەنسا|فەرەنسییە]] کە لە ساڵی ٢٠٠٥ خەڵاتی [[ئۆسکار]]ی باشترین فیلمی دیکۆمێنتاریی بەدەستھێنا. لە دەرھێنانی [[لۆک جاک]]ییە و لەلایەن کۆمەڵەی جوگرافیای نیشتمانی و [[بۆن بایۆشەوە]] بەرھەم ھێنراوە.<ref>https://www.unifrance.org/film/25758/la-marche-de-l-empereur#</ref><ref>https://www.metacritic.com/movie/march-of-the-penguins</ref> فیلمەکە ساڵێکی تەواوی خایاند، چونکە فۆتۆگرافەران [[لۆران چال]] و [[جیرۆم مایسۆن]] خۆیان جیاکردەوە بۆ وێنەگرتن، فیلمەکە لە بنکەی زانستی فەرەنسی [[ئارد ئادلی بیری]] ڕیکۆرد کرا.<ref>http://www.imdb.com/title/tt0428803/</ref><ref>https://www.filmaffinity.com/en/film696499.html</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ئانتارکتیکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دیزنی|فیلم|باڵندەکان|دەیەی ٢٠٠٠|ژینناسی|گیانلەبەران|فەڕەنسا}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە فەرەنسییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٥]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین فیلمی دۆکۆمێنتاری تایبەت بە ئۆسکار]] [[پۆل:فیلمە دۆکۆمێنتارییەکان دەربارەی سرووشت]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆییەکانی فەرەنسا]] gozmyvvw4p0gpn6uo132p2i20766avz 0 234118 1695616 1695429 2026-10-27T12:04:23Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695616 wikitext text/x-wiki '''ڕیبۆفلاڤین''' یەکێکە لە ڤیتامینەکانی B ('''ڤیتامین B2'''). ڤیتامینەکانی B و C ئەو [[ڤیتامین|ڤیتامینانەن]] کە [[گیراوە|دەتوێنەوە]] لە ئاودا. [[ڕیخۆڵە]] کەسێکی تەندروست دەتوانێت بە ئاسانی ڕیبۆفلاڤین لە خۆراک وەربگرێت و بیگوازێتەوە بۆ خوێن بۆ ئەوەی جەستە بەکاری بهێنێت. جەستە پێویستی بە ڤیتامینەکانی B هەیە بۆ ئەوەی [[وزە]] لە خۆراکەوە وەربگرێت. بەبێ ڕیبۆفلاڤین و ڤیتامینەکانی تری بی جەستەی مرۆڤ ناتوانێت [[چەوری]]، [[کاربۆهیدرات]] و [[پڕۆتین]] بەکاربهێنێت. ئەم خواردنانە بڕێکی زۆر لە ڕیبۆفلاڤینیان تێدایە. دەڵێین دەوڵەمەندن بە ڕیبۆفلاڤین یان سەرچاوەی باشی ڕیبۆفلاڤین: * [[شیر]] * [[پەنیر]] * [[گەڵا]] [[سەوزە]] * [[جەرگ]] * [[فاسۆلیا]]، [[نۆک]] و [[سۆیا]]<ref name="Brody">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brody|یەکەم=Tom|ناونیشان=https://archive.org/details/nutritionalbioch0000brod|سەردێڕ=بایۆکیمیای خۆراکی|ڕێکەوت=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=Academic Press|ژپنک=٠-١٢-١٣٤٨٣٦-٩|شوێن=San Diego}}</ref> * [[خومرە]] * [[بادەم|بادەمس]] * [[سپێناخ]]. * [[مۆز]]. * [[بامیە]] * [[چارد]] * [[پەنیری کوتەک]] * [[ماست]] * [[گۆشت]] * [[هێلکە (خۆراک)|هێلکە]]. * [[ماسی (خواردن)|ماسی]]. [[ڕووناکی]] دەتوانێت ڕیبۆفلاڤین [[مۆلیکول|مۆلیکولەکان]] بشکێنێت بۆ مۆلیکولەکانی تر کە جەستە ناتوانێت بەکاری بهێنێت. ئەگەر کەسێک ڕیبۆفلاڤین زۆر بخوات، ڕیخۆڵەکان<ref name="Unna">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=ئونا، کلاوس و گرێسلین، جۆزێف گ.|ڕێکەوت=١٩٤٢|سەردێڕ=توێژینەوەکان لەسەر ژەهراویبوون و دەرمانناسی ڕیبۆفلاڤین|journal=ج فارماکۆڵ ئێکسپ تێر|بەرگ=٧٦|issue=1|پەڕەکان=٧٥–٨٠}}</ref> بەشی پێویست ناکات بۆ ئەوەی مرۆڤ نەخۆش بکات، بەڵام دەرزییەک کە ڕیبۆفلاڤینی زۆری تێدایە دەتوانێت مرۆڤ نەخۆش بکات.<ref name="Unna" />گورچیلەکان ڕیبۆفلاڤین لە میزدا دەگوازنەوە دەرەوە,<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Zempleni, J and Galloway, JR and McCormick, DB|ڕێکەوت=١٩٩٦|سەردێڕ=دەرمانجووڵەی ڕیبۆفلاڤین کە بە شێوەی زارەکی و لە ڕێگەی خوێنبەرەوە بەکاردەهێنرێت لە مرۆڤی تەندروستدا|ناونیشان=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-clinical-nutrition_1996-01_63_1/page/54|journal=Am J Clin Nutr|بڵاوکەرەوە=The American Society for Nutrition|بەرگ=٦٣|issue=1|پەڕەکان=٥٤–٦٦|doi=10.1093/ajcn/63.1.54|pmid=٨٦٠٤٦٧١}}</ref> بۆیە کاتێک ڕیبۆفلاڤین زۆر لە جەستەدا هەیە، ئەو بەشەی کە مرۆڤ نایەوێت ئەو بەشەی مرۆڤ نایەوێت بۆ ماوەیەکی زۆر لە خوێندا نامێنێتەوە. ئەگەر ڕیبۆفلاڤین زۆر لە میزدا هەبێت، میزەکە دەبێتە زەردی گەشاوە و فلۆرۆسەنت. حەبی ڤیتامین، یان ژەمێک کە جگەر یان سپێنەی هێلکەی زۆر بێت میزەکە زەرد دەکات چونکە ئەم جۆرە خۆراکانە بڕێکی زۆر ڕیبۆفلاڤین دەخەنە ناو خوێنەوە.بۆ دروستکردنی ڤیتامین B2 بۆ حەبی ڤیتامین یان زیادکردنی بۆ خۆراکەکان، کۆمپانیا پیشەسازییەکان [[مەعجوون|مەعجوونی]] تایبەت، [[قارچکی]]، یان [[بەکتریا|بەکتریای]] تایبەت دەچێنن کە بڕێکی زۆر ڕیبۆفلاڤین دروست دەکەن.<ref name="Stahmann">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Stahmann KP, Revuelta JL و Seulberger H.|ڕێکەوت=٢٠٠٠|سەردێڕ=سێ پرۆسەی بایۆتەکنیکی بە بەکارهێنانی ''Ashbya gossypii''، ''Candida famata''، یان ''Bacillus subtilis '' کێبڕکێ لەگەڵ بەرهەمهێنانی کیمیایی ڕیبۆفلاڤین|ناونیشان=https://archive.org/details/sim_applied-microbiology-and-biotechnology_2000-05_53_5/page/509|journal=Appl Microbiol Biotechnol|بەرگ=٥٣|issue=5|پەڕەکان=٥٠٩–٥١٦|doi=10.1007/s002530051649|pmid=١٠٨٥٥٧٠٨|s2cid=2471994}}</ref>ڕیبۆفلاڤین زەرد یان پرتەقاڵی-زەردە، بۆیە دەتوانێت وەک [[ڕەنگکردنی خۆراک]] بەسوود بێت. مرۆڤەکان تووشی هەندێک جۆری نەخۆشی زۆر خراپ دەبن (کەمی [[نەخۆشی]]) کاتێک خۆراکەکانیان ڕیبۆفلاڤینی زۆر کەمی تێدایە. زیادکردنی ڕیبۆفلاڤینی زیادە دەتوانێت مرۆڤ لە تووشبوون بەو جۆرە نەخۆشیانە بوەستێنێت. بۆ ڕێگریکردن لە کەمی ڕیبۆفلاڤین، ڕەنگە خەڵک ڕیبۆفلاڤین بخەنە ناو [[خۆراکی منداڵان]]، [[بەربانگ]] [[دانەوێڵەکان]]، [[مەعکەرۆنی]]، [[سۆس]]، خواردنەوە میوەییەکان، و خواردنەکانی وەک پەنیرێک کە لە شیر (بەرهەمەکانی[[شیرەمەنی]]) دروست دەکرێن. خەڵک پێی دەڵێن بەهێزکردن بە ڕیبۆفلاڤین کاتێک ڕیبۆفلاڤین دەخەنە ناو خۆراکەوە. بەشێکی زۆر لەو ڕیبۆفلاڤینەی کە مرۆڤەکان دروستی دەکەن، لە حەبی ڤیتامیندا بەکاریدەهێنن.ئەو بەشەی مرۆڤ نایەوێت بۆ ماوەیەکی زۆر لە خوێندا نامێنێتەوە. ئەگەر ڕیبۆفلاڤین زۆر لە میزدا هەبێت، میزەکە دەبێتە زەردی گەشاوە و فلۆرۆسەنت. حەبی ڤیتامین، یان ژەمێک کە جگەر یان سپێنەی هێلکەی زۆر بێت میزەکە زەرد دەکات چونکە ئەم جۆرە خۆراکانە بڕێکی زۆر ڕیبۆفلاڤین دەخەنە ناو خوێنەوە. == سه‌رچاو‌ه‌کان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Riboflavin}} {{تووڵی دەروازە|کیمیا|پزیشکی}} {{کیمیا-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی]] 0amcs1xmqnojqbnbgaw69d7jmaiu2ti 0 234127 1695665 1549676 2026-10-27T13:36:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1695665 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Time zones of Europe.svg|وێنۆک]] '''کاتی ئەورووپای ناوەند''' (CET) ({{بە ئینگلیزی|Central European Time}}) [[ناوچەی کاتی|ناوچەیەکی کاتییە]] (UTC+1:00) کە لە زۆربەی [[یەکێتیی ئەورووپا]]دا بەکاردێت. کاتی ئەورووپای ناوەڕاست کاتێکی ستانداردە کە یەک کاتژمێر پێش [[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو]] (UTC) کەوتووە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٦ی نیسانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وڵاتەکان|ئەورووپا|جوگرافیا|کۆمەڵگا|کات}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ناوچە کاتییەکان]] [[پۆل:جوگرافیای ئەورووپای ناوەندی]] [[پۆل:کات لە ئەورووپا]] bcbupa9wp9tr4skbbvxj2yvkszwwxwp 0 234368 1695679 1533045 2026-10-27T13:39:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، میسر-کۆلکە) 1695679 wikitext text/x-wiki {{short description|2019 film}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Use dmy dates|date=November 2020}} {{Infobox film | name = کاتێک لەدایک دەبین | image = ملصق فيلم لما بنتولد (2019).jpg | caption = پۆستەری فیلم | director = [[تامر عزەت]] | producer = مۆعتەز عەبدولوەھاب<br>محەممەد ئەلسادی | writer = نادین شەمس | starring = [[ئەمیر عید]]، عەمر عابد، ئیبتیھال ئەلسورەیتی | distributor = | released = {{film date|2019|9|21|df=yes}} | runtime = ١١٠ خولەک | country = [[میسر]] | language = [[عەرەبی]] | budget = }} '''کاتێک لەدایک دەبین'''، فیلمێکی [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] [[میسڕ]]ییە و لە ساڵی ٢٠١٩ بەرھەم ھێنراوە. فیلمەکە لە دەرھێنانی تامر عزەتە و لە نووسینی نادین شەمس و بەرھەمھێنانی مۆعتەز عەبدولوەھاب و لە ڕۆڵی [[ئەمیر عید]] و عەمر عابد و ئیبتیھال ئەلسورەیتی. یەکەم ئەزموونی نواندنە بۆ ئەمیر عید، گۆرانیبێژی سەرەکی تیپی [[کایرۆکی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ھوامش: فیلم - لما بنتولد - 2019|ناونیشان=https://elcinema.com/work/2054123|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> == کورتە == بەرھەمەکە باس لە چیرۆکی سێ کارەکتەری جیاواز دەکات، یەکەمیان ھەوڵدەدات کاری ھونەری خۆی لە گۆرانی وتندا دروست بکات، دووەمیان ژنێکی [[خاچ پەرست]] و خەونبینە کە شەیدای گەنجێکی موسڵمان دەبێت، سێیەمیشیان لە بواری ڕاھێنانی وەرزشیدا کاردەکات.<ref>https://web.archive.org/web/20190321005329/https://www.elcinema.com/work/2054123/</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان== {{تووڵی دەروازە|فیلم|میسر}} {{فیلم-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} reso9xnu8oxcivsknrpipy5d5b7udbz 1695881 1695679 2026-10-27T20:05:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1695881 wikitext text/x-wiki {{short description|2019 film}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Use dmy dates|date=November 2020}} {{Infobox film | name = کاتێک لەدایک دەبین | image = ملصق فيلم لما بنتولد (2019).jpg | caption = پۆستەری فیلم | director = [[تامر عزەت]] | producer = مۆعتەز عەبدولوەھاب<br>محەممەد ئەلسادی | writer = نادین شەمس | starring = [[ئەمیر عید]]، عەمر عابد، ئیبتیھال ئەلسورەیتی | distributor = | released = {{film date|2019|9|21|df=yes}} | runtime = ١١٠ خولەک | country = [[میسر]] | language = [[عەرەبی]] | budget = }} '''کاتێک لەدایک دەبین'''، فیلمێکی [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] [[میسڕ]]ییە و لە ساڵی ٢٠١٩ بەرھەم ھێنراوە. فیلمەکە لە دەرھێنانی تامر عزەتە و لە نووسینی نادین شەمس و بەرھەمھێنانی مۆعتەز عەبدولوەھاب و لە ڕۆڵی [[ئەمیر عید]] و عەمر عابد و ئیبتیھال ئەلسورەیتی. یەکەم ئەزموونی نواندنە بۆ ئەمیر عید، گۆرانیبێژی سەرەکی تیپی [[کایرۆکی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ھوامش: فیلم - لما بنتولد - 2019|ناونیشان=https://elcinema.com/work/2054123|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> == کورتە == بەرھەمەکە باس لە چیرۆکی سێ کارەکتەری جیاواز دەکات، یەکەمیان ھەوڵدەدات کاری ھونەری خۆی لە گۆرانی وتندا دروست بکات، دووەمیان ژنێکی [[خاچ پەرست]] و خەونبینە کە شەیدای گەنجێکی موسڵمان دەبێت، سێیەمیشیان لە بواری ڕاھێنانی وەرزشیدا کاردەکات.<ref>https://web.archive.org/web/20190321005329/https://www.elcinema.com/work/2054123/</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان== {{تووڵی دەروازە|فیلم|میسر}} {{فیلم-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} ta1lqg0ltn21icgze52rqui5bsmjy5z 0 234417 1696060 1518641 2026-10-28T05:46:44Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696060 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''نیو لەندەن''' [[شار|شارێکە]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و ژمارەی دانیشتووانی ٩٨٧ [[زمانی ئینگلیزی|کەسە]] و دەکەوێتە ویلایەتی [[تێکساس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=New London, Texas|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=New_London,_Texas&redirect=no&oldid=595780093}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئابووری|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمەڵگا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|New London, Texas}} [[پۆل:شارەکانی تێکساس]] q7lx80h4qjffve2rhs9led3yznn4qb4 0 234418 1696068 1683587 2026-10-28T05:48:04Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696068 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = The_New_Zealand_Herald.jpg}} '''نیووزیلاند ھیرالد''' [[ڕۆژنامە|ڕۆژنامەیەکی]] بەرفراوانە و یەکێکە لە گەورەترین ڕۆژنامەکانی [[نیوزیلاند|نیوزلەندا]]. زۆرترین تیراژی ڕۆژنامەی ھەیە لە ھەموو ڕۆژنامەکانی نیووزلەندا، لە ساڵی ٢٠٠٦دا زیاتر لە ٢٠٠ ھەزار دانە بووە، ھەرچەندە تیراژی ڕۆژنامەی دەیلی ھیرالد بە تێکڕا تا مانگی ئەیلوولی ٢٠١٩ بۆ ١٠٠ ھەزار و ٧٣ دانە دابەزیوە. ==سەرچاوەکان== {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی نیسانی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژنامەوانی|نیوزیلاند|وڵاتەکان|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|The New Zealand Herald}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆژنامەکان]] [[پۆل:میدیای دەوڵەتی]] 40cahmmoneeh6xs890vh8rwf0ewg4sb 0 234420 1696069 1683588 2026-10-28T05:48:14Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1696069 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = 2014-10-11 - Fußball 1. Bundesliga - FF USV Jena vs. TSG 1899 Hoffenheim IMG 4116 LR7,5.jpg}} '''نیوزیلاندییە کرواتییەکان''' ئاماژەیە بۆ نیوزیلاندییە بە ڕەچەڵەک کرواتییەکان . لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦ی نیوزلەندا دوو ھەزار و ٥٥٠ کەس ھەن کە ڕەگەزنامەی خۆیان وەک کرواتی ڕاگەیاندووە. زۆربەیان بە شێوەیەکی سەرەکی لە [[ئۆکلاند]] و دەوروبەری و ناوچەی نۆرسلاند نیشتەجێن و ژمارەیەکی کەمیان لە کانتربێری و ساوسلاند و دەوروبەری . <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jelicich|یەکەم=Stephen|سەردێڕ=From distant villages: the lives and times of Croatian settlers in New Zealand, 1858-1958|ڕێکەوت=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Pharos Publications|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧٣-١٣٠٢٩-٩|شوێنی بڵاوکردنەوە=Auckland}}</ref> بەپێی خەمڵاندنەکان زیاتر لە ١٠٠ هەزار نیوزلەندی بە ڕەچەڵەک کرواتی لەوانەیە ھەبن. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|نیوزیلاند|جوگرافیا|کرواتیا|ئابووری|کۆمەڵگا }} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کرواتیا-کۆلکە}} 4s7cmqg3rp9lx35irpiy9xtgp882pqu 0 235085 1695657 1533014 2026-10-27T13:35:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695657 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کاتژمێری ئەپڵ''' ({{بە ئینگلیزی|Apple Watch}}) کاتژمێرێکی زیرەکە کە کۆمپانیای [[ئەپڵ]] لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤ لەگەڵ [[ئایفۆن ٦]] و ئایفۆن ٦ پڵەس پەردەی لەسەر لادا. لەم کاتژمێرەدا ئەپڵ ٢ نەرمەکاڵای [[تەندروستی]] بە شێوەی دیفۆڵت دابین کردووە بە ناوی Workout and Fitness. تایبەتمەندییەکانی تر بریتین لە پیشاندانی لێدانی دڵ و دژە ئاو و پشتگیری Siri. ھەروەھا دەتوانرێت کاتژمێری ئەپڵ لەگەڵ [[ئایفۆن]] ھاوکات بکرێت بۆ بەکارھێنانی ھەندێک نەرمەکاڵا وەک نەخشەی ئەپڵ. ئەم کاتژمێرە یەکەم بەرھەمی نوێیە کە لە دوای خستنەبازاڕی [[ئایپاد|ئایپادەوە]] ناسێنراوە و دوای مردنی [[ستیڤ جۆبز|ستیڤ جۆبس]]، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پێشووی ئەم کۆمپانیایە. بێگومان لە ساڵی ٢٠١٧دا کاتژمێرێکی ئەپڵ واتچێکی جیاواز بڵاوکرایەوە کە توانای دانانی [[سیم کارت|سیمکارتی]] ھەیە و دەتوانێت پەیوەندی سەربەخۆ لە ئایفۆن بکات و ڕامەکەی بۆ ٨ گێگا بەرزبووەتەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=اپل از ساعت و دوو آی‌فون تازه ڕونمایی کرد|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/persian/science/2014/09/140909_iphone6.shtml}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمەڵگا|تەکنۆلۆژیا|دەیەی ٢٠١٠|ئەپڵ|ئابووری}} {{پۆلی کۆمنز|Apple Watch}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئای ئۆ ئێس]] 8dbtf6cjlj8ba8iymmk6bitaq1mfkii 0 235667 1695742 1583331 2026-10-27T16:36:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1695742 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Caracalla_MAN_Napoli_Inv6033_n01.jpg|220x440px|وێنۆک]] '''کاراکالا''' ( [[١٨٨]]ی زایینی - [[٨ی نیسان|٨ی نیسانی]] [[٢١٧]]ی زایینی) ئیمپراتۆرێکی ڕۆمانی بوو و لە [[٢١١|ساڵی ٢١١]]>ی زایینی تا [[٢١٧]]ی زایینی فەرمانڕەوایەتیی کردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن کاراکلا علی موقع ta.sandrart.net|ناونیشان=http://ta.sandrart.net/-person-999|بڵاوکەرەوە=ta.sandrart.net}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن کاراکلا علی موقع aleph.nkp.cz|ناونیشان=https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jx20140704001|بڵاوکەرەوە=aleph.nkp.cz|ڕێکەوتی سەردان= ٨ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191212164600/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jx20140704001|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن کاراکلا علی موقع id.loc.gov|ناونیشان=https://id.loc.gov/authorities/n82207265|بڵاوکەرەوە=id.loc.gov}}</ref> لە بنەچەیەکی پونیکی لە لای باوکییەوە بە ناوی سێپتیمیۆس سیڤێرس و بنەچەیەیەکی عەرەبی-سووری <ref>" Julia Domna's role as Severus's wife and '''Caracalla's mother''' made her the key '''Arab''' matriarch of the Severi dynasty." {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Suad Joseph|سەردێڕ=Routledge Handbook on Women in the Middle East|دوایین٢=Zeina Zaatari|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ساڵ=٢٠٢٢|ژپنک=٩٧٨١٣٥١٦٧٦٤٣٤|زمان=EN}}</ref> <ref>" The emperor Septimius Severus married an '''Arab''' from Emessa, '''Julia Domna''' " {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Maxime Rodinson|ناونیشان=https://archive.org/details/arabs00rodi|سەردێڕ=The Arabs|بڵاوکەرەوە=University of Chicago Press|ساڵ=١٩٨١|ژپنک=٩٧٨٠٢٢٦٧٢٣٥٦٣|زمان=EN|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220202072941/https://archive.org/details/arabs00rodi|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> لە لای دایکییەوە بە ناوی جولیا دۆمنا، کچە بەڕێزە بەناوبانگەکەی شاری [[حومس|ھۆمس]] لە ویلایەتی ڕۆمانی سوریا کە کاریگەری خۆی لە ھێز و دەسەڵات لە ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمانیدا ھەبووە، کارکالا لە شاری لوگدنوم (لیۆن، [[فەڕەنسا|فەرەنسا]]ی ئێستا) لەدایکبووە و بە لوسیۆس سێپتیمیۆس باسیانۆس ناونراوە. لە تەمەنی حەوت ساڵیدا ناوەکەی گۆڕدرا بۆ مارکوس ئۆریلیۆس ئەنتۆنیۆس [[ئەگوستوس|ئۆگستۆس]] بۆ پشتڕاستکردنەوەی سەر بە بنەماڵەی مارکوس ئۆریلیۆس. کوڕە گەورەکەی سێپتیمیۆس سیڤێرس بوو، کاراکالاش یەکێک بوو لە دیارترین ئیمپراتۆرەکانی ڕۆما کە کاریگەری کۆمەڵایەتی گرنگیان بەجێھێشتبوو، فەرمانڕەوایەتییەکەی جێگەی سەرنج بوو بەھۆی ئەم دەستکەوتانەی خوارەوە: * لە ساڵی (٢١٢ی زایینی) فەرمانی بەناوبانگی (کاراکالا)ی دەرکرد کە کاراکالا ڕەگەزنامەی ڕۆمانی بەخشی بە خەڵکی ئازاد لە سەرتاسەری ئیمپراتۆریەتی ڕۆم بە مەبەستی زۆرکردنی باج، بەپێی ئەو فەرمانە ھەموو دانیشتوانی ئیمپراتۆریەتەکەی یەکسان کرد، ملکەچی یەک یاسا لە چوارچێوەی ئەو ئازادی و مافە سەرەتاییانەی کە پێیان دراوە. * دابەزینی بەھای دراوی زیو بە ڕێژەی ٢٥٪ بە مەبەستی پێدانی مووچە بۆ مووچەخۆران. * دروستکردنی گەرماوە گەورەکان لە دەرەوەی ڕۆما، کە بە گەرماوەکانی کاراکالا ناسراوە، کە کاریگەرییەکانی تا ئەمڕۆش بوونی ھەیە، کە بە ڕووبەرێکی (١١) ھێکتار درێژدەبێتەوە، و ھەزار و شەش سەد سەردانکەری لەخۆدەگرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ئیتالیا|مێژوو|ژیاننامە|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Caracalla}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨]] [[پۆل:مردووانی ٢١٧]] [[پۆل:فیرعەونە ڕۆمانییەکان]] psrccsx3n98s1a3ixprqgtplsnnwsv0 0 235714 1695785 1695580 2026-10-27T17:06:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]] 1695785 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کابی لامێ''' ({{بە ئیتالی|Khaby Lame}}) ئەستێرەی [[تیک تۆک]]ی [[ئیتاڵیا|ئیتاڵییە]] و لە ساڵی ٢٠٢٠ ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێنا، بە ڤیدیۆ گاڵتەجاڕییەکانی ناسراوە، کە گاڵتە بە بارودۆخی ڕۆژانە و ڕەوتی سۆشیال میدیا دەکات بەبێ ئەوەی ھیچ وشەیەک بەکاربھێنێت. شێوازی واژووکردنی خابی لام بریتییە لە بەکارھێنانی دەربڕینی زیادەڕەوی و زمانی جەستە بۆ گەیاندنی پەیامەکەی، زۆرجاریش ڤیدیۆکانی بەھۆی ڤیدیۆی ڤایرۆسی کۆرۆناکەوە پڕ ملیۆنان بینەر دەبێت و ھەواداری زیاتر بەدەستدەھێنێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Faith Karimi |سەردێڕ=This wordless comedian is now the most-followed person on TikTok |ناونیشان=https://www.cnn.com/2022/06/23/world/khaby-lame-most-followed-man-tiktok-cec/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=CNN|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> خەبی لامێ پێش ئەوەی ببێتە ئەستێرەی سۆشیال میدیا، لە کارگەیەکدا کاری کردووە. لە کاتی بەتاڵیدا دەستی کرد بە دروستکردنی ڤیدیۆ بۆ ڕوبەڕوبونەوەی بێزاری و سترێس و ڕۆژێک ڤیدیۆیەکی بڵاوکردەوە کە ڤایرۆسی کۆرۆنا بوو و لە شەوێکدا دەیان ھەزار فۆڵۆوەری بەدەستھێنا. لەو کاتەوە خەبی لامێ بووەتە یەکێک لە کاریگەرە بەناوبانگەکانی تیک تۆک، بە ملیۆنان فۆڵۆوەر و بە ملیارەھا بینەری ڤیدیۆکانی بووە. ھەروەھا پلاتفۆرمی خۆی بۆ بڵاوکردنەوەی ئەرێنی و ئیلھامبەخشین بە کەسانی دیکە بۆ شوێنکەوتنی خەونەکانیان بەکارھێناوە. سەرەڕای سەرکەوتنەکانی، خەبی لەمێ بە خۆبەزلزانین و زەمینەسازی دەمێنێتەوە، و بەردەوامە لە ئیلھامبەخشین بۆ ھەوادارەکانی لە سەرانسەری جیھان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pasqui |یەکەم=Giulio |ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Khaby Lame, ecco chi è l'italiano che ha più follower di Mark Zuckerberg ed è diventato una star dei social senza mai dire una parola |ناونیشان=https://www.ilfattoquotidiano.it/2021/05/13/khaby-lame-ecco-chi-e-litaliano-che-ha-piu-follower-di-mark-zuckerberg-ed-e-diventato-una-star-dei-social-senza-mai-dire-una-parola/6196830/#:~:text=%C3%88%20lui%20il%20fenomeno%20del,persone%20in%20tutto%20il%20mondo. |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210513143600/https://www.ilfattoquotidiano.it/2021/05/13/khaby-lame-ecco-chi-e-litaliano-che-ha-piu-follower-di-mark-zuckerberg-ed-e-diventato-una-star-dei-social-senza-mai-dire-una-parola/6196830/#:~:text=%C3%88%20lui%20il%20fenomeno%20del,persone%20in%20tutto%20il%20mondo. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=[[il Fatto Quotidiano]] |زمان=italian}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٩ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تەکنۆلۆژیا|کۆمپانیا|ئابووری|کۆمەڵگا|ئیتالیا|ئینتەرنێت|زانستی کۆمپیوتەر|ئیتاڵیا}} {{پۆلی کۆمنز|Khaby Lame}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٠]] [[پۆل:زیندووان]] 87pyf0wg24hd8w9rgp3z4eo5wm09vzc 0 236038 1695659 1441514 2026-10-27T13:35:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1695659 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:The_smallest_Palm_PDA_(34651142366).jpg|وێنۆک| کاتژمێرێکی زیرەک لە ساڵی ٢٠٠٥ ( Fossil Wrist PDA )]] '''کاتژمێری زیرەک''' کۆمپیوتەرێکە لە شێوەی کاتژمێر ؛ کاتژمێرە زیرەکە مۆدێرنەکان شاشەیەکی دەسلێدانی لەخۆدەگرێت بۆ بەکارھێنانی ڕۆژانە، لە ھەمانکاتدا دەتوانرێ لەڕێی بەرنامەی مۆبایلە زیرەکەکان پەیوەندیدار و بەڕێوەببرێت و کۆنترۆڵ بکرێت، وەکو چاودێریکردنی ھەست و جوڵەکانی ڕۆژانە، بەڵام مۆدێلە نوێیەکان دەتوانن ئەرکە بنەڕەتییەکان ئەنجام بدەن، وەک حیسابکردن، گێڕانەوەی کاتی دیجیتاڵی، [[وەرگێڕان]]، و یاریکردن، کاتژمێرە زیرەکەکان کە زیاتر لە ساڵی ٢٠١٥ بەدواوە پەرەیانپێدرا کارایی گشتی زیاتریان ھەیە ھاوشێوەی [[تەلەفۆنی زیرەک|مۆبایلە زیرەکەکان]]، لەوانە بەرنامەی تایبەت، [[سیستمی بەکارخەریی مۆبایل|سیستەمێکی کارپێکردن]] و پەیوەندی وایفای/بلوتوس، ھەندێک لە کاتژمێرە زیرەکەکان وەکو میدیا پلەیەرێکی گەورە کاردەکەن, لەگەڵ ڕادیۆی FM و پەخشکردنی فایلە دەنگی و ڤیدیۆییە دیجیتاڵییەکان لە ڕێگەی ھێدسێتی [[بلوتووس|بلوتوزەوە]] . ھەندێک مۆدێل کە پێیان دەوترێت مۆبایلی کاتژمێر (یان کاتژمێری تەلەفۆن)، توانای پەیوەندیکردنیان ھەیە وەک پەیوەندی تەلەفۆنی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Molen|یەکەم=Brad|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=i phone Gear 2 smartwatches coming in April with Tizen OS|ناونیشان=https://www.engadget.com/2014/02/22/samsung-gear-2/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140723100948/http://www.engadget.com/2014/02/22/samsung-gear-2/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Engadget.com}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Trew|یەکەم=James|سەردێڕ=Sony SmartWatch 2 review|ناونیشان=https://www.engadget.com/2013/10/26/sony-smartwatch-2-review/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140701212716/http://www.engadget.com/2013/10/26/sony-smartwatch-2-review/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Engadget.com}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Cooper|یەکەم=Daniel|سەردێڕ=Garmin's new app turns Sony's Smartwatch 2 into a tiny sat-nav|ناونیشان=https://www.engadget.com/2014/02/24/gamin-xperia-smartwatch-2-nav-app/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160915134810/http://www.engadget.com/2014/02/24/gamin-xperia-smartwatch-2-nav-app/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Engadget.com}}</ref> [[پەڕگە:Timex_Datalink_Model_150.JPG|وێنۆک|287x287پیکسڵ| تایمێکس داتالینک مۆدێلی ١٥٠ وەک ئەوەی [[فەرماندە (دەریایی)|فەرماندە]] ویلیام شێپەرد لە کاتی گەشتی یەکەم و [[ئەستێرەگەڕ|گەردوونناس]] میخائیل تیورین ، گەشتی ١٤ ، لە [[وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی|وێستگەی بۆشایی ئاسمانی نێودەوڵەتی]] لە ساڵی ٢٠٠٦ لەدەستی کردبوو.]] [[پەڕگە:SONY_SmartWatch_2.jpg|وێنۆک| شاشەی ڕووخساری کاتژمێری زیرەکی سۆنی ٢]] == ساڵانی ٢٠١٠ == [[پەڕگە:Amazfit_Bip_Inside.jpg|alt=Inside Amazfit Bip|وێنۆک| ناوەوەی ئەمازفیت بیپ]] [[پەڕگە:Samsung_Gear_2.jpg|وێنۆک| کاتژمێری زیرەکی سامسۆنگ گێڕ ٢ بە کامێرای وێنە و ڤیدیۆ]] [[پەڕگە:Smartwatch-828786.jpg|وێنۆک| کەسێک کە کاتژمێرێکی زیرەکی ھاوچەرخی ( [[کاتژمێری ئەپڵ|ئەپڵ]] ) لەدەستە]] [[پەڕگە:Samsung_Galaxy_Watches.jpg|alt=Samsung Galaxy Watch and smartphones|وێنۆک| [[سامسۆنگ]] کاتژمێری گالاکسی بە مۆبایلە زیرەکەکانەوە خستە بازاڕەوە.]] لە ساڵی ٢٠١٨ کۆمپانیای سامسۆنگ زنجیرەی کاتژمێری سامسۆنگ گالاکسی ناساند . <ref name="GalaxyWatch">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.samsung.com/us/samsung-galaxy-watch-stay-connected-no-matter-where-you-are/|سەردێڕ=Stay Connected No Matter Where You Are with the New Samsung Galaxy Watch|ئیش=Samsung Newsroom|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەری دەرەکی == {{Computer sizes}} {{پۆلی کۆمنز|Smartwatches}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:داھێنانە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:کۆمپیوتەری تایبەت]] [[پۆل:کارلێکی مرۆڤ و کۆمپیوتەر]] [[پۆل:کاتژمێری زیرەک]] sqf596zn6anwxgszuwe10it2f3gfps1 0 236223 1695820 1446374 2026-10-27T19:33:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1695820 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس-کەسایەتی}} '''کارل ئاگۆست بێرتۆڵد شومان'''(١٢ی ئایاری ١٨٦٩ – ٢٤ی ئازاری ١٩٤٦) وەرزشوانێکی ئەڵمانی بووە، کە چوار مەدالیای لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٨٩٦]] لە [[دەتینا]] بەدەستھێناوە، وەک سەرکەوتووترین وەرزشوان لە یەکەم ئۆڵۆمپیادی مۆدێرندا دەستنیشانکرا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=FOUR TITLES FOR MULTI-TALENTED SCHUHMANN|ناونیشان=https://www.olympic.org/news/four-titles-for-multi-talented-schuhmann|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦|وێبگە=Olympic.org|بڵاوکەرەوە=IOC}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Carl SCHUHMANN - Olympic Athletics, Gymnastics Artistic, Wrestling Greco-Roman, Weightlifting {{!}} Germany|ناونیشان=https://www.olympic.org/carl-schuhmann|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦|وێبگە=Olympic.org|بڵاوکەرەوە=IOC}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Carl Schuhmann Bio, Stats, and Results|ناونیشان=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/sc/carl-schuhmann-1.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200417183740/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/sc/carl-schuhmann-1.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦|وێبگە=Olympics at Sports-Reference.com}}</ref> ھەروەھا بەشداری لە بەرزکردنەوەی قورساییدا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Carl Schuhmann|ناونیشان=https://www.olympedia.org/athletes/70502|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Olympedia}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{پۆلی کۆمنز|Carl Schuhmann}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|ئەڵمانیا|وەرزش}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩٤٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٩]] l9ghn6iy3zxvqykjowju2a63az34zt8 0 236527 1695903 1695472 2026-10-27T20:16:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695903 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} '''مەلاویان''' گوندێکی وابەستەی قەزای ناوچیای [[شەمزینان|شەمزینانە]] و لەسەر سێ سنوورە هاوسای گوندی گەلێشم و گارە یە. گوندی مەلاویان لە کەندێکی قووڵدا هەلاکەوتووە و ڕووبارێک دەیبڕێت. لەلایەن بنەماڵەی محەمەد ئاوەدان کراوەتەوەو تا ئێستا چۆڵ نەبووە. لە وەرزی زستاندا بەفری زۆرە و ژیان تیێیدا زۆر سەختە بەهاری زۆر خۆش و رەنگینە هاوینی فێنکە. لێڕی زۆری لێ هەیە و پڕە لە کانیاوی سازگار. هەموو ماڵەکان بیری ئاوی خۆیان هەیە. ==دانیشتووان== دانیشتووانی گوندەکە لە هۆزێ زەرزان و سەر بە گوندستانی گارە (تەکەلی) یە کە پێکهاتووە ''ماسیرۆ'' و ''شاوتێ'' و ''گەلێشم'' و ''مەلەویان''. ناوەکە بە مەلەیان یان مەلەویانیش گۆ دەکرێ لە تۆماری دەوڵەتی تورك بە ئۆغڵکلی ( {{بە تورکی|Oğlaklı}}) ناسراوە. [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە نین]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 7blto38b7cyyv1nd0e5w0s2open0r6b 0 236577 1695945 1549592 2026-10-27T22:36:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1695945 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = "The good Shepherd" mosaic - Mausoleum of Galla Placidia.jpg }} '''کاری ھونەریی''' ({{بە ئینگلیزی|Work of Art}}) ھونەر لە سەرەتای شارستانییەتەوە بەشێکی دانەبڕاو بووە لە کولتوری مرۆڤایەتی. لە تابلۆی دەشکەوتی کۆنەوە بۆ پەیکەری مۆدێرن، بەرھەمە ھونەرییەکان بە چەندین شێوە دێن و بە چەندین ھۆکار دروستبوون، وەک دەربڕینی داھێنان و ھەست، بۆ گێڕانەوەی چیرۆک، یان بۆ گەیاندنی بیرۆکە و پەیام. یەکێک لە گرنگترین لایەنەکانی ھەر کارێکی ھونەری توانای وروژاندنی ھەست و پەیوەندی لەگەڵ بینەراندایە. ئەمەش دەتوانرێت لە ڕێگەی بەکارھێنانی وردی ڕەنگ و پێکھاتە و تەکنیکەکانی ترەوە بەدەست بھێنرێت. ھەروەھا کارێکی ھونەری دەتوانێت تەحەدای تێڕوانینەکانمان بکات و ناچارمان بکات بیرکردنەوەیەکی ڕەخنەگرانە لەبارەی جیھانی دەوروبەرمانەوە بکەین. دەتوانێت وامان لێبکات ڕووبەڕووی ڕاستییە ناڕەحەتەکان ببینەوە و ئیلھامبەخش بێت بۆ گرتنەبەری ھەنگاو بۆ دروستکردنی گۆڕانکاری ئەرێنی. لایەنێکی تری گرنگی ھونەر گرنگی مێژوویی و کولتوورییەتی. کارە ھونەرییەکان دەتوانن وردەکارییەک بۆ ڕابردوو پێشکەش بکەن، پەنجەرەیەک بۆ ژیان و ھەڵوێست و بیروباوەڕی کەسانی سەردەم و شوێنە جیاوازەکان دابین بکەن. ھەروەھا دەتوانن وەک بەردی گرنگی کولتووری کاریگەر بن، کە ڕەنگدانەوەی بەھا و نەریت و کۆمەڵگە جیاوازەکان بن. بە گشتی کارێکی ھونەری دەتوانێت کاریگەری قووڵی لەسەر بینەرانی ھەبێت، دەرفەتێک بۆ بیرکردنەوە و خۆڕاگری و ئیلھامبەخشین پێشکەش بکات == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھونەرەکان|چاند|کۆمەڵگا|مێژوو|وڵاتەکان|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Art}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:داڕشتن]] [[پۆل:ھونەرە سۆماییەکان]] [[پۆل:کارە ھونەرییەکان]] szgawnhvy1yx6q7ll557hwo5gsn3ind 0 237238 1695673 1533036 2026-10-27T13:38:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1695673 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کاتیا وینتەر''' ({{بە ئینگلیزی|Katia Winter}}) لە دایکبووی ١٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٣، ئەکتەرێکی سویدییە. وینتەر لە [[ستۆکھۆڵم|شاری ستۆکھۆڵمی پایتەختی]] [[سوێد|سوید]] لەدایک بووە. دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی، ڕووی لە لەندەن کرد بۆ ئەوەی لە قوتابخانەیەکی شانۆیی بخوێنێت. لە سەرەتای ساڵانی ٢٠١٠دا ڕووی لە [[لۆس ئانجلەس|شاری لۆس ئەنجلۆس]] لە [[کالیفۆڕنیا|ویلایەتی کالیفۆرنیا]] کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Sleepy Hollow‘s Katia Winter on Martial Arts, Good Chocolate, and Her Secret Dream Career|ناونیشان=http://www.self.com/flash/celebrity-blog/2013/11/celebrity-sleepy-hollow-katia-winter-questionnaire/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=Self.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160512183903/http://www.self.com/flash/celebrity-blog/2013/11/celebrity-sleepy-hollow-katia-winter-questionnaire|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٣ وینتەر ھاوسەرگیری لەگەڵ مۆسیقژەن جێسی گلیک کرد. لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٥ جیابوونەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Katia Winter Files For Divorce|ناونیشان=https://www.tmz.com/2016/02/03/katia-winter-divorce/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=TMZ.com.}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٠ لەگەڵ خۆشەویستە بەریتانییەکەیدا ڕوویان لە سوید کردووەتەوە. ئەوان لە لادێکان نیشتەجێن کە چەند کاتژمێرێک لە باکووری ستۆکھۆڵمەوە دوورن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kellman Larsson|یەکەم=Johan|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Katia Winter bytte Hollywood mot svensk Vasaloppsfilm: ”Jag fick en chock när jag kom hem”|زمان=Swedish|trans-title=Katia Winter switched Hollywood to Swedish [[Vasaloppet]] film: "I got a shock when I got home"|ئیش=Dagens Nyheter|ناونیشان=https://www.dn.se/kultur/katia-winter-bytte-hollywood-mot-svensk-vasaloppsfilm-jag-fick-en-chock-nar-jag-kom-hem/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|بۆڵیوود|سوێد|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو|لەندەن|ئەکتەران|ژن|کالیفۆڕنیا|لۆس ئانجلەس|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Katia Winter}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی سوێدی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی سوێدی]] m3x4hcgxnbfvrf1mdyz0nnrlcaaujcl 0 237305 1695954 1533313 2026-10-27T22:38:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1695954 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Then & Now - Main Hall.jpg }} '''کاریگەریی سۆمایی''' (بە کورتی '''VFX''') ئەو پرۆسەیە کە بەھۆیەوە وێنە لە دەرەوەی چوارچێوەی وێنەگرتنی ئەکشنی ڕاستەوخۆ لە [[بەرھەمھێنانی فیلم|فیلمسازی]] و بەرھەمھێنانی ڤیدیۆدا دروست دەکرێت یان دەستکاری دەکرێت. یەکخستنی گرتە ڤیدیۆیییەکانی ئەکشنی ڕاستەوخۆ و گرتە ڤیدیۆیییەکانی تری ئەکشنی ڕاستەوخۆ یان توخمەکانی CGI بۆ دروستکردنی وێنەی ڕاستەقینەیی پێی دەوترێت VFX. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|تەکنۆلۆژیا|بۆڵیوود|چاند|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Visual effects}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:تەکنۆلۆژیای فیلم و ڤیدیۆ]] [[پۆل:تەکنیکە سینەمایییەکان]] [[پۆل:کاریگەری دیداری]] giovd4h5wcjgg6s6h68dwzi576gqkxn 0 237401 1696042 1549557 2026-10-28T05:08:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، یۆنان-کۆلکە) 1696042 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} ‎لە [[میتۆلۆژیای یۆنانی|میتۆلۆژیای یۆنانیدا]]، '''کالیپسۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Calypso}} بە [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]: Καλυψώ)<ref>Grimal, s.v. Calypso.</ref> پەری بوو کە لە دوورگەی ئۆگیجیا دەژیا، کە بەپێی ئۆدێسای هۆمیرۆس بێت، ئۆدیسێسی بۆ ماوەی حەوت ساڵ دەستبەسەری کرد. بەڵێنی نەمری بە ئۆدیسێس دا ئەگەر لەگەڵیدا بمێنێتەوە، بەڵام ئۆدیسێس پێی باشتر بوو بگەڕێتەوە ماڵەوە. ==سەرچاوەکان‎== {{سەرچاوەکان}} ‎{{تووڵی دەروازە|یۆنان|مێژوو|کۆمەڵگا|کتێب|چاند|ژن}} {{پۆلی کۆمنز|Calypso (nymph)}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کتێب-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{یۆنان-کۆلکە}} cd458xndho5iu5oxtrteaxshnup4trj 0 237460 1695614 1695460 2026-10-27T12:03:43Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695614 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ڤینسێنت تابایلۆن''' لەدایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٧٥، [[مۆنتێر|سەرنووسەری فیلمی]] فەرەنسییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Vincent Tabaillon|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm1167947/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=IMDb}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٦|سەردێڕ=Vincent Tabaillon - Biography - Movies & TV - NYTimes.com|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movies/person/308651/Vincent-Tabaillon/biography|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160201093836/http://www.nytimes.com/movies/person/308651/Vincent-Tabaillon/biography|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=[[The New York Times]]|بڵاوکەرەوە=[[Baseline (database)|Baseline]] & [[All Movie Guide]]}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|فەڕەنسا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا }} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] gos8gu61udcokycqygjm648iivf7vzh 0 237967 1695751 1367066 2026-10-27T16:37:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695751 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە = Cartoon_Network_Punch_Time_Explosion_cover_art.jpg}} '''کارتۆن نێتوۆرک: تەقینەوەی کاتی مشتەکۆڵە''' ({{بە ئینگلیزی|Cartoon Network: Punch Time Explosion}}) کاتەکانی [[کایەی ڤیدیۆیی]] شەڕێکی فرەلایەنە کە لەلایەن ستۆدیۆی پاپایا پەرەی پێدراوە و لەلایەن کرەیڤ ئینتەرتەیمێنت بۆ [[نینتێندۆ ٣دی ئێس]] بڵاوکراوەتەوە. یارییەکە کارەکتەرە کارتۆنییە جیاوازەکانی [[کارتوون نێتوۆرک]]ی تێدایە کە شەڕ لەگەڵ یەکتر دەکەن، یارییەکە لە [[حوزەیران|مانگی حوزەیرانی]] [[٢٠١١]] لە [[ئەمریکای باکوور]] و لە [[نیسان (مانگ)|مانگی نیسانی]] [[٢٠١٢]] لە [[ئەورووپا]] بڵاوکرایەوە، بۆ [[وی]] و [[پلەی ستەیشن ٣]] و [[ئێکس بۆکس ٣٦٠]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی juliی ٢٠١١|سەردێڕ=Cartoon Network: Punch Time Explosion Review|ناونیشان=https://www.ign.com/articles/2011/07/29/cartoon-network-punch-time-explosion-review|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی majی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠١٢|سەردێڕ='Heads-Up' Game Store Update 22nd August 2012|ناونیشان=https://blog.playstation.com/archive/2012/08/22/heads-up-game-store-update-22nd-august-2012/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{بێن ١٠}} {{تووڵی دەروازە|کارتۆن|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠|کایەی ڤیدیۆیی|خەیاڵی زانستی|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:یارییەکانی وی]] [[پۆل:کایەی ڤیدیۆیییەکانی کارتۆن نێتوۆرک]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە گەردوونە ھاوتەریبەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣]] [[پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیسپانی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئینگلیزی]] k9nd7esqae5a3trxm8o9wr1e72a3o8q 1695918 1695751 2026-10-27T21:14:31Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695918 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە = Cartoon_Network_Punch_Time_Explosion_cover_art.jpg}} '''کارتۆن نێتوۆرک: تەقینەوەی کاتی مشتەکۆڵە''' ({{بە ئینگلیزی|Cartoon Network: Punch Time Explosion}}) کاتەکانی [[کایەی ڤیدیۆیی]] شەڕێکی فرەلایەنە کە لەلایەن ستۆدیۆی پاپایا پەرەی پێدراوە و لەلایەن کرەیڤ ئینتەرتەیمێنت بۆ [[نینتێندۆ ٣دی ئێس]] بڵاوکراوەتەوە. یارییەکە کارەکتەرە کارتۆنییە جیاوازەکانی [[کارتوون نێتوۆرک]]ی تێدایە کە شەڕ لەگەڵ یەکتر دەکەن، یارییەکە لە [[حوزەیران|مانگی حوزەیرانی]] [[٢٠١١]] لە [[ئەمریکای باکوور]] و لە [[نیسان (مانگ)|مانگی نیسانی]] [[٢٠١٢]] لە [[ئەورووپا]] بڵاوکرایەوە، بۆ [[وی]] و [[پلەی ستەیشن ٣]] و [[ئێکس بۆکس ٣٦٠]] بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی juliی ٢٠١١|سەردێڕ=Cartoon Network: Punch Time Explosion Review|ناونیشان=https://www.ign.com/articles/2011/07/29/cartoon-network-punch-time-explosion-review|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی majی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠١٢|سەردێڕ='Heads-Up' Game Store Update 22nd August 2012|ناونیشان=https://blog.playstation.com/archive/2012/08/22/heads-up-game-store-update-22nd-august-2012/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{بێن ١٠}} {{تووڵی دەروازە|کارتۆن|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠|کایەی ڤیدیۆیی|خەیاڵی زانستی|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:یارییەکانی وی]] [[پۆل:کایەی ڤیدیۆیییەکانی کارتۆن نێتوۆرک]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە گەردوونە ھاوتەریبەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣]] [[پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیسپانی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان]] [[پۆل:کایەکانی پاپایا ستۆدیۆز]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە فەنتازییە زانستییەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان کە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا داندراون]] i0tb4hogw47yovjah2xn29o6nmgjbk3 0 238014 1696135 1683154 2026-10-28T09:51:52Z Shaween 18477 1696135 wikitext text/x-wiki {{ویکیسازی}}{{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=نفرتیتی|ناوی خۆماڵی=تاتۆهیبا|شوێنی لەدایکبوون=وڵاتی میتانی|شوێنی مەرگ=میسر|نەتەوە=کورد|ناوەکانی تر=تاتۆهیب|ئایین=خۆرپەرەستی|باوک=توشراتا شایی میتانی|image=Nefertiti 30-01-2006.jpg}}{{پۆلی کۆمنز|Nefertiti}}نەفەرنێفێرواتێن نەفەرتیتی (/ˌnɛfərˈtiːti/) (نزیکەی ١٣٧٠ – نزیکەی ١٣٣٠ پێش زایین) شاژنێکی [[کورد|کوردی]] شانشینی ١٨ی [[میسری کۆن]] بووە، هاوسەری گەورەی شاهانەی [[فیرعەون]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] بووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/nefertiti|ناونیشان=.|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=کۆلینس دیکشێنێڕی}}</ref>.  نەفێرتیتی و هاوسەرەکەی بە چاکسازییەکی ڕیشەیی لە ئایینی دەوڵەتدا ناسرابوون، کە دێنی کۆنی میسریان واز لێ هێناو و بوون بە خۆرپەرەست. نفرتیتی لەگەڵ هاوسەرەکەیدا لە قۆناغێکدا حوکمڕانی دەکرد کە دەتوانین بڵێین دەوڵەمەندترین قۆناغی مێژووی [[میسری کۆن]] بوو.  هەندێک لە زانایان پێیان وایە کە نەفەرتیتی دوای مردنی هاوسەرەکەی و پێش بەرزبوونەوەی توتانخامون بۆ ماوەیەکی کورت بە ناوی نێفێرنێفێرواتن حوکمرانی کردووە.  ئەگەر نەفەرتیتی وەک فیرعەون حوکمڕانی کردبێت، ئەوا حوکمڕانییەکەی بە ڕووخانی ئامارنا و گواستنەوەی پایتەخت بۆ شاری نەریتی تیبس بوو<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=دادسۆن|یەکەم=ئای، توتنخاتون|سەردێڕ=میسر بەرەو خۆراوا بوون|ساڵ=٢٠٠٩|ناونیشان=https://archive.org/details/isbn_9789774163043|ژپنک=٩٧٨-٩٧٧-٤١٦-٣٠٤-٣}}</ref> دوای مردنی هاوسەرەکەی، هەندێک لە زانایان پێیان وایە کە نەفێرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت وەک فیرعەونێکی ژن حوکمی کردووە، بەو ناوی تەختەوەی کە «نەفەرنەفروئەتن» بوو، ئەمەش کەمێک پێش بە تەخت‌دانانی توت‌عەنخئامون ڕوویداوە. ئەم ناساندنە بابەتێکە کە هێشتا مشتومڕی لەسەر هەیە. ئەگەر نەفێرتیتی بەڕاستی وەک فیرعەون حوکمی کردبێت، لە سەردەمی حوکمڕانیی ئەودا شوێنی ئامارنا کەوتە داڕمان و دوای مردنی ئەوەوە، پایتەخت گەڕایەوە بۆ شاری مێمفیس، کە پایتەختی نەریتیی میسری کۆن بوو.<ref name="web.archive.org">Nozomu Kawai in "The Time of Tutankhamun: What the new evidence reveals in [https://web.archive.org/web/20230524081942/https://arce.org/wp-content/uploads/files-imported/documents/Scribe%20Spring%2022_1.pdf SCRIBE: The Magazine of the American Research Center in Egypt, Unlocking Tutankhamun], Spring 2022, pp.46-47</ref> لە سەدەی بیستەمدا، نەفێرتیتی بەهۆی دۆزینەوە و پیشاندانی نیمچەپەیکەرە کۆنەکەیەوە ناسراویەکی زۆری پەیدا کرد؛ ئەو نیمچەپەیکەرە ئێستا لە مۆزەخانەی نویس لە بەرلین هەڵگیراوە. ئەم نیمچەپەیکەرە یەکێکە لەو بەرهەمانەی هونەری میسری کۆن کە زۆرترین جار لەسەری کۆپی کراوە. پەیکەرتاشە میسرییەکە، توت‌مۆس، بە دروستکەری ئەو نیمچەپەیکەرە دادەنرێت. ئەم بەرهەمە لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، لە کۆمەڵە بینای کارگەی شاراوەی ئەو پەیکەرتاشەدا هەڵکەندراوە.<ref>{{cite book|last=Breger|first=Claudia|title=The Body of the Queen: Gender and Rule in the Courtly World, 1500–2000|editor=Regina Schulte|publisher=Berghahn Book|chapter=The 'Berlin' Nefertiti Bust|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vgXfYVT5KtQC&q=Nefertiti+bust&pg=PA281|isbn = 1-84545-159-7|year = 2006|page = 285}}</ref> == ناو == سەرەتا باشترە بزانین ناوی سەرەکی نفرتیتی تاتۆهیبا بوە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=دوکتور جەماڵ|یەکەم=ڕەشید|سەردێڕ=لێکۆڵینەوەی زمانەوانی دەربارەی زمان و مێژووی وڵاتی کوردەواری|بڵاوکەرەوە=میتانی}}</ref> نفرتیتی چەندین نازناوی هەبوو، لەوانە: شازادەی بۆماوەیی گەورەی ستایشەکان خانمی نیعمەت شیرینی خۆشەویستی خانمی دوو خاکەکە هاوسەری پاشای سەرەکی، خۆشەویستەکەی هاوسەری پاشای گەورە، خۆشەویستەکەی خانمی هەموو ژنان خاتوونی میسری سەرەوە و خوارەوە لە کاتێکدا کە بێژەکردنی میسری مۆدێرن ناوەکەی بە نفرتیتی دەگۆڕێت، ناوەکەی ڕستەی nfr.t jj.tj بووە "ئەو جوانە هاتووە" و ڕەنگە لە هاوچەرخدا نافتیتا لە نەفرات-یتای کۆنتر یان ڕەنگە نافێرتی-یتی گوتبێتەوە. ناوی نفرتیتی، بە میسری Nfr.t-jy.tj، ئەتوانین بڵێین وەڕگێڕانی ناوەکەی بە کوردی ئەمەیە "ژنە جوانەکە هاتووە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=دادسۆن|یەکەم=ئای|سەردێڕ=ئای، توتنخامون|ساڵ=٢٠٠٩|ناونیشان=https://archive.org/details/isbn_9789774163043|ژپنک=٩٧٨-٩٧٧-٤١٦-٣٠٤-٣}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|میسر|کوردستان|مێژوو}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] kjk3zaxkvqn4o22emvg5cylpkzudyn3 1696136 1696135 2026-10-28T09:53:58Z Shaween 18477 1696136 wikitext text/x-wiki {{ویکیسازی}}{{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=نفرتیتی|ناوی خۆماڵی=تاتۆهیبا|شوێنی لەدایکبوون=وڵاتی میتانی|شوێنی مەرگ=میسر|نەتەوە=کورد|ناوەکانی تر=تاتۆهیب|ئایین=خۆرپەرەستی|باوک=توشراتا شایی میتانی|image=Nefertiti 30-01-2006.jpg}}{{پۆلی کۆمنز|Nefertiti}}نەفەرنێفێرواتێن نەفەرتیتی (/ˌnɛfərˈtiːti/) (نزیکەی ١٣٧٠ – نزیکەی ١٣٣٠ پێش زایین) شاژنێکی [[کورد|کوردی]] شانشینی ١٨ی [[میسری کۆن]] بووە، هاوسەری گەورەی شاهانەی [[فیرعەون]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] بووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/nefertiti|ناونیشان=.|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=کۆلینس دیکشێنێڕی}}</ref>.  نەفێرتیتی و هاوسەرەکەی بە چاکسازییەکی ڕیشەیی لە ئایینی دەوڵەتدا ناسرابوون، کە دێنی کۆنی میسریان واز لێ هێناو و بوون بە خۆرپەرەست. نفرتیتی لەگەڵ هاوسەرەکەیدا لە قۆناغێکدا حوکمڕانی دەکرد کە دەتوانین بڵێین دەوڵەمەندترین قۆناغی مێژووی [[میسری کۆن]] بوو.  هەندێک لە زانایان پێیان وایە کە نەفەرتیتی دوای مردنی هاوسەرەکەی و پێش بەرزبوونەوەی توتانخامون بۆ ماوەیەکی کورت بە ناوی نێفێرنێفێرواتن حوکمرانی کردووە.  ئەگەر نەفەرتیتی وەک فیرعەون حوکمڕانی کردبێت، ئەوا حوکمڕانییەکەی بە ڕووخانی ئامارنا و گواستنەوەی پایتەخت بۆ شاری نەریتی تیبس بوو<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=دادسۆن|یەکەم=ئای، توتنخاتون|سەردێڕ=میسر بەرەو خۆراوا بوون|ساڵ=٢٠٠٩|ناونیشان=https://archive.org/details/isbn_9789774163043|ژپنک=٩٧٨-٩٧٧-٤١٦-٣٠٤-٣}}</ref> دوای مردنی هاوسەرەکەی، هەندێک لە زانایان پێیان وایە کە نەفێرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت وەک فیرعەونێکی ژن حوکمی کردووە، بەو ناوی تەختەوەی کە «نەفەرنەفروئەتن» بوو، ئەمەش کەمێک پێش بە تەخت‌دانانی توت‌عەنخئامون ڕوویداوە. ئەم ناساندنە بابەتێکە کە هێشتا مشتومڕی لەسەر هەیە. ئەگەر نەفێرتیتی بەڕاستی وەک فیرعەون حوکمی کردبێت، لە سەردەمی حوکمڕانیی ئەودا شوێنی ئامارنا کەوتە داڕمان و دوای مردنی ئەوەوە، پایتەخت گەڕایەوە بۆ شاری مێمفیس، کە پایتەختی نەریتیی میسری کۆن بوو.<ref name="web.archive.org">Nozomu Kawai in "The Time of Tutankhamun: What the new evidence reveals in [https://web.archive.org/web/20230524081942/https://arce.org/wp-content/uploads/files-imported/documents/Scribe%20Spring%2022_1.pdf SCRIBE: The Magazine of the American Research Center in Egypt, Unlocking Tutankhamun], Spring 2022, pp.46-47</ref> لە سەدەی بیستەمدا، نەفێرتیتی بەهۆی دۆزینەوە و پیشاندانی [[پەیکەری نفرتیتی|نیمچەپەیکەرە کۆنەکەیەوە]] ناسراویەکی زۆری پەیدا کرد؛ ئەو نیمچەپەیکەرە ئێستا لە مۆزەخانەی نویس لە بەرلین هەڵگیراوە. ئەم نیمچەپەیکەرە یەکێکە لەو بەرهەمانەی هونەری میسری کۆن کە زۆرترین جار لەسەری کۆپی کراوە. پەیکەرتاشە میسرییەکە، توت‌مۆس، بە دروستکەری ئەو نیمچەپەیکەرە دادەنرێت. ئەم بەرهەمە لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، لە کۆمەڵە بینای کارگەی شاراوەی ئەو پەیکەرتاشەدا هەڵکەندراوە.<ref>{{cite book|last=Breger|first=Claudia|title=The Body of the Queen: Gender and Rule in the Courtly World, 1500–2000|editor=Regina Schulte|publisher=Berghahn Book|chapter=The 'Berlin' Nefertiti Bust|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vgXfYVT5KtQC&q=Nefertiti+bust&pg=PA281|isbn = 1-84545-159-7|year = 2006|page = 285}}</ref> == ناو == سەرەتا باشترە بزانین ناوی سەرەکی نفرتیتی تاتۆهیبا بوە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=دوکتور جەماڵ|یەکەم=ڕەشید|سەردێڕ=لێکۆڵینەوەی زمانەوانی دەربارەی زمان و مێژووی وڵاتی کوردەواری|بڵاوکەرەوە=میتانی}}</ref> نفرتیتی چەندین نازناوی هەبوو، لەوانە: شازادەی بۆماوەیی گەورەی ستایشەکان خانمی نیعمەت شیرینی خۆشەویستی خانمی دوو خاکەکە هاوسەری پاشای سەرەکی، خۆشەویستەکەی هاوسەری پاشای گەورە، خۆشەویستەکەی خانمی هەموو ژنان خاتوونی میسری سەرەوە و خوارەوە لە کاتێکدا کە بێژەکردنی میسری مۆدێرن ناوەکەی بە نفرتیتی دەگۆڕێت، ناوەکەی ڕستەی nfr.t jj.tj بووە "ئەو جوانە هاتووە" و ڕەنگە لە هاوچەرخدا نافتیتا لە نەفرات-یتای کۆنتر یان ڕەنگە نافێرتی-یتی گوتبێتەوە. ناوی نفرتیتی، بە میسری Nfr.t-jy.tj، ئەتوانین بڵێین وەڕگێڕانی ناوەکەی بە کوردی ئەمەیە "ژنە جوانەکە هاتووە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=دادسۆن|یەکەم=ئای|سەردێڕ=ئای، توتنخامون|ساڵ=٢٠٠٩|ناونیشان=https://archive.org/details/isbn_9789774163043|ژپنک=٩٧٨-٩٧٧-٤١٦-٣٠٤-٣}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|میسر|کوردستان|مێژوو}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] 8b5gr7wqla7ocofip0dbyl94dd8yzbn 0 238041 1696010 1549578 2026-10-28T01:40:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1696010 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} لە پیشەسازی ھونەرە نمایشییەکان وەک [[شانۆ]]، [[فیلم]]، یان [[تەلەڤیزیۆن]]، '''کاستینگ'''، یان '''بانگەوازی کاستینگ'''، پرۆسەیەکی پێش بەرھەمھێنانە بۆ ھەڵبژاردنی جۆرێکی دیاریکراوی [[ئەکتەر]]، [[سەما|سەماکار]]، [[گۆرانیبێژی|گۆرانیبێژ]]، یان [[کۆمبارس|زیادە]] بۆ ڕۆڵێکی دیاریکراو یان بەشێک لە سیناریۆیەکدا. ئەم پرۆسەیە دەتوانرێت بۆ [[فیلم|فیلمێکی جووڵاو]]، [[زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی|بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی]]، [[فیلمی بەڵگەنامەیی]]، [[ڤیدیۆکلیپ|ڤیدیۆکلیپێک]]، شانۆگەرییەک یان [[بانگەشە|ڕیکلامێک]] بەکاربھێنرێت کە بۆ بینەرێکە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|بۆڵیوود|ئەکتەران|مۆسیقا|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Casting (performing arts)}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:شانۆ]] 779vi6d3ceq6s0dslj0xzaoov3wwzag 0 238517 1695859 1533241 2026-10-27T19:39:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە) 1695859 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Titanic surviving officers.jpg }} '''کارکەرانی تایتانیک''' لەنێو ئەو دوو ھەزار و ٢٤٠ کەسەدا بوون کە بە مەزەندە دەکرێت، کە لە یەکەم گەشتی دووەمی کەشتییە دەریایییەکانی ھێڵی ئەستێرەی سپیدا کە لە پلەی ئۆڵۆمپیاددایە، لە ساوسھامپتۆنی ئینگلتەرا بۆ شاری نیویۆرک لە ئەمریکا بە کەشتی ڕۆیشتوون. لە نیوەی ڕێگای گەشتەکەدا، کەشتییەکە بەر شاخێکی سەھۆڵین کەوت و لە بەیانی زوودا لە ١٥ی نیسانی ١٩١٢ نوقم بوو، لە ئەنجامدا زیاتر لە ١٥٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا، کە نزیکەی ٦٨٨ ئەندامی تیمی کەشتییەکە بوون. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئاو|تەکنۆلۆژیا|کۆمەڵگا|زانست|فیزیک|ژیاننامە|مێژوو|کۆمەڵگا }} {{پۆلی کۆمنز|RMS Titanic crew}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} c3syyzutwwjz0p6lkbq0aaio61dfcie 0 238548 1695887 1695553 2026-10-27T20:08:54Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1695887 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ڤیدیۆی ڤایرۆسی''' یان '''ڤیدیۆی زوو بڵاوەبوو''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Viral video) ڤیدیۆیەک کە لە ڕێگەی پرۆسەی ھاوبەشکردنەوە لە ڕێگەی [[ئینتەرنێت|ئینتەرنێتەوە]] خێرا بڵاودەبێتەوە، بە شێوەیەکی گشتی لە ڕێگەی ماڵپەڕەکانی ھاوبەشکردنی ڤیدیۆ و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و [[ئیمەیڵ]]ەوە. زۆرجار ڤیدیۆ ڤایرۆسییەکان ناوەڕۆکی گاڵتەجاڕانەیان تێدایە و ڤیدیۆی پێکەنیناوی تەلەڤیزیۆنی لەخۆدەگرن.<ref>https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D9%88_%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1?wprov=sfla1</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Viral videos}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:چاندی ئینتەرنێت]] [[پۆل:زاراوەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:میدیای کۆمەڵایەتی]] [[پۆل:یووتیووب]] 30y12kfn1mvv6i9rt3elqlolfh0k0ma 0 238649 1696052 1549554 2026-10-28T05:10:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1696052 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} ''' کامرین مانھایم ''' ئەکتەری ئەمریکییە و بە ڕۆڵی پارێزەر ئیلینۆر فروت لە بەرنامەی The Practice لە کەناڵی ABC، Delia Banks لە بەرنامەی Ghost Whisperer لە کەناڵی CBS، Gladys Presley لە زنجیرە بچووکەکەی Elvis لە ساڵی ٢٠٠٥ و "Control" لە فیلمی Person of Interest ناسراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی تەممووزی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەکتەران|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|فیلم|ژن|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Camryn Manheim}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ھونەرمەندانی فێمینیست]] [[پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فێمینیستە جووەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئێمی بۆ پێشکەرکردنی ناوازە]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی کالیفۆرنیا سانتا کروز]] tjy84979o68lrg2ax6n70lut4de6lw9 0 238669 1695931 1543424 2026-10-27T22:34:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1695931 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''کارڵ کلیمۆنس-ھۆپکینز''' ({{بە ئینگلیزی| Carl Clemons-Hopkins}})یەکێکە لە ئەکتەرە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییەکانی]] سەدەی ٢١ەم، بەشداری لەچەندین [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|فیلمی ئەمریکی]] کردووە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی تەممووزی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|کۆمەڵگا|مێژوو|ئەکتەران}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١]] [[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرانی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە نائاسایییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] 5mqsfpekx6slbh0od7bcqfmti8mqbxb 0 238974 1695790 1695433 2026-10-27T17:09:13Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]] 1695790 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ڤیتۆریۆ دێسیکا''' (لەدایکبووی ٧ی تەمموزی ١٩٠١ - کۆچی دوایی ١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٧٤) [[دەرھێنەری فیلم|دەرهێنەر]] و ئەکتەری [[ئیتاڵی|ئیتاڵییە]] کە یەکێکە لە پێشەنگەکانی نیوریالیزم [[سینەمای ئیتالیا|لە سینەمای ئیتاڵیدا.]] == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی {{پۆلی کۆمنز|Vittorio De Sica}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ئیتاڵیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمۆنیستە ئیتالیاییەکان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئیتالی]] [[پۆل:دەرھێنەران لە بردنەوەی خەڵاتی گۆڵدن بێر]] [[پۆل:دەرھێنەرانی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠١]] [[پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٤]] [[پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ناسترۆ دی ئەرجێنتۆ]] [[پۆل:ئەکتەرە ئیتالییەکان]] knhnngut8iso9lo9wpskhruu3v1ktk2 0 239361 1696003 1645286 2026-10-28T01:39:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە) 1696003 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کتێب |ناو = کازیوە |وێنە = |ناوی بنەڕەتی = |دانەر = [[شێرکۆ بێکەس]] |لێکۆڵەر = |زمان = [[کوردیی ناوەندی|کوردیی سۆرانی]] |وڵات = [[عێراق]] |زنجیرە = |بابەت = |جۆری ئەدەبی = [[شیعر]] |بڵاوکەرەوە = یەکێتیی نووسەرانی کورد، لقی سلێمانی{{ھن}}کۆمەڵی ھونەر و وێژەی کوردی، مەڵبەندی گشتی |دەرچوون = [[سلێمانی]] |مێژووی دەرچوون = ١٩٧٨ |وەرگێڕ = |بڵاوکەرەوەی چاپی وەرگێڕاو = |مێژووی دەرچوونی وەرگێڕان = |وێنەگر = |دیزاینەری بەرگ = [[ئیسماعیل خەیات]] |جۆری چاپ = |ژمارەی پەڕە = ١٨٠ |پێوانە = |کێش = |پێشتر = |دواتر = }} '''''کازیوە''''' کتێبێکی [[شیعر]]ی [[شێرکۆ بێکەس]]ە. ئەم کتێبە لە ساڵی ١٩٧٨ چاپ و بڵاو کراوەتەوە.<ref name="بوار نورەدین ۱">''شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا''، پ ٣٠.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == کتێبناسی == * [https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/77973.PDF?ver=130606884380000000 ''شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا''، ئامادەکردن: بوار نورەدین، سلێمانی: دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، چاپی یەکەم: ٢٠١٣.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230716144523/https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/77973.PDF?ver=130606884380000000 |date=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٣ }} == بەستەرە دەرەکییەکان == *{{ڤەژینبوکس||١١٩|کازیوە}} {{شێرکۆ بێکەس}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|شیعر|وێژەی کوردی}} {{کتێب-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبەکانی شێرکۆ بێکەس]] iu2opzp6numz59d62j6jp5h26pf6r3o 0 239557 1695895 1695482 2026-10-27T20:12:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1695895 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{شێواز}} }} '''م.مەمدوح کوڕی مەلا سەلیمی کوڕی مەلا نەجمەدینە'''<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مزووری|یەکەم=ممدوح|سەردێڕ=بیرەوەری و عەجائباتی زەمان|بڵاوکەرەوە=مەمدوح مزوری|ساڵ=٢٠١٣|شوێن=هەولێر}}</ref> ناسراوە بە م.مەمدوح مزوری، لە ساڵی ١٩٢٨ز لە [[ئێدلبێ|گوندی ئێدلبێ]] لەداییکبووە. {{Infobox scientist | name = | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = 1928 || birth_place = گوندێ ئێدلبێ | death_date = {{Death date and age|2020|11|11|1928|01|01|df=y}} | death_place = هەولێر | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | other_names = | residence = | citizenship = | nationality = کورد | known_for = | influences = | influenced = | }} لە بنەماڵەیەکی مەلازادە بووە، هەر لە تەمەنی ٧ ساڵیدا لەلای باوکی دەستی بە خوێندن کردووە وە بۆ خوێندن زۆر لە ناوچەکانی کوردستان گەڕاوە و لە لای زۆرێک لە زانا ناودارانی کوردستان خوێندوویەتی. لە ساڵی ١٩٥٥ز لە خزمەت مامۆستای گەورە مەلا عبدالکریم ئەفەندی ئیجازەی وەرگرتووە و هەر لە هەمان ساڵدا و دوای وەرگرتنی ئیجازە بووە بە مەلا لە گوندی گەروان لە نزیک ڕواندز و دەرسی بە فەقێیان داوە، لە دوای سێ ساڵ لە تەکیەی کاکی هیران (کە ئێستا پێی دەوترێ مزگەوتی گەیلانی) بوو بە ئیمام تاکو ساڵی ١٩٨٥ز و لە ماوەی ئەو سێ ساڵەدا گەلێک فێرخوازی پێگەیاندووە. لە ماوەی ژیاندا ژمارەیەکی زۆر فەقێ لای ئەو خوێندوویانە و ئیجازەی بە زۆریان داوە، تاکوو لە ٢٠٢٠/١١/١١ز لە تەمەنی ٩٢ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد و لە شاری سۆران بە خاک سپێردرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} 0d7r75bv77hlloaing50cg9leusb28n 0 239976 1695658 1549679 2026-10-27T13:35:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕۆژژمێر-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1695658 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''کاتژمێری دەستی''' ({{بە ئینگلیزی |Watch}}) بریتییە لە کاتژمێرێک کە لەسەر مەچەک دەبەسترێت یان لە گیرفانێکدا ھەڵدەگیرێت. بە شێوەیەک دروست کراوە کە ئاگاداری کات بێت و بە شێوەیەکی گشتی بە پاتری یان جووڵەی میکانیکی کاردەکات. کاتژمێرە دەستییەکان بە چەندین ستایل جیاوازن، لە دیزاینە کلاسیکەکانی ئەنالۆگەوە تا دەگاتە شاشەی دیجیتاڵی مۆدێرن. ھەروەھا دەتوانن تایبەتمەندی زیادەی وەک زەنگ و تایمەر و کاتژمێری دەستی وەستان لەخۆ بگرن. کاتژمێرەکان تەنھا کارایی نین بەڵکو دەتوانێت ببێتە ئیکسسواراتێکی مۆدە، لەگەڵ چەندین مارکە و ستایلی جیاواز بەردەستە بۆ ئەوەی لەگەڵ سەلیقە و بۆنە جیاوازەکاندا بگونجێت. ھەروەھا ھەندێک لە کاتژمێرە دەستییەکان بۆ مەبەستی تایبەت دروستکراون، وەک غەواس یان چالاکییە وەرزشییەکان. ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣}} <references /> {{تووڵی دەروازە|کات|ڕۆژژمێر|کۆمەڵگا|مێژوو|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Watches}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:مەچەک]] lv1ruqvqrg02tmv3xebsiz295zvpkr7 1695882 1695658 2026-10-27T20:06:24Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695882 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کاتژمێری دەستی''' ({{بە ئینگلیزی |Watch}}) بریتییە لە کاتژمێرێک کە لەسەر مەچەک دەبەسترێت یان لە گیرفانێکدا ھەڵدەگیرێت. بە شێوەیەک دروست کراوە کە ئاگاداری کات بێت و بە شێوەیەکی گشتی بە پاتری یان جووڵەی میکانیکی کاردەکات. کاتژمێرە دەستییەکان بە چەندین ستایل جیاوازن، لە دیزاینە کلاسیکەکانی ئەنالۆگەوە تا دەگاتە شاشەی دیجیتاڵی مۆدێرن. ھەروەھا دەتوانن تایبەتمەندی زیادەی وەک زەنگ و تایمەر و کاتژمێری دەستی وەستان لەخۆ بگرن. کاتژمێرەکان تەنھا کارایی نین بەڵکو دەتوانێت ببێتە ئیکسسواراتێکی مۆدە، لەگەڵ چەندین مارکە و ستایلی جیاواز بەردەستە بۆ ئەوەی لەگەڵ سەلیقە و بۆنە جیاوازەکاندا بگونجێت. ھەروەھا ھەندێک لە کاتژمێرە دەستییەکان بۆ مەبەستی تایبەت دروستکراون، وەک غەواس یان چالاکییە وەرزشییەکان. ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣}} <references /> {{تووڵی دەروازە|کات|ڕۆژژمێر|کۆمەڵگا|مێژوو|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Watches}} {{ڕۆژژمێر-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:مەچەک]] qbt5ke01ivkcfox7d016w07150r1o5l 0 240129 1695849 1546254 2026-10-27T19:38:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695849 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس |وێنە = Carnage_(Marvel_Comics_character).png }} '''کارنەیج''' کارەکتەری [[گەورەخراپەکار|خەیاڵی سەروو خراپەکارە]] لە کتێبە کۆمیکەکانی ئەمریکادا کە لەلایەن [[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ]] بڵاودەکرێتەوە . ئەم کارەکتەرە بۆ یەکەمجار لە #360 لە زنجیرە کۆمیکەکانی ''Amazing Spider-Man'' دەرکەوت. کەسایەتی کارنەیج لەلایەن نووسەر دەیڤید میشێلینی, و دیزاینەران مارک بێگلی و ئێریک لارسن دروستکراوە. کارنەیج سەر بە ڕەگەزێکی [[ماددەی ڕەقی نابلووری|بێ شێوە]] (هیچ پێکهاتەیەکی فیزیکی نییە) [[ژیان لە دەرەوەی زەوی|ی دەرەوەی زەوی]] و مشەخۆرەکانە کە پێیان دەوترێت هاوژیانییەکان . زۆرجار کارەکتەرەکە وەک دوژمنی کارەکتەری سووپەرھیرۆ [[سپایدەرمان]] سەیر دەکرێت، هەروەها وەک دوژمنێکی دێرینی [[ڤێنەم (کۆمیک)|ڤینۆم]] . ئەم کارەکتەرە تا ئێستا میوانداری زۆری هەبووە و ژمارەی پێوانەیی زۆرترین کوشتنی لە جیهانی کۆمیکدا بەدەستەوەیە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|شەڕ|ئەکتەران|کۆمیک|خەیاڵی زانستی|دەیەی ١٩٩٠}} {{پۆلی کۆمنز|Carnage}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتیی فیلمی سووپەرھیرۆ]] [[پۆل:گەورەخراپەکارەکانی کۆمیکەکانی مارڤڵ]] [[پۆل:کارەکتەرەکانی مارڤڵ کۆمیکس کە دەتوانن بە خێراییی سەروو مرۆیی بجووڵێن]] [[پۆل:کارەکتەرەکانی مارڤڵ کۆمیکس کە ھێزی سەروو مرۆیییان ھەیە]] jauy81mphyqmankhpyms5y82txfd2gw 0 240228 1695756 1614548 2026-10-27T16:38:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1695756 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کارتی گرافیک''' (هەروەها پێی دەوترێت '''کارتی ڤیدیۆ''' ، '''کارتی پیشان‌دان'''، '''ئەداپتەری گرافیک''' ، '''کارتی VGA/VGA''' ، '''ئەداپتەری ڤیدیۆ''' ، '''ئەداپتەری پیشان‌دان'''، یان بە شێوەیەکی ئاخاوتنی '''GPU''' ) کارتێکی فراوانکردنی [[کۆمپیوتەر|کۆمپیوتەرە]] کە دەرچوونی گرافیک بۆ ئامێرێکی پیشاندان دروست دەکات وەک مۆنیتەر . کارتی گرافیک هەندێک جار پێیان دەوترێت کارتی گرافیکی ''دابڕاو'' یان ''تایبەت'' بۆ جەختکردنەوە لەسەر جیاوازییان لەگەڵ پرۆسێسەری گرافیکی کۆوەبوو لەسەر [[مادەربۆرد]] یان [[یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی|سی پی یو]] . یەکەیەکی پرۆسێسی گرافیک (GPU) کە ژماردنەکانی پێویست ئەنجام دەدات کۆمپۆننت سەرەکییە لە کارتی گرافیکدا، بەڵام هەندێک جار کورتکراوەی "GPU" بۆ ئاماژەدان بە کارتی گرافیک بە گشتی بەکاردێت. زۆربەی کارتە گرافیکییەکان تەنها لە دەرچوون بۆ شاشەدا سنووردار نین. دەتوانرێت یەکەی پرۆسێسکردنی گرافیک بۆ پرۆسێس كردنی زیادە بەکاربهێنرێت، ئەمەش باری یەکەی پرۆسێسکردنی ناوەندی کەمدەکاتەوە. سەرەڕای ئەوەش، پلاتفۆرمەکانی کۆمپیوت كردن وەک OpenCL و CUDA ڕێگە بە بەکارهێنانی کارتی گرافیک دەدات بۆ کۆمپیوت كردنی مەبەستی گشتی. بەکارهێنانی کۆمپیوت كردنی مەبەستی گشتی لەسەر کارتی گرافیک بریتییە لە ڕاهێنانی AI، کانگاکردنی دراوی کریپتۆ و ھاوشێوەکردنی مۆلۆکولی. == سەرچاوەکان == * https://en.wikipedia.org/wiki/Graphics_card * [https://lex.vejin.net/ ڤەژینلێکس] {{پۆلی کۆمنز|Video cards}} {{تووڵی دەروازە|زانستی کۆمپیوتەر|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:كارتی گرافیك]] i6xtm1jxw609okagkpy0smtqs220z5u 0 240424 1696044 1546270 2026-10-28T05:09:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1696044 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کالیفۆڕنیکەیشن''' ({{بە ئینگلیزی| Californication}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی کۆمیدی-درامای ئەمریکییە کە لەلایەن تۆم کاپینوسەوە دروست کراوە و بۆ ماوەی حەوت وەرز لە شۆتایم پەخشکراوە لە ١٣ی ئابی ٢٠٠٧ تا ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٤. زنجیرەکە باس لە نووسەرێکی کێشەدار دەکات کە لە نیویۆرک دەژی بە ناوی ھانک موودی (دەیڤید دوکاڤنی) کە بۆ کارەکەی دەچێتە کالیفۆرنیا. خووی خواردنەوە و ژنبوون و بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکانی پەیوەندییەکەی لەگەڵ خۆشەویستە دێرینەکەی کارین (ناتاشا مەکئێلھۆن) و کچەکەیان بێکا (مادلین مارتن) ئاڵۆزتر دەکات. کارەکتەرە سەرەکییەکانی دیکەی زنجیرەکە بریتین لە چارلی ڕانکل (ئیڤان ھاندلەر) کە باشترین ھاوڕێ و ڕاوێژکاری ھانک و مارسی (پامێلا ئادلۆن) ھاوسەری چارلی. بابەتەکانی دووبارەبوونەوەی زنجیرەکە بریتین لە سێکس، ماددە ھۆشبەرەکان و ڕۆک و ڕۆڵ، کە ھەموویان بە بەردەوامی نمایش دەکرێن. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠٠٠|کالیفۆڕنیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە تەنزئامێزە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە تەنزئامێزە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنیانەی لە لۆس ئانجلەس داندراون]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] 9bfzm8s0hfd41w6vfllx2tz4275w6b4 1696125 1696044 2026-10-28T09:06:48Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1696125 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کالیفۆڕنیکەیشن''' ({{بە ئینگلیزی| Californication}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی کۆمیدی-درامای ئەمریکییە کە لەلایەن تۆم کاپینوسەوە دروست کراوە و بۆ ماوەی حەوت وەرز لە شۆتایم پەخشکراوە لە ١٣ی ئابی ٢٠٠٧ تا ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٤. زنجیرەکە باس لە نووسەرێکی کێشەدار دەکات کە لە نیویۆرک دەژی بە ناوی ھانک موودی (دەیڤید دوکاڤنی) کە بۆ کارەکەی دەچێتە کالیفۆرنیا. خووی خواردنەوە و ژنبوون و بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکانی پەیوەندییەکەی لەگەڵ خۆشەویستە دێرینەکەی کارین (ناتاشا مەکئێلھۆن) و کچەکەیان بێکا (مادلین مارتن) ئاڵۆزتر دەکات. کارەکتەرە سەرەکییەکانی دیکەی زنجیرەکە بریتین لە چارلی ڕانکل (ئیڤان ھاندلەر) کە باشترین ھاوڕێ و ڕاوێژکاری ھانک و مارسی (پامێلا ئادلۆن) ھاوسەری چارلی. بابەتەکانی دووبارەبوونەوەی زنجیرەکە بریتین لە سێکس، ماددە ھۆشبەرەکان و ڕۆک و ڕۆڵ، کە ھەموویان بە بەردەوامی نمایش دەکرێن. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠٠٠|کالیفۆڕنیا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە تەنزئامێزە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە تەنزئامێزە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنیانەی لە لۆس ئانجلەس داندراون]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی پاراماونت تەلەڤیژن]] 0hi9wnthng828dxwqvg65o69bcr80oz 0 240882 1695951 1407248 2026-10-27T22:37:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، ماتماتیک-کۆلکە) 1695951 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە = Doppler effect diagrammatic.svg }} '''کاریگەریی دۆپلەر''' یان '''دیاردەی دۆپلەر''' ({{بە ئینگلیزی|Doppler effect}}) گۆڕانی ڕواڵەتی [[لەرەلەر]]ی [[شەپۆل]]ێکە لە پەیوەندی لەگەڵ جووڵەی چاودێرێک بە بەراورد بە سەرچاوەی شەپۆلەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| نووسەر=United States. Navy Department | سەردێڕ=Principles and Applications of Underwater Sound, Originally Issued as Summary Technical Report of Division 6, NDRC, Vol. 7, 1946, Reprinted...1968 | ساڵ=١٩٦٩| ناونیشان=https://books.google.com/books?id=gjYGC_sc6lcC&pg=PA194 | ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢١| پەڕە=١٩٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| دوایین=Joseph | یەکەم=A. | سەردێڕ=Measuring Ocean Currents: Tools, Technologies, and Data | بڵاوکەرەوە=Elsevier Science | ساڵ=٢٠١٣| ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٣٩١٤٢٨-٦| ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FRVaNZEQCa4C&pg=PA164 | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢١| پەڕە=١٦٤}}</ref><ref name="Giordano">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١= Giordano |یەکەم١= Nicholas | سەردێڕ = College Physics: Reasoning and Relationships | بڵاوکەرەوە = Cengage Learning | ڕێکەوت = 2009 | پەڕەکان = ٤٢١–٤٢٤| ناونیشان = https://books.google.com/books?id=BwistUlpZ7cC&pg=PA424 | ژپنک = ٩٧٨-٠-٥٣٤-٤٢٤٧١-٨}}</ref> ناوەکەی لە فیزیازانێکی نەمسایی [[کریستیان دۆپلەر]]ەوە ناونراوە کە لە ساڵی ١٨٤٢دا باسی ئەو دیاردەیەی کردووە. نموونەیەکی باوی دیاردەی دۆپلەر بریتییە لە گۆڕانی دەنگێک کە دەبیسترێت کاتێک [[پێڕاگوێز]]ێک دەنگ دەردەکات و لە گوێگرێک نزیک دەبێتەوە و و پاشان دەڕوات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانست|تەکنۆلۆژیا|پەرستاری|ماتماتیک|پزیشکی|گەردوون}} {{پۆلی کۆمنز|Doppler effect}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:دەنگناسی (فیزیک)]] [[پۆل:دەنگ]] qmd4c1a48wy9t34ul4fi9oen8oqibz9 0 240954 1696051 1533477 2026-10-28T05:10:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1696051 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Camtasia_computer_icon.png }} '''کامتاسیا''' ({{بە ئینگلیزی|Camstasia}}) نەرمەکاڵایەکی تۆمارکردنی شاشە و دەستکاریکردنی ڤیدیۆیە کە لەلایەن کۆمپانیای TechSmith Corporation پەرەی پێدراوە. ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات شاشەی کۆمپیوتەر و دەنگ و گرتە ڤیدیۆیییەکانی وێبکامەکانیان تۆمار بکەن، ھەروەھا دەستکاریکردن و بەرزکردنەوەی ڤیدیۆکانیان بە ئامراز و کاریگەری جۆراوجۆر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.techsmith.com/camtasia-version-history.html |سەردێڕ=Camtasia (Windows) Version History |وێبگە=TechSmith Support}}</ref> یەکێک لە تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی کامتاسیا توانای گرتنی تۆمارەکانی شاشەی کوالیتی بەرزە بە ئاسانی. بەکارھێنەران دەتوانن ھەڵبژێرن کە تەواوی شاشەکەیان تۆمار بکەن یان ناوچەی تایبەت ھەڵبژێرن، ھەروەھا دەتوانن دەنگی سیستەم، ھاتنە ژوورەوەی [[مایکرۆفۆن]] و گرتە ڤیدیۆیییەکانی وێبکام لە یەک کاتدا تۆمار بکەن. دوای تۆمارکردن، کامتاسیا کۆمەڵێک بژاردەی دەستکاریکردن دابین دەکات بۆ یارمەتیدانی بەکارھێنەران بۆ دروستکردنی ڤیدیۆی پیشەیی. لەوانە بڕین و دابەشکردنی کلیپەکان، زیادکردنی تێبینی، جێبەجێکردنی کاریگەرییە بینراوەکان و ئەنیمەیشنەکان و زۆر شتی تر. ھەروەھا کامتاسیا کتێبخانەیەک لە سەروەت و سامانی پێش دروستکراو وەک ئینترۆ و ئاوترۆ و سێیەمەکانی خوارەوە پێشکەش دەکات کە بەکارھێنەران دەتوانن بەکاری بھێنن بۆ زیادکردنی بۆ ڤیدیۆکانیان. سەرەڕای ئەوەش پشتگیری لە ھاوردەکردنی میدیا دەکات لە سەرچاوەی ترەوە وەکو پێشکەشکردنی پاوەرپۆینت و فایلە ڤیدیۆیییەکان؛ بۆیە کامتاسیا ئامرازێکی بەھێز و گشتگیرە بۆ دروستکردنی تۆماری شاشە و ڤیدیۆی کوالیتی بەرز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Camtasia Studio 8 for Windows - Press release, June 2012|ناونیشان= https://www.businesswire.com/news/home/20120619005262/en/TechSmith%E2%80%99s-New-Camtasia-Studio-8-Brings-Professional-Video-Creation-to-the-Masses|وێبگە=[[Business Wire]]}}</ref> ڕووکارە کۆمەڵە تایبەتمەندییە بەرفراوانەکانی وای لێدەکات ببێتە ھەڵبژاردەیەکی بەناوبانگ بۆ پەروەردەکاران، ڕاھێنەران، بازرگانان و ھەر کەسێکی تر کە پێویستی بە دروستکردنی ناوەڕۆکی بینراوی سەرنجڕاکێش ھەیە. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|تەکنۆلۆژیا|مایکرۆسۆفت|کۆمپانیا}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠٢]] dz6q083r19imndlhect1vq6k8frtkv8 0 240968 1695944 1549593 2026-10-27T22:36:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1695944 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = 2010-09 CPOV IMG 6251.JPG }} '''کاری سەرچاوە''' بەرھەمێکی وەک [[کتێب]] یان گۆڤارێکی خولیی (یان ھاوتا ئەلیکترۆنییەکەی) کە بۆ زانیاری ئاماژەی پێدەکرێت. کاری سەرچاوە بۆ ئەوە دروست نەکراوە کە لە سەرەتاوە تا کۆتایی بخوێنرێتەوە. [[فەرھەنگ]]ی زمان نموونەیەکی سادە و باوی کاری سەرچاوەیە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|کتێب|تەکنۆلۆژیا|زانست|وێژە}} {{پۆلی کۆمنز|Reference works}} {{کتێب-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبە سەرچاوەیییەکان]] [[پۆل:بەرھەمەکان سەبارەت بە مێژوو]] [[پۆل:فەرھەنگنووسی]] 1qpd60cduaj3mv7w8m7ci5u72yfxhqy 4 241625 1695910 1695313 2026-10-27T21:01:34Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1695910 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٨٠٥٧٤ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/SakuraBot|٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٥٥٥١١ || bot || ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ١٠٣٨٩٦ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:CdRBot|CdRBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/CdRBot|٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٦٦٥٠ || bot || ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٢١٣٣٢ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٣٥٩٧ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ٨٦٦٩ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |- | ٨ || [[بەکارھێنەر:Maintenance script|Maintenance script]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Maintenance script|١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦]] || ١٥ || bot || ١٦ی نیسانی ٢٠١٥ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] mcpvf2bbup92vayjcbttc5wv0nr51sa 0 241651 1695933 1549598 2026-10-27T22:34:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1695933 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Shiraz 39.jpg|وێنۆک]] '''کارڵ هاینز شتۆکهاوزن''' ئاوازدانەرێکی پێشەنگی [[ئەڵمانیا|ئەڵمانییە]] و یەکێکە لە گرنگترین و مشتومڕاویترین ئاوازدانەرەکانی سەدەی بیستەم و سەرەتای بیست و یەکەم. بە داهێنانەکانی لە بواری [[مۆسیقای ئەلیکترۆنیک|مۆسیقای ئەلیکترۆنی]] و مۆسیقای هەڕەمەکی و زنجیرەیی ناسراوە . == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی {{پۆلی کۆمنز|Karlheinz Stockhausen}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٧]] [[پۆل:ئاوازدانەرە کلاسیکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئاوازدانەری دوانزە تۆن و زنجیرەیی]] [[پۆل:ئاوازدانەرانی پیانۆ]] o54bwtzopn8ynqstt22hjw14ch81pxg 0 241668 1695788 1695517 2026-10-27T17:07:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]] 1695788 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:A_mosaic_representing_Victor_I,_14th_Pope_of_the_Catholic_Church.jpg|چەپ|وێنۆک|126x126پیکسڵ]] '''پاپا ڤیکتۆری یەکەم''' یەکێک بووە لە پاپاکانی [[کڵێسای کاتۆلیک|کەنیسەی ڕۆمانی کاسۆلیکی]] کە لە [[باکووری ئەفریقا]] لەدایک بووە و لە نێوان ساڵانی ١٨٩ بۆ ١٩٩ی زایینی پاپا بووە. == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی {{پۆلی کۆمنز|Victor I}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|ئیتاڵیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩٩]] [[پۆل:ڕۆمانی سەدەی دووەم]] [[پۆل:پاپاکان]] cx2bdnnk4e10fygx0e52r04szlj0pz0 1695874 1695788 2026-10-27T20:02:24Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695874 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:A_mosaic_representing_Victor_I,_14th_Pope_of_the_Catholic_Church.jpg|چەپ|وێنۆک|126x126پیکسڵ]] '''پاپا ڤیکتۆری یەکەم''' یەکێک بووە لە پاپاکانی [[کڵێسای کاتۆلیک|کەنیسەی ڕۆمانی کاسۆلیکی]] کە لە [[باکووری ئەفریقا]] لەدایک بووە و لە نێوان ساڵانی ١٨٩ بۆ ١٩٩ی زایینی پاپا بووە. == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی {{پۆلی کۆمنز|Victor I}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|ئیتاڵیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩٩]] [[پۆل:ڕۆمانی سەدەی دووەم]] [[پۆل:پاپاکان]] b3yr20s8s332fvjvsp64611oau0jd0m 0 242150 1696023 1549568 2026-10-28T05:05:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1696023 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox country|conventional_long_name=Kassite Dynasty|common_name=سێیەم خانەدانی بابل|native_name=|image_map=Kassite Babylonia EN.svg|capital=[[بابل]]|government_type=[[مەلەکی]]}}بنەماڵەی '''کاشییەکان'''، کە بە بنەماڵەیەکی سێیەمی بابل ناسراوە، بنەماڵەیەک بوو لە پاشاکانی '''بنەماڵەکەی''' '''کاشییەکان''' کە لە شاری [[بابل]]<nowiki/>ەوە فەرمانڕەواییان دەکرد لە نیوەی دووەمی هەزارەی پێش زایین و باوباپیرانی کورد بوون کە شانشینی بابلیان بەڕێوە دەبرد لە نێوان ١٥٩٥ و ١١٥ پێش زایینی، دوای بنەماڵەکانی یەکەمی بابل (ئیمانی کۆن؛ ١٨٩٤-١٥ پێشزایی پێش زای پێش زاینی). '''کاشییەکان''' خەڵکی دەرەوەی [[مێزۆپۆتامیا|میسۆپۆتامیا]] بوون، کە سەرچاوەکانیان نەزانراوە، هەرچەندە زۆرێک لە نووسەران بیردۆزی ئەوەیان هەیە کە لە چیای زاگرۆسەوە سەرچاوەیان گرتووە. هەرچەندە لە ڕووی هێرشبردنەوە بەهێز نەبوون، بەڵام لە ڕووی بیناسازیەوە شارەزاییەکی باشیان هەبووە، بەشدارییان کردووە لە فراوانکردنی زەوی کشتوکاڵی، و لەژێر سەرپەرشتی خۆیاندا کەلتووری بابل گەشەی کرد و فراوان بوو لە سەرتاسەری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. {{پۆلی کۆمنز|Kassites}} {{شریتی دەروازە|مێژوو|سیاسەت|ڕۆژھەڵاتی ناوین|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:پاشایەتیە پێشووەکانی ئاسیا]] px1lb7c1k8g4nifiyw72uues9y0b2jt 0 242346 1696026 1533418 2026-10-28T05:06:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، ئەفغانستان-کۆلکە) 1696026 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''کافرستان''' ئەو ناوە بوو کە موسڵمانان بە خاکی '''کلاشستان''' ناویان دەبرد کە ناوچەیەکی بەرزاییەکانی [[ھیندۆکوش]]ە لە ڕۆژھەڵاتی [[ئەفغانستان]]. کلاشستان ناوی ([[پارێزگای نوورستان|نوورستان]])ی لێنرا، دوای ئەوەی لە ساڵی ١٨٩٦ز لەلایەن سەربازە موسڵمانەکانی ئەمیر عەبدولڕەحمان خان پاشای پێشووی ئەفغانستانەوە داگیر کرا. زۆربەی ئەو ڕێگایانەی کە لەم زەوییە کۆتاییان دێت زیاتر لە ٤٠٠٠ مەتر لە ئاستی دەریاوە بەرزن. == مێژوو == کافرستان بە [[زمانی فارسی]] بە واتای «خاکی کافران» دێت. لە ڕابردوودا ھەموو دانیشتووانی ئەم ناوچەیە بەپێی باوەڕی موسڵمانانی دەورووبەریان کافر بوون. لە ساڵی ١٨٩٦ر لەگەڵ ھاتنی ھەڵمەتی عەبدولڕەحمان خان، خەڵکی ئەم ناوچانە دوای شەڕ و شکست موسڵمان بوون و ناوی نوورستانیش جێگەی کافرستانی گرتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٣١ی ٨ی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|جوگرافیا|ئەفغانستان}} {{پۆلی کۆمنز|Kafiristan}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئەفغانستان-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان]] [[پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکانی ئەفغانستان]] [[پۆل:مێژووی پاکستان]] c49kenu926qvywxybnleb9hyv3k1rzj 0 242412 1696049 1415187 2026-10-28T05:10:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1696049 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کامبریج''' ({{بە ئینگلیزی |Cambridge}}) شارێکە لە دەوروبەری [[ڕووباری چارلز|ڕووباری چارڵز]] لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[ویلایەتەکانی ئەمریکا|ویلایەتی]] [[ماساچووسیتس|ماساشوستس]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. ئەم شارە بۆ ڕێزلێنان لە [[زانکۆی کامبریج]] لە [[ئینگلتەرا]] ناوی لێنراوە. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ١٠٥ ھەزار و ١٦٢ کەسە. کامبریج پێنجەم شاری ماساشوستسە کە زۆرترین دانیشتووانی تێدایە. ناوەندە گرنگەکانی بریتین لە [[ئەنستیتۆی تەکنۆلۆژیی ماساچووسیتس|پەیمانگای تەکنەلۆژیای ماساشوستس]] (MIT) و [[زانکۆی ھارڤارد]]. == مێژوو == لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٦٣٠ ئەو شوێنە ھەڵبژێردرا بۆ ئەوەی ببێتە کامبریج، چونکە بە سەلامەتی بەسەر بەندەری بۆستندا بوو، ئەمەش وای کرد بە ئاسانی بەرگری لێبکرێت لە ھێرشەکانی کەشتییەکانی دوژمن. تۆماس دودلی و کچەکەی ئان برادستریت و سیمۆنی ھاوسەری لە یەکەم دانیشتووانی شارۆچکەکە بوون. یەکەم خانوو لە بەھاری ساڵی ١٦٣١ دروستکراون. سەرەتا ئەم نیشتەجێبوونە ناوی "شاری نوێ" بوو. {{Sfnp|''EB''|1878}}<ref name="abbott1880">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Abbott|یەکەم=Rev. Edward|سەردێڕ=History of Middlesex County, Massachusetts|بڵاوکەرەوە=Estes and Lauriat|ساڵ=١٨٨٠|editor-last=Drake|editor-first=Samuel Adams|editor-link=Samuel Adams Drake|بەرگ=١|شوێن=Boston|پەڕەکان=٣٠٥–١٦|chapter=Cambridge|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|chapter-url=https://books.google.com/books?id=QGolOAyd9RMC&pg=PA316&lpg=PA305&dq=newetowne#PPA305,M1}}</ref> تۆمارە فەرمییەکانی ماساشوستس ناوەکە نیشان دەدەن کە تا ساڵی ١٦٣٢ وەک New Towne و تا ساڵی ١٦٣٨ وەک NewTowne ناسرابوو.<ref name="abbott1880"/><ref name="public">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=IyYWAAAAYAAJ&pg=RA1-PA298&lpg=RA1-PA298&dq=%22Ordered+That+Newtowne+shall+henceforward+be+called%22|سەردێڕ=Report on the Custody and Condition of the Public Records of Parishes|بڵاوکەرەوە=Massachusetts Secretary of the Commonwealth|ساڵ=١٨٨٩|شوێن=Boston|پەڕە=٢٩٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا|مێژوو|کەشوھەوا}} {{پۆلی کۆمنز|Cambridge, Massachusetts}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٣٠]] [[پۆل:شارەکانی ماساچووسیتس]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٦٣٠ لە ماساچووسیتس]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] 2rw2imfb022nemdebgbrez8p5280t37 0 242549 1696038 1546267 2026-10-28T05:08:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1696038 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کالکی کۆچلین''' (لەدایکبووی ١٠ی کانوونی دووەمی ١٩٨٤) [[ئەکتەر]] و [[نووسەر]]ی [[بۆلیوود|بۆلیوودە]]. لە دایک و باوکی [[فەڕەنسییەکان|فەڕەنسی]] لە شاری پۆندیچێری لە [[ھیندستان]] لەدایکبووە و ھەرچەندە ھاووڵاتییەکی فەڕەنسییە، بەڵام زۆربەی ژیانی لە ھیندستان بەسەر بردووە. [[خەڵاتی نەتەوەییی فیلم|خەڵاتی نیشتمانی فیلم]] و خەڵاتی فیلمفەیری بەدەستھێناوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|ژیاننامە|ئەکتەران|ھونەرەکان|بۆڵیوود|ژن|فیلم|فەڕەنسا|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Kalki Koechlin}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:سیناریۆنووسانی فەڕەنسی]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ھیندییەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی]] [[پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەران لە تەلەڤیزیۆنی ھیندی]] h2e9q9xbkbmdrilu6qrdfb8ela16m5e 0 243052 1696045 1692485 2026-10-28T05:09:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1696045 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کالینینگراد''' (بە [[ڕووسی]]: Калининград) شارێکە لە [[ڕووسیا]] لە چوارچێوەی قەوارەی فیدراڵی ڕووسیا [[کالینیگراد ئۆبلاست|کالینینگراد ئۆبلاست]]، زەوییەکی گەمارۆ دراوە کە بە [[پۆڵەندا]] و [[لیتوانیا]] و [[دەریای باڵتیک]] دەورە دراوە. لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٢ ژمارەی دانیشتووانی ٤٣٠ ھەزار واتا ٤٠١ ھەزار و ٢٨٠ کەس زیادی کردووە بە بەراورد بەو ژمارەیەی کە لە سەرژمێری ساڵی ١٩٨٩ تۆمار کراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Severo-Zapadnyj Federal'nyj Okrug / Northwestern Russia (Russia): Regions, Republics, Major Cities & Places - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |ناونیشان=https://www.citypopulation.de/en/russia/cities/northwestern/ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=www.citypopulation.de}}</ref> پێکھاتە نەتەوەییەکانی لە ٧٧،٩٪ [[ڕووسەکان|ڕووسی]] و ٨،٠٪ بیلارووسی و ٧،٣٪ ئۆکراینی پێکھاتووە. ناوە ڕەسەنەکەی بە [[زمانی ئەڵمانی]] (Königsberg-کۆنیگسبێرگ) بوو، کالینینگراد پایتەختی ویلایەتی سوارچاکەکانی تیۆتۆنی و دووکایەتی پرووسیا و پارێزگای پرووسیای ڕۆژھەڵاتی [[ئەڵمانیا]] بووە. پێش ئەوەی ناوەکەی بگۆڕدرێت بۆ کالینینگراد لە ساڵی ١٩٤٦ دوای کۆتایی ھاتنی [[جەنگی جیھانیی دووەم]] و شکستی ئەڵمانیا و دەرکردنی دانیشتوانە ئەڵمانییەکان لەلایەن ڕووسەکانەوە. ناوەکەی لە میخائیل کالینین سەرۆکی پێشووی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] وەرگرتووە. == ئابووری == لە ساڵی ١٩٩٦، کالینینگراد وەک ناوچەی تایبەتی ئابووری دیاری کرا، کە بە FEZ Yantar ئاماژەی بۆ دەکرێت. ئەو بەرھەمھێنەرانەی لەوێ جێگیرن بەخشینی باج و باجی گومڕکیی خەڵاتی وەردەگرن لەسەر ئەو کەلوپەلانەی دەیاننێرن بۆ بەشەکانی تری ڕووسیا. ئەگەرچی گەندەڵی لە سەرەتادا ڕێگر بوو، بەڵام ئەو سیاسەتە بووە هۆی ئەوەی ئێستا ناوچەکە ببێتە مەڵبەندێکی بەرھەمھێنان. لە هەر سێ تەلەفیزیۆنێک لە ڕووسیا یەکێکیان لە کالینینگراد دروست دەکرێت (لەوانەش براندی ئێریکسۆن لەلایەن کۆمپانیای Telebalt Ltd. و پۆلار لەلایەن کۆمپانیایەکی ھاوناوبەش لە شارۆچکەی چێرنیاخۆڤسک)، هەروەھا شوێنی کارگەکانی ئۆتۆمبێلی پەیوەندیدار بە [[کادیلاک]] و [[بی ئێم دەبلیوو|بی ئێم دەبلیوویە]] (کە لەلایەن ئاڤتۆتۆرەوە بەرھەم دەھێندرێن). کالینینگراد هەروەھا شوێنی کارگەی مەشروبسازی ITAR Distilleryیە. پیشەسازییە سەرەکییەکانی کالینینگراد بریتیین لە بەرھەمھێنان، کەشتیوانی، ماسیگری و بەرهەمەکانی (عەنبەر). لە ساڵی ٢٠٠٦دا، موسکۆ ڕایگەیاند کە ناوچەکە دەکاتە «[[ھۆنگ کۆنگ|ھۆنگ کۆنگی]] ڕووسیا».<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sheeter|یەکەم=Laura|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/6048708.stm|سەردێڕ="کالینینگراد پەڵەکانی ڕابردوو دەسڕێتەوە" ١٦ی تشرینی اولی ٢٠٠٦|ئیش=BBC News|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251116112951/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6048708.stm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی | سەردان = ٢٦ی ٩ی ٢٠٢٣}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Sister project links|auto=yes|d=yes}} * [https://www.klgd.ru/ ماڵپەڕی فەرمی کالینینگراد] {{in lang|ru}} * [https://kaliningrad.jsprav.ru/ ڕێبەری بازرگانیی کالینینگراد] {{بەستەری مردوو|url=https://kaliningrad.jsprav.ru/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ }} {{in lang|ru}} * [http://www.konigsberg.ru/eng ڕێبەری گەشتیاریی کالینینگراد] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170820210320/http://konigsberg.ru/eng/|date=August 20, 2017}} * [https://castlesandfamilies.com/russia/ruin-keepers-kaliningrad-heritage-preservation پارێزەرانی کەلەپوور - ڕزگارکردنی کەلەپووری پرۆسی لە ناوچەی کالینینگراد بەشی ١] * [https://castlesandfamilies.com/russia/ruin-keepers-kaliningrad-historical-heritage پارێزەرانی کەلەپوور - ڕزگارکردنی کەلەپووری پرۆسی لە ناوچەی کالینینگراد بەشی ٢] * [https://web.archive.org/web/20240811062908/https://www.kallipolis.co.uk/all-roads-lead-to-kaliningrad ھەموو ڕێگاکان بەرەو کالینینگراد دەچن] {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|یەکێتیی سۆڤیەت|ڕووسیا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kaliningrad}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەندامانی خولی ھانزێتیک]] [[پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی ڕووسیا]] 5x15j3sthrfjhp3si3glo9l7yj1tpvo 0 243372 1695904 1695470 2026-10-27T20:17:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695904 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = یاسین مەحموود ڕەشید | وێنە = پەڕگە:مەلا ‌یاسین.jpg | سەردێڕ = مەلا یاسین | ناوی خۆماڵی = مەلا یاسین | ڕێکوتی لەدایکبوون = {{Birth year and age|١٩٧٥}} | شوێنی لەدایکبوون = [[شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]] | پیشە = گوتەبێژی یەکێتیی وەبەرھێنەرانی کوردستان {{هن}} وەبەرھێنەر | زمانی دایک = [[کوردی]] | نەتەوە = [[کورد]] | بواری کارکردن = وەبەرھێنان | ماڵپەڕ = {{URL|https://www.bareazgroup.com}} |birth_date={{Birth year and age|١٩٧٥}}}} '''یاسین مەحموود ڕەشید''' ناسراو بە '''مەلا یاسین''' (لەدایکبووی ١٩٧٥ لە [[شارباژێڕ]]) وەبەرھێنەر و سەرمایەدارێکی کوردە و گوتەبێژی یەکێتیی وەبەرھێنەرانی کوردستانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=مەلا یاسین: 10 ملیاردێر و 8،000 ملیۆنێری دۆلار لە هەرێمی کوردستان هەن|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/business/040120222|agency=[[ڕووداو (وێبگە)|ماڵپەڕی ڕووداو]]|بڵاوکەرەوە=هێمن بابان رەحیم|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> == ژیاننامە == لە ساڵی ١٩٧٥ لە ناوچەی [[شارباژێڕ]]ی سەر بە [[پارێزگای سلێمانی]] لەدایکبووە. ھەر لە سەرەتای منداڵی و لاویدا خولیای کار و کاسپی بووە. دوای چەند جارێک مایەپووچبوون لە کاردا، سەرەنجام کۆمپانیای بەڕێزی دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گروپی کۆمپانیاکانی بەڕێز ھاوکاری 5 ھەزار خێزان دەکات|ناونیشان=https://www.westganews.net/dreja.aspx?=hewal&jmara=84716&Jor=1|وێبگە=وێستگە نیوز|بڵاوکەرەوە=westganews|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> کۆمپانیاکەی توانی مۆڵەتی ژمارە ١ی وەبەرھێنان بۆ دروستکردنی ٢٥٬٠٠٠ یەکەی نیشتەجێبوون وەربگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=مەلا یاسین: پرۆژە ستراتیژییەکانی سلێمانی ترلیۆنێک و 100 ملیار دیناریان پێویستە|ناونیشان=https://www.radionawa.com/ku/all-detail.aspx?jimare=68493|agency=نەوا|بڵاوکەرەوە=Radionawa|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> مەلا یاسین بەشداریی لە چەندین چاوپێکەوتنی میدیایی و دیبەیت و کۆنفرانسی ئابووریدا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مەلا یاسین بەڵێنەکەی بردەسەر|ناونیشان=https://www.kurdplat.net/2020/05/blog-post_768.html|وێبگە=کوردپلات|بڵاوکەرەوە=kurdplat.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=مەلا یاسین: زەکاتی ئەمساڵ 750 ملیۆن دۆلارە|ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmara=148001&Jor=14|agency=ماڵپەری وشە|بڵاوکەرەوە=ھۆشیار عەلی|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> ھەروەھا پەڕتووکێکی لەسەر کەرتی وەبەرھێنان لە کوردستان بەناونیشانی ''وەبەرھێنانی نیشتەجێبوون لەنێوان ڕەخنە و واقیعدا'' بڵاوکردووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=سەرمایەدارێکی سلێمانی ھەنگاوێکی بێ وێنە دەنێت|ناونیشان=https://xwakurk.com/?p=114557|agency=xwakurk.com|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231010202101/https://xwakurk.com/?p=114557|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکێک بووە لە کەسایەتییە سەرەکییەکانی پشت دامەزراندنی یەکێتیی وەبەرھێنەرانی کوردستان و وەک گوتەبێژی فەرمیی ڕێکخراوەکە دەستنیشانکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=مەلا یاسین: دوای رێککەوتنی ھەولێر و بەغدا جووڵە کەوتەوە بازاڕ|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/240475-%D9%85%DB%95%D9%8لا-%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86:-%D8%AF%D9%8I%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DA%A9%DB%95%D9%8I%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%95%D9%8I%D9%84%DB%8E%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%DB%95%D8%BA%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D9%8I%D9%85%D9%8I%D8%AC%DB%86%DA%B5%DB%95-%DA%A9%DB%95%D9%8I%D8%AA%DB%95%D9%8I%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%DA%95|agency=ماڵپەری کوردستان24|بڵاوکەرەوە=kurdistan24|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=مەلا یاسین: "بەھۆی بەرزونزمی دراوەوە جموجۆڵی بازرگانی لەگەڵ تورکیا لەسەدا ٢٠ کەمی کردووە"|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/ks/%D8%A6%D8%A7%D8%A8%D9%8I%D9%88%D8%B1%DB%8C/%D9%85%DB%95%D9%8لا-%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%86%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%B2%D9%8I%D9%86%D8%B2%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%8I%DB%95%D9%8I%DB%95-%D8%AC%D9%85%D9%8I%D8%AC%DB%86%DA%B5%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%84%DB%95%DA%AF%DB%95%DA%B5-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A7-%D9%84%DB%95%D8%B3%D9%85%D8%AF%D8%A7-%D9%A2%D9%A0-%DA%A9%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%8I%D9%8I%DB%95/2812507|agency=aa.com.|بڵاوکەرەوە=Rewa Mahmood Hasan|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> == گرووپی کۆمپانیاکانی بەڕێز == گرووپی کۆمپانیاکانی بەڕێز لە کۆتایی ساڵی ٢٠٠١دا دامەزراوە، لە سەرەتادا بە کارگەیەکی دروستکردنی دەرگا و پەنجەرەی [[پۆلیڤینیل کلۆرید|پی ڤی سی]] (PVC) دەستی پێکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ڕۆڵی کۆمپانیای بەڕێز لە نۆژەنکردنەوەی ماڵی پیرەمێرد دا، بەرز دەنرخێنرێت|ناونیشان=https://xelk.org/4178/|agency=Xelk.org|بڵاوکەرەوە=هەرێم بەهادین|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> لە قۆناغەکانی دواییدا، چالاکییەکانی کۆمپانیاکە بۆ بوارەکانی بونیادنانی کۆمەڵگەی وەرزشی، یاریگا، و پڕۆژەکانی نیشتەجێبوون فراوان بوو: * لە ساڵی ٢٠٠٢، یەکەم کارگەی مۆنتاژی بەرهەمەکانی ئێم دی ئێف (MDF)ی ھێنایە هەرێمی کوردستان. * لە ساڵی ٢٠٠٣، ١٠ کۆمەڵگەی وەرزشیی لە شاری کەرکووک دروستکرد. * لە ساڵانی ٢٠٠٤ و ٢٠٠٥، پڕۆژەکانی کۆمپانیاکە فراوانتر بوون بۆ چەندین شاری دیکەی عێراق. * لە کۆتایی ساڵی ٢٠٠٦، پڕۆژەی ئاسوودە بۆ دروستکردنی ٢٥٬٠٠0 یەکەی نیشتەجێبوون لەلایەن حکوومەتی هەرێمی کوردستانەوە پەسەندکرا و لە ساڵی ٢٠٠٧ مۆڵەتی ژمارە ١ی وەبەرھێنانی پێدرا. === پڕۆژەکانی نیشتەجێبوون === پڕۆژەی ئاسوودە چەندین پڕۆژەی نیشتەجێبوون لە شار و شارۆچکە جیاوازەکانی کوردستان لەخۆدەگرێت، لەوانە: * چەرموو سیتی لە [[چەمچەماڵ]] * گۆران سیتی لە [[ھەڵەبجە]] * ڕۆژ سیتی لە [[ڕانیە]] * ھاموون سیتی لە [[کۆیە]] * میر سیتی لە [[دووکان]] * نۆژین سیتی لە [[دەربەندیخان]] * پڕۆژەکانی گرین سیتی، لوبنان سیتی، دییە سیتی، بڕوا سیتی، و بەڕێز سیتی لە [[سلێمانی]] جگە لەوانەش کۆمپانیاکە خاوەنی مۆڵەتی پڕۆژەکانی دانیا سیتی و شاری دایکە لە سلێمانی، و چەندین پڕۆژەی دیکە لە سێکتەرەکانی پیشەسازی، گەشتیاری، و بازرگانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=مەلا یاسین: لە هەرێمی كوردستاندا نزیكەی 18 ملیار دۆلار لای خەڵكە و نایهێننە بازاڕ و ناشیبەنەوە بانكەكان|ناونیشان=https://www.rachlaken.com/details/39188|agency=rachlaken.com|بڵاوکەرەوە=راچڵەكین|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> === پڕۆژەکانی دیکە === * '''تۆڕی میدیایی خەڵک:''' دامەزراوەیەکی میدیاییی کوردییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تۆڕی‌ میدیای‌ خەڵک|ناونیشان=https://xelk.org/}}</ref> * '''ڕێکخراوی خێرخوازیی خەڵک:''' ڕێکخراوێکە تایبەت بە پێشکەشکردنی ھاوکاری بە چینی کەمدەرامەت و سپۆنسەریکردنی چالاکییە جیاوازەکان. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی سلێمانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:وەبەرھێنەرانی کورد]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای سلێمانی]] 0iszmk0r2lagq9wq5iksa898k3tbtni 0 243451 1695755 1584355 2026-10-27T16:38:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1695755 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox identity document | document_name =کارتی نیشتیمانی {{ھن}}{{native name|ar|البطاقة الوطنیة|italics=no}}{{ھن}}{{native name|ku|کارتی نیشتمانی|italics=no}} | image = پەڕگە:نموونەی کارتی نیشتیمانی.png | image_size = | image_width = | image_alt = | image_caption = نموونەی کارتی نیشتیمانیی عێراقی | image2 = | image2_size = | image_width2 = | image2_alt = | image_caption2 = | date_first_issued = ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥ | using_jurisdiction = {{ئاڵا|عێراق}} | valid_jurisdictions = {{ئاڵا|عێراق}} | document_type = بەڵگەنامەی ناسنامەی ناچاری [[پەڕگە:EPassport logo.svg|20px]] | purpose = ڕەگەزنامە و ناسنامە | eligibility = ڕەگەزنامەی عێراقی | expiration = دوای ١٠ ساڵ لە دەرچوونی | cost = ٥٬٠٠٠ [[دیناری عێراقی|دینار]] (یەکەم/نوێکردنەوە) }} '''کارتی نیشتیمانیی عێراق''' کارتێکی بایۆمەتری ئەلیکترۆنییە و لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ەوە لەلایەن [[وەزارەتی ناوخۆ (عێراق)|وەزارەتی ناوخۆوە]] دەرچووە، بەڵگەنامەی یاساییی ناساندنی کەسی ھەڵگرە و دەدرێتە ھاووڵاتییانی عێراقی، ئەم ناسنامەیە جێگرەوەی ناسنامەی باری شارستانی و ڕەگەزنامەی عێراقییە. ھەروەھا دەتوانرێت بۆ گەشتکردن لەناو عێراق و وڵاتانی عەرەبیدا بەکاربھێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Iraq National Card|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Iraq_National_Card&oldid=1143444259|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> == مێژوو == گرێبەستی پڕۆژەکە لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠١٣ دەستیپێکردووە، یەکەم کارتی نیشتمانیش لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥ دەرچووە و لە ماوەی چەند ساڵێکدا کارکردن لە سەرجەم قەزاکانی عێراق دەستیپێکردووە بە ئامانجی دەرکردنی ناسنامە بۆ ھەموو ھاووڵاتییەکی عێراقی. == دیزاین == کارتی نیشتمانی نوێ کارتێکی پۆلی کاربۆناتی (قەبارەی کارتی بانکییە) کە چیپی ناسنامەی تێدایە، بە نەخشی فرەڕەنگ داپۆشراوە و ھەموو ئەو زانیارییانەی تێیدا ھاتووە بە زمانی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[کوردیی ناوەندی|کوردییە]]. == لای پێشەوە == لە لای پێشەوە لە ناوەڕاستەوە بۆ سەرەوە لۆگۆی عێراق دەردەکەوێت کە وشەی "کۆماری عێراق/ وەزارەتی ناوخۆ"، و "بەڕێوەبەرایەتیی باری شارستانی و پاسپۆرت و نیشتەجێبوون"، کە ئەم زانیارییانەی خوارەوەی تێدایە: * وێنەی خاوەن ناسنامە * ژمارەی ناسنامەی نیشتمانی (١٢ ژمارەی دەھەمی) * ژمارەی دەستگەیشتن بە چیپی RFID (9 ژمارەی ئەلفوبێی ژمارەیی) * ناوی کەسایەتی * ناوی باوک * ناوی باپیرە * ناوی بنەماڵە (ئەگەر ھەبێت) * ناوی دایک * ناوی باپیرە (دایک). * [[جێندەر]] * [[جۆری خوێن]] == لای پشتەوە == * دەرھێنەر * ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە (ڕۆژ/مانگ/ساڵ) * ڕێکەوتی کاریگەری (ڕۆژ/مانگ/ساڵ) * شوێنی لەدایکبوون (ناحیە - قەزا - پارێزگا) * ڕێکەوتی لەدایکبوون (ڕۆژ/مانگ/ساڵ) * ژمارەی خێزان (١٨ ژمارەی ئەلفوبێی ژمارەیی) * ناوچەیەک کە ئامێرەکە دەتوانێت بخوێنێتەوە == ناوچەیەک کە ئامێرەکە دەتوانێت بخوێنێتەوە == ناوچەکە بەپێی ستانداردی '''ICAO''' بۆ ناسنامە کە بە ئامێر بخوێنرێتەوە دیزاین کراوە.<references group="" responsive="1"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:حکوومەتی عێراق]] n2z0jdiwcktf3q2e6ejqns5qykeqdit 0 243466 1695752 1546248 2026-10-27T16:37:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695752 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس |وێنە = Cartoon Network 2010 logo.svg }} '''کۆمپانیای کارتۆن نێتۆرک''' ({{بە ئینگلیزی|The Cartoon Network}}) کۆمپانیایەکی ئەمریکییە بۆ کات بەسەربردن کە سەرپەرشتی کەناڵەکانی وارنەر برۆس دیسکۆڤەری دەکات بۆ منداڵان، لەنێویاندا خزمەتگوزارییە سەرەکییەکەی، [[کارتۆن نێتوۆرک|کارتۆن نێتۆرک]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|کارتۆن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|کۆمەڵگا|تەلەڤیزیۆن}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنە گشتییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:کۆمپانیا فرەنەتەوەییەکان کە بارەگاکەیان لە ئەمریکایە]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە ئەتڵانتایە]] [[پۆل:پێڕستە پەیوەندیدارەکانی کارتۆن نێتوۆرک]] [[پۆل:تونامی]] [[پۆل:کارتۆن نێتۆرک]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە]] p6es66ghbtje791oqykrabuwd30lmmy 0 243473 1695753 1533097 2026-10-27T16:38:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695753 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Cartoon Network Studios 6th logo.svg }} ''''' تۆڕی کارتۆن ستۆدیۆز''''' ({{بە ئینگلیزی |Cartoon Network Studios}}) ستۆدیۆیەکی ئەنیمەیشنی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییە]]، ستۆدیۆکە دەکەوێتە شاری بێربانک لە [[کالیفۆڕنیا|ویلایەتی کالیفۆرنیا]] و بە پلەی یەکەم ئەنیمەیشن و کورتە فیلم بۆ [[کارتۆن نێتوۆرک]] بەرھەم دەھێنێت و پەرەی پێدەدات. لە ساڵانی ٢٠١٠دا بەرنامەکانیان فراوانتر بوو بۆ کۆمپانیا خوشکەکانیان Edale Swim و HBO Max. کۆمپانیاکە تەنھا یەک فیلمی شانۆیی بەرھەمھێناوە بە ناوی فیلمی کچانی پاوەرپاف کە لەلایەن کۆمپانیای خوشکەکەیەوە دابەشکراوە، [[وارنەر برۆس پیکچەرز]]. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کالیفۆڕنیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|کارتۆن|کۆمپانیا|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|کۆمیک}} {{پۆلی کۆمنز|Cartoon Network Studios}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە]] [[پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:کارتۆن نێتۆرک]] [[پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٤ لە کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتوۆرک]] 4ctrihaawg1dah2gronjuxhdavckrvw 0 244417 1695677 1533042 2026-10-27T13:38:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1695677 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} فیلمی '''When Dad Was Gone Mission''' ( بە زمانی سربی-کرواتی : Otac na osvičnom putu, Отац на освивином путу) ڤیدیۆیەک له [[ئەمیر کۆستۆریتسا|ئەمیر کۆستۆریتسە]] کە لە ساڵی ١٩٨٥ دروستکراوە و خەڵاتی پاڵم دی ئۆری [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|لە فێستیڤاڵی فیلمی کان]] بەدەستهێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=OTAC NA SLUZBENOM PUTU|ناونیشان=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/1044/year/1985.html|زمان=en}}</ref> == کورته چیرۆکی ڤیدیۆیەکه == چیرۆکی فیلمەکە باس لە کوڕێکی تەمەن ٦ ساڵ دەکات بە ناوی مالیک (مۆرێنۆ دی بارتۆلی ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت) کە لە سەرەتای پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا لە [[سارایێڤۆ|شاری سەرایڤۆ]] دەژی. پەیوەندی نێوان [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەتی]] ستالینی و [[یووگۆسلاڤیا|یوگۆسلاڤیای]] مارشال تیتۆ تاریک و تەمومژاوییە. بەشێک لە هاوڵاتیان دەستگیر دەکرێن و شەوانە بێسەروشوێن دەبن. هەروەها باوکی مالیک (کە میکی مانڤیلۆڤیچ ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت) کە کارمەندی وەزارەتی کارە، یەکێکە لەو کەسانەی کە بێسەروشوێنن. بنەماڵەی مالیک دەڵێن، بەهۆی بۆچوونە سیاسییەکانیەوە "چووەتە ئەرکێک". بەڵام ڕاستییەکە ئەوەیە کە ئەو و زاواکەی هەردووکیان حەزیان لە ژنێکی گەنجە و زاواکەش کە ئەندامی حزبی شیوعییە، کلۆگی بۆ دەدوورێت و ئەویش سزای کارکردنی تێدا بەسەردا دەسەپێنرێت مینێک وەک سزا. چیرۆکەکە کە لە ڕوانگەی خاوەنەکەیەوە دەگێڕدرێتەوە، بە تۆنێکی گاڵتەجاڕانە مامەڵە لەگەڵ کێشەکانی ئەم بنەماڵەیە دەکات لە دۆخێکی خراپی ئابووریدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ١٩٨٥|سەردێڕ=When Father Was Away on Business (1985) FILM FESTIVAL;'WHEN FATHER WAS AWAY'|ناونیشان=http://www.nytimes.com/movie/review?res=9B02E1D81539F93BA1575AC0A963948260|زمان=en}}</ref> == خەڵاتەکان == * براوەی خەڵاتی پاڵم دی ئۆر [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|لە فێستیڤاڵی فیلمی کان]] (١٩٨٥) * پاڵێوراوی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی بیانی (١٩٨٦) * پاڵێوراو بۆ [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب]] بۆ باشترین فیلمی بیانی (١٩٨٦) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٨٥]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری سەرایڤۆ داندراون]] i0rcm0yv6oak0269gxokx6qym8w07k2 0 244455 1695831 1547141 2026-10-27T19:35:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، ئیتالیا-کۆلکە) 1695831 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Carlo_Collodi.jpg|وێنۆک|کارلۆ]] '''کارلۆ لۆرێنزینی''' ({{بە ئیتالی|Carlo Lorenzini}}؛ ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٨٢٦ – ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٠) نووسەر و نوکتەبێژ و ڕۆژنامەنووسێکی ئیتاڵی بووە، بە گشتی بە ڕۆمانە ئەفسانەیییەکانی و بەسەرھاتەکانی پینۆکیۆ ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Encyclopedia of Italian literary studies|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-٥٧٩٥٨-٣٩٠-٣|editor-last=Marrone|editor-first=Gaetana|شوێن=New York|editor-last2=Puppa|editor-first2=Paolo}}</ref> == ژیان == لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٨٢٦ لە [[فلۆرێنس|شاری فلۆرانس]] لە [[ئیتاڵیا]] لەدایکبووە. باوکی دۆمینگۆ لۆرێنزینی چێشتلێنەر بووە و دایکی ئەنجێلا ئۆرزالی خزمەتکار بووە. پینۆکیۆ یەکێکە لە بەرھەم و نووسینە بەناوبانگەکانی کلۆدیۆ. لە تەمەنێکی بچووکدا چووەتە قوتابخانەی زانستە ئایینییەکان و ھەرچەندە زیاتر حەزی لە سیاسەت بووە، بەڵام تا تەمەنی ١٧ ساڵی لەوێ ماوەتەوە. کلاودیۆ لە ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٠ لە شاری فلۆرانس کۆچی دوایی کرد و نووسینەکانی، بە بەرگی گەورە، لەلایەن بنەماڵەکەیەوە بەخشرایە کتێبخانەی ناوەندی فلۆرانس، کە ئێستا لەوێیە. سەرەتا وەک ڕۆژنامەنووس و ڕەخنەگر و نووسەری کتێبی پەروەردەیی زیاتر ناسرابوو، بەڵام سەرکەوتنی ئەو کتێبەی کە بە مەبەستی کات بەسەربردن نووسیبووی - چیرۆکی پینۆکیۆ - بە جۆرێک بوو کە ئێستا بە یەکێک لە گەورەترین نووسەرانی… ئەدەبیاتی منداڵان. بەھای ئەدەبی چیرۆکی پینۆکیۆ ئێستا دوای ساڵانێک بە تەواوی ناسراوە. == ژیانی ئەدەبی == لە تەمەنی ٢٠ ساڵیدا بە نووسینی بابەتێک بۆ دەزگایەکی چاپ و بڵاوکردنەوەی بەھێزی فلۆرانسی، ھاتە ناو بواری نووسینەوە. پاشان لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا لە ناو ململانێکانی ئیتالیادا دەبێتە ڕۆژنامەنووس و دوای چالاکییەکانی بە نووسینی بابەتی ڕەخنەیی بۆ گۆڤاری میوزیکال ئیتالیا کە یەکێک بوو لە بڵاوکراوە گرنگەکانی ئیتاڵیا لەو سەردەمەدا. دوای چەند ساڵێک لە ھاوکاری لەگەڵ بڵاوکراوە جۆراوجۆرەکان و بەدەستھێنانی ناوبانگ، کلۆدی خۆی ئەو بڵاوکراوەی بڵاوکردەوە. یەکێک لەو بڵاوکراوانە "II Lampione" بوو، گۆڤارێکی تەنزئامێز بوو کە لە ساڵی ١٨٤٨ دەستی پێکرد، بەڵام ھەر زوو دوای ئاژاوەگێڕییەکانی ھەمان ساڵ لەلایەن فەرمانگەی سانسۆرەوە داخرا، و دوای ١١ ساڵ جارێکی دیکە چاپکرایەوە. لە ماوەی ساڵانی ١٨٥٠دا کلۆدی بەردەوام بوو لە کارکردن وەک نووسەر و شانۆنامەنووس و سەرکەوتنی بەرچاوی لەو بوارانەدا بەدەستھێنا. لە ساڵی ١٨٥٦ ناوی خۆی گۆڕی بۆ ناوی ساختەی کارلۆ کلۆدی. ھەور لە ڕاستیدا ناوی ئەو گوندە بوو کە دایکی لێی لەدایک بووە، زۆربەی تەمەنی منداڵی تێیدا بەسەر بردووە. لە ساڵی ١٨٦١ ڕۆژنامەگەری بەجێدەھێڵێت و تا ساڵی ١٨٧٠ وەک پشکنەری ڕۆژنامەگەری و سەرنوسەر بەردەوام بووە. دوای ئەوە ھەر زوو سەرنجی ڕاکێشا بۆ [[وێژەی مناڵان|ئەدەبیاتی منداڵان]] و [[شاە پریان (ڕمان)|چیرۆکی ئەفسانەیی]] [[شارل پێرۆ|چارڵز پێرۆ]] نووسەری فەرەنسی وەرگێڕا بۆ سەر [[زمانی ئیتالی|زمانی ئیتاڵی]]. لەنێویاندا وەرگێڕانی ئیتاڵی چیرۆکەکانی وەک: کابۆی سووری بچووک، جوانی خەوتوو و پووس لە پێڵاودا. پاشان کلۆدی بەردەوام بوو لە چالاکییەکانی بە دیزاینکردنی زنجیرەیەک کتێبی پەروەردەیی بۆ قوتابخانەکان. لەم کتێبانەدا کە بە لێھاتوویییەکی زۆرەوە نووسراون، پەروەردە لەگەڵ چیرۆکگێڕان تێکەڵ بووە. بەرھەمەکانی وەک جۆنی، تاینی، کتێبی ئەکاونتی جۆنی، کتێبی [[ڕێزمان]]ی جۆنی، گەشتی جۆنی بۆ ئیتاڵیا و فانووسی سیحراوی جۆنی. بەم شێوەیە بزووتنەوەیەکی نوێی لە سیستەمی پەروەردەی ئیتاڵیای تازە دامەزراودا دروست کرد. لە ساڵی ١٨٨١ یەکێک لە یەکەمین گۆڤاری ئیتاڵی بۆ منداڵان دامەزراند. بەم شێوەیە " ''گۆڤاری منداڵان'' " بڵاوکرایەوە و یەکەم ژمارەی سەرگەرمییەکانی [[پینۆکیۆ (فیلمی ١٩٤٠)|پینۆکیۆ]] کە لەو سەردەمەدا بە چیرۆکی ''بووکەڵەیەک'' ناودەبرا، تێیدا چاپکرا. چیرۆکی دیکەش وەک ''مەیموونی قوڕیش'' لەم گۆڤارەدا بڵاودەکرانەوە کە کەشێکی گاڵتەجاڕانەی ھەبوو. دواتر ئەم چیرۆکانە لە ساڵی ١٨٨٧دا لە کتێبی چیرۆکە بەختەوەرەکاندا کۆکرانەوە و بڵاوکرانەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Carlo Collodi|کارلۆ کۆلۆدی}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ئیتالیا|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{ئیتالیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٦]] [[پۆل:مردووانی ١٨٩٠]] [[پۆل:ڕۆژنامەوانانی سەدەی ١٩یەم]] k6vtsiqdv6onni4vosexpiaqah3gaas 0 244856 1695928 1444892 2026-10-27T22:34:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695928 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:CarlJohnsonGTA.png|وێنۆک]] '''کارڵ جۆنسن''' ({{بە ئینگلیزی |Carl Johnson}}) کارەکتەرێکی خەیاڵی و [[کەسایەتیی یاریزان|کارەکتەرێکی سەرەکییە]] کە دەتوانرێت یاری پێبکرێت لە کایەی [[گەورەدزی ئۆتۆمۆبیل: سان ئەندریاس]] کە لەلایەن سام ھاوسەر و دان ھاوسەرەوە دروست کراوە. ئەم کارەکتەرە لەلایەن یۆنگ مایلای کە ڕاپەرێکی ئەمریکییە کاری دەنگی پێدەدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.riotsound.com/hip-hop/rap/interviews/Young-Maylay/index.php|سەردێڕ=Young Maylay RiotSound interview|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080917164736/http://www.riotsound.com/hip-hop/rap/interviews/Young-Maylay/index.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٨}}</ref> ئەو ئەندامێکی ڕەشپێستە لە بنەماڵەی جۆنسن کە ئامانجیان یارمەتیدانی ڤێکتەرە بۆ ڕێکخستنی ئەو تاوانانەی کە ئەنجامی داون. ھەروەھا ئەندامی گرووپی گرۆڤ سترییت گانگستەرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Young MayLay Speaks (07/06/05)|ناونیشان=http://planetgrandtheftauto.gamespy.com/View.php?view=Articles.Detail&id=18|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140416192103/http://planetgrandtheftauto.gamespy.com/View.php?view=Articles.Detail&id=18|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٤|ئیش=Planet Grand Theft Auto|بڵاوکەرەوە=[[GameSpy]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٤|سەردێڕ=Grand Theft Auto San Andreas |magazine=[[PlayStation: The Official Magazine]] |شوێن=United States |بڵاوکەرەوە=[[Future plc]] |issue=86 |ناونیشان=https://archive.org/details/official-u.-s.-playstation-magazine-issue-86-november-2004/page/n39/mode/2up}}</ref> لە سان ئەندریاس جگە لە یارمەتیدانی براکەی، دەیەوێت تۆڵەی دایکی و براکەی لە بالاس و (C.R.A.SH) و واگۆرس بکاتەوە و لە کۆتایی یارییەکەدا سەرکەوتوو دەبێت؛ بەڵام لە ناوەڕاستی یارییەکەدا بۆی دەردەکەوێت کە دوو ھاوڕێی بە ناوەکانی بیگ سمۆک و ڕایدەر خیانەتیان لێکردووە و پەیوەندییان بە گرووپی بالاسەوە کردووە و بە ھاوکاری پۆلیسە گەندەڵەکان ئەو کەسانە ھەڵدێن کە بوونەتە ھۆی مردنی دایکی و براکەی.<ref name="IGN2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Grand Theft Auto: Favorite Badasses|ناونیشان=http://au.ign.com/articles/2008/04/28/grand-theft-auto-favorite-badasses?page=5|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٣|وێبگە=[[IGN]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gamerant.com/best-things-gta-san-andreas-does-rockstar-franchise/|بڵاوکەرەوە=Game Rant|سەردێڕ=Grand Theft Auto: 8 Things San Andreas Does Better Than Any Game In Rockstar's Franchise|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢}}</ref> == چیرۆک == کارل جۆنسن کەسێکی ئەفریقی ئەمریکییە و لە شاری لۆس سانتۆس لەدایک بووە. لە ساڵی ١٩٨٧ واتە ٥ ساڵ پێش ڕووداوەکانی یارییەکە، برای کارل بە ناوی برایان جۆنسن لەلایەن دەستەی بالاسەوە دەکوژرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Top 10 Most Memorable GTA Characters |ناونیشان=http://www.craveonline.com/gaming/articles/198965-top-10-most-memorable-gta-characters |بڵاوکەرەوە=PlayStation Beyond |دوایین=Tamburro |یەکەم=Paul |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141220072528/http://www.craveonline.com/gaming/articles/198965-top-10-most-memorable-gta-characters |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە بەشێکی یارییەکەدا کارل باس لەوە دەکات کە دەیتوانی یارمەتی برایان بدات، بەڵام بەھۆی ھەندێک بارودۆخەوە ڕەتیکردەوە ئەو کارە بکات، ئێستاش خۆی بە ھۆکاری مردنی براکەی دەزانێت. دەستبەرداری ژیانی چەتەگەرییەکەی دەبێت و دەچێتە شاری لیبرتی سیتی، لەوێ بۆ کوڕی سالڤاتۆر لیڤنی (سەرۆکی مافیا) کاردەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=GTA V - Top 10 Greatest Characters In Grand Theft Auto History |ناونیشان=http://sabotagetimes.com/reportage/gta-v-the-10-greatest-characters-in-grand-theft-auto-history/ |magazine=[[Sabotage Times]] |دوایین=Cooper |یەکەم=Matthew |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130820072359/http://sabotagetimes.com/reportage/gta-v-the-10-greatest-characters-in-grand-theft-auto-history/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ugo.com/games/paging-uwe-boll-video-game-characters-who-need-their-own-movies|سەردێڕ=Video Game Characters Who Need Their Own Movies|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١١|دوایین=Meli|یەکەم=Marissa|بڵاوکەرەوە=[[IGN Entertainment]]|ئیش=[[UGO Entertainment]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130627025839/http://www.ugo.com/games/paging-uwe-boll-video-game-characters-who-need-their-own-movies|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان|٢}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کایەی ڤیدیۆیی|شەڕ|لۆس ئانجلەس|کالیفۆڕنیا|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|Carl Johnson (Grand Theft Auto)}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکە ئەفریقی-ئەمریکییە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:خەڵکی خەیاڵی ئەمریکی لە یارییە ڤیدیۆییەکاندا]] [[پۆل:ھونەرمەندە جەنگییە خەیاڵییەکان لە یارییە ڤیدیۆییەکاندا]] [[پۆل:دزە خەیاڵییەکان]] 334orri87khi21x6utkccow72vj8w8j 0 244967 1696040 1367015 2026-10-28T05:08:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1696040 wikitext text/x-wiki ‏{{Infobox person|name=کالی ڕۆچا|image=Kali Rocha in Detroit.jpg|caption=ڕۆچا لە ٢٠٠٥|birth_date={{birth date and age|1971|12|5}}|birth_place=مێمفیس، تێنسی، ئەمریکا|occupation=ئەکتەر|spouse={{marriage|مایکل کریکۆریان|2006}}|children=٢|birthname=کالی مایکل ڕۆچا|othername=|yearsactive=چالاکە ١٩٩٦|homepage=}} '''کالی ڕۆچا''' ({{بە ئینگلیزی|Kali Rocha}}) (لەدایکبووی ٥ی کانوونی دووەمی ١٩٧١)، ئەکتەری ئەمریکییە.<ref>[https://www.ibdb.com/broadway-cast-staff/kali-rocha-74790 "Kali Rocha"]. [[Internet Broadway Database]]. Retrieved April 25, 2016.</ref> ئەو بە ڕۆڵی کارین ڕۆنی دایکی چوار منداڵی ڕۆنی و جێگری بەڕێوەبەری قوتابخانە لە فیلمی کەناڵی دیزنی لیڤ و مادی ناسراوە. <ref>Quinn, Marie (September 8, 2014). [http://www.redcarpetreporttv.com/2014/09/08/we-talk-to-kali-rocha-the-mom-on-liv-and-maddie-on-the-disney-channel-set-visit-video-interview/ "We talk to Kali Rocha (the mom on) ''Liv and Maddie'' on the Disney Channel Set Visit"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170211235317/http://www.redcarpetreporttv.com/2014/09/08/we-talk-to-kali-rocha-the-mom-on-liv-and-maddie-on-the-disney-channel-set-visit-video-interview/ |date=١١ی شوباتی ٢٠١٧ }}. RedCarpetReportTV.com. Retrieved February 10, 2017.</ref> ھەروەھا ھاوبەشی نووسینی چوار ئەڵقەی بەرنامەکە بووە.<ref>Half Crazy Mama (March 26, 2015). [http://halfcrazymama.com/2015/03/26/liv-maddie-episode-tonight-directed-kali-rocha/ "New ''Liv and Maddie'' Episode co-written by Kali Rocha!"]. HalfCrazyMama.com. Retrieved February 10, 2017.</ref> ==ژیانی سەرەتا== ڕۆچا لە شاری مەمفیس لە ویلایەتی تێنسی لەدایکبووە و لە شاری ڕۆد ئایلەند گەورە بووە<ref>[http://www.hollywood.com/celebrities/kali-rocha-57323758/ "Kali Rocha"]. [[Hollywood.com]]. Retrieved February 12, 2017.</ref> و لە ساڵی ١٩٩٣ لە قوتابخانەی کارنێگی مێلۆن دەرچووە.<ref>Staff (September 1, 2015). [https://www.cmu.edu/news/stories/archives/2015/september/alumni-on-the-small-screen.html "Alumni on the Small Screen"]. [[Carnegie Mellon University]]. R12, 2017.</ref> ==ژیانی تایبەتی== لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٠٨ ڕۆچا ڕایگەیاند کە دووگیان بووە.<ref>TV Guide News (January 31, 2008). [http://www.tvguide.com/news/Greys-Anatomy-Doc-12951.aspx "''Grey's Anatomy'' Doc Expecting"]. ''[[TV Guide]]''. Retrieved March 27, 2011.</ref> لە ٤ی ئابی ٢٠٠٨ کوڕەکەی بارلۆ ئایکس کریکۆریان و لە ٢٥ی شوباتی ٢٠١١ کچەکەی ساڤریای دون کریکۆریان لەدایکبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kali Rocha expecting first child|ناونیشان=https://people.com/parents/kali-rocha/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=PEOPLE.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Kali Rocha}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] ntcc76ret5mn0q2q0plsabimclke7io 0 244968 1695784 1695584 2026-10-27T17:06:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1695784 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی خەیاڵی |ناو=کاتارا |نەتەوە=[[ھۆزی ئاو|ھۆزی ئاوی باشوور]] [[پەڕگە:WaterTribeEmblem.png|18px]] |دروستکەر=[[مایکڵ دانتێ دیمارتینۆ]]{{ھن}}[[برایان کۆنێتزکۆ]] |ھاوسەر=[[ئانگ]] |یەکەم=[[ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا (وەرزی یەکەم)|وەرزی یەکەم]] |کۆتا=[[ئەفسانەی کۆرا]] |وێنە=پەڕگە:Katara.png|زنجیرە=[[ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا]]|جێندەر=مێ|خێزان=[[کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا#ھۆزەکانی ئاو|ھاکۆدا]] (باوک){{ھن}}[[کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا#ھۆزەکانی ئاو|کیا]] (دایک){{ھن}}[[سۆکا]] (برا)|data31=ئاو، سەھۆڵ، خوێن|lbl31=ملکەچپێکردنەکان|ڕەنگ=blue|مناڵەکان=[[کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا#ڕەوەندی ھەوا|بوومی]]{{ھن}}[[کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا#ھۆزەکانی ئاو|کیا]]{{ھن}}[[تێنزن]]}} '''کاتارا''' یان '''کەتارا''' (Katara) کارەکتەری خەیاڵییە لە [[زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی]] ئەنیمەیشنیی کۆمپانیای [[نیکلۆدیۆن]]، [[ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا]]. ھەروەھا دەرکەوتنی ھەیە لە زنجیرەی ئەنیمەیشنی [[ئەفسانەی کۆرا]]. کارەکتەرەکە لەلایەن [[مایکڵ دانتێ دیمارتینۆ]] و [[برایان کۆنێتزکۆ]]وە دروست کراوە. کاتارا کچی سەرۆک ھۆز ھاکۆدا و کیایە، خوشکی بچووکی [[سۆکا]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=I'm a match to Katara from Avatar: The Last Airbender|ناونیشان=https://www.charactour.com/hub/characters/view/Katara.Avatar-The-Last-Airbender|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.charactour.com|زمان=en}}</ref> کاتارا تەمەنی ١٤ ساڵە و ملکەچپێکەری ئاوە لە [[ھۆزی ئاو#ھۆزی ئاوی باشوور|ھۆزی ئاوی باشوور]]، واتە توانای کۆنترۆڵکردنی ئاو و سەھۆڵی ھەیە بە شێوەیەکی بنچینەیی. لە سەرەتای چیرۆکەکەدا، ئەو تاکە کەسە کە توانای لەو جۆرەی ھەیە لەناو ھۆزەکەی خۆی، ھۆزی ئاوی باشوور،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Page|یەکەم=Chloe|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=24 Weird Details About Katara From Avatar: The Last Airbender|ناونیشان=https://www.thethings.com/avatar-last-airbender-details-katara/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=TheThings|زمان=en}}</ref> ئەو و برا گەورەکەی سۆکا، [[ئانگ]] دەدۆزنەوە کە لە شاخێکی سەھۆڵیندا چووەتە سووڕی مت بوونەوە، ئەوان ڕزگاری دەکەن و یاوەری دەکەن لە ھەوڵەکانیدا بۆ شکستپێھێنانی نەتەوەی ئاگر و پاشاکەی و ھێنانەدی ئاشتی بۆ جیھان و چوار نەتەوەکە. دواتر نازناوی مامۆستای ملکەچپێکردنی ئاو وەردەگرێت لە ھۆزی ئاوی باکوور.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Avatar, the last airbender: the art of the animated series {{!}} WorldCat.org|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/1154191221|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=search.worldcat.org|زمان=en}}</ref> کاتارا لە جیھانەکانی دیکەشدا دەرکەوتووە، وەکو کارتی بازرگانی و تیشێرت و جلوبەرگ، و [[کایەی ڤیدیۆیی|یارییە ڤیدیۆیییەکان]] و [[کۆمیک]]ەکانی تر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٠٨|سەردێڕ=Avatar Trading Card Game|ناونیشان=http://entertainment.upperdeck.com/avatar/en/interface.aspx|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئازاری ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080302152900/http://entertainment.upperdeck.com/avatar/en/interface.aspx|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Voros|یەکەم=Eszter|ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=New Avatar: The Last Airbender Video Game Announced|ناونیشان=https://gamerant.com/avatar-the-last-airbender-quest-for-balance-announcement/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Game Rant|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230817012135/https://gamerant.com/avatar-the-last-airbender-quest-for-balance-announcement/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == کەسایەتی == کاتارا بە کەسایەتییەکی زیرەک و بەتوانا و میھرەبان و ئازا لە [[ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا|زنجیرە ئەنیمەشنەکە]] دادەنرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|سەردێڕ=25 Facts About Katara (Avatar: The Last Airbender)|ناونیشان=https://facts.net/lifestyle/entertainment/25-facts-about-katara-avatar-the-last-airbender/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Facts.net|زمان=en-US}}</ref> ھەروەھا ھەندێک جار توڕە. لە زۆر بارودۆخدا کاتارا وەک دایکێک بۆ پاڵەوانەکانی دیکە دەردەکەوێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Katara, The Water Mom|ناونیشان=https://thenewheroines.wordpress.com/2017/04/25/katara-the-water-slinging-badass/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=The New Heroines|زمان=en}}</ref> بەتایبەتی بۆ برا گەورەکەی، سۆکا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Water Siblings|ناونیشان=https://shipping.fandom.com/wiki/Water_Siblings|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Shipping Wiki|زمان=en}}</ref> == دەرکەوتنەکان بەپێی چیرۆک == === پەڕتووکی یەکەم === کاتارا یەکێکە لە ملکەچپێکەرانی ئاو لە ھۆزی ئاوی باشوور، ھەروەھا دواھەمین ملکەچپێکەرە لە ھۆزەکەیدا، لە تەمەنی ھەرزەکاریدا ناچارە بەرپرسیارێتی گەورە لە ئەستۆ بگرێت دوای لەدەستدانی دایکی بەھۆی سیاسەتەکانی نەتەوەی ئاگر. کاتارا پشتگیری لە ئەڤەتار [[ئانگ]] دەکات بۆ بەزاندنی پاشای ئاگر، و گەشتێک دەکەن بۆ شارەزابوونی ئانگ لە چوار توخمەکە. === پەڕتووکی دووەم === کاتارا زیاتر بەدوای شارەزاییدا دەگەڕێت لە ملکەچپێکردنی ئاودا، پەیوەندییەکی بەھێز لەگەڵ [[تۆف بیفۆنگ]] پەیدادەکات و پەیوەندییەکی سۆزداریش لەگەڵ ئەڤەتار ئانگدا دروستدەکات، دوای چەندین ڕووبەڕوو بوونەوە و ململانێ لەگەڵ شازادە [[ئازولا]] و تیمەکەی لە نەتەوەی ئاگر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|سەردێڕ='The Legend of Korra' Season Finale: Creators Michael Dante DiMartino and Bryan Konietzko Answer Your Questions – Speakeasy – WSJ|ناونیشان=http://blogs.wsj.com/speakeasy/2012/06/22/the-legend-of-korra-creators-answer-your-questions/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200129004220/https://blogs.wsj.com/speakeasy/2012/06/22/the-legend-of-korra-creators-answer-your-questions/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> === پەڕتووکی سێیەم === کاتارا دەیەوێت تۆڵە لەو کەسە بکاتەوە کە پێشتر دایکی ڕفاندبوو لە ھۆزی ئاوی باشوور و بەدوایدا دەگەڕێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Steele|یەکەم=Amanda|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Katara’s 10 Most Inspiring Quotes In Avatar: The Last Airbender|ناونیشان=https://screenrant.com/katara-inspiring-quotes-avatar-the-last-airbender/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ScreenRant|زمان=en}}</ref> پاشان کاتارا فێری ملکەچپێکردنێکی نوێ دەبێت لە کۆنتڕۆڵکردنی خوێنی لاشەی بەرامبەر و ڕۆڵی گەورەی دەبێت لە داگیرکردنی نەتەوەی ئاگر. == تواناکان == تواناکانی کاتارا بە درێژایی زنجیرەکە بە شێوەیەکی بەرچاو گەشە دەکات. لە سەرەتاوە کۆنترۆڵی کەمی بەسەر ملکەچپێکردنی ئاودا ھەیە، بەھۆی ڕاھێنانی زۆر و پەڕتووکی ڕێنمایی مامۆستاکانی ملکەچپێکردنی ئاو دەتوانێت زیاتر بەرەوپێشەوە بچێت لەو بوارەدا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Leung|یەکەم=Hilary|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Avatar: Book Three: Fire Was More Katara's Season Than Book One: Water Was|ناونیشان=https://www.cbr.com/avatar-season-3-was-katara-season/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=CBR|زمان=en}}</ref> لێھاتوویییەکەی باشتر دەبێت تاوەکو بە مامۆستا بانگ دەکرێت لەلایەن [[ئانگ]]ی قوتابییەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Grimes|یەکەم=Hannah|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Avatar: The Last Airbender: Katara's 10 Best Traits|ناونیشان=https://www.cbr.com/avatar-the-last-airbender-katara-best-good-traits/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=CBR|زمان=en}}</ref> ھەروەھا لە زنجیرەی [[ئەفسانەی کۆرا]] ھەڵبژێردرا بۆ ئەوەی ببێتە مامۆستای ئەڤەتار کۆرا، و فێری ملکەچپێکردنی ئاو و چاکبوونەوەی ڕۆحی بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠١١|سەردێڕ=Manga + Comics: Avatar – TOKYOPOP|ناونیشان=http://www.tokyopop.com/product/1423|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110315002755/http://www.tokyopop.com/product/1423|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=scrumptiouslyzutara|سەردێڕ=Book 3: Fire (Part I) {{!}} Scrumptiously Zutara|ناونیشان=https://scrumptiouslyzutara.tumblr.com/book3firepart1|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Book 3: Fire (Part I) In which Zuko redeems himself to everyone except Katara. In the third season, Zuko returns home to the Fire Nation. Azula tells their father, Fire Lord Ozai, that Zuko killed the...}}</ref> == درەختی خێزان == {{Water Tribe–Air Nomad family tree}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|ژن|دەیەی ٢٠٠٠|تەلەڤیزیۆن|خەیاڵی زانستی}} {{جیھانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا]] [[پۆل:کارەکتەری منداڵان لە کۆمیکەکاندا]] [[پۆل:کارەکتەری منداڵ لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:ئاڤاتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا]] [[پۆل:سووپەرھیرۆ منداڵەکان]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای ئاویان ھەیە]] [[پۆل:خانمە ھونەرمەندە خەیاڵییە جەنگییەکان]] [[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون]] kzorqdixiquns7a0vnqf11w9ggt144s 0 245237 1695740 1533078 2026-10-27T16:35:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695740 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ‏{{Infobox person|name=کاران برار|image=Karan Brar (50091153148) (cropped).jpg|image_size=|alt=|caption=برار لە ساڵی ٢٠١٥|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1999|01|18}}|birth_place=واشنگتۆن، ئەمریکا|nationality=<!-- per infobox person instructions, used only if can't be inferred from the birthplace -->|other_names=|occupation=ئەکتەر|years_active=چالاکە لە ٢٠١٠|signature=|signature_size=}} '''کاران برار''' ({{بە ئینگلیزی|Karan brar}}) (لەدایکبووی ١٨ی شوباتی ١٩٩٩) ئەکتەری ئەمریکییە. == سەرەتای ژیانی == کاران برار لە ١٨ی شوباتی ١٩٩٩ لە شاری ڕیدمۆند لە واشنتۆن لەدایکبووە، لە دایک و باوکێک کە بە ڕەچەڵەک ھیندین.<ref name="KaranBrar.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Karan Brar's Official Website|ناونیشان=http://www.karanbrar.com/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201102155045/http://www.karanbrar.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|ئیش=KaranBrar.com}}</ref><ref name="DisneyChannelMedianet.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Karan Brar - "Ravi Ross"|ناونیشان=http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=900077&type=brar|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131020105635/http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=900077&type=brar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|ئیش=DisneyChannelMedianet.com}}</ref><ref name="NWSource.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Eastsider Karan Brar, age 11, has key role in 'Wimpy Kid'|ناونیشان=http://seattletimes.nwsource.com/html/movies/2011372266_wimpy21.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100323011928/http://seattletimes.nwsource.com/html/movies/2011372266_wimpy21.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ئیش=The Seattle Times}}</ref><ref name="Bothell Reporter">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠١١|سەردێڕ=Bothell's kid: Brar scores acting success with 'Diary of a Wimpy Kid' films|ناونیشان=http://www.bothell-reporter.com/news/119494954.html?mobile=true|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151007094627/http://www.bothell-reporter.com/news/119494954.html?mobile=true|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٢|ئیش=Bothell Reporter}}</ref> == پیشە == برار دەستیکرد بە ڕۆڵی سەرەکی لە ڕاڤی ڕۆس کە تەمەنی ١٠ ساڵە و ھیندییە لە زنجیرە کۆمیدییەکانی کەناڵی دیزنی جێسی لە ئەیلوولی ٢٠١١.<ref name="DaemonsTV.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=Interview: Disney Channel's "Jessie" cast tells all|ناونیشان=http://www.daemonstv.com/2011/09/30/interview-disney-channels-jessie-debby-ryan-and-the-cast-tell-all-video/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111009225244/http://www.daemonstv.com/2011/09/30/interview-disney-channels-jessie-debby-ryan-and-the-cast-tell-all-video/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ئیش=DaemonsTV.com}}</ref> ئەمریکای باشوور، بەڵام دەرھێنەرانی کاستینگ لە کاتی پرۆسەی ئاودیوکردندا سەرسام بوون بە برار و لە کۆتاییدا بڕیاریاندا ئەو ڕۆڵە بۆی دروست بکەنەوە بە باشتر.<ref name="New Faces">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠١١|سەردێڕ=Disney's New Show 'Jessie' Casting Starring Roles|ناونیشان=http://www.newfaces.com/auditions/Television-Commercial-casting-calls_13418|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160409094049/http://www.newfaces.com/auditions/Television-Commercial-casting-calls_13418|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ئیش=New Faces}}</ref><ref name="PopCulturePassionistas.com 1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=An interview with Cameron Boyce from "Jessie"|ناونیشان=https://www.youtube.com/user/PCPassionistas?feature=mhee#p/u/4/GovWKWXKV7E|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190708224536/https://www.youtube.com/user/PCPassionistas?feature=mhee#p/u/4/GovWKWXKV7E|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ئیش=PopCulturePassionistas.com}}</ref><ref name="PopCulturePassionistas.com 2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=An Interview with Karan Brar from "Jessie"|ناونیشان=https://www.youtube.com/user/PCPassionistas?feature=mhee#p/u/9/gtDA7iumtC4|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190708224536/https://www.youtube.com/user/PCPassionistas?feature=mhee#p/u/9/gtDA7iumtC4|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ئیش=PopCulturePassionistas.com}}</ref> == ژیانی تایبەتی == برار لەگەڵ دایک و باوکی و خوشکە گەورەکەی لە ناوچەی لۆس ئەنجلۆس ژیاوە، تاوەکو لەگەڵ ھاوڕێ ئەکتەرەکانی کامیرۆن بۆیس و سۆفی رینۆڵدز لە مانگی ئایاری ٢٠١٩دا کۆچیان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Brar|یەکەم=Karan|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=oh and btw we're roommates now.|ناونیشان=https://www.instagram.com/p/Bxc9T1eBrqN/|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422040806/https://www.instagram.com/p/Bxc9T1eBrqN/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Instagram]]|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}{{cbignore}}</ref><ref name="Anokhi">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Thevarajah|یەکەم=Gayathiri|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Karan Brar Makes Waves In The World Of Disney|ناونیشان=http://anokhimagazine.com/online-exclusives/child-actor-karan-brar-makes-waves-world-disney|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140714140302/http://anokhimagazine.com/online-exclusives/child-actor-karan-brar-makes-waves-world-disney|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Anokhi Magazine}}</ref> نەخۆشی خەمۆکی سەرەکی و ھاتنە توشبوو ئەمەش کردی بە دووڕەگەز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=How I Found Myself|ناونیشان=https://www.teenvogue.com/story/karan-brar-how-i-found-myself|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Teen Vogue|زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Karan Brar}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دیزنی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرانی دووڕەگەزخوازی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەری کۆمیدی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] ra9bt7lm0i1xhoczp1xes0uqolycl4q 1695919 1695740 2026-10-27T21:15:21Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695919 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ‏{{Infobox person|name=کاران برار|image=Karan Brar (50091153148) (cropped).jpg|image_size=|alt=|caption=برار لە ساڵی ٢٠١٥|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1999|01|18}}|birth_place=واشنگتۆن، ئەمریکا|nationality=<!-- per infobox person instructions, used only if can't be inferred from the birthplace -->|other_names=|occupation=ئەکتەر|years_active=چالاکە لە ٢٠١٠|signature=|signature_size=}} '''کاران برار''' ({{بە ئینگلیزی|Karan brar}}) (لەدایکبووی ١٨ی شوباتی ١٩٩٩) ئەکتەری ئەمریکییە. == سەرەتای ژیانی == کاران برار لە ١٨ی شوباتی ١٩٩٩ لە شاری ڕیدمۆند لە واشنتۆن لەدایکبووە، لە دایک و باوکێک کە بە ڕەچەڵەک ھیندین.<ref name="KaranBrar.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Karan Brar's Official Website|ناونیشان=http://www.karanbrar.com/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201102155045/http://www.karanbrar.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|ئیش=KaranBrar.com}}</ref><ref name="DisneyChannelMedianet.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Karan Brar - "Ravi Ross"|ناونیشان=http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=900077&type=brar|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131020105635/http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=900077&type=brar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|ئیش=DisneyChannelMedianet.com}}</ref><ref name="NWSource.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Eastsider Karan Brar, age 11, has key role in 'Wimpy Kid'|ناونیشان=http://seattletimes.nwsource.com/html/movies/2011372266_wimpy21.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100323011928/http://seattletimes.nwsource.com/html/movies/2011372266_wimpy21.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ئیش=The Seattle Times}}</ref><ref name="Bothell Reporter">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠١١|سەردێڕ=Bothell's kid: Brar scores acting success with 'Diary of a Wimpy Kid' films|ناونیشان=http://www.bothell-reporter.com/news/119494954.html?mobile=true|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151007094627/http://www.bothell-reporter.com/news/119494954.html?mobile=true|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠١٢|ئیش=Bothell Reporter}}</ref> == پیشە == برار دەستیکرد بە ڕۆڵی سەرەکی لە ڕاڤی ڕۆس کە تەمەنی ١٠ ساڵە و ھیندییە لە زنجیرە کۆمیدییەکانی کەناڵی دیزنی جێسی لە ئەیلوولی ٢٠١١.<ref name="DaemonsTV.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=Interview: Disney Channel's "Jessie" cast tells all|ناونیشان=http://www.daemonstv.com/2011/09/30/interview-disney-channels-jessie-debby-ryan-and-the-cast-tell-all-video/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111009225244/http://www.daemonstv.com/2011/09/30/interview-disney-channels-jessie-debby-ryan-and-the-cast-tell-all-video/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ئیش=DaemonsTV.com}}</ref> ئەمریکای باشوور، بەڵام دەرھێنەرانی کاستینگ لە کاتی پرۆسەی ئاودیوکردندا سەرسام بوون بە برار و لە کۆتاییدا بڕیاریاندا ئەو ڕۆڵە بۆی دروست بکەنەوە بە باشتر.<ref name="New Faces">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠١١|سەردێڕ=Disney's New Show 'Jessie' Casting Starring Roles|ناونیشان=http://www.newfaces.com/auditions/Television-Commercial-casting-calls_13418|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160409094049/http://www.newfaces.com/auditions/Television-Commercial-casting-calls_13418|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ئیش=New Faces}}</ref><ref name="PopCulturePassionistas.com 1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=An interview with Cameron Boyce from "Jessie"|ناونیشان=https://www.youtube.com/user/PCPassionistas?feature=mhee#p/u/4/GovWKWXKV7E|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190708224536/https://www.youtube.com/user/PCPassionistas?feature=mhee#p/u/4/GovWKWXKV7E|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ئیش=PopCulturePassionistas.com}}</ref><ref name="PopCulturePassionistas.com 2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=An Interview with Karan Brar from "Jessie"|ناونیشان=https://www.youtube.com/user/PCPassionistas?feature=mhee#p/u/9/gtDA7iumtC4|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190708224536/https://www.youtube.com/user/PCPassionistas?feature=mhee#p/u/9/gtDA7iumtC4|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ئیش=PopCulturePassionistas.com}}</ref> == ژیانی تایبەتی == برار لەگەڵ دایک و باوکی و خوشکە گەورەکەی لە ناوچەی لۆس ئەنجلۆس ژیاوە، تاوەکو لەگەڵ ھاوڕێ ئەکتەرەکانی کامیرۆن بۆیس و سۆفی رینۆڵدز لە مانگی ئایاری ٢٠١٩دا کۆچیان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Brar|یەکەم=Karan|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=oh and btw we're roommates now.|ناونیشان=https://www.instagram.com/p/Bxc9T1eBrqN/|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422040806/https://www.instagram.com/p/Bxc9T1eBrqN/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Instagram]]|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}{{cbignore}}</ref><ref name="Anokhi">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Thevarajah|یەکەم=Gayathiri|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Karan Brar Makes Waves In The World Of Disney|ناونیشان=http://anokhimagazine.com/online-exclusives/child-actor-karan-brar-makes-waves-world-disney|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140714140302/http://anokhimagazine.com/online-exclusives/child-actor-karan-brar-makes-waves-world-disney|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Anokhi Magazine}}</ref> نەخۆشی خەمۆکی سەرەکی و ھاتنە توشبوو ئەمەش کردی بە دووڕەگەز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=How I Found Myself|ناونیشان=https://www.teenvogue.com/story/karan-brar-how-i-found-myself|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Teen Vogue|زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Karan Brar}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دیزنی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرانی دووڕەگەزخوازی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەری کۆمیدی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خەڵکی دیزنی]] fv5du47vxuh044ar4g1ak6xdm6cwpdj 0 245877 1695850 1533226 2026-10-27T19:38:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695850 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''''کاروانی عومەر: بیرەوەرییە سیاسی و چاندییەکانی حەفتا ساڵی عومەر''''' کتێبێکی ئەحمەد ئەغتاری [[نووسەر]] و [[مێژووناس]]ی [[گەلانی ئێرانی|ئێرانییە]]. ئەم کتێبە بە شێوازێکی ژیاننامەیی نووسراوە، ژیان و یادەوەرییەکانی نووسەر تا تەمەنی حەفتا ساڵی دەگرێتەوە. ئەم کتێبە بە [[زمانی فارسی]] نووسراوە و بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٣ لە تاران، لە ٣٨٦ لاپەڕەدا چاپ کراوە. ئێغتیاری لەم کتێبەدا بیرەوەرییەکانی بۆ چوار بەش دابەشکردووە، کە بریتین لە «گەنجی و زیندوویی ژیان»، «بیرەوەرییەکانی ٣٠ ساڵ وانەوتنەوە»، «بیرەوەرییەکانی چل ساڵ نوێنەرایەتی یاسایی» و «ئەنجامی ژیان». ئەو ڕەخنەگرانەی باسیان لە کاروانی عومەر کردووە، زۆرجار بە ڕاپۆرتێکی ورد و سەرنجڕاکێشی ژیانی نووسەریان دەزانی و زیاتر گرنگییان دەدا بە یادەوەرییە دەسەڵاتدارەکانی ئەو سەرگەرمیانەی کە لە سەفەرەکانیدا ڕوویانداوە؛ بەڵام ئەو شیعرانەی کە لە ھەندێک شوێنی کتێبەکەدا نووسیویەتی، وەک کەموکوڕی تەکنیکی ناویان ھاتووە. عەباس پارتوڤی موغەدەم لە پێداچوونەوەی ئەم کتێبەدا، نووسینی ڕاشکاوانەی نووسەر بە یەکێک لە تایبەتمەندییە گرنگەکانی ''کاروانی عومەر'' دەزانێت و گرنگترین خەمی دەسەڵات لەم کتێبەدا بە «چاوپۆشیکردن لە مێژوو و ناسنامەی نەتەوەیی» ناودەبات. بڵاوبوونەوەی کتێبی بیرەوەری و ژیاننامە لە حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا زیادی کرد و سەرنجی پیشەسازی چاپ و بڵاوکردنەوەی بۆ لای خۆی ڕاکێشا. زۆربەی نووسەرانی ئەم کتێبانە [[سیاسەتوان|سیاسەتمەدار]] بوون، کە لە بیرەوەرییەکانیاندا سەرنجیان لەسەر کارلێکەکانیان لەگەڵ کەسانی دیکەی دەسەڵاتدار بوو، بەشداریی توێژەران و مامۆستایان لە نووسینی کتێبی ژیاننامەییدا کەمتر بوو. لەم نێوەندەدا کتێبەکەی ''کاروانی عومەر'' گرنگییەکی تایبەتی ھەبوو، چونکە نووسەرەکەی سیاسەتمەدار بوو، ھەروەھا توێژەر و مامۆستا بوو. ئەحمەد ئەغتاری (٣ی حوزەیرانی ١٩٢٥–٢٧ی پووشپەڕی ٢٠١٩) زانای ئێرانی و لێکۆڵەری [[کەنداوی فارس]] و جوگرافیای مێژوویی و کولتووری ناوچەکانی باشووری [[ئێران]] بووە، ھەروەھا مامۆستای زانکۆیەکی ئێران بووە. زۆربەی ناوبانگ و دەسەڵاتدارەکانی دەگەڕێتەوە بۆ لێکۆڵینەوەکانی لە ناوچەی [[کەنداوی فارس]] و ھەر بەم ھۆیەشەوە بە «باوکی لێکۆڵینەوەکانی کەنداوی فارس» ناسراوە. کتێبی "کەنداوی فارس" لەمێژە لەلایەن یونسکۆ لە ئێران خەڵاتێکی تایبەتی پێبەخشراوە، ھەروەھا کتێبی ''مێژووی مەسقەت، عومان، بەحرەین و قەتەر و پەیوەندییەکانیان لەگەڵ ئێران'' ڕێزیان لێگیراوە. == نووسین و بڵاوکردنەوە == کتێبی ''کاروانی عومەر،'' بە ژێرنووسی ''بیرەوەرییە سیاسی و کولتوورییەکانی حەفتا ساڵی عومەر''، ژیاننامەیەک بە زمانی فارسی لە نووسینی ئەحمەد ئەغتاری و لەلایەن خۆیەوە وەک بڵاوکەرەوە چاپکراوە. بێگومان کتێبەکە لە دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی زانستی و ڕۆشنبیری چاپ کراوە. ئەغتاری دوای ئەوەی لە بەشی «ئەنجامی عومەر» دا بابەتەکانی بڵاونەکراوەی خۆی خستووەتە ڕوو، باسی ڕێکەوتی ٢٩ی خورداد ١٩٩١ی کردووە؛ بەڵام نووسینی کۆتایی ''کاروان عومەر'' لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٩٢ تەواو بوو. ئەم کتێبە لە [[تاران]] لە ساڵی ١٩٩٣ بە تایپ سێتی من نووسراوە. ب. م، لە ٣٨٦ لاپەڕەدا و ھەزار دانە چاپ کراوە. ئەم کتێبە بە دوو شێوەیە چاپ کراوە: کاغەز و بەرگی ڕەق. نرخی لە کاتی بڵاوکردنەوەیدا ٤ ھەزار ڕیاڵ بووە، کە لە پشتەوەی کاغەزەکەدا ھاتووە. دوای بڵاوبوونەوەی وەشانی یەکگرتووی دوو کتێبی ''یەکەمی'' لەژێر ناوی ''لارەستان کۆھن و فەرھەنگ لارەستانی'' و پێش ڕاستکردنەوە و چاپکردنی ''دیوان شیدای گراشی''، ھەروەھا پێش نووسینی کتێبی ''سایح سیمۆرگ، ئەغتاری'' کاروانی عومەری چاپ کرد. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|کتێب|ھونەرەکان|کۆمەڵگا}} {{کتێب-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبە فارسییەکان]] b61y5k274esl2ghqmahc30i3at5j6k4 0 245916 1695884 1695589 2026-10-27T20:07:24Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695884 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:British (English) School - Catherine of Aragon (1485–1536) - 1129157 - National Trust.jpg|وێنۆک|شاژن کاترین ئۆف ئارگۆن ھاوسەری شا ھێنری ھەشتەمی ئینگڵاند لە ساڵی (١٥٠٩–١٥٣٦)]] '''کاترین ئەراگۆن''' (بە ئینگلیزی Catherine of Aragon) بە [[ئیسپانی]]: کاتالینا دەخوێنرێتەوە؛ ١٦ی کانوونی دووەمی (١٤٨٥ – ١٥٣٦) شاژنی ئینگلتەرابووە وە یەکەم ھاوسەری [[ھێنریی ھەشتەمی ئینگلتەرا|شا ھێنری ھەشتەمە]] لە ١١ی حوزەیرانی ١٥٠٩ هاوسەرگیریان کرد وە لە ٢٣ی ئایاری١٥٣٣ هاوسەرگیرییەکە هەڵوەشاییەوە<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Catherine of Aragon|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Catherine_of_Aragon&oldid=1185731298|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>. لە ئیسپانیا لەدایک بووە<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Catherine of Aragon|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Catherine_of_Aragon&oldid=1185731298|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Earenfight|یەکەم=Theresa|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Catherine of Aragon|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1515/9780271091938|doi=10.1515/9780271091938}}</ref>، شازادەی وێڵز بوو،وە هاوسەرگیری لەگەڵ برا گەورەکەی شا ھێنری کردووە بەناوی ئارسەر،بەڵام هاوسەرگیرییەکەیان ماوەیەکی کەمی خایەندوە. {{پۆلی کۆمنز|Catherine of Aragon}} == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|سیاسەت|ژن|شانشینی یەکگرتوو}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٤٨٥]] [[پۆل:مردووانی ١٥٣٦]] [[پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ئینگلستان]] ljk55hd8ad3zlmfvpde8pos3c2mgecb 0 246165 1695675 1366113 2026-10-27T13:38:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1695675 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building |name=کاتێدراڵی پاڤڵ و پیتەر|native_name=Петропавловский собор [[ڕووسی]] |image=Petropavlovskiy Sobor.JPG |religious_affiliation=[[ئۆرتۆدۆکس|ئۆرتۆدۆکسی ڕووسی]] |country=[[ڕووسیا]] |groundbreaking=١٧١٢ |year_completed=١٧٣٣ }} '''کاتێدراڵی پاڤڵ و پیتەر''' ({{بە ڕووسی|Петропавловский собор|Petropavlovskiy sobor}}) کاتێدراڵێکی [[ئۆرتۆدۆکس|ئۆرتۆدۆکسیی ڕووسییە]] لە شاری [[سەنت پیتەرزبورگ]] لە [[ڕووسیا]]. یەکەم و کۆنترین شوێنەوارە لە سانت پیتەرزبورگ، لە نێوان ساڵانی ١٧١٢ بۆ ١٧٣٣ بە درێژایی ڕووباری نیڤا دروستکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Peter and Paul Cathedral in St Petersburg Russia|ناونیشان=https://st-petersburg.guide/whattosee/saints-peter-and-paul-cathedral/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Anna Gaplichnaya|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231217152740/https://st-petersburg.guide/whattosee/saints-peter-and-paul-cathedral/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Susan|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Cathedral of St. Peter and St. Paul in St. Petersburg, Russia|ناونیشان=https://www.unofficialroyalty.com/cathedral-of-st-peter-and-st-paul-in-st-petersburg-russia/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Unofficial Royalty|زمان=en-US}}</ref> == تەلارسازی == بیناکە ئێستا یەکەم کڵێسای بەردینە لە شاری سانت پیتەرزبورگ، لەلایەن ''ترێزینی'' دیزاین کراوە و لە نێوان ساڵانی ١٧١٢ بۆ ١٧٣٣ دروستکراوە. تاوەرەکە بە زێڕ ڕەنگ کراوە و بەرزییەکەی دەگاتە ١٢٣ مەتر، و لە سەرەوەیدا [[فریشتە]]یەک بوونی ھەیە کە خاچێکی بەدەستەوەیە. ئەم فریشتەیە یەکێکە لە ھێما گرنگەکانی سانت پیتەرزبۆرگ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cathedral of St. Peter and St. Paul {{!}} cathedral, Saint Petersburg, Russia {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Cathedral-of-St-Peter-and-St-Paul|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> == وێنە == <gallery> پەڕگە:SPB_St._Peter_and_Paul_Cathedral,_photochrome_1896-1897_(LoC).jpg|alt=Old postcard پەڕگە:Neva-StPetersburg2.JPG|alt=View across the Neva پەڕگە:St_peter_and_paul_cathedral_royal_doors.jpg|alt=Upper portion of the iconostasis پەڕگە:Peter_and_Paul_Cathedral_Interior1,_St._Petersburg,_Russia.jpg|alt=Holy Doors and lower portion of the iconostasis پەڕگە:Peter_and_Paul_Cathedral_Angel.jpg|alt=Spire پەڕگە:Peter_and_Paul_Cathedral_Interior3,_St._Petersburg,_Russia.jpg|alt=Mosaic ceiling and chandelier پەڕگە:Resurrection_of_Christ_stained_glass_Saint_Peter_and_Paul_Cathedral_Saint_Petersburg.jpg| پەنجەرەیەکی ناوەوە پەڕگە:Burials_at_Peter_and_Paul_Cathedral_(St._Petersburg)_scheme_EN_by_shakko.jpg|alt=Scheme of tsars' graves|گۆڕی ئیمپڕاتۆرەکان لەناو کاتێدراڵەکە پەڕگە:Peter_and_Paul_Cathedral.jpg|alt=Saints Peter and Paul Cathedral, Saint Petersburg.|دیوی دەرەوەی کاتێدراڵ </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ڕووسیا}} {{پۆلی کۆمنز|Saint Peter & Paul Cathedral}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی]] [[پۆل:کڵێساکان]] [[پۆل:کڵێساکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:ڕووسیا]] 1vfmeo28341zzlee8qrlb8aejpfxrx4 0 246273 1695762 1533124 2026-10-27T16:39:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1695762 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Cardi B interview.jpg|وێنۆک|کاردی بی ]] '''کاردی بی''' ناوی تەواوی بێلکالیس مارلینیس ئەلمانزار سیفوس ( لەدایکبووی ١١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢)، لە ڕووی پیشەییەوە بە کاردیبی ناسراوە، ڕاپەر و ئەکتەری [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ئەمریکییە]]. <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Cardi B|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cardi_B&oldid=1190517413|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>وەک یەکێک لە سەرکەوتووترین ژنە ڕاپەرەکانی نەوەی ئێسا  لە ڕووی [[بازرگانی|بازرگانییەوە]] دادەنرێت. لەشاری [[نیویۆرک]] لەدایکبووە و گەورە بووە، بۆ یەکەمجار لە ڕێگەی ئەو ڤیدیۆیانەی کە لە [[ڤاین (خزمەتگوزاری)|ڤاین]] و ئینستاگرام بڵاوکراونەتەوە، ناوبانگێکی زۆریبەدەستهێناوە. لە ساڵی ٢٠١٥ تا سەرەتای ساڵی ٢٠١٧ وەک ئەندامێکی کاستی ئاسایی لە زنجیرە تەلەفزیۆنییە  VH1 Love & Hip Hop: New York دەرکەوت، کە وێناکردنی بەدواداچوون بۆ ئاواتەکانی مۆسیقا بوو<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Cardi B|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cardi_B&oldid=1190517413|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>، و ناساندنی زیاتری بەدەستهێنا بە بڵاوکردنەوەیدوو میکستەیپەکەی: Gangsta Bitch مۆسیقا، بەرگی یەکەم. ١ (٢٠١٦) و بەرگی دووەم. ٢ (٢٠١٧). == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Cardi B}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|مۆسیقا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییە ژنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:مۆسیقاژەنانی ھیپ ھۆپی کەناری ڕۆژھەڵات]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی]] c5ryvrr7dutpiq0sybu8diegvovj985 0 246464 1695909 1538194 2026-10-27T20:22:42Z CommonsDelinker 62 "گۆمی_بەردەلانکێ.jpg" سڕاوە؛ [[c:User:Túrelio|Túrelio]] ئەم پەڕگەی لەسەر کامانز سڕیەوە بە ھۆی: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Poster. 1695909 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئامادەکردن}} {{زانیاریدانی کتێب |ناو = گۆمی بەردەلانکێ |وێنە = |ناوی بنەڕەتی = |دانەر = [[کامران حامیدی]] |لێکۆڵەر = |زمان = [[کوردیی ناوەندی]] |وڵات = [[کوردستان]] |زنجیرە = |بابەت = [[ڕۆمان]] |جۆری ئەدەبی = |بڵاوکەرەوە = |دەرچوون = |مێژووی دەرچوون = |وەرگێڕ = |بڵاوکەرەوەی چاپی وەرگێڕاو = |مێژووی دەرچوونی وەرگێڕان = |وێنەگر = |دیزاینەری بەرگ = |جۆری چاپ = |ژمارەی پەڕە = |پێوانە = |کێش = |پێشتر = |دواتر = }} '''گۆمی بەردەلانکێ''' ==ناوەرۆک== ==کوردتە== == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|وێژەی کوردی|وێژە|ڕۆمانەکان}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} [[پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان]] [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] [[پۆل:ڕۆمانەکان]] 4o774a51eogwbbxvmynjoqr3o8oa4qn 0 246760 1695789 1695434 2026-10-27T17:08:53Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیتاڵیا|ئیتاڵیا]] 1695789 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ڤیتۆریۆ پۆزۆ''' (لەدایکبووی ٢ی ئازاری ١٨٨٦ –مردن ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٨) [[یاریزانی تۆپی پێ|یاریزان]] و [[ڕاھێنەر (وەرزش)|ڕاھێنەر]] و [[ڕۆژنامەوان]]ی تۆپی پێی ئیتاڵی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Vittorio Pozzo - Manager profile|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/vittorio-pozzo/profil/trainer/25469|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}</ref> وەک یەکێک لە گەورەترین [[ڕاھێنەر (وەرزش)|ڕاھێنەرەکانی]] ھەموو سەردەمێک دادەنرێت،<ref name="greatest managers of all time">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jamie Rainbow|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=The Greatest manager of all time|ناونیشان=http://www.worldsoccer.com/features/the-greatest-manager-of-all-time-341473|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=World Soccer}}</ref> و تاکە ڕاھێنەرەکە دووجار لەسەر یەک نازناوی [[پێرستی ڕاهێنەرە براوەکانی جامی جیهانیی فیفا|جامی جیھانیی فیفا]] بردبێتەوە بۆ ھەڵبژاردەیەکی نیشتیمانی کە ئەویش ئیتاڵیا بوو،<ref name="Record e Curiosità">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Record e Curiosità|ناونیشان=http://www.repubblica.it/static/speciale/2010/sudafrica/nazionale/record.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=La Repubblica|زمان=it}}</ref> لە [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٣٤]] و [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٣٨]].<ref name="Old-Master">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Vittorio Pozzo – 'Old Master' helped make Italian football|ناونیشان=https://www.fifa.com/news/y=2007/m=4/news=vittorio-pozzo-old-master-helped-make-italian-football-512633.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160320223054/http://www.fifa.com/news/y=2007/m=4/news=vittorio-pozzo-old-master-helped-make-italian-football-512633.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=FIFA}}</ref><ref name="net">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sportstar: Thursday, March 22, 2012|ناونیشان=http://www.hinduonnet.com/tss/tss2921/stories/20060527001002800.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110503184826/http://www.hinduonnet.com/tss/tss2921/stories/20060527001002800.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Hinduonnet.com}}</ref> ھەروەھا لەگەڵ ھەڵبژاردەی ئیتاڵیا مەدالیای زێری ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٨ی بردەوە و بەمەش بووە تاکە ڕاھێنەر کە مەداڵیای زێری ئۆڵۆمپیاد و جامی جیھانی فیفای بەدەستھێنابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Macfarlane|یەکەم=Andy|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Vittorio Pozzo: The Master That Made Italian Soccer Great|ناونیشان=https://historyofsoccer.info/vittorio-pozzo|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=History Of Soccer|زمان=en-us|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231225194738/https://historyofsoccer.info/vittorio-pozzo|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=His World Cup record is little known - and now under threat|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/63873325|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}</ref> == ڕێزلێنان == === ڕاھێنەر === ; ئیتاڵیا<ref name="Pozzo museum biography">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=MUSEO VITTORIO POZZO: BIOGRAFIA|ناونیشان=http://www.museovittoriopozzo.it/biografia.php|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=museovittoriopozzo.it|زمان=it}}</ref> * [[جامی جیھانیی فیفا]]: [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٣٤|١٩٣٤]], [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٣٨|١٩٣٨]] * جامی نێودەوڵەتی ئەورووپای ناوەڕاست: ١٩٢٧–٣٠، ١٩٣٣–٣٥ * تۆپی پێی ئۆڵۆمپیاد مەدالیای زێڕ: [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦|ساڵی ١٩٣٦]] === تاکەکەسی === * ھۆڵی ناوبانگەکانی تۆپی پێی ئیتاڵیا: 2011<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Hall of fame, 10 new entry: con Vialli e Mancini anche Facchetti e Ronaldo|trans-title=Hall of fame, 10 new entries: with Vialli and Mancini also Facchetti and Ronaldo|ناونیشان=http://www.gazzetta.it/Calcio/27-10-2015/hall-of-fame-vialli-mancini-facchetti-ronaldo-herrera-agnelli-tardelli-ferlaino-130676725232.shtml|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=La Gazzetta dello Sport|زمان=it}}</ref> * * گۆڤاری تۆپی پێی جیھانی سێزدەھەمین گەورەترین ڕاھێنەری ھەموو کاتەکان: 2013<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jamie Rainbow|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=The Greatest Manager of all time|ناونیشان=http://www.worldsoccer.com/features/the-greatest-manager-of-all-time-341473|بڵاوکەرەوە=World Soccer}}</ref><ref name="Greatest XI">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jamie Rainbow|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=The Greatest XI: how the panel voted|ناونیشان=http://www.worldsoccer.com/features/the-greatest-xi-how-the-panel-voted|بڵاوکەرەوە=World Soccer|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150101233404/http://www.worldsoccer.com/features/the-greatest-xi-how-the-panel-voted|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Vittorio Pozzo|ڤیتۆریۆ پۆپسۆ}} * [http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/cc/ita/pozzo.html ژیاننامەی ڤیتۆریۆ پۆپسۆ] Yahoo.com * [https://web.archive.org/web/20071219181926/http://www.fifa.com/classicfootball/coaches/coach=61560/quotes.html ڤیتۆریۆ پۆپسۆ – ئەوەی گوتیان] FIFA.com * [http://www.italia1910.com/allenatori-partite.asp?Pagina=3&idAllenatore=20&Competizione=0 ئاماری نێودەوڵەتی ڤیتۆریۆ پۆپسۆ لە Italia1910.com] {{In lang|it}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|ئیتاڵیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئیتالی]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٦]] 7ujl486o5sadnvwfb0gfoqw3v75gfir 0 246851 1695941 1533282 2026-10-27T22:36:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1695941 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=کارۆلینا گایتان|alt=|image=Carolina Gaitán 2021.jpg|caption=کارۆلینا گایتان لەساڵی ٢٠٢١|birth_name=کارۆلینا دێل پیلار گایتان لۆزانۆ <ref name="cinepapaya" />|birth_date={{birth date and age|1984|4|4|df=y}}|birth_place=کۆلۆمبیا|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->|death_place=|other_names=لا گیتا|occupation={{flatlist| *ئەکتەر *گۆرانیبێژ}}|years_active=٢٠٠٢–ئێستا|known_for=|notable_works=}} '''کارۆلینا گایتان''' ({{بە ئینگلیزی|Carolina Gaitán}}؛ لەدایکبووی ٤ی نیسانی ١٩٨٤) ئەکتەر و گۆرانیبێژی کۆڵۆمبییە.<ref name="cinepapaya">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Biografía de Carolina Gaitán|ناونیشان=https://www.cinepapaya.com/ve/biografia/carolina-gaitan-16534|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=cinepapaya.com|زمان=Spanish}}</ref> لە پەیمانگای شانۆ و فیلمی لی ستراسبێرگ لە نیویۆرک خوێندوویەتی و دوو خەڵاتی پریمیۆس تو مۆندۆی لە کۆمپانیای تێلێمۆندۆ وەرگرتووە.<ref name="elnuevosiglo.com.co">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Vida, el recargado show de Carolina Gaitán|ناونیشان=http://www.elnuevosiglo.com.co/index.php/articulos/07-2019-vida-el-recargado-show-de-carolina-gaitan|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=El Nuevo Siglo|زمان=es}}</ref> لە زۆر زنجیرەدا ڕۆڵی سەرەکی بینیوە و ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمەکانی بە ڕۆڵ سێلیا ''لە فیلمی سین سێنۆس سی ھای پارایسۆ''،<ref name="peopleenespanol">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=González|یەکەم١=Moisés|سەردێڕ=Carolina Gaitán: "Fue un reto muy grande asumir desde mis 32 años una niña de 14"|ناونیشان=http://peopleenespanol.com/article/carolina-gaitan-habla-final-novela-sin-senos-si-hay-paraiso/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220129223306/https://peopleenespanol.com/article/carolina-gaitan-habla-final-novela-sin-senos-si-hay-paraiso/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=peopleenespanol.com|بڵاوکەرەوە=[[People en Español]]|زمان=Spanish}}</ref> و ''نارکۆس،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Narcos|ناونیشان=https://www.formulatv.com/series/narcos/reparto/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=FormulaTV|زمان=es}}</ref>'' و چەندین زنجیرەی دیکەدا بینیوە. ھەروەھا لە شانۆی نیشتمانی کۆڵۆمبیا کاری لەسەر چەندین فیلمی میوزیکی کردووە.<ref name="elnuevosiglo.com.co2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Vida, el recargado show de Carolina Gaitán|ناونیشان=http://www.elnuevosiglo.com.co/index.php/articulos/07-2019-vida-el-recargado-show-de-carolina-gaitan|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=El Nuevo Siglo|زمان=es}}</ref> وەک گۆرانیبێژێک دەنگی خۆی بۆ زۆرێک لە گۆرانییە تەلەفزیۆنییەکان و ئەلبوومەکەی لەلایەن ئەوەوە ئاوازی بۆ دانراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Carolina Gaitán vuelve a la música|ناونیشان=https://www.elpais.com.co/entretenimiento/carolina-gaitan-vuelve-a-la-musica.html|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=www.elpais.com.co}}</ref> بەشداری لە تەوەری بانگەشەی نایابترین شێرە بەفرینە کردووە بە ناوی "ئەوە منم" و دەنگی پیپا مادریگالی بینیوە لە فیلمی ئەنیمەیشنی دیزنی ''[[جادوو (فیلم)|جادوو]]'' لە ساڵی ٢٠٢١.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Arvedon|یەکەم=Jon|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Disney Drops a Magical First Trailer for Encanto|زمان=en-US|ئیش=CBR|ناونیشان=https://www.cbr.com/disney-encanto-trailer/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref><ref name="UK">Discography – song peaks in the UK ([[UK Singles Chart|''Official Charts'']]): * "We Don't Talk About Bruno": {{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ainsley|یەکەم=Helen|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=We Don't Talk About Bruno from Disney's Encanto becomes the first ever original Disney song to land the UK Official Chart Number 1|ناونیشان=https://www.officialcharts.com/chart-news/we-don-t-talk-about-bruno-from-disney-s-encanto-becomes-the-first-ever-original-disney-song-to-land-the-uk-official-chart-number-1__35050/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ئیش=[[Official Charts Company]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Carolina Gaitán}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]] gn429qe0pw59gk7ab0iwgtufph2oqqu 0 246878 1695940 1407238 2026-10-27T22:36:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1695940 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = کارۆلین لوکرێتیا هێرشێل | وێنە =Herschel Caroline 1829.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | ناوی کاتی لەدایکبوون =کارۆلین لوکرێتیا هێرشێل | شوێنی لەدایکبوون = [[ھانۆفەر]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون =١٦ی ئازاری ١٧٥٠ | ڕێکەوتی مردن = ٩ی کانوونی دووەمی ١٨٤٨ (تەمەن ٩٧ ساڵ) | شوێنی مردن = [[ھانۆفەر]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[زانای فەلەکی]] ، [[ماتماتیکزان]]، [[گۆرانیبێژ]]. | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی (١٨٢٨) <ref>جۆرجیا ئەمسۆن-برادشاو (٢٠١٨). پێشەنگانی زانست و تەکنەلۆژیا (بە زمانی ئینگلیزی). وێنەکێش: ڕیتا پێتروسیۆلی. لاپەرە ٧.</ref> |واژوو = | ماڵپەڕ = * [https://www.fembio.org/english/biography.php/woman/biography/caroline-herschel ماڵپەری فەرمی ] | پەراوێزەکان =}} کارۆلین هێرشێل (بە [[ئەڵمانی]]: Caroline Herschel)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.famousscientists.org/caroline-herschel/|سەردێڕ="کارۆلین هێرشێل - ژیاننامە و ڕاستی و وێنە".}}</ref> (١٦ی ئازاری ١٧٥٠ - ٩ی کانوونی دووەمی ١٨٤٨) ، فەلەکناسی [[ئەڵمانی]] بووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Caroline-Lucretia-Herschel/|سەردێڕ="کارۆلین هێرشێل | ژیاننامە، دۆزینەوە و ڕاستییەکان | بریتانیکا".}}</ref>، خوشکی زانا [[ویلیام ھێرشل]]ە و بە درێژایی ژیانی پیشەیی خۆیان پێکەوە کاریان کردووە. ئەو بەشداری لە دۆزینەوەکانی فەلەکناسیدا کردووە، گرنگترینیان دۆزینەوەی دوورەپەرێزی [[٣٥بی هێرشێل ڕیگۆلێت]] بوو. ==ژیانی== هێرشێل لە شاری هانۆڤەر لەدایکبووە. باوکی ئیسحاق هێرشێل مۆسیقاژەن بووە و هەموو منداڵەکانیش لە بواری [[مۆسیقا]] خوێندویانە، باوکی لە بنەماڵەیەکی [[جولەکە]] بووە، بەڵام دیارە دایکی جولەکە نەبووە، هێرشێل بە تایبەتی لە براکەی ویلیام نزیک بوو کە زیاتر لە ١٢ ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو. ویلیام لە ساڵی ١٧٦٦ ڕووی لە [[ئینگلتەرا]] کرد، دوای مردنی باوکیان ویلیام و دایکی و خوشک و براکانی ڕازی کرد کە ڕێگە بە کارۆلین بدەن لە ئینگلتەرا پەیوەندی بەوەوە بکات. لەو کاتەدا ویلیام ئۆرگانیست و مامۆستای مۆسیقا بووە لە شاری باث و باشووری ئینگلتەرا. کارۆلین شیعری خوێندووە، وەک گۆرانیبێژێک نمایشی کردووە و بانگهێشتی بەشداریکردنی وەک [[سۆلۆ (مۆسیقا)|سۆڵۆیست]] لە [[بێرمینگام]] وەرگرت، بەڵام ئەم بانگهێشتەی ڕەتکردەوە و بەم شێوەیە پیشەیەکی سەربەخۆی بە مۆسیقا بەخشی، لەو کاتەدا ویلیام سەرقاڵی خولیاکەی بوو کە [[فەلەکناسی]] بوو، دواتر بوو بە پیشەیی سەرەکی، ئەو زانیاریانەی بەدەستی هێناوە لەگەڵ کارۆلین هاوبەش دەکرد و حەماسەتەکەی بە خێرایی دەچوە پێشەوە. یارمەتی دا هەم لە دروستکردنی تەلەسکۆپ بوارێک کە تێیدا سەرکەوتوو بوو، هەم لە چاودێریکردن لە ڕێگەیەوە بە تێپەڕبوونی کات تەلەسکۆپی خۆی دروست کرد و کاتێک پێویستی بە یارمەتی بوو، تێبینییەکانی خۆی کرد. دۆزینەوەکان، لە نێوان ساڵانی ١٧٨٣ بۆ ١٧٩٧، بریتی بوون لە گەلەئەستێرەیەک سەر بە گەلەئەستێرەی ئەندرۆمێدا (هەرچەندە دواتر دەرکەوت کە ئەم گەلەئەستێرە لەلایەن فەلەکناسی فەرەنسی چارل مێسەرەوە دۆزرایەوە)، هەروەها ٨ [[کلکدار]] کە بێ گومان ٥یان یەکەمجار بوو بدۆزرێنەوە، دۆزییەوە، هەروەها لە ساڵی ١٧٨٧ەوە هێرشێل خانەنشینی تایبەتی لە کۆشکی شاهانە هەبوو، تۆمەتبار کرا بە یارمەتیدانی براکەی، ئەو دەرماڵەیە کە کۆی گشتی ٥٠ پاوەندە و بە فەرمی لەلایەن شاژن شارلۆتەوە دراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sciencehistory.org/stories/magazine/a-giant-of-astronomy/|سەردێڕ=ڕۆبێرتز، جاکۆب (٢٠١٧). "زەبەلاحێکی فەلەکناسی".}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theartnewspaper.com/2023/06/26/diaries-of-the-uks-first-female-professional-astrologist-acquired-by-baths-herschel-museum|سەردێڕ="ڕۆژنامەنووسی یەکەم ژنە فەلەکناسی پیشەگەری بەریتانیا کە لەلایەن مۆزەخانەی هێرشێلی باثەوە دەستی کەوتووە". ڕۆژنامەی هونەر - هەواڵ و ڕووداوە هونەرییە نێودەوڵەتییەکان.}}</ref> دوای مردنی براکەی، لە ساڵی ١٨٢٢، کارۆلین لە هانۆڤەر گەڕایەوە بۆ زێدی خۆی. لەوێدا درێژە بە کارە زانستییەکانی دا و باوەڕ بە تێبینییەکانی براکەی کرد و کەتەلۆگێکی سحراوی (سحر)ی بەڕێوەبرد، بە بەکارهێنانی جۆن، لە ساڵی ١٨٤٨ لە تەمەنی ٩٨ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد و لە شاری هانۆڤەر بە خاک سپێردرا. ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} ==بەستەری دەرەکی== * [https://www.fembio.org/english/biography.php/woman/biography/caroline-herschel ماڵپەری فەرمی ] * [https://librivox.org/author/12512?primary_key=12512&search_category=author&search_page=1&search_form=get_results کارەکانی کارۆلین هێرشێل لە LibriVox (کتێبی دەنگی گشتی)] * [https://www.fadedpage.com/csearch.php?author=Herschel%2C%20Mrs.%20John کارەکانی کارۆلین هێرشێل لە فەیدد پەیج (کەنەدا)] * [https://herschelmuseum.org.uk/ دەربارەی مۆزەخانەی فەلەکناسی هەرشێل] {{تووڵی دەروازە|گەردوون|ژیاننامە|ئەڵمانیا|ژن|شانشینی یەکگرتوو|زانست}} {{پۆلی کۆمنز|Caroline Herschel}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:ژیاننامە]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٥٠]] [[پۆل:مردووانی ١٨٤٨]] [[پۆل:ئەستێرەناسانی بەریتانیی سەدەی ھەژدەیەم]] [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی]] 5pbuby1d5l7t9emdnqpjdo1et74pdkn 0 247195 1695824 1366147 2026-10-27T19:34:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1695824 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = کارل لودویگ کریستیان | وێنە =Charles ruemker.gif | قەبارەی وێنە = 250px | ناوی کاتی لەدایکبوون =کارل لودویگ کریستیان | شوێنی لەدایکبوون = [[بۆرگ ستارگارد]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون =٢٨ی ئایاری ١٧٨٨ | ڕێکەوتی مردن = ٢١ی کانوونی دووەمی ١٨٦٢ (تەمەن ٧٤ ساڵ) | شوێنی مردن = [[لیسبۆن]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = | نەتەوە = [[ئەڵمانی]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[فەلەکی]]. | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = * ئەندامێتی بێگانە لە کۆمەڵەی شاهانە (١٨٥٥) * مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاهانەی فەلەکناسی (١٨٥٤) |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان =}} کارل لودڤیگ کریستیان (بە [[ئەڵمانی]]: Carl Ludwig Christian Rümker)، لە ساڵانی [[١٧٨٨]] - [[١٨٦٢]] زایینی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=nid%3D100553966|سەردێڕ=“ناسێنەری پەڕگەی دەسەڵاتی یەکگرتوو.” لە: فایلێکی دەسەڵاتی یەکگرتوودا ئاماژەی پێکراوە.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191212181703/https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=nid%3D100553966|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> لە شاری بۆرگ ئەشتارگارد لەدایکبووە، ئەندامی [[ئەنجومەنی پادشایی|کۆمەڵەی شاهانە]] بووە. لە شاری لیسبۆن لە تەمەنی [[٧٤]] ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.idref.fr/097544116|سەردێڕ="ناسنامەی کریستیان کارل لودویگ لە سیستەمی بەڵگەنامەی زانکۆدا".|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181114225517/https://www.idref.fr/097544116|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://viaf.org/viaf/5276841/|سەردێڕ="ناسنامەی پێشوەختەی فایلە دەسەڵاتی نێودەوڵەتی (VIAF) بۆ لاپەڕەی کارل لودویگ کریستیان."|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190213062812/https://viaf.org/viaf/5276841/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ==خەڵات== خەڵاتی وەرگرتووە لەوانە: مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی فەلەکناسی شاهانە (١٨٥٤).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://royalsociety.org/uploadedFiles/Royal_Society_Content/about-us/fellowship/Fellows1660-2007.pdf|سەردێڕ=لیستی هاوڕێکانی کۆمەڵگەی شاهانە 1660-2007 (PDF)، کۆمەڵەی شاهانە، ل. ٣٠٩.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120114063626/http://royalsociety.org/uploadedFiles/Royal_Society_Content/about-us/fellowship/Fellows1660-2007.pdf|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|ژیاننامە|ئەڵمانیا|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Carl Ludwig Christian Rümker}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:ژیاننامە]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٨]] [[پۆل:مردووانی ١٨٦٢]] [[پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە]] [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی لالاند]] 5fj8wq19o5ibn66986ug0lennds68ap 0 247341 1695839 1549616 2026-10-27T19:36:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ئیسپانیا-کۆلکە) 1695839 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''کارلێس پویگدیمۆنتی کاساماچۆ''' (لەدایکبووی ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٩٦٢) سیاسەتمەدار و ڕۆژنامەنووسێکی [[کەتەلۆنییەکان|کەتەلۆنییە]] و خەڵکی [[ئیسپانیا]]یە. لە ساڵی ٢٠١٩ەوە وەک ئەندامی [[پەرلەمانی ئەورووپا]] (MEP) کاری کردووە. پویگدیمۆنت سەرۆکی پێشووی شارەوانی جیرۆنا بووە و لە ساڵی ٢٠١٦ تا ٢٠١٧ وەک سەرۆکی [[کەتەلۆنیا]] لە پۆستدا بووە، تا ئەوکاتەی لەلایەن حکومەتی ئیسپانیاوە لە پۆستەکەی دوورخرایەوە دوای [[ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی کەتەلۆنیا|ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی تاکلایەنەی کەتەلۆنیا]]. ھاودامەزرێنەری بانگەوازی نیشتیمانیییە بۆ کۆمار (CNxR). == ژیانی سەرەتایی == پویگدیمۆنت لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٩٦٢ لە شاری ئامەر لەدایکبووە، کە گوندێکە لە لاسێلڤا لە پارێزگای جیرۆنا لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[کەتەلۆنیا]]، لە [[ئیسپانیا]]. کوڕی فرانسیسک زاڤیر پویگدیمۆنتی ئۆلیڤێراسە، باپیرەی پویگدیمۆنت لە شەڕی ناوخۆی ئیسپانیادا بەشداری کردووە پێش ئەوەی بەرەو فەرەنسا ھەڵبێت، لە ساڵی ١٩٢٨دا کۆمەڵەی پاستێسێریای پویگدیمۆنتی دامەزراندووە. باپیرە گەورەی پویگدیمۆنت و مامی جۆزێپ پویگدیمۆنت سەرۆکی شارەوانی ئامەر بوون و لایەنگری [[بزووتنەوەی سەربەخۆیی کەتەلۆنیا|سەربەخۆیی کەتەلۆنیا]] بوون. پویگدیمۆنت خوێندنی سەرەتایی لە ئامەر خوێندووە، پێشتر لە تەمەنی نۆ ساڵیدا ڕەوانەی قوتابخانەی بەشە ناوخۆیی سانتا ماریا کۆلێلی لە جیرۆنا کرا، کە لەلایەن کڵێساوە بەڕێوەدەبرا و لەوێ بە [[زمانی ئیسپانی]] فێر دەکرا. لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا پەیامنێری ڕۆژنامەی دیاری دی جیرۆنا بووە و بابەتەکانی لەسەر تۆپی پێ و ھەواڵەکانی دیکە دەنووسی. دوای خوێندن پویگدیمۆنت پەیوەندی بە کۆلێژی زانکۆی جیرۆنا کرد بۆ خوێندنی فیلۆلۆژی [[زمانی کەتەلۆنی|کەتەلۆنی]] بەڵام وازی لە خوێندن ھێنا بۆ ئەوەی کاری ڕۆژنامەوانی بکات. لە ساڵی ١٩٨٣ لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا، پویگدیمۆنت تووشی ڕووداوێکی ئۆتۆمبێل بوو کە بەھۆیەوە بە سەختی بریندار بوو و پەڵەیەکی کەمی لەسەر دەموچاوی دروست کرد. == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Carles Puigdemont}} * [https://web.archive.org/web/20170827111848/https://www.parlament.cat/web/composicio/diputats-fitxa/index.html?p_codi=1176 پرۆفایلی پەرلەمانی کەتەلۆنیا (ئەرشیڤ)] * [https://www.europarl.europa.eu/meps/en/202351/CARLES_PUIGDEMONT+I+CASAMAJO/history/9#mep-card-content پرۆفایلی پەرلەمانی ئەورووپا] * {{Facebook|id=KRLSPuigdemont|name=Carles Puigdemont i Casamajó}} * {{Twitter|id=krls|name=Carles Puigdemont}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|سیاسەت|ژن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:کەتەلۆنیا]] [[پۆل:ئیسپانییەکان]] [[پۆل:کەسایەتی]] [[پۆل:چالاکوانان]] 3lvtxmmhex6k5ojv3s9agm8g1n13p1g 0 247364 1695822 1533147 2026-10-27T19:34:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1695822 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = کارل فریدریش کۆستنەر | وێنە =Karl Friedrich Küstner by Faßbender.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | ناوی کاتی لەدایکبوون = کارل فریدریش کۆستنەر | شوێنی لەدایکبوون = [[گۆرلیتز]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون =ساڵی ١٨٥٦<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=nid%3D116592850|سەردێڕ="ناسنامەی پەڕگەی دەسەڵاتی یەکگرتوو"|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191229011422/https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=nid%3D116592850|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> | ڕێکەوتی مردن = ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٦ (٧٩–٨٠ ساڵ) | شوێنی مردن = [[ئەڵمانیا]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = | نەتەوە = ئەڵمانی | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = زانای فەلەکناسی | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = * دکتۆرای فەخری لە زانکۆی لیدن (١٩٢٨) * مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاھانەی فەلەکناسی (١٩١٠) |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان =}} '''کارل فریدریش کوستنەر''' (بە [[ئەڵمانی]]: Karl Friedrich Küstner) (لەدایکبووی [[١٨٥٦]] - [[١٩٣٦]] کۆچی دوایی ساڵی [[زایینی]])،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.idref.fr/176602488|سەردێڕ=“ناسنامەی کارل فریدریش کۆستنەر لە سیستەمی بەڵگەنامەسازی زانکۆدا. ”|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160818035550/https://www.idref.fr/176602488|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> زانای [[ئەستێرەناس|فەلەکناسی]] [[ئەڵمانی]]یە. لە شاری گرێلیتز لەدایک بووە. ساڵی ١٨٧٩ دوکتۆرای لە [[زانکۆی ستراستبورگ]] وەرگرتووە. ئەندامی ئەکادیمیای زانستیی پرۆشیا بووە. لە تەمەنی ٨٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://viaf.org/viaf/25357718/|سەردێڕ="ناسنامەی مەجازی فایل دەسەڵاتی نێودەوڵەتی (VIAF) بۆ لاپەڕەی کارل فریدریش کۆستنەر."|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160904071740/https://viaf.org/viaf/25357718/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> [[پەڕگە:Delegates to the Fourth Conference International Union for Cooperation in Solar Research at Mount Wilson Observatory.jpg|وێنۆک| کوستنەر لە ساڵی ١٩١٠ لە چوارەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی یەکێتی ھاوکاری لە توێژینەوەی خۆر لە [[ڕوانگەی چیای ویڵسۆن]].]] == خەڵات == چەند خەڵاتی وەرگرتووە، لەوانە: * دکتۆرای فەخری لە زانکۆی لیدن (١٩٢٨) * مەدالیای زێڕی کۆمەڵەی شاھانەی فەلەکناسی (١٩١٠) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Karl Friedrich Küstner}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|ژیاننامە|ئەڵمانیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:ژیاننامە]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٦]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست]] [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی]] c41bsi5pfwges4ntnvqhg3vvj2bxmkm 0 247462 1696059 1683740 2026-10-28T05:46:34Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696059 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە = New_Super_Mario_Bros._U_box_art.png }} '''نیو سووپەر ماریۆ برۆس یوو''' ({{بە ئینگلیزی|New super Mario Bros U}}) [[کایەی ڤیدیۆیی|کایەیەکی]] بەناوبانگی پلاتفۆرمی لایەنی سکڕۆڵە کە لەلایەن کۆمپانیای [[نینتێندۆ]]وە بۆ کۆنسۆلی [[وی یوو]] پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە.<ref name="gamerant">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gamerant.com/new-super-mario-bros-u-handson-preview-riley-154118/ |سەردێڕ='New Super Mario Bros. U' Hands-On Preview |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|دوایین=Little |یەکەم=Riley |بڵاوکەرەوە=Game Rant, LLC |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120827131611/http://gamerant.com/new-super-mario-bros-u-handson-preview-riley-154118/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٢ وەک ناونیشانی دەستپێکردنی سیستەمەکە بڵاوکرایەوە و بەشێکە لە «نیو سووپەر ماریۆ برۆس». زنجیرەیەک، کە بە کردارەکانی کلاسیکی دوو ڕەھەندی پلاتفۆرمینگ ناسراوە بە پێچێکی مۆدێرن.<ref name="flying squirrel">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ign.com/articles/2012/06/05/e3-2011-new-super-mario-bros-u-the-glory-of-the-flying-squirrel |سەردێڕ=E3 2012: New Super Mario Bros. U – The Glory of the Flying Squirrel |نووسەر=George, Richard |بڵاوکەرەوە=IGN |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120616135859/http://www.ign.com/articles/2012/06/05/e3-2011-new-super-mario-bros-u-the-glory-of-the-flying-squirrel |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یارییەکە بەدوای [[ماریۆ]] و لویجی و دوو کەسی تردا دەگەڕێت کە دەست دەکەن بە گەشتێک بۆ ڕزگارکردنی شازادە پیچ لە چنگی بۆوسەر.<ref name=not>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mobilenapps.com/articles/3097/20120714/new-super-mario-bros-u-launch-title.htm|سەردێڕ=New Super Mario Bros. U Not Launch Title or Rehash of Predecessors|بڵاوکەرەوە=Mobile & Apps|یەکەم=Jonathan|دوایین=Charles|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160927042129/http://www.mobilenapps.com/articles/3097/20120714/new-super-mario-bros-u-launch-title.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یاریزانان بەناو جیھانە ڕەنگاوڕەنگ و خەیاڵییە جۆراوجۆرەکاندا دەڕۆن، کە ھەریەکەیان پڕن لە دوژمنی کلاسیکی ماریۆ و بەربەست و پاوەر ئەپ. یارییەکە ھەردوو شێوازی تاکە یاریزان و فرە یاریزانی تێدایە، کە ڕێگە بە چوار یاریزان دەدات لە یەک کاتدا بەشداری سەرگەرمییەکە بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://reviews.cnet.com/8301-9020_7-57552003-222/what-the-wii-u-needs-next/ |سەردێڕ=What the Wii U needs next |یەکەم=Scott |دوایین=Stein |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ئیش=[[CNET]] |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121127194909/http://reviews.cnet.com/8301-9020_7-57552003-222/what-the-wii-u-needs-next/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://mynintendonews.com/2013/06/20/new-super-mario-bros-u-update-allows-wii-u-pro-controller-use/|سەردێڕ=New Super Mario Bros. U Update Allows Wii U Pro Controller Use|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130622134148/http://mynintendonews.com/2013/06/20/new-super-mario-bros-u-update-allows-wii-u-pro-controller-use/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ژاپۆن|دەیەی ٢٠١٠|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|New Super Mario Bros.}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:گەمە ڤیدیۆیییە ھەرەوەزییەکان]] [[پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]] [[پۆل:کایەکانی نینتێندۆ سویچ]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی کایەی ڤیدیۆیی سپایک]] nzwgqpzzk8rlosxapkhqbtt0dsaycd2 0 247464 1696058 1683741 2026-10-28T05:46:24Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696058 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە = NewSuperMarioBrosWiiBoxart.png }} '''نیو سووپەر ماریۆ برۆس وی''' ({{بە ئینگلیزی|New Super Mario Bros. Wii}}) [[کایەی ڤیدیۆیی|کایەیەکی]] بەناوبانگی پلاتفۆرمی لایەنی سکڕۆڵە کە لەلایەن کۆمپانیای [[نینتێندۆ]]وە بۆ کۆنسۆلی [[وی]] پەرەی پێدراوە و بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ٢٠٠٩ بڵاوکرایەوە و بەشێکە لە زنجیرەی نیو سووپەر ماریۆ برۆس، کە بە کردارەکانی کلاسیکی دوو ڕەھەندی پلاتفۆرمینگ ناسراوە بە پێچێکی مۆدێرن.<ref name="IGNAU">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kolan|یەکەم=Patrick|سەردێڕ=New Super Mario Bros. Wii AU Review|ئیش=[[IGN]] AU|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://wii.ign.com/articles/104/1043698p1.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091111161231/http://wii.ign.com/articles/104/1043698p1.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> یارییەکە بەدوای [[ماریۆ]] و لویجی و دوو کەسایەتی تر دەگەڕێت کە بەناو شانشینی قارچکەکاندا دەگەڕێن بۆ ڕزگارکردنی شازادە پیچ لە چنگی بۆوسەر. یاریزانان بەناو جیھانە ڕەنگاوڕەنگ و خەیاڵییە جۆراوجۆرەکاندا دەڕۆن، کە ھەریەکەیان پڕن لە دوژمنی کلاسیکی ماریۆ و بەربەست و پاوەر ئەپ. یارییەکە ھەردوو شێوازی تاکە یاریزان و فرە یاریزانی تێدایە، کە ڕێگە بە چوار یاریزان دەدات لە یەک کاتدا بەشداری سەرگەرمییەکە بکەن.<ref name="IGNUS">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://wii.ign.com/articles/104/1044744p1.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091115135415/http://wii.ign.com/articles/104/1044744p1.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=New Super Mario Bros. Wii Review|دوایین=Harris|یەکەم=Craig|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ئیش=[[IGN]]|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> ئەم یارییە چەند تایبەتمەندییەکی نوێی زنجیرەکە دەناسێنێت، لەوانە توانای سواربوونی یاریزانان بۆ سەر پشتی دایناسۆڕی یۆشی، کە توانا ناوازەکانی وەکو بازدان و خواردنی دوژمنەکان دابین دەکات. ھەروەھا یارییەکە پاوەر ئەپی نوێی وەک قارچکی پرۆپلەر، گوڵی سەھۆڵ، و شتی تر لەخۆدەگرێت، ھەریەکەیان توانای جیاواز پێشکەش دەکەن بۆ یارمەتیدانی یاریزانەکان لە تەحەددیاتی پلاتفۆرمکردنیان.<ref name=Thomas1>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Harris|یەکەم=Craig|سەردێڕ=New Super Mario Bros. Wii Hands-On|ئیش=[[IGN]]|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشان=http://www.ign.com/articles/2009/10/07/new-super-mario-bros-wii-hands-on|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190224062654/https://www.ign.com/articles/2009/10/07/new-super-mario-bros-wii-hands-on|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ژاپۆن|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٠٠|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|New Super Mario Bros. Wii}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:گەمە ڤیدیۆیییە ھەرەوەزییەکان]] [[پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]] [[پۆل:یارییەکانی وی]] 0vdryfpn5459bb3xbnyp3iu8qk57uu0 0 249073 1695987 1407255 2026-10-28T01:37:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695987 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کارەساتی مەکۆکی فڕینی بۆشاییی چاڵنجەر''' ({{بە ئینگلیزی |Space Shuttle Challenger disaster}}) (لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦ ڕوویدا)، کاتێک کەشتییە ئاسمانییەکە ٧٣ چرکە دوای بەرزبوونەوەی لەیەکتر جیابووەوە و لە ئەنجامدا ھەر حەوت ئەندامی تیمی فڕۆکەوانییەکە گیانیان لەدەستدا. کەسانی تیمەکە بریتی بوون لە مامۆستا کریستا مەک ئۆلیف کە وەک یەکەم کەسی مەدەنی لە بۆشایی ئاسمان ھەڵبژێردرا وەک بەشێک لە پڕۆژەی مامۆستا لە [[ناسا|بۆشاییی ئاسمانی ناسا]]. کارەساتەکە بەھۆی لەکارکەوتنی مۆری ئەڵقەی O لە یەکێک لە ئامێرە ڕەقەکانی گەورەکردنی موشەکەکاندا بووە، کە ڕێگەی بە گازە گەرمەکان داوە دەربچن و تانکی سووتەمەنی دەرەکی بگرن. تەقینەوەکە بووە ھۆی تێکچوونی مەکۆکەکە و لەدەستدانی کارەساتبارانەی تیمەکەی. کارەساتی چاڵنجەر کارەساتێکی قووڵ بوو کە میللەتی تووشی شۆک کرد و بووە ھۆی ھەڵسەنگاندنەوەی پرۆتۆکۆڵی سەلامەتی و پرۆسەکانی بڕیاردانی ناسا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lotito |یەکەم=Jennifer |سەردێڕ=3 Leadership Lessons From The Challenger Space Shuttle Disaster |ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/jenniferlotito/2024/01/27/3-leadership-lessons-from-the-challenger-space-shuttle-disaster/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Forbes |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240128103856/https://www.forbes.com/sites/jenniferlotito/2024/01/27/3-leadership-lessons-from-the-challenger-space-shuttle-disaster/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Challenger explosion was 38 years ago today; Naples' readers recall event |ناونیشان=https://www.naplesnews.com/story/life/2024/01/28/naples-residents-recall-challenger-explosion-38-years-ago-on-jan-28/72096453007/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Naples Daily News |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240128104057/https://www.naplesnews.com/story/life/2024/01/28/naples-residents-recall-challenger-explosion-38-years-ago-on-jan-28/72096453007/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا کاریگەرییەکی درێژخایەنی لەسەر بەرنامەی بۆشایی ئاسمان ھەبوو، لە ئەنجامدا بەرنامەی مەکۆکەکان بۆ ماوەیەکی کاتی ڕاگیرا و گۆڕانکاری لە دیزاین و کارپێکردنی مەکۆکە بۆشایییەکان لە داھاتوودا ئەنجامدرا. کارەساتی چاڵنجەر وەک بیرھێنانەوەی مەترسی و دژایەتی گەڕان بەدوای بۆشایی ئاسماندا کاردەکات و تا ئێستاش وەک لاپەڕەیەکی تاریک لە مێژووی فڕینی مرۆڤ بۆ بۆشایی ئاسمان ماوەتەوە. کارەساتی چاڵنجەر کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر بەرنامەی بۆشایی ئاسمان و تێڕوانینی گشتی بۆ گەڕان بەدوای بۆشایی ئاسمان ھەبوو. بیرخستنەوەیەکی توند بوو بۆ مەترسییە سروشتییەکانی فڕینی مرۆڤ بۆ بۆشایی ئاسمان و گرنگی یەکەمایەتیدان بە سەلامەتی لە ھەموو لایەنەکانی ئەرکەکانی بۆشایی ئاسمان.<ref name="heppenheimer1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Heppenheimer |یەکەم=T.A. |سەردێڕ=The Space Shuttle Decision: NASA's Search for a Reusable Space Vehicle |ناونیشان=https://history.nasa.gov/SP-4221.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |بڵاوکەرەوە=NASA |id=SP-4221 |ساڵ=١٩٩٨|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210812050335/http://history.nasa.gov/SP-4221.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> دوابەدوای کارەساتی چاڵنجەر، ناسا لێکۆڵینەوەیەکی وردی ئەنجامدا بۆ دیاریکردنی ھۆکاری کارەساتەکە و گۆڕانکارییەکانی جێبەجێکرد بۆ ڕێگریکردن لە ڕووداوی ھاوشێوە لە داھاتوودا. کۆمیسیۆنی ڕۆجەرز کە لەلایەن سەرۆک [[ڕۆناڵد ڕەیگن]]ەوە دەستنیشانکرا، شکستی مۆری ئەڵقەی Oی وەک ھۆکاری سەرەکی کارەساتەکە دەستنیشانکرد و تیشکی خستە سەر پرسە ڕێکخراوەیی و پەیوەندییەکانی ناو ناسا کە بەشداربوون لە پرۆسەی بڕیاردانی ھەڵە کە بووە ھۆی ھەڵدانی کارەساتەکە. کارەساتی چاڵنجەر بووە ھۆی ڕاگرتنی کاتی بەرنامەی مەکۆکی بۆشایی ئاسمان لەکاتێکدا باشترکردنی سەلامەتی جێبەجێکرا. ھەروەھا بووە ھۆی ھەڵسەنگاندنەوەی [[چاند]]ی ناسا، پرۆسەکانی بڕیاردان و پراکتیکەکانی پەیوەندیکردن بۆ دڵنیابوون لەوەی کە نیگەرانییەکانی سەلامەتی لە ئەرکەکانی داھاتوودا ئەولەوییەتێکی زیاتریان پێدەدرێت.<ref name="IEEE1987-39">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=The history of the flawed joint |journal=IEEE Spectrum |ڕێکەوت=1987 |بەرگ=٢٤|issue=2 |پەڕەکان=٣٩–٤٤|doi=10.1109/MSPEC.1987.6448025 |s2cid=26828360 |ناونیشان=https://ieeexplore.ieee.org/document/6448025 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210805191120/https://ieeexplore.ieee.org/document/6448025 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی شوباتی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|زانست|فیزیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سیاسەت|فڕینی بۆشایی|دەیەی ١٩٨٠|فڕین}} {{پۆلی کۆمنز|Space Shuttle Challenger disaster}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:تەقینەوەکانی ١٩٨٦]] bw3m18wkw8v9qz3o7v2agqsej77aebu 0 249334 1695792 1695402 2026-10-27T17:09:53Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:خەیاڵی زانستی|خەیاڵی زانستی]] 1695792 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس |وێنە = Wolfenstein_The_New_Order_cover.jpg }} '''ڤۆلفنشتاین: نیوو ئۆردەر''' ({{بە ئینگلیزی|Wolfenstein: The New Order}}) یارییەکی ڤیدیۆیی [[تەقەکەری کەسی یەکەم]]ی [[کایەی ئەکشن-سەرکێشی|ئەکشن و سەرکێشییە]] لە ساڵی ٢٠١٤ کە لەلایەن ماچینگەیمزەوە پەرەی پێدراوە و لەلایەن [[بێتێسدا سۆفتوۆرکس]] بڵاوکراوەتەوە. لە ٢٠ی ئایاری ٢٠١٤ بۆ [[پلەی ستەیشن ٣|پلەیستەیشن ٣]] و [[پلەیستەیشن ٤]] و [[مایکرۆسۆفت ویندۆز|ویندۆز]] و [[ئێکس بۆکس ٣٦٠]] و [[ئێکس بۆکس وەن|ئێکس بۆکس یەک]] بڵاوکرایەوە. یارییەکە حەوتەمین یاریی سەرەکییە لە زنجیرەی ''وۆڵفینستین''، کە لە مێژوویەکی جێگرەوەی ساڵانی شەستەکانی ئەورووپادا ڕوودەدات کە نازییەکان لە جەنگی جیھانی دووەمدا سەرکەوتنیان بەدەستھێنا. چیرۆکەکە باس لە ویلیام «بی جەی» بلازکۆڤیچ، جەنگاوەرە دێرینەکانی جەنگ و ھەوڵەکانی دەکات بۆ ئەوەی [[نازیزم|نازییەکان]] لە حوکمڕانی بەسەر جیھاندا بوەستێنن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢١ی شوباتی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|دەیەی ٢٠١٠|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|شەڕ|ئەڵمانیا|پۆڵەندا|خەیاڵی زانستی}} {{پۆلی کۆمنز|Wolfenstein: The New Order}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان]] [[پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠]] [[پۆل:یارییەکانی ویندۆز]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە ئەڵمانیا دانراون]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە سووید پەرەیان پێدراوە]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣]] [[پۆل:تەقەکەری کەسی یەکەم]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە دیستۆپییەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٤]] [[پۆل:کایەکانی ئەکشن-سەرکێشی]] [[پۆل:کایەکانی بیتێسدا سۆفتوۆرکس]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە داھاتوو-کۆنەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە ڕیبووتەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان کە لەلایەن میک گۆردن تۆمارکراون]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان کە لەساڵی ١٩٦٠ داندراون]] [[پۆل:کایەکانی ئێکس بۆکس کڵاود گەیمینگ]] szz8nxttkr8cmqdbepf2fhfx8egl9y5 0 249703 1695703 1687704 2026-10-27T15:32:29Z Bilalinfo 57400 1695703 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=پاوڵ سون-ھیونگ لی|image=Paul Sun-Hyung Lee - CBC Toronto 2017 (37925470785).jpg|caption=لی لە ٢٠١٧|birth_date={{Birth date and age|١٩٧٢|٨|١١}}|birth_place=[[دایجۆن]]، [[کۆریای باشوور]]|nationality=[[کەنەدا|کەنەدی]]|years_active=١٩٩٥–ئێستا}} '''پاوڵ سون-ھیونگ لی''' (لەدایکبووی ١٦ی ئابی ١٩٧٢) [[ئەکتەر]] و پێشکەشکاری تەلەڤیزیۆنی کەنەدی لەدایکبووی کۆریای باشوورە. لی چوار جار خەڵاتی ڕووکاری کەنەدی بۆ باشترین ئەکتەری زنجیرەی کۆمیدی بەدەستھێناوە، و دوو جار پاڵێوراو بووە بۆ خەڵاتی دۆرا ماڤۆر مۆر بۆ ڕۆڵی نایابی پیاوێک لەسەر کارەکتەری سەرەکیدا. == سەرەتای ژیان == کاتێک لی تەمەنی سێ مانگ بووە، دایک و باوکی لە [[دایجۆن|دایجۆنی]] کۆریای باشوورەوە کۆچیان کردوە بۆ کەنەدا و لە [[لەندەن (ئەنتاریۆ)|لەندەن]]، [[تۆرۆنتۆ]] و [[کالگاری]] ژیاون.<ref>"Calgarian is ready to commute". ''[[Calgary Herald]]'', June 2, 2003.</ref> لە ساڵی ١٩٩٠ ڕووی لە تۆرۆنتۆ کردەوە بۆ ئەوەی بچێتە [[زانکۆی تۆرۆنتۆ]]، و لەوێ بەشداری لە پرۆگرامی درامای کۆلێژی زانکۆ کردوە.<ref>"Hit play a homecoming for actor Sun-Hyung Lee". ''[[Calgary Herald]]'', September 19, 2013.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|id=0498004|name=پاوڵ سون-ھیونگ لی}} * [https://www.bitterasiandude.com/ BitterAsianDude.com - وێبگەی کەسی] {{پۆلی کۆمنز|Paul Sun-Hyung Lee}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|ھۆڵیوود|کەنەدا|ئەکتەران|ژیاننامە|کۆریای باشوور}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی تۆرنتۆ]] [[پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی]] [[پۆل:ئەکتەرانی یاری ڤیدیۆیی پیاوی کەنەدی]] [[پۆل:ئەکتەرە تەلەڤیزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کەنەدییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیستەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کۆری]] [[پۆل:ئەکتەرە تەلەفزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرانی پیاو لە تۆرۆنتۆوە]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] bbaekw6pobk30r485saojl4bxdzt2ou 0 250044 1695832 1533185 2026-10-27T19:35:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەکتەر-کۆلکە، فیلم-کۆلکە) 1695832 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''کارلۆس بێسێرا''' ({{بە ئینگلیزی|Carlos Beccera، لەدایکبووی ١٢ی تەممووزی ١٩٩١}}) ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین [[ھۆڵیوود|فیلمی ئەمریکیدا]] کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|تەلەڤیزیۆن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] 4tv25brrrgy0eujjxm09s9r8g0bbpwt 0 250664 1696108 1407298 2026-10-28T07:38:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (خۆراک-کۆلکە، وزە-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە) 1696108 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} لە چوارچێوەی [[ژیواندن|خۆراکدا]] '''کانزا''' [[توخمی کیمیایی|توخمێکی کیمیایییە]]. ھەندێک «کانزاکان» بۆ ژیان [[ماددە خۆراکییەکان|پێویستن]]، زۆربەیان پێویست نین.<ref name="hnf2016b"/><ref name="mlp">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Minerals|ناونیشان=https://medlineplus.gov/minerals.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=MedlinePlus, National Library of Medicine, US National Institutes of Health}}</ref> ''کانزاکان'' یەکێکە لە چوار گرووپی ماددە خۆراکییە گرنگەکان، ئەوانی تریان بریتین لە [[ڤیتامین|ڤیتامینەکان]] و ترشە چەورییە بنەڕەتییەکان و ترشە ئەمینییە گرنگەکان.<ref name="ods16">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١٦|سەردێڕ=Vitamin and mineral supplement fact sheets|ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/list-VitaminsMinerals/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Office of Dietary Supplements, US National Institutes of Health, Bethesda, MD}}</ref> پێنج کانزای سەرەکی لە جەستەی مرۆڤدا بریتین لە [[کەلسیۆم|کالیسیۆم]] و [[فۆسفۆر|فسفۆر]] و [[پۆتاسیۆم]] و [[سۆدیۆم]] و [[مەگنیزیۆم|مەگنیسیۆم]].<ref name="hnf2016b">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Berdanier|یەکەم=Carolyn D.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0MDMBQAAQBAJ&pg=PA199|سەردێڕ=Handbook of Nutrition and Food|دوایین٢=Dwyer|یەکەم٢=Johanna T.|دوایین٣=Heber|یەکەم٣=David|بڵاوکەرەوە=CRC Press|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-١-٤٦٦٥-٠٥٧٢-٨|edition=3rd|پەڕەکان=١٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> ئەو توخمانەی کە ماونەتەوە پێیان دەوترێت " توخمە شوێنکەوتووەکان ". توخمە شوێنەوارییە پەسەندکراوەکانی گشتی بریتین لە [[ئاسن]]، [[کلۆر]]، [[کۆباڵت|کۆبالت]]، [[مس]]، [[زینک]]، [[مەنگەنیز]]، [[مۆلیبدێنۆم|مۆلیبدینیۆم]]، [[یۆد]] و [[سیلینیۆم]]؛<ref name="hnf2016a">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Berdanier|یەکەم=Carolyn D.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0MDMBQAAQBAJ&pg=PA211|سەردێڕ=Handbook of Nutrition and Food, Third Edition|دوایین٢=Dwyer|یەکەم٢=Johanna T.|دوایین٣=Heber|یەکەم٣=David|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=CRC Press|ژپنک=٩٧٨-١-٤٦٦٥-٠٥٧٢-٨|پەڕەکان=٢١١–٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> ھەندێک بەڵگە ھەیە کە ڕەنگە زیاتریش ھەبێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|خۆراک|وزە|تەندروستی|لەشی مرۆڤ|کیمیا|پزیشکی|ژینناسی|ڕوەک}} {{پۆلی کۆمنز|Dietary minerals}} {{خۆراک-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:خۆراکە پێویستەکان]] 2pah36jjvfr92x5i59uzn4r6o2tkgr9 1696122 1696108 2026-10-28T09:03:01Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1696122 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} لە چوارچێوەی [[ژیواندن|خۆراکدا]] '''کانزا''' [[توخمی کیمیایی|توخمێکی کیمیایییە]]. ھەندێک «کانزاکان» بۆ ژیان [[ماددە خۆراکییەکان|پێویستن]]، زۆربەیان پێویست نین.<ref name="hnf2016b"/><ref name="mlp">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Minerals|ناونیشان=https://medlineplus.gov/minerals.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=MedlinePlus, National Library of Medicine, US National Institutes of Health}}</ref> ''کانزاکان'' یەکێکە لە چوار گرووپی ماددە خۆراکییە گرنگەکان، ئەوانی تریان بریتین لە [[ڤیتامین|ڤیتامینەکان]] و ترشە چەورییە بنەڕەتییەکان و ترشە ئەمینییە گرنگەکان.<ref name="ods16">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠١٦|سەردێڕ=Vitamin and mineral supplement fact sheets|ناونیشان=https://ods.od.nih.gov/factsheets/list-VitaminsMinerals/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Office of Dietary Supplements, US National Institutes of Health, Bethesda, MD}}</ref> پێنج کانزای سەرەکی لە جەستەی مرۆڤدا بریتین لە [[کەلسیۆم|کالیسیۆم]] و [[فۆسفۆر|فسفۆر]] و [[پۆتاسیۆم]] و [[سۆدیۆم]] و [[مەگنیزیۆم|مەگنیسیۆم]].<ref name="hnf2016b">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Berdanier|یەکەم=Carolyn D.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0MDMBQAAQBAJ&pg=PA199|سەردێڕ=Handbook of Nutrition and Food|دوایین٢=Dwyer|یەکەم٢=Johanna T.|دوایین٣=Heber|یەکەم٣=David|بڵاوکەرەوە=CRC Press|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-١-٤٦٦٥-٠٥٧٢-٨|edition=3rd|پەڕەکان=١٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> ئەو توخمانەی کە ماونەتەوە پێیان دەوترێت " توخمە شوێنکەوتووەکان ". توخمە شوێنەوارییە پەسەندکراوەکانی گشتی بریتین لە [[ئاسن]]، [[کلۆر]]، [[کۆباڵت|کۆبالت]]، [[مس]]، [[زینک]]، [[مەنگەنیز]]، [[مۆلیبدێنۆم|مۆلیبدینیۆم]]، [[یۆد]] و [[سیلینیۆم]]؛<ref name="hnf2016a">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Berdanier|یەکەم=Carolyn D.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0MDMBQAAQBAJ&pg=PA211|سەردێڕ=Handbook of Nutrition and Food, Third Edition|دوایین٢=Dwyer|یەکەم٢=Johanna T.|دوایین٣=Heber|یەکەم٣=David|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=CRC Press|ژپنک=٩٧٨-١-٤٦٦٥-٠٥٧٢-٨|پەڕەکان=٢١١–٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> ھەندێک بەڵگە ھەیە کە ڕەنگە زیاتریش ھەبێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|خۆراک|وزە|تەندروستی|لەشی مرۆڤ|کیمیا|پزیشکی|ژینناسی|ڕوەک}} {{پۆلی کۆمنز|Dietary minerals}} {{خۆراک-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:خۆراکە پێویستەکان]] [[پۆل:توخمە کیمیایییەکان]] 21u13swts0lvia1af2rmx0khj4qkcum 0 251164 1696114 1620286 2026-10-28T07:39:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1696114 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Coal_mine_Wyoming.jpg|وێنۆک| کانکەنیی خەڵووزی بەردینی سەرزەوی لە [[وایۆمینگ|ویلایەتی وایۆمینگ]]، ئەمریکا]] '''کانکەنیی خەڵووزی بەردین''' پرۆسەی [[سەرچاوەی سروشتی|دەرھێنانی]] خەڵووزی بەردین لە کانێکەوەیە. خەڵووزی بەردین بەھۆی ڕێژەی وزەکەیەوە بەھایەکی زۆری ھەیە و لە ساڵانی ١٨٨٠ەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بۆ بەرھەمھێنانی کارەبا بەکاردەھێنرێت. پیشەسازییەکانی [[پۆڵا]] و [[چیمەنتۆ]] خەڵووزی بەردین وەک سووتەمەنی بۆ دەرھێنانی ئاسن لە کانزای ئاسن و بۆ بەرھەمھێنانی چیمەنتۆ بەکاردەھێنن. لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] و [[ئەفریقای باشوور|باشووری ئەفریقا]]، کانێکی خەڵووزی بەردین و پێکھاتەکانی کانگای '''خەڵووزی بەردینن'''، کانێکی خەڵووزی بەردین پێی دەوترێت "چاڵ"، و پێکھاتەکانی کانگاکانی سەر زەوی بە " سەری چاڵ " ناودەبرێن. لە [[ئوسترالیا]]، "کۆلیێری" بە گشتی ئاماژەیە بۆ کانێکی خەڵووزی بەردینی ژێر زەوی. کانکەنیی خەڵووزی بەردین لەم ساڵانەی دواییدا پێشکەوتنی زۆری ھەبووە، لە سەرەتای دەستپێکردنی تونێلکردن و ھەڵکەندنی و دەرھێنانی دەستی خەڵووزی بەردینی پیاوان لەسەر عەرەبانە تا دەگاتە کانە گەورەکانی کراوە و دیواری درێژ. کانکەنی بەم قەبارەیە پێویستی بە بەکارھێنانی ھێڵی دراگلاین، بارھەڵگر، گواستنەوە، جاکی ھایدرۆلیکی، و بڕین ھەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٤ی نیسانی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|زانست|وڵاتەکان|مێژوو|ئابووری|کیمیا|وزە}} {{پۆلی کۆمنز|Coal mining}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} 5kink6d79x09cmbgocwhgthunuepguu 0 251190 1696113 1601085 2026-10-28T07:39:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینگە-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە) 1696113 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Minerals.jpg|وێنۆک|250x250پیکسڵ| جۆرەکانی کانزاکان]] '''کانزایی''' یان '''ماددەی کانزایی''' یان '''کانی''' مادەیەکی سروشتی و ڕەق و بلورییە کە پێکھاتەیەکی کیمیایی تاڕادەیەک جێگیری ھەیە و لە پێکھاتەی بەردەکانی توێکڵی زەویدا ھەیە و فۆرمولەی کیمیایی تایبەت و پێکھاتەی ئەتۆمی ھەیە و وایە لە پیشەسازییە جیاوازەکانی وەک مەعجونی ددان و کاتژمێرسازی و [[گەرد|مۆلیکولەکاندا]] بەکاردەھێنرێت، بەو جیاوازییەی کە کانزایەک ناتوانێت ھەمیشە لە یەک توخم پێکھاتبێت، ھەروەھا ناتوانێت پێناسەی مۆلیکولێکی بە تەواوی ھەبێت؛ بەڵکو کانزایی بچووکترین بەشە لە کانزایەک کە بەھۆی تایبەتمەندییە ناوازەکانی (واتە پێکھاتەی ئەتۆمی و جۆری پێکھاتەی گەردیلەیی یان کیمیایی) کە ھەیەتی، ئەو کانزایە جیاواز دەکات لە کانزاکانی تر. بۆ نموونە ئەگەر گڵ لەبەرچاو بگرین، کانزا پێکھێنەرەکانی (کاولینایت، مۆنتمۆریلۆنایت، ئیلیت) بوونەتە ھۆی ئەوەی گڵەکە تایبەتمەندییەکی ناوازەی ھەبێت، کە لێیەوە وەک گڵ دادەنرێت؛ واتە ئەگەر کانزاکانی تر بە قەبارەی گڵ بەکاربھێنین (وەک ئەو خاکەی کە لە ئامێری بڕینەوە دەڕژێت بەھۆی وردکردن و پۆلیشکردنی بەردەکە بە مایکرۆن)، ھەرگیز تایبەتمەندی کانزای گڵەکەی نابێت؛ چونکە کانزای گڵ ڕێکخستنی ئەتۆمی و پێکھاتەی کیمیایی ناوازەی ھەیە، کە لە زانستی جیۆلۆجیدا بە کانزا ناودەبرێت.<ref name="raff">John P. Rafferty, ed. (2011): ''[https://books.google.com/books?id=ervUafk86MIC Minerals]''; p. 1. In the series ''Geology: Landforms, Minerals, and Rocks''. Rosen Publishing Group. {{ISBN|978-1-61530-489-9}}</ref><ref name="wenk">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wenk|یەکەم=Hans-Rudolf|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Minerals/IcH2liK0JOYC?hl=en&gbpv=1&pg=PA10|سەردێڕ=Minerals: Their Constitution and Origin|دوایین٢=Bulakh|یەکەم٢=Andrei|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٥٢٩٥٨-٧|پەڕە=١٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژینگە|جوگرافیا|زانست|کیمیا|وزە|ئاو}} {{پۆلی کۆمنز|Minerals}} {{ژینگە-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:کانناسی]] [[پۆل:ماددە سروشتییەکان]] [[پۆل:ماددە کانزاییەکان]] k89v6a4tk2jmcxqrx342l0c0krlwmpc 0 251356 1695986 1549583 2026-10-28T01:36:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وزە-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە) 1695986 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:F-22 Raptor Andrews Air-force Base.jpg|وێنۆک|فڕۆکەی جەنگی باڵادەستی ئاسمانی [[ئێف-٢٢ ڕاپتۆر]]ی [[فڕۆکەی جەنگی بەرزی ئاسمانی]]]] '''کارەبای ئاسمانی''' ({{بە ئینگلیزی|Airpower}}) ئاماژەیە بۆ توانای پڕۆژەکردنی ھێزی سەربازی لە ڕێگەی کۆنترۆڵکردن و بەکارھێنانی ژینگەی ھەوا. لە شەڕی مۆدێرندا گرنگە، چونکە سوودی ستراتیژی و تاکتیکی پێشکەش بەو کەسانە دەکات کە زاڵن بەسەر ئاسمانەکاندا. ئەم کارەبایە دەتوانرێت بۆ ئامانجە سەربازییە جیاوازەکان وەک چاودێری، شەڕی ئاسمانی، پشتیوانی ئاسمانی نزیک، قەدەغەکردن و بۆردومانی ئاسمانی بەکاربھێنرێت. پەرەسەندن و جێگیرکردنی کارەبای ئاسمانی گۆڕانکاری لە بەڕێوەبردنی شەڕەکاندا کردووە. پێشکەوتنە [[تەکنۆلۆژیا]]ییەکان لە [[فڕۆکە]]کاندا، لێدانی وردی و ھێرشکردنە سەر ئامانجە خێراکانی بەرزکردووەتەوە. باڵادەستی ئاسمانی بووەتە ھۆکارێکی گرینگ لە دەرئەنجامەکانی ململانێکان. کارەبای ئاسمانی ئاسانکاری دەکات بۆ پێشبینیکردنی ھێز لە مەودای دوور و زەوییە چالاکەکاندا، ئەمەش وای کردووە کە ئامرازێکی گشتگیر بێت لە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکاندا. سەرەڕای ئەوەش، توانای فڕۆکەکان بۆ کارکردن لە بۆشایی سێ ڕەھەندیدا ڕێگە بە کارەبای ئاسمانی دەدات کە بەربەستە فیزیایییە لاسایییەکان تێپەڕێنێت، ئەمەش ئامادەیییەکی ناوازە و ترسناکی پێدەبەخشێت لە [[شەڕ]]دا.<ref name="British-definition">Royal Air Force: [http://www.raf.mod.uk/role/airpower.cfm ''Role of Air Power''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110316092406/http://www.raf.mod.uk/role/airpower.cfm |date=2011-03-16}}. Accessed on March 13, 2011.</ref><ref>*Jordan, David: ''Air and Space Warfare'', in: Jordan, David et al. : ''Understanding Modern Warfare'', Cambridge: Cambridge University Press 2009, p. 219</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ|فڕین|وزە|تەکنۆلۆژیا|فیزیک}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{وزە-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} 3y239n6wwwhh6vaxuzrx17cqh22cp91 0 252242 1696076 1661582 2026-10-28T07:29:11Z D.18th 62415 ± 1696076 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی تەلەڤیزیۆن |ناو =دکتۆر سڵەمپ | وێنە = Doctor Slump (TV series) logo.svg |bgcolour=cyan |سەردێڕ = پۆستەری بانگەشەی زنجیرەی پزیشکی تەمەڵ (دکتۆر سڵەمپ) |جۆر = پزیشکی، ڕۆمانسی، کۆمێدی |نووسەر = بایک سیۆن-وو |دەرھێنەر = ئای ھیۆن-ژۆنگ |وڵات = کۆریای باشوور |زمان = کۆری |ژمارەی_وەرزەکان = یەک |ژمارەی_زنجیرەکان = ١٦ |کەناڵ = جەی تی بی سی |ڕێکەوتی_یەکەم_پەخش = ٢٧ی کانونی دووەمی ساڵی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی_دوایین_پەخش = ١٧ی ئاداری ساڵی ٢٠٢٤ |color text=Blue }} '''دکتۆر سڵەمپ'''<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Doctor Slump (TV series)|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Doctor_Slump_(TV_series)&oldid=1220544517|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٤}}</ref> (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]؛ 닥터슬럼프) [[دراما|زنجیرە تەلەفیزیۆنێکی]] [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ٢٧ی کانونی دووەمی ساڵی ٢٠٢٤ لە کەناڵی جەی تی بی سی(JTBC)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=다채로운 즐거움|ناونیشان=https://jtbc.co.kr/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=JTBC|زمان=ko}}</ref> پەخشکرا، [[ئەکتەر|ئەکتەرە]] سەرەکییەکان بریتی بوون لە [[پارک ھیونگ سیک|پاڕک ھیونگ-سیک]] وەک (یۆ جیۆنگ-وو) و [[پارک شین-ھێ|پاڕک شین-ھای]] وەک (نام ھا-نول) زنجیرەکە پێکھاتبوو لە ١٦ ئەڵقە زنجیرەکە لە ٢٧ی کانونی دووەمی ساڵی ٢٠٢٤ تا ١٧ی ئاداری ساڵی ٢٠٢٤ز بەردەوام بوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠٢٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە پزیشکییەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ڕۆمانسییە کۆمیدییەکانی کۆریای باشوور]] 50tjr5192tmfifs4v4vcc22mlef25de 1696077 1696076 2026-10-28T07:32:45Z D.18th 62415 1696077 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی تەلەڤیزیۆن |ناو =دکتۆر سڵەمپ | وێنە = Doctor Slump (TV series) logo.svg |جۆر = پزیشکی، ڕۆمانسی، کۆمێدی |نووسەر = بایک سیۆن-وو |دەرھێنەر = ئای ھیۆن-ژۆنگ |وڵات = کۆریای باشوور |زمان = کۆری |ژمارەی_وەرزەکان = یەک |ژمارەی_زنجیرەکان = ١٦ |کەناڵ = جەی تی بی سی |ڕێکەوتی_یەکەم_پەخش = ٢٧ی کانونی دووەمی ساڵی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی_دوایین_پەخش = ١٧ی ئاداری ساڵی ٢٠٢٤ |color text=Blue }} '''دکتۆر سڵەمپ'''<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Doctor Slump (TV series)|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Doctor_Slump_(TV_series)&oldid=1220544517|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٤}}</ref> (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]؛ 닥터슬럼프) [[دراما|زنجیرە تەلەفیزیۆنێکی]] [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ٢٧ی کانونی دووەمی ساڵی ٢٠٢٤ لە کەناڵی جەی تی بی سی(JTBC)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=다채로운 즐거움|ناونیشان=https://jtbc.co.kr/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=JTBC|زمان=ko}}</ref> پەخشکرا، [[ئەکتەر|ئەکتەرە]] سەرەکییەکان بریتی بوون لە [[پارک ھیونگ سیک|پاڕک ھیونگ-سیک]] وەک (یۆ جیۆنگ-وو) و [[پارک شین-ھێ|پاڕک شین-ھای]] وەک (نام ھا-نول) زنجیرەکە پێکھاتبوو لە ١٦ ئەڵقە زنجیرەکە لە ٢٧ی کانونی دووەمی ساڵی ٢٠٢٤ تا ١٧ی ئاداری ساڵی ٢٠٢٤ز بەردەوام بوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠٢٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە پزیشکییەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ڕۆمانسییە کۆمیدییەکانی کۆریای باشوور]] akhhhqrbokvoozofvqpwr8hr7xf2ftl 0 252477 1695689 1680468 2026-10-27T14:11:22Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695689 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} {{سیاسەتەکانی ئەمریکا}} '''مێریک برایان گارلاند''' (لەدایکبووی ١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٥٢) پارێزەر و یاساناسێکی ئەمریکییە کە وەک ٨٦ەمین [[داواکاری گشتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|داواکاری گشتیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە ٢٠٢١ تا ٢٠٢٥ خزمەتی کردووە. ئەو پێشتر وەک دادوەری تێھەڵچوونەوەی دادگای تێھەڵچوونەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان بۆ بازنەی ناوچەی کۆڵۆمبیا لە ١٩٩٧ تا ٢٠٢١ خزمەتی کردووە. لە ٢٠١٦دا، سەرۆک [[باراک ئۆباما]] گارلاندی بۆ [[دادگای باڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان|دادگای باڵای یو ئێس]] کاندید کرد؛ بەڵام، [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیرانی یو ئێس]] ڕەتیکردەوە دانیشتنی چەسپاندن ئەنجام بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Merrick Garland}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢]] [[پۆل:Articles with hAudio microformats]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] m1b53it7r9zlyd68yyil47i0gnw5i58 0 253155 1696097 1477548 2026-10-28T07:36:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە) 1696097 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کان''' ({{IPA-fr|kan|lang|LL-Q150 (fra)-Mecanautes-Cannes.wav}}، {{IPAc-en|k|æ|n|,_|k|ɑ:|n}} {{Respell|KAN|,_|KAHN}}) شارێکە دەکەوێتە ڕیڤێرای فەرەنسی. شاری میوانداری [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|فێستیڤاڵی ساڵانەی فیلمی کانە]] و میدێم و فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی شێرەکانی کانە بۆ داھێنان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Major Events in Cannes|ناونیشان=https://www.cannes.com/en/explore-cannes/major-events-in-cannes.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Ville de Cannes|زمان=en}}</ref> شارەکە بە پەیوەندی لەگەڵ دەوڵەمەند و ناودارەکان و ھۆتێل و چێشتخانە و کۆنگرە گەورەکان ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Cannes {{!}} France, Map, History, & Facts {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Cannes|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> == پێشانگا == <gallery mode="packed" heights="١٦٠"> پەڕگە:Jardins_de_la_croisette,_Cannes.jpg|alt=The Croisette gardens|باخچەی کرۆیسێت پەڕگە:Cannes_vieux-port_pecheurs_r8.jpg|alt=The old harbour|بەندەرە کۆنەکەی کان پەڕگە:From_the_ferry_to_Ile_Sainte_Marguerite_-_panoramio_-_Alistair_Cunningham.jpg|alt=Le Suquet, the old quarter of Cannes| لێ سکوێت، شاری چارەکە کۆنی کان پەڕگە:CannesCroisetteEst.JPG|alt=Promenade de la Croisette| پرۆمناد دێ لا کرۆسێت پەڕگە:Cannes_,_Kodachrome_by_Chalmers_Butterfield.jpg|alt=Cannes in 1950|کان لە ساڵی ١٩٥٠ </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Curlie|Regional/Europe/France/Regions/Provence-Alpes-Cote_d'Azur/Alpes-Maritimes/Localities/Cannes|کان}} {{In lang|en}} * [http://www.cannes-destination.com/ وێبگەی فەرمیی گەشتیارانی کان] {{In lang|en}} * [https://www.festival-cannes.com/ وێبگەی فێستیڤاڵی فیلمی کان] {{In lang|fr|en}} * [https://www.cannes.today/ ڕێنوێنی ئەمڕۆی کان]{{بەستەری مردوو|url=https://www.cannes.today/ |date=ئایاری ٢٠٢٥ }} {{In lang|ru|en}} {{تووڵی دەروازە|فەڕەنسا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Cannes}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:فەڕەنسا]] [[پۆل:کان]] [[پۆل:شار]] [[پۆل:شارەکان]] [[پۆل:شارە ئەوروپیەکان]] [[پۆل:شارەکانی فەڕەنسا]] 1tsizdx1ghnc1qwjzpf1zhvu46f1zh2 0 253183 1695886 1695556 2026-10-27T20:08:24Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695886 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''ڤالێری جیراسیمۆڤ''' ({{بە ڕووسی|Валерий Васильевич Герасимов}}) ژەنەڕاڵێکی سوپای ڕووسیایە و وەک سەرۆکی ئەرکانی گشتی ھێزە چەکدارەکانی ڕووسیا و جێگری یەکەمی وەزیری بەرگری ڕووسیا کاردەکات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =١٧ی ئایاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|سیاسەت|شەڕ|ژیاننامە }} {{پۆلی کۆمنز|Valery Gerasimov}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:تاتارەکان]] [[پۆل:ئەفسەرانی سوپای سۆڤیەت]] pzsf3h9pox2mp7tg2yew66im3ytttcc 0 253316 1695976 1649013 2026-10-28T01:35:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695976 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کارێزەی خاڵخاڵان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاریزة خالخالان}}<br>{{lang-en| Karezai KhalKhalan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.76265| 44.66021}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کارێزەی خاڵخاڵان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.76265| 44.66021 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شوان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٤٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کارێزەی خاڵخاڵان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە ڕۆژهەڵاتی شارەدێی [[ڕێدار]] بە دووری (٢٥کم).<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی کارێزەی خاڵخاڵان ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[دارئیختیار]]. * لە باشوورەوە گوندی [[کانی قوڕە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[مۆردخواردی سەروو]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[تەرەقە]].<ref>https://www.openstreetmap.org/node/2488271564#map=12/35.7688/44.7071</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٤٠٥) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشوری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٣٧٥) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی شوان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] kbpy8oqerqhyy7o5usv3s0xi4x8he1j 0 254018 1695676 1533041 2026-10-27T13:38:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1695676 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} گۆرانی " '''کاتێک ئەو منی خۆشدەویست''' " گۆرانییەکە لەلایەن مۆسیقاژەنی ئەمریکی [[ڕاندی نیومان|ڕاندی نیومانەوە]] نووسراوە و لەلایەن گۆرانیبێژی کەنەدی سارا مەکلاکلان تۆمارکراوە بۆ فیلمی ئەنیمەیشنی [[پیکسار]] ''[[چیرۆکی کایەکلێ ٢]]'' (١٩٩٩). گۆرانییەکە لەلایەن کارەکتەری [[جێسی (چیرۆکی کایەکلێ)|جێسییە]]وە وتراوە کە کچێکی مانگاوان یارییە، کاتێک چیرۆکی پشتەوەی خۆی ئاشکرا دەکات بە بیرکردنەوە لە پەیوەندییە لەناوچووەکەی لەگەڵ خاوەنە سەرەتایییەکەی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{چیرۆکی کایەکلێ}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|مۆسیقا|فیلم|ئەنیمەیشن|دیزنی|ھۆڵیوود}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} or82xoduxvv25lp62poxxiqqggfpdw2 0 254417 1695959 1649022 2026-10-27T22:39:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1695959 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کارێز و دووخڕ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| كاريز ودخر}} <br>{{lang-en| Karez u Dukhr}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.71497| 44.36626}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کارێز و دووخڕ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.71497| 44.36626 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شوان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤١٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کارێز و دووخڕ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە ڕۆژاوای شارەدێی [[ڕێدار]] بە دووری (١٥کم).<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''کارێز و دووخڕ''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[بیراڵک]]. * لە باشوورەوە گوندی [[بیبانی گەورە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[حەساری تەھا]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[بیرەسپانی گچکە]].<ref>https://www.openstreetmap.org/way/502500299#map=13/35.7105/44.3758</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(١٣١) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(١٦٩) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی شوان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 3sne3zouw017ftdeqjea43sxne55rv2 0 254795 1695899 1695477 2026-10-27T20:14:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695899 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} '''ئەلمەلییک''' یەکێکە لە [[ناوەکانی خودا لە ئیسلامدا|ناوەکانی خودا لەئیسلامدا]]، واتا موڵک بەدەستی دروست کراوەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أسماء اللە الحسنی کما وردت فی القرآن الکریم والسنة|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/12383/أسماء-اللھ-الحسنی-کما-وردت-فی-القرآن-الکریم-والسنة|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.islamweb.net|زمان=ar}}</ref> == لەقورئاندا == {{قورئان|سوورەت=٥٤|ئایەت=٥٤|کوردی= لە شوێنێکی بەڕێزدان کە ھیچ قسەی پوچ و بە تاڵ و درۆ و تاوانێکی تیادا نییە کە بەھەشتە، و لەلای خوایەکن کە مەلیک و پاشای بەتواناو بەدەسەڵاتەو توانای ھەموو شتێکی ھەیە کە خوای گەورەیە.}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا]] 47a8qo3yynm8l0t5s08krjr1rp3wn2n 0 261919 1695901 1695475 2026-10-27T20:15:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695901 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''مەلیق جۆنسن''' ({{بە ئینگلیزی|Maliq Johnson}}؛ لەدایکبووی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٠ لە [[بڕۆکلین]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|5658892}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٠]] [[پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی بێدفۆرد–ستویڤێسانت، بروکلین]] r7az51bf3o4or7g2k3qwp1h0iydcwga 0 261973 1695712 1514440 2026-10-27T15:46:23Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695712 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''مارکوس تۆجی''' ({{بە ئینگلیزی|Marcus Toji}}؛ لەدایکبووی ٣ی تشرینی دووەمی ١٩٨٤ لە [[کالیفۆڕنیا]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ١٩٩١ دەستی بە چالاکی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0865686}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] 41yrju6f58aswhun4v1w0zdwxws9g0b 0 262064 1695707 1514391 2026-10-27T15:43:02Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695707 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''مارک واڵتۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Mark Walton}}؛ لەدایکبووی ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە [[ساڵت لەیک سیتی]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ١٩٩٩ دەستی بە چالاکی کردووە و تا ئێستا بەردەوامە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0910559}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی ستۆدیۆکانی واڵت دیزنی ئەنیمەیشن]] [[پۆل:نووسەرانی ئەمریکی]] a1692mh3498m6mwau2kxwxuebm0ddad 0 262087 1695704 1514275 2026-10-27T15:33:41Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695704 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''مارشال تۆمپسۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Marshall Thompson}}؛ ٢٧ی تشرینی دووەمی ١٩٢٥ لە [[پیۆریا، ئیلینۆیس]] – ١٨ی ئایاری ١٩٩٢ لە [[ڕۆیاڵ ئۆک، میشیگان]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. لە ١٩٤٤ دەستی بە چالاکی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0860471}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Marshall Thompson}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٥]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ناشتەکان لە گۆڕستانی وێستوود]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە میشیگن]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی میشیگن]] 25yhn7pchyoyl7fp68e87m0tjeee55l 0 262237 1695696 1514102 2026-10-27T15:16:31Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695696 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''ماتیۆ سوسمان''' ({{بە ئینگلیزی|Matthew Sussman}}؛ لەدایکبووی ٨ی ئازاری ١٩٥٨ لە [[نیویۆرک]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ١٩٩٠ دەستی بە چالاکی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0697069}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:وێنەگرانی ئەمریکی]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی برۆون]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] 0k2j9rc7o7264wtjfaj32rypdmhvxj1 0 262323 1695894 1695483 2026-10-27T20:12:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695894 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''مەمفیس بلیک''' ({{بە ئینگلیزی|Memphis Bleek}}؛ لەدایکبووی ٢٣ی حوزەیرانی ١٩٧٨ لە [[بڕۆکلین]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ١٩٩٦ دەستی بە چالاکی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0085430}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Memphis Bleek}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]] [[پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ڕاپەڕە نێرە ئەفریقی-ئەمریکییەکان]] [[پۆل:تۆماری ھونەرمەندانی دیف جام]] [[پۆل:مۆسیقاژەنانی ھیپ ھۆپی کەناری ڕۆژھەڵات]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] gfz63majb3cmg2aan4a2vhldnthposa 0 262928 1696064 1518653 2026-10-28T05:47:24Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696064 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''نیوت ئارنۆڵد''' ({{بە ئینگلیزی|Newt Arnold}}؛ ٢٢ی شوباتی ١٩٢٢ لە [[پالۆ ئاڵتۆ، کالیفۆنیا]] – ١٢ی شوباتی ٢٠٠٠) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0036582}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٠]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا]] n778a9xvbnfox099imfi47ouf4ax6zi 0 267189 1695905 1695469 2026-10-27T20:17:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695905 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{کەسایەتی | ناو = سەید محەمەد سادق حوسێنی | وێنە =Malahaibat.jpg | شرۆڤەی وێنە = | قەبارەی وێنە = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٨٧٧ | ڕێکەوتی مردن = ١٩٣٦ | شوێنی مردن =[[سەقز]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی لەدایکبوون = [[قەڵاگا، دیواندەرە|قەڵاگا]]، [[دیواندەرە]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = مامۆستای ئایینی | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرامبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | باوک = سەید ڕەزا | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''سەید محەمەد سادق حوسێنی''' (١٢٥٦ کۆچی هەتاوی، [[قەڵاگا، دیواندەرە|قەڵاگا]]-١٣١٥ کۆچی هەتاوی، [[سەقز]]) ئەڵلامە و زانای ئایینی، نووسەر و شاعیری بەناوبانگ ناسراو بە '''مەلا هەیبەت''' و هەر وەها '''مامۆستای کەرەفتو'''ە و لە ماوەی ژیانیدا زیاتر لە ٨٠ بەرهەمی بە زمانەکانی کوردی، فارسی و عەرەبی لە بوارە جیاجیاکاندا نووسیوە لەوانە شیعر، فیقه، بنەما و ڕێزمان و ڕستەسازی ئەدەبی کوردی، فارسی و عەرەبی. بەرهەمەکانی لە مەدرەسەکانی ناوچەی [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] دەخوێندرێنەوە.<ref>[https://kordestan.farhang.gov.ir/fa/news/123372/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A8-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%85% آشنایی با شخصیت علمی فقیه، ادیب و شاعر نامدار کُردستان ” هیبت” ]{{بەستەری مردوو|url=https://kordestan.farhang.gov.ir/fa/news/123372/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A8-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%85% |date=ئابی ٢٠٢٤ }}، وزارت فرهنگ و ا رشاد اسلامی، ۱۳۹۳</ref><ref>[https://www.isna.ir/news/9002-15359/%D9%83%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%8A%D8%A8%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%87-%DA کنگره بزرگداشت علامه "ملاهيبت" در ديواندره کردستان برگزار مي‌شود]، ایسنا، ۱۳۹۰</ref><ref>[https://divandare.farhang.gov.ir/fa/news/110085/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA-%D9%85%D8%A7% مراسم رونمایی و نقد و بررسی کتاب "منشآت "ماموستا سید محمد صادق حسینی(مدرس کرفتو -هیبت) ]{{بەستەری مردوو|url=https://divandare.farhang.gov.ir/fa/news/110085/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA-%D9%85%D8%A7% |date=ئابی ٢٠٢٤ }}، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۹۳</ref> == ژیاننامە == عەلامە هەیبەت لە [[کوردستانی تورکیا]] خوێندوویەتی و وانە دەڵێتەوە، لە ساڵی 1292 کۆچی مۆڵەتی وانەوتنەوە لە مەلا "عەبد القادر کانی کەبوود"، مامۆستای بەناوبانگی گوندی [[بیارە|بیار]]ێ لە [[کوردستانی عێراق]] وەرگرتووە. دوای تەواوکردنی خوێندن، گەڕایەوە بۆ زێدی خۆی، گوندی قەڵا غە، کە دەکەوێتە دەڤەری ساراڵ، نزیک شاری [[دیواندەرە|دیواندرێ]] و بۆ ماوەی چەند ساڵێک لە گوندی [[کەرەفتوو]] دەبێتە مامۆستا. یەکێک لە زانایانی ناوداری ناوچەی سەقز، بە ناوی "ملا محمد" ناسراو بە "مەلای گەورە"، باوکی حەج شێخ مەلا زاهید سەقزی و باپیری خوالێخۆشبوو دوکتور محەمەد خالیدی، پێش ئەوەی مامۆستا هەیبەت بچێتە کەرفتو لەوێ ژیاوە و بووە مامۆستایەک و مەلایەک لەوێ بوون. سەبارەت بە چۆنیەتی بوون بە مەلا و مامۆستا لە شاری کەرفتو، حاج مەلا سەید بەهائەدین غەفاری خوالێخۆشبوو کە کوڕەزای حیبەت و یەکێک لە زانایانی ناوداری دەوروبەری سەقز بووە و زۆربەی خوێندنەکەی لەگەڵ حیبەت بووە، گێڕاوەتەوە کە: {{quote|من خوێندکاری هەرزەکار بووم و لە خزمەتی مامی کۆچکردوومدا لە مزگەوتی کەرفاتوو زمانی عەرەبی و فارسیم دەخوێند. قوتابیانی خوالێخۆشبوو مەلام محەمەد "مەلای گەورە"، کە زۆرجار خەریک بوو مۆڵەت وەربگرن، بە بێ حورمەتی مامەڵەیان لەگەڵ ئێمە (من و مامی کۆچکردووم) دەکرد و وەک میرزا مامەڵەیان لەگەڵ مامی کۆچکردووم دەکرد، کە بەزۆری عەمامەیەکی سەوزی لەبەردا بوو و مامۆستای قوتابخانە. جاران گوێیان لە وانەوتنەوەکانی مامی کۆچکردووم دەگرت، وردە وردە حەزیان لە گوێگرتن لە وانەوتنەوەکەی بوو، تا دواجار کە زانییان کە ئەم سەیدە ئاستێکی بەرزی زانستی هەیە، بە فەرمی دانیشتن بۆ گوێگرتن لە وانەکانی، لە کۆتاییدا، کاتێک قووڵی و گەورەیی زانست و شارەزاییەکەی لە هەموو زانستەکاندا بینی، بە تایبەت لە فیقهییان زانی، و ئەدەبیاتی فارسی و عەرەبی، بە فەرمی داوای خوێندن و وانەوتنەوەیان لێکرد و کێشەکانیان لەگەڵیدا چارەسەر کرد. ئەلدین دەڵێت: ڕۆژێک، خوالێخۆشبوو مەلا بۆزور وانەی فیقهی دەوتەوە، کە بابەتی "فەرەح" بوو لە کتێبی فەتحی موعین. وا دیارە نەیتوانیوە بە باشی ڕوونی بکاتەوە، وە لە ڕوونکردنەوەی کێشەکەدا ماندوو بووە، قوتابییەکانیش ڕازی نەبوون تا مەلای گەورە بە مامی کۆچکردووم وت: کاک سەید ڕای تۆ چییە؟ لەگەڵ هەموو ڕێزێکی شایستەدا، مامی کۆچکردووم بەبێ ئاماژەدان بە کتێبەکە، بە شێوەیەکی ڕوون و جێگەی ڕەزامەندی بابەتەکەی ڕوونکردەوە، و کێشەکانی چارەسەر کرد. بەخوا زۆر جار فێری ئەم بابەتە و ئەم کتێبەم کردووە، بەڵام وەک ئێستا لە قووڵایی مەسەلەکە و ڕاستییەکەی تێنەگەیشتم. ئەفسووس! لەگەڵ تۆ لێرە، من زۆرم؛ وە پاش ماوەیەک لە کەرفتووەوە کۆچیان کرد و مامی کۆچکردووم سەید محەمەد سادقیان کردە مەلا و مامۆستا لەوێ و بە فەرمی بە مامۆستای کەرفتوو ناسرا.}}<ref>[https://dana.ir/176368/%DA%AF%D9%88%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D گوشه هایی از زندگی ماموستا سید محمد صادق حسینی متخلّص به «هیبت»]{{بەستەری مردوو|url=https://dana.ir/176368/%DA%AF%D9%88%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D |date=ئابی ٢٠٢٤ }}، شبکه اطلاع رسانی دانا، ۱۳۹۳</ref> دوای مانەوەی نزیکەی سێزدە ساڵ، لە ناوەڕاستی ساڵی ١٣١٣ کۆچی هەتاویدا، ڕووی لە گوندی [[ئاڵکەڵوو]] لە نزیک شاری [[سەقز]] و دواجار لە ساڵی ١٣١٥ی کۆچیدا یەکسان بوو بە بەیانی دووهەمین هەینی مانگی سەفەری ١٣٥٥ کۆچی مانگی لە خانقای یەکێک لە شێخە بەناوبانگەکانی ئەو سەردەمە، شێخ جەلالەدین نەقشبەندی، ماڵئاوایییان لە دونیا کرد و لە گۆڕستانی شاری ساحێو لە نزیک شاری سەقز بە خاک سپێردرا.<ref>[http://kurdpress.com/xBfh نگاهی به شخصیت عالم نامدار کردستان ماموستا محمد صادق حسینی «هیبت»/سید صباح حسینی]{{بەستەری مردوو|url=http://kurdpress.com/xBfh |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}، خبرگزاری کردپرس، ۱۳۹۷</ref>}} == یادکردنەوە== کۆنگرەی یادی "مەلا هەیبەت" ڕێکەوتی ٣ی خەرمانانی ١٣٩٣ی کۆچی هەتاوی لە شاری [[دیواندەرە]] بەڕێوەچوو. لەم مەراسیمەدا چوار مامۆستای زانکۆ و کەسایەتییە باڵاکانی ڕۆشنبیری و ئەدەبی هەریەکەیان بابەتەکانیان لە بوارە جیاوازەکانی کار و کەسایەتی "مامۆستای کرافتۆ" پێشکەش کرد. هەروەها گروپەکانی داف نەوازی بە خوێندنەوەی شیعری سەید محەمەد سدیق حوسێنی بۆ ستایشکردنی پێغەمبەری ئیسلام (د.خ) لە دوو بۆنەدا بەرنامەکەیان پێشکەش کرد.<ref>[https://www.isna.ir/news/9002-15359/%D9%83%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%8A%D8%A8%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%87-%DA کنگره بزرگداشت علامه "ملاهيبت" در ديواندره کردستان برگزار مي‌شود]، ایسنا، ۱۳۹۰</ref><ref>[http://mehrnews.com/xfhV5 همایش گرامیداشت "مدرس کرفتو" برگزار شد]، خبرگزاری مهر، ۱۳۹۰</ref> ==هەڵبژاردەیەک لە بەرهەمەکان<ref>[http://kurdpress.com/xBfh نگاهی به شخصیت عالم نامدار کردستان ماموستا محمد صادق حسینی «هیبت»/سید صباح حسینی]{{بەستەری مردوو|url=http://kurdpress.com/xBfh |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}، کردپرس، ۱۳۹۷</ref>== *دیوانی شیعری (فارسی و عەرەبی و کوردی) *عەقیدەی کوردی منشات (نامە) *ڕاستکردنەوەی دیوان مەلا خزر نالی *ڕاستکردنەوەی دیوان عەبدولڕەحمان بەی سالم * ڕاستکردنەوەی دیوان مستەفا بەی کوردی *ڕاستکردنەوەی دیوان مەولوی تەوح گۆزی *ڕاستکردنەوەی بەرهەمەکانی مەلا خیزر ڕوداری هێ ڤارامانی *ڕاستکردنەوەی چوارگۆشەکانی خەیام نیشابوری *ڕیساله ی بێهجاتییه ( به ستایشی شاعیری نه ناسراوی کورد به نۆ بێهجەت سنەیی) *وەرگێڕانی هەڵبژاردەیەک لە شیعری عەرەبی لەلایەن شێخ سەلیم سنەیی "ئەمرو ئەلقەیس کورد" *ڕاستکردنەوە و وەسفکردنی کتێبی "مێژووی مەجیم" * پەراوێز لەسەر کتێبی "البورهان" لە نووسینی شێخزادە گلێنبۆی *پەراوێز لەسەر کتێبی "جەما الجواع" لە بنەماکانی فیقهدا * پەراوێز لەسەر کتێبی "تەشریح ئەفلەک"، فاکتەری مشتومڕ و فەتوای فیقهی * پەراوێز لەسەر "ڕوونکردنەوەی سی بابەت" لە نووسینی عەبدولعەلی جەواجانی * پەراوێزەکە لەسەر وەسفی شەمسیایە * پەراوێز لەسەر کتێبی "المغنی" لە نووسینی فەخرەدین چار پردی *ڕاستکردنەوەی کتێبی "تب النبی" *ڕاستکردنەوەی کتێبی "کەشکول بەهای" *ڕاستکردنەوەی کتێبی "عادەب الدین و الدین" لە نووسینی مەوەردی == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی سەقز]] [[پۆل:خەڵکی دیواندەرە]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:مامۆستا ئایینییەکانی کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٧]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:زانا کوردەکان]] [[پۆل:وێژەی کوردی]] 1j1n8ndbkp2fbnj471xmveo1b46ny9r 0 267423 1695661 1407186 2026-10-27T13:36:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1695661 wikitext text/x-wiki ئەمەی خوارەوە '''کاتھێڵی مێژووی کوردە'''، پێکھاتووە لە گۆڕانکارییە سیاسی و خاکییە گرنگەکان، ڕووداوە سیاسییەکانی کوردستان، دەوڵەت و جوڵانەوەکانی پێش خۆی. بۆ خوێندنەوەی درێژدەر و ناوەڕۆکی ئەم ڕووداوانە، بڕوانە [[مێژووی کورد]]. == سەدەی ٢٠ == {| class="wikitable" |+ !ساڵ ! ڕێکەوت ! ڕووداو |- | ١٨٨٠ | نەزانراو | [[شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری]] داوای سەربەخۆیی کرد بۆ گەلی کورد. |- | ١٩٢٧ | ٢٨ی تشرینی یەکەم | [[کۆماری ئارارات]] ڕاگەیەندرا (ھەروەھا سەیری [[ڕاپەڕینی ئاگری]] بکە). |- | ١٩٤٥ | ١٦ی ئاب | [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] دامەزرا. |- | ١٩٤٦ | ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٤٦ | [[کۆماری کوردستان]] ڕاگەیەندرا. |- | ١٩٤٦ | ١٦ی ئاب | [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] دامەزرا. |- | ١٩٧٥ | ١ی حوزەیران | [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] دامەزرا. |- | ١٩٧٦ | | [[حیزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان]] دامەزرا. |- | ١٩٧٨ | ٢٥ی تشرینی دووەم | [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] دامەزرا.<ref name="Letsch">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2013/jan/10/sakine-cansiz-pkk-kurdish-activist|سەردێڕ=Sakine Cansiz: 'a legend among PKK members'|دوایین=Letsch|یەکەم=Constanze|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ئیش=[[The Guardian]]|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> |- | ١٩٨٥ | | [[حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان]] لە پارتی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان جیابووەوە. |- | ١٩٨٨ | | [[شاڵاوی ئەنفال]] دەستی پێکرد، تیایدا ٥٠<ref name="hrw">[https://hrw.org/reports/1993/iraqanfal/ GENOCIDE IN IRAQ] Human Rights Watch, 1993</ref> بۆ ١٨٢ ھەزار<ref name="Frontline">[https://www.pbs.org/frontlineworld/stories/iraq501/events_anfal.html The Crimes of Saddam Hussein – 1988 The Anfal Campaign] PBS Frontline</ref> [[کورد]] لەلایەن [[ڕژێمی بەعس|ڕژێمی عێراقەوە]] کوژران. |- | ١٩٩٤ | ٦ی شوبات | [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان]] دامەزرا. |} == سەدەی ٢١ == {| class="wikitable" |+ !ساڵ ! ڕێکەوت ! ڕووداو |- | ٢٠٠٤ | ٢٩ی تەممووز | [[بازەکانی ئازادیی کوردستان]] دامەزرا. |- | ٢٠٠٥ | ٣٠ی کانوونی دووەم | [[گشتپرسیی سەربەخۆییی باشووری کوردستان (٢٠٠٥)|گشتپرسیی سەربەخۆییی باشووری کوردستان]] ٢٠٠٥. |- | ٢٠١٢ | ١٥ی تشرینی یەکەم | [[پارتی دیموکراتی گەلان]] دامەزرا. |- | ٢٠١٤ | ١٧–١٨ی حوزەیران | [[شەڕی کەرکووک (٢٠١٤)]] |- | ٢٠١٥ | ٣٠ی کانوونی دووەم - ١ی شوبات | [[شەڕی کەرکووک (٢٠١٥)]]. |- | ٢٠١٦ | ٢١–٢٤ی تشرینی یەکەم | [[شەڕی کەرکووک (٢٠١٦)]]. |- | ٢٠١٧ | ٢٥ی ئەیلوول | [[گشتپرسیی سەربەخۆییی باشووری کوردستان (٢٠١٧)|گشتپرسیی سەربەخۆییی ھەرێمی کوردستان]] ٢٠١٧. |- | ٢٠١٧ | ١٥ی تشرینی یەکەم | [[ململانێی کورد و عێراق (٢٠١٧)|ململانێی ٢٠١٧ی کورد و عێراق]] دەست پێدەکات، و [[شەڕی کەرکووک (٢٠١٧)|شەڕی کەرکووک]] دەست پێدەکات. |- | ٢٠١٧ | ٢٧ی تشرینی یەکەم | ٢٠١٧ کۆتایی ھاتنی ململانێی کورد و عێراق. [[مەسعوود بارزانی]] دەستی لە پۆستی [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]] کێشایەوە؛ [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] دژی پەسەند نەکردنی سەربەخۆیی بەرامبەر [[دادگای باڵای فێدراڵیی عێراق]] وەستایەوە؛ دەسەڵاتدارانی کورد ڕێککەوتن لەسەر ڕادەستکردنی کۆنترۆڵی فڕۆکەخانەکانی [[ھەولێر]] و [[سلێمانی]] بە حکوومەتی فیدراڵی. [[کوردانی باشووری کوردستان|کوردانی باشووری کوردستان]] کێڵگە نەوتییەکانی [[کەرکووک]] وەک سەرچاوەی سەرەکی داھات، لەدەست دەدەن، بەشی زۆریی [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]] دەکەوێتە ژێر کۆنترۆڵی ھێزەکانی عێراقەوە. |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|شەڕ|کوردستان|عێراق}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژوو]] 7x8hz3o5wx8zlnf8fp7ee00r4m2g2d8 0 268465 1696063 1518651 2026-10-28T05:47:14Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696063 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''نیوبراونفێلز''' ({{بە ئینگلیزی|New Braunfels}}) شارێکە دەکەوێتە ویلایەتی [[تێکساس]]، [[ئەمریکا]]، و ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٢٠ "٩٦٬٣٤٦" کەس بووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی ئابی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا|شارەکان|مێژوو}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|New Braunfels, Texas}} [[پۆل:شارەکانی تێکساس]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٤٥]] r6gn6lwzrnscm519mgyfw3w37dfvemf 0 268971 1696065 1632289 2026-10-28T05:47:34Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696065 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Coord|38.0442|-97.3475|display=title,inline}} {{داتابۆکس}} '''نێوتن''' ({{بە ئینگلیزی|Newton}}) شارێکە لە ویلایەتی [[کانزاس]]، [[ئەمریکا]]، و ژمارەی دانیشتووانی بەپێی [[سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٠)|سەرژمێریی ٢٠٢٠]] (١٧٬٨٤٦) کەس بووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Newton, Kansas}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:شارەکانی کانزاس]] 4u6h6gkgfp8wzituclk797fpcm8z9lr 0 270148 1695660 1682715 2026-10-27T13:36:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1695660 wikitext text/x-wiki {{ئیسلام|history}} ئەم '''ھێڵە کاتییەی مێژووی ئیسلامی''' ساڵنامەی [[ڕۆژژمێری زایینی|زایینی]] و [[ڕۆژژمێری کۆچی|ئیسلامی]] لە [[مێژووی ئیسلام|مێژووی ئیسلامدا]] دەگێڕێتەوە. ئەم ھێڵە کاتییە لە تەمەنی [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەدەوە]] دەست پێدەکات، کە لەلایەن غەیرە موسڵمانەکانەوە پێیان وایە ئەو کاتە بووە کە ئیسلام دەستی پێکردووە،<ref name="Watt2003">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Watt|یەکەم=William Montgomery|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=AQUZ6BGyohQC|سەردێڕ=Islam and the Integration of Society|بڵاوکەرەوە=Psychology Press|ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-١٧٥٨٧-٦|پەڕە=[https://books.google.com/books?id=AQUZ٦BGyohQC&pg=PA٥ ٥]|بەستەری نووسەر=W. Montgomery Watt|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170114062742/https://books.google.com/books?id=AQUZ6BGyohQC|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەرچەندە لەلایەن [[موسڵمان|موسڵمانانەوە]] کاتی دەستپێکی ئیسلام لەگەڵ دابەزینی وەحی دەستپێدەکات.<ref name="Esposito1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Esposito|یەکەم=John|سەردێڕ=Islam: The Straight Path (3rd ed.)|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥١١٢٣٤-٤|پەڕەکان=٩, ١٢}}</ref><ref name="Esposito2002b">Esposito (2002b), pp. 4–5.</ref><ref name="Peters2003">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Peters|یەکەم=F.E.|ناونیشان=https://archive.org/details/islamguideforjew00fepe/page/9|سەردێڕ=Islam: A Guide for Jews and Christians|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٠-٦٩١-١١٥٥٣-٢|پەڕە=[https://archive.org/details/islamguideforjew٠٠fepe/page/٩ ٩]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> == قۆناغە فراوانەکان (ڕێکەوتی گریگۆری و ئیسلامی) == ; [[محەممەد|محمد]] و [[خەلافەتی ڕاشیدون|خەلیفەکانی ڕەشیدون]] * سەدەی شەشەمی زایینی (١٣ [[ڕۆژژمێری کۆچی|BH]] – 23 [[ڕۆژژمێری کۆچی|BH]]) ; [[دەوڵەتی ئەمەوی|خەلافەتی ئومەوی]]، [[خەلافەتی عەباسی]] و پارچەپارچەبوونی، [[مەمالیکەکان|سوڵتانییەتی مەملوک]]، [[شانشینی دەلھی|سوڵتانی دەھلی]] * سەدەی حەوتەمی زایینی (٢٣ی [[ڕۆژژمێری کۆچی|کۆچی]] – ٨١ ی کۆچی) * سەدەی ھەشتەمی زایینی (٨١ کۆچی – ١٨٤ کۆچی) * سەدەی نۆی زایینی (١٨٤ کۆچی – ٢٨٨ کۆچی) * سەدەی ١٠ی زایینی (٢٨٨ کۆچی – ٣٩١ کۆچی) * سەدەی ١١ی زایینی (٣٩١ی کۆچی – ٤٩٤ی کۆچی) * سەدەی ١٢ی زایینی (٤٩٤ کۆچی – ٥٩٧ کۆچی) * سەدەی ١٣ی زایینی (٥٩٧ کۆچی – ٧٠٠ کۆچی) * سەدەی ١٤ی زایینی (٧٠٠ کۆچی – ٨٠٣ کۆچی) ; ئیمپراتۆرییەت و خانەدانەکانی ناوچەیی ([[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی]]، [[شانشینی سەفەوی|ئیمپراتۆرییەتی سەفەوی]]، [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆلی ھیند|ئیمپراتۆرییەتی موغەکان]]). * سەدەی ١٥ی زایینی (٨٠٣ کۆچی – ٩٠٦ کۆچی) * سەدەی ١٦ی زایینی (٩٠٦ کۆچی – ١٠٠٩ کۆچی) * سەدەی ١٧ی زایینی (١٠٠٩ کۆچی – ١١١٢ کۆچی) * سەدەی ١٨ی زایینی (١١١٢ی کۆچی – ١٢١٥ی کۆچی) * سەدەی نۆزدەھەمی زایینی (١٢١٥ی کۆچی – 1939ی کۆچی) ; قۆناغی کۆتایی [[داگیرکاری|کۆلۆنیالیزم]] و سەردەمی [[دەوڵەتی نەتەوەیی|دەوڵەتە نەتەوەیییەکانی]] دوای کۆلۆنیالیزم * سەدەی بیستەمی زایینی (1939ی کۆچی – ١٤٢١ی کۆچی) * سەدەی بیست و یەکەمی زایینی (١٤٢١ کۆچی – ئێستا) == سەدەی ئیسلامی و گریگۆری == ; سەدەکانی ئیسلامی بۆ ساڵانی گریگۆری ھاوتا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=URDU CALENDAR – ISLAMIC – GREGORIAN|ناونیشان=http://www.urducalendar.com/converter.php|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121225115503/http://www.urducalendar.com/converter.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> * سەدەی یەکەمی کۆچی (٦٢٢ – ٧١٩ ز) * سەدەی دووەمی کۆچی (٧١٩ – ٨١٦) * سەدەی سێیەمی کۆچی (٨١٦ – ٩١٣) * سەدەی چوارەمی کۆچی (٩١٣ – ١٠٠٩) * سەدەی پێنجەمی کۆچی (١٠٠٩ – ١١٠٦) * سەدەی شەشەمی کۆچی (١١٠٦ – ١٢٠٣) * سەدەی حەوتەمی کۆچی (١٢٠٣ – ١٢٩٩) * سەدەی ھەشتەمی کۆچی (١٢٩٩ – 2018) * سەدەی نۆی کۆچی (2018 – ١٤٩٥) * سەدەی ١٠ی کۆچی (١٤٩٥ – ١٥٩١) * سەدەی ١١ی کۆچی (١٥٩١ – ١٦٨٨) * سەدەی ١٢ی کۆچی (١٦٨٨ – ١٧٨٥) * سەدەی ١٣ی کۆچی (١٧٨٥ – ١٨٨٣) * سەدەی ١٤ی کۆچی (١٨٨٣ – ١٩٨٠) * سەدەی پازدەھەمی کۆچی (١٩٨٠ – ٢٠٧٧) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20160329142418/http://www.happy-books.co.uk/muhammad-ibn-abdullah-lineage-and-family-tree/timeline-of-islamic-caliphate-including-all-muslim-rulers-and-khilafah-from-muhammad-to-khulafaa-rashidah-and-banu-umayyah-abbas-and-ottoman-empire.php ھێڵی کاتیی گرافیکی دەسەڵاتدارانی ئیسلامی/خەلافەت] {{بابەتەکانی ئیسلام|collapsed}} {{تووڵی دەروازە|دین|ئیسلام|مێژوو}} {{ئایین-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:کاتهێڵی مێژووی ئیسلام]] sfuy5k2xputjht1493n6khq78vdrhmf 0 270543 1696070 1518686 2026-10-28T05:48:24Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696070 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''نیو ستویاھۆک''' ({{بە ئینگلیزی|New Stuyahok}}) شارێکە دەکەوێتە ویلایەتی [[ئالاسکا]]، [[ئەمریکا]]. ژمارەی دانیشتووانی بەپێی [[سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٠)|سەرژمێریی ٢٠٢٠]] (٥١٠) کەس بووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی ئابی ٢٠٢٤}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|New Stuyahok, Alaska}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}} [[پۆل:شارەکانی ئەلاسکا]] qt7cgjj9llc9gxn7b1wcuxgpd4x1rmn 0 270799 1695862 1533247 2026-10-27T19:40:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695862 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''کارگەی ئەمریکی''' ({{بە ئینگلیزی|American Factory}}) فیلمێکی [[فیلمی دۆکیومێنتاری|دۆکیومێنتاری]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٩. تێچووی فیلمەکە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نەزانراوە. لە ڕێکەوتی (٢١ی ئابی ٢٠١٩) لە [[نێتفلیکس]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١١٠ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == کورتەی چیرۆک == فیلمەکە باس لە کردنەوەی کارگەیەکی چینی لە شاری دەیتۆنی ویلایەتی ئۆھایۆ دەکات. دۆکیومێنتارییەکە پیشانی جیاوازییە کلتووری و کرێکارییەکان لە نێوان کرێکارانی چینی و ئەمریکی دەدات، ھەروەھا ململانێی نێوان تەکنەلۆژیا و کاری دەستی و کاریگەرییەکانی لەسەر ژیانی کرێکاران ڕوون دەکاتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠١٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:فیلمە بەڵگەنامەیییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین فیلمی دۆکۆمێنتاری تایبەت بە ئۆسکار]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کۆمپانیاکان]] au3w9lnplg8hwy61eb602ghdlrgjpdy 0 270843 1695921 1695583 2026-10-27T21:23:38Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695921 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کات نییە بۆ مردن''' ({{بە ئینگلیزی|No Time to Die}}) فیلمێکی [[فیلمی سیخوڕی|سیخوڕی]]ی بەریتانییە لە ساڵی ٢٠٢١. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ٢٥٠-٣٠٠ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نزیکەی ٧٧٤٫٢ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (٣٠ی ئەیلولی ٢٠٢١) لە [[بەریتانیا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٦٣ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == کورتەی چیرۆک == جەیمس بۆند خانەنشین کراوە، بەڵام ناچار دەکرێت بگەڕێتەوە بۆ خزمەت کاتێک پلانێکی مەترسیدار بۆ بڵاوکردنەوەی چەکێکی بایۆلۆژی ئاشکرا دەبێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|No Time to Die}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|مەغریب|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|لەندەن}} {{فیلم-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە بەریتانییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢١]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنە سیخوڕییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە بەریتانییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە بەڕیتانییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی بایۆتیرۆریزم]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەیوەندییەکانی دایک و کچ]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی تیرۆر]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە نەرویژ داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە زەریای ھێمن ڕوودەدەن]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی پاینوود وێنەگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئینگلتەرا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ماتێرا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە نەرویج وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەسکۆتلەندا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین گۆرانی ڕەسەن بەدەستھێناوە]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمەکانی جەیمز بۆند]] [[پۆل:فیامەکانی مێترۆ-گۆلدوین مایەر]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی سکرین ئێکس]] [[پۆل:فیلمە ئەکشن و ھەستبزوێنە بەریتانییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامایییە ئەکشنە ئینگلیزییەکان]] 41b5ooaotjbhl9k6gv006if44b5398o 0 271450 1696094 1533535 2026-10-28T07:36:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1696094 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''کامێلۆت''' [[قەڵا]] و دەربارێکی ئەفسانەیییە کە پەیوەندی بە [[شا ئارتوور|شا ئارسەرەوە]] ھەیە. کامێلۆت لە مادەی سەرەتایی ئارسەریدا نەبوو، بۆ یەکەمجار لە ڕۆمانسییەتەکانی سەدەی ١٢ی فەرەنسیدا دەرکەوت و لە دوای خولی لانسلۆت-گرایلەوە، دواجار وەک پایتەختی خەیاڵی کایەی ئارسەر و ھێمای جیھانی ئارتۆری وەسفکرا. دەقەکانی سەدەی ناوەڕاست لە شوێنێک لە [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیادا]] دیاری دەکەن و ھەندێک جاریش بە شارە ڕاستەقینەکانەوە دەیبەستنەوە، ھەرچەندە بەزۆری شوێنە وردەکەی ئاشکرا نەکراوە. زۆربەی زانایان بە تەواوی خەیاڵی دەزانن، جوگرافیا دیارینەکراوەکەی بۆ نووسەرانی ڕۆمانسی سوارچاکی تەواو و گونجاوە. سەرەڕای ئەوەش، دەمەقاڵێیەکان سەبارەت بە شوێنی «کامێلۆتی ڕاستەقینە» لە سەدەی پازدەھەمەوە ڕوویانداوە و تا ئێستاش لە کارە باوەکان و بۆ مەبەستی گەشتیاریدا بەردەوامن. {{پۆلی کۆمنز|Camelot}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} fjefxj37y0ousann6i1cdd1evh57qhj 0 271661 1696066 1518656 2026-10-28T05:47:44Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696066 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''نیوجێنت سڵۆتەر''' ({{بە ئینگلیزی|Nugent Slaughter}}) بەڕێوەبەری تەکنیکی و پسپۆڕی کاریگەرییە تایبەتەکان بوو لە سەردەمی سەرەتای ھۆلیوود و بەشداری لە چەندین پرۆژەی گرنگی سینەماییدا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی ئەیلوول ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[en:Nugent Slaughter]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٨]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٨]] p6odznpl5htv4ybya4gfibz90hy8v31 0 272058 1695983 1533332 2026-10-28T01:36:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695983 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''کارە ئەمریکییەکان''' ({{بە ئینگلیزی|American Jobs}}) فیلمێکی بەڵگەنامەیی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٤. لە ڕێکەوتی (٢٠ی تەممووزی ٢٠٠٤) بڵاوکرایەوە. == کورتەی چیرۆک == فیلمەکە کاریگەرییەکانی جیھانگیری لەسەر کارەکان لە ئەمریکا پیشان دەدات و چۆن کۆمپانیاکان کارەکان دەگوازنەوە بۆ دەرەوەی وڵات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٤]] [[پۆل:فیلمە بەڵگەنامەیییە ئەمریکییەکان]] oiblhpyoswtu2g0vmc8lq7a41gxbe66 828 272709 1695925 1685173 2026-10-27T22:11:14Z Grufo 65195 Update from [[d:Special:GoToLinkedPage/mediawikiwiki/Q122696746|master]] using [[mw:Synchronizer| #Synchronizer]] 1695925 Scribunto text/plain require[[strict]] --- --- --- PRIVATE ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ Abstract utilities ]]-- ---------------------------- -- Helper function for `string.gsub()` (for managing zero-padded numbers) local function zero_padded (str) return ('%03d%s'):format(#str, str) end -- Helper function for `table.sort()` (for natural sorting) local function natural_sort (var1, var2) return var1:gsub('%d+', zero_padded) < var2:gsub('%d+', zero_padded) end -- Return a copy or a reference to a table local function copy_or_ref_table (src, refonly) if refonly then return src end local newtab = {} for key, val in pairs(src) do newtab[key] = val end return newtab end -- Copy at most N items (of all kinds) from `src` to `dest` and return `dest` local function copy_table_maxn (dest, src, len) local idx = 1 for key, val in pairs(src) do dest[key], idx = val, idx + 1 if idx > len then break end end return dest end -- Remove some numeric elements from a table, shifting everything to the left local function remove_numeric_keys (tbl, idx, len) local cache, tmp = {}, idx + len - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key >= idx then if key > tmp then cache[key - len] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Make a reduced copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_reduced (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = 1 - idx for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - tmp] = val elseif key < idx then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val elseif key < idx then ret[key + len] = val end end end return ret end -- Make an expanded copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_expanded (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val else ret[key + len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = idx - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > 0 then ret[key + tmp] = val elseif key < 1 then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val else ret[key - len] = val end end end return ret end -- Given a table, create two new tables containing the sorted list of keys local function get_sorted_key_list (tbl, sort_fn) local nums, words, nn, nw = {}, {}, 1, 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then nums[nn], nn = key, nn + 1 else words[nw], nw = key, nw + 1 end end table.sort(nums) table.sort(words, sort_fn) return nums, words, nn - 1, nw - 1 end -- Parse a parameter name string and return it as a string or a number local function get_param_name (par_str) local ret = par_str:match'^%s*(.-)%s*$' if ret ~= '0' and ret:find'^%-?[1-9]%d*$' == nil then return ret end return tonumber(ret) end -- Move a key from a table to another, but only if under a different name and -- always parsing numeric strings as numbers local function steal_if_renamed (val, src, skey, dest, dkey) local realkey = get_param_name(dkey) if skey ~= realkey then dest[realkey], src[skey] = val, nil end end --[[ Public strings ]]-- ------------------------ -- Special match keywords (functions and modifiers MUST avoid these names) local mkeywords = { ['or'] = 0, pattern = 1, plain = 2, strict = 3 } -- Sort functions (functions and modifiers MUST avoid these names) local sortfunctions = { alphabetically = false, naturally = natural_sort } -- Callback styles for the `mapping_*` and `renaming_*` class of modifiers -- (functions and modifiers MUST avoid these names) --[[ Meanings of the columns: col[1] = Loop type (0-3) col[2] = Number of module arguments that the style requires (1-3) col[3] = Minimum number of sequential parameters passed to the callback col[4] = Name of the callback parameter where to place each parameter name col[5] = Name of the callback parameter where to place each parameter value col[6] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[4]` col[7] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[5]` A value of `-1` indicates that no meaningful value is stored (i.e. `nil`) ]]-- local mapping_styles = { names_and_values = { 3, 2, 2, 1, 2, -1, -1 }, values_and_names = { 3, 2, 2, 2, 1, -1, -1 }, values_only = { 1, 2, 1, -1, 1, -1, -1 }, names_only = { 2, 2, 1, 1, -1, -1, -1 }, names_and_values_as = { 3, 4, 0, -1, -1, 2, 3 }, names_only_as = { 2, 3, 0, -1, -1, 2, -1 }, values_only_as = { 1, 3, 0, -1, -1, -1, 2 }, blindly = { 0, 2, 0, -1, -1, -1, -1 } } -- Memory slots (functions and modifiers MUST avoid these names) local memoryslots = { h = 'header', f = 'footer', i = 'itersep', l = 'lastsep', n = 'ifngiven', p = 'pairsep', s = 'oxfordsep' } -- Possible trimming modes for the `parsing` modifier local trim_parse_opts = { trim_none = { false, false }, trim_positional = { false, true }, trim_named = { true, false }, trim_all = { true, true } } -- Possible string modes for the iteration separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local isep_parse_opts = { splitter_pattern = false, splitter_string = true } -- Possible string modes for the key-value separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local psep_parse_opts = { setter_pattern = false, setter_string = true } -- Possible position references for the `splicing` modifier local position_references = { add_nothing = 0, add_smallest_number = 1, add_last_of_sequence = 2, add_largest_number = 3 } -- Possible modes for the `reassigning` modifier local a_modes = { transfer = 0, clone = 1, rename = 2, copy = 3, sacrifice = 4, provide = 5, spare = 7 } -- Functions and modifiers MUST avoid these names too: `here`, `in_substack`, -- `let`, `expose`, `use`, `with_flushed_glue`, `without_flushed_glue` -- `without_sorting` --[[ Private constants ]]-- --------------------------- -- Hard-coded name of the module (to avoid going through `frame:getTitle()`) local modulename = 'Module:Params' -- The functions listed here declare that they don't need the -- `frame:getParent().args` metatable to be copied into a regular table; if -- they are modifiers they also guarantee that they will make their own -- (modified) copy available local refparams = { call_for_each_group = true, combining = true, combining_by_calling = true, combining_values = true, concat_and_call = true, concat_and_invoke = true, concat_and_magic = true, count = true, grouping_by_calling = true, mixing_names_and_values = true, keeping_at_most = true, renaming_by_mixing = true, renaming_to_sequence = true, renaming_to_uppercase = true, renaming_to_lowercase = true, shifting = true, splicing = true, value_of = true, with_name_matching = true } -- Maximum number of numeric parameters that can be filled, if missing (we -- chose an arbitrary number for this constant; you can discuss about its -- optimal value at Module talk:Params) local maxfill = 1024 -- The private table of functions local library = {} -- Functions and modifiers that can only be invoked in first position local static_iface = {} --[[ Private functions ]]-- --------------------------- -- Create a new context local function context_new (child_frame, first_fn_name) local main_frame, tpipe = child_frame:getParent(), { first_fn_name } for key, val in pairs(child_frame.args) do if type(key) == 'number' and key > 0 then tpipe[key + 1] = val else tpipe[key] = val end end return { frame = main_frame, pipe = tpipe, oparams = main_frame.args, firstposonly = static_iface, iterfunc = pairs, fnpos = 1, sorttype = 0, n_parents = 0, n_children = 0, n_available = maxfill } end -- Move to the next action within the user-given list local function context_iterate (ctx, next_fn_pos, trimmed_fname) local fname = trimmed_fname or ctx.pipe[next_fn_pos] and ctx.pipe[next_fn_pos]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end if library[fname] == nil then if ctx.firstposonly[fname] == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) else error(modulename .. ': The ‘' .. fname .. '’ directive can only appear in first position', 0) end end ctx.fnpos = next_fn_pos return library[fname] end -- Main loop local function main_loop (ctx, start_with) local fn = start_with repeat fn = fn(ctx) until not fn if ctx.n_parents > 0 then error(modulename .. ': One or more ‘merging_substack’ directives are missing', 0) end if ctx.n_children > 0 then error(modulename .. ', For some of the snapshots either the ‘flushing’ directive is missing or a group has not been properly closed with ‘merging_substack’', 0) end end -- Load a `setting`-like directive string into the `dest` table local function set_strings_from_opts (dest, opts, offs) local cmd if opts[offs] == nil then return offs - 1 end cmd = opts[offs]:gsub('%s+', ''):gsub('/+', '/'):match'^/*(.*[^/])' if cmd == nil then return offs end local vname, chr local amap, sep, argc = {}, string.byte('/'), offs + 1 for idx = 1, #cmd do chr = cmd:byte(idx) if chr == sep then for key, val in ipairs(amap) do dest[val], amap[key] = opts[argc], nil end argc = argc + 1 else vname = memoryslots[string.char(chr)] if vname == nil then error(modulename .. ', ‘setting’: Unknown slot ‘' .. string.char(chr) .. '’', 0) end table.insert(amap, vname) end end for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] end return argc end -- Add a new stack of parameters to `ctx.children` local function new_substack (ctx) local currsnap, newparams = ctx.n_children + 1, {} if ctx.children == nil then ctx.children = { newparams } else ctx.children[currsnap] = newparams end ctx.n_children = currsnap return newparams end -- Parse a raw argument containing a `sortfunctions` directive, or -- `'without_sorting'`, or `nil` local function load_sort_opt (raw_arg) local trarg if raw_arg ~= nil then trarg = raw_arg:match'^%s*(.*%S)' end if trarg == nil then return nil, 1, false, nil end if trarg == 'without_sorting' then return nil, 2, false, nil end local tmp = sortfunctions[trarg] if tmp == nil then return nil, 1, false, trarg end return tmp or nil, 2, true, nil end -- Parse optional user arguments of type `...|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]| -- [number of additional parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]` local function load_child_opts (src, start_from, append_after, params) local tnamed, tmp1, tmp2 local pin, tbl, mem = start_from, {}, {} while src[pin] ~= nil and src[pin + 1] ~= nil do tmp1 = src[pin]:match'^%s*(.*%S)' if tmp1 == 'let' and src[pin + 2] ~= nil then tmp1 = get_param_name(src[pin + 1]) tbl[tmp1], pin = src[pin + 2], pin + 3 --[[ elseif tmp1 == 'expose' then tmp1 = get_param_name(src[pin + 1]) tmp2 = params[tmp1] mem[tmp1], tbl[tmp1], pin = tmp2, tmp2, pin + 2 ]]-- elseif tmp1 == 'use' and src[pin + 2] ~= nil then tmp1 = get_param_name(src[pin + 2]) tmp2 = params[tmp1] mem[tmp1], tbl[get_param_name(src[pin + 1])], pin = tmp2, tmp2, pin + 3 else break end end local tnew = copy_or_ref_table(params, next(mem) == nil) for key in pairs(mem) do tnew[key] = nil end if pin ~= start_from then tnamed, tbl = tbl, {} end tmp1 = tonumber(src[pin]) if tmp1 ~= nil and math.floor(tmp1) == tmp1 then if tmp1 < 0 then tmp1 = -1 end tmp2 = append_after - pin for idx = pin + 1, pin + tmp1 do tbl[idx + tmp2] = src[idx] end pin = pin + tmp1 + 1 end if tnamed ~= nil then for key, val in pairs(tnamed) do tbl[key] = val end end return tbl, pin, tnew, mem end -- Load the optional arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` -- class of modifiers local function load_callback_opts (src, start_from, default_style, params) local style, shf local tmp = src[start_from + 1] if tmp ~= nil then style = mapping_styles[tmp:match'^%s*(.-)%s*$'] end if style == nil then style, shf = default_style, start_from - 1 else shf = start_from end local n_exist, karg, varg = style[3], style[4], style[5] tmp = style[6] if tmp > -1 then karg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if karg == '0' or karg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then karg = tonumber(karg) n_exist = math.max(n_exist, karg) end end tmp = style[7] if tmp > -1 then varg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if varg == '0' or varg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then varg = tonumber(varg) n_exist = math.max(n_exist, varg) end end tmp = style[1] local dest, argc, tnew, mem = load_child_opts(src, style[2] + shf, n_exist, params) if (tmp == 3 or tmp == 2) and dest[karg] ~= nil then tmp = tmp - 2 end if (tmp == 3 or tmp == 1) and dest[varg] ~= nil then tmp = tmp - 1 end return dest, argc, tmp, karg, varg, tnew, mem end -- Parse the arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` class of -- modifiers local function load_replace_args (opts, offs, whoami) if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern string was given', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No replacement string was given', 0) end local tn, flg local ptn, repl, nmax, argc = opts[offs + 1], opts[offs + 2], tonumber(opts[offs + 3]), 3 if nmax ~= nil then argc = 4 elseif opts[offs + 3] ~= nil then tn = opts[offs + 3]:match'^%s*(.*%S)' if tn == nil then argc = 4 end end if tn == nil and opts[offs + argc] ~= nil then tn = opts[offs + argc]:match'^%s*(.*%S)' end if tn ~= nil then flg = mkeywords[tn] if flg ~= nil then tn = nil end end if flg == 0 then flg = nil elseif flg ~= nil then argc = argc + 1 end return ptn, repl, nmax, flg, offs + argc, (nmax ~= nil and nmax < 1) or (flg == 3 and ptn == repl), tn end -- Parse the arguments of the `with_*_matching` class of modifiers local function load_pattern_args (opts, offs, whoami) local tn, kwid local ptns, arg, state, nptns, idx = {}, opts[offs + 1], 0, 0, offs + 2 while arg ~= nil do if state == 0 then nptns, state = nptns + 1, -1 ptns[nptns] = { arg, false, false } else tn = arg:match'^%s*(.*%S)' kwid = tn and mkeywords[tn] if kwid == nil or (state > 0 and kwid > 0) then break else state = kwid if state > 1 then ptns[nptns][2] = true end if state == 3 then ptns[nptns][3] = true end end end arg, idx = opts[idx], idx + 1 end if state == 0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern was given', 0) end return ptns, nptns, idx - 1, kwid == nil and tn or nil end -- Load the optional arguments of the `parsing`, `reinterpreting` and -- `evaluating` modifiers local function load_parse_opts (opts, offs, isp, psp) local tn, tmp local optslots, noptslots, argc, trimn, trimu, iplain, pplain = { true, true, true }, 3, offs, true, false, true, true repeat noptslots, tmp = noptslots - 1, opts[argc] tn = tmp and tmp:match'^%s*(.*%S)' if tn == nil then break end if optslots[1] ~= nil and trim_parse_opts[tn] ~= nil then tmp = trim_parse_opts[tn] trimn, trimu, optslots[1] = tmp[1], tmp[2], nil elseif optslots[2] ~= nil and isep_parse_opts[tn] ~= nil then argc = argc + 1 iplain, isp, optslots[2] = isep_parse_opts[tn], opts[argc], nil elseif optslots[3] ~= nil and psep_parse_opts[tn] ~= nil then argc = argc + 1 pplain, psp, optslots[3] = psep_parse_opts[tn], opts[argc], nil else break end argc, tn = argc + 1, nil until noptslots < 1 return isp, iplain, psp, pplain, trimn, trimu, argc, tn end -- Map parameters' values using a custom callback and a referenced table local value_maps = { [0] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do tbl[key] = fn() end end, [1] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[varg] = val tbl[key] = fn() end end, [2] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do margs[karg] = key tbl[key] = fn() end end, [3] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[karg], margs[varg] = key, val tbl[key] = fn() end end } -- Private table for `map_names()` local name_thieves = { [0] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [1] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[varg] = val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [2] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg] = key steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [3] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg], rargs[varg] = key, val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end } -- Map parameters' names using a custom callback and a referenced table local function map_names (tbl, rargs, karg, varg, looptype, fn) local cache = {} name_thieves[looptype](cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Return a new table that contains `src` regrouped according to the numeric -- suffixes in its keys local function make_groups (src) -- NOTE: `src` might be the original metatable! local prefix, gid local groups = {} for key, val in pairs(src) do -- `key` must only be a string or a number... if type(key) == 'string' then prefix, gid = key:match'^%s*(.-)%s*(%-?%d*)%s*$' gid = tonumber(gid) or '' else prefix, gid = '', key end if groups[gid] == nil then groups[gid] = {} end if prefix == '0' or prefix:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then prefix = tonumber(prefix) if prefix < 1 then prefix = prefix - 1 end end groups[gid][prefix] = val end return groups end -- Split into parts a string containing the `$#` and `$@` placeholders and -- return the information as a skeleton table, a canvas table and a length local function parse_placeholder_string (target) local skel, canvas, idx, s_pos, e_pos = {}, {}, 1, 1, string.find(target, '%$[@#]', 1, false) while e_pos ~= nil do canvas[idx], skel[idx + 1] = target:sub(s_pos, e_pos - 1), target:sub(e_pos, e_pos + 1) == '$@' idx, s_pos = idx + 2, e_pos + 2 e_pos = string.find(target, '%$[@#]', s_pos, false) end if (s_pos > target:len()) then idx = idx - 1 else canvas[idx] = target:sub(s_pos) end return skel, canvas, idx end -- Populate a table by parsing a parameter string (heavy lifting for `parsing`, -- `reinterpreting` and `evaluating`) local function parse_parameter_string (tbl, str, isp, ipl, psp, ppl, trn, tru) local key, val, spos1, spos2, pos1, pos2 local pos3, idx, lenplone = 0, 1, #str + 1 if isp == nil or isp == '' then if psp == nil or psp == '' then if tru then tbl[idx] = str:match'^%s*(.-)%s*$' else tbl[idx] = str end return end spos1, spos2 = str:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = str:match'^%s*(.-)%s*$' else val = str end else key = get_param_name(str:sub(1, spos1 - 1)) val = str:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val return end if psp == nil or psp == '' then repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end tbl[idx], idx = val, idx + 1 until pos2 == nil return end repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) spos1, spos2 = val:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end idx = idx + 1 else key = get_param_name(val:sub(1, spos1 - 1)) val = val:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val until pos2 == nil return end -- Heavy lifting for `snapshotting` and `remembering` local function make_child (ctx, src, whoami) local len = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if len == nil or len == 0 then local stack = new_substack(ctx) for key, val in pairs(src) do stack[key] = val end return len == nil and 1 or 2 end if len < 0 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: The number of parameters to copy must be an integer greater than zero', 0) end copy_table_maxn(new_substack(ctx), src, len) return 2 end -- Heavy lifting for `setting_by_flushing`, `combining` and `combining_values` local function set_strings_from_substack (ctx, dest, whoami) if ctx.n_children < 1 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: There are no substacks to flush', 0) end local currsnap = ctx.n_children local stack = ctx.children[currsnap] for key, val in pairs(memoryslots) do if stack[key] ~= nil then dest[val] = stack[key] end end ctx.children[currsnap], ctx.n_children = nil, currsnap - 1 end -- Heavy lifting for `combining` and `combining_values` local function combine_parameters (ctx, keyval_fn, whoami) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! This function -- MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No parameter name was provided', 0) end local argc local tbl, vars = ctx.params, {} local sortfn, ivar0, dosort, tmp = load_sort_opt(opts[offs + 2]) if ivar0 == 2 then tmp = opts[offs + 3] ~= nil and opts[offs + 3]:match'^%s*(.*%S)' end ivar0 = ivar0 + offs if tmp == 'with_flushed_glue' then ivar0 = ivar0 + 1 argc = set_strings_from_opts(vars, opts, ivar0 + 1) set_strings_from_substack(ctx, vars, whoami) else if tmp == 'without_flushed_glue' then ivar0 = ivar0 + 1 end argc = set_strings_from_opts(vars, opts, ivar0 + 1) end if argc < ivar0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No setting directive was given', 0) end if next(tbl) == nil then if vars.ifngiven ~= nil then ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 1])] = vars.ifngiven } elseif tbl == ctx.oparams then ctx.params = {} end return argc + 1 end local cache, len if dosort then local words cache, words, len, tmp = get_sorted_key_list(tbl, sortfn) for idx = 1, tmp do cache[len + idx] = words[idx] end len = len + tmp else cache, len = {}, 1 for key in pairs(tbl) do cache[len], len = key, len + 1 end len = len - 1 end local pmap, nss, kvs, pps = {}, 0, vars.pairsep or '', vars.itersep or '' for idx = 1, len do tmp, pmap[nss + 1] = cache[idx], pps pmap[nss + 2] = keyval_fn(tmp, tbl[tmp], kvs) nss = nss + 2 end tmp = vars.oxfordsep or vars.lastsep if tmp ~= nil and nss > 4 then pmap[nss - 1] = tmp elseif nss > 2 and vars.lastsep ~= nil then pmap[nss - 1] = vars.lastsep end pmap[1] = vars.header or '' if vars.footer ~= nil then pmap[nss + 1] = vars.footer end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 1])] = table.concat(pmap) } return argc + 1 end -- Concatenate the numeric keys from the table of parameters to the numeric -- keys from the table of options; non-numeric keys from the table of options -- will prevail over colliding non-numeric keys from the table of parameters local function concat_params (ctx, offs) local tbl, retval, cache, nmax = ctx.params, {}, {}, 0 for key, val in pairs(ctx.pipe) do if type(key) == 'number' then if key < 1 then cache[key] = val elseif key > offs then cache[key - offs] = val end if key > nmax then nmax = key end else cache[key] = val end end nmax = nmax - offs if ctx.subset == 1 then -- We need only the sequence for key, val in ipairs(tbl) do retval[key + nmax] = val end else if ctx.subset == -1 then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then retval[key + nmax] = val else retval[key] = val end end end for key, val in pairs(cache) do retval[key] = val end return retval end -- Flush the parameters by calling a custom function for each value (after this -- function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function flush_params (ctx, fn) local tmp local tbl = ctx.params if ctx.subset == -1 then for key, val in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end elseif ctx.subset == 1 then if ctx.pins == nil then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) end return end tmp = {} for key, val in ipairs(tbl) do tmp[key] = val end tbl = tmp end if ctx.pins ~= nil then local marker = ctx.sorttype < 1 and ctx.subset ~= -1 or nil for idx = 1, #ctx.pins do tmp = ctx.pins[idx] if tbl[tmp] ~= nil then fn(tmp, tbl[tmp]) tbl[tmp] = marker end end if ctx.subset == 1 then for key, val in ipairs(tbl) do if val ~= true then fn(key, val) end end return end end if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_sorted_key_list(tbl, natural_sort) if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end return end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end return end if ctx.subset == -1 or ctx.pins == nil then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do fn(key, val) end return end for key, val in ipairs(tbl) do if val ~= true then fn(key, val) end tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do if val ~= true then fn(key, val) end end end -- Flush the parameters by calling one of two custom functions for each value -- (after this function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function mixed_flush_params (ctx, fn_seq, fn_oth) if ctx.subset == 1 then flush_params(ctx, fn_seq) return end if ctx.subset == -1 then flush_params(ctx, fn_oth) return end local tbl = ctx.params if ctx.pins == nil and ctx.sorttype < 1 then for key, val in ipairs(tbl) do fn_seq(key, val) tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end return end local tseq = {} for key, val in ipairs(tbl) do tseq[key] = val end if ctx.pins ~= nil then local tmp local marker = ctx.sorttype < 1 or nil for idx = 1, #ctx.pins do tmp = ctx.pins[idx] if tseq[tmp] ~= nil then fn_seq(tmp, tbl[tmp]) tbl[tmp], tseq[tmp] = nil, marker elseif tbl[tmp] ~= nil then fn_oth(tmp, tbl[tmp]) tbl[tmp] = nil end end end if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_sorted_key_list(tbl, natural_sort) if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end for idx = 1, nn do if tseq[nums[idx]] ~= nil then fn_seq(nums[idx], tseq[nums[idx]]) else fn_oth(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end end if ctx.sorttype ~= 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end return end for key, val in ipairs(tseq) do if val ~= true then fn_seq(key, val) tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end end -- Finalize and return a concatenated list local function finalize_and_return_concatenated_list (ctx, lst, len, modsize) if len > 0 then local tmp = ctx.oxfordsep or ctx.lastsep if tmp ~= nil and len > modsize * 2 then lst[len - modsize + 1] = tmp elseif len > modsize and ctx.lastsep ~= nil then lst[len - modsize + 1] = ctx.lastsep end lst[1] = ctx.header or '' if ctx.footer ~= nil then lst[len + 1] = ctx.footer end ctx.text = table.concat(lst) else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end --- --- --- PUBLIC ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ Modifiers ]]-- ------------------- -- Syntax: #invoke:params|sequential|pipe to library.sequential = function (ctx) if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The two directives ‘non-sequential’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end if ctx.sorttype > 0 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ and ‘reassorted’ directives are redundant when followed by ‘sequential’', 0) end ctx.iterfunc, ctx.subset = ipairs, 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|non-sequential|pipe to library['non-sequential'] = function (ctx) if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The ‘non-sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘non-sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.iterfunc, ctx.subset = pairs, -1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|all_sorted|pipe to library.all_sorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The two directives ‘reassorted’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|reassorted|pipe to library.reassorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘reassorted’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 2 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|pinned_until|sentinel|[parameter name 1]|[parameter -- name 2]|...|parameter name N|sentinel|pipe to library.pinned_until = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘pinned_until’: No sentinel was provided', 0) end local tmp, bucket, curr, ncurr local sntl, idx = opts[offs + 1]:match'^%s*(.-)%s*$', 2 if ctx.pin_bucket == nil then bucket, curr, ncurr = {}, {}, 0 ctx.pin_bucket, ctx.pins = bucket, curr else bucket, curr, ncurr = ctx.pin_bucket, ctx.pins, ctx.npins end while opts[offs + idx] ~= nil do tmp = opts[offs + idx]:match'^%s*(.-)%s*$' if tmp == sntl then if idx == 2 then error(modulename .. ', ‘pinned_until’: No parameters to pin were provided', 0) end ctx.npins = ncurr + idx - 2 return context_iterate(ctx, offs + idx + 1) end if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tmp = tonumber(tmp) end if bucket[tmp] then error(modulename .. ', ‘pinned_until’: Duplicate pinned parameter ‘' .. tostring(tmp) .. '’', 0) end curr[ncurr + idx - 1], bucket[tmp], idx = tmp, true, idx + 1 end error(modulename .. ', ‘pinned_until’: Missing sentinel in position #' .. tostring(idx), 0) end -- Syntax: #invoke:params|setting|directives|...|pipe to library.setting = function (ctx) local new_offs = set_strings_from_opts(ctx, ctx.pipe, ctx.fnpos + 1) if new_offs - ctx.fnpos < 2 then error(modulename .. ', ‘setting’: No directive was given', 0) end return context_iterate(ctx, new_offs + 1) end -- Syntax: #invoke:params|scoring|new parameter name|[container]|pipe to library.scoring = function (ctx) local opts, offs, retval = ctx.pipe, ctx.fnpos, 0 if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘scoring’: No parameter name was provided', 0) end for _ in pairs(ctx.params) do retval = retval + 1 end local tn = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if tn == 'in_substack' then new_substack(ctx)[get_param_name(opts[offs + 1])] = tostring(retval) return context_iterate(ctx, offs + 3) end ctx.params[get_param_name(opts[offs + 1])] = tostring(retval) return tn == 'here' and context_iterate(ctx, offs + 3) or context_iterate(ctx, offs + 2, tn) end -- Syntax: #invoke:params|squeezing|pipe to library.squeezing = function (ctx) local store, indices, tbl, newlen = {}, {}, ctx.params, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then newlen = newlen + 1 indices[newlen], store[key], tbl[key] = key, val, nil end end table.sort(indices) for idx = 1, newlen do tbl[idx] = store[indices[idx]] end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|filling_the_gaps|pipe to library.filling_the_gaps = function (ctx) local newval, tbl, tmp, nmin, nmax, nnums = ctx.pipe[ctx.fnpos + 1], ctx.params, {}, 1, nil, -1 if newval == nil then error(modulename .. ', ‘filling_the_gaps’: No value was provided', 0) end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmax == nil then if key < nmin then nmin = key end nmax = key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end tmp[key], nnums = val, nnums + 1 end end if nmax ~= nil and nmax - nmin > nnums then ctx.n_available = ctx.n_available + nmin + nnums - nmax if ctx.n_available < 0 then error(modulename .. ', ‘filling_the_gaps’: It is possible to fill at most ' .. tostring(maxfill) .. ' parameters', 0) end for idx = nmin, nmax do tbl[idx] = newval end for key, val in pairs(tmp) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|clearing|pipe to library.clearing = function (ctx) local tbl, numerics = ctx.params, {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key], tbl[key] = val, nil end end for key, val in ipairs(numerics) do tbl[key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|cutting|left cut|right cut|pipe to library.cutting = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local lcut = tonumber(opts[offs + 1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Left cut must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(opts[offs + 2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Right cut must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local len = #tbl if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end local tot = lcut + rcut if tot > 0 then local cache = {} if tot >= len then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end tot = len else for idx = len - rcut + 1, len do tbl[idx] = nil end for idx = 1, lcut do tbl[idx] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then if key > len then cache[key - tot] = val else cache[key - lcut] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe to library.cropping = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local lcut = tonumber(opts[offs + 1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Left crop must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(opts[offs + 2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Right crop must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local nmin, nmax for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmin == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end if nmin ~= nil then local len = nmax - nmin + 1 if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end if lcut + rcut - len > -1 then for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tbl[key] = nil end end elseif lcut + rcut > 0 then for idx = nmax - rcut + 1, nmax do tbl[idx] = nil end for idx = nmin, nmin + lcut - 1 do tbl[idx] = nil end local lshift = nmin + lcut - 1 if lshift > 0 then for idx = lshift + 1, nmax do tbl[idx - lshift], tbl[idx] = tbl[idx], nil end end end end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|purging|start offset|length|pipe to library.purging = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local idx = tonumber(opts[offs + 1]) if idx == nil or math.floor(idx) ~= idx then error(modulename .. ', ‘purging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[offs + 2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘purging’: Length must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params if len < 1 then len = len + table.maxn(tbl) if idx > len then return context_iterate(ctx, offs + 3) end len = len - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(tbl, idx, len) return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe to library.backpurging = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local last = tonumber(opts[offs + 1]) if last == nil or math.floor(last) ~= last then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[offs + 2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Length must be an integer number', 0) end local idx local tbl = ctx.params if len > 0 then idx = last - len + 1 else for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and (idx == nil or key < idx) then idx = key end end if idx == nil then return context_iterate(ctx, offs + 3) end idx = idx - len if last < idx then return context_iterate(ctx, offs + 3) end len = last - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(ctx.params, idx, len) return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|shifting|addend|pipe to library.shifting = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local nshift = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if nshift == nil or nshift == 0 or math.floor(nshift) ~= nshift then error(modulename .. ', ‘shifting’: A non-zero integer number must be provided', 0) end local tbl = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'number' then tbl[key + nshift] = val else tbl[key] = val end end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|reversing_numeric_names|pipe to library.reversing_numeric_names = function (ctx) local tbl, numerics, nmax = ctx.params, {}, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key], tbl[key] = val, nil if key > nmax then nmax = key end end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax - key + 1] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|pivoting_numeric_names|pipe to --[[ library.pivoting_numeric_names = function (ctx) local tbl = ctx.params local shift = #tbl + 1 if shift < 2 then return library.reversing_numeric_names(ctx) end local tmp = {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tmp[key], tbl[key] = val, nil end end for key, val in pairs(tmp) do tbl[shift - key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|mirroring_numeric_names|pipe to --[[ library.mirroring_numeric_names = function (ctx) local nmax, nmin local tbl, tmp = ctx.params, {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tmp[key], tbl[key] = val, nil if nmax == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end for key, val in pairs(tmp) do tbl[nmax + nmin - key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|swapping_numeric_names|pipe to --[[ library.swapping_numeric_names = function (ctx) local tmp local tbl, cache, nsize = ctx.params, {}, 1 for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then cache[nsize], nsize = key, nsize + 1 end end table.sort(cache) for idx = math.floor((nsize - 1) / 2), 1, -1 do tmp = tbl[cache[idx] ] tbl[cache[idx] ] = tbl[cache[nsize - idx] ] tbl[cache[nsize - idx] ] = tmp end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe to library.sorting_sequential_values = function (ctx) local sortfn local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tn = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tn ~= nil then sortfn = sortfunctions[tn] end if sortfn then table.sort(ctx.params, sortfn) else table.sort(ctx.params) end -- i.e. either `false` or `nil` if sortfn == nil then return context_iterate(ctx, offs + 1, tn) end return context_iterate(ctx, offs + 2) end -- Syntax: #invoke:params|splicing|[add to position]|position|increment| -- [number of elements to write]|...|pipe to library.splicing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tmp2, argc, pos, refp local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local tmp1 = opts[offs + 1] if tmp1 ~= nil then tmp2 = tonumber(tmp1) if tmp2 == nil or math.floor(tmp2) ~= tmp2 then pos, argc, tmp2 = tonumber(opts[offs + 2]), offs + 4, tmp1:match'^%s*(.*%S)' if tmp2 ~= nil then refp = position_references[tmp2] if refp == nil then error(modulename .. ', ‘splicing’: ‘' .. tostring(tmp2) .. '’ is not a valid first argument', 0) end else refp = 0 end else pos, argc, refp = tmp2, offs + 3, 0 end else pos, argc, refp = tonumber(opts[offs + 2]), offs + 4, 0 end if pos == nil or math.floor(pos) ~= pos then error(modulename .. ', ‘splicing’: The position must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[argc - 1]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘splicing’: The increment must be an integer number', 0) end local insn = tonumber(opts[argc]) if len == 0 and (insn == nil or insn < 1) then error(modulename .. ', ‘splicing’: When the increment is zero the number of elements to write cannot be zero', 0) end if refp == 2 then for _ in ipairs(tbl) do pos = pos + 1 end refp = 0 end tmp1, tmp2 = nil, nil if refp ~= 0 or len ~= 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if tmp1 == nil then tmp1, tmp2 = key, key elseif key < tmp1 then tmp1 = key elseif key > tmp2 then tmp2 = key end end end end if tmp2 == nil then len = 0 elseif refp == 3 then pos = pos + tmp2 elseif refp == 1 then pos = pos + tmp1 end if len > 0 and pos + len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_expanded(tbl, pos, len) elseif len < 0 and pos - len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_reduced(tbl, pos, -len) else tbl = copy_or_ref_table(tbl, tbl ~= ctx.oparams) end ctx.params = tbl if insn == nil or insn < 0 or math.floor(insn) ~= insn then return context_iterate(ctx, argc) end tmp1 = argc - offs - pos + 1 for key = pos, pos + insn - 1 do tbl[key] = opts[offs + key + tmp1] end return context_iterate(ctx, argc + insn + 1) end -- Syntax: #invoke:params|imposing|name|value|pipe to library.imposing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘imposing’: Missing parameter name to impose', 0) end ctx.params[get_param_name(opts[offs + 1])] = opts[offs + 2] return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|providing|name|value|pipe to library.providing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘providing’: Missing parameter name to provide', 0) end local key = get_param_name(opts[offs + 1]) if ctx.params[key] == nil then ctx.params[key] = opts[offs + 2] end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|reassigning|source|destination|[mode]|pipe to library.reassigning = function (ctx) local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘reassigning’: Missing source parameter', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘reassigning’: Missing destination parameter', 0) end local mode, argc local src, tn = get_param_name(opts[offs + 1]), opts[offs + 3] ~= nil and opts[offs + 3]:match'^%s*(.*%S)' local val = tbl[src] if tn ~= nil then mode = a_modes[tn] end if mode == nil then mode, argc = 0, offs + 3 else argc, tn = offs + 4, nil end if val == nil and mode > 1 then return context_iterate(ctx, argc, tn) end local dest = get_param_name(opts[offs + 2]) local tmp = tbl[dest] == nil if mode % 2 == 0 or (mode == 7 and tmp) then tbl[src] = nil end if tmp or mode < 4 then tbl[dest] = val end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe to library.discarding = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘discarding’: Missing parameter name to discard', 0) end local len = tonumber(opts[offs + 2]) if len == nil then ctx.params[get_param_name(opts[offs + 1])] = nil return context_iterate(ctx, offs + 2) end local key = tonumber(opts[offs + 1]) if key == nil or math.floor(key) ~= key then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range was provided, but the initial parameter name is not an integer number', 0) end if len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range can only be an integer number greater than zero', 0) end for idx = key, key + len - 1 do ctx.params[idx] = nil end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_non-numeric_names|pipe to library['excluding_non-numeric_names'] = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) ~= 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_numeric_names|pipe to library.excluding_numeric_names = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]| -- [target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_name_matching = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tmp, ptn local tbl, newparams, opts, offs = ctx.params, {}, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc, tn = load_pattern_args(opts, offs, 'with_name_matching') for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then tmp = ptn[1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tmp = tonumber(tmp) end newparams[tmp] = tbl[tmp] else for key, val in pairs(tbl) do if tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then newparams[key] = val end end end end ctx.params = newparams return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1]| -- [and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_name_not_matching = function (ctx) local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc, tn = load_pattern_args(opts, offs, 'with_name_not_matching') if nptns == 1 and targets[1][3] then local tmp = targets[1][1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tbl[tonumber(tmp)] = nil else tbl[tmp] = nil end return context_iterate(ctx, argc, tn) end local yesmatch, ptn for key in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if tostring(key) ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]| -- [target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_value_matching = function (ctx) local nomatch, ptn local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc, tn = load_pattern_args(opts, offs, 'with_value_matching') for key, val in pairs(tbl) do nomatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val == ptn[1] then nomatch = false break end elseif val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then nomatch = false break end end if nomatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1]| -- [and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_value_not_matching = function (ctx) local yesmatch, ptn local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc, tn = load_pattern_args(opts, offs, 'with_value_not_matching') for key, val in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|keeping_at_most|number of parameters to pick|pipe to library.keeping_at_most = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local len = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if len == nil or len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘keeping_at_most’: The number of parameters to keep must be an integer greater than zero', 0) end ctx.params = copy_table_maxn({}, ctx.params, len) return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|trimming_values|pipe to library.trimming_values = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:match'^%s*(.-)%s*$' end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_lowercase|pipe to library.mapping_to_lowercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:lower() end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_uppercase|pipe to library.mapping_to_uppercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:upper() end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.mapping_by_calling = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.values_only, ctx.params) local model = { title = tname, args = margs } value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_invoking = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 2, mapping_styles.values_only, ctx.params) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = margs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_magic = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.values_only, ctx.params) value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, margs) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.mapping_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die, tn = load_replace_args(ctx.pipe, ctx.fnpos, 'mapping_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc, tn) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then for key, val in pairs(tbl) do if val == ptn then tbl[key] = repl end end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:gsub(ptn, repl, nmax) end end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_mixing|mixing string|pipe to library.mapping_by_mixing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local tbl, mix = ctx.params, opts[offs + 1] if mix == '$#' then for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end return context_iterate(ctx, offs + 2) end local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(tbl) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end tbl[key] = table.concat(cnv) end return context_iterate(ctx, offs + 2) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_lowercase|pipe to library.renaming_to_lowercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:lower()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_uppercase|pipe to library.renaming_to_uppercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:upper()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_sequence|[sort order]|pipe to library.renaming_to_sequence = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache, len local tbl = ctx.params local sortfn, argc, dosort, tn = load_sort_opt(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if dosort then local words, wl cache, words, len, wl = get_sorted_key_list(tbl, sortfn) for idx = 1, len do cache[idx] = tbl[cache[idx]] end for idx = 1, wl do cache[len + idx] = tbl[words[idx]] end else cache, len = {}, 1 for _, val in pairs(tbl) do cache[len], len = val, len + 1 end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.renaming_by_calling = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_calling’: No template name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.names_only, ctx.params) local model = { title = tname, args = rargs } map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function -- name|[call style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of -- additional arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument -- N]|pipe to library.renaming_by_invoking = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 2, mapping_styles.names_only, ctx.params) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = rargs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.renaming_by_magic = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.names_only, ctx.params) map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, rargs) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.renaming_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die, tn = load_replace_args(ctx.pipe, ctx.fnpos, 'renaming_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc, tn) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then ptn = get_param_name(ptn) local val = tbl[ptn] if val ~= nil then tbl[ptn], tbl[get_param_name(repl)] = nil, val end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end local cache = {} for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, tostring(key):gsub(ptn, repl, nmax)) end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_mixing|mixing string|pipe to library.renaming_by_mixing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local mix = ctx.pipe[ctx.fnpos + 1] if mix == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local cache = {} mix = mix:match'^%s*(.-)%s*$' if mix == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_param_name(val)] = val end else local skel, canvas, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(ctx.params) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then canvas[idx] = val else canvas[idx] = tostring(key) end end cache[get_param_name(table.concat(canvas))] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|grouping_by_calling|template -- name|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.grouping_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tmp, argc, tbl, mem = load_child_opts(opts, offs + 2, 0, ctx.params) local gargs = {} for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' and key < 1 then gargs[key - 1] = val else gargs[key] = val end end tmp = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘grouping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local groups = make_groups(tbl) for gid, group in pairs(groups) do for key, val in pairs(gargs) do group[key] = val end group[0], model.args = gid, group groups[gid] = ctx.frame:expandTemplate(model) end for key, val in pairs(mem) do groups[key] = val end ctx.params = groups return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.parsing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘parsing’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc, tn = load_parse_opts(opts, offs + 2, '|', '=') parse_parameter_string(ctx.params, opts[offs + 1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|reinterpreting|parameter to reinterpret|[trim -- flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter -- setter]|[...]|pipe to library.reinterpreting = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘reinterpreting’: No parameter to reinterpret was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc, tn = load_parse_opts(opts, offs + 2, '|', '=') local tbl, tmp = ctx.params, get_param_name(opts[offs + 1]) local str = tbl[tmp] if str ~= nil then tbl[tmp] = nil parse_parameter_string(tbl, str, isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|evaluating|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.evaluating = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘evaluating’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, repos, tn = load_parse_opts(opts, offs + 2, '!', ':') if opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' == nil then remove_numeric_keys(opts, offs, repos - offs) return context_iterate(ctx, offs, tn) end local new_opts, cache = {}, {} parse_parameter_string(cache, opts[offs + 1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) local shift = #cache + offs - repos + 1 for key, val in pairs(opts) do if type(key) ~= 'number' or key < offs then new_opts[key] = val elseif key >= repos then new_opts[key + shift] = val end end for key, val in pairs(cache) do if type(key) ~= 'number' or key < 1 then new_opts[key] = val else new_opts[key + offs] = val end end ctx.pipe = new_opts return context_iterate(ctx, offs + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mixing_names_and_values|mixing string|pipe to library.mixing_names_and_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter names', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter values', 0) end local tmp local cache, mix_k, mix_v = {}, opts[offs + 1]:match'^%s*(.-)%s*$', opts[offs + 2] if mix_k == '$@' and mix_v == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_param_name(val)] = val end elseif mix_k == '$@' and mix_v == '$#' then for key, val in pairs(ctx.params) do cache[get_param_name(val)] = tostring(key) end elseif mix_k == '$#' and mix_v == '$#' then for key in pairs(ctx.params) do cache[key] = tostring(key) end else local skel_k, cnv_k, n_parts_k = parse_placeholder_string(mix_k) local skel_v, cnv_v, n_parts_v = parse_placeholder_string(mix_v) for key, val in pairs(ctx.params) do tmp = tostring(key) for idx = 2, n_parts_k, 2 do if skel_k[idx] then cnv_k[idx] = val else cnv_k[idx] = tmp end end for idx = 2, n_parts_v, 2 do if skel_v[idx] then cnv_v[idx] = val else cnv_v[idx] = tmp end end cache[get_param_name(table.concat(cnv_k))] = table.concat(cnv_v) end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|combining|new parameter name|[sort -- order]|[with/without flushed glue]|setting directives|...|pipe to library.combining = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return key .. kvs .. val end, 'combining' )) end -- Syntax: #invoke:params|combining_values|new parameter name|[sort -- order]|[with/without flushed glue]|setting directives|...|pipe to library.combining_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return val end, 'combining_values' )) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No template name was provided', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 2])] = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = ctx.params } } return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_invoking|module name|function name|new -- parameter name|pipe to library.combining_by_invoking = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No function name was provided', 0) end if opts[offs + 3] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No parameter name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = ctx.params } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 3])] = tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) } return context_iterate(ctx, offs + 4) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_magic|parser function|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parser function was provided', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 2])] = ctx.frame:callParserFunction(magic, ctx.params) } return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|snapshotting|[maximum number]|pipe to library.snapshotting = function (ctx) return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + make_child(ctx, ctx.params, 'snapshotting')) end -- Syntax: #invoke:params|remembering|[maximum number]|pipe to library.remembering = function (ctx) return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + make_child(ctx, ctx.oparams, 'remembering')) end -- Syntax: #invoke:params|entering_substack|[new]|pipe to library.entering_substack = function (ctx) local tbl, opts, offs, ncurrparent = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos, ctx.n_parents + 1 local tn = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if ctx.parents == nil then ctx.parents = { tbl } else ctx.parents[ncurrparent] = tbl end ctx.n_parents = ncurrparent if tn == 'new' then ctx.params = {} return context_iterate(ctx, offs + 2) end local currsnap = ctx.n_children if currsnap > 0 then ctx.params, ctx.children[currsnap], ctx.n_children = ctx.children[currsnap], nil, currsnap - 1 else local newparams = {} for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end ctx.params = newparams end return context_iterate(ctx, offs + 1, tn) end -- Syntax: #invoke:params|pulling|parameter name|pipe to library.pulling = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘pulling’: No parameter to pull was provided', 0) end local tmp = ctx.n_parents local parent = tmp < 1 and ctx.oparams or ctx.parents[tmp] tmp = get_param_name(opts[offs + 1]) if parent[tmp] ~= nil then ctx.params[tmp] = parent[tmp] end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|recalling|parameter name|pipe to library.recalling = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘recalling’: No parameter to recall was provided', 0) end local arg = get_param_name(opts[offs + 1]) if ctx.oparams[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = ctx.oparams[arg] end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|finding|parameter name|pipe to --[[ library.finding = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘finding’: No parameter to find was provided', 0) end local arg = get_param_name(opts[offs + 1]) local parent for idx = ctx.n_parents, 1, -1 do parent = ctx.parents[idx] if parent[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = parent[arg] return context_iterate(ctx, offs + 2) end end if ctx.oparams[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = ctx.oparams[arg] end return context_iterate(ctx, offs + 2) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|picking|number of parameters to pick|pipe to --[[ library.picking = function (ctx) local len = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if len == nil or len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘picking’: The number of parameters to pick must be an integer greater than zero', 0) end if ctx.n_parents < 1 then copy_table_maxn(ctx.params, ctx.oparams, len) else copy_table_maxn(ctx.params, ctx.parents[ctx.n_parents], len) end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|detaching_substack|pipe to library.detaching_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘detaching_substack’: No substacks have been created', 0) end local parent = ctx.parents[ncurrparent] for key in pairs(ctx.params) do parent[key] = nil end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|dropping_substack|pipe to library.dropping_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘dropping_substack’: No substacks have been created', 0) end ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents = ctx.parents[ncurrparent], nil, ncurrparent - 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|leaving_substack|pipe to library.leaving_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘leaving_substack’: No substacks have been created', 0) end local currsnap = ctx.n_children + 1 if ctx.children == nil then ctx.children = { ctx.params } else ctx.children[currsnap] = ctx.params end ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents, ctx.n_children = ctx.parents[ncurrparent], nil, ncurrparent - 1, currsnap return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|merging_substack|pipe to library.merging_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘merging_substack’: No substack has been created', 0) end local parent, child = ctx.parents[ncurrparent], ctx.params ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents = parent, nil, ncurrparent - 1 for key, val in pairs(child) do parent[key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|flushing|pipe to library.flushing = function (ctx) if ctx.n_children < 1 then error(modulename .. ', ‘flushing’: There are no substacks to flush', 0) end local parent, currsnap = ctx.params, ctx.n_children for key, val in pairs(ctx.children[currsnap]) do parent[key] = val end ctx.children[currsnap], ctx.n_children = nil, currsnap - 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|setting_by_flushing|pipe to library.setting_by_flushing = function (ctx) set_strings_from_substack(ctx, ctx, 'setting_by_flushing') return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end --[[ Functions ]]-- ----------------------------- -- Syntax: #invoke:params|count library.count = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local retval = 0 for _ in ctx.iterfunc(ctx.params) do retval = retval + 1 end if ctx.subset == -1 then retval = retval - #ctx.params end ctx.text = retval return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2]| -- [...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value -- n]|[...] library.concat_and_call = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_call’: No template name was provided', 0) end ctx.text = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = concat_params(ctx, offs + 1) } return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend -- 1]|[prepend 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named -- item n=value n]|[...] library.concat_and_invoke = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No function name was provided', 0) end local mfunc = require('Module:' .. mname)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.text = mfunc(ctx.frame:newChild{ title = 'Module:' .. mname, args = concat_params(ctx, offs + 2) }) return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend -- 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n= -- value n]|[...] library.concat_and_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_magic’: No parser function was provided', 0) end ctx.text = ctx.frame:callParserFunction(magic, concat_params(ctx, offs + 1)) return false end -- Syntax: #invoke:params|value_of|parameter name library.value_of = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘value_of’: No parameter name was provided', 0) end local val local key = opts[offs + 1]:match'^%s*(.-)%s*$' if key == '0' or key:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then key = tonumber(key) val = ctx.params[key] -- No worries: #ctx.params is unused when the modifier is in -- first position (and therefore `ctx.params` is a metatable) if val ~= nil and ( ctx.subset ~= -1 or key > #ctx.params or key < 1 ) and ( ctx.subset ~= 1 or (key <= #ctx.params and key > 0) ) then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end else val = ctx.params[key] if ctx.subset ~= 1 and val ~= nil then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end return false end -- Syntax: #invoke:params|list library.list = function (ctx) local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, key, kvs, val, nss + 4 end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_values library.list_values = function (ctx) -- NOTE: `library.coins()` and `library.unique_coins()` rely on us local ret, nss, pps = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], nss = pps, val, nss + 2 end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_maybe_with_names library.list_maybe_with_names = function (ctx) local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' mixed_flush_params( ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, '', '', val, nss + 4 end, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, key, kvs, val, nss + 4 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|for_each|wikitext library.for_each = function (ctx) local ret, nss, pps, txt = {}, 0, ctx.itersep or '', ctx.pipe[ctx.fnpos + 1] or '' local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(txt) flush_params(ctx, function (key, val) for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end ret[nss + 1], nss = pps, nss + 2 ret[nss] = table.concat(cnv) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2]| -- [...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each’: No template name was provided', 0) end local cargs = copy_table_reduced(opts, 1, offs - 1) local model, ret, nss, ccs = { title = tname, args = cargs }, {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], cargs[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append -- 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]| -- [named param n=value n]|[...] library.invoke_for_each = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No function name was provided', 0) end local iargs = copy_table_reduced(ctx.pipe, 1, offs) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = iargs } local mfunc, ret, nss, ccs = require(model.title)[fname], {}, 0, ctx.itersep or '' if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end flush_params(ctx, function (key, val) iargs[1], iargs[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.magic_for_each = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each’: No parser function was provided', 0) end local ret, nss, ccs, cargs = {}, 0, ctx.itersep or '', copy_table_reduced(opts, 1, offs - 1) flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], cargs[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:callParserFunction(magic, cargs) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_value = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_value’: No template name was provided', 0) end local cargs = copy_table_reduced(ctx.pipe, 1, offs) local model = { title = tname, args = cargs } local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each_value|module name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.invoke_for_each_value = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No function name was provided', 0) end local iargs = copy_table_reduced(ctx.pipe, 1, offs + 1) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = iargs } local mfunc, ret, nss, ccs = require(model.title)[fname], {}, 0, ctx.itersep or '' if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end flush_params(ctx, function (key, val) iargs[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1]| -- [append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named -- param n=value n]|[...] library.magic_for_each_value = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each_value’: No parser function was provided', 0) end local cargs, ret, nss, ccs = copy_table_reduced(opts, 1, offs), {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:callParserFunction(magic, cargs) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_group = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tmp = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_group’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local bargs, ret, nss, ccs = {}, {}, 0, ctx.itersep or '' for key, val in pairs(opts) do if type(key) ~= 'number' then bargs[key] = val elseif key > offs then bargs[key - offs - 1] = val elseif key < 1 then bargs[key - 1] = val end end ctx.params = make_groups(ctx.params) flush_params(ctx, function (gid, group) for key, val in pairs(bargs) do group[key] = val end group[0], model.args, ret[nss + 1], nss = gid, group, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end --[[ First-position-only modifiers ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|new|pipe to static_iface.new = function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame, 'new') ctx.params = {} main_loop(ctx, context_iterate(ctx, 2)) return ctx.text end --[[ First-position-only functions ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|self static_iface.self = function (child_frame) return child_frame:getParent():getTitle() end --[[ Public metatable of functions ]]-- --------------------------------------- return setmetatable({}, { __index = function (_, query) local fname = query:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end local func = static_iface[fname] if func ~= nil then return func end func = library[fname] if func == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end return function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame, fname) ctx.params = copy_or_ref_table(ctx.oparams, refparams[fname]) main_loop(ctx, func) return ctx.text end end }) ed6uj3jkl9sb18ckis1vsieht07yb7c 0 272970 1696053 1518635 2026-10-28T05:45:34Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696053 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''نینجای ئەمریکی ٥''' ({{بە ئینگلیزی|American Ninja V}}) فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٣. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ٢ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] بەردەست نییە. لە ڕێکەوتی (٢ی کانوونی دووەمی ١٩٩٣) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٢ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٣]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلم نینجاکان]] qhqu7rgr2f305x228v7ggo35nnxvnuv 0 274211 1695764 1590458 2026-10-27T16:39:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1695764 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو =کارزان کاردۆزی | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی = | وێنە = كارزان کاردۆزی دەرهێنەر و نوسەر.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون =[[سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ = | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ =[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی = | پەروەردە = <!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --> | خوێندنگە = <!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --> | پیشە =[[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]] {{ھن}} [[نووسەر]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان = | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ = [https://themovingsilent.wordpress.com/ Karzan Kardozi] | پەراوێزەکان = }} '''کارزان کاردۆزی''' ({{بە ئینگلیزی|Karzan Kardozi}}) [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنەر]]، بەرھەمێنەری فیلم و نووسەرێکی [[کورد]]ی نیشتەجێی ئەمریکایە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Casagrande|یەکەم=Orsola|سەردێڕ=Kurdistan +100: Stories from a Future State|بڵاوکەرەوە=Comma Press|ساڵ=٢٠٢٣|ژپنک=٩٧٨-١-٩١٢٦٩٧-٣٦-٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Coleman|یەکەم=David|سەردێڕ=The Bipolar Express: Manic Depression and the Movies|ناونیشان=https://archive.org/details/bipolarexpressma0000cole|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield|ساڵ=٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٩١٩٤-٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Shabnam J. |دوایین=Holliday|سەردێڕ=Political Identities and Popular Uprisings in the Middle East|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield International|ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٣٤٨-٤٥٠-٨}}</ref> == ژیاننامە == کارزان کاردۆزی لەدایکبووی شاری [[سلێمانی]]یە لە باشووری کوردستان. لە ساڵی ١٩٩٩ لە تەمەنی منداڵیدا لەگەڵ خانەوادەکەی کۆچی کردووە و لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] لە شاری [[ناشڤیڵ]] لە ویلایەتی [[تێنێسی]] نیشتەجێ بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Kurds before a regional transformation: rollback of independence efforts |ڕێکەوت=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Lit Verlag |ژپنک=٩٧٨-٣-٦٤٣-٩١٠٣٧-٠|editor-last=Seyder |editor-first=Ferhad Ibrahim |زنجیرە=Konfrontation und Kooperation im Vorderen Orient |شوێن=Zürich |پەڕەکان=١٠٧}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٠ بەکالۆریۆسی لە بواری دەرھێنان و بەرھەمێنانی فیلم لە کۆلێژی واتکنس بۆ ھونەر و دیزاین و فیلم لە ناشڤیڵ بە دەست ھێناوە و، لە ساڵی ٢٠١٤ ماستەری لە بەرھەمھێنانی فیلم لە زانکۆی سێنتڕاڵ لانکەشەر لە [[شانشینی یەکگرتوو]]ی بەریتانیا بە دەست ھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Bridget |دوایین١=Haylock|یەکەم٢=Catherine |دوایین٢=Barrette|سەردێڕ=Traumatic Imprints: Performance, Art, Literature and Theoretical Practice|بڵاوکەرەوە=Brill|ساڵ=٢٠٢٠|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٨٨٨-٠٨٥-٦}}</ref> == پیشە == === وەک دەرھێنەر === لە ساڵی ٢٠١٥ کارزان دەگەڕێتەوە بۆ کوردستان بۆ دروستکردنی فیلمی بەڵگەنامەیی ''[[دەمەوێت بژیم]]'' کە باس لە ژیانی ڕۆژانەی پەنابەرانی [[ڕۆژاوای کوردستان|کوردانی ڕۆژاوا]] دەکات لە کامپی [[عەربەت]] لە سلێمانی، فیلمەکە بە بوودجەی ٤٠٠ دۆلار بەرھەم ھێنراوە و لە ماوەی تەنھا چوار ڕۆژدا وێنەی گیراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://mubi.com/en/iq/films/i-want-to-live-2015 | سەردێڕ=I Want to Live | وێبگە=MUBI}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣ کارزان یەکەم فیلمی درێژی داستانیی [[گلگامێش لە کوێیە؟|گێلگامێش لە کوێیە؟]] دروست کرد، کە سەرچاوەی لە داستانی [[گلگامێش]] وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پۆستەری فیلمی کوردی |ناونیشان=http://www.nrttv.com/nrt2/detail2/13888 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=nrttv.com}}</ref> فیلمەکە لە شاری سلێمانی بە تیمێکی پێنج کەسی و بوودجەی تەنھا نۆ ھەزار دۆلار وێنەی گیراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Wedonet Is Revolutionizing Work For Kurdistan's Freelancers |ناونیشان=https://ideasbeyondborders.org/wedonet-is-revolutionizing-work-for-kurdistans-freelancers/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Ideas Beyond Borders |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Karzan Kardozi |ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt22817100/ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=IMDB |زمان=en}}</ref>. بڕیارە لە هاوینی ٢٠٢٦دا نوێترین فیلمی کاردۆزی بڵاو بکرێتەوە بە ناوی "[[ئەنفا ٨]]" کە لە ژانرای خەیاڵی زانستیدایە، فیلمەکە سەرچاوەی گرتووە لە باس لە ئەفسانە دێرینەکانی میزۆپۆتامیا و میسری دێرین و کوردستان. ڕووداوەکانی فیلمەکە لە داهاتوودا ڕوو ئەدەن لە شارێکدا بە ناوی "سۆلێ"، شارەکە دەسەڵاتداریەتی دەکرێت لە لایەن ژیرێکی دەستکرد بە ناوی "ئەنفا ٨".<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=فیلمی ئەنفا ٨|بڵاوکەرەوە=Kurdistan24|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/882097|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ھەواڵی فیلمی ئەنفا ٨|بڵاوکەرەوە=Channel 8|ناونیشان=https://channel8.com/kurdish/news/199488|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> کارزان کاری دەرھێنانی بۆ ئەم فیلمانەی خوارەوە کردووە: * ''A Walking Shadow'' (٢٠٠٧) * ''A Day in the Country'' (٢٠٠٨) * ''Greed Eats the Soul'' (٢٠٠٩) * ''The Arcturian'' (٢٠١٣) * ''A Viewer on a Movie Projector'' (٢٠١٤) * ''Yilmaz Guney: Rebel with a Cause'' (٢٠١٤) * ''[[دەمەوێت بژیم|I Want To Live]]'' (٢٠١٥) * ''[[گلگامێش لە کوێیە؟|?Where Is Gilgamesh]]'' (٢٠٢٤) * ''[[ئەنفا ٨|Anfa 8]]'' (٢٠٢٦) === وەک نووسەر === * [[یەڵماز گونەی|یەڵماز گیونەی]] (٢٠١٨/غەزەلنووس/٩٠٠ لاپەڕە) * [[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر]]، بەرگی یەکەم: [[برایانی لومیێر|برایانی لومێر]]، [[ژۆرژ میلییەس|میلییەس]]، [[لوی فۆییاد|فۆییاد]]، فەرھەنگی سینەما (٢٠١٩/غەزەلنووس/١٠٧٦ لاپەڕە) * سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، بەرگی دووەم: [[دی دەبلیوو گریفیز]]، [[چارڵی چاپلن|چارلی چاپلن]] (٢٠١٩/غەزەلنووس/١١٣٠ لاپەڕە) * سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، بەرگی سێیەم: [[باستەر کیتۆن|بەستەر کیتن]]، [[ڕۆبەرت فلاھێرتی]]، [[کارل سیۆدۆر درایەر|کارل درایەر]] (٢٠٢٠/غەزەلنووس/١٢٦٠ لاپەڕە) * سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، بەرگی چوارەم: [[ئێریک ڤۆن سترۆھایم]]، [[فریتز لانگ]] (٢٠٢٠/غەزەلنووس/١٤١٠ لاپەڕە)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=کارزان کاردۆزی دوو بەرگی دیکەی (سەد ساڵ سینەما، سەد دەرهێنەر) بڵاو دەکاتەوە |ناونیشان=https://politicpress.com/34276/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Politic Press |زمان=en-US}}</ref> * سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، بەرگی پێنجەم: [[ئەبێل گانس]]، [[ژان ئێپشتاین]] (٢٠٢٤/غەزەلنووس/٩٠٠ لاپەڕە) * سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، بەرگی شەشەم: [[مۆرناو]]، [[پابست]] (٢٠٢٤/غەزەلنووس/٩٩٨ لاپەڕە) * سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، بەرگی حەوتەم: [[ئیرنست لوبیچ]]، [[جۆزف ڤۆن ستێرنبێرگ]] (٢٠٢٤/غەزەلنووس/١٠٣٠ لاپەڕە) * سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، بەرگی ھەشتەم: [[کینجی میزوگوچی]] (٢٠٢٤/غەزەلنووس/٩٨٨ لاپەڕە) * سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، بەرگی نۆیەم: [[ئاکیرا کورۆساوا]] (٢٠٢٤/غەزەلنووس/١١٧٨ لاپەڕە) * سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، بەرگی دەیەم: [[یاسوجیرۆ ئۆزو]] (٢٠٢٤/غەزەلنووس/١١٤٨ لاپەڕە)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://themovingsilent.wordpress.com/2015/03/24/book-100-years-of-cinema-from-d-w-griffith-to-richard-linklater//|سەردێڕ=100 Years of Cinema, 100 Director (20 January 2020) Karzan Kardozi|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گلگامێش لە کوێیە؟]] * [[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر]] * [[سینەمای کوردی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|nm6748553}} {{فیلمی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|کوردستان|عێراق|پارێزگای سلێمانی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وێژە|ھۆڵیوود}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی ون (بۆ زیندووان)]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی سلێمانی]] [[پۆل:کورد]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد-ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:نووسەرانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] qcmutqvmvxhkmha31e7l661njslnagd 0 276016 1695669 1451103 2026-10-27T13:37:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695669 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Iran_(orthographic_projection).svg|چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ|کاتی ستانداردی ئێرانی]] '''کاتی ستانداردی ئێران''' یان '''کاتی ئێرانی''' (IRST یان IT) کاتێکی فەرمییە کە لە [[ئێران]] بەکاردەھێنرێت. ئەم کاتە UTC+3:30 یە، و کاتەکە بە درێژایی ڕۆژھەڵاتی ٥٢.٥ ناسراوە، کە ھەمان ئەو ھێڵەیە کە [[ڕۆژژمێری کۆچیی ھەتاوی|ساڵنامەی فارسی]] دیاری دەکات. لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠٠٨ ئێران کاتی ھاوینەی ھەڵوەشاندەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشان=https://www.presstv.com/detail.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160414045815/http://www.presstv.ir/detail.aspx?id=3243&sectionid=351020102 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٠}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://timeanddate.com/worldclock/timezone.html?n=246|سەردێڕ=Time Zone & Clock Changes in Tehran, Iran |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140122225547/http://www.timeanddate.com/worldclock/timezone.html?n=246 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٠}}</ref> لە ٢١ی ئازاری ٢٠٠٨ گەڕێنرایەوە. کاتی ھاوینی ئێران UTC+4:30 یە. لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ ئێران کاتەکانی ھاوینی ھەڵوەشاندەوە و دەستپێکردنی کاتی زستانی ڕاگەیاند، چونکە جیاوازی نێوان کاتی فەرمی ئێران و کاتی گرینویچ لەبری ٤.٥ کاتژمێر لە ئێستادا بۆ ٣.٥ کاتژمێر کەم دەبێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://mdeast.news/ar/2022/09/21/إيران-تعتمد-التوقيت-الشتوي-بلا-رجعة/|سەردێڕ=إيران تعتمد التوقيت الشتوي بلا رجعة |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220923051656/https://mdeast.news/ar/2022/09/21/إيران-تعتمد-التوقيت-الشتوي-بلا-رجعة/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=ميدل ايست نيوز بالعربي |زمان=ar}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:ناوچە کاتییەکان]] 3z9jb6sxkue2qq5bhsj66znjmfzqlbb 0 277034 1695702 1687263 2026-10-27T15:30:34Z Bilalinfo 57400 1695702 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = پارێزگای باشووری چونگچۆنگ | official_name = {{raise|0.2em|Chungcheongnam-do}} {{IPA-ko|tɕʰuŋ.tɕʰʌŋ.nam.do}} | native_name = {{nobold|충청남도}} | native_name_lang = ko | settlement_type = پارێزگای کۆریای باشوور | translit_lang1 = کۆری | translit_lang1_type = ھانگول | translit_lang1_info = {{lang|ko|{{Linktext|충|청|남|도}}}} | image_flag = Flag of South Chungcheong Province.svg | image_blank_emblem = Emblem of South Chungcheong Province.svg | blank_emblem_type = لۆگۆ | image_map = Chungcheongnam-do in South Korea 2023.svg | coordinates ={{coord|36.5|N|126.75|E|region:KR|display=inline,title}} | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|South Korea}} | subdivision_type1 = ھەرێم | subdivision_name1 = ھیسۆ | seat_type = پایتەخت | seat = چیۆنگجو | parts_type = دابەش کراوە بۆ | parts_style = <!-- list, coll (collapsed list), para (paragraph format) --> | parts = ٨ شار؛ ٧ پارێزگا | leader_title = پارێزگاری پارێزگای باکووری چونگچۆنگ | leader_name = کیم یۆنگ-ھوان | area_total_km2 = ٧٬٤٣٣ | area_rank = ھەشتەم | population_total = ١٬٥٧٨٬٩٣٤ | population_as_of = تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ | population_density_km2 = ٢١٣ | population_rank = حەوتەم | demographics_type1 = ھێماکانی شارە گەورەکان | demographics1_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | demographics1_title1 = گوڵ | demographics1_info5 = | iso_code = KR-44 | blank_name_sec1 = زاراوە | blank_info_sec1 = [[Chungcheong Dialect|Chungcheong]] | website = {{url|https://www.chungnam.go.kr/wwweng/index.do|2=Official website (English)}} | translit_lang1_type1 = ھانجا | translit_lang1_info1 = {{lang|ko|{{Linktext|忠|淸|南|道}}}} | translit_lang1_type2 = مەککۆن‐ڕایشاوێر | translit_lang1_info2 = Ch’ungch’ŏngnamdo | translit_lang1_type3 = Revised Romanization | translit_lang1_info3 = Chungcheongnam-do | demographics1_info1 = ماگنۆلیای سپی | demographics1_title2 = درەخت | demographics1_info2 = زێلکۆڤا | demographics1_title3 = باڵندە | demographics1_info3 = ماگپای | demographics1_title4 = | demographics1_info4 = | demographics1_title5 = }} '''پارێزگای باشووری چونگچۆنگ''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]:충청남도) ناسراو بە چونگنام، پارێزگایەکی [[کۆریای باشوور]]ە لە ناوچەی هۆسیۆ لە باشووری ڕۆژاوای [[نیمچەدوورگەی کۆریا]]. باشووری چونگچۆنگ لە باکوورەوە هاوسنوورە لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای گیۆنگگی|گیۆنگگی]]، باکووری چونگچۆنگ، شاری تایبەتیی خۆبەڕێوەبەریی [[سێجۆنگ|سێجۆن]]، و شاری گەورەی [[دایجۆن]] لە ڕۆژهەڵات، و [[باکووری پارێزگای جیۆلا|باکووری جیۆلا]] لە باشوور.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=South Chungcheong Province |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ئیش=Wikipedia |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/South_Chungcheong_Province |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Chungcheongnam-do}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|کۆریا}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{کۆریا-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] c6zrth1a24weal2bep5l4siujc1qd0v 1695879 1695702 2026-10-27T20:04:54Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695879 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = پارێزگای باشووری چونگچۆنگ | official_name = {{raise|0.2em|Chungcheongnam-do}} {{IPA-ko|tɕʰuŋ.tɕʰʌŋ.nam.do}} | native_name = {{nobold|충청남도}} | native_name_lang = ko | settlement_type = پارێزگای کۆریای باشوور | translit_lang1 = کۆری | translit_lang1_type = ھانگول | translit_lang1_info = {{lang|ko|{{Linktext|충|청|남|도}}}} | image_flag = Flag of South Chungcheong Province.svg | image_blank_emblem = Emblem of South Chungcheong Province.svg | blank_emblem_type = لۆگۆ | image_map = Chungcheongnam-do in South Korea 2023.svg | coordinates ={{coord|36.5|N|126.75|E|region:KR|display=inline,title}} | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|South Korea}} | subdivision_type1 = ھەرێم | subdivision_name1 = ھیسۆ | seat_type = پایتەخت | seat = چیۆنگجو | parts_type = دابەش کراوە بۆ | parts_style = <!-- list, coll (collapsed list), para (paragraph format) --> | parts = ٨ شار؛ ٧ پارێزگا | leader_title = پارێزگاری پارێزگای باکووری چونگچۆنگ | leader_name = کیم یۆنگ-ھوان | area_total_km2 = ٧٬٤٣٣ | area_rank = ھەشتەم | population_total = ١٬٥٧٨٬٩٣٤ | population_as_of = تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ | population_density_km2 = ٢١٣ | population_rank = حەوتەم | demographics_type1 = ھێماکانی شارە گەورەکان | demographics1_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags --> | demographics1_title1 = گوڵ | demographics1_info5 = | iso_code = KR-44 | blank_name_sec1 = زاراوە | blank_info_sec1 = [[Chungcheong Dialect|Chungcheong]] | website = {{url|https://www.chungnam.go.kr/wwweng/index.do|2=Official website (English)}} | translit_lang1_type1 = ھانجا | translit_lang1_info1 = {{lang|ko|{{Linktext|忠|淸|南|道}}}} | translit_lang1_type2 = مەککۆن‐ڕایشاوێر | translit_lang1_info2 = Ch’ungch’ŏngnamdo | translit_lang1_type3 = Revised Romanization | translit_lang1_info3 = Chungcheongnam-do | demographics1_info1 = ماگنۆلیای سپی | demographics1_title2 = درەخت | demographics1_info2 = زێلکۆڤا | demographics1_title3 = باڵندە | demographics1_info3 = ماگپای | demographics1_title4 = | demographics1_info4 = | demographics1_title5 = }} '''پارێزگای باشووری چونگچۆنگ''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]:충청남도) ناسراو بە چونگنام، پارێزگایەکی [[کۆریای باشوور]]ە لە ناوچەی هۆسیۆ لە باشووری ڕۆژاوای [[نیمچەدوورگەی کۆریا]]. باشووری چونگچۆنگ لە باکوورەوە هاوسنوورە لەگەڵ پارێزگاکانی [[پارێزگای گیۆنگگی|گیۆنگگی]]، باکووری چونگچۆنگ، شاری تایبەتیی خۆبەڕێوەبەریی [[سێجۆنگ|سێجۆن]]، و شاری گەورەی [[دایجۆن]] لە ڕۆژهەڵات، و [[باکووری پارێزگای جیۆلا|باکووری جیۆلا]] لە باشوور.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=South Chungcheong Province |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ئیش=Wikipedia |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/South_Chungcheong_Province |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Chungcheongnam-do}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|کۆریا}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{کۆریا-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] smpx5ehso7wke8x9a259q98aho560l7 0 277269 1695796 1695322 2026-10-27T17:11:51Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:مێژوو|مێژوو]] و [[دەروازە:پۆلیس|پۆلیس]] 1695796 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox national military|name=ژەندرمەی ئێرانی|native_name=ژاندارمری ایران|founded=١٩١٠|disbanded=١٩٩١|image=Seal of the Iranian Gendarmerie.svg|caption=نیشانی ژەندرمەی کۆماری ئیسلامیی ئێران|image2=IIG Logo (Old).svg|caption2=نیشانی ژەندرمەی ئێرانی پەھلەوی|headquarters=[[ئێران]]|active=٧٠٫٠٠٠ (١٩٧٨–٧٩)}} '''ژەندرمەی ئێران''' ({{بە فارسی|ژاندارمری ایران}})، ھەروەھا بانگ دەکرا بە '''ژەندرمەی حکوومەت''' ({{بە فارسی|ژاندارمری دولتی|Žāndārmirī-ye Daulatī}})، یەکەم ھێزی [[پۆلیس]]ی [[ژەندرمە]]یی بوو، و دواتر یەکەیەکی ڕێگاوبانی سەردەمی بوو، لە [[ئێران]]. ھێزێکی نیمچە سەربازی بوو، ھەروەھا لە دامەزراندنیەوە لە ساڵی ١٩١٠ لە سەردەمی [[ئێرانی قاجاڕی|قاجاڕ]] تا ھاتنی سەردەمی [[ئێرانی پەھلەوی|پەھلەوی]] لە ساڵی ١٩٢٥دا گرنگییەکی بەرچاوی لە سیاسەتدا ھەبوو، تا کۆتایی سەردەمی پەھلەوی بەردەوام بوو لە خزمەتکردن و بەرزکرایەوە بۆ ژەندرمەی خانەدانیی ئێران. ئەم ھێزە لە بنەڕەتدا وەک سوپای دەستووریی دامەزرا، ئەفسەرانی [[سوید]]ی بە فەرماندەیی کارمەندانی ئێرانی دامەزراند بۆ ئەوەی ھەم ئەرکی پۆلیسی دووبارە ئەنجام بدەن و ھەم ھەڵمەتی سەربازی دژی ھێزە خێڵەکییەکان ئەنجام بدەن. لە ساڵی ١٩٩١ ژەندرمەی ئێران لەگەڵ ھێزەکانی تری پۆلیس تێکەڵ کرا و [[فەرماندەییی جێبەجێکردنی یاسای کۆماری ئیسلامیی ئێران]] پێکھێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|سیاسەت|شەڕ|ئێران|مێژوو|پۆلیس}} {{پۆلی کۆمنز|Gendarmerie of Iran}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:سەربازی]] [[پۆل:سەربازیی ئێران]] [[پۆل:پۆلیس]] [[پۆل:ئێران]] [[پۆل:مێژووی سەربازیی ئێران]] atfbippn4mrlg1w1rhcmnqz8sbge8fo 0 278071 1696021 1533411 2026-10-28T05:05:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1696021 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کاش''' یان '''توێژ، توێخ، تێکوڵ''' یان '''ڕووپێست''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: epidermis) هەندەریترین لۆیەی پێستە. یەکەمین بەربەستە لە پێش [[دەردەزێ|دەردزێیەکان]]. == پێکهاتەی کاش == [[پەڕگە:Epidermis ku.png|وێنۆک|288x288پیکسڵ|کاش و توێیەکانی]] کاش لە چەند توێیەک پێک دێت: # توێی شاخی(ئەسرۆیی) (stratum corneum) # توێی ڕوون (stratum Lucidum) # توێی دانار (stratum Granulosum) # توێی دڕکی (stratum Spinosum) # توێی بنکی (stratum Basale) چەند جۆرێ خانە لە کاشدا هەیە. وەک: * شاخینەخانە (Keratinocyte) * خانەی مێرکڵ (Merkel cell) * سیاگینەخانە (Melanocyte) * خانەی لانگەرهانس (Langerhance cell) == سەرچاوەکان == ١.https://en.wikipedia.org/wiki/Epidermis {{پۆلی کۆمنز|Epidermis (skin)}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|پزیشکی}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:توێکاریی پێست]] rbmr6fi85pesrg2eqsuc6uj11xwi49o 0 279090 1695821 1533145 2026-10-27T19:33:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، سویس-کۆلکە) 1695821 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Carl_Spitteler_1919.jpg|وێنۆک| لە ساڵی ١٩١٩]] '''کارل فریدریش جۆرج سپیتلەر''' شاعیری سویسری ئەڵمانی زمان، لەدایکبووی [[١٨٤٥|ساڵی ١٨٤٥]] و لە [[١٩٢٤|ساڵی ١٩٢٤]] کۆچی دوایی کردووە. == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی ڕێکەوتی 29/12/2024 {{پۆلی کۆمنز|Carl Spitteler}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سویس|وێژە|شیعر}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{سویس-کۆلکە}} [[پۆل:نووسەرانی سویسی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٥]] [[پۆل:مردووانی ١٩٢٤]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی سویسی]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]] 9ma2t3a7nb6u7jhgtpxg0ynwv55xb6b 1695913 1695821 2026-10-27T21:09:44Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695913 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Carl_Spitteler_1919.jpg|وێنۆک| لە ساڵی ١٩١٩]] '''کارل فریدریش جۆرج سپیتلەر''' شاعیری سویسری ئەڵمانی زمان، لەدایکبووی [[١٨٤٥|ساڵی ١٨٤٥]] و لە [[١٩٢٤|ساڵی ١٩٢٤]] کۆچی دوایی کردووە. == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای فارسی ڕێکەوتی 29/12/2024 {{پۆلی کۆمنز|Carl Spitteler}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سویس|وێژە|شیعر}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{سویس-کۆلکە}} [[پۆل:نووسەرانی سویسی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٥]] [[پۆل:مردووانی ١٩٢٤]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی سویسی]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھایدلبێرگ]] jb17kdb68sjih2t4u6np7wxlt9po7ia 0 279790 1695861 1533244 2026-10-27T19:40:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695861 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کارگێڕیی خزمەتگوزارییە گشتییەکان''' کە بە '''جی ئێس ئەی''' ناسراوە، دەزگایەکی سەربەخۆی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانە کە لە ساڵی ١٩٤٩ دامەزراوە بۆ یارمەتیدان لە بەڕێوەبردن و پشتگیریکردنی کارکردنی بنەڕەتی دەزگا فیدراڵییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|General Services Administration, United States}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} qto3imaon94oxxuzg2oob41rcppwzkl 0 279849 1695844 1533222 2026-10-27T19:37:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695844 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کارن ڕووت باس''' (لەدایکبووی ٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٣) سیاسەتمەدارێکی ئەمریکی، کرێکارێکی کۆمەڵایەتی، و یاریدەدەری پزیشکی پێشووە کە لە ساڵی ٢٠٢٢ وەک ٤٣ەمین سەرۆکی شارەوانیی لۆس ئەنجەلەس خزمەت دەکات. ئەندامێکی پارتی دیموکراتە، پێشتر لە ئەنجومەنی نوێنەران لە ئەمریکا لە نێوان ٢٠١١ بۆ ٢٠٢٢ و لە ئەنجومەنی یاسادانانی کالیفۆرنیا لە نێوان ٢٠٠٤ بۆ ٢٠١٠ خزمەتی کردووە، لە ماوەی کۆتا خولی ئەنجومەندا وەک سەرۆکی ئەنجومەن کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Karen Bass}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:سیاسەتمەدارانی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١]] [[پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] 559pv5resms3o1fqkrrmhrz4x6un0qa 0 279939 1696047 1533470 2026-10-28T05:09:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1696047 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کاماریلۆ''' شارێکە لە ناوچەی ڤێنتورا لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. بەپێی [[سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٠)|سەرژمێری ٢٠٢٠ی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، ژمارەی دانیشتووانەکەی ٧٠٬٧٤١ کەس بووە، کە بەرزبوونەوەیەکی ٥٬٥٤٠ کەسی تۆمار کردووە لەچاو ٦٥٬٢٠١ کەسەکەی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٠.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Camarillo, California}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کالیفۆڕنیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شار و شارۆچکەکانی کالیفۆرنیا]] 2y5g5panrcedtuqi56m04y2mbd2lwcf 0 280750 1696025 1682729 2026-10-28T05:05:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1696025 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Gustave_Doré_-_The_Baptism_of_Infidels.jpg|alt=|وێنۆک|379x379پیکسڵ| Gustave Doré, ''مەعمودی کافرەکان'']] '''کافر''' ئەو کەسەیە کە تۆمەتبار دەکرێت بە کوفرکردن بە بنەما سەرەکییەکانی [[دین|ئایینی]] خۆی، وەک ئەندامانی ئایینێکی دیکە، یان کەسانی [[بێدینی|بێ ئایین]].<ref name="Infidel-Oxford">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٩|ناونیشان=http://www.encyclopedia.com/doc/1O999-infidel.html|سەردێڕ=Infidel {{!}} Encyclopedia.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠|وێبگە=The Oxford Pocket Dictionary of Current English |وتەگێڕانەوە=a person who does not believe in religion or who adheres to a religion other than one's own.}}</ref> کافر زاراوەیەکی کەنیسەیییە لە [[مەسیحییەت|ئایینی مەسیحیدا]] کە لە دەوریدا کەنیسەکە جەستەیەکی لاھووتی پەرەپێداوە کە مامەڵە لەگەڵ چەمکی کافردا دەکات، ئەمەش جیاوازییەکی ڕوون لە نێوان ئەوانەی مەعمودییەتیان وەرگرتووە و پەیڕەوی لە فێرکارییەکانی کەنیسە کردووە لە بەرامبەر ئەوانەی کە لە دەرەوەی [[ئیمان|باوەڕن]].<ref name="IESS">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-3045301127.html|سەردێڕ=Infidels {{!}} Encyclopedia.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref> مەسیحییەکان زاراوەی ''کافریان'' بەکارھێناوە بۆ وەسفکردنی ئەو کەسانەی کە وەک دوژمنی ئایینی مەسیحی ھەستیان پێدەکرا. دوای جیھانی کۆن، چەمکی ئەویترییەت، کە چەمکێکی ئیستسنای دەرەوەیە لەلایەن کۆمەڵگاکانەوە کە سنووری کولتووری کەم تا زۆر یەکگرتوویان ھەیە، پەیوەست بوو بە گەشەسەندنی ئایینە یەکتاپەرست و پێغەمبەرییەکانی [[جوویەتی|جوولەکە]] و مەسیحییەت و [[ئیسلام|ئیسلامەوە]] (بڕوانە بتپەرست).<ref name="IESS">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-3045301127.html|سەردێڕ=Infidels {{!}} Encyclopedia.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-3045301127.html ""Infidels." ''International Encyclopedia of the Social Sciences. 2008''"]. MacMillan Library Reference<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 June</span> 2010</span>.</cite></ref> لە ئەدەبیاتی مۆدێرن دا، زاراوەی کافر لە بازنەی خۆیدا [[بێخوایی|بێدینەکان]]،<ref name="Atheist">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/worksthomasjack07jackgoog|سەردێڕ=The Works of Thomas Jackson, Volume IV|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=١٨٤٤|پەڕە=[https://archive.org/details/worksthomasjack٠٧jackgoog/page/n١٣ ٥]|وتەگێڕانەوە=Atheism and irreligion are diseases so much more dangerous than infidelity or idolatry, as infidelity than heresy. Every heretic is in part an infidel, but every infidel is not in whole or part an heretic; every atheist is an infidel, so is not every infidel an atheist.|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١١}}</ref><ref name="Kaafir">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/bengalannualali00richgoog|سەردێڕ=The Bengal Annual|بڵاوکەرەوە=Samuel Smith and Co.|ساڵ=١٨٣٠|پەڕە=[https://archive.org/details/bengalannualali٠٠richgoog/page/n٢٢٩ ٢٠٩]|وتەگێڕانەوە=Kafir means an infidel, but more properly an atheist.|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١١}}</ref><ref name="Atheism">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=cymM4xEM76wC&q=atheism+catholic+church&pg=PA462|سەردێڕ=Catechism of the Catholic Church|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=[[Burns & Oates]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٦٠١٢-٣٢٤-٨|وتەگێڕانەوە=2123 'Many... of our contemporaries either do not at all perceive, or explicitly reject, this intimate and vital bond of man to God. Atheism must therefore be regarded as one of the most serious problems of our time.' 2125 Since it rejects or deniest the existence of God, atheism is a sin against the virtue of religion.|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١١}}</ref> [[فرەخوایی|موشریکەکان]]، [[گیانکییەتی|ئەنیمیستەکان]]،<ref>Whitlark & Aycock (Editors) (1992), The literature of emigration and exile, Texas Tech University Press, {{ISBN|978-0896722637}}, pp. 3–28</ref> کافرەکان و بتپەرستان دەگرێتەوە. ئامادەیی بۆ ناساندنی کەسانی ئایینی دیکە وەک کافر، ھاوتایە لەگەڵ پەسەندکردنی [[ئۆرتۆدۆکس]]ی لە فرەیی. == ھەروەھا سەیری بکە == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|30em|٢}} == ئاماژەکان == * ویلیامز، ڕۆبەرت ئەی. ''ھیندی ئەمریکی لە بیری یاسایی ڕۆژاوادا: گوتارەکانی فەتحکردن''، ١٩٩٠، [[چاپخانەی زانکۆی ئۆکسفۆرد]]، ١٩٩٠.{{ISBN|0-19-508002-5}} * تۆملینز، کریستوفر ل. مان، بروس ئێچ. ''زۆرێک لە یاسایییەکانی سەرەتای ئەمریکا'', 2001, UNC Press, 2001.{{ISBN|٠-٨٠٧٨-٤٩٦٤-٢}} * وێکمان، جۆرج. ''زمانی لێکۆڵینەوە لە ئایین: کتێبێکی دەستی'', 2001, Xlibris Corporation{{ISBN|٠-٧٣٨٨-٥١٠٥-١}} * ''فەرھەنگی ھاوواتاکانی مێریام-وێبستەر'', [[مەریام-وێبستەر|Merriam-Webster Inc.]], 1984,{{ISBN|0-87779-341-7}} * ئێسپین، ئۆرلاندۆ ئۆ. ؛ نیکۆلۆف، جەیمس بی. ''فەرھەنگێکی پێشەکی بۆ ئیلاھیات و لێکۆڵینەوە ئایینییەکان''، چاپخانەی لیتۆرگیک، ٢٠٠٧، ٢٠٠٧.{{ISBN|0-8146-5856-3}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.rosarychurch.net/answers/ap091994b.html دوعای سانت فرانسیس زاڤیر بۆ گۆڕینی ئایینی کافرەکان:] دوعایەک کە لەلایەن فرانسیس زاڤیر، دکتۆری کڵێسا نووسراوە * [http://www.m-w.com/dictionary/infidel پێناسەی "کافر"] بە فەرھەنگی [[مەریام-وێبستەر|مێریام-وێبستەر]] * [http://www.m-w.com/dictionary/unbeliever پێناسەی "بێباوەڕ"] بە فەرھەنگی [[مەریام-وێبستەر|مێریام-وێبستەر]] * [[iarchive:infidelshistoryo00whea|کافرەکان: مێژووی ململانێی نێوان مەسیحییەت و ئیسلام لەلایەن ئەندرۆ ویتکرۆفت ماڵی ھەڕەمەکی، ٢٠٠٥]] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|دین|فەلسەفە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:زاراوە دینییەکان]] rf27lelhr6lm374yyvedtcoifwl9z7w 0 281720 1695767 1533144 2026-10-27T16:40:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1695767 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = کارل سیۆدۆر درایەر | ناوی_خۆماڵی = Josef von Sternberg | زمانی_ناوی_خۆماڵی = ئینگلیزی | وێنە = Carl Theodor Dreyer (1965) by Erling Mandelmann.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | سەردێری وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٣ی شوبات ١٨٨٩ | شوێنی لەدایکبوون = [[کۆپنھاگن]]، [[دانمارک]] | ڕێکەوتی_ونبوون = | شوێنی_ونبوون = | ڕەوشی_ونبوون = | ڕێکەوتی مردن = ٢٠ی ئادار ١٩٦٨ | شوێنی مردن = [[کۆپنھاگن]]، [[دانمارک]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = دەرھێنەر، فیلمنامەنوون، بەرھەمھێنەر، ئێدیتۆر | ساڵانی چالاکی = ١٩١٩–١٩٦٨ | خاوەنکار = سۆزی ژان دارک | ڕێکخراو = | ناسراو_بە_ھۆی = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | کاریگەر_بووە = | کاریگەری_بووە = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | تەلەڤیزیۆن = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خزمەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | جێگری_واژوو = | قەبارەی_واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''کارل سیۆدۆر درایەر''' (١٨٨٩–١٩٦٨) دەرھێنەر، فیلمنامەنووس و بەرهەمێنەری [[دانمارک|دانمارکییە]]. درایەر بە یەکێک لە کاریگەرترین و بەناوبانگترین دەرھێنەرانی سەدەی بیستەم پێناسە دەکرێت. لە ژیانی ھونەریدا، درایەر کاری دەرھێنانی زیاتر لە بیست فیلمی کردووە و ھەندێکیان وەکوو «سۆزی ژان دارک»، «ڤامپێر» و «گێرتود» بە شاکاری سینەمای جیھان پێناسە دەکرێن. لە سینەمای درایەردا گرنگی دراوە بە نمایشکردنی زیمەکانی لێبوردەیی کۆمەڵایەتی، چارەنووس و مردن، وە جەنگی هەمیشەیی هێزی خراپە و چاکە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=[[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر|سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، بەرگی سێیەم: کارل درایەر]]|یەکەم=کارزان|دوایین=کاردۆزی|ساڵ=٢٠٢٠}}</ref> == بیبلیۆگرافی درایەر == * [[کارزان کاردۆزی]]. سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر، [[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر|بەرگی سێیەم: کارل درایەر]] (٢٠٢٠/غەزەلنووس/١٢٦٠ لاپەڕە) * Milne, Tom (1971). The cinema of Carl Dreyer. A. S. Barnes * Dreyer, Carl Theodor; Skoller, Donald (1973). Dreyer in double reflection. Da Capo Press == ئەمانەش ببینە == * [[سینەمای جیھان]] * [[سەد ساڵ سینەما، سەد دەرھێنەر]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|nm0003433}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئاسیا|ڕۆژھەڵاتی ناوین|دانمارک|فیلم|ھونەرەکان|نووسین|وێژە}} {{پۆلی کۆمنز|Carl Theodor Dreyer}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی زانستی خەیاڵی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٨]] ccohc3qr6218n7rivj6h33scwcibig2 0 281945 1695693 1513749 2026-10-27T14:46:10Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695693 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''لێژیۆنی بیابان'''، فیلمێکی ئەکشنی ئەمریکییە. لە ڕێکەوتی ٢٥ی ئازاری ١٩٥٣ لە ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن جۆزێف پێڤنی بۆ کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} ‏ [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٥٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٥٣]] [[پۆل:فیلمە ڕەش و سپییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بیابانەکاندا ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکان لە چیاکاندا]] 1j5gekajaq4iklsxlzj67x79vxv6qkk 0 282605 1695888 1695546 2026-10-27T20:09:24Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1695888 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ڤێتەڤەندۆسییە''' (بە [[ئەلبانی]]: Lëvizja Vetëvendosje، بە واتای 'بزووتنەوەی خۆبەڕێوەبردن'، LVV یان VV) پارتێکی سیاسی سۆسیالیستی دیموکراتی [[چەپڕەوی]]یە لە [[کۆسۆڤۆ]].<ref name="Yabanci2015">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Yabanci |یەکەم=Bilge |ڕێکەوت=٢٠١٥|سەردێڕ=Populism and Anti-Establishment Politics in Kosovo: A Case Study of Lëvizja Vetëvendosje |ناونیشان=http://www.contemporarysee.org/sites/default/files/papers/yabanci_politics_in_kosovo.pdf |journal=Contemporary Southeastern Europe |بەرگ=٣|issue=2 |پەڕەکان=١٧–٤٣}}</ref><ref name="Smajljaj2020">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Populism in a never ending and multiple system transformation in Kosovo: the case of Vetevendosje |journal=Journal of Contemporary Central and Eastern Europe |ساڵ=٢٠٢٠|دوایین=Smajljaj |یەکەم=Avdi |بەرگ=٢٨|issue=2–3 |پەڕەکان=١٩٩–٢٢٣|doi=10.1080/25739638.2020.1857935 |ناونیشان=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/25739638.2020.1857935 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٤}}</ref> ئەم پارتە ئەندامە لە [[ھاوپەیمانیی پێشکەوتنخوازان|ھاوپەیمانی پێشکەوتنخواز]]، و چاودێرە لە پارتی سۆسیالیستەکانی ئەورووپا و [[ئینتەرناسیۆنالی سۆشیالیستی|ئەنتەرناسیۆنالی سۆسیالیست]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Vetëvendosje!}} {{تووڵی دەروازە|ئەلبانیا|سۆشیالیزم|سیاسەت|دەیەی ٢٠٠٠|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠٠٥]] ehxzb0xqp7ob8dpqyerkwicsq4ln0ra 0 282631 1696111 1533562 2026-10-28T07:38:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1696111 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} یانەی '''کانزاس سیتی چیفس''' تیپێکی پیشەگەری [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێی ئەمریکییە]] و بنکەکەی لە [[کانزاس ستی، میزوری|شاری کانساس سیتی لە ویلایەتی میزۆرییە]]. چیفس وەک ئەندامێکی خولی ڕۆژاوای [[کۆڕی تۆپی پێی ئەمریکی|کۆنفرانسی تۆپی پێی ئەمریکا]] (AFC) لە [[خولی ڕەگبیی ئەمریکی|خولی تۆپی پێی نیشتمانی]] (NFL) بەشداری دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Kansas City Chiefs}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەرزش}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} 20d2zcsbyldibco5qfvz0a8biey3rbg 0 283211 1695628 1689876 2026-10-27T12:18:47Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695628 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پەیمانی وارشۆ''' ('''WP''')، بە فەرمی '''پەیمانی دۆستایەتی، ھاوکاری و ھاریکاری یەکتر''' ('''TFCMA''')، پەیماننامەیەکی بەرگری بەکۆمەڵ بوو کە لە [[وارشۆ|وارشۆی پایتەختی]] پۆڵەندا لە نێوان [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەت]] و حەوت کۆماری سۆسیالیستی دیکەی [[بلۆکی ڕۆژھەڵات]]ی [[ئەورووپای ناوەند و ڕۆژھەڵات]] لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٥٥، لە کاتی [[شەڕی سارد|جەنگی سارددا]] واژوو کرا. زاراوەی "پەیمانی وارشۆ" بە شێوەیەکی باو ئاماژەیە بۆ ھەردوو پەیماننامەکە خۆی و ھاوپەیمانی سەربازی دەرئەنجامی، '''ڕێکخراوی پەیمانی وارشۆ'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://history.state.gov/milestones/1953-1960/warsaw-treaty|سەردێڕ=Milestones in the History of U.S. Foreign Relations - Office of the Historian |وێبگە=history.state.gov}}</ref> ('''WTO'''). {{تێبینی|{{langx|ru|Организация Варшавского договора}} ('''ОВД'''), {{langx|az|Varşava Müqaviləsi Təşkilatı}} ('''VMT'''), {{langx|be|Арганізацыя Варшаўскага Дагавора}} ('''АВД'''), {{langx|bg|Организация на Варшавския договор}} ('''ОВД'''), {{langx|cs|Organizace Varšavské Smlouvy}} ('''OVS'''), {{langx|de|Organisation des Warschauer Vertrags}} ('''OWV'''), {{langx|et|Varssavi Lepingu Organisatsioon}} ('''VLO'''), {{langx|kk|Варшава келісімі ұйымы|Varşava kelisimi uýımı}} ('''ВКҰ''', '''VKU'''), {{langx|lv|Varšavas Līguma Organizācija}} ('''VLO'''), {{langx|lt|Varšuvos Sutarties Organizacija}} ('''VSO'''), {{langx|ky|Варшавa келишими уюму}} ('''ВКУ'''), {{langx|pl|Organizacja Układu Warszawskiego}} ('''OUW'''), {{langx|sk|Organizácia Varšavskej Zmluvy}} ('''OVZ'''), {{langx|uk|Організації варшавського договору}} ('''ОВД'''), {{langx|uz|Варшава шартномаси ташкилоти|Varshava shartnomasi tashkiloti}} ('''ВШТ''', '''VShT''')}} پەیمانی وارشۆ تەواوکەری سەربازی ئەنجومەنی ھاوکاری ئابووری ھاوبەش (Comecon) بوو، کە ڕێکخراوی ئابووری بوو بۆ دەوڵەتانی بلۆکی ڕۆژھەڵات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Allen|یەکەم=Debra J.|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/The_Oder_Neisse_Line/PFDeEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&printsec=frontcover&bsq=%22treaties%20approving%20bonn's%20participation%22|سەردێڕ=The Oder-Neisse Line: The United States, Poland, and Germany in the Cold War|ڕێکەوت=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=[[ABC-Clio]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٠٥٢٤٤-٦|پەڕە=١٥٨|وتەگێڕانەوە=Treaties approving Bonn's participation in NATO were ratified in May 1955...shortly thereafter Soviet Union...created the Warsaw Pact to counter the perceived threat of NATO}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/Volume%20219/volume-219-I-2962-Other.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131002102140/http://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/Volume%20219/volume-219-I-2962-Other.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> پەیمانی وارشۆ کە یەکێتی سۆڤیەت زاڵ بوو، وەک ھاوسەنگی ھێز یان دژە کێشی [[ناتۆ|ڕێکخراوی پەیمانی باکووری ئەتڵەسی]] (ناتۆ) و بلۆکی ڕۆژاوا دامەزرا. ھیچ ڕووبەڕووبوونەوەیەکی سەربازی ڕاستەوخۆ لە نێوان ئەو دوو ڕێکخراوەدا ڕووی نەدا؛ لەبری ئەوە، ململانێکان لەسەر بنەمای ئایدیۆلۆژی و لە ڕێگەی [[شەڕی بریکاری|شەڕی بە وەکالەتەوە]] ئەنجامدرا. ھەردوو ناتۆ و پەیمانی وارشۆ بوونە ھۆی فراوانبوونی ھێزە سەربازییەکان و تێکەڵبوونیان لەگەڵ بلۆکەکانی ھەریەکەیان. گەورەترین شەڕی سەربازی پەیمانی وارشۆ داگیرکردنی چیکۆسلۆڤاکیا بوو کە پەیمانی وارشۆ بوو، کە وڵاتی ئەندامی خۆی بوو، لە ئابی ١٩٦٨ (بە بەشداری ھەموو وڵاتانی پەیمانەکە جگە لە ئەلبانیا و ڕۆمانیا)، کە لە بەشێکدا بووە ھۆی ئەوەی ئەلبانیا کەمتر لە مانگێک دواتر لە پەیمانەکە بکشێتەوە. پەیماننامەکە بە بڵاوبوونەوەی شۆڕشەکانی ساڵی ١٩٨٩ لە ڕێگەی بلۆکی ڕۆژھەڵاتەوە دەستی بە ھەڵوەشاندنەوەی کرد، کە لە بزووتنەوەی ھاوپشتی لە پۆڵەندا دەستی پێکرد، سەرکەوتنی لە ھەڵبژاردنەکاندا لە حوزەیرانی ١٩٨٩ و پیکنیکی پان ئەورووپی لە ئابی ١٩٨٩.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=DDR-Massenflucht: Ein Picknick hebt die Welt aus den Angeln|زمان=de|trans-title=Mass Exodus of the GDR: A Picnic Clears the World|ئیش=[[Die Presse]]|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات دوای یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا لە ساڵی ١٩٩٠ لە پەیمانەکە کشایەوە. لە ٢٥ی شوباتی ١٩٩١ لە کۆبوونەوەیەکدا لە ھەنگاریا، پەیماننامەکە لە ڕێگەی ڕاگەیاندنی ھاوبەشەوە لەلایەن وەزیرانی بەرگری و دەرەوەی ئەو شەش وڵاتە ئەندامەی کە مابوونەوە، بوونی وەستا. یەکێتی سۆڤیەت خۆی لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٩١ ھەڵوەشایەوە، ھەرچەندە زۆربەی کۆمارەکانی پێشووی سۆڤیەت دوای ماوەیەکی کەم ڕێکخراوی پەیمانی ئاسایشی بەکۆمەڵیان پێکھێنا. لە ٢٠ ساڵی دواتردا وڵاتانی پەیمانی وارشۆ لە دەرەوەی یەکێتی سۆڤیەت ھەریەکەیان پەیوەست بوون بە ناتۆ (ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات لە ڕێگەی یەکگرتنەوەی لەگەڵ ئەڵمانیای ڕۆژئاوا؛ و [[کۆماری چیک]] و سلۆڤاکیا وەک وڵاتی جیاواز)، ھەروەھا [[وڵاتانی باڵتیک|دەوڵەتانی باڵتیک]]. == تێبینی == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == ئەو بەرھەمانەی کە ئاماژەیان پێکراوە == {refbegin|30em}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Adenauer |یەکەم= Konrad |سەردێڕ= Memorie 1945–1953 |بڵاوکەرەوە= Arnoldo Mondadori Editore |ساڵ= ١٩٦٦a|ناونیشان= https://www.amazon.it/Memorie-1945-1953-Adenauer-Konrad/dp/B005SFPS36/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1375399817&sr=8-1&keywords=konrad+adenauer+memorie+1945-1953 |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://archive.today/20130801233525/http://www.amazon.it/Memorie-1945-1953-Adenauer-Konrad/dp/B005SFPS36/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1375399817&sr=8-1&keywords=konrad+adenauer+memorie+1945-1953 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٣|زمان=it}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Molotov |یەکەم=Vyacheslav |ساڵ= ١٩٥٤a|سەردێڕ=La conferenza di Berlino |بڵاوکەرەوە= Ed. di cultura sociale |ناونیشان= https://books.google.com/books?id=Cd8tcgAACAAJ |زمان=it}} {{refend}} == ئەمانەش ببینە == {{refbegin|30em}} * Faringdon, Hugh. ''Confrontation: The Strategic Geography of NATO and the Warsaw Pact''. London: [[Routledge]] & Kegan Paul, 1986. * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Heuser|یەکەم=Beatrice|سەردێڕ=Victory in a Nuclear War? A Comparison of NATO and WTO War Aims and Strategies|journal=[[Contemporary European History]]|ساڵ=١٩٩٨|بەرگ=٧|issue=3|پەڕەکان=٣١١–٣٢٧|doi=10.1017/S0960777300004264|s2cid=159502812 |بەستەری نووسەر=Beatrice Heuser}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|author-last=Kramer |author-first=Mark N. |سەردێڕ=Civil-military relations in the Warsaw Pact: The East European component |journal=[[International Affairs (journal)|International Affairs]]|بەرگ=٦١|ژمارە=١|ڕێکەوت=زستانی ١٩٨٤|JSTOR=2619779}}. * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lewis|یەکەم=William Julian|سەردێڕ=The Warsaw Pact: Arms, Doctrine, and Strategy|ساڵ=١٩٨٢|بڵاوکەرەوە=Institute for Foreign Policy Analysis|شوێن=Cambridge, Mass.|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٧-٠٣١٧٤٦-٨}} This book presents an overview of all the Warsaw Pact armed forces as well as a section on Soviet strategy, a model land campaign which the Soviet Union could have conducted against [[NATO]].. and a full-color section on the uniforms, nations, badges and rank-insignia of the Warsaw Pact. (Later CWIHP, Heuser, and CIA FOIA documents present a much better picture of Soviet plans.) * [[Malcolm Mackintosh|Mackintosh, Malcolm]]. ''The Evolution of the Warsaw Pact'' ([[International Institute for Strategic Studies]], 1969) * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mastny|یەکەم=Vojtech|بەستەری نووسەر=Vojtech Mastny (historian) |نووسەر٢=Byrne, Malcolm |ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=A Cardboard Castle?: An Inside History of the Warsaw Pact, 1955–1991 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Jm4L_b8CHycC&pg=PP1 |بڵاوکەرەوە=[[Central European University Press]] |شوێن=Budapest|ژپنک=٩٧٨-٩٦٣-٧٣٢٦-٠٧-٣}} * [[A. James McAdams|McAdams, A. James]]. ''East Germany and Détente''. [[Cambridge University Press]], 1985. * McAdams, A. James. ''Germany Divided: From the Wall to Reunification''. [[Princeton University Press]], 1992 and 1993. {{refend}} == زمانەکانی تر == {{refbegin|30em}} * {{ill|lt=Umbach, Frank|Frank Umbach|de}}. {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Das rote Bündnis: Entwicklung und Zerfall des Warschauer Paktes 1955 bis 1991|trans-title=The Red Alliance: Development and Collapse of the Warsaw Pact: 1955 to 1991|ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە={{ill|Ch. Links Verlag|de}}|شوێن=Berlin|ژپنک=٩٧٨-٣-٨٦١٥٣-٣٦٢-٧|زمان=de}} * {{ill|lt=Wahl, Alfred|Alfred Wahl (historian)|de|Alfred Wahl (Historiker)}}. {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=La seconda vita del nazismo nella Germania del dopoguerra|trans-title=The Second Life of Nazism in Postwar Germany|بڵاوکەرەوە=[[Lindau]]|شوێن=Turin|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٨٨-٧١٨٠-٦٦٢-٤|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Cp0KPQAACAAJ|زمان=it}} ** Original edition: {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wahl|یەکەم=Alfred|سەردێڕ=La seconde histoire du nazisme dans l'Allemagne fédérale depuis 1945.|بڵاوکەرەوە=[[Armand Colin]]|شوێن=Paris|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٢-٢٠٠-٢٦٨٤٤-٠|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=f4VHp88-bpAC|زمان=fr}} {{refend}} == بیرەوەرییەکان == {{refbegin|30em}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Adenauer|یەکەم=Konrad|بەستەری نووسەر=Konrad Adenauer|سەردێڕ=Konrad Adenauer Memoirs 1945–53|بڵاوکەرەوە=[[Henry Regnery Company]]|ساڵ=١٩٦٦b|ناونیشان=https://archive.org/details/konradadenauerme0000unse |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Molotov|یەکەم=Vyacheslav|بەستەری نووسەر=Vyacheslav Molotov|سەردێڕ=Statements at Berlin Conference of Foreign Ministers of U.S.S.R. , France, Great Britain and U.S.A. , January 25 – February 18, 1954|بڵاوکەرەوە=[[Foreign Languages Publishing House (Soviet Union)|Foreign Languages Publishing House]]|ساڵ=١٩٥٤b|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=58kIAQAAMAAJ}} {{refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nato.int/cps/en/natohq/declassified_138294.htm|سەردێڕ=What was the Warsaw Pact?}} * [https://web.archive.org/web/20121030153427/http://legacy.wilsoncenter.org/va2/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=home.browse&sort=collection&item=Warsaw%20Pact The Woodrow Wilson Center Cold War International History Project's Warsaw Pact Document Collection] * [http://www.php.isn.ethz.ch/ Parallel History Project on Cooperative Security] * [http://memory.loc.gov/frd/cs/soviet_union/su_appnc.html Library of Congress / Federal Research Division / Country Studies / Area Handbook Series / Soviet Union / Appendix C: The Warsaw Pact] (1989) * [http://omniatlas.com/maps/russia/19550921/ Map of Russia and the Warsaw Pact (omniatlas.com)] * [https://sites.google.com/view/nuclear-weapons-in-hungary/ Soviet Nuclear Weapons in Hungary 1961–1991] {{پۆلی کۆمنز|Warsaw Pact}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ|شەڕی سارد|پۆڵەندا|دەیەی ١٩٩٠|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|کۆمەڵگا}} {{پۆڵەندا-کۆلکە}} [[پۆل:پەیماننامەکانی ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات]] [[پۆل:مارکسیزم-لێنینیزم]] [[پۆل:سیاسەتی یەکێتیی سۆڤیەت]] [[پۆل:ئەورووپای نوێ]] [[پۆل:بلۆکی ڕۆژھەڵات]] [[پۆل:پەیماننامەکانی شەڕی سارد]] [[پۆل:سیاسەت لە ١٩٩١]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئۆزبەکی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئوکراینی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی سلۆڤاکی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی پۆڵەندی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی قرغیزی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لیتوانی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لاتڤی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کازاخی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیستۆنی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئەڵمانی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چێکی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی بولگاری]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی بیلاڕووسی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئازەربایجانی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕۆمانی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی گورجی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئەرمەنی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی مەجاری]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئالبانی]] [[پۆل:ڕێکخراوە سەربازییە نێودەوڵەتییەکان]] [[پۆل:پەیمانی وارشۆ]] [[پۆل:ڕێکخراوەکانی شەڕی سارد]] 8klofcxm59esfwdsn3kntb9ofydjn7x 0 283677 1695684 1429914 2026-10-27T13:39:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە) 1695684 wikitext text/x-wiki '''کاتەکانی [[نوێژی سوننەت]]''' بریتییە لە: ئەو کاتەی کە [[شەریعەت]] دیاری کردووە بۆ ئەنجامدانی '''نوێژی سوننەت'''. سەبارەت بە نوێژی سوننەتی ڕەھا؛ ھیچ کاتێکی دیاریکراوی نییە، بەڵام دەتوانرێت لە ھەر کاتێکدا نوێژ بکرێت جگە لەو کاتانەی کە نوێژ قەدەغەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ما أوقات وقت صلاة النافلة؟ |ناونیشان=https://binbaz.org.sa/fatwas/10182/ما-اوقات-وقت-صلاة-النافلة |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=binbaz.org.sa |زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=أقسام النوافلوأوقات النھی عن صلاتھا |ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/23374/أقسام-النوافلوأوقات-النھی-عن-صلاتھا |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.islamweb.net |زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=نوێژە سوننەتەکان: ماڵپەڕی وەڵامەکان |ناونیشان=https://walamakan.com/Besh-55 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=walamakan.com}}</ref> * نوێژێکی سوننەت سنووردار بەبێ ھۆکار و پەیوەندی بە ھیچ شتێکی ترەوە. وەک [[نوێژی جێژن (ئیسلام)|نوێژی جەژن]] * سنووردار کراوە بەھۆکار. وەک [[نوێژەبارانە]] * بەکاتی جگە لەخۆی بەستراوەتەوە. وەک [[سوننەتی ڕەواتب]] * بە کردەوەیەکی ترەوە بەستراوەتەوە. وەک [[نوێژی ویتر]] تاوەکوو نوێژی عیشا تەواو نەبێ نوێژی ویتر ناکرێ * نوێژی سوننەتی ڕەھا. == ھەروەھا سەیری بکە == [[نوێژی سوننەت]] == سایتەکان بۆ حیسابکردنی کاتەکانی نوێژ == * [https://timesprayer.today/ کاتی نوێژی ئەمڕۆ | بزوێنەری گەڕانی کاتەکانی نوێژ] * [http://timesprayer.com/ کاتەکانی نوێژ] * [http://prayertiming.net/ کاتەکانی نوێژ] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:نوێژی سوننەت]] [[پۆل:نوێژ لە ئیسلامدا]] hpyspxosqevj018mtfukmaauz0ic0o2 0 284070 1695892 1695487 2026-10-27T20:11:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695892 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}}'''مەناع خەلیل قەتان''' (١٣٤٥–١٤٢٠ کۆچی / [[١٩٢٥|١٩٢٥–١٩٩٩]] [[١٩٩٩|ز]])، زانای ئایینی سوننەی میسری، و بەڕێوەبەری پێشووی پەیمانگای باڵای دادوەری لە [[عەرەبستانی سعوودی|سعوودیە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://id.loc.gov/authorities/n83026441|سەردێڕ=Qaṭṭān, Mannāʻ Khalīl; مناع خليل القطان - LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies {{!}} Library of Congress, from LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies (Library of Congress) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191214022452/https://id.loc.gov/authorities/n83026441 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> == بەرھەمەکانی == خاوەنی چەندین کتێبە لەسەر بابەتگەلی جۆراوجۆر، گرنگترینیان بریتین لە: * مباحث فی علوم القرآن،<ref>{{Cite Q|Q115729523}}</ref> ناسراوترین کتێبیەتی. * تاریخ التفسیر ومناھج المفسرین. * تفسیر آیات الأحکام. * نزول القرآن علی سبعة أحرف. * التشریع والفقە فی الإسلام تاریخاً ومنھجاً. * الحدیث والثقافة الإسلامیة. * الدعوة إلی الإسلام. * معوقات تطبیق الشریعة الإسلامیة. * ڕفع الحرج فی الشریعة الإسلامیة. * وجوب تحکیم الشریعة الإسلامیة. * موقف الإسلام من الاشتراکیة. * إقامة المسلم فی بلد غیر مسلم. * نظام الأسرة فی الإسلام. * الزواج بالأجنبیة. * الإسلام رسالة الإصلاح. * رعایة الإسلام للمعاقین. * التکییف الفقھی للتبرع بالأعضاء وزراعتھا. * الحاجة إلی الرسل فی ھدایة البشریة. * مباحث فی علوم الحدیث. * الفرق الإسلامیة. * العقیدة والمجتمع. * القضاء فی العھد النبوی والخلافة الراشدة. == مردن == ڕۆژی دووشەممە [[٦ی ڕەبیعولئاخیر]] ١٤٢٠ی کۆچی کۆچی دوایی کرد، کە ھاوتایە لەگەڵ [[١٩ی تەممووز]]ی [[١٩٩٩|١٩٩٩ی زایینی،]] لە مزگەوتی ڕاجحی لە گەڕەکی جەزیرە نوێژی لەسەرکرا، و لە گۆڕستانی نەسیم لە ڕیاز بە خاک سپێردرا، دوای نەخۆشییەکی کوشندە کە لە ئەنجامی شێرپەنجەی جگەرەوە بوو کە زیاتر لە سێ ساڵ بوو تووشی بوبوو، و تەمەنی حەفتاوپێنج ساڵ بووە، و لە دوای خۆی پێنج منداڵی بەجێھێشت سێ کوڕ و دوو کچ کە ھەر پێنجیان پزیشکن لە پسپۆڕییە جیاوازەکان لە نەخۆشخانەکانی ڕیاز. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.islamstory.com/library.php?mod=adetails&id=330 کتێبەکان لە ماڵپەڕی (ئیسلام ستۆری) نووسیویەتی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081230154445/http://www.islamstory.com/library.php?mod=adetails&id=330 |date=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ }} * [http://audio.islamweb.net/audio/index.php?page=lecview&sid=411&read=0 وتارەکانی شێخ لە ئیسلاموێب] {{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی|ژیاننامە|میسر}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩٩٩]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٥]] 9y7u9bzfwew71z0z2t7o76eospehgis 0 284355 1695758 1533110 2026-10-27T16:38:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1695758 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کاردانەوەکان بەرامبەر بە [[لەسێدارەدانی سەددام حوسێن|لەسێدارەدانی]] [[سەددام حوسێن|سەددام حوسێن]] سەرۆک کۆماری عێراق''' تێکەڵاو بوون. ھەندێک بەتوندی پشتیوانی لە سێدارەدانەکەیان کرد، بە تایبەت ئەوانەی کە کاریگەری کەسیی بەرامبەر بە کردەوەکانی سەددام وەک سەرکردە. ھەندێک لەو قوربانییانە دەیانویست بەھۆی کارەکانی دیکەیەوە دادگایی بکرێت، کە بە وتەی خۆی بووەتە ھۆی مردنی زۆر زیاتر لەو کەسانەی کە بەھۆیەوە سزا دراوە. ھەندێک پێیان وابوو ئەم لەسێدارەدان دەبێتە ھۆی بەرزکردنەوەی ورە لە عێراقدا، ھەندێکی تر ترسیان لەوە ھەبوو توندوتیژی زیاتری لێبکەوێتەوە. زۆرێک لە کۆمەڵگەی نێونەتەوەیی پشتگیریان لە [[دادگاییکردنی سەددام حوسێن|دادگاییکردنی سەددام]] کرد، بەڵام بە تایبەتی دژی بەکارھێنانی سزای لەسێدارەدان بوون. لایەنگرانی سەددام ئەو ڕووداوەیان بە ستەمکارانە زانی. «جیھان دەزانێت کە سەددام حوسێن بە ڕاستگۆیی ژیاوە و بە شەرەفەوە مردووە، و بنەماکانی خۆی پاراستووە. ئەو درۆی نەکردووە کاتێک دادگاییکردنەکەی شتێکی بەتاڵە داناوە». پارێزەرانی حوسێن لە بەیاننامەیەکدا ڕایانگەیاندووە.<ref name="msnbc coverage">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.nbcnews.com/id/16389128|سەردێڕ=Saddam Hussein executed, ending era in Iraq|ئیش=NBC News|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190630142109/http://www.nbcnews.com/id/16389128/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref> وتەبێژی کچەکانی سەددام دەڵێت: ھەستیان بە شانازی کرد کە بینی باوکیان ئازایانە ڕووبەڕووی جەلادەکەی دەبێتەوە. لە [[عەممان]]ی پایتەختی [[ئوردن]]، کچە گەورەکەی سەددام بەناوی [[ڕەغد سەددام حوسێن| ڕەغد]] بەشداری ناڕەزایەتییەکانی دژی لەسێدارەدانی باوکی کرد. خۆپیشاندەران و لایەنگرانی سەددام ھەستی خۆیان دەربڕی کە سەددام شەھیدە و تاکە سەرکردەی [[عەرەب]]ە کە بە ئەمریکای گوتووە "نەخێر".<ref name="alarabiya-raghad">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=طفل باكستاني يشنق نفسه أثناء اللعب مقلدا إعدام صدام حسين (Raghad Saddam Hussein attends a protest in Jordan to protest the execution of her father)|بڵاوکەرەوە=Al-Arabiya|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.alarabiya.net/Articles/2007/01/01/30399.htm|زمان=Arabic|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181107145106/https://www.alarabiya.net/Articles/2007/01/01/30399.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> بەگوێرەی زانیاری فەرمیی، دوای لەسێدارەدانی سەددام، خەڵک بە دەوری تەرمی سەددام سەمایان دەکرد و گۆرانیان دەگوت.<ref name="cnn">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.cnn.com/2006/WORLD/meast/12/29/hussein/index.html|سەردێڕ=Hussein executed with 'fear in his face'|ئیش=CNN|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211124092336/http://www.cnn.com/2006/WORLD/meast/12/29/hussein/index.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> دوای دوو ڕۆژ لە لەسێدارەدان، حکوومەتی عێراق لێکۆڵینەوەی لە گاڵتەجاڕی و شێوازی وێنەگرتنی لەسێدارەدانەکە دەستپێکرد.<ref name="pakistantimes">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.pakistantimes.net/2007/01/02/top9.htm|سەردێڕ=Iraq to probe filming of Saddam Hanging|بڵاوکەرەوە=Pakistan Times|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070928041652/http://www.pakistantimes.net/2007/01/02/top9.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}</ref> [[جۆرج دەبلیوو بوش|جۆرج بووش]] سەرۆکی ئەوکاتەی [[ئەمریکا]] ڕای گەیاند کە مردنی سەددام کۆتایی بە توندوتیژییەکانی [[عێراق]] ناھێنێت.<ref name="president">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=George W. Bush |بەستەری نووسەر=George W. Bush |ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ناونیشان=https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2006/12/20061229-15.html|سەردێڕ=President Bush's Statement on Execution of Saddam Hussein |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210318041241/https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2006/12/20061229-15.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|وتەگێڕانەوە=Bringing Saddam Hussein to justice will not end the violence in Iraq, but it is an important milestone on Iraq's course to becoming a democracy [...]}}</ref> لە [[تکریت| تکریت]] کە سەددام تێیدا نێژراوە، پۆلیس وەک خۆپارێزییەک بۆ ماوەی چوار ڕۆژ چوونە ژوورەوە و دەرچوونی لە شارەکە قەدەغە کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.spokesmanreview.com/ap/story.asp?AP_ID=D8MBGAF80|سەردێڕ=Saddam Hussein executed for war crimes|agency=[[أسوشيتد برس]]|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070929090350/http://www.spokesmanreview.com/ap/story.asp?AP_ID=D8MBGAF80|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|عێراق|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:عێراق لە ٢٠٠٦]] [[پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ٢٠٠٦]] dgqr3vhx1e6yhlc9nsl2rf55ztqzhc9 0 285014 1696139 1689299 2026-10-28T10:21:41Z Kontributor 2K 58580 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Ottoman Kosovo Albanian prisoners of war in Pristina, 1912.jpg]] → [[File:Kosovo Albanian civilians taken prisoner in Pristina, 1912.jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader's requests) · "Prisoner of war" is a specific term attributed to captured members of armed forces, not civilians, which are depicted in the file in question 1696139 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Kosovo Albanian civilians taken prisoner in Pristina, 1912.jpg|وێنۆک|وێنەی ھاووڵاتیانی مەدەنی ئەلبانی کە لە پریستینا لە کاتی کۆمەڵکوژییەکانی سوپای سڕبیا (١٩١٢) گیراون]] '''کۆمەڵکوژیی ئەلبانییەکان لە شەڕەکانی بەڵکان''' لە چەندین شوێن لەلایەن ھێزە زەمینیەکانی [[سڕبیا]] و سوپای [[شانشینی مۆنتینیگرۆ|مۆنتینیگرۆ]] و ھێزە نیمچە سەربازییەکانەوە ئەنجامدرا لە کاتی ئەو ململانێیانەی کە لە نێوان ساڵانی ١٩١٢ و ١٩١٣ لە ناوچەکەدا ڕوویاندا.<ref name=":14">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=United States Department of State|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ADhGAQAAMAAJ&q=Serbian+troops+atrocities+1913&pg=PA115|سەردێڕ=Papers Relating to the Foreign Relations of the United States|ڕێکەوت=١٩٤٣|بڵاوکەرەوە=U.S. Government Printing Office|پەڕە=١١٥|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221202172514/https://books.google.com/books?id=ADhGAQAAMAAJ&q=Serbian+troops+atrocities+1913&pg=PA115|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> سڕبیا و مۆنتینیگرۆ لە کاتی [[جەنگی یەکەمی باڵکان]] لە ساڵانی ١٩١٢–١٩١٣ ژمارەیەک تاوانی جەنگیان دژی ئەلبانییەکان ئەنجامدا دوای ئەوەی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ناوچەکانی ئێستای [[ئەلبانیا|ئەلبانیا و]] کۆسۆڤۆ و [[مەقدوونیای باکوور|باکووری مەقدۆنیا]] دەرکرا. ئەم تاوانانە لەلایەن گرووپە ئۆپۆزسیۆنەکانی ئەورووپا و ئەمریکی و سڕبیا ڕاپۆرتکراون. ئاوارەبوون و کۆمەڵکوژییە زۆرەملێکان بە ئامانجی دەستکاریکردنی ئاماری پێش کۆنفرانسی باڵیۆزانی لەندەن بوو بۆ دیاریکردنی سنوورە نوێیەکانی بەڵکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.danas.rs/dodaci/vikend/otpor_okupaciji_i_modernizaciji.26.html?news_id=105029|سەردێڕ=Otpor okupaciji i modernizaciji - Društvo - Dnevni list Danas |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231206123910/https://www.danas.rs/vesti/drustvo/otpor-okupaciji-i-modernizaciji/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> <ref name="Hudson128">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hudson|یەکەم=Kimberly A.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=W4zndspbem4C|سەردێڕ=Justice, Intervention, and Force in International Relations: Reassessing Just War Theory in the 21st Century|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨٠٢٠٣٨٧٩٣٥١|پەڕەکان=١٢٨|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221202172549/https://books.google.com/books?id=W4zndspbem4C|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|via=Google Books}}</ref> بەپێی گێڕانەوەی ھاوچەرخ، لە ماوەی دوو بۆ چوار مانگی یەکەمدا نزیکەی ٢٠ بۆ ٢٥ ھەزار ئەلبانی لە ویلایەتی کۆسۆڤۆ کوژراون، پێش ئەوەی توندوتیژییەکان بگاتە لوتکە. کۆی ژمارەی ئەو ئەلبانیانەی لە کۆسۆڤۆ، مەقدۆنیا، یان لە ھەموو ناوچە داگیرکراوەکان لەلایەن سڕبەکانەوە لە شەڕەکانی بەڵکان کوژراون، بە ١٢٠ ھەزار کەس یان زیاتر مەزەندە دەکرێت.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Novakovic |یەکەم=Kosta |ناونیشان=http://www.kosova.com/arkivi1997/expuls/dok5.htm|سەردێڕ=dokument 5 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131225040933/http://www.kosova.com/arkivi1997/expuls/dok5.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> زۆرێک لە قوربانییەکان منداڵ و ژن و بەساڵاچوو بوون. <ref name=":15">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tatum|یەکەم=Dale C.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=nWsbAQAAMAAJ&q=massacred|سەردێڕ=Genocide at the Dawn of the Twenty-First Century: Rwanda, Bosnia, Kosovo, and Darfur|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Palgrave Macmillan|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-٦٢١٨٩-٣|پەڕە=١١٣|زمان=en|وتەگێڕانەوە="In October 1912, Serbia, Montenegro, Bulgaria, and Greece launched an attack to dismember the decaying Ottoman Empire. This war was notable for its brutality. Acts of genocide and mayhem were committed during the war. Civilians were massacred and people’s lips and noses were severed. Thus, the relationship between Serbs and Kosovar Albanians began to spiral downward. From this battle, the Serbs gained control of Kosovo, their 'mythic land' of origin."|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221202172446/https://books.google.com/books?id=nWsbAQAAMAAJ&q=massacred|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> نەک ھەر کۆمەڵکوژی ھەبووە، بەڵکو ھەندێک لە خەڵکی سڤیل لێو و لووتیان بڕاوە. چەندین مێژوونووس و توێژەر و گێڕانەوەی ھاوچەرخ ئاماژە بە کۆمەڵکوژییەکان دەکەن وەک جینۆسایدی ئەلبانییەکان یان دانیشتووانی موسڵمانی باڵکان بە گشتی. کۆمەڵکوژی زیاتر دژی ئەلبانییەکان لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانیی یەکەمدا]] ڕوویدا و لە ماوەی نێوان جەنگەکاندا بەردەوام بوو. <ref name=":11">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Alpion|یەکەم=Gëzim|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=sylOEAAAQBAJ&dq=%22120,000+albanians%22+%221912%22&pg=PA11|سەردێڕ=Mother Teresa: The Saint and Her Nation|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury|ژپنک=٩٧٨٩٣٨٩٨١٢٤٦٦|پەڕەکان=١١, ١٩|وتەگێڕانەوە="During the Balkan wars, in total '120,000 Albanians were exterminated', hundreds of villages' were shelled by artillery and 'a large number of them were burned down' across Kosova and Macedonia. The figures do not include people killed in present-day Albania and the devastated houses, villages and towns that Serbian and Montenegrin soldiers left behind when they were eventually forced to retreat.'"|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230820145852/https://books.google.com/books?id=sylOEAAAQBAJ&dq=%22120,000+albanians%22+%221912%22&pg=PA11|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> <ref name=":10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Ademi |یەکەم=Haxhi |ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=THE CASE OF THE "DISPLACEMENT" OF SERBS FROM KOSOVO DURING WORLD WAR TWO |ناونیشان=http://www.istoriecraiova.ro/wp-content/uploads/2019/04/2019_1_ANALE.pdf#page=27 |journal=Analele UniversităŃii din Craiova. Istorie |پەڕەکان=٣٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230731031017/http://www.istoriecraiova.ro/wp-content/uploads/2019/04/2019_1_ANALE.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> <ref name=":13">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Zhitia |یەکەم=Skender |ڕێکەوت=٢٠٢١|سەردێڕ=The Anti-Albanian Policy of the Serbian State, Programs and Methods (XIX-XX) |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1777746 |journal=Journal of History & Future |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231206124251/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1777746 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> سوپای سڕبیا بە گوتەی فیلیپ جەی ئیستفزازی کرد. کۆھێن، ترسناکییەکان ئەوەندە گەورە بوو کە ھەندێک لە ژنانی ئەلبانی منداڵەکانیان کوشت نەک ڕێگەیان پێبدەن بکەونە دەستی سەربازە سڕبییەکان. لیژنەی کارنێگی کە ئەرکێکی نێونەتەوەیییە بۆ دۆزینەوەی ڕاستییەکان، گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە سوپای سڕبیا و مۆنتینیگرۆ توندوتیژییەکی بەرفراوانیان ئەنجامداوە بۆ ئەوەی "بە تەواوی سیمای نەتەوەیی ئەو ناوچانە بگۆڕن کە تەنھا ئەلبانییەکان تێیدا نیشتەجێن". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Cohen |یەکەم=Philip J. |ڕێکەوت=١٩٩٧|سەردێڕ=The Ideology and Historical Continuity of Serbia's Anti-Islamic Policy |journal=Islamic Studies |زمان=en |شوێن=Islamabad |بڵاوکەرەوە=Islamic Research Institute, International Islamic University |بەرگ=٣٦|issue=2/3 |پەڕەکان=٣٦١–٣٨٢|jstor=23076201 |وتەگێڕانەوە=Among the worst and most consistent offenders were the Serbs, who generated such fear that some women killed their own children, rather than let them fall into Serbian hands}}</ref> کۆھین بە پشتبەستن بە ڕاپۆرتێکی دامەزراوەی کارنێگی بۆ ئاشتی نێونەتەوەیی ڕای گەیاندووە، سەربازانی سڕبیا گوێ و لووت و زمانی ھاووڵاتیانی مەدەنی ئەلبانیایان بڕیوە و چاوەکانیان دەرھێناوە. ھەروەھا کۆھین لە زاری دوورھامەوە ڕای گەیاندووە کە سەربازانی سڕبیا بەشدارییان کردووە لە ناشتنی خەڵک بە زیندووی لە کۆسۆڤۆ. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cohen|یەکەم=Philip J.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Fz1PW_wnHYMC&pg=PA7|سەردێڕ=Serbia's Secret War: Propaganda and the Deceit of History|ڕێکەوت=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=Texas A&M University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٩٦-٧٦٠-٧|پەڕە=٨|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221202172530/https://books.google.com/books?id=Fz1PW_wnHYMC&pg=PA7|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> ٢١ ھەزار گۆڕی سەرەتایی لە کۆسۆڤۆ دۆزرایەوە کە ئەلبانییەکان لەلایەن سوپای سڕبیا کۆمەڵکوژ کران. ھێزەکانی سڕبیا لە مانگی ئاب و ئەیلوولی ساڵی ١٩١٣ ١٤٠ گوندیان وێران کرد و ٤٠ ھەزار ئەلبانی ناچار بوون ھەڵبێن. ٢٣٩،٨٠٧ ئەلبانی لە نێوان ساڵانی ١٩١٢ تا سەرەتای ١٩١٤ لە سڕبیا یکۆن دەرکراون (بەبێ ژماردنی منداڵانی خوار تەمەنی شەش ساڵ) بەپێی بەڵگەنامەکانی وەزارەتی دەرەوەی سڕبیا؛ تا کۆتایی ساڵی ١٩١٤ ئەم ژمارەیە بۆ ٢٨١ ھەزار و ٧٤٧ کەس بەرزبووەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ١٩١٤|سەردێڕ=Albanian Peasants Burned by Servians: New Rulers Task|پەڕە=٩|ئیش=[[British Newspaper Archive]]|ناونیشان=https://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/BL/0000560/19140202/063/0009?browse=true|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221202172445/https://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/BL/0000560/19140202/063/0009?browse=true|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> بەڵام ئەم ژمارانە ھێشتا مشتومڕیان لەسەرە و توێژەران مەزەندە دەکەن کە ژمارەکە دەتوانێت بگاتە ٦٠ ھەزار کەس بەلایەنی کەم و یان ٣٠٠ ھەزار کەس بەزۆری. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Štěpánek|یەکەم=Václav|ناونیشان=https://digilib.phil.muni.cz/_flysystem/fedora/pdf/115340.pdf|سەردێڕ=Problem of colonization of Kosovo and Metohija in 1918–1945|ساڵ=٢٠١٠|پەڕەکان=٨٨|زمان=Czech|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230518124921/https://digilib.phil.muni.cz/_flysystem/fedora/pdf/115340.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> کۆمیساری فریاگوزاری ئەمریکا ویلیارد ھاوارد لە چاوپێکەوتنێکیدا لە ساڵی ١٩١٤ لەگەڵ ڕۆژنامەی دەیلی میرەر ڕای گەیاند کە ژەنەڕاڵ کارلۆس پۆپۆڤیچ ھاواری کردووە: «ڕانەکەن، ئێمە برا و ھاوڕێین، ئێمە بەنیاز نین ھیچ زیانێکتان پێ بگەیەنین.» ئەو جووتیارانەی متمانەیان بە پۆپۆڤیچ ھەبوو، گوللەیان لێدرا و ھەندێکیان بە زیندووی سووتێنران و ئەو ژنە بەساڵاچووانەی کە نەیانتوانی ماڵەکانیان دەربچن، ئاگریان تێبەردرا. ھاوارد ئاماژەی بەوەشکرد، ئەم کارانە دوای کۆتاییھاتنی شەڕەکە ئەنجامدراون.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |سەردێڕ=SERBIAN OCCUPYING WARS AND OTHER MEASURES FOR EXPULSION OF ALBANIANS (1912-1941) |ناونیشان=http://www.ess.uwe.ac.uk/Kosovo/chap2.htm |journal=The Institute of History, Prishtina |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120324104514/http://www.ess.uwe.ac.uk/Kosovo/chap2.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠١٢}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەلبانیا|یۆنان|مۆنتینیگرۆ|سڕبیا|جەنگ|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} jucl3yy8z6pk8zqzjh9t0n73pd14y2h 0 285235 1695997 1533359 2026-10-28T01:38:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1695997 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}'''مووسا کازم قەرەبەکر یان کازم قەرەبەکر''' ([[زمانی تورکی|بە تورکی:]] Kâzım Karabekir)، (لەدایکبووی ٢٣ی تەممووزی ١٨٨٢ لە [[قوستەنتینە|قوستەنتینیە]] - لە ٢٦ی کانووی دووەمی ١٩٤٨ لە [[ئەنقەرە]] کۆچی دوایی کردووە). [[سەرباز]] و [[سیاسەتمەدار]]ێکی [[تورک]] بوو. بە «پاڵەوانی ئەلجێتیبی» ناسرابوو. یەکێک بوو لەو فەرماندانەی [[شەڕی سەربەخۆیی تورکی|شەڕی سەربەخۆیی تورکیای]] دەستپێکرد و بەھۆی دەستکەوتەکانی لە بەرەی ڕۆژھەڵاتدا خەڵاتی ڕێزلێنانی سوور و سەوزی سەربەخۆیی پێبەخشرا. لە دامەزرێنەرانی [[پارتی کۆماریی پێشکەوتنخواز (تورکیا)|پارتی کۆماریخوازی پێشکەوتنخواز]] کە یەکەم پارتی [[ئۆپۆزسیۆن]] بوو [[لە کۆماری تورکیا]]دا بوو و بوو بە سەرۆکی پارتەکە. ئەندامی تورکەکانی ئەفشار بووە و لە بنەڕەتدا خەڵکی قەرەمانئۆغوڵاری بووە. == ساڵانی سەرەتایی و پەروەردە == لە ٢٣ی تەممووزی ١٨٨٢ لە [[ئەستەنبوڵ]] لە دایکبووە، کوڕی محەممەد پاشا، جەندرمێکی ئاڵایەبەیی بووە. کازم قەرەبەکر خوێندنی سەرەتایی لە قوتابخانەی زیرق لە ئەستەنبوڵ دەستپێکردووە. کاتێک باوکی محەممەد پاشا گواسترایەوە بۆ شاری [[مەککە]]، لەوێ درێژە بە خوێندن دەدات. کاتێک محەممەد پاشا کۆچی دوایی کرد، لەگەڵ بنەماڵەکەی ھاتنە ئەستەنبوڵ و لە ساڵی ١٨٩٤ لە ئامادەیی سەربازیی فاتح ناوی خۆی تۆمار کرد، لە ساڵی ١٨٩٧ ناوی خۆی لە قوتابخانەی سەربازی کولێلی وەرگرت و لە ساڵی ١٨٩٩ دەرچوو، لە ساڵی ١٩٠٢ لە ئەکادیمیای ئەرکانی سەربازی دەرچووە و لە ساڵی ١٩٠٥ وەک ئەفسەری ستاف لە ئەکادیمیای سەربازی تەواو دەکات. == سەرچاوەکان == {{بیرخستنەوەی ویکی|زمان=تورکی|سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٥}} {{پۆلی کۆمنز|Kâzım Karabekir}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|جەنگی جیھانیی یەکەم|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|سیاسەت|تورکیا|زانستی سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٤٨]] 7qav27jan09ejsuhuoj1tfw86hqi1uf 0 286070 1695846 1533223 2026-10-27T19:37:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1695846 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox|وێنە=Agenda_47_logo.svg }} '''کارنامەی ٤٧''' [[بەیاننامە|بەیاننامەیەکە]] لەلایەن [[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد ترەمپ]] سەرۆکی ھەڵبژێردراوی [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|کۆمارییەکان]] ڕاگەیەندراوە، کە تێیدا ئەو سیاسەتانە دەخاتە ڕوو کە بەنیازە لەگەڵ دەستبەکاربوونی پۆستی ٤٧ھەمین سەرۆکی ئەمریکا جێبەجێی بکات.<ref name="ForbesAgenda47">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Alison Durkee |ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/alisondurkee/2024/09/10/what-is-agenda47-what-to-know-about-trumps-policy-agenda-if-elected/|سەردێڕ=What Is Agenda47: What To Know About Trump’s Policy Agenda |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240911203558/https://www.forbes.com/sites/alisondurkee/2024/09/10/what-is-agenda47-what-to-know-about-trumps-policy-agenda-if-elected/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=[[فوربس]]}}</ref> ئەجندەی ٤٧ لە کۆمەڵێک پلانی فەرمی سیاسەت پێکدێت، کە تیایدا ترەمپ زۆر پشت بە فەرمانی جێبەجێکردن دەبەستێت، ھەوڵدەدات دەسەڵاتەکانی دەسەڵاتی جێبەجێکردن بە شێوەیەکی بەرچاو فراوان بکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Walrath-Holdridge |یەکەم=Mary |ناونیشان=https://www.usatoday.com/story/news/politics/elections/2024/07/17/trumps-agenda-47-project-2025/74439445007/|سەردێڕ=As Trump creates distance from Project 2025, conservative Agenda47 comes into focus |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240719152157/https://www.usatoday.com/story/news/politics/elections/2024/07/17/trumps-agenda-47-project-2025/74439445007/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=USA Today |زمان=en-US}}</ref> کارنامەکە ڕووبەڕووی چەندین ڕەخنە بووەتەوە کە پەیوەندییان بە ڕێبازەکەیەوە ھەیە بۆ [[گەرمبوونی زەوی|گەرمبوونی جیھان]] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Scott |یەکەم=Dylan |ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.vox.com/today-explained-newsletter/366472/2024-election-donald-trump-vaccines-schools|سەردێڕ=Trump’s campaign against public health is back on |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240815141629/https://www.vox.com/today-explained-newsletter/366472/2024-election-donald-trump-vaccines-schools |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Vox |زمان=en-US}}</ref> و تەندروستی گشتی، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gilman |یەکەم=Nils |ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.latimes.com/opinion/story/2024-07-30/trump-election-climate-change-project-2025|سەردێڕ=Opinion: Trump 2.0 would be a disaster for the climate |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20240730204552/https://www.latimes.com/opinion/story/2024-07-30/trump-election-climate-change-project-2025 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Los Angeles Times |زمان=en-US}}</ref> ھەروەھا پرسیار سەبارەت بە یاساییبوون و جێبەجێکردنی، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.latimes.com/politics/story/2024-08-14/where-does-trump-actually-stand-on-major-policy-issues|سەردێڕ=Trump promises to 'save' America with mix of lofty, vague, legally dubious policies |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240815142813/https://www.latimes.com/politics/story/2024-08-14/where-does-trump-actually-stand-on-major-policy-issues |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Los Angeles Times |زمان=en-US}}</ref> و نیگەرانییەکان سەبارەت بە کاریگەرییە ئەگەرییەکانی لەسەر زیادبوونی [[ھەڵاوسانی ئابووری|ھەڵاوسان]]. ھەندێک لە نووسەران بە خاوەنی مەیلی [[فاشیزم|فاشیستی]] <ref name="wbur.org">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kotsonis |یەکەم=Stefano |دوایین٢=Chakrabarti |یەکەم٢=Meghna |ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.wbur.org/onpoint/2023/08/02/the-authoritarians-playbook-in-america|سەردێڕ=The authoritarian’s playbook in America |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240722213831/https://www.wbur.org/onpoint/2023/08/02/the-authoritarians-playbook-in-america |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=[[On Point]] on [[WBUR]] |زمان=en}}</ref> یان [[دەسەڵاتخوازی|پاوانخوازانە]] وەسفیان کردووە.<ref name="DeVega">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=DeVega |یەکەم=Chauncey |ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.salon.com/2023/07/14/be-very-afraid-agenda-47-is-no-joke/|سەردێڕ=Trump's "Agenda 47" is no joke |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240402004725/https://www.salon.com/2023/07/14/be-very-afraid-agenda-47-is-no-joke/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=[[صالون (موقع إنترنت)|Salon]] |وتەگێڕانەوە=This is not a joke or funny: You should be very afraid of Trump's fascist Agenda 47 plan}}</ref> <ref name="Baba">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Baba |یەکەم=Ahmed |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/voices/donald-trump-news-today-latest-b2459600.html|سەردێڕ=Trump is telling us exactly what he’ll do and we should believe him |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240515160132/https://www.independent.co.uk/voices/donald-trump-news-today-latest-b2459600.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=[[ذی إندبندنت]] |زمان=en |وتەگێڕانەوە=Countless authoritarian experts have raised alarms, comparing Trump's rhetoric and plans to those of 20th-century fascists.}}</ref> لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ٢٠٢٤ کەمپینی ترەمپ گەشتێکی بە ناوی «گەشتی سیاسەتی تیمی ترەمپ دەربارەی کارنامەی ٤٧» دەستپێکرد بۆ پێشخستنی ئەم ئەجندەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.donaldjtrump.com/news/de3836a5-a9c4-479f-bdbf-0f51fbb917b4|سەردێڕ=Team Trump Launches Agenda 47 Tour {{!}} Donald J. Trump For President 2024 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240912140801/https://www.donaldjtrump.com/news/de3836a5-a9c4-479f-bdbf-0f51fbb917b4 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وتەگێڕانەوە=The “Team Trump Agenda 47 Policy Tour" will enlist some of the most prominent figures in politics, influential celebrities, and a diverse array of every day Americans across key battleground states to champion President Trump and his Agenda 47 initiative, which will MAKE AMERICA GREAT AGAIN. (...) In addition to the Agenda 47 Tour, the Trump Campaign will be unveiling a series of supplementary surrogate events. More announcements are coming soon.}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سیاسەت}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} k1hqtjph7r39ygtwzqmbdgqj66fvpe4 0 286292 1696102 1632319 2026-10-28T07:37:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1696102 wikitext text/x-wiki {{Coord|43.3022|-96.5908|display=title,inline}} {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}}'''کانتۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Canton, South Dakota}}) [[شار|یەکێکە لە شار]] و [[ناوەندی شارستان|ناوچەی]] لینکۆڵن لە ویلایەتی داکۆتای باشوور لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. ژمارەی دانیشتووانی بە ٣٠٥٧ کەس مەزەندە دەکرێت، ڕووبەرەکەی ٨.٣٤ <sup>کیلۆمەتر</sup> دووجایە، بەرزییەکەی ٣٨٧ مەتر لە ئاستی دەریاوە. == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Canton, South Dakota}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی داکۆتای باشوور]] 5xn210mck41xnif9kxxpe5v82xtcydr 0 286299 1695949 1533306 2026-10-27T22:37:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1695949 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}}'''کارینگتۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Carrington, North Dakota}}) شارێکە دەکەوێتە ویلایەتی [[داکۆتای باکوور]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]. ڕووبەری ئەم شارە ٥.٤٦ کیلۆمەتر دووجایە، بەرزییەکەی لە ئاستی دەریاوە ٤٨٤ مەتر. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٢٠٦٥ کەس بووە بەپێی [[نووسینگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|نووسینگەی سەرژمێری ئەمریکا]].<ref name="Census 2010">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_SF1_GCTPH1.ST10|سەردێڕ=American FactFinder - Results |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140214084046/http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_SF1_GCTPH1.ST10 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٣|وێبگە=[[تعداد الولايات المتحدة 2010]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Carrington, North Dakota}} {{شریتی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی داکۆتای باکوور]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨٢]] s0hx537e8g7w7bz9kpgc3w00gcmfags 0 286381 1696091 1533526 2026-10-28T07:35:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1696091 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''کامیل ئەدھەم ئەلدەباغ''' (١٩٢٥–٢٠٠٠) لە شاری [[مووسڵ| مووسڵ]] لە باکووری [[عێراق]] لەدایکبووە، لەوێ خوێندنی سەرەتایی خوێندووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانستی لە [[٢٠٠٠|کۆلێژی]] [[کۆلێژی باڵای مامۆستایان|باڵای مامۆستایان]] لە [[١٩٤٧|ساڵی ١٩٤٧]] بەدەستھێناوە، بۆ پۆستی وانەوتنەوە و کارگێڕی دامەزراوە و بەشداری لە کۆنفرانسە زانستی و پەروەردەییەکان کردووە لە [[قاھیرە]]، [[یووگۆسلاڤیا| یووگۆسلاڤیا]]، [[ئینگلتەرا| ئینگلتەرا]]، [[ئەڵمانیا| ئەڵمانیا]] و [[ئیسپانیا| ئیسپانیا]]. بەشداری کردووە لە نووسینی کتێبی زانستی لە [[فیزیک|فیزیا]] بۆ قوتابخانە و پەیمانگاکانی عێراق و کتێبی تایبەت بە [[کارەبا]] و [[ڕادیۆ]]، کە بڕی (٣٠) کتێبی زانستی سادەکراوە بۆ منداڵان و گەنجان. سەرۆکایەتی گۆڤاری زانست و ژیان (مجلە العلم والحیاە) بۆ ماوەی نێوان ساڵانی [[١٩٦٨| ١٩٦٨]] بۆ [[١٩٧٨]] و ئامادەکردنی بەرنامەی «نوێ لە زانستدا» لە ڕادیۆی بەغدا، جگە لە ئامادەکردن و پێشکەشکردنی بەرنامەی «زانست بۆ ھەمووان». ئەو کەسەیە کە بیرۆکەی [[ھاوینەکات|ھاوینەکاتی]] ناساندووە، کە لە ساڵی [[١٩٨١| ١٩٨١]] تا [[٢٠٠٨]] لە [[عێراق]]دا بەکارھێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.almuraqeb-aliraqi.org/2015/11/17/35598/|سەردێڕ=المراقب العراقي |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191017154129/https://www.almuraqeb-aliraqi.org/2015/11/17/35598/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=صحيفة المراقب العراقي |زمان=ar}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Adnan |ناونیشان=https://knoozmedia.com/319015/%D9%83%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%D9%81%D9%8A-%D8%A3%D8%AE%D8%B1-%D8%AD%D9%84%D9%82%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%B9/|سەردێڕ=كامل الدباغ في أخر حلقة له من برنامج العلم للجميع – بالفيديو {{!}} وكالة كنوز ميديا |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191017155645/https://www.knoozmedia.com/319015/%d9%83%d8%a7%d9%85%d9%84-%d8%a7%d9%84%d8%af%d8%a8%d8%a7%d8%ba-%d9%81%d9%8a-%d8%a3%d8%ae%d8%b1-%d8%ad%d9%84%d9%82%d8%a9-%d9%84%d9%87-%d9%85%d9%86-%d8%a8%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%85%d8%ac-%d8%a7%d9%84%d8%b9/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=ar}}</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|عێراق|ژیاننامە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} s0aoxlguk845fwsa9rmzs0vb87xjytx 1 286532 1695710 1454758 2026-10-27T15:43:51Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[وتووێژ:زنجیرەچیا]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:زنجیرەکێو]]: بەپێی [[کێو]] 1454758 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]], @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]], @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] و ئەوانی تر، ئێمە «کێو»مان بۆ mountain داناوە، بۆیە نابێ ئەمەیش بگۆڕین؟ زنجیرەکێو یان ڕیز(ە)کێو بێ؟ ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ١٦:٥٣، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) ::کێو، کێف، کۆ، چیا، چغا و... یەک وشەن و فەرقیان نیە لای من. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٨:٥٢، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ڕیشەیان جیایە. کێو، کێف یان کۆ لە پاڵەویدا «کۆف» بووە و چیا یان چغا لە پاڵەویدا «چەگاد» بووە. لە [[وتووێژ:کێو]]دا باس کراوە کە بۆچی کێو باشترە. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ٠٩:٥١، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) e5tejubycfhbd3i0k2mqoeo5n623qhx 0 286821 1695994 1533358 2026-10-28T01:38:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1695994 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=کازم حەبیب|ناوی خۆماڵی=كاظم حبيب|زمانی ناوی خۆماڵی=عەرەبی|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٦ی نیسانی ١٩٣٥|ڕێکەوتی مردن=٣٠ی ئابی ٢٠٢١|شوێنی مردن=[[بەرلین]]، ئەڵمانیا|نیشتەجێ=[[ئەڵمانیا]]|نەتەوە=[[عەرەب]]|ھاوڵاتیبوون=[[عێراقی]]|ڕادەی خوێندەواری=[[دکتۆرا]] لە زانست|پیشە=[[سیاسەتوان]]، [[ئابووریناس]]، [[نووسەر]]|حیزب=[[حیزبی شیووعیی عێراقی|حیزبی شیووعیی عێراق]] (لە ١٩٥٢ تا ١٩٩٣)|ئایین=[[ئیسلام]]}}'''کازم حەبیب''' (١٦ی نیسانی ١٩٣٥ – ٣٠ی ئابی ٢٠٢١) [[سیاسەتمەدار]] و [[ئابووریناس]] و [[نووسەر]]ی [[عێراقی]] بووە. لە [[کەربەلا|شاری کەربەلا]] لەدایکبووە و گەورە بووە و لەوێ قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی خوێندووە. لە ساڵی ١٩٥٢ پەیوەندی بە [[حیزبی شیووعیی عێراقی|حزبی شیووعیی عێراقەوە]] کردووە. لە ماوەی ساڵانی ١٩٥٥–١٩٥٨ لە سەردەمی [[شانشینی عێراق|دەسەڵاتی پاشایەتیدا]] زیندانی و دوورخراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٥٩ خوێندنی ناوەندی لە شاری [[تەرابلوس (لوبنان)|تەرابلوس]]ی [[لوبنان]] تەواو کردووە، دواتر لە قوتابخانەی ئابووریی [[بەرلین]] [[ئابووری]] خوێندووە و بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس]]ی بەدەستھێناوە و پاشان بڕوانامەی [[ماستەر]] لە ساڵی ١٩٦٤، دواتر لە ساڵی ١٩٦٨ بڕوانامەی [[دکتۆرا]]ی لە ھەمان [[کۆلێژ]] بەدەستھێناوە. لە ساڵی ١٩٧٣ دکتۆرای لە زانست بەدەستھێناوە. لە ساڵی ١٩٦٧ تا ١٩٧٥ لە [[زانکۆی موستەنسریە|زانکۆی ئەلموستەنسریە]] وانەی گوتووەتەوە. لە ساڵی ١٩٧٨ بە ھۆکاری سیاسی دەستگیرکراوە و ئەشکەنجە دراوە و خانەنشین کراوە، عێراقی بەجێھێشتووە بۆ [[جەزائیر]] و تا ساڵی ١٩٨١ لەوێ بەردەوام بووە لە وانەوتنەوە. پاشان چووە [[ھەرێمی کوردستان]] بۆ بەشداریکردن لە بزووتنەوەی ئەنسار. ساڵی ١٩٩٣ دەستی لە [[حیزبی شیووعیی عێراقی|حیزبی شیووعیی عێراق]] کێشاوەتەوە و درێژە بە چالاکییەکانی نووسین و [[وەرگێڕان]] دەدات. خاوەنی چەندین بڵاوکراوە و لێکۆڵینەوە و بابەتی ئابووری و [[سیاسەت]] و مافەکانی مرۆڤە بە زمانەکانی [[عەرەبی]] و [[ئەڵمانی]]. ئەندامی زۆرێک لە ڕێکخراوەکانی [[مافی مرۆڤ]] و ئابووری بووە لە عێراق و دەرەوەی وڵات. لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا لە [[بەرلین]] کۆچی دوایی کردووە.<ref>https://web.archive.org/web/20190902083720/http://www.alnoor.se:80/author.asp?id=1703</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200420204815/http://www.ahewar.org/m.asp?i=110</ref><ref>https://web.archive.org/web/20130514002927/http://al-nnas.com/ARTICLE/Khabib/index1.htm</ref><ref>https://web.archive.org/web/20200425131533/https://ao-academy.org/arabic/2005/06/110.html</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|سیاسەت|عێراق|مافەکانی مرۆڤ|ژیاننامە|ئابووری}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} 3lqs832x7llwfsjuic56zve8512246a 0 286841 1696028 1533419 2026-10-28T05:06:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وەرزش-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە) 1696028 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = کافورینگا |ناوی کاتی لەدایکبوون = مۆسیر سیستینۆ |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٤٨ |شوێنی لەدایکبوون = [[جوئیز دێ فۆرا]]، میناس جێنایس، [[بەڕازیل]] |ڕێکەوتی مەرگ = ٢٨ی تەممووزی ١٩٩١ (تەمەن ٤٢ ساڵ) |شوێنی مەرگ = [[ڕیۆ دێ ژانێرۆ]]، [[بەڕازیل]] |ھۆکاری مەرگ = ھەوکردنی گەدە |نەتەوە = بەڕازیلی |پیشە = یاریزانی تۆپی پێ |ساڵانی چالاکی = ١٩٦٧–١٩٨١ |ناوبانگ = یەکێک لە باشترین ھێرشبەرەکانی باڵی ڕاست لە مێژووی فلومینێنسێ |باڵا = ٥ پێ و ٨ ئینچ (١.٧٣ م) }} '''مۆسیر سیستینۆ''' (بە پورتوگالی: Moacir Siqueira de Queiroz)، ناسراو بە '''کافورینگا''' (١٩٤٨-١٩٩١)، یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری بەڕازیلی بوو کە وەک ھێرشبەری باڵی ڕاست یاریی دەکرد. ئەو بە یەکێک لە یاریزانە ئەفسانەییەکانی یانەی [[فلومینێنسێ]] دادەنرێت و بەشێک بوو لەو پێکھاتە بەھێزەی کە بە "ئامێرە سێ ڕەنگەکە" (A Máquina Tricolor) ناسرابوو. کافورینگا بە خێرایی، لێدان و توانای دۆڕاندنی بەرگریکاران ناسرابوو. == کاروانی وەرزشی == کافورینگا کاروانی پیشەگەریی خۆی لە یانەی [[بۆتافۆگۆ]] دەست پێ کرد، بەڵام لەوێ نەیتوانی ببێتە یاریزانێکی سەرەکی. دواتر پەیوەندیی بە یانەی فلومینێنسێوە کرد و لەوێ بووە یەکێک لە ئەستێرە دیارەکانی تۆپی پێی بەڕازیل. === فلومینێنسێ: سەردەمی زێڕین === لەگەڵ [[فلومینێنسێ]]، کافورینگا سەرکەوتووترین قۆناغی ژیانی وەرزشی بەڕێ کرد. ئەو بەشێک بوو لەو تیپە بەھێزەی کە لە دەیەی ١٩٧٠کاندا چەندین نازناوی گەورەی بەدەستھێنا. لە ماوەی یاریکردنی بۆ یانەکە, کە نزیکەی ٨ ساڵی خایاند, زیاتر لە ٣٠٠ یاریی ئەنجام دا و ٢٦ گۆڵی تۆمار کرد. ئەو بە دروستکردنی ھەلی گۆڵ بۆ ھاوڕێکانی و تێکدانی ھێڵی بەرگریی یانەی بەرامبەر ناسرابوو. لەگەڵ یانەکەدا, نازناوی پاڵەوانێتیی ویلایەتی کاریۆکا (Campeonato Carioca)ی چوار جار بەدەستھێنا (١٩٦٩، ١٩٧١، ١٩٧٣، ١٩٧٥) و ھەروەھا نازناوی خولی نیشتمانیی بەڕازیل (کە ئەوکات بە ناوی ''Torneio Roberto Gomes Pedrosa'' بوو) لە ساڵی ١٩٧٠دا بردەوە. === ساڵانی دواتر === دوای جێھێشتنی فلومینێنسێ, کافورینگا بۆ چەند یانەیەکی دیکەی وەک [[ئەتلەتیکۆ مینێرۆ]]، [[گریمیۆ]] و چەند یانەیەکی دیکە یاریی کرد. ھەروەھا ئەزموونێکی کورتی لە دەرەوەی بەڕازیل ھەبوو, کاتێک بۆ یانەیەکی ڤەنزوێلایی یاریی کرد. == کۆچی دوایی == کافورینگا دوای وازھێنانی لە تۆپی پێ، ڕووبەڕووی کێشەی تەندروستی بووەوە. لە ٢٨ی تەممووزی ١٩٩١، بەھۆی ھەوکردنێکی توندی گەدەوە, لە تەمەنی ٤٢ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. مردنی لە تەمەنێکی گەنجیدا, خەمێکی گەورەی بۆ ھاندەرانی فلومینێنسێ و خۆشەویستانی تۆپی پێی بەڕازیل جێھێشت. == ئامارەکانی کاروانی وەرزشی == {| class="wikitable" |- ! یانە ! وەرز ! خول ! جامی ویلایەت ! کۆی گشتی |- | rowspan=8 | فلومینێنسێ | ١٩٦٩ || ٥ (٠) || ١٣ (٣) || ١٨ (٣) |- | ١٩٧٠ || ١٦ (١) || ١٧ (١) || ٣٣ (٢) |- | ١٩٧١ || ١٥ (١) || ١٧ (٣) || ٣٢ (٤) |- | ١٩٧٢ || ٢٦ (٤) || ٢٥ (١) || ٥١ (٥) |- | ١٩٧٣ || ٢٣ (١) || ٢٤ (٢) || ٤٧ (٣) |- | ١٩٧٤ || ١١ (٠) || ١٩ (١) || ٣٠ (١) |- | ١٩٧٥ || ١٨ (٠) || ٣٢ (٤) || ٥٠ (٤) |- | ١٩٧٧ || ١٨ (٠) || ٠ (٠) || ١٨ (٠) |- ! colspan="2" | کۆی گشتی ! ١٣٢ (٧) !! ١٤٧ (١٥) !! ٢٧٩ (٢٢) |} == دەستکەوتەکان == '''[[خولی نایابی بەڕازیل]]''' (Torneio Roberto Gomes Pedrosa): ١٩٧٠ '''پاڵەوانێتیی کاریۆکا''' (٤ جار): ١٩٦٩، ١٩٧١، ١٩٧٣، ١٩٧٥ '''جامی گوانابارا''' (٣ جار): ١٩٦٩، ١٩٧١، ١٩٧٥ == سەرچاوەکان == لە ویکیپیدیای ئینگلیزییەوە وەرگیراوە بەڵام بە داڕشتنێکی جیاواز نەک وشە بە وشە.[https://en.wikipedia.org/wiki/Cafuringa] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|بەڕازیل|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی فلومینێنسێ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨]] [[پۆل:مردنەکانی ١٩٩١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩١]] [[پۆل:مردنەکان بەھۆی نەخۆشی گەنینەوە]] ezc1ax0oqdupjc7hl4krh54j77nxrqb 0 286949 1695829 1533176 2026-10-27T19:35:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، فینلاند-کۆلکە) 1695829 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = کارلۆ ئۆکسانێن | ناوی خۆماڵی = Kaarlo Oksanen | زمانی ناوی خۆماڵی = fi | وێنە = KaarloOksanen.png | لێدوانی وێنە = پۆرترەیتی کارلۆ ئۆکسانێن | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون|1909|1|11}} | شوێنی لەدایکبوون = [[ھێلسینکی]]، [[دوکایەتیی مەزنی فینلاند]] | ڕێکەوتی مەرگ = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|1941|10|14|1909|1|11}} | شوێنی مەرگ = سڤیری ڕۆژھەڵات، کارێلیا، [[یەکێتیی سۆڤیەت]] | ھۆکاری مەرگ = [[کوژرا لە شەڕدا]] | نەتەوە = فینلاندی | ناوەکانی تر = کیلێ (Kille) | شارومەندێتی = [[فینلاند]] | پیشە = {{لیستی خاڵبەندی|[[یاریزانی تۆپی پێ]]|[[ئەکتەر]]|[[سەرباز]]}} | ساڵانی چالاکی = ١٩٢٩–١٩٤١ | ناوبانگ = یارییکردن لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦]] ، ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی ''گۆرانیی گوڵە خوێناوییەکە'' | خەڵاتەکان = '''[[پاڵەوانێتیی تۆپی پێی فینلاند]]'''<br>'''براوە (٤):''' ١٩٢٩، ١٩٣٢، ١٩٣٤، ١٩٣٥ }} '''کارلۆ ئۆکسانێن''' (بە فینلاندی: ''Kaarlo Oksanen'') ناسراو بە نازناوی '''کیلێ''' (لەدایکبووی ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٠٩ – کۆچی دوایی ١٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٤١) یاریزانێکی تۆپی پێ و ئەکتەرێکی سینەماییی بەناوبانگی فینلاندی بوو. ئەو وەک یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکانی سەردەمی خۆی دادەنرێت کە لە دوو بواری جیاوازدا، وەرزش و ھونەر، ناوبانگی دەرکرد، بەڵام ژیانی کورت بوو و بەھۆی جەنگەوە کۆتایی ھات. == ژیانی وەرزشی == [[پەڕگە:FIN-NationalFootballTeam1933.png|وێنۆک|ھەڵبژاردەی نیشتمانیی فینلاند پێش یارییەکەیان دژی دانیمارک لە ساڵی ١٩٣٣. ڕیزی خوارەوە لە چەپەوە: Max Viinioksa, Frans Karjagin, Viljo Halme, Kaarlo Oksanen, Pentti Larvo, Arvo Närvänen. ڕیزی سەرەوە لە چەپەوە: Gunnar Åström, Ernst Grönlund, Jarl Malmgren, Leo Karjagin, Nuutti Lintamo.]] ئۆکسانێن وەک یاریزانێکی تۆپی پێ لە ھێڵی بەرگریدا یاری دەکرد و تەواوی ژیانی پیشەگەریی خۆی لەگەڵ یانەی [[HPS|ھێلسینگین پالۆسیورا]] (Helsingin Palloseura) بەسەر برد، کە یەکێک بوو لە یانە بەھێزەکانی فینلاند لەو سەردەمەدا. لە نێوان ساڵانی ١٩٢٩ بۆ ١٩٣٧، ئۆکسانێن ٤٠ یاریی نێودەوڵەتی بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فینلاند]] ئەنجام دا و وەک یەکێک لە یاریزانە سەرەکییەکانی ھەڵبژاردەکە دەناسرا. یەکێک لە گرنگترین وێستگەکانی ژیانی وەرزشی، بەشداریکردنی بوو لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦]] لە بەرلین، ئەڵمانیا.<ref name="Olympedia">[https://www.olympedia.org/athletes/٢٥٠٢٦ Kaarlo Oksanen] - Olympedia.org</ref> === دەستکەوتەکان === * '''پاڵەوانێتی فینلاند (Mestaruussarja):''' ** براوە (٤ جار):** ١٩٢٩، ١٩٣٢، ١٩٣٤، ١٩٣٥ (لەگەڵ یانەی HPS) == کاری نواندن == جگە لە تۆپی پێ، ئۆکسانێن ئەکتەرێکی بەتوانا و سەرکەوتووی سینەمای فینلاندی بوو. خاوەن ڕوخسارێکی جوان و کاریزمایەکی تایبەت بوو کە وایکرد بە خێرایی لە جیھانی سینەمادا بناسرێت. لە ماوەی ژیانی ھونەریدا لە ١٣ فیلمی سینەماییدا بەشداری کرد. دیارترین و ناسراوترین کاری، ڕۆڵی سەرەکی بوو لە فیلمی ''گۆرانیی گوڵە خوێناوییەکە'' (بە فینلاندی: ''Laulu tulipunaisesta kukasta'') لە ساڵی ١٩٣٨، کە لەسەر بنەمای ڕۆمانێکی بەناوبانگی یۆھانێس لینانکۆسکی دروست کرابوو. ئەم فیلمە بووە ھۆی ناساندنی وەک یەکێک لە ئەستێرە گەورەکانی سینەمای فینلاندی لەو سەردەمەدا.<ref name="IMDb">{{IMDb name|٠٦٤٥٦٠٧|Kaarlo Oksanen}}</ref> === فیلمۆگرافی === * ''Kaikki rakastavat'' (١٩٣٥) * ''VMV ٦'' (١٩٣٦) * ''Tee työ ja opi pelaamaan'' (١٩٣٦) (کورتە فیلم) * ''Ja alla oli tulinen järvi'' (١٩٣٧) * ''Mies Marseillesta'' (١٩٣٧) * ''Tulitikkuja lainaamassa'' (١٩٣٨) * ''Laulu tulipunaisesta kukasta'' (١٩٣٨) * ''Jumalan tuomio'' (١٩٣٩) * ''Avoveteen'' (١٩٣٩) * ''Aktivistit'' (١٩٣٩) * ''Punahousut'' (١٩٣٩) * ''Lapseni minun'' (١٩٤٠) * ''Ketunhäntä kainalossa'' (١٩٤٠) == مردن == لە کاتی [[جەنگی درێژە]] (کە بەشێک بوو لە [[جەنگی جیھانیی دووەم]] و تێیدا فینلاند دژی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] دەجەنگا)، کارلۆ ئۆکسانێن وەک سەربازێک لە سوپای فینلاند خزمەتی دەکرد. لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٤١ لە تەمەنی ٣٢ ساڵیدا، لە کاتی شەڕدا لە ناوچەی سڤیری ڕۆژھەڵات لە کارێلیا کوژرا.<ref>http://kronos.narc.fi/menehtyneet/index.php?id=٥٣٢٢٩٨&raportti=١{{بەستەری مردوو|url=http://kronos.narc.fi/menehtyneet/index.php?id=%D9%A5%D9%A3%D9%A2%D9%A2%D9%A9%D9%A8&raportti=%D9%A1 |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} لەسەر بنەمای وتاری [https://en.wikipedia.org/wiki/Kaarlo_Oksanen Kaarlo Oksanen] لە ویکیپیدیای ئینگلیزییەوە وەرگیراوە، بەڵام بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ|سینەما|فینلاند}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{فینلاند-کۆلکە}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فینلاندی]] [[پۆل:ئەکتەرانی پیاوی فینلاندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٤١]] [[پۆل:یاریزانانی ئۆڵۆمپیادی فینلاند]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦]] [[پۆل:سەربازە فینلاندیە کوژراوەکان لە جەنگی جیھانیی دووەم]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی HPS]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١١]] ejjcrmgsy3nqs7rpsu93qerpdief6j2 0 287788 1695995 1480735 2026-10-28T01:38:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1695995 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = [[ئایەتوڵڵا]] |image = Hojjat-ol-Islam Kazem Seddiqi 04.jpg |caption = کازم سدیقی لە ساڵی ٢٠١٧ |name = '''کازم سدیقی''' |office = [[نوێژی ھەینی|ئیمامی پێشنوێژی ھەینی]]ی کاتیی [[تاران]] | term_start = ١ی ئابی ٢٠٠٩ | appointer = [[عەلی خامنەیی]] | term_end = ٣ی ئابی ٢٠٢٥ |birth_date = {{birth date and age|١٩٥١|٣|٤}} |birth_place = [[ئەبھەر]]، [[پارێزگای زەنگان]]، [[ئێرانی پەھلەوی|شانشینی ئێران]] |death_date = |death_place = }} '''کازم سدیقی''' ({{بە فارسی|کاظم صدیقی}}، لەدایکبووی ٤ی ئازاری ١٩٥١) [[ئیجتیھاد|موجتەھید]] و زانایەکی [[شیعە]] ئێرانییە. ئەو پێشتر وەک [[نوێژی ھەینی|ئیمامی پێشنوێژی ھەینی]]ی کاتیی [[تاران]] لەسەر کار بوو، کە لە ١ی ئابی ٢٠٠٩ لەلایەن [[عەلی خامنەیی]]یەوە بۆ ئەو پۆستە دەستنیشان کرا<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Ayatollah Ali Khamenei Softens Accusations Against Reformists in Iran|یەکەم=Michael|دوایین=Slackman|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٠٩|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2009/08/28/world/middleeast/28iran.html|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> و ھەتا کاتی کشانەوەی لە ٣ی ئابی ٢٠٢٥ پۆستەکەی پێبوو. لەم دوایانەدا دەرکەوت کە کازم سدیقی و کوڕەکانی لە ڕێگەی کۆمپانیایەکی خێزانییەوە و بە شێوەیەکی نایاسایی دەستیان بەسەر باخچەیەکی ٤٬٢٠٠ مەتری چوارگۆشە لە شوێنێکی بەنرخی باکووری تاراندا گرتووە بە بەھای ٢٠ ملیۆن دۆلار. ئەم بەڵگەنامانە لەلایەن یاشار سۆڵتانی، فیشەکژەنی ناسراوەوە دزەپێکران و چەندین بەرپرسی باڵای حکوومەتی ئێرانی ئاشکرا کردووە. سدیقی دەڵێت کەسێک واژووی ئەوی ساختە کردووە و زەوییەکانی بە ناوی ئەو "ئیمزا" کردووە. لە ئامانجەکانی ڕەخنە لە خوتبەکانی سدیقیدا "ھەندێک وڵاتی ناوچەیی بەھۆی `پشتیوانیکردن' لە سەرۆکی گروپی تیرۆریستی جوندوڵڵا، عەبدولمەلەک ڕیگی "،<ref>[http://www.islamidavet.com/english/tag/hojjatoleslam-kazem-seddiqi/ Iranian cleric condemns Rigi sponsors]{{بەستەری مردوو|date=February 2020}}, 5 March 2010 by İslâmi Davet</ref> سەرۆکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[باراک ئۆباما]] بەھۆی ئامادەکردنی تەختەیەکی نوێی سزاکانی سەر ئێران «ڕووخساری ناشرین»ی خۆی،<ref>[http://www.islamidavet.com/english/tag/bank-mellat/ Iranians not scared of Obama ‘threats’, says cleric]{{بەستەری مردوو|date=February 2020}}, 21 November 2009 by İslâmi Davet</ref> و ئەو ژنانەی کە جلوبەرگی ناشایستە لەبەر دەکەن و ڕەفتارێکی ناڕەوا دەکەن، کە سدیقی دەڵێت دەبێتە ھۆی ڕوودانی بوومەلەرزە. لە وەڵامی ئەم لێدوانەی دواییدا، سەدان ھەزار ژن لە سەرانسەری جیھان، کە لە ڕێگەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی وەک [[فەیسبووک]] و [[تویتەر|تویتەرەوە]] ڕێکخرابوون، ٢٦ی نیسانی ٢٠١٠یان وەک " ڕۆژی بووبکوەیک " ڕاگەیاند، کە تێیدا ھەموویان ڕێککەوتن لەسەر ئەوەی لە یەک ڕۆژدا جل و بەرگی ناشایستە لەبەر بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.nzherald.co.nz/technology/news/article.cfm?c_id=5&objectid=10641150|سەردێڕ=Islamic cleric causes Boobquake|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠١٠|دوایین=Pat Pilcher|بڵاوکەرەوە=The New Zealand Herald}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Kazem Seddiqi}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|سیاسەت|شیعە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] 31mituqkgdbe2ny7mg37ywxh9n2sl93 0 288311 1695898 1695479 2026-10-27T20:14:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1695898 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی تاکسۆنۆمی|ناو=مەلەوانی ئەلبێرتا (Albertonectes)|وێنە=Albertonectes vanderveldei.jpg|لێدوانی_وێنە=وێناکردنێکی ھونەریی مەلەوانی ئەلبێرتا (Albertonectes vanderveldei)|دۆخی_پاراستن=FOSSIL|شانشین=[[ئاژەڵ]] (Animalia)|فایلەم=[[مازەداران]] (Chordata)|پۆل=[[خشۆکەکان]] (Reptilia)|تۆرەمە=[[پلێسیۆسۆریا]] (Plesiosauria) (خشۆکە دەریاییە ملدرێژەکان)|خێزان=ئێلاسمۆسۆراید (Elasmosauridae) (پلێسیۆسۆرە مل زۆر درێژەکان)|ڕەگەز='''''Albertonectes'''''|جۆر=''A. vanderveldei''|ناوی_دوانی=Albertonectes vanderveldei|نووسەری_دوانی=(Kubo, Mitchell & Henderson, 2012)}} '''مەلەوانی ئەلبێرتا''' (بە ئینگلیزی: Albertonectes) ڕەگەزێکە لە پلێسیۆسۆرەکان (خشۆکە دەریاییە ملدرێژە لەناوچووەکان) و سەر بە خێزانی ئێلاسمۆسۆراید (Elasmosauridae)، کە بە درێژترین ملەکان لەنێو ھەموو [[زیندەورناسی|زیندەوەراندا]] ناسراون. ئەم زیندەوەرە لە سەردەمی کریتاسیۆسی کۆتاییدا (کۆتا قۆناغی سەردەمی دایناسۆرەکان، نزیکەی ٧٤ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر) ژیاوە.<ref name="canadian_encyclopedia">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albertonectes |ناونیشان=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/albertonectes |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> ئەم زیندەوەرە خاوەنی ژمارەیەکی پێوانەییە لە مێژووی ژیاندا؛ ملی لە ٧٦ [[بڕبڕە]] پێکھاتبوو، کە درێژترین ملی ناسراوە بە بەراورد بە ھەر زیندەوەرێکی تر. پاشماوەکانی لە چینێکی بەردینی کۆندا دۆزراوەتەوە کە پێی دەوترێت پێکھاتەی "بێرپاو" (Bearpaw Formation) لە پارێزگای [[ئەلبێرتا]] لە [[کەنەدا]]. == '''دۆزینەوە و ناو''' == تاکە نموونەی ناسراوی مەلەوانی ئەلبێرتا لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠٠٧ لەلایەن کرێکارانی کۆمپانیای کۆریت ئینتەرناشناڵـەوە لە کاتی کارکردن لە کانزایەکی ئەمۆلیت (جۆرە گەوھەرێکی بەردین) لە نزیک شاری لێتبریج لە ئەلبێرتا دۆزرایەوە.<ref name="canadian_encyclopedia" /> پاشماوەکە بریتی بوو لە [[ئێسکە پەیکەر|ئێسکەپەیکەرێکی]] نیمچە تەواو بەڵام بێ کەللـەسەر، کە ملە درێژەکەی و زۆربەی جەستەی لەخۆگرتبوو. ناوی زانستیی Albertonectes vanderveldei لە ساڵی ٢٠١٢ بە فەرمی دانرا. '''Albertonectes:''' ناوەکە لە دوو بەش پێکدێت؛ "Alberta" کە ئاماژەیە بۆ شوێنی دۆزینەوەکەی، و وشەی یۆنانیی "nectes" (νηκτης) کە بە واتای "مەلەوان" دێت. '''vanderveldei:''' بەشی دووەمی ناوەکە وەک ڕێزلێنانێکە بۆ ڕێنی ڤاندەرڤێڵد (Rene Vandervelde)، خاوەنی کۆمپانیاکە، کە ڕۆڵێکی گرنگی لە پاراستنی پاشماوەکە و بەخشینی بە مۆزەخانەی شاھانەی تایرێلدا ھەبوو.<ref name="canadian_encyclopedia" /> == '''تایبەتمەندییە جەستەییەکان''' == مەلەوانی ئەلبێرتا نموونەیەکی نایابی ئێلاسمۆسۆرەکانە کە جەستەی بە تەواوی بۆ ژیانی ژێر ئاو خۆی گونجاندبوو. === '''مل: ژمارەیەکی پێوانەیی لە مێژووی ژیاندا''' === [[پەڕگە:Albertonectes_vanderveldei_scale.svg|وێنۆک|ھێڵکاری پێوانەیی قەبارەی مەلەوانی ئەلبێرتا بەراورد بە مرۆڤ.]] دیارترین و سەرسوڕھێنەرترین تایبەتمەندیی ئەم زیندەوەرە ملیەتی. '''ژمارەی بڕبڕەکان''': ملی لە ٧٦ بڕبڕە پێک ھاتبوو، کە زۆرترین ژمارەی بڕبڕەی ملە کە تا ئێستا لە ھەر زیندەوەرێکدا تۆمار کرابێت، جا چ لەناوچوو بێت یان زیندوو.<ref name="natgeo">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albertonectes was an extreme elasmosaur |ناونیشان=https://www.nationalgeographic.com/science/article/albertonectes-was-an-extreme-elasmosaur |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> بۆ بەراورد، ملی مرۆڤ تەنھا ٧ بڕبڕەی ھەیە و تەنانەت [[زەڕافە|زەڕافەش]] ھەر ٧ بڕبڕەی ھەیە. '''درێژیی مل''': درێژیی ملەکەی بە تەنھا دەگەیشتە ٧ مەتر، کە زیاتر بوو لە نیوەی درێژیی تەواوی جەستەی.<ref name="natgeo" /> === '''جەستە و قەبارە''' === [[پەڕگە:Fossil_vertebrae.jpg|وێنۆک|بڕبڕە بەردینەکان (فۆسیل).]] '''جەستە''': جەستەیەکی شێوە تەشی (torpedo-shaped) ھەبوو، واتە ناوەڕاستی پان و سەرەکانی باریک بوون، کە یارمەتی دەدا بە ئاسانی و بە کەمترین بەرگری لەناو ئاودا بجووڵێت.<ref name="a-z">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Albertonectes |ناونیشان=https://a-z-animals.com/animals/albertonectes/ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> '''پەلەکان''': چوار پەلی گەورەی ھەبوو کە شێوەی **پێدال (flippers)**ـیان ھەبوو. ئەم پێدالانەی بۆ مەلەکردن و ئاڕاستەکردنی خۆی لە ژێر ئاودا بەکاردەھێنا، ھاوشێوەی کیسەڵە دەریاییەکانی ئەمڕۆ. '''قەبارەی گشتی''': درێژیی تەواوی جەستەی بە نزیکەی ١١.٢ مەتر خەمڵێنراوە.<ref name="canadian_encyclopedia" /> === '''کەللـەسەر و خۆراک''' === ھەرچەندە کەلـلەسەری ئەم نموونەیە نەدۆزراوەتەوە، بەڵام بە بەراورد لەگەڵ ئێلاسمۆسۆرە خزمەکانی، زانایان پێیان وایە کە: کەلـلەسەرێکی بچووکی ھەبووە بە بەراورد بە جەستەی. شەویلگەکانی پڕ بوون لە ددانی تیژ و ھاوشێوەی دەرزی کە بۆ گرتنی نێچیرە خلیسکەکان گونجاو بوون. خۆراکی سەرەکیی بریتی بووە لە ماسی و سەفالۆپۆدەکان (خێزانێکی زیندەوەری دەریایی وەک سکویدی کۆن).<ref name="a-z" /> == '''ژینگەی کۆن و شێوازی ڕاوکردن''' == مەلەوانی ئەلبێرتا لە "دەریای ناوخۆییی ڕۆژاوا" (Western Interior Seaway) ژیاوە، کە دەریایەکی فراوان و تەنک بووە و لە سەردەمی [[دایناسۆڕ|دایناسۆرەکاندا]] کیشوەری [[ئەمریکای باکوور|ئەمریکای باکووری]] کردبووە دوو بەشەوە. ملە یەکجار درێژەکەی چەکێکی کاریگەر بووە بۆ ڕاوکردن. بیردۆزی باو ئەوەیە کە ئەم زیندەوەرە ڕاوکەرێکی بۆسەنەر بووە. واتە، جەستە گەورەکەی لە قووڵایی یان تاریکیدا دەشارایەوە و تەنھا ملە درێژەکەی بەکار دەھێنا بۆ ئەوەی بە ھێمنی و بەبێ ئاشکراکردنی خۆی، سەری بچووکی نزیک بخاتەوە لە کۆمەڵە ماسییەکان و پاشان بە جووڵەیەکی زۆر خێرا ھێرشی بکاتە سەریان.<ref name="natgeo" /> == '''سەرچاوەکان''' == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ئاژەڵ|بەردینناسی|خشۆکە پێش مێژوویییەکان|ژینناسی|گیانلەبەران}} {{پۆلی کۆمنز|Albertonectes}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} 2z6g9rqsvjlcm36bk4qnu9jmnkvaspf 0 288395 1696105 1567397 2026-10-28T07:37:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1696105 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox royalty|name=کاندالانوو|reign=٦٤٧–٦٢٧ پ.ز{{Sfn|Beaulieu|2018|p=217}}|predecessor=[[شەمش شوم ئوکین]]|successor=[[سین شومو لیشیر]]|death_date=٦٢٧ پ.ز|image=|succession=[[پێڕستی پادشاکانی بابل]]<br><small>(ژێردەستەی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ|ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور]])</small>|native_lang1=[[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]|native_lang1_name1=کەندەلانوو}}'''کاندالانوو''' یان '''کەندەلانوو''' یان '''کەندالانوو''' (بە [[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی-ئاشووریی نوێ]]: 𒃶𒁕𒆷𒉡){{Sfn|Zaia|2019}} [[پێڕستی پادشاکانی بابل|پادشایەکی ژێردەستەی بابل]] بووە لە ژێر دەستی پادشاکانی [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ|ئاشووریی نوێ]] [[ئاشووربانیپاڵ]] و [[ئاشوور ئێتیل ئیلانی|ئاشوور-ئێتیل-ئیلانی]]، لە دانانی لەلایەن ئاشووربانیپاڵەوە لە ساڵی ٦٤٧ پێش زایین تا مردنی خۆی لە ساڵی ٦٢٧ پێش زایین حوکمڕانیی کردووە. دوای یاخیبوونە شکستخواردووەکەی پادشای پێشووی بابل، [[شەمش شوم ئوکین|شەمش-شوم-ئوکین]]، دژی ئاشووربانیپاڵ، کاندالانوو وەک پادشای نوێی ژێردەستەی [[بابل]] داندرا. پێشینەی ئەو نادیارە؛ لەوانەیە یەکێک بووبێت لە برا بچووکەکانی ئاشووربانیپاڵ، یان گەورەیەکی بابلی بووبێت کە لە ڕاپەڕینی شەمش شوم ئوکیندا لایەنگیریی کردبێت، یان پیاوێکی سادە بووبێت کە وەک پادشا دەستنیشانکرابێت بۆ ئەوەی دڵنیابێت لەوەی پشتگیریی بابلییەکانی بەدەست نەھێناوە بۆ کردەوەی زیاتر دژی دەسەڵاتی ئاشوور. کەسایەتییەکی نھێنی، سەردەمی کاندالانوو بە خراپی پشتڕاستکراوەتەوە، بەڵگە مێژوویییەکانی سەردەمی وەک فەرمانڕەوا سنووردارە بە فۆرمولەکانی مێژوو و دەقە [[کرۆنۆلۆجیا|کرۆنۆلۆژییەکان]]. ھەندێک لە مێژوونووسان پێیان وایە کە کاندالانوو ھەمان کەسی ئاشووربانیپاڵ بووە، ''کاندالانوو'' بە سادەیی ئەو ناوەیە کە پادشا لە بابل بەکاری ھێناوە، بەڵام ئەم بیرۆکەیە لەلایەن توێژەرانی مۆدێرن بە دووری دەزانرێت. == سەرچاوەکان == <references /> == خوێندنەوەی زیاتر == * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Smith |یەکەم=Sidney |ڕێکەوت=١٩٢٨|سەردێڕ=Dating by Ashurbanipal and Kandalanu |journal=The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland |بەرگ=٦٠|issue=3 |پەڕەکان=٦٢٢–٦٢٦|doi=10.1017/S0035869X00060937 |jstor=25221374 |s2cid=163397532 |ref=none}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|عێراق|سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:پاشاکان]] lyevybfyndvfuhmuw6kwmfxr3mjfe6u 0 288805 1695682 1549670 2026-10-27T13:39:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1695682 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''کاتە ناخۆشەکان لە ئێل ڕۆیاڵ''' ({{بە ئینگلیزی|Bad Times at the El Royale}}) فیلمێکی [[فیلمی ھەستبزوێن|ھەستبزوێنی]] [[نیۆ نوار|نیۆ-نواری]] ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٨ە کە لە نووسین، دەرھێنان، و بەرھەمھێنانی درو گۆداردە. نواندنی [[جێف بریجز]]، سینتیا ئێریڤۆ، [[داکۆتا جۆنسن]]، [[جۆن ھام]]، کەیلی سپاینی، [[لویس پولمان]]، و [[کریس ھێمسوۆرت|کریس ھێمسۆرسە]]، فیلمەکە بەدوای شەش کەسی نامۆ و کارمەندێکدا دەڕوات لە ئێل ڕۆیاڵ، ھۆتێلێک کە دەکەوێتە سەر سنووری [[کالیفۆڕنیا|کالیفۆرنیا]]–[[نێڤادا]]، کە نھێنییەکانیان لە شەوەکانی کۆتایی ١٩٦٠ەکاندا پێکدا دەچن. فیلمەکە تیشک دەخاتە سەر تێمەکانی ڕەوشت، باوەڕ، و ڕزگاربوون، کە تێیدا سنووری ویلایەتەکە و توخمە بینراوەکانی تر ھێمای چەمکی ڕاست و ھەڵەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Bad Times at the El Royale}} {{شریتی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کالیفۆڕنیا}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی تی ئێس جی ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکان لە ڤانکۆڤەر وێنەگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیڤادا داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا دانراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن مایکل جیاکینۆوە تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی دیوانی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگ]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە دەستایینەکان]] [[پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨]] 9lnh2z75xqlg9ul6d0wla3de4ngvlmr 0 288972 1696082 1561185 2026-10-28T07:34:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1696082 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Tent_camping_along_the_Sulayr_trail_in_La_Taha,_Sierra_Nevada_National_Park_(DSCF5147).jpg|وێنۆک|کامپکردنی چادر لە پارکی نیشتمانیی سیێرا نێڤادا]] '''کامپکردن''' شێوازێکە لە کات بەسەربردنی دەرەوە یان فێرکاریی دەرەوە کە مانەوەی شەوانە لەخۆدەگرێت لەگەڵ سەرپەنایەکی کاتیی سادە وەک چادر. کامپکردن ھەروەھا دەکرێت [[پێڕاگوێزی گەشتیاری|ئۆتۆمبێلێکی گەشتیاری]]، کوخە داڵدەدراوەکان، چادرێکی ھەمیشەیی، سەرپەنایەک وەک بیڤی یان تارپ، یان ھیچ سەرپەنایەک لەخۆنەگرێت. بە شێوەیەکی گشتی، بەشداربووان ناوچە ئاوەدانەکان بەجێدەھێڵن بۆ بەسەربردنی کات لە دەرەوە، بەدوای ئەو چالاکییانەدا کە چێژیان پێ دەبەخشن یان وەک شێوازێک لە ئەزموونی فێرکاری. بەسەربردنی شەوەکە لە دەرەوەی ماڵ، کامپکردن لە گەشتی ڕۆژانە، [[سەیران|سەیرانکردن]]، و چالاکییەکانی تری دەرەوە جیادەکاتەوە. کامپکردن وەک چالاکییەکی کات بەسەربردن لە سەرەتای سەدەی ٢٠دا لەنێو چینی دەستڕۆیشتوودا بەربڵاو بوو. بە تێپەڕبوونی کات، لەنێو چینە کۆمەڵایەتی-ئابوورییەکانی تریشدا ناوبانگی زیاتر بوو. کامپکەرە مۆدێرنەکان زۆر جار سەردانی ئەو سەرچاوە سروشتییە گشتییانە دەکەن وەک پارکە نیشتمانی و ویلایەتییەکان، ناوچە کێوییەکان، و کامپگە بازرگانییەکان. لە چەند وڵاتێکی کەمدا، لەوانە سوید و سکۆتلەندا، کامپکردنی گشتی لەسەر زەویی تایبەتیش یاساییە. کامپکردن بەشێکی سەرەکیی زۆرێک لە ڕێکخراوەکانی گەنجانە لە سەرانسەری جیھاندا، وەک سکاوتینگ، کە بۆ فێرکردنی ھەردوو بابەتی پشت بەخۆبەستن و کاری تیمی بەکاریدەھێنن. گەشتە کامپکردنەکانی قوتابخانەش چەندین سوودیان ھەیە و دەتوانن ڕۆڵێکی گرنگ لە گەشەی کەسی و پەرەسەندنی قوتابیاندا بگێڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|سەردێڕ=The Benefits of School Camping Trips|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240819023640/https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Camping}} {{شریتی دەروازە|سیاسەت|تەکنۆلۆژیا|وەرزش}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:بەھرەکانی ڕزگاربوون]] [[پۆل:زانستی کردەیی]] ts30u74ryq3x447p1dvhckooyytyv1g 0 289677 1695932 1533263 2026-10-27T22:34:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1695932 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''کارڵ گاس جانسکی''' (٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٥ – ١٤ی شوباتی ١٩٥٠) [[فیزیکزان]] و ئەندازیارێکی ڕادیۆی ئەمریکی بوو کە لە نیسانی ١٩٣٣دا بۆ یەکەم جار دۆزینەوەی [[شەپۆلی ڕادیۆیی]] ڕاگەیاند کە لە [[ڕێگای شیری]]یەوە لە بورجی کەواندا دەردەچوون. وەک ئەستێرەناسێکی ئاماتۆر، بە یەکێک لە کەسایەتییە دامەزرێنەرەکانی [[ئەستێرەناسیی ڕادیۆیی]] دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Singh|یەکەم=Simon|سەردێڕ=Big Bang: The Origin of the Universe|title-link=Big Bang: The Origin of the Universe|بڵاوکەرەوە=Harper Perennial|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٠-٧١٦٢٢١-٥|پەڕەکان=[https://archive.org/details/bigbangoriginofu٠٠٠٠sing/page/٤٠٢ ٤٠٢]–٤٠٨|bibcode=2004biba.book.....S|بەستەری نووسەر=Simon Singh}}, p. &nbsp;406</ref> == ژیانی سەرەتایی == کارڵ گاس جانسکی لە ساڵی ١٩٠٥ لە شوێنێک لەدایکبوو کە ئەوکاتە ھەرێمی ئۆکلاھۆما بوو، و باوکی، سیریڵ ئێم جانسکی، ڕاگری کۆلێژی ئەندازیاری بوو لە زانکۆی ئۆکلاھۆما لە نۆرمن. سیریڵ ئێم جانسکی، کە لە ویسکۆنسن لە کۆچبەرانی چیک لەدایک ببوو، لە تەمەنی شازدە ساڵییەوە دەستی بە وانەوتنەوە کردبوو. بە درێژاییی ژیانی چالاکی مامۆستا بوو، و وەک پرۆفیسۆری ئەندازیاریی کارەبا لە زانکۆی ویسکۆنسن خانەنشین بوو. ئەندازیارێک بوو کە ئارەزوویەکی زۆری لە فیزیکدا ھەبوو، کە سیفەتێک بوو بۆ کوڕەکانیشی گواسترایەوە. کارڵ جانسکی بە ناوی دکتۆر کارڵ یوجین گاسەوە ناونرا، کە پرۆفیسۆرێکی فیزیک بوو لە زانکۆی میشیگان و ڕاھێنەرێکی گرنگی سیریڵ ئێم جانسکی بوو. دایکی کارڵ جانسکی، کە بە ناوی نێڵی مۆرۆ لەدایک ببوو، بە ڕەچەڵەک فەرەنسی و ئینگلیز بوو. برای کارڵ، سیریڵ جانسکیی بچووک، کە دە ساڵ گەورەتر بوو، یارمەتیی دروستکردنی ھەندێک لە سەرەتاییترین نێرەرە ڕادیۆیییەکانی وڵاتەکەی دا، لەوانە ٩ئێکس ئێم لە [[ویسکۆنسن]] (ئێستا دەبلیوو ئێچ ئەیی ڕادیۆی گشتیی ویسکۆنسن) و ٩ئێکس ئای لە [[مینیسۆتا]] (ئێستا کەی یوو ئۆ ئێم).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.ieeeghn.org/wiki/index.php/Cyril_M._Jansky,_Jr.|سەردێڕ=Cyril M. Jansky, Jr. - GHN: IEEE Global History Network}}</ref> کارڵ جانسکی لە زانکۆی ویسکۆنسن خوێندوویەتی، و لەوێ لە ساڵی ١٩٢٧ بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس لە زانست|بەکالۆریۆسی]] لە [[فیزیک|فیزیکدا]] بەدەستھێناوە. ساڵێکی زیادەی لە مادیسن مایەوە، و ھەموو کۆرسەکانی خوێندنی باڵای بۆ بڕوانامەی ماستەر لە فیزیکدا تەواو کرد جگە لە تێزەکە. لە تەممووزی ١٩٢٨دا لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا، توانی بچێتە پاڵ [[بێڵ ڵابس|تاقیگەکانی بێڵ تەلەفۆن]]، و بەھۆی کێشەیەکی گورچیلەیەوە کە لە کۆلێژەوە ھەیبوو (کە لە کۆتاییدا بووە ھۆی مردنی پێشوەختەی)، بۆ ژینگە تەندروستترەکەی وێستگەی مەیدانی لە ھۆڵمدێل، نیوجێرزی نێردرا.{{Rp|40}} بێڵ ڵابس دەیویست لەسەر تایبەتمەندییەکانی [[بەرگەھەوا]] و ئایۆنۆسفێر بکۆڵێتەوە بە بەکارھێنانی «شەپۆلە کورتەکان» ([[درێژیی شەپۆل]]ی نزیکەی ١٠–٢٠ مەتر) بۆ بەکارھێنان لە خزمەتگوزاریی تەلەفۆنی ڕادیۆییی نێوان کیشوەرەکاندا. وەک ئەندازیارێکی ڕادیۆ، جانسکی ئەرکی لێکۆڵینەوەی لە سەرچاوەکانی ستاتیکی پێ سپێردرا کە لەوانەیە لەگەڵ گواستنەوەی دەنگیی ڕادیۆییدا تێکەڵ ببن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Karl Guthe Jansky}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|فیزیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|گەردوون}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:ئەندازیارانی کارەبای ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:ئەستێرەناسانی ئەمریکی]] [[پۆل:مردووانی ١٩٥٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥]] 9uqysoljk0iphjccr3qhxyogptuov4n 0 291292 1696090 1548062 2026-10-28T07:35:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1696090 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''کامیل ڕەفعەت جادرچی''' (١٨٩٧–١٩٦٨) [[سیاسەتوان]]ێکی عێراقی بووە و لە سەردەمی [[شانشینی عێراق|دەسەڵاتی پاشایەتیدا]] وەک ئەندامی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] و وەزیری ئابووری و گواستنەوە (١٩٣٦–١٩٣٧) لە کابینەی حیکمەت سلێمان دوای کودەتاکەی [[بەکر سیدقی]] کاری کردووە. سەرۆکی [[پارتی دیموکراتی نیشتمانیی (عێراق ١٩٤٦)|پارتی دیموکراتی نیشتمانیی]] بووە و پێش ئەوەش ئەندامی چەندین حیزبی وەک ئیخوانی نیشتمانیی و گرووپی ئەھالی بووە. چەندین ڕۆژنامەی بڵاوکردووەتەوە و سەرۆکایەتیی کردووە، وەک ئەھالی، سەدای ئەلئەھالی و ئەلمواتین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=HanySabah |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://altaakhi.net/2025/08/174710/|سەردێڕ=كامل الجادرجي أشهر رواد الديمقراطية في العراق |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=جريدة التآخي |زمان=ar}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://gate.ahram.org.eg/daily/NewsPrint/551371.aspx|سەردێڕ=شخصيات وتواريخ: كامـل الجادرجى 1897 ـ 1968 - الأهرام اليومي |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=gate.ahram.org.eg}}</ref> == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|عێراق|سیاسەت|ژیاننامە|بەغدا}} {{سەرچاوەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ١٩٦٨]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە عێراقییەکان]] [[پۆل:مێژووی عێراق]] [[پۆل:چالاکوانە عێراقییەکان]] 8iuk1khvefh6yzho8akpoch2ooanhlt 0 291656 1696182 1648983 2026-10-28T10:39:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1696182 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی بەلاڤێ | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 37.17822| 43.18548}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی بەلاڤێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 37.17822| 43.18548 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئامێدی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بامەڕنێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١١٢٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) و [[زمانی سوریانی|سریانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[مەسیحی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی بەلاڤێ''' (''{{lang-ar| کانی بلافی}})، ({{lang-en|Kani Balavi }}، {{langx|syr|ܟܢܝ ܒܠܦ̮}}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بامەڕنێ]]، [[قەزای ئامێدی]]، [[پارێزگای دھۆک]]، [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە ڕۆژاوای شارۆچکەی [[بامەڕنێ]] بە دووری (٢٣)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> لە گوندەکەدا کڵێسایەکی مارت [[مریەم]] ھەیە.<ref>Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press</ref> == مێژوو == کانی بەلاڤێ لە ساڵی ١٨٥٠دا ٢٠-٣٠ بنەماڵەی ئاشووری لێ نیشتەجێ بوون. دوای [[کۆمەڵکوژیی سەیفۆ|جینۆسایدی ئاشوورییەکان]] لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا، پەنابەرە [[ئاشوورییەکان]]ی ئاشیتە لە [[تورکیا]] لە کانی بەلاڤێ نیشتەجێ بوون و تا ساڵی ١٩٣٣، ژمارەی دانیشتووانی گوندەکە ١١٠ کەس بوو. لەو ساڵەدا لە کاتی [[کۆمەڵکوژیی سێمێل]] لەلایەن سوپای عێراقەوە تاڵان کرا و سووتێنرا.<ref>https://utoronto.scholaris.ca/server/api/core/bitstreams/3ae867a1-c19c-48c5-a75a-daa1fc2c9335/content</ref> لە ساڵی ١٩٣٨دا ٢٠ بنەماڵەیان کانی بەلاڤێ نیشتەجێ کرد. گوندەکە کۆمەڵگەیەکی بچووکی [[جوو|جولەکەکانی]] ھەبووە کە چەند خێزانێک پێکھاتبوون تا ساڵی ١٩٤٩ ڕۆیشتن.<ref>https://web.archive.org/web/20180206141338/https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,35272.html</ref> ژمارەی دانیشتووانی بە پێی سەرژمێریی عێراق لە ساڵی ١٩٥٧ بۆ ١٩٠ ئاشووری زیادی کردووە و لە ساڵی ١٩٦١دا ٧٠ خێزان لە ٣٥ خانوودا بوون. دانیشتوانی گوندەکە بۆ ماوەیەکی کاتی ھەڵھاتن و پەنایان بۆ شوێنێکی تر برد لە کاتی [[شۆڕشی ئەیلوول|شەڕی یەکەمی عێراق-کورد]] لە ساڵانی شەستەکاندا، و دواتر گەڕانەوە. کانی بەلاڤێ لە کاتی [[شاڵاوی ئەنفال]]دا لە ساڵی ١٩٨٨ لەلایەن سوپای عێراقەوە لەناوبرا، و دانیشتوانەکەی بە زۆر دەرکران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.aina.org/reports/avod.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240120122629/http://www.aina.org/reports/avod.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ١٥ بنەماڵەی ئاشووری گەڕانەوە و کانی بەلاڤێیان ئاوەدانکردەوە، بەڵام باس لەوە کرا کە [[کورد]]انی گوندەکانی دراوسێ لە ساڵی ١٩٩٢ بە شێوەیەکی نایاسایی دەستیان بەسەر سەرچاوە ئاوییەکانی گوندەکەدا گرتووە و خانوویان لەسەر زەوی گوندنشینان دروست کردووە. لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠٩دا، ٧٢ ئاشووری ئاوارە و لەگەڵ ١٩ بنەماڵە لە کانی بەلاڤێ نیشتەجێ بوون. تا ساڵی ٢٠١١ لیژنەی باڵای کاروباری مەسیحییەکان ٣٩ خانوو و کڵێسا و ھۆڵی کۆمەڵایەتی دروستکردبوو و ژێرخانی گوندەکەی پەرەپێدا.<ref>http://www.aina.org/reports/acetste.pdf</ref> لە ساڵی ٢٠١٢دا مەزەندە کرا کە ١٥ ئاشووری کە ھەموویان لایەنگری [[کڵێسای ئاشووریی ڕۆژھەڵات]] بوون، نیشتەجێی کانی بەلاڤێ بوون.<ref>https://web.archive.org/web/20201124160429/http://www.mena-rf.org/maps-downloads.html</ref> لە مانگی ئابی ٢٠١٤دا، کەنیسەی ئاشووری ڕێکخراوی فریاگوزاری ڕۆژھەڵات ڕاپۆرتی دابوو کە ٤٥ خێزانی ئاشووری ئاوارە لە گوندەکەدا ھەن، و کۆمەڵەی فریاگوزاری ئاشووری لە مانگی نۆڤەمبەردا ھاوکاری مرۆیی پێشکەش کرد.<ref>https://web.archive.org/web/20210305162653/https://www.theacero.org/relief-campaign-full-force/</ref> ھەتا ساڵی ٢٠٢١، ٢٩ ئاشووری لە کانی بەلاڤێ نیشتەجێن.<ref>http://www.assyrianaidiraq.org/sites/default/files/report_files/AASI_Report%202014.pdf</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] m76a3dy718u7tci11mb0r0opu44bfcu 0 292118 1696158 1648999 2026-10-28T10:35:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1696158 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی بزرە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني بزرة}}<br>{{lang-en| Kani Bzra }} ''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord= {{Coord|36.00992| 44.18099}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی بزرە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.00992| 44.18099 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بێستانە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٢٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٤٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی بزرە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی بێستانە]] لە [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] j28ibh1hrqldyehx574n6n6l23nuf8o 0 292753 1695989 1649009 2026-10-28T01:37:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1695989 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کارەشۆک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کارشوک}}<br>{{lang-en| Karashok}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.516385| 44.454520}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کارەشۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.516385| 44.454520 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨٦٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کارەشۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان]] لە [[قەزای خەلیفان]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای خەلیفان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 680gydi1mley5ye48ttyuat5b126q1g 0 293595 1696185 1648981 2026-10-28T10:39:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1696185 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی تاوک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني تاوک}}<br>{{lang-en| Kani Tawk}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60007| 44.22987 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی تاوک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.60007| 44.22987 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٦١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی تاوک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] rvt8kmx3l3um5r05fd1hl34l59iz5cx 0 294356 1696055 1574084 2026-10-28T05:45:54Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1696055 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''نینگال''' (𒀭𒊩𒌆𒃲 واتا شاژنی مەزن؛ {{Sfn|Asher-Greve|Westenholz|2013}} بە [[زمانی ئەکەدی|ئەکەدی]]: '''Nikkal''' {{Sfn|Krebernik|1993}}) خوداوەندێکی [[مێزۆپۆتامیا]] بوو کە وەک ھاوسەری خوداوەندی [[مانگ]] سەیر دەکرا، [[سین (ئەفسانە)|نانا]]. پەیوەندییەکی نزیکی بە ناوەندە سەرەکییەکانی پەرتشییەوە ھەبوو، [[ئوور]] و [[حەڕان]] ، بەڵام لە شارەکانی دیکەی [[مێزۆپۆتامیا|مێزۆپۆتامیاش]] پێکەوە دەپەرستران. بە تایبەتی لەلایەن [[سێیەم ئیمپراتۆریەتی ئور|شانشینی سێیەمی ئوور]] و دواتر لەلایەن پاشاکانی [[لارسا]]وە ڕێزی لێدەگیرا. == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|ژن}} [[پۆل:ئوور]] [[پۆل:CS1 German-language sources (de)]] dtg6oiyd1ooydjcrbd8c8os5boia2kw 0 294371 1696054 1683831 2026-10-28T05:45:44Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1696054 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = مێزۆپۆتامی | name = نینمادا | deity_of = مارەفسوونکەری خودایی | member_of = [[شاسووڕاتوو]] | siblings = [[نینازو]] }} '''نینمادا''' ناوێک بوو کە بۆ دوو [[خوداوەندەکانی مێزۆپۆتامیا|خوداوەندی مێزۆپۆتامیی]] جیاواز بەکار دەھات، خوداوەندێکی نێر و خوداوەندێکی مێ. نینمادای [[مێ]] [[مارەفسوونکەر]]ێکی{{تێبینی|مارەفسوونکەر (بە [[ئینگلیزی]]: Snake charmer) بەو کەسە دەوترێت کە دەتوانێت لە ڕێگەی [[مۆسیقا]]، جووڵە، یان [[جادوو]] و [[ئەفسوون]]ەوە مارەکان کۆنتڕۆڵ بکات یان «ڕایان بژەنێت». لە چوارچێوەی ئەفسانەکانی [[مێزۆپۆتامیا]]دا، ئەمە ئاماژەیە بۆ خوداوەندێک کە دەسەڵاتی خودایی بەسەر مارەکاندا ھەیە؛ یان بۆ کۆنتڕۆڵکردنیان یان بۆ پاراستنی [[مرۆڤ]] لە [[ژەھر]]ی مار لە ڕێگەی جادوو و [[نزا]]وە. وشەکە لە «مار» + «ئەفسوون» (بە واتای جادوو یان نزا) + «کەر» (ئەنجامدەر) پێکھاتووە.}} خودایی بوو، و لە ئەفسانەی ''ئێنکی و نینما''دا وەک یاریدەدەری ئەو خوداوەندەی کە ناوی لەسەر ئەفسانەکەیە دەردەکەوێت. نینمادای نێر بە «پەرستەری ئان» ناودەبرا و وەک برای خوداوەندی مار [[نینازو]] دادەنرا. وا گریمانە دەکرێت کە ڕەنگە ئەم خوداوەندانە بەشێکیان تێکەڵ بە یەکتر بووبن یان خاوەنی سەرچاوەیەکی ھاوشێوە بن، ھەرچەندە پێشنیارەکانیش بۆ ئەوەی تەنھا یەک نینمادا ھەبووبێت لە توێژینەوە نوێیەکاندا ھەن. ==کەسایەتی== ناوی نینمادا بە [[زمانی سۆمەری|سۆمەری]] بە واتای «گەورەی وڵات» یان «خانمی وڵات» دێت.{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}} ''[[نین (بزماری)|نین]]'' زاراوەیەکی لەسەرخۆیە لە ڕووی ڕێزمانییەوە و دەتوانرێت لە ناوی ھەردوو خوداوەندی مێ ([[نینیسینا]]، [[نینکاسی]]، [[نینمێنا]]) و نێر ([[نینگێرسوو]]، [[نینازو]]، [[نینگیشزیدا]]) بدۆزرێتەوە.{{sfn|Asher-Greve|Westenholz|2013|pp=6-7}} نزیکەی لە سەدا چل لە سەرەتایییترین خوداوەندە سۆمەرییەکان خاوەنی ئەم جۆرە ناوانە بوون، لەوانە خوداوەندی شارەکان، بەڵام ھەروەھا خزمەتکار و منداڵانی خوداوەندە گەورەکانیش.{{sfn|Asher-Greve|Westenholz|2013|p=7}} وا گریمانە دەکرێت کە دوو خوداوەندی جیاواز بە ناوی نینمادا ھەبووبن، بەڵام ئەنتوان کاڤینۆ و مانفرێد کرێبێرنیک بە ئەگەری دەزانن کە یان خاوەنی ھەمان سەرچاوە بن یان بەشێکیان تێکەڵ بە یەکتر بووبن.{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}} [[ویلفرید جی. لامبێرت]] تەنھا نینمادای مێی وەک [[مارەفسوونکەر]]ێکی خودایی دادەنا.{{sfn|Lambert|2013|p=506}} ئەو ئەم ڕۆڵەی لە دیوەخانەکانی [[ئێنلیل]] و [[ئانوو]]دا دەگێڕا.{{sfn|Wiggermann|1997|p=42}} فرانس ویگەرمان نینمادای نێر، برای نینازو، و خوداوەندی مارەفسوونکەر بە یەک و ھەمان شت دادەنێت.{{sfn|Wiggermann|1997|p=42}} ئەم تێڕوانینە لەلایەن فرانک سیمۆنزیشەوە پشتگیری دەکرێت، کە گریمانەی ئەوە دەکات تەنھا یەک نینمادا ھەبووە، کە ھەم مارەفسوونکەر و ھەم «پەرستەری ئان» بووە،{{sfn|Simons|2018|pp=132-133}} ناسناوێک کە توێژەرانی تر پێیان وایە تەنھا ئاماژەیە بۆ خوداوەندە نێرەکە.{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}} پێڕستی خوداوەندەکانی ''[[ئان = ئانووم]]'' ئاماژە بە نینمادا دەکات ھەم وەک مارەفسوونکەر و ھەم وەک «پەرستەری ئان»، و دیارە خوداوەندەکە بە نێر دادەنێت.{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}} بەپێی قسەی جێرێمای پیترسن، پێگەی نینمادا وەک برای نینازو ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ ئەوەی کە ئەو وەک خوداوەندێکی پەیوەندیدار بە [[ژێرزەوی مێزۆپۆتامیای کۆن|ژێرزەوی]] دادەنرا.{{sfn|Peterson|2009|p=56}} ئەو جگە لەوەش ئاماژە بەوە دەکات کە لە کۆپییە جیاوازەکانی پێڕستی خوداوەندەکانی [[نیپوور]]دا، نینمادا لەگەڵ [[نینگیشزیدا]] جێگەی یەکتر دەگرنەوە.{{sfn|Peterson|2009|p=55}} ==پەرستن== پەرستگەیەکی نینمادا لەو [[پێڕست]]ەی پێی دەوترێت ''[[پێڕست]]ی پەرستگە یاسایییەکان'' لە دوای پەرستگەکانی [[نینکاسی]] ئاماژەی پێ کراوە، بەڵام لە ئێستادا شوێنەکەی نەزانراوە و ناوەکەی نەپارێزراوە.{{sfn|George|1993|p=168}} نینمادای نێر لە نووسراوێکی [[گودیا]]دا وەک یەکێک لەو خوداوەندانەی بۆ یارمەتیدان لە دروستکردنی [[ئێ-نیننوو]] بانگ دەکرێن، دەردەکەوێت،{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}} پەرستگەی [[نینگێرسوو]] لە [[گێرسوو]].{{sfn|George|1993|p=134}} دەقێکی جنۆکەدەرکردن کە بە «گاتوونگ II» ناودەبرێت، ئاماژە بە نینمادا، «پەرستەری ئان» دەکات.{{sfn|Simons|2018|p=131}} وا دادەنرێت ئەم ناسناوە ئاماژە بێت بۆ شێوە نێرەکەی ئەم خوداوەندە.{{sfn|Cavigneaux|Krebernik|1998|p=462}} ھەمان ڕیزبەندی ئاماژە بە [[نینکوررا]] دەکات، کە بە «گەورەیەک کە [[لاجوەرد]] ھەڵدەکەنێت» وەسف کراوە، نینزادیم، [[نێنیسیگ]] (قەسابەکەی [[ئێکور]])، [[کوسوو (خوداوەند)|کوسوو]] (خوداوەندێکی پاککردنەوە)، [[سیریس (خوداوەند)|سیریس]] (لێرەدا وەک چێشتلێنەری ئانوو ناونراوە، ڕۆڵێکی تری نەناسراو{{sfn|Simons|2018|p=133}})، و [[نیسابا]].{{sfn|Simons|2018|p=131}} ناوە تیۆفۆرییەکان کە ناوی نینمادا لەخۆ دەگرن ناسراون، بۆ نموونە ئوور-نینمادا لە [[ئاداب (شار)|ئاداب]]ی [[ئەکەد|سارگۆنی]].{{sfn|Such-Gutiérrez|2005|p=27}} == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} 7rhgrqketz1zvrrpd5157ccnbmkqu0i 0 295392 1695947 1584007 2026-10-27T22:37:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1695947 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کاریبیی ھۆڵەندی''' (کە لە مێژوودا بە '''ھیندستانی ڕۆژاوای ھۆڵەندی''' ناسراوە) بریتییە لە ھەرێم، کۆلۆنی و وڵاتەکانی (پێشوو و ئێستا) [[جیھانی نوێ]]ی ئیمپراتۆرییەتی کۆلۆنیالیی ھۆڵەندی و [[شانشینی ھۆڵەندا]] کە لە [[دەریای کاری بی]]دا ھەڵکەوتوون، بەتایبەتی ناوچەکانی باکوور و باشووری ڕۆژاوای کۆمەڵە دوورگەی [[ئەنتیلی بچووک]]. کاریبیی ھۆڵەندی لە [[شانشینی ھۆڵەندا|وڵاتە پێکھێنەرەکانی]] [[کوراساو|کیوراساو]]، [[ئارووبا]] و [[سینت مارتن]] (دوورگەکانی 'سی ئەی ئێس') و شارەوانییە تایبەتەکانی بۆنێر، سینت یوستاتیۆس و سابا (دوورگەکانی بی ئی ئێس) پێکدێت. دەستەواژەی «کاریبیی ھۆڵەندی» ھەندێک جار بۆ کاریبیی ھۆڵەندیش بەکاردێت، کە قەوارەیەکە لە سێ شارەوانییە تایبەتەکە پێکدێت کە لە ساڵی ٢٠١٠وە بەشێک لە وڵاتی پێکھێنەری [[ھۆڵەندا]] پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.rijksdienstcn.com/en?1curvers=engels&0Lang=E|سەردێڕ=Home - RCN |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150702121227/http://www.rijksdienstcn.com/en?1curvers=engels&0Lang=E |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|وێبگە=Government of the Netherlands}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://unitedkingdom.nlembassy.org/passports-visas--consular/visas/visa-for-the-dutch-caribbean.html|سەردێڕ=Visa for the Dutch Caribbean {{!}} The Embassy of the Kingdom of the Netherlands in London, United Kingdom |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140119043938/http://unitedkingdom.nlembassy.org/passports-visas--consular/visas/visa-for-the-dutch-caribbean.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> ژمارەی دانیشتووانی کاریبیی ھۆڵەندی ٣٣٧٬٦١٧ کەسە تا کانوونی دووەمی ٢٠١٩.<ref name="auto"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Dutch Caribbean}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ھۆلەندی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 78c1r3iaog8eks0d4jdhsi0zfnbrttq 0 296475 1696067 1683586 2026-10-28T05:47:54Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696067 wikitext text/x-wiki {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} = نیورۆ مارکێتینگ = [[پەڕگە:Brain_Lateral_(NIH_BioArt_60).svg|alt=ماركێتینگ لە ڕوانگەی زانستی مێشك|وێنۆک|ماركێتینگ لە ڕوانگەی زانستی مێشك]] '''نیورۆ مارکێتینگ ([[:en:Neuromarketing|Neuromarketing]])''' بوارێکی توێژینەوەیە کە لە نێوان سێ زانستدا دروستبووە: دەروونناسی، زانستی مێشک، و بازاڕگەری. ئەم بوارە هەوڵ دەدات تێگەیشتنێکی زانستی بدات لەوەی چۆن مێشکی مرۆڤ کاریگەری لەسەر بڕیاردانی کڕین و هەڵبژاردن دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ariely |یەکەم=Dan |دوایین٢=Berns |یەکەم٢=Gregory S. |ڕێکەوت=2010-04 |سەردێڕ=Neuromarketing: the hope and hype of neuroimaging in business |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/nrn2795 |journal=Nature Reviews Neuroscience |زمان=en |بەرگ=١١|issue=4 |پەڕەکان=٢٨٤–٢٩٢|doi=10.1038/nrn2795 |issn=1471-0048}}</ref> == پێناسە == نیورۆمارکێتینگ بە شێوەیەکی گشتی دەوترێت:<blockquote>بەکارهێنانی بنەما و ئامرازەکانی زانستی مێشک بۆ تێگەیشتن لە ڕەفتار و وەڵامی مرۆڤ بەرامبەر بە ڕیکلام، براند، و ناوەڕۆکی بازاڕگەری.</blockquote>بە کوردی دەتوانرێت وەک ئەمە ڕوون بکرێتەوە:<blockquote>بازاڕگەری لە ڕوانگەی زانستی مێشک</blockquote> == بنەما زانستییەکان == نیورۆ مارکێتینگ پشت بە ئەو بیرۆکەیە دەبەستێت کە بڕیاردانی مرۆڤ تەنها لە هۆشیاری ڕاستەوخۆ نییە، بەڵکو زۆر لە کاردانەوەکان لە ئاستی ناڕاستەوخۆی مێشک ڕوودەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ariely |یەکەم=Dan |دوایین٢=Berns |یەکەم٢=Gregory S. |ڕێکەوت=2010-04 |سەردێڕ=Neuromarketing: the hope and hype of neuroimaging in business |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/nrn2795 |journal=Nature Reviews Neuroscience |زمان=en |بەرگ=١١|issue=4 |پەڕەکان=٢٨٤–٢٩٢|doi=10.1038/nrn2795 |issn=1471-0048}}</ref> بنەما سەرەکییەکان بریتین لە: * کاریگەریی هەست و یادی پێشووتر لە بڕیاردان * ڕۆڵی هۆکارە دەروونییەکان لە هەڵبژاردن * وەڵامی ناوخۆی مێشک بە ڕیکلام و هێماکان * پەیوەندی نێوان سەرنج و بڕیاری کڕین == ئامرازەکانی توێژینەوە == لە نیورۆ مارکێتینگدا چەند ئامرازێکی زانستی بەکاردەهێنرێت بۆ پێوانەکردنی وەڵامی مێشک و ڕەفتار:<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ariely |یەکەم=Dan |دوایین٢=Berns |یەکەم٢=Gregory S. |ڕێکەوت=2010-04 |سەردێڕ=Neuromarketing: the hope and hype of neuroimaging in business |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/nrn2795 |journal=Nature Reviews Neuroscience |زمان=en |بەرگ=١١|issue=4 |پەڕەکان=٢٨٤–٢٩٢|doi=10.1038/nrn2795 |issn=1471-0048}}</ref> * '''Eye Tracking''': پێوانەکردنی شوێنی سەرنجی چاوی مرۆڤ * '''EEG (Electroencephalography)''': تۆمارکردنی چالاکی شەپۆلی مێشک * '''fMRI (Functional Magnetic Resonance Imaging)''': بینینی چالاکی ناو مێشک لە کاتی وەڵامدانەوە * تاقیکردنەوەی خێرایی بڕیاردان و وەڵام == پەیوەندی بە بازاڕگەری == نیورۆمار کێتینگ لە بازاڕگەریدا بە مەبەستی تێگەیشتن لە کاریگەریی ئەم هۆکارانە بەکاردەهێنرێت:<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ariely |یەکەم=Dan |دوایین٢=Berns |یەکەم٢=Gregory S. |ڕێکەوت=2010-04 |سەردێڕ=Neuromarketing: the hope and hype of neuroimaging in business |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/nrn2795 |journal=Nature Reviews Neuroscience |زمان=en |بەرگ=١١|issue=4 |پەڕەکان=٢٨٤–٢٩٢|doi=10.1038/nrn2795 |issn=1471-0048}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ariely |یەکەم=Dan |دوایین٢=Berns |یەکەم٢=Gregory S. |ڕێکەوت=2010-04 |سەردێڕ=Neuromarketing: the hope and hype of neuroimaging in business |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/nrn2795 |journal=Nature Reviews Neuroscience |زمان=en |بەرگ=١١|issue=4 |پەڕەکان=٢٨٤–٢٩٢|doi=10.1038/nrn2795 |issn=1471-0048}}</ref> * ڕەنگ و دیزاین * دەنگ و ڕیکلامی دەنگی * شێوازی نیشاندانی ناوەڕۆک * براند و ناسنامەی بینراو ئامانجی سەرەکی ئەم بوارە ئەوەیە کە چۆن ناوەڕۆک دەتوانێت ڕەفتاری بەکاربەر ئاراستە بکات. == ڕەخنە و گفتوگۆی ئەخلاقی == نیورۆمار کێتینگ هەندێک گفتوگۆی ئەخلاقی دروست دەکات، بە تایبەتی لەبارەی:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Nature |ناونیشان=https://www.nature.com/nature |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Nature |زمان=en}}</ref> * سنووری دەستکاری کردنی هەستەکانی مرۆڤ * ئازادی بڕیاردان * بەکارهێنانی زانیاری دەروونی بۆ ئامانجی بازرگانی ئەمانە هێشتا بابەتی توێژینەوە و گفتوگۆی ئەکادیمییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Harvard Business Review - Ideas and Advice for Leaders |ناونیشان=https://hbr.org/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=hbr.org |زمان=en}}</ref> == گەشەی بوارەکە == نیورۆمار کێتینگ بوارێکی نوێیە و هێشتا لە قۆناغی گەشەدایە. لە ساڵانی دواییدا بەهۆی پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای وەک AI و Data Analytics، گرنگیی ئەم بوارە زیادبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Harvard Business Review - Ideas and Advice for Leaders |ناونیشان=https://hbr.org/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=hbr.org |زمان=en}}</ref> == چالاکییە ناوخۆییەکان == لە چوارچێوەی گەشەی بابەتی نیورۆ مارکێتینگ لە ناوچەکەدا، [[دیار قادر ڕەسووڵ]] لە چەند بەرنامە و چاوپێکەوتنی تەلەڤزیۆنی و میدیاییدا بەشداری کردووە کە تێیدا بابەتە پەیوەستەکان بە نیورۆمارکێتینگ و بازاڕگەریی دیجیتاڵ باس کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ڕاپۆرتی وێنەیی یەکەمین ماستەرکلاسی نیورۆمارکێتینگ لە عێراق |ناونیشان=https://www.instagram.com/p/DRkZhcejMhg/?img_index=1 |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=hbr.org |زمان=en}}</ref> ئەم بەشدارییانە لە تۆڕە میدیاییە جیاوازەکاندا هەبووە، لەوانە:<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ariely |یەکەم=Dan |دوایین٢=Berns |یەکەم٢=Gregory S. |ڕێکەوت=2010-04 |سەردێڕ=Neuromarketing: the hope and hype of neuroimaging in business |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/nrn2795 |journal=Nature Reviews Neuroscience |زمان=en |بەرگ=١١|issue=4 |پەڕەکان=٢٨٤–٢٩٢|doi=10.1038/nrn2795 |issn=1471-0048}}</ref> * [https://www.youtube.com/watch?v=bqs_2BXf62M&list=PLyuLQHbup-LclQxtor8TEWaONqOWkQDnr&index=3 بەرنامە و چاوپێکەوتن لە تۆڕی میدیایی ڕووداو] * [https://www.youtube.com/watch?v=_V3A2ShO2Dc کوردستان TV] * [https://www.youtube.com/watch?v=JQbAQMa2ypU ئاڤا میدیا] * [https://www.youtube.com/watch?v=r8y9cAmK-jU&t=602s کۆبیر (Cobere)] * [https://www.youtube.com/watch?v=73WcD3NVUgw کەناڵی سپێدە] لەو بەرنامانەدا، گفتوگۆکان زیاتر لەسەر بنەماکانی نیورۆ مارکێتینگ، کاریگەریی زانستی لە بازاڕگەری، و گەشەی ئەم بوارە لە ناوچەکە بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Rudaw Radio |ناونیشان=https://www.youtube.com/channel/UCsq5sH4a9JsK92jnyfmsHng |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=YouTube |زمان=en}}</ref> == یەکەمین ماستەرکلاسی نیورۆمارکێتینگ لە كوردستان == لە هەولێر یەکەمین ماستەرکلاسێک لە [https://www.rwanga.org/ دەزگای ڕوانگە] ڕێکخرا لەلایەن [[دیار قادر ڕەسووڵ]] کە تێیدا بابەتە بنەڕەتییەکانی ئەم بوارە باس کران، لەوانە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Instagram |ناونیشان=https://www.instagram.com/p/DRkZhcejMhg/?img_index=1 |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.instagram.com}}</ref> * پێناسەی نیورۆ مارکێتینگ و بنەماکانی * ڕۆڵی مێشک لە بڕیاردانی کڕین * بەکارهێنانی Eye Tracking * کاریگەری ڕەنگ و دیزاین لە ڕیکلامدا ئەم جۆرە چالاکییانە بە شێوەیەکی پراکتیکی هەوڵ دەدەن پەیوەندی نێوان تیۆری زانستی و کارگێڕی بازاڕی نزیک بکەنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Instagram |ناونیشان=https://www.instagram.com/p/DRkZhcejMhg/?img_index=1 |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.instagram.com}}</ref> == سەرچاوە زانستییەکان == * https://www.nature.com/articles/nrn2766 * https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/neuromarketing * https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fnins.2019.01007/full * https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4302436/ * https://hbr.org/2019/01/neuromarketing-what-you-need-to-know * https://www.nature.com/articles/nn1208-1358 <references /> {{تووڵی دەروازە|زانست|دەروونناسی|ئابووری}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:نیولۆجیزمەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] 2ibf5v4ememrqq04qxsfhv18wcn2jd4 0 296488 1695950 1590042 2026-10-27T22:37:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1695950 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} '''کاریگەری ئایینەکان لەسەر زەردەشتی''' عربي ( [[:ar:تأثير_الأديان_على_الزرادشتية|تأثير الأديان على الزرادشتية]] ) لەسەر بیروباوەڕ و پراکتیزەکردنی زەردەشتی. ئایینی بابلی و هێلینیستی و مەسیحی و ئیسلامی بە گەورەترین کاریگەری لەسەری دادەنرێت. == کاریگەری ئایینی ئیلامی == لە ئەرشیفی قەڵاکانی [[پەرسپۆلیس|پەرسەپۆلیسدا]] ، حەمبان (خودایەکی ئیلامی) زیاتر لە هەموو خوداوەندێکی تری ئیلامی یان فارسی دەردەکەوێت، بە کۆی گشتی بیست و شەش ئاماژە (بۆ بەراوردکردن، ئاهورا مەزدا کە فۆرمێکی سەرەتایی ئاهورا مەزدایە، تەنها دە جار دەردەکەوێت). باس لەوە کراوە کە لەم ماوەیەدا دەبێ بە فارسی هەژمار بکرێت، نەک بە خوداوەندێکی تەنیا ئیلامی. <ref>Henkelman, Wouter F. M. (2008). ''The other gods who are: studies in Elamite-Iranian acculturation based on the Persepolis fortification texts''. Leiden: Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten. ISBN 978-90-6258-414-7. page. 353.</ref> <ref>Henkelman, Wouter F. M. (2008). ''The other gods who are: studies in Elamite-Iranian acculturation based on the Persepolis fortification texts''. Leiden: Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten. ISBN 978-90-6258-414-7. page. 374.</ref> بەگشتی زۆرترین ژمارەی پێشکەشکردنی لە هەموو ئەو خوداوەندانەی وەرگرتووە کە لە سەرچاوە دەقییەکان بەڵگەدارکراون. <ref>Henkelman, Wouter F.M. (2017). "Humban & Auramazdā: Royal Gods in a Persian Landscape". ''Persian Religion in the Achaemenid Period/La Religion Perse à l'époque Achéménide''. Harrassowitz Verlag. pp. 273–346. doi:10.2307/j.ctvckq50d.11., page. 315</ref> بڕی دانەوێڵە کە لەلایەن ئیدارەی هەخامەنییەکانەوە پێشکەشی کرابوو سێ هێندە زیاتر بوو لەوەی کە پێشکەشی ئاهورا مەزدای کردبوو. <ref>Henkelman, Wouter F. M. (2008). ''The other gods who are: studies in Elamite-Iranian acculturation based on the Persepolis fortification texts''. Leiden: Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten. ISBN 978-90-6258-414-7. page. 353</ref> ئەو پێشکەشکردنانەی کە بۆی دەکرێن لە چەندین حاڵەتدا پێی دەوترێت باکاداوسیام <ref>Henkelman, Wouter F.M. (2017). "Humban & Auramazdā: Royal Gods in a Persian Landscape". ''Persian Religion in the Achaemenid Period/La Religion Perse à l'époque Achéménide''. Harrassowitz Verlag. pp. 273–346. doi:10.2307/j.ctvckq50d.11. page. 310</ref> ئەم زاراوەیە، هەرچەندە ئیلامی، بەڵام وشەیەکی قەرزکراوی فارسی کۆنە و دەتوانرێت بە "(ئاهەنگ)ی پێشکەشکردن بۆ (خودا) وەربگێڕدرێت. <ref>Henkelman, Wouter F.M. (2017). "Humban & Auramazdā: Royal Gods in a Persian Landscape". ''Persian Religion in the Achaemenid Period/La Religion Perse à l'époque Achéménide''. Harrassowitz Verlag. pp. 273–346. doi:10.2307/j.ctvckq50d.11 page. 306</ref> بەم پێیە پێدەچێت ئاماژەیە بۆ جەژنێکی گشتی. <ref>Henkelman, Wouter F.M. (2017). "Humban & Auramazdā: Royal Gods in a Persian Landscape". ''Persian Religion in the Achaemenid Period/La Religion Perse à l'époque Achéménide''. Harrassowitz Verlag. pp. 273–346. doi:10.2307/j.ctvckq50d.11. page. 319</ref> ڕێوڕەسمی هاوشێوە تەنیا بۆ چەند خوداوەندێکی دیکە بەڵگەدار کراوە. <ref>Henkelman, Wouter F.M. (2017). "Humban & Auramazdā: Royal Gods in a Persian Landscape". ''Persian Religion in the Achaemenid Period/La Religion Perse à l'époque Achéménide''. Harrassowitz Verlag. pp. 273–346. doi:10.2307/j.ctvckq50d.11. page. 313</ref> ووتێر هێنکلمان پێشنیاری ئەوە دەکات کە ئاماژەکردن بە پاکادوشیام هومبان پێدەچێت ڕەنگدانەوەی جەماوەری و پێگەی ئەو وەک خوداوەندێکی شاهانە بێت. <ref>Henkelman, Wouter F.M. (2017). "Humban & Auramazdā: Royal Gods in a Persian Landscape". ''Persian Religion in the Achaemenid Period/La Religion Perse à l'époque Achéménide''. Harrassowitz Verlag. pp. 273–346. doi:10.2307/j.ctvckq50d.11 page. 315–316.</ref> زۆربەی ئەو شوێنانەی کە هومبانیان تێدا دەپەرسترا لە سەردەمی هەخامەنەکاندا شارەکان بوون کە لە نزیک تۆڕی ڕێگاکانی شاهانە بوون <ref>Henkelman, Wouter F. M. (2008). ''The other gods who are: studies in Elamite-Iranian acculturation based on the Persepolis fortification texts''. Leiden: Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten. ISBN 978-90-6258-414-7 page. 374.</ref> == بەستەری دەرەکی == * [https://www.noor-book.com/en/ebook-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%B3-%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%AF%D9%8A%D9%85-pdf كتاب تحريف الفرس لتاريخهم الديني القديم] * [[iarchive:talebaimanov_gmail_20160608_1405|كتاب تحريف الزرادشتيين للديانة الزرادشتية في العصر الإسلامي]] == پێداچوونەوەکارەکە == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:دینی زەردەشت]] bxz38lqao4bultttiyio0cjssi0854v 0 296621 1695908 1695356 2026-10-27T20:19:24Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1695908 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''ڤانگارد ١''' (ناونیشانی ھارڤارد: '''١٩٥٨-بێتا ٢'''، ناسنامەی کۆسپار: '''١٩٥٨–٠٠٢بی''') [[مانگی دەستکرد|مانگێکی دەستکردی]] ئەمریکییە کە چوارەمین مانگی دەستکردی دەستکردی [[خولگەی دەوری زەوی|خولگەی زەوی]] بوو کە بە سەرکەوتوویی ھەڵدرا، لە دوای [[سپوتنیک-١]]، [[سپوتنیک-٢]]، و [[ئێکسپلۆرەر ١]]. لە ١٧ی ئازاری ١٩٥٨دا ھەڵدرا. ڤانگارد ١ یەکەم مانگی دەستکرد بوو کە خاوەنی [[توانی خۆری|توانی کارەباییی خۆری]] بێت. ھەرچەندە پەیوەندییەکان لەگەڵ مانگە دەستکردەکە لە ساڵی ١٩٦٤دا پچڕان، بەڵام وەک کۆنترین تەنی دەستکرد کە تا ئێستاش لە خولگەدا مابێت دەمێنێتەوە، لەگەڵ قۆناغی سەرەوەی پێڕاگوێزی ھەڵدانەکەی.<ref name="Display"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/688914-oldest-piece-of-space-junk-still-in-orbit|سەردێڕ=Oldest piece of space junk still in orbit|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250818074234/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/688914-oldest-piece-of-space-junk-still-in-orbit|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Guinness World Records|زمان=en|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Vanguard I}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} m8ankzhr7dlzjt6u29w55vywbtz3u6w 0 297073 1695748 1594790 2026-10-27T16:37:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کەنەدا-کۆلکە) 1695748 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''کارتۆن نێتوۆرک''' (پێشتر تێلیتۆن) کەناڵێکی تایبەتمەندی ئارەزوومەندانەی کەنەدییە بە [[زمانی ئینگلیزی]] کە لەلایەن کۆروس ئینتەرتەینمەنتەوە خاوەندارێتی دەکرێت. ئەم کەناڵە لەژێر مۆڵەتێکدا کار دەکات کە بە ناوی [[کارتۆن نێتوۆرک|تۆڕی کێبڵی ئەمریکی بە ھەمان ناو]] ناونراوە، و بە پلەی یەکەم [[زنجیرەی ئەنیمەیشن]] پەخش دەکات کە ئاراستەی منداڵان و مێردمنداڵان کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Cartoon Network (Canadian TV channel)}} {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|ئەنیمەیشن|کەنەدا}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کەنەدا-کۆلکە}} [[پۆل:کارتۆن نێتۆرک]] [[پۆل:تەلەڤیزیۆنی ئەنیمێ]] [[پۆل:ئەنیمێ و کارتۆنی تەلەڤیزیۆنی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] neoexc36pcr5kufzat2pkng9701xv7t 0 297477 1696061 1597979 2026-10-28T05:46:54Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696061 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''''نیو ژوورناڵ ئۆف فیزیکس''''' گۆڤارێکی زانستیی ھەڵسەنگێندراوی دەستگەیشتنی کراوەی تەنیا-ئۆنلاینە، کە توێژینەوە لە ھەموو لایەنەکانی [[فیزیک]] و ھەروەھا بابەتە نێوانبوارەکان کە فیزیک تێیان دا تەوەرەی سەرەکییە دەگرێتەوە. گۆڤارەکە لە ساڵی ١٩٩٨ دامەزراوە و بڵاوکراوەیەکی ھاوبەشی پەیمانگای فیزیک و کۆمەڵەی فیزیکی ئەڵمانییە. لەلایەن ئای ئۆ پی پبڵیشینگ بڵاو دەکرێتەوە. سەرنووسەری گۆڤارەکە ئەندریاس بوشلەیتنەرە (زانکۆی ئەلبێرت لودڤیگز). ''نیو ژوورناڵ ئۆف فیزیکس'' بەشێکە لە دەسپێشخەریی ئێس سی ئۆ ئەی پی ٣.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://scoap3.org/scoap3journals/journals-apc|سەردێڕ=SCOAP3 Journals 2017-2024 – SCOAP3 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref> لە نیسانی ٢٠٢٣، بەبۆنەی ڕۆژی جیھانیی کوانتۆمەوە، ئای ئۆ پی پبڵیشینگ کۆمەڵەیەکی تایبەتی لە گرنگترین وتارە بڵاوکراوەکانی لە بواری توێژینەوەی کوانتۆمیدا دەستپێکرد. وتارەکان لە «ماتیریاڵس فۆڕ کوانتۆم تەکنۆلۆژی»، «کوانتۆم ساینس ئاند تەکنۆلۆژی»، «نیو ژوورناڵ ئۆف فیزیکس» و «ڕیپۆرتس ئۆن پڕۆگرێس ئین فیزیکس» وەردەگیرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://scitechdaily.com/world-quantum-day-celebrating-the-best-and-brightest-in-quantum-research/|سەردێڕ=World Quantum Day: Celebrating the Best and Brightest in Quantum Research}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] c8t6esuxbalaw6bwcz40ts5b0kszdoz 0 297497 1696022 1597960 2026-10-28T05:05:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە) 1696022 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} '''''کاشمە''''' (ناوى زانستى Arctium ) بە ئینگلیزى '''Burdock''' [[جنس (ژینناسی)|جۆرێکە]] لە ڕووەکی تەمەن دوو ساڵە لە خێزانی ئەستێراسیا . زێدە رەسەنى ئەوروپا و ئاسیایە، . لە کوردستان لە ناوچە شاخاویەکان دەڕوێ. وەک دەرمان بەکاردەهێنرێت. بە شێوەى کەنگر دەخورێت. لە باکوورى کوردستان پێى دەڵێن : '''گوڵەفیشەک'''. == وەسف == ڕووەکى کاشمە گەڵاکانی سەوزی تۆخن کە درێژییان تا حەفتا سەنتیمەتر گەشە بکەن. بەگشتی گەورە و درشت و هێلکەیین و شێوەی دڵیان هەیە. لە ژێرەوە پشمییان هەیە. گەڵاکانی بەگشتی کونن. ''کاشمە'' بەگشتی لە مانگی تەمموزەوە تا مانگی تشرینی یەکەم گوڵ دەکەن. گوڵی کاشمە گەردیلە و ڕەگی پێویست بۆ مێش هەنگوینەکان دابین دەکات لە دەوروبەری مانگی ئابدا، کاتێک مێخەک لە کەمبوونەوەدایە و پێش ئەوەی چەقۆی زێڕین دەست بە گوڵکردن بکات. {{R|FNA:102484}} {{Gallery|mode=packed|Burdock Hooks.jpg|پۆرگە درکاویەکان|Bur Macro.jpg|مایکرۆ وێنە پێکهاتەى پۆرگەکان دیار دەخات|Burdock Closeup.jpg|کاشمە لە نزیکەوە|Burdock Bush.jpg|کاشمە (دەوەن)|ArctiumLappa1.jpg|کاشمەى قەبە|BurdockLeafInHand.gif|A {{convert|180|cm|ftin|abbr=on}} گەڵاکانى}} == بەکارهێنان == === خواردن و خواردنەوە === [[پەڕگە:Burdockgobo.jpg|وێنۆک|خواردنێکە کە پێشبڕکێیەکی ژاپۆنی تێدایە، {{Transliteration|ja|[[kinpira|kinpira gobō]]}} ، کە پێکهاتووە لە ڕەگی بوردۆکی سووتاو و گێزەر، لەگەڵ لایەکی دایکۆنی ووشککراوی سووتاو]] {{پۆلی کۆمنز|Arctium}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ڕوەک|خۆراک}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:سەوزە ڕەگییەکان]] [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی]] smb1wdpcah8n8sfn62u8y6fgqbexlwp 0 297589 1696106 1598730 2026-10-28T07:38:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1696106 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Toefungus.jpg|وێنۆک|ھەوکردنی کەڕوویی لەسەر نینۆکی پەنجەکانی پێدا کە دەکرێت بەھۆی جۆرەکانی کاندیداوە دروست ببێت]] '''کاندیدیاسیس''' (بە ئینگلیزی: Candidiasis) جۆرێکە لە ھەوکردنی کەڕوویی (Fungal infection) کە بەھۆی ھەر جۆرێک لە ھەوێنەکان (Yeasts) لە ڕەگەزی [[کاندیدا ئەلبیکانس|کاندیدا]] دروست دەبێت. ئەم ھەوکردنە بەپێی ئەو شوێنەی لە جەستەدا دەیگرێتەوە، نیشانە و ناوی جیاوازی ھەیە. == جۆرەکان و نیشانەکان == * '''ھەوکردنی دەم (Oral candidiasis):''' نیشانەکانی بریتین لە دەرکەوتنی پەڵەی سپی لەسەر زمان یان ناوچەکانی تری دەم و گەروو، ھاوشان لەگەڵ ئازار و دروستبوونی کێشە لە کاتی قوتداندا. * '''ھەوکردنی زێ (Vaginal candidiasis):''' بە ھەوکردنی ھەوێنی زێش دەوترێت. نیشانەکانی بریتین لە خورانی [[قوز|ئەندامی زاوزێ]]، کزانەوە، و ھەندێک جار دەردراوی سپی خەست (ھاوشێوەی پەنیر) لە زێوە. * '''ھەوکردنی چووک:''' کەمتر باوە و بەزۆری بە شێوەی پەڵەی سوور دەردەکەوێت. * '''کاندیدیاسیس بڵاوبووەوە یان ھێرشبەر:''' لە حاڵەتی زۆر دەگمەندا، ھەوکردنەکە دەکرێت بڵاوبێتەوە بۆ بەشەکانی تری جەستە و ببێتە ھۆی [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] و نیشانەی توندتر. * '''ھەوکردنی سوورێچکە (Esophageal candidiasis):''' ھۆکارێکی مەترسیداری گرنگە بۆ تووشبوون بە شێرپەنجەی [[سوورێنە|سوورێچکە]] لەو کەسانەی کە نەخۆشیی ئەکالازیایان (Achalasia) ھەیە. == ئەمانەش ببینە == * [[کەڕوو]] * [[پزیشکی]] == سەرچاوەکان == * James WD, Elston DM, Berger TG, Andrews GC, et al. (2006). *Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology*. Saunders Elsevier. pp. 308–311. ISBN 978-0-7216-2921-6. * "Candidiasis". *Fungal Diseases*. United States: Centers for Disease Control and Prevention. 13 November 2019. Archived from the original on 29 December 2014. Retrieved 24 Dec 2019. * "Candida infections of the mouth, throat, and esophagus". *Fungal Diseases*. United States: Centers for Disease Control and Prevention. 13 November 2019. Archived from the original on 9 January 2019. Retrieved 24 Dec 2019. {{پۆلی کۆمنز|Candidiasis}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|باڵندەکان}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:نەخۆشییە کەڕووییەکان]] [[پۆل:پزیشکی]] 7e7xr9d2e23xu5wyc2iyufp4itdq1tp 0 297835 1696109 1604649 2026-10-28T07:38:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە) 1696109 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کانزا تفتییەکانی زەوی<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=دار المشرق|ناونیشان=https://noorlib.ir/book/view/20983|سەردێڕ=المنجد في اللغة العربیة المعاصرة|ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=دار المشرق|زنجیرە=المنجد في اللغة العربیة المعاصرة|پەڕەکان=١١٨٣|زمان=ar|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250820063300/https://noorlib.ir/book/view/20983|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamela.ws/book/7030/20755#p11|سەردێڕ=ج39 - ص343 - كتاب تاج العروس من جواهر القاموس - قلي - المكتبة الشاملة |ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=shamela.ws}}</ref>''' زنجیرەیەک لە [[توخمی کیمیایی|توخمەکان]]ە لە کۆمەڵەی دووەمی [[خشتەی خولی]]، کە ئەمانەن: [[بێریلیۆم]]، [[مەگنیزیۆم]]، [[کەلسیۆم]]، [[سترۆنشیۆم]]، [[باریۆم]]، و [[ڕادیۆم]] (ڕادیۆم ھەمیشە وەک یەکێک لەوان ئەژمار ناکرێت چونکە نیوەتەمەنەکەی کورتە).<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Weeks |یەکەم=Mary Elvira |بەستەری نووسەر=Mary Elvira Weeks |ساڵ=١٩٣٢|سەردێڕ=The discovery of the elements. XII. Other elements isolated with the aid of potassium and sodium: Beryllium, boron, silicon, and aluminum |journal=Journal of Chemical Education |بەرگ=٩|issue=8 |پەڕەکان=١٣٨٦|bibcode=1932JChEd...9.1386W |doi=10.1021/ed009p1386}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Hagler D.J. , Jr |دوایین٢=Goda Y. |ساڵ=٢٠٠١|سەردێڕ=Properties of synchronous and asynchronous release during pulse train depression in cultured hippocampal neurons |ناونیشان=https://archive.org/details/sim_journal-of-neurophysiology_2001-06_85_6/page/2324 |journal=J. Neurophysiol. |بەرگ=٨٥|issue=6 |پەڕەکان=٢٣٢٤–٣٤|pmid=١١٣٨٧٣٧٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Alkaline earth metals}} {{تووڵی دەروازە|کیمیا}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:خشتەی خولی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 7v6fuzvdpz4ow9bm36bftuei816diwl 0 297836 1696037 1601031 2026-10-28T05:07:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە) 1696037 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''کۆمەڵەی کالکۆجین''' بریتییە لە توخمەکانی کۆمەڵەی شازدەیەمی ناو [[خشتەی خولی|خشتەی خولیی توخمەکان]] (بەپێی سیستمی [[یەکێتیی نێونەتەوەییی کیمیای پەتی و کارپێکراو]])، و ئەم توخمانە بە '''خێزانی ئۆکسجین'''یش دەناسرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nndc.bnl.gov/nudat2/reCenter.jsp?z=47&n=63|سەردێڕ=Nudat 2 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170714190234/http://www.nndc.bnl.gov/nudat2/reCenter.jsp?z=47&n=63 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Galan|یەکەم=Mark|سەردێڕ=Structure of Matter|بڵاوکەرەوە=International Editorial Services Inc.|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٠-٨٠٩٤-٩٦٦٢-٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=McClure |یەکەم=Mark R. |ناونیشان=https://www.uncp.edu/home/mcclurem/ptable/sulfur/s.htm|سەردێڕ=Sulfur |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150429190722/http://www2.uncp.edu/home/mcclurem/ptable/sulfur/s.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> کۆمەڵەکە پێکدێت لە: * [[ئۆکسجین]] * [[گۆگرد]] * [[سیلینیۆم]] * [[تێلوریۆم|تێلۆریۆم]] * [[پۆلۆنیۆم]] * [[لیڤەرمۆریۆم]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Periodic table group 16}} {{تووڵی دەروازە|کیمیا}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:کالکۆجینەکان]] [[پۆل:خشتەی خولی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] qxu001kkv7zwzgzd88zq51sqczv66v5 0 298035 1695664 1604558 2026-10-27T13:36:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، پۆڵەندا-کۆلکە) 1695664 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کاتۆڤیستە''' پایتەختی ڤۆیڤۆدیشیپی سیلیزیایە لە باشووری [[پۆڵەندا]] و شاری ناوەندیی ناوچەی شاریی کاتۆڤیستەیە. تا ساڵی ٢٠٢١، کاتۆڤیستە ژمارەی دانیشتووانی فەرمیی ٢٨٦٬٩٦٠ کەس بووە، و ژمارەی دانیشتووانی نیشتەجێبووی بە نزیکەی ٣١٥٬٠٠٠ کەس دەخەمڵێندرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Pifczyk |یەکەم=Szymon |ناونیشان=https://www.kartografia-ekstremalna.pl/p/ile-osob-rzeczywiscie-mieszka-w-twoim|سەردێڕ=Ile osób rzeczywiście mieszka w Twoim powiecie |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.kartografia-ekstremalna.pl |زمان=en}}</ref> ناوچەی گەورەشاری کاتۆڤیستە ٢٫٥ ملیۆن دانیشتووی ھەیە، و بەشێکە لە ناوچەیەکی گەورەتر بە ناوی گەورەشاری کاتۆڤیستە–ئۆستراڤا کە تاوەکوو کۆماری چیک درێژ دەبێتەوە و ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ٥ ملیۆن کەسە. کاتۆڤیستە لە سەدەی شازدەیەمدا وەک گوندێک دامەزرا، لەکاتێکدا چەندین گەڕەکی مۆدێرنی کاتۆڤیستە لە [[سەدەکانی ناوین]]دا وەک گوند دامەزرابوون. لە بەدرێژایی ناوەڕاستی سەدەی ھەژدەیەمدا، کاتۆڤیستە دوای دۆزینەوەی یەدەگی دەوڵەمەندی [[خەڵووزی بەردین]] لە ناوچەکەدا گەشەی سەند. لە نیوەی یەکەمی سەدەی نۆزدەیەمدا، [[شۆڕشی پیشەسازانە|بەپیشەسازیکردنی]] چڕ، ئاش و کێڵگە خۆماڵییەکانی گۆڕی بۆ کارگەی پیشەسازیی پۆڵا، کانەکان، کارگەکانی داڕشتنی ئاسن و کارگەی پیشەگەریی دەستی. لەو کاتەوە شارەکە ئابووریی خۆی لە پیشەسازیی قورسەوە گۆڕیوە بۆ خزمەتگوزارییە پیشەیییەکان، پەروەردە و چاودێریی تەندروستی. تەواوی ناوچەی گەورەشاری شارەکە لە ڕووی ئابوورییەوە ١٦ەمین بەھێزترین شاری [[یەکێتیی ئەورووپا]]یە بەپێی جی دی پی، کە بڕی بەرھەمەکەی دەگاتە ١١٤٫٥ ملیار دۆلار. ناوچەی ئابووریی تایبەتی کاتۆڤیستە لە ڕیزبەندی چوارەمین پۆلێنی دە باشترین زۆنە ئازادەکانی جیھاندایە. کاتۆڤیستە لەلایەن تۆڕی توێژینەوەی جیھانگیری و شارەکانی جیھانەوە وەک شارێکی گڵۆباڵی گاما پۆلێن کراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lboro.ac.uk/gawc/world2020t.html|سەردێڕ=GaWC - The World According to GaWC 2020 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200824031341/https://www.lboro.ac.uk/gawc/world2020t.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=GaWC – Research Network}}</ref> و ناوەندێکی بازرگانی، کار، گواستنەوە و کلتوورە لە باشووری پۆڵەندا. چەندین کۆمپانیای گشتی بنکەی سەرەکییان لە شارەکە یان لە دەوروبەریدا ھەیە، لەوانە گرووپی وزەی تاورۆن و کۆمپانیای پیشەسازیی کانزای فاسینگ. شارەکە دامەزراوە کلتوورییە سەرەکییەکانی وەک ئۆرکێسترای سەمفۆنیی ڕادیۆی نیشتمانیی پۆڵەندا، فێستیڤاڵە مۆسیقاییە خاوەن خەڵاتەکانی وەک ئۆف فێستیڤاڵ و [[:pl:Festiwal Nowa Muzyka|مۆسیقای نوێی تاورۆن]]، و ژێرخانی گواستنەوەی وەک فڕۆکەخانەی کاتۆڤیستە کۆرفانتی لەخۆدەگرێت. ھەروەھا شارەکە میوانداریی یارییەکانی کۆتاییی ئینتێل ئێکسنریم ماستەرز دەکات، کە پاڵەوانێتییەکی یارییە ڤیدیۆییەکانی وەرزشی ئەلیکترۆنییە. کاتۆڤیستە چەندین دامەزراوەی خوێندنی باڵاشی لێیە، بەتایبەتی زانکۆی سیلیزیا، زانکۆی تەکنەلۆژیی سیلیزیا، و ئەکادیمیای مۆسیقای کارۆڵ شیمانۆڤسکی. شارەکە ئەندامە لە تۆڕی شارە داھێنەرەکانی [[یوونێسکۆ]] و وەک شاری مۆسیقا ناسێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://en.unesco.org/creative-cities/katowice|سەردێڕ=https://en.unesco.org/creative-cities/katowice |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=en.unesco.org}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Katowice}} {{تووڵی دەروازە|پۆڵەندا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{پۆڵەندا-کۆلکە}} [[پۆل:CS1 Polish-language sources (pl)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} ecnahpsa5abu0k0ebopkhgl4bxqkc09 0 298146 1696007 1604600 2026-10-28T01:40:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1696007 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:STLUC-castries-hafen-stadt.jpg|وێنۆک|کاستریز، سەینت لووسیا]] '''کاستریز''' ({{IPAc-en|k|ə|ˈ|s|t|r|i:|z}}) [[پایتەخت]] و گەورەترین شاری [[سەینت لووسیا]]یە، کە وڵاتێکی دوورگەیییە لە ناوچەی [[کاری بی]]. ژمارەی دانیشتووانی ناوچەی شارنشینەکەی نزیکەی ٢٠٬٠٠٠ کەسە، لەکاتێکدا ژمارەی دانیشتووانی ئەو ناوچەیەی کە بە ناوی خۆیەوە ناونراوە (قەزای کاستریز) کەمێک لەژێر ٧٠٬٠٠٠ کەسدایە، ئەوەش بەپێی ئامارەکانی مانگی ئایاری ٢٠١٣. شارەکە ڕووبەری {{Convert|80|km2}} دادەپۆشێت.<ref name="Geo">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.geonames.org/search.html?q=Castries&country=LC|سەردێڕ=GeoNames Fulltextsearch : Castries |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=GeoNames}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.stats.gov.lc/wp-content/uploads/2018/07/Castries-1.pdf/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210813141736/https://www.stats.gov.lc/wp-content/uploads/2018/07/Castries-1.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=The Central Statistical Office of Saint Lucia |زمان=en-US}}</ref><ref name="Statoids">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Law, Gwillim |ساڵ=٢٠١٥|ناونیشان=http://www.statoids.com/ulc.html|سەردێڕ=Saint Lucia Districts |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Statoids}}</ref> کاستریز لەسەر دەشتێکی لافاوگر ھەڵکەوتووە و لەسەر زەوییە چاککراوەکان دروست کراوە. شارەکە بارەگای حکوومەت و نووسینگەی سەرەکیی چەندین کۆمپانیای بیانی و ناوخۆیی تێدایە. نەخشەسازیی شارەکە بە شێوازی تۆڕی (grid pattern) داڕێژراوە. بەندەرە پارێزراوەکەی پێشوازی لە کەشتییەکانی بارھەڵگر، فێری و کەشتییە گەشتیارییەکان دەکات. شارەکە چەندین ناوەندی بازاڕکردنی بێ باج لەخۆ دەگرێت، وەک پوینت سێرافین و لا پلاس کاریناژ. کاستریز زێدی لەدایکبوونی ئارتور لویسە، براوەی خەڵاتی نۆبڵی یادەوەری لە زانستە ئابوورییەکاندا لە ساڵی ١٩٧٩، ھەروەھا [[دێریک واڵکۆت]]، براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیات لە ساڵی ١٩٩٢. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{پۆلی کۆمنز|Castries}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] al1lxjhqyf3d85m1kfnylvbk1ti6pzk 0 298967 1696154 1649001 2026-10-28T10:35:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1696154 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی باخان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني باخان}}<br>{{lang-en| Kani Bakhan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.754092| 44.643942}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی باخان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.754092| 44.643942 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٣٥٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی باخان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (-) [[خێزان]] و (-) کەس، کە (-) [[نێر]] و (-) [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] hafkbrjdzs3xep9l6xrhdgg69ayimke 0 298968 1696162 1648994 2026-10-28T10:36:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1696162 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی بناوێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کاني بناوي}}<br>{{lang-en| Kani Bnawe}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.763521| 44.703830}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی بناوێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.763521| 44.703830 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٣١٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی بناوێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (-) [[خێزان]] و (-) کەس، کە (-) [[نێر]] و (-) [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] e4vj0xi85pm37bx6vh9m3wak4p0ptxz 0 299010 1696092 1610675 2026-10-28T07:35:44Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1696092 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}}'''ئەبوو یەحیا کامیل کوڕی تەلحە جەحدەری بەسری'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=التاریخ |یەکەم=تراحم عبر |ناونیشان=https://tarajm.com/people/22304|سەردێڕ=تراجم |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231202023455/https://tarajm.com/people/22304 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=tarajm.com |زمان=AR}}</ref> (١٤٥ کۆچی - ٢٣١ کۆچی)، [[فەرموودەناس|فەرموودەزانێک]] کە [[بەغدا|لە بەغدا]] نیشتەجێ بووە، و زانای پێشەنگی [[بەسرە]] لە سەردەمی خۆیدا، لە ساڵی ٢٣١ی کۆچی کۆچی دوایی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents&ID=1968&bk_no=60&flag=1|سەردێڕ=إسلام ويب - سير أعلام النبلاء - الطبقة الثانية عشرة - كامل بن طلحة- الجزء رقم11 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201112003447/https://islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=islamweb.net |زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://hadith.islam-db.com/narrators/26932/کامل-بن-طلحة|سەردێڕ=موسوعة الحديث : كامل بن طلحة |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210503021522/http://hadith.islam-db.com/narrators/26932/کامل-بن-طلحة |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=hadith.islam-db.com}}</ref> یان دەگوترێت لە ساڵی ٢٣٢ی کۆچی دا لە بەسرە کۆچی دوایی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://shamela.ws/book/1686/2566|سەردێڕ=ج7 - ص258 - كتاب الطبقات الكبرى ط العلمية - عبد العزيز بن بحر المؤدب - المكتبة الشاملة|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241207030931/https://shamela.ws/book/1686/2566|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی بەسرە]] [[پۆل:فەرموودە گێڕەوەکان]] 7qewoxjr0kkgt0gnh0nfcnzjg614ms2 0 299203 1695715 1658724 2026-10-27T15:52:02Z HapHaxion 32968 /* ئاڵاکانی بانتوستانەکان لە ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوادا */ 1695715 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag | Name = {{بنز|نامیبیا|en|Namibia|lt=کۆماری نامیبیا}} | Article = | Nickname = | Image = Flag of Namibia.svg | Use = 111111 | Symbol = | Proportion = 2:3 | Adoption = {{start date and age|1990|3|21|df=y}} | Design = هێڵێکی لاری سووری لێوار-سپی کە لە گۆشەی خوارەوەی لای بەستنەوەکەوە تیشک دەداتەوە. سێگۆشەی سەرەوە شینە، بە خۆرێکی زێڕین بە ١٢ تیشکی سێگۆشەیییەوە ڕازێنراوەتەوە و سێگۆشەی خوارەوە سەوزە. | Designer = تیۆ یانکۆڤسکی<br /> دۆن ستیڤنسن<br />ئۆڕترود کلای | Image2 = Naval Jack of Namibia.svg | Nickname2 = | Morenicks2 = | Use2 = {{بنز|جاک (ئاڵا)|en|Naval jack|lt=ئاڵای دەریایی}} | Symbol2 = | Proportion2 = | Adoption2 = | Design2 = زەمینەیەکی سپی لەگەڵ ئاڵای نیشتمانی لە گۆشەی سەرەوەی چەپدا. | Designer2 = }} [[File:Flag of Namibia 02.jpg|thumb|ئاڵای نامیبیا]] '''ئاڵای {{بنز|نامیبیا|en|Namibia|lt=نامیبیا}}''' لە {{بنز|هێڵی لاری چەپ|en|bend sinister|lt=هێڵێکی لاری سوور}}ی {{بنز|لێوارکاری|en|Fimbriation|lt=لێوارکری بە سپی}} پێکھاتووە، کە سێگۆشەیەکی سەرەوەی شین {{بنز|ھێما (نیشانناسی)|en|Charge (heraldry)|lt=ڕازێنراو بە}} خۆرێکی زەردی دوازدە-تیشکی لە سێگۆشەیەکی خوارەوەی سەوز جیا دەکاتەوە. ئاڵاکە لە ٢١ی ئازاری ١٩٩٠دا لە کاتی سەربەخۆییی لە {{بنز|ئەفریقای باشوور|en|South Africa|lt=ئەفریقای باشوور}} پەسەند کرا. لە کاتی فەرمانڕەواییی {{بنز|ئاپارتاید|en|apartheid|lt=ئاپارتایددا}}، {{بنز|ئاڵای ئەفریقای باشوور (١٩٢٨–١٩٩٤)|en|Flag of South Africa (1928–1994)|lt=سێڕەنگی نارنجی-سپی-شینی ئەفریقای باشووری}} بەکاردەھێنا. == دیزاین == ژێرکۆمیتەی ھێما نیشتمانییەکان ٨٧٠ بەشداریی بۆ ئاڵای نیشتمانی وەرگرت. شەش دیزاین دەستنیشان کران؛ ئەمە کەم کرایەوە بۆ سێ دانە، ئەوانەی سێ نامیبیایی – تیۆ یانکۆڤسکی لە {{بنز|ڕێھۆبۆس، نامیبیا|en|Rehoboth, Namibia|lt=ڕێھۆبۆس}}، دۆن ستیڤنسن<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Donny's Flag: An American Graphic Artist Designs Namibia's Flag (Namibia Documentary Series) |ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠١٤|زمان=en |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> لە {{بنز|ویندھۆک|en|Windhoek|lt=ویندھۆک}} و ئۆڕترود کلای لە {{بنز|لودێریتس|en|Lüderitz|lt=لودێریتس}}. ئەم سێ دیزاینە تێکەڵ کران بۆ پێکھێنانی ئاڵای نیشتمانیی نامیبیا، کە بە دەنگی یەکدەنگ لە ٢ی شباتی ١٩٩٠دا لەلایەن {{بنز|ئەنجومەنی دەستووریی نامیبیا|en|Constituent Assembly of Namibia|lt=ئەنجومەنی دەستوورییەوە}} پەسەند کرا. سێ دیزاینەرەکە بە ئاشکرا لەلایەن دادوەر {{بنز|ھانس بێرکەر|en|Hans Berker|lt=ھانس بێرکەر}}، سەرۆکی ژێرکۆمیتەکە، لە ڕێوڕەسمی پەردەلادان لە ٩ی ئازاری ١٩٩٠دا ڕێزیان لێ گیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Namibian flag: Its origins and spirit that inspire the nation |دوایین١=Kangootui |یەکەم١=Herman |دوایین٢=Amagola |یەکەم٢=Elizabeth | newspaper=[[New Era (Namibia)|New Era]] |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.newera.com.na/2018/06/14/the-namibian-flag-its-origins-and-spirit-that-inspire-the-nation/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180630111133/https://www.newera.com.na/2018/06/14/the-namibian-flag-its-origins-and-spirit-that-inspire-the-nation/ |ڕەوشی ناونیشان=usurped |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> بەڵام، دوو بانگەشەی تر کران – ئەفریقای باشووری {{بنز|فرێدێریک برۆنێل|en|Frederick Brownell|lt=فرێدێریک برۆنێل}} بانگەشەی ئەوەی کرد کە ئاڵاکەی دیزاین کردووە لە ڕۆڵی خۆیدا وەک {{بنز|نیشانناس|en|Herald|lt=نیشانناسی}} دەوڵەتی {{بنز|ئەفریقای باشوور|en|South Africa|lt=ئەفریقای باشوور}}.<ref name=Brownell>{{بیرخستنەوە|نووسەر= (reported by) FG Brownell |سەردێڕ= Coats of Arms and Flags in Namibia|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ١٩٩٠}} (A series of 8 articles.)</ref> بانگەشەکارەکەی تر بەریتانی ڕۆی ئالن بوو، کە بانگەشەی کرد کە دیزاینی ئاڵاکە ئەنجامی کێبڕکێیەک بوو کە لەلایەن {{بنز|ھانس سمیپ|en|Hannes Smith|lt=ھانس سمیپ}}ی ڕۆژنامەی ''{{بنز|ویندھۆک ئۆبزێرڤەر|en|Windhoek Observer|lt=Windhoek Observer}}''ەوە بەڕێوە دەچوو، و ئەو بردوویەتییەوە.<ref name=Plymouth>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Allen from Plymouth ... The man who designed the Namibian flag |دوایین=Schütz |یەکەم=Helge | newspaper=[[The Namibian]] |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.namibian.com.na/index.php?page=archive-read&id=143453}}</ref> ئەمە یەکێکە لە کەمترین ئاڵا نیشتمانییەکان کە هێڵێکی لاری تێدایە، بە نموونەکانی ترەوە وەک {{بنز|ئاڵای کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ|en|Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo|lt=کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ}}، {{بنز|ئاڵای تەنزانیا|en|Flag_of_Tanzania|lt=تەنزانیا}}، {{بنز|ئاڵای ترینیداد و تۆباگۆ|en|Flag_of_Trinidad_and_Tobago|lt=ترینیداد و تۆباگۆ}}، و {{بنز|ئاڵای بروونای|en|Flag_of_Brunei|lt=بروونای}}. === ڕەنگەکان === ڕەنگەکانی ئاڵای نامیبیا لە ڕۆژنامەی فەرمیی حکوومەتدا وەسف کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Government Gazette of the Republic of Namibia, No. 6807 |بڵاوکەرەوە= Government of the Republic of Namibia|ناونیشان= https://www.lac.org.na/laws/2018/6807.pdf|زمان=en}}</ref> ئەم بەڵگەنامەیە ھەروەھا وردەکاریی دروستکردنی ئاڵای سەرۆکایەتیش دەخاتە ڕوو. تۆن یان ئاستی ڕەنگی دیاریکراو بۆ سپی دیاری نەکراوە. {| width="65%" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin:1em auto; background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; white-space: nowrap; text-align: left" |- style="text-align: center; background: #EEEEEE" ! مۆدێلی ڕەنگ ! style="background-color:#002F6C; color:#FFFFFF"|شین ! style="background-color:#FFCD00; color:#000000"|زەردی زێڕین ! style="background-color:#009A44; color:#FFFFFF"|سەوز ! style="background-color:#C8102E; color:#FFFFFF"|سوور ! style="background-color:#FFFFFF; color:#000000"|سپی |- | {{بنز|پانتۆن|en|Pantone|lt=پانتۆن}} | 294 C | 116 C | 347 C | 186 C | سپی |- | {{بنز|کۆتس ئای ئێس پی|en|Coates SP|lt=Coates SP}} | 5 809 | 1 802 | 65 | 35 | |- | RGB<ref name="pantone.com">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |سەردێڕ=Pantone Color Picker |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ |وێبگە=Find a PANTONE color |بڵاوکەرەوە=Pantone LLC |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://webarchive.loc.gov/all/20150910082906/http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | 0, 47, 108 | 255, 205, 0 | 0, 154, 68 | 200, 16, 46 | 255, 255, 255 |} === نەخشەی دروستکردن === {{gallery |height=250 |width=360 |File:Flag of Namibia (construction sheet).svg|نەخشەی دروستکردنی ئاڵاکە }} == ھێماگەرایی == سەرۆک کۆمیتەکە ھێمای ڕەنگەکانی ئاڵاکەی بەم شێوەیەی خوارەوە ڕوون کردەوە:<ref name="Brownell" /> * سوور – نوێنەرایەتیی گرنگترین سەرچاوەی نامیبیا دەکات، کە خەڵکەکەیەتی. ئاماژەیە بۆ ئازایەتییان و سووربوونیان بۆ دروستکردنی داھاتوویەکی دەرفەتی یەکسان بۆ ھەموان. * سپی – نوێنەرایەتیی ئاشتی، یەکێتی، ئارامی، و تەبا دەکات. * سەوز – ھێمای ڕووەک و سەرچاوە کشتوکاڵییەکانە. * شین – نوێنەرایەتیی ئاسمانی سەفای نامیبیا و ئۆقیانووسی ئەتڵەسی، سەرچاوە ئاوییە بەنرخەکانی وڵاتەکە و باران دەکات. * خۆری زەردی زێڕین – ژیان و ئێنێرجی. ڕەنگی زەردی زێڕین نوێنەرایەتیی سەروەت و سامانی وڵاتەکە دەکات. * دوازدە تیشکەکەی خۆر – نوێنەرایەتیی دوازدە {{بنز|دانیشتووانی نامیبیا|en|Demographics of Namibia|lt=نەتەوەکەی}} نامیبیا دەکات، کە زۆربەی دانیشتووانی نامیبیا پێکدەھێنن، کە دابەش کراون بۆ چوار گرووپی سەرەکیی سێ کەسی. == وەسف == ئاڵاکە هێڵێکی لاری سووری لێوار-سپیی ھەیە کە بە شێوەیەکی لار لە گۆشەی خوارەوەی لای بەستنەوەکەوە تیشک دەداتەوە. سێگۆشەی سەرەوە شینە بە خۆرێکی زێڕین بە ١٢ تیشکی سێگۆشەیییەوە و سێگۆشەی خوارەوە سەوزە. == ئاڵاکانی تر == <gallery mode="packed"> File:Flag of the President of Namibia.svg|ئاڵای سەرۆکایەتی File:Flag of the Namibian Police Force.svg|ئاڵای ھێزەکانی پۆلیس File:Flag of the Namibian Defence Force.png|ئاڵای ھێزەکانی بەرگری File:Flag of the Namibian Army.svg|ئاڵای سوپا File:Flag of the Namibian Navy.svg|ئاڵای ھێزی دەریایی File:Flag of the Namibian Air Force.svg|ئاڵای ھێزی ئاسمانی </gallery> == ئاڵا مێژووییەکان == <gallery mode="packed" heights="120"> Flag of Germany (1867–1918).svg|ئاڵای {{بنز|ئیمپراتۆریەتی ئەڵمانی|en|German Empire|lt=ئیمپراتۆریەتی ئەڵمانی}} File:Reichskolonialflagge.svg|ئاڵای {{بنز|نوسینگەی کۆلۆنیالیی ڕایخ|en|Reich Colonial Office|lt=نوسینگەی کۆلۆنیالیی ڕایخ}}، بەکارھاتوو لە {{بنز|ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوای ئەڵمانی|en|German South-West Africa|lt=ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوای ئەڵمانیدا}} لە ٢٤ی نیسانی ١٨٨٤ تا ٩ی تەممووزی ١٩١٥. File:Flag of Deutsch-Südwest.svg|ئاڵای پێشنیارکراوی ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوای ئەڵمانی. File:Flag of the United Kingdom.svg|ئاڵای ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوا لە نێوان ١٩١٥ و ٢٨ی حوزەیرانی ١٩١٩دا. File:Red Ensign of South Africa (1912–1951).svg|ئاڵای بازرگانیی ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوا لە ١٩١٥ تا ١٩٢٨. File:Flag of South Africa (1928–1994, dark colors).svg|ڤێرژنی تۆخی ئاڵای {{بنز|ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوا|en|South West Africa|lt=ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوا}} لە ١٩٢٨ تا ١٩٩٠ لەژێر مەندات و {{بنز|ناوچەی جێگەی متمانەی نەتەوە یەکگرتووەکان|en|UN Trust Territory|lt=سەرپەرشتییەکانی}} {{بنز|ئەفریقای باشوور|en|South Africa|lt=ئەفریقای باشووردا}}. File:Flag of South Africa (1928–1994, bright colors).svg|ڤێرژنی ڕووناکی ئاڵای ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوا لە ١٩٢٨ تا ١٩٩٠ لەژێر مەندات و سەرپەرشتییەکانی ئەفریقای باشووردا. File:Flag of South West Africa People's Organisation.svg|ئاڵای {{بنز|سواپۆ|en|SWAPO|lt=سواپۆ}} بەکارھاتوو لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا لە نێوان ١٩٧٦ تا ٢١ی ئازاری ١٩٩٠. </gallery> === ئاڵاکانی بانتوستانەکان لە ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوادا === ھەندێک لە {{بنز|بانتوستان|en|bantustan|lt=بانتوستانەکان}} کە لەلایەن ئەفریقای باشوورەوە لە کاتی ئیدارەدانی ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوادا دامەزران ئاڵای تایبەتیی خۆیان پەسەند کرد لە کاتێکدا ئەوانی تر ئاڵای ئەفریقای باشووریان بەکاردەھێنا. <gallery mode="packed" heights="120"> File:Flag of South Africa (1928–1994, dark colors).svg|{{بنز|بوشمانلاند (ئەفریقای باشووری ڕۆژئاوا)|en|Bushmanland (South West Africa)|lt=بوشمانلاند}} File:Flag of Damaraland.svg|{{بنز|دامارالاند|en|Damaraland|lt=دامارالاند}} File:Flag of East Caprivi.svg|{{بنز|کاپریڤیی ڕۆژھەڵات|en|East Caprivi|lt=کاپریڤیی ڕۆژھەڵات}} File:Flag of South Africa (1928–1994, dark colors).svg|{{بنز|ھێرێرۆلاند|en|Hereroland|lt=ھێرێرۆلاند}} File:Flag of South Africa (1928–1994, dark colors).svg|{{بنز|کاۆکۆلاند|en|Kaokoland|lt=کاۆکۆلاند}} (ڤێرژنی تۆخ) File:Flag of South Africa (1928–1994, bright colors).svg|{{بنز|کاۆکۆلاند|en|Kaokoland|lt=کاۆکۆلاند}} (ڤێرژنی ڕووناک) File:Flag of Kavangoland.svg|{{بنز|کاڤانگۆلاند|en|Kavangoland|lt=کاڤانگۆلاند}} File:Flag of South Africa (1928–1994, dark colors).svg|{{بنز|نامالاند|en|Namaland|lt=نامالاند}} File:Flag of Ovamboland.svg|{{بنز|ئۆڤامبۆلاند|en|Ovamboland|lt=ئۆڤامبۆلاند}} File:Flag of Rehoboth-Basterland.svg|{{بنز|ڕێھۆبۆس (نیشتمان)|en|Rehoboth (homeland)|lt=ڕێھۆبۆس (باستێرلاند)}} File:Flag of South Africa (1928–1994, dark colors).svg|{{بنز|تسوانالاند|en|Tswanaland|lt=تسوانالاند}} (ڤێرژنی تۆخ) File:Flag of South Africa (1928–1994, bright colors).svg|{{بنز|تسوانالاند|en|Tswanaland|lt=تسوانالاند}} (ڤێرژنی ڕووناک) </gallery> == بڕوانە ھەروەھا == * {{بنز|ئاڵای کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ|en|Flag of the Democratic Republic of the Congo|lt=ئاڵای کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ}} — بە هێڵێکی لاری ھاوشێوەوە * {{بنز|ئاسمانی شین بە خۆرێکی سپییەوە|en|Blue Sky with a White Sun|lt=ئاسمانی شین بە خۆرێکی سپییەوە}}، بە خۆرێکی دوازدە-تیشکیی ھاوشێوەوە == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * *[http://www.worldstatesmen.org/Namibia.htm وەرزشوانانی جیهان – نامیبیا] {{Commons category|Flags of Namibia}} {{clear}} {{DEFAULTSORT:نامیبیا، ئاڵای}} [[پۆل:ئاڵاکانی ئەفریقا]] [[پۆل:ھێما نیشتمانییەکانی نامیبیا|ئاڵا]] [[پۆل:ئاڵاکانی سەرھەڵداو لە ١٩٩٠]] [[پۆل:ئاڵا پەسەندکراوەکان لە ڕێگەی کێبڕکێوە]] [[پۆل:ئاڵا فرەڕەنگەکان]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان|نامیبیا]] [[پۆل:ئاڵاکانی نیشاندهەری خۆر]] [[پۆل:ئاڵاکانی نامیبیا| ]] pxfj7e8428oaerm6olcbsn42udp2bbz 0 299870 1695962 1649020 2026-10-27T22:39:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1695962 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کارێز | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کهریز}}<br>{{lang-en| Karez}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.21321| 43.37851}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کارێز''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.21321| 43.37851|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای حەمدانیە|حەمدانیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی نەمروود|نەمروود]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٦٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[شەبەکی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شەبەک (دین)|شەبەک]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کارێز''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی نەمروود]] لە [[قەزای حەمدانیە]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]]. ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای مووسڵ و دھۆک) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٦٥)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٣٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٠٢) [[خێزان]] و (٦٥٨) کەس، کە (٣٣٩) [[نێر]] و (٣١٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای حەمدانیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] tpa6foi155iqhfbpzw5uz4yp0f1ymv9 0 300135 1695985 1626763 2026-10-28T01:36:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە) 1695985 wikitext text/x-wiki '''کارەبا''' [[جەوی|جەویی]] [[فۆسیل|بەفۆسیلبووی]] [[دار|دارە]]. لەبەر جوانیی ڕەنگی (زەردی کاڵ، نارنجی، سوور، قاوەیی)، لە دێرزەمانەوە بۆ دروستکردنی خشڵ و گەوھەر بە کار براوە. ھەروەھا، کارەبا لە [[پزیشکیی کۆن|پزیشکیی کۆنیشدا]] وەکوو [[دەرمان]] و ساڕێژکەر کەڵکی لێ وەرگیراوە.<ref name="Grimaldi2009">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Grimaldi |یەکەم١=David |ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Pushing Back Amber Production |journal=Science |بەرگ=٣٢٦|issue=5949 |پەڕەکان=٥١–٥٢|bibcode=2009Sci...326...51G |doi=10.1126/science.1179328 |pmid=١٩٧٩٧٦٤٥}}</ref><ref name="Jersey">"Amber" (2004). In Maxine N. Lurie and Marc Mappen (eds.) ''Encyclopedia of New Jersey'', Rutgers University Press, {{ISBN|0813533252}}.</ref> [[File:Amber2.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Amber2.jpg|وێنۆک|مێروولەیەک لە نێو لەتە کارەبایەکدا بەجێ ماوە]] بە پێی داڕشتەی کیمیایی، پێنج چین کارەبا ھەیە. لەبەر ئەوەش کە سەرەتا جەوییەکی لینج و نەرم بووە و دواتر وشک ھەڵگەڕاوە، زۆرجار بەشێک لە لەشی [[مێروو|مێروویەک]] یا گژوگیایەکی تێ کەوتووە.<ref name="NYT-20161208">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=St. Fleur|یەکەم=Nicholas|سەردێڕ=That Thing With Feathers Trapped in Amber? It Was a Dinosaur Tail|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2016/12/08/science/dinosaur-feathers-amber.html|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ئیش=The New York Times|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161208224540/http://www.nytimes.com/2016/12/08/science/dinosaur-feathers-amber.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|بەردینناسی|کیمیا|زمانی عەرەبی}} {{پۆلی کۆمنز|Amber}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:بەردە بەنرخەکان]] semfaqu1hi67dzrcys8rar9z8rt7323 3 300330 1696012 1695545 2026-10-28T01:50:10Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 2 بابەت (کۆنتر لە ٢٠ ڕۆژ) بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta/ئەرشیڤی ١]] 1696012 wikitext text/x-wiki {{Center|''This page collects SakuraBot's notes about advanced-rights requests on Meta and Simple English Wikipedia, which used to be posted on [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|the talk page]]. New notes are added here automatically.''}} <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta/ئەرشیڤی %(localcounter)s |algo = old(20d) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} == Advanced-rights requests (10 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#咽頭べさ@piwikipedia|咽頭べさ@piwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikibooks|Castelobranco@eowikibooks]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-10</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (11 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Exec8@cebWikipedia|Exec8@cebWikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-11</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#روتانا@arwikiquote|روتانا@arwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#BabulB@aswikisource|BabulB@aswikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Sakura emad@ckbwiktionary|Sakura emad@ckbwiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-10</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Editor Master Plus@ptwiki|Editor Master Plus@ptwiki]] — <small>Oversight access · filed 2026-10-10</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (12 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Robertsky@tetwiki|Robertsky@tetwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-11</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Filtre antiabus@multiple projects|Filtre antiabus@multiple projects]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-11</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for adminship/Sohom Datta|Sohom Datta]] — <small>Requests for regular adminship</small> * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Christopher Schwarzkopf (WMDE)|Christopher Schwarzkopf (WMDE)]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (13 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#The Discoverer@gomwiki|The Discoverer@gomwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-12</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Xmwdcytbpbzcamw@global|Xmwdcytbpbzcamw@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-10-12</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for checkuser/SHB|SHB]] — <small>Requests for CheckUser access</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (14 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Gayobah13@ff.wikipedia|Gayobah13@ff.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-13</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Flipdot@ruewiki|Flipdot@ruewiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-13</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Aoke1989@zhwiki|Aoke1989@zhwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-14</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (15 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ar choler@brWiktionary|Ar choler@brWiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Isma4l@sowikipedia|Isma4l@sowikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Rzuwig@plwikivoyage|Rzuwig@plwikivoyage]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-15</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (16 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Volstand@bjnwikipedia|Volstand@bjnwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikivoyage|Làm Việc Thiện@viwikivoyage]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-10-16</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (17 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ranjithsiji@mlwikibooks|Ranjithsiji@mlwikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-16</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Bicolino34@ukwikisource|Bicolino34@ukwikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-16</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (18 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#MarwanMHD@gorwiktionary|MarwanMHD@gorwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-18</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Mohammed Qays|Mohammed Qays]] — <small>Requests for translation adminship</small> * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Eduardogobi|Eduardogobi]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (19 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#BJ Sinaga@tet.wikipedia.org|BJ Sinaga@tet.wikipedia.org]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-19</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#MarwanMHD@gorwikiquote|MarwanMHD@gorwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-19</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/A826|A826]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (20 October 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Saiphani02@tewikisource|Saiphani02@tewikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-20</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global Rollbacker, and captcha expemtion for Aesthetic of me|Global Rollbacker, and captcha expemtion for Aesthetic of me]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-10-21</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#J. Patrick Fischer@tet.wikipedia.org|J. Patrick Fischer@tet.wikipedia.org]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Rulwarih@mswikibooks|Rulwarih@mswikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Rulwarih@mswikiquote|Rulwarih@mswikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ndahiro derrick@rw.wikipedia|Ndahiro derrick@rw.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#أبو هشام@arwiktionary|أبو هشام@arwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-21</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ١٥:٠٢، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 October 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Robins7@cswikipedia|Robins7@cswikipedia]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-22</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Aesthetic of me|Global rollback for Aesthetic of me]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-10-23</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Onegaborg@olo.wikipedia|Onegaborg@olo.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-23</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 October 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Badak Jawa@bew.wikipedia|Badak Jawa@bew.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-25</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 October 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Pristome|Global rollback for Pristome]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-10-25</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (27 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Panpanchik@uzwikiquote|Panpanchik@uzwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Bottoo@ptwikiquote|Bottoo@ptwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-27</small> : <small>1 other request is also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) lk4w9scx7ydjh4hbi4uh7z3v0j4iao9 0 303096 1696174 1661006 2026-10-28T10:38:22Z DiyarKamaran 50583 1696174 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = ڕەفعەت عەبدوڵڵا پیرداود | native_name = | nickname = شەهید ڕێباز{{هن}}تۆمارکەری مێژووی شۆڕش{{هن}}شابازی شەهیدان | image =شەهید ڕێباز.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ١٩٥٢ | birth_place = [[ھەولێر]] | death_date = ٧ی ئایاری ١٩٩٤ (تەمەن ٤٢ ساڵ)<br />(شەهیدبوون لە [[شەڕی براکوژی]]) | death_place = [[ناحیەی بادینان|ناوچەی بادینان]] | placeofburial = | allegiance = • [[پەڕگە:Flag of the KDP.svg|22px]] [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] (١٩٦٥–١٩٧٥)<br />• [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]] (١٩٧٥–١٩٩٤)<br />• [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] (١٩٧٧–١٩٩٤) | branch = [[پێشمەرگە]] | serviceyears = ١٩٧٢–١٩٩٤ | rank = فەرماندەی تیپ / جێگری فەرماندەیی ناوچەی دهۆک | commands = • کەرتی ٤ی جەبارە<br />• تیپی ٨٦ی هەولێر<br />• تیپی ٨٧ی قەرەچووغ<br />• مەفرەزە پارتیزانەکانی هەولێر | battles = [[شۆڕشی ئەیلول]]<br />• شۆڕشی نوێ<br />• قۆناغی پارتیزانی (١٩٨٨–١٩٨٩)<br />• [[ڕاپەڕینی ١٩٩١]]<br />• [[شەڕی کۆڕێ|داستانی کۆڕێ]] | awards = میدالیاى پارتیزانی }} '''ڕەفعەت عەبدوڵڵا پیرداود''' (ناسراو بە '''شەهید ڕێباز'''؛ ١٩٥٢ – ٧ی ئایاری ١٩٩٤) فەرماندەیەکی سەربازیی دیاری شۆڕشی نوێی [[کورد|گەلی کورد]]، [[پێشمەرگە|پێشمەرگەی]] دێرین، فەرماندەی مەفرەزە [[پارتیزان|پارتیزانەکان]]، نووسەر و ڕۆژنامەنووسێکی بەتوانا بوو کە بە «تۆمارکەری مێژووی شۆڕش» و «شەهیدی قەڵەم» دەناسرێت.<ref name="knwe">[https://knwe.org/KU/Details/1021 شەهید رێباز؛ فەرماندە و پارتیزان و رۆشنبیر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220519093529/https://knwe.org/KU/Details/1021 |date=١٩ی ئایاری ٢٠٢٢ }}، ماڵپەڕی کوردستانی نوێ.</ref> شەهید ڕێباز لە تەمەنێکی زووەوە پەیوەندی بە کاری سیاسی و چەکدارییەوە کردووە و رۆڵێکی بەرچاوی لە داستانە سەربازییەکانی [[ھەولێر|هەولێر]] و پرۆسەی [[ڕاپەڕینی ١٩٩١]] و [[شەڕی کۆڕێ|داستانی کۆڕێدا]] گێڕاوە. == سەرەتای ژیان و خوێندن == ڕەفعەت عەبدوڵڵا پیرداود لە ساڵی ١٩٥٢ لە [[دەربەندی گۆمی|گوندی دەربەندی گۆمی]] سەر بە شاری [[ھەولێر|هەولێر]] لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە شاری هەولێر تەواو کردووە و لە ساڵی ١٩٧٢ بڕوانامەی دبلۆمی لە ئامادەیی کشتوکاڵی هەولێر بەدەستهێناوە. دواتر لە ساڵی ١٩٧٥ وەک فەرمانبەر دامەزراوە. تێکەڵبوونی بە کاری سیاسی بۆ تەمەنێکی زوو دەگەڕێتەوە؛ لە ساڵی ١٩٦٥ کاتێک تەمەنی تەنها ١٣ ساڵ بوو، پەیوەندی بە ڕێکخستنەکانی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانەوە]] کرد. لە ساڵی ١٩٦٩ بەهۆی هەڵوێستە نیشتمانییەکانییەوە لەلایەن [[عێراقی بەعس|ڕژێمی بەعسەوە]] دەستگیر کرا و زیندانی کرا. == خەباتی پێشمەرگایەتی == [[پەڕگە:وێنەی_شەهید_ڕێباز.jpg|بێچوارچێوە|250x250px|ناوەڕاست]] === [[شۆڕشی ئەیلوول|شۆڕشی ئەیلول]] (١٩٧٢–١٩٧٥) === دوای تەواوکردنی خوێندن لە ساڵی ١٩٧٢، ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلولەوە کرد و تا نسکۆی ساڵی ١٩٧٥ لە خەباتی بەردەوامدا بوو. === شۆڕشی نوێ و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان === دوای نسکۆی ١٩٧٥، پەیوەندی بە ڕێکخستنە نهێنییەکانی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستانەوە]] کرد. لە ٥ی ئایاری ١٩٧٧ بڕیاری دەستگیرکردنی لەلایەن ڕژێمی عێراقەوە بۆ دەردەچێت، بەڵام خۆی نەدا بەدەستەوە و لە ١٦ی ئایاری ١٩٧٧ لەگەڵ شەهید شاخەوان عەباس بە فەرمی بووە پێشمەرگەی شۆڕشی نوێ لە ڕیزەکانی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]. بەهۆی لێهاتوویی سەربازی و ئاستی ڕۆشنبیرییەکەیەوە، پلەکانی فەرماندەیی بڕی؛ لەوانە: * فەرماندەی کەرتی ٤ی جەبارە. * سەرتیپی تیپی ٨٦ی هەولێر. * سەرتیپی تیپی ٨٧ی قەرەچووغ. === قۆناغی پارتیزانی (١٩٨٨–١٩٨٩) === دوای پرۆسەکانی [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفال]] لە ساڵی ١٩٨٨ و کشانەوەی بەشێکی زۆری هێزەکان بەرەو سەر سنوورەکان، شەهید ڕێباز بڕیاری مانەوەی دادا. لە نێوان ساڵانی ١٩٨٨ تا ١٩٨٩ بۆ ماوەی ١٤ مانگ وەک فەرماندەی ڕەتلی مەفرەزە پارتیزانەکان لە هەولێر و ناوچە سەختەکاندا ماوەیەوە و بەردەوامی بە خەباتی چەکداری دا. لە ساڵی ١٩٩٠ لەسەر داوای مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، لە ناوچە پارتیزانەکانەوە گەڕایەوە تا بەشداری لە کۆنفرانسێکی تایبەت بە کێشەی کورد لە ئەوروپا بکات. === ڕاپەڕینی ١٩٩١ و داستانی کۆڕێ === چەند ڕۆژێک بەر لە دەستپێکردنی [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینی ئاداری ١٩٩١]] گەڕایەوە [[باشووری کوردستان]]. ڕۆڵێکی سەرەکی گێڕا لە داڕشتنی نەخشەی ڕزگارکردنی شاری هەولێر و سەرپەرشتیکردنی ئەو هێزانەی لە تەوەرەی «[[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]]» و «[[شاوێس]]»ەوە چوونە ناو شارەکەوە. هەروەها بەشداری لە ڕزگارکردنی شارەکانی سلێمانی و کەرکووکدا کرد. لە نیسانی ١٩٩١، لە [[شەڕی کۆڕێ|داستانی کۆڕێ]] لە دۆڵی [[کۆڕێ]] (نێوان [[پیرمام]] و [[شەقڵاوە]])، وەک فەرماندەیەکی مەیدانی ڕووبەڕووی هێزەکانی گاردی کۆماری عێراق بووەوە. بەپێی گێڕانەوە مێژووییەکان، شەهید ڕێباز خۆی بە چەکی ئاڕ پی جی تەقەی لە یەکەم [[تانک|تانکی]] پێشڕەوی دوژمن کردووە و تێکی شکاندووە، کە بووە هۆی ڕاگرتنی پێشڕەویی سوپای عێراق. شەهید ڕێباز لە ژیانی پێشمەرگایەتیدا چوار جار لە شەڕە جیاوازەکاندا بریندار بووە. === بەرپەرسیاریەتییەکان دوای ڕاپەڕین === * نوێنەر و لێپرسراوی سەربازی لە بەرەی کوردستانی بۆ چەسپاندنی یاسا. * لە ساڵی ١٩٩٣ وەک جێگری فەرماندەیی ناوچەی [[دھۆک|دهۆک]] لە [[وەزارەتی پێشمەرگە|وەزارەتی پێشمەرگەی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکوومەتی هەرێمی کوردستان]] دەستبەکار بوو. == بەرهەم و نووسینەکان == شەهید ڕێباز جگە لە فەرماندەیی سەربازی، [[نووسەر]] و ڕۆژنامەنووسێک بوو کە بڕوای وابوو «شۆڕش بەبێ تۆمارکردن دەفەوتێت». بە نووسینەوەی یاداشتەکانی لە گەرمەی شەڕدا، نازناوی «تۆمارکەری مێژووی شۆڕش»ی پێبەخشرا. بەرهەمە چاپکراوەکانی بریتیین لە: 1. '''قەندیل بەغدای هەژاند''' (٣ بەرگ): بەناوبانگترین بەرهەمییەتی، کە تێیدا بیرەوەری، ڕۆژژمێری پێشمەرگایەتی و داستانی شەڕەکانی شۆڕشی تێدا تۆمار کردووە. 2. '''نرکەی کوردستان''' (٢ بەرگ): کتێبێکی مێژوویی و سیاسییە کە شیکاری بۆ ڕووداوە سیاسییەکانی کورد دەکات. 3. '''شەڕی پارتیزانی''' (١٩٩٠): نامیلکەیەکی سەربازییە کە تێیدا ئەزموونی ١٤ مانگی ژیانی پارتیزانی خۆی شی کردووەتەوە و وەک ڕێبەرییەک بۆ جەنگی پارتیزانی بەکارهێنراوە. == شەهیدبوون == لە ٧ی ئایاری ١٩٩٤، لە سەرەتای هەڵگیرسانی [[شەڕی براکوژی]] لە سنووری [[ناحیەی بادینان|بادینان]]، شەهید ڕێباز لەگەڵ هاوڕێیانی (شەهید مەلا سلێمان، فەرهاد، و سەلام) دەستگیرکران و دواتر بە دیلکراوی شەهید کران.<ref name="knwe" /> شەهیدبوونی ناوبراو کاردانەوەی گەورەی لە ناوەندە سیاسی و ڕۆشنبیرییەکاندا لێکەوتەوە، چونکە خۆی هەمیشە دژایەتی توندی شەڕی ناوخۆی دەکرد. دوای شەهیدبوونی، لەلایەن [[جەلال تاڵەبانی|جەلال تاڵەبانییەوە]] مەدالیای پارتیزانی بەخشرا بە خێزانەکەی.<ref name="rachlaken">[https://www.rachlaken.com/details/5811 پەیامی کۆسرەت ڕەسوڵ لە ساڵیادی شەهید ڕێباز]، ماڵپەڕی ڕاچڵەکێن.</ref> === پەیکەر و بیرەوەری === لە ساڵی ١٩٩٦ پەیکەرێکی ڕێزلێنان بۆ شەهید ڕێباز لە شاری [[ھەولێر|هەولێر]] دروستکرا، بەڵام لە [[ڕووداوی ٣١ی ئاب|ڕووداوەکانی ٣١ی ئابی ١٩٩٦]] ڕووخێندرا. دواتر لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ساڵانی دواییدا، بۆ جارێکی تر پەیکەرەکەی لە شاری هەولێر پەردەی لەسەر لادرا. ئێستا چەندین قوتابخانە، بنکەی تەندروستی و شەقام لە شارەکانی هەولێر، [[شەقڵاوە]] و [[ھەڵەبجە|هەڵەبجە]] بە ناوی «شەهید ڕێباز» کراون. [[پەڕگە:پەیکەری شەهید ڕێباز.jpg|وێنۆک|250x250پیکسڵ|پەیکەری شەهید ڕێباز، ساڵی ١٩٩٦ ناو بازاری شاری هەولێر]] == وتە دیارەکان == * «لۆت لار بم شۆڕش چەند گەلۆر نانت دەخوا!» – (لە ڕەخنەگرتن لە کەمکوڕی و ناڕێکییەکانی ناو ڕەوتی شۆڕش). * لە کتێبی ''قەندیل بەغدای هەژاند'' (بەشی شەڕی براکوژی، ل ٢٠٨) دەنووسێت: {{وتە|ئەوەندە شەڕی ناوخۆمان کردبوو لە شاخ، ئەوەندە سەنگەرمان لەیەک گرتبوو، ئەوەندە فیشەکمان نابوو بەیەکەوە، ئیوارەیەک لە سەر لوتکەی چیای کۆڕەک و دارە ووشک گوێمان لە قاقای پێکەنینی ئەفسەرە عەرەبەکان بوو دەیانوت: ئەو دیسان کوردە بێ عەقڵەکان بەربوونەوە گیانی یەکتری.}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق|کوردستان|پارێزگای ھەولێر}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٤]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] svkx5qsjsfkjabkf76uf79swgg1mjnn 0 303281 1695609 1695543 2026-10-27T12:02:03Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695609 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox sportsperson|name=لیزڵ جۆنز<br/>(ئۆ.ئەی.ئێم)|image=Leisel Jones at the Queen's Baton Relay, Sydney, Australia, 2018-02-03.jpg|image_size=|alt=|caption=جۆنز لە ٢٠١٨|full_name=لیزڵ ماری جۆنز|nickname="دیزڵ"، "لیزڵی کوشندە"|national_team={{flagicon|AUS}} [[ئوسترالیا]]|sport=[[مەلەوانی]]|event=[[مەلەی سنگ]]|club=|coach=|college_team=|birth_name=لیزڵ ماری جۆنز|birth_date={{Birth date and age|1985|8|30|df=y}}|birth_place=[[کاترین، ناوچەی باکوور|کاترین]]، [[ناوچەی باکوور (ئوسترالیا)|ناوچەی باکوور]]، [[ئوسترالیا]]|death_date=|death_place=|height=١٧٤ سم|weight=٦٨ کگ|spouse={{marriage|دەیمۆن مارتین|٢٠١٨}}|medaltemplates={{MedalCountry|{{flagicon|AUS}} [[ئوسترالیا]]}} {{MedalSport|[[مەلەوانی]]ی ژنان}} {{MedalCount |[[مەلەوانی لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد|یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد]]|٣|٥|١ |[[پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی|پاڵەوانیەتیی جیهانی (کۆرسەی درێژ)]]|٧|٤|٣ |[[پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی|پاڵەوانیەتیی جیهانی (کۆرسەی کورت)]]|٠|١|١ |[[پاڵەوانیەتیی پەن پاسیفیک بۆ مەلەوانی|پاڵەوانیەتیی پەن پاسیفیک]]|١|٤|١ |[[مەلەوانی لە یارییەکانی کۆمۆنوێلس|یارییەکانی کۆمۆنوێلس]]|١٠|١|٠ |'''کۆی گشتی'''|'''٢١'''|'''١٥'''|'''٦''' }} {{MedalCompetition | [[مەلەوانی لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد|یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد]]}} {{MedalGold | [[مەلەوانی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤|ئەتینای ٢٠٠٤]] | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalGold | [[مەلەوانی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨|پەکینی ٢٠٠٨]] | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | پەکینی ٢٠٠٨ | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalSilver | [[مەلەوانی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠|سیدنی ٢٠٠٠]] | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalSilver | سیدنی ٢٠٠٠ | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalSilver | ئەتینای ٢٠٠٤ | ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalSilver | پەکینی ٢٠٠٨ | ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalSilver | [[مەلەوانی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢|لەندەنی ٢٠١٢]] | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalBronze | ئەتینای ٢٠٠٤ | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalCompetition | [[پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی|پاڵەوانیەتیی جیهانی (کۆرسەی درێژ)]]}} {{MedalGold | [[پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی ٢٠٠١|فوکوئۆکای ٢٠٠١]] | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalGold | [[پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی ٢٠٠٥|مۆنتریالی ٢٠٠٥]] | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | مۆنتریالی ٢٠٠٥ | ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | مۆنتریالی ٢٠٠٥ | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalGold | [[پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی ٢٠٠٧|مێلبۆرنی ٢٠٠٧]] | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | مێلبۆرنی ٢٠٠٧ | ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | مێلبۆرنی ٢٠٠٧ | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalSilver | فوکوئۆکای ٢٠٠١ | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalSilver | [[پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی ٢٠٠٣|بەرشەلۆنەی ٢٠٠٣]] | ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalSilver | مێلبۆرنی ٢٠٠٧ | ٥٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalSilver | [[پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی ٢٠١١|شانگهای ٢٠١١]] | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalBronze | بەرشەلۆنەی ٢٠٠٣ | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalBronze | بەرشەلۆنەی ٢٠٠٣ | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalBronze | شانگهای ٢٠١١ | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalCompetition | [[پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی|پاڵەوانیەتیی جیهانی (کۆرسەی کورت)]]}} {{MedalSilver | [[پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی ٢٠١٠|دوبەی ٢٠١٠]] | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalBronze | دوبەی ٢٠١٠ | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalCompetition | [[پاڵەوانیەتیی پەن پاسیفیک بۆ مەلەوانی|پاڵەوانیەتیی پەن پاسیفیک]]}} {{MedalGold | [[پاڵەوانیەتیی پەن پاسیفیک بۆ مەلەوانی ٢٠٠٢|یۆکۆهامای ٢٠٠٢]] | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalSilver | یۆکۆهامای ٢٠٠٢ | ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalSilver | [[پاڵەوانیەتیی پەن پاسیفیک بۆ مەلەوانی ٢٠١٠|ئیرڤاینی ٢٠١٠]] | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalSilver | ئیرڤاینی ٢٠١٠ | ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalSilver | ئیرڤاینی ٢٠١٠ | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalBronze | ئیرڤاینی ٢٠١٠ | ٥٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalCompetition | [[مەلەوانی لە یارییەکانی کۆمۆنوێلس|یارییەکانی کۆمۆنوێلس]]}} {{MedalGold | [[مەلەوانی لە یارییەکانی کۆمۆنوێلس ٢٠٠٢|مانچستەری ٢٠٠٢]] | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | مانچستەری ٢٠٠٢ | ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | مانچستەری ٢٠٠٢ | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalGold | [[مەلەوانی لە یارییەکانی کۆمۆنوێلس ٢٠٠٦|مێلبۆرنی ٢٠٠٦]] | ٥٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | مێلبۆرنی ٢٠٠٦ | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | مێلبۆرنی ٢٠٠٦ | ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | مێلبۆرنی ٢٠٠٦ | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalGold | [[مەلەوانی لە یارییەکانی کۆمۆنوێلس ٢٠١٠|دەلهی ٢٠١٠]] | ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | دەلهی ٢٠١٠ | ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ}} {{MedalGold | دەلهی ٢٠١٠ | ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ}} {{MedalSilver | دەلهی ٢٠١٠ | ٥٠ مەتری مەلەی سنگ}}}} '''لیزڵ ماری جۆنز'''، (ئۆ.ئەی.ئێم) (لەدایکبووی ٣٠ی ئابی ١٩٨٥) مەلەوانێکی پێشبڕکێکاری پێشووی ئوسترالییە لە [[مەلەوانی]] و براوەی مەدالیای زێڕی ئۆڵۆمپیادە. وەک بەشداربوویەک لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠]] – تەنیا لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا – و [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤]]، ئەو بەشێک بوو لە تیمی براوەی مەدالیای زێڕی ئوسترالیا لە پێشبڕکێی ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵی ژنان لە یارییەکانی ٢٠٠٤ی ئەتینا و براوەی مەدالیای زێڕی ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ بوو لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨]] لە پەکین. لە ١٧ی ئازاری ٢٠١٢، جۆنز هەڵبژێردرا بۆ بەشداریکردن لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢]] لە لەندەن، و بووە یەکەم مەلەوانی ئوسترالی کە لە چوار خولی یارییەکانی ئۆڵۆمپیاددا بەشداری بکات. لەوێ، نۆیەمین مەدالیای ئۆڵۆمپیادی خۆی بەدەستهێنا، کە مەدالیایەکی زیو بوو لە پێشبڕکێی ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ. جۆنز بە بەکارهێنانی تەکنیکێکی کلاسیکیی مەلەی سنگ ناسراوە، کە تایبەتمەندە بە سووڕێکی لێدانی خاو بەڵام قووڵتر و هەروەها بە دەستپێکردنە خاوەکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.theage.com.au/news/swimming/victory-falls-in-jones-lap/2006/03/17/1142582529677.html|سەردێڕ=Victory falls in Jones' lap|بڵاوکەرەوە=The Age|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٠٩|شوێن=Melbourne|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٠٦|یەکەم١=Michael|دوایین١=Cowley|یەکەم٢=Chloe|دوایین٢=Saltau}}</ref> لەپاڵ پاڵەوانی باشووری ئەفریقا پێنی هێینز، وەک یەکێک لە مەزنترین مەلەوانەکانی مەلەی سنگ لە مێژوودا دادەنرێت. == کاروانی وەرزشی == جۆنز تەنیا لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا بۆ تیمی ئوسترالیا هەڵبژێردرا،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.news.com.au/heraldsun/story/0,21985,21377678-14641,00.html|سەردێڕ=I'm feeling lethal, Leisel warns|بڵاوکەرەوە=Herald Sun|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٠٩|یەکەم=Jim|دوایین=Wilson|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090804170338/http://www.news.com.au/heraldsun/story/0,21985,21377678-14641,00.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوای ئەوەی لە پاڵەوانیەتیی ئوسترالیا لە ئایاری ٢٠٠٠ لە سیدنی پلەی یەکەمی لە ١٠٠ مەتری مەلەی سنگدا بەدەستهێنا و سەرکەوتنی بۆ قۆناغی داهاتوو مسۆگەر کرد، ئەمەش کۆتایی بە کاروانی وەرزشیی نێودەوڵەتیی پاڵەوانی پێشووی جیهان سامانتا ڕایلی هێنا. === ئۆڵۆمپیادی ٢٠٠٠ === جۆنز لە یاریی کۆتاییی [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠|ئۆڵۆمپیادی سیدنی]] باشترین ژمارەی پێوانەییی کەسیی خۆی تۆمار کرد و مەدالیایەکی زیوی چاوەڕواننەکراوی لە دوای مەلەوانی ئەمریکی مێگن کوان بەدەستهێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://static.espn.go.com/oly/summer00/swimming/index.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090522073053/http://static.espn.go.com/oly/summer00/swimming/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=ESPN Sydney Swimming |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> هەروەها لەگەڵ دیانا کالوب، پێتریا تۆماس و سوزی ئۆنیڵ لە پێشبڕکێی ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵدا بەشداریی کرد و مەدالیای زیویان بردەوە، کە لێرەشدا لە دوای ئەمریکییەکانەوە بوون. جۆنز لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا وازی لە قوتابخانە هێنا بۆ ئەوەی تیشک بخاتە سەر مەلەوانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.abc.net.au/local/stories/2007/05/10/1919431.htm |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Leisel Jones takes on Year 8s |بڵاوکەرەوە=ABC Online}}</ref> لە پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی ٢٠٠١ لە فوکوئۆکای ژاپۆن، جۆنز ئیتر یەکێک بوو لە مەلەوانە ناسراوەکان و چاوەڕوان دەکرا مەدالیا بباتەوە. ئەو لە دوای لۆ شوجیوانی چینییەوە پلەی دووەمی بەدەستهێنا. پاڵەوانیەتییەکە هەروەها یەکەم دەرکەوتنی نێودەوڵەتیی ئەو بوو لە ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگدا، کە تێیدا پلەی چوارەمی بەدەستهێنا (٢:٢٥.٤٦). هەروەها لەگەڵ کالوب، تۆماس و سارا ڕایان مەدالیای زێڕیان لە پێشبڕکێی تێکەڵدا بردەوە، کە ئەمە یەکەم جار بوو ژنانی ئەمریکا لەسەر ئاستی جیهان یان ئۆڵۆمپیاد لەم پێشبڕکێیەدا شکست بهێنن، ئەگەر تیمەکانی ئەڵمانیای ڕۆژهەڵات و چین (کە بە شێوەیەکی سیستماتیک ماددەی وزەبەخشیان بەکاردەهێنا) هەژمار نەکرێن. لە ساڵی ٢٠٠٢دا، جۆنز یەکەمین نازناوەکانی خۆی لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا بەدەستهێنا، کاتێک لە یارییەکانی کۆمۆنوێلسی ٢٠٠٢ لە مانچستەری ئینگلتەرا هەردوو پێشبڕکێی مەلەی سنگی بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/sport3/commonwealthgames2002/bsp/statistics/results.stm|سەردێڕ=BBC Sport Commonwealth Games 2002 Statistics|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٠٧|ئیش=BBC News}}</ref> ئوسترالیا پێشبڕکێی تێکەڵیشی بردەوە. لە پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی ٢٠٠٣ لە بەرشەلۆنە، جۆنز ژمارەیەکی پێوانەییی جیهانیی لە قۆناغی پێش کۆتاییی ١٠٠ مەتری مەلەی سنگدا تۆمار کرد (١:٠٦.٣٧). بەڵام لە یاریی کۆتاییدا بەهۆی دڵەڕاوکێوە نەیتوانی ئاستی خۆی بپارێزێت و پلەی سێیەمی بەدەستهێنا، کە لۆ دووبارە پێشبڕکێیەکەی بردەوە. هەروەها مەدالیایەکی زیوی لە ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ لە بەرشەلۆنە بەدەستهێنا، لە دوای [[ئاماندا بیێرد]] بە کاتی (٢:٢٤.٣٣). مەدالیایەکی بڕۆنزیشی لە پێشبڕکێی تێکەڵدا بردەوە. لەو مانگەی کە پێش [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤|ئۆڵۆمپیادی ئەتینا]] بوو، جۆنز ژمارەیەکی پێوانەییی جیهانیی (٢:٢٢.٩٦) لە ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگدا لە پاڵەوانیەتییەک لە بریزبەینی ئوسترالیا تۆمار کرد. ئەمە بووە هۆی دروستبوونی چاوەڕوانییەکی زۆر بۆ ئاستێکی باشتر لە ئەتینا، چونکە جۆنز پێش تۆمارکردنی ئەم ژمارە پێوانەیییە پشووی نەدابوو. بەڵام، تەنیا چەند ڕۆژێک دواتر لە تاقیکردنەوەکانی ئۆڵۆمپیادی ئەمریکا، بیێرد ژمارە پێوانەیییەکەی شکاندەوە و بۆ خۆی بردەوە. === ئۆڵۆمپیادی ٢٠٠٤ === لە ئەتینا، جۆنز دووبارە سەرکەوتوو بوو لە ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ، دوای ئەوەی ژمارەیەکی پێوانەییی ئۆڵۆمپیادی (١:٠٦.٧٨) لە قۆناغی پێش کۆتاییدا تۆمار کرد، کە نزیکەی دوو چرکە خێراتر بوو لە دووەم خێراترین مەلەوانی ئەوکاتەی مێژووی پێشبڕکێیەکە، ئاماندا بیێرد. بەڵام، لە یاریی کۆتاییدا پلەی سێیەمی (بڕۆنز) بەدەستهێنا. لە ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگدا، هەوڵیدا شێوازێکی هێرشبەرانە بگرێتەبەر، بەڵام لە ٥٠ مەتری کۆتاییدا هێزی کەم بووەوە و ئاماندا بیێرد پێشی کەوت، بەمەش مەدالیای زیوی بردەوە. دواتر ئوسترالیا پێشبڕکێی ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵی بردەوە، کە ئەمەش یەکەم مەدالیای زێڕی ئۆڵۆمپیادی بە جۆنز بەخشی. ژمارە پێوانەیییە جیهانییەکەی جۆنز لە ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ لە پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی ٢٠٠٥ لە مۆنتریالی کەنەدا لەلایەن جێسیکا هاردی ئەمریکییەوە بە کاتی ١:٠٦.٢٠ شکێنرا، ئەوەش دووبارە لە قۆناغی پێش کۆتاییدا. بەڵام، ئەمجارە چاوەڕوانییەکان کەوتبوونە سەر هاردی، جۆنزیش دۆخەکەی پێچەوانە کردەوە و پێشی کەوت، بەمەش یەکەمین سەرکەوتنی لەسەر ئاستی جیهان یان ئۆڵۆمپیاد بەدەستهێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fina.org/events/WC/Montreal_2005/results/sw.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070128064425/http://www.fina.org/events/WC/Montreal_2005/results/sw.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Montreal 2005 Results |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> هەروەها لە ٢٩ی تەممووزی ٢٠٠٥دا ژمارەی پێوانەییی جیهانیی بۆ ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ شکاند (٢:٢١.٧٢). لەو پێشبڕکێیەدا مەدالیای زێڕی بردەوە، و ڕکابەرەکانی زیاتر لە شەش مەتر لە دوای خۆیەوە جێهێشت. بەهۆی ئەم هەوڵانەوە لەلایەن گۆڤاری ''Swimming World''ەوە وەک باشترین مەلەوانی ژنی ساڵ لە جیهاندا بۆ ساڵی ٢٠٠٥ دەستنیشان کرا. ئەو گۆڕانکارییانەی لە ساڵی ٢٠٠٥ ڕوویاندا بەردەوام بوون لە بەرهەمهێنانی ئەنجامی باش لە تاقیکردنەوەکانی مەلەوانیی یارییەکانی کۆمۆنوێلسی ئوسترالیا لە سەرەتای ٢٠٠٦دا، کاتێک جۆنز باشترین ژمارەی کەسیی خۆی لە ٥٠ مەتری مەلەی سنگدا شکاند (٣٠.٨٥) و ١.١٨ چرکەی لە ژمارە پێوانەیییە جیهانییەکەی پێشووی خۆی لە ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ کەم کردەوە (٢.٢٠:٥٤). لە ڕۆژی ٥ەمی پاڵەوانیەتیی نیشتمانیی ئوسترالیا، جۆنز لە یاریی کۆتاییی ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ ژمارەیەکی پێوانەییی جیهانیی تۆمار کرد. جۆنز پاڵەوانیەتیی ئوسترالیای بە کاتی ١:٠٥.٧١ بردەوە کە بە بڕی ٠.٤٩ چرکە لە ژمارە پێوانەیییەکەی پێشووی کەمتر بوو. جۆنز لە یارییەکانی کۆمۆنوێلسی ٢٠٠٦دا گشت پێشبڕکێکانی مەلەی سنگی (٥٠، ١٠٠، و ٢٠٠ مەتر) بردەوە، کە ئەمە تەنیا جارە لە مێژووی یارییەکاندا ئەمە لە پێشبڕکێکانی مەلەی سنگدا بەدەست بهێنرێت. لە پێشبڕکێکانی پەپوولەدا (٥٠، ١٠٠، و ٢٠٠ مەتر) لە یارییەکانی ٢٠٠٢ی مانچستەر، [[پێتریا تۆماس]] یەکەم مەلەوان بوو لە مێژووی یارییەکانی کۆمۆنوێلس کە گشت پێشبڕکێکانی جۆرەکەی خۆی بباتەوە. پێشبڕکێکانی ٥٠ مەتر لە یارییەکانی مانچستەردا بۆ یەکەمین جار زیاد کران. لە ٥٠ مەتری مەلەی سنگدا، کە پێشبڕکێیەک بوو تەنیا ماوەیەکی کەم بوو دەستی بە بەشداریکردن تێیدا کردبوو، توانی بەسەر پاڵەوانی جیهان و هەڵگری ژمارەی پێوانەییی جیهانی [[جەید ئێدمیستۆن|جەید ئێدمیستۆندا]] سەربکەوێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.melbourne2006.com.au/Schedule+and+Results/By+Sport/Aquatics%20Swimming |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070811124308/http://www.melbourne2006.com.au/Schedule%2Band%2BResults/By%2BSport/Aquatics%2BSwimming |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Swimming Schedule and Results |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دواتر زێڕێکی تری لە ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ بردەوە و بە بردنەوەی زێڕی ١٠٠ مەتر بە ژمارەیەکی پێوانەییی جیهانیی کە ١:٠٥.٠٩ بوو، کۆنترۆڵکردنی تەواوی پێشبڕکێکانی تەواو کرد – ئەمە هەوڵێک بوو کە تیایدا ژمارە پێوانەیییەکەی خۆی بە بڕی ٠.٦٢ چرکە کەم کردەوە و لەلایەن ڕۆژنامەنووسی وەرزشە ئاوییەکان کرەیگ لۆرد بە "بیمۆنیسک" (Beamonesque) وەسف کرا، کە ئاماژەیەکە بۆ بازدانی درێژی ئەفسانەییی بۆب بیمۆن لە ئۆڵۆمپیادی مەکسیکۆ سیتی. بەدەستهێنانی چوارەمین مەدالیای زێڕ بە ژمارەیەکی پێوانەییی جیهانییەوە لە ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ لەگەڵ سۆفی ئێدینتۆن، جێسیکا شیپەر و لیبی لێنتۆن کۆتایی بە یارییەکانی کۆمۆنوێلسی ئەو هێنا. لە ساڵی ٢٠٠٧دا، بەشداریی لە پاڵەوانیەتییەکانی جیهان کرد و ١٠٠ مەتری مەلەی سنگی بردەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fina.org/events/WC/Melbourne_2007/results/swimming.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070606111744/http://www.fina.org/events/WC/Melbourne_2007/results/swimming.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=12th FINA World Championships |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەگەڵ ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ، و ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ، کە لە تێکەڵەکەدا ژمارەیەکی پێوانەییی جیهانیی تۆمار کرد. هەروەها مەدالیای زیوی لە ٥٠ مەتری مەلەی سنگدا بردەوە. دواتر بریزبەین و ڕاهێنەرەکەی (ویدمەر)ی بەجێهێشت و ڕووی لە مێلبۆرن کرد بۆ ئەوەی لەژێر سەرپەرشتیی ڕۆهان تەیلۆر مەشق بکات، تاوەکو بتوانێت لەگەڵ دەزگیرانەکەی مارتی پاسک بژی، کە یاریزانێکی [[تۆپی پێی ئوسترالی|تۆپی پێی ئوسترالییە]] لە یانەی وێسترن بوڵدۆگز. هەڵوەشاندنەوەی ئەم هاوبەشییە سەرکەوتووەی بووە جێگەی سەرنج و زۆر کەس پرسیاریان دەکرد ئایا پێشخستنی ژیانی کەسی بەسەر شێوازێکی سەرکەوتووی کێبڕکێدا کاریگەریی پێچەوانەی لەناو مەلەوانگەدا نابێت. لە سەرەتای ٢٠٠٨دا، هەردوو پێشبڕکێی مەلەی سنگی لە [[پاڵەوانیەتیی مەلەوانیی ئوسترالیای ٢٠٠٨]] بردەوە بۆ ئەوەی سەرکەوێت بۆ ئۆڵۆمپیادی پەکین. سەرەڕای بەشدارینەکردنی لە پاڵەوانیەتیی جیهانیی کۆرسەی کورت لە مانچستەر بەهۆی ئامادەکارییەکان بۆ ئۆڵۆمپیادی پەکینی ٢٠٠٨، بەڵام ژمارە پێوانەیییە جیهانییەکەی خۆی لە ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ (کۆرسەی کورت) شکاند بە تۆمارکردنی کاتی ١:٠٣.٧٢ لە تێلسترا گراند پری لە کانبێرا. === ئۆڵۆمپیادی ٢٠٠٨ === [[پەڕگە:2008_Australian_Olympic_team_Leisel_Jones_-_Sarah_Ewart.jpg|ڕاست|وێنۆک|جۆنز لە ساڵی ٢٠٠٨]] جۆنز لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨|ئۆڵۆمپیادی پەکینی ٢٠٠٨]] لە ١٠٠ مەتری مەلەی سنگدا مەدالیای زێڕی بردەوە، و بە درێژیی تەواوی جەستەیەک لە پێش ڕکابەرەکەیەوە گەیشتە هێڵی کۆتایی. کاتەکەی کە ١:٠٥.١٧ بوو بە بڕی ١.٦٦ چرکە خێراتر بوو لە براوەی مەدالیای زیوی ئەمریکی ڕێبێکا سۆنی. لە کاتێکدا ئەو پاڵێوراوی سەرەکی بوو بۆ بردنەوەی ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ، بەڵام لەلایەن سۆنییەوە شکستی پێهێنرا کە مەدالیای زێڕی بە ژمارەیەکی پێوانەییی جیهانیی بردەوە. جۆنز مەدالیای زیوی بردەوە. هەروەها مەدالیایەکی زێڕی لە ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ بردەوە، کاتێک تیمی ئوسترالیا ژمارە پێوانەیییە جیهانییەکەی پێشوویان بە سێ چرکە شکاند.{{citation needed|date=March 2012}} لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ لە سیدنی، جۆنز خەڵاتی مەلەوانی ساڵی تێلسترای پێبەخشرا وەک بەشێک لە تیمی ئەستێرەکانی جیهان بۆ ئەو ساڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Daily Telegraph|سەردێڕ=Leisel Jones leaves Swimmer of the Year Awards trophy in back of taxi|ئیش=The Daily Telegraph|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,24573702-5012964,00.html|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090318103807/http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,24573702-5012964,00.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە قۆناغی [[جامی جیهانیی مەلەوانیی فینا ٢٠٠٩|جامی جیهانی]] لە بەرلینی ئەڵمانیا، جۆنز ژمارەی پێوانەییی جیهانیی لە ١٠٠ و ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ (کۆرسەی کورت) تۆمار کرد. جۆنز ساڵێکی هێمنی هەبوو و بڕیاریدا بەشداریی [[پاڵەوانیەتیی جیهانیی مەلەوانی ٢٠٠٩]] نەکات. === ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٢ === جۆنز پشتڕاستی کردەوە کە ئامانجی ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٢ی لەندەنە و لە ساڵی ٢٠١٠دا لە پاڵەوانیەتییەکانی پەن پاسیفیک و یارییەکانی کۆمۆنوێلس بەشداریی کرد. جۆنز جێگەی خۆی لەم تیمانەدا مسۆگەر کرد بە بردنەوەی ٥٠، ١٠٠، و ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ لە پاڵەوانیەتیی مەلەوانیی تێلسترای ئوسترالیای ٢٠١٠. لە پاڵەوانیەتیی مەلەوانیی پەن پاسیفیک لە ئیرڤاینی کالیفۆرنیا، لە ساڵی ٢٠١٠دا جۆنز سێ مەدالیای زیو و یەک بڕۆنزی بەدەستهێنا. لە پێشبڕکێکانی ٥٠ مەتری مەلەی سنگ (بڕۆنز)، ١٠٠ مەتری مەلەی سنگ (زیو)، ٢٠٠ مەتری مەلەی سنگ (زیو)، و ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ (زیو) بەشداریکرد. لە هەر چوار پێشبڕکێیەکەدا، لە دوای ئەمریکییەکانەوە بوو؛ لە ٥٠ مەتردا لە دوای جێسیکا هاردی و هاونیشتمانیی ئوسترالی لەیستۆن پیکێتەوە بوو، وە لە ١٠٠ و ٢٠٠ مەتردا لە دوای ڕێبێکا سۆنییەوە کۆتاییی پێهێنا. دوای ئەوەی هەڵبژێردرا بۆ بەشداریکردن لە ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٢ی لەندەن، جۆنز بووە یەکەم مەلەوانی ئوسترالی کە لە چوار خولی ئۆڵۆمپیاددا بەشداری بکات.<ref name="fourth olympics">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.espn.com/olympics/swimming/story/_/id/7700711/australian-swimmer-leisel-jones-makes-fourth-olympics |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Australian swimmer Leisel Jones makes fourth Olympics |بڵاوکەرەوە=ESPN}}</ref> لەگەڵ ئێمیلی سیبۆم، ئالیشا کوتز و مێلانی شلانگەر، مەدالیای زیویان بۆ ئوسترالیا لە ٤×١٠٠ مەتری تێکەڵ بردەوە. == ئاماژەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|ژن|وەرزش|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Leisel Jones}} [[پۆل:براوەکانی مەدالیای زیوی ئۆڵمپیاد لە مەلەوانی]] [[پۆل:براوەکانی مەدالیای زێری ئۆڵمپیاد لە مەلەوانی]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨]] [[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢]] [[پۆل:براوەکانی مەدالیای بڕۆنزی ئۆڵمپیاد لە مەلەوانی]] [[پۆل:ئوسترالیا براوەکانی مەدالیای بڕۆنز]] [[پۆل:ئوسترالیا براوەکانی مەدالیای زیو]] [[پۆل:ئوسترالیا براوەکانی مەدالیای زێڕ]] [[پۆل:مەلەوانانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢]] [[پۆل:مەلەوانانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨]] [[پۆل:مەلەوانانی ئۆڵمپیاد لە ئوسترالیا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥]] 0cgvsqcng66b4zyc6xgfo4xgf2xh12k 0 303541 1695607 1695588 2026-10-27T12:01:23Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695607 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Chaldean_Catholic_Cathedral_of_Saint_Joseph_in_Ankawa_near_Erbil,_Iraq.jpg|وێنۆک]] '''کاتدرایی سانت یوسف، عەنکاوە''' ، ناسراو بە '''کاتدراڵی مار یوسف'''، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.gcatholic.org/churches/asia/5517.htm|سەردێڕ=Cathedral of St. Joseph 🇮🇶 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=www.gcatholic.org}}</ref> کاتدراڵی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدان]] و شوێنی دانیشتنی ئەپستۆریای کاسۆلیکی کلدانەکانی هەولێرە لە [[باشووری کوردستان|کوردستانی عێراق]] ( {{Langx|la|Archieparchia Arbilensis Chaldaeorum}} , {{Langx|ar|إيبارشية أربيل الكلدانية}} ) لە ژێر دەسەڵاتی پاپا پاوڵی شەشەمدا دروستکراوە . کاتدراییلەکە بەناوی سانت یوسفەوە ناونراوە، ڕێوڕەسمی ڕۆژهەڵاتی سریانی ("ڕێوڕەسمی کلدانی")ی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کەنیسەی کاسۆلیکی کلدان]] پەیڕەو دەکات، یەکێکە لە کڵێسا تایبەتەکانی کاسۆلیکی ڕۆژهەڵاتی sui iuris کە [[کڵێسای کاتۆلیک|کەنیسەی کاسۆلیکی]] پێکدەهێنن بە هاوبەشی تەواو لەگەڵ کورسی پیرۆز لە [[ڕۆما]]. == مێژوو == دروستکردنی کڵێسای سەینت جۆزێف لەسەر ڕووبەرێکی 1000 مەتر چوارگۆشە لە دەروازەی [[عەنکاوە]] [[ھەولێر|لە هەولێر]] لە ساڵی 1978 دەستیپێکرد لەکاتێکدا [[Stephan Babaka|ستیفان باباکا]] قەشە سەرەکییەکەی ئەپستۆریای کاسۆلیکی کلدانی هەولێر بوو. کڵێساکە لەسەر حیسابی حکومەت بە کاری خۆبەخشانەی خەڵکی [[عەنکاوە]] دروستکراوە و لە ساڵی ١٩٨١ پیرۆزکراوە. کڵێسای سانت جۆزێف بە شێوازی جیاوازی [[شارستانیەتی بابل|بابلی]] دیزاین کراوە لەنێویاندا دەروازەیەکی سەرەکی کە مۆدێلەکەی لەسەر [[دەروازەی عەشتار|دەروازەی ئیشتار]], لەگەڵ [[یارد|حەوشەیەکی]] گەورە, و باخچەی گەورە. لە ساڵی ٢٠١٤ سەینت جۆزێف بووە پەناگەیەک بۆ ئەو پەنابەرانەی کە لە توندوتیژییەکانی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی عێراق و سوریا]] هەڵاتوون. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,36391.html|سەردێڕ=Ankawa |وێبگە=www.ishtartv.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{پۆلی کۆمنز|Saint Joseph's Cathedral, Ankawa}}<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|36.2274|N|43.9922|E|source:wikidata}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|سووریا|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:عەنکاوە]] 38sey8phrmo1mg6afvb0pn7fdf3gk1q 0 304257 1695627 1694455 2026-10-27T12:11:04Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695627 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border-collapse:collapse;" |+ class="infobox-title" id="6" |پەیوەندییەکانی هەرێمی کوردستان و پۆڵەندا |- alt="Map indicating locations of Kurdistan Region and Poland" class="mw-file-element" data-file-height="253" data-file-type="bitmap" data-file-width="342" decoding="async" height="185" loading="lazy" resource="./File:Kurdistan_Region_Poland_Locator.png" src="//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Kurdistan_Region_Poland_Locator.png/250px-Kurdistan_Region_Poland_Locator.png?utm_source=en.wikipedia.org&utm_campaign=parser&utm_content=thumbnail" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Kurdistan_Region_Poland_Locator.png?utm_source=en.wikipedia.org&utm_campaign=parser&utm_content=thumbnail_unscaled 2x" width="250" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Kurdistan_Region_Poland_Locator.png|250x250پیکسڵ|Map indicating locations of Kurdistan Region and Poland]] |- class="infobox-hiddenrow" ! colspan="2" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" | |- style="height:0.6em" | style="background:#339933;color:inherit;" | | style="background:#E08020;color:inherit;" | |- ! scope="col" style="width:50%; text-align:center" | [[File:Flag_of_Kurdistan.svg|link=|alt=|سنوور|45x45پیکسڵ]]<br /><br /><br /><br />[[Kurdistan Region|هەرێمی کوردستان]] ! scope="col" style="width:50%; text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" | [[File:Flag_of_Poland.svg|link=|alt=|سنوور|48x48پیکسڵ]]<br /><br /><br /><br />[[Poland|پۆڵەندا]] |- style="display:none" ! colspan="2" | |} '''پەیوەندییەکانی هەرێمی کوردستان و پۆڵەندا''' پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]]{{Refn|While Kurdistan Region refers to the autonomous Kurdish region in Northern Iraq, [[Iraqi Kurdistan]] is a geographical term referring to the Kurdish area of [[Iraq]]}} و [[پۆڵەندا]]. هەرێمی کوردستان لە ساڵی 2004ەوە لە ڕێگەی نوێنەرایەتییەوە لە [[وارشۆ]] نوێنەرایەتی لە پۆڵەندا هەیە،<ref name="historykrgoffice">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://poland.gov.krd/krg-office-in-poland/history-of-the-krg-office-in-poland/|سەردێڕ=COMING SOON |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160213051357/http://poland.gov.krd/krg-office-in-poland/history-of-the-krg-office-in-poland/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref> لە کاتێکدا پۆڵەندا لە ساڵی 2012ەوە کونسوڵخانەی گشتی لە [[ھەولێر|هەولێر]] هەیە<ref name="Poland's mission">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.msz.gov.pl/en/travel_to_poland/polands_missions_abroad/polish_missions_abroad;jsessionid=52E18CFC8D875B3BBB2CF6AEAE3384B8.cmsap1p|سەردێڕ=Poland's missions abroad |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٧|زمان=pl}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.dfr.gov.krd/p/p.aspx?p=136&l=12&s=020100&r=363|سەردێڕ=Consular Agency of the Republic of Poland |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170601170712/http://www.dfr.gov.krd/p/p.aspx?p=136&l=12&s=020100&r=363 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref> ساڵی 2005، ماریک بێلکا ، سەرۆکوەزیرانی پۆڵەندا، ئادەم ڕۆتفێڵد ، وەزیری دەرەوە، جێرزی شماجدزینسکی، وەزیری بەرگریی نیشتمانی و والدێمار دیبرۆڤسکی وەزیری ڕۆشنبیری، لە هەولێر چاویان بە [[مەسعوود بارزانی|مەسعوود بارزانی،]] سەرۆکی هەرێمی کوردستان و [[نێچیرڤان بارزانی|نێچیرڤان بارزانی،]] سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان کەوت و پشتیوانی خۆیان بۆ ئاوەدانکردنەوەی [[عێراق]] بە هەرێمی کوردستانیشەوە ڕاگەیاند.<ref name="historykrgoffice" /> == مێژوو == لە میانی دیدارێکی لەگەڵ بەرپرسی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] ، دیپلۆماتکاری پۆڵۆنیا بیتا پەکسا ڕایگەیاند، پەیوەندییەکانی نێوان پۆڵەندا و کوردستان بۆ ساڵانی چلەکان دەگەڕێتەوە، ئەو کاتەی لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەمدا]] هێزەکانی پۆڵەندا لە هەرێمی کوردستان جێگیر بوون. ئاماژەی بەوەشکرد، هێزەکانی پۆڵەندا ئەزموونێکی ئەرێنییان لەگەڵ دانیشتوانی ناوچەکەدا هەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kdp-fro.krd/en/article/1442|سەردێڕ=Head of KDP Foreign Relation Office Hoshyar Siwaily received H.E. Mrs. Beata Pęksa, the ambassador of the Republic of Poland to Iraq and Mr. Dominik Musiał, the Polish Consul and Head of Mission of the Republic of Poland to the Kurdistan R {{!}} KDP – Foreign Relations Office |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٦|وێبگە=www.kdp-fro.krd}}</ref> لە ساڵی ١٩٩١ هاوکاری مرۆیی و ئەرکێکی پزیشکی لە [[کڕاکۆف|شاری کراکۆڤی]] پایتەختی پۆڵەندا بۆ ئەو کوردانەی لە سەربازانی عێراق هەڵهاتبوون ڕێکخرا.<ref name="kra">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/zobacz_takze___/225048,105,komunikat,drzewo__krakow__posadzone_w_kurdystanie_na_stulecie_polskiej_niepodleglosci.html|سەردێڕ=Drzewo „Kraków” posadzone w Kurdystanie na stulecie polskiej niepodległości - Oficjalny serwis miejski - Magiczny Kraków |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=pl}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٢ کۆمەڵەی دۆستایەتی پۆڵەندی-کورد لە شاری کراکۆڤ دامەزرا، دواتر کرا بە ناوەندی زانیاری و بەڵگەنامەی کورد.<ref name="kra" /> کاتێک پۆڵەندا لە ساڵی 2003دا پەیوەندی بە [[داگیرکردنی عێراق ٢٠٠٣|داگیرکارییەکانی عێراقەوە کرد بە سەرکردایەتی ئەمریکا]] ، ویستی بەرپرسیارێتی بەشەکانی باکووری وڵاتەکە بە هەرێمی کوردستانیشەوە لە ئەستۆ بگرێت، ئەمەش زیاتر بەهۆی ئاسایشی ناوچەکەوە بوو. دواجار پۆڵەندا بەرپرسیارێتی دابەشکردنی فرەنەتەوەیی ناوەڕاست-باشوور (ناوچەی پۆڵەندی لە عێراق )ی بەدەستهێنا، بەڵام پەیوەندی باش لەگەڵ هەرێمی کوردستان بوو بە دەرئەنجامی تێوەگلانی پۆڵەندا لە شەڕەکەدا. لە ساڵانی یەکەمی دوای ئەوەی هەرێمی کوردستان لە ساڵی 2005 بە ئۆتۆنۆمی بەدەستهێنا، پۆڵەندا سیاسەتێکی وردی بەرامبەر هەرێم هەبوو، لە پێناو یەکپارچەیی خاکی عێراق و پەیوەندییە باشەکانی لەگەڵ بەغدا. سەرەڕای ئەوەش ئەم سیاسەتە هێواش هێواش بە کردنەوەی کونسوڵخانەی پۆڵەندا لە ساڵی ٢٠١٢ گۆڕا، بەڵام هێشتا لە نەبوونی پشتیوانی سەربازی بۆ سەربازانی کورد ( [[پێشمەرگە]]) دەبینرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Dylan O’Driscoll, Patrycja Sasnal |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.files.ethz.ch/isn/194259/PISM%20Policy%20Paper%20no%2030%20(132).pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٧|وێبگە=ETH zürich}}</ref> لە ساڵی 2018 دا نەمامێک بە ناوی ''کراکۆڤ'' لە شاری هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستان بە بۆنەی یادی سەد ساڵەی گەڕانەوەی سەربەخۆیی پۆڵەندا چێنرا.<ref name="kra" /> لە ساڵی ٢٠١٤ حکومەتی پۆڵەندا هەشت تۆن هاوکاری مرۆیی بۆ هەولێر نارد بۆ زیادبوونی ژمارەی ئاوارە ناوخۆییەکان. لە ساڵی ٢٠١٧ دوای ئەوەی مەحموود ساڵح حەمە وەزیری کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوانی کورد سەردانی پۆڵەندا و یادەوەری و مۆزەخانەی ئاوشڤیتز-بیرکێناوی سەر بە دەوڵەتی کرد, هەرێمی کوردستان و شارەزایانی مۆزەخانەکە گەیشتنە ڕێککەوتنێک سەبارەت بە بەڵگەنامەکردنی [[شاڵاوی ئەنفال|جینۆسایدەکەی دژی کورد]]. جێگری مارشاڵی سێجم ستانیسلاڤ تیسکا ڕایگەیاند کە پۆڵەندا [[گشتپرسیی سەربەخۆییی باشووری کوردستان (٢٠١٧)|ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کورد]] پەسەند دەکات کە لە ئەیلوولی ٢٠١٧ بەڕێوەچوو. == نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییە نیشتەجێیەکان == * هەرێمی کوردستان نوێنەرایەتی لە [[وارشۆ]] هەیە .<ref name="historykrgoffice" /> * پۆڵەندا کونسوڵخانەی گشتی لە [[ھەولێر|هەولێر]] هەیە.<ref name="Poland's mission" /> <gallery class="center"> File:KG_RP_w_Irbilu.jpg|alt=Consulate-General of Poland in Erbil| کونسوڵخانەی گشتی پۆڵەندا لە هەولێر File:53_Jerozolimskie_Avenues_in_Warsaw,_2021.jpg|alt=Building hosting the Kurdistan Regional Government Representation in Warsaw| بینایەک کە میوانداری نوێنەرایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکات لە وارشۆ File:Under_the_Tailstock_tenement_house,_39_Main_Market_square,_Old_Town,_Kraków,_Poland.jpg|alt=Building hosting the Kurdistan Regional Government Representation in Kraków| بینایەک کە میوانداری نوێنەرایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکات لە [[کڕاکۆف|شاری کراکۆڤ]] </gallery> == هەروەها سەیری بکە == * [[پەیوەندییەکانی دەرەوەی ھەرێمی کوردستان|پەیوەندییەکانی دەرەوەی هەرێمی کوردستان]] * پەیوەندییەکانی دەرەوەی پۆڵەندا * پەیوەندی عێراق و پۆڵەندا == ئاماژەکان == {{سەرچاوەکان}}{{Foreign relations of Kurdistan Region}}{{Foreign relations of Poland}}{{تووڵی دەروازە|Politics|Poland|Kurdistan|سیاسەت|پۆڵەندا|کوردستان}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{پۆڵەندا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پەیوەندییەکانی دەرەوەی ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] nsmj8exdfwwin9f5dnx44dr3v6eizx2 1 304269 1695810 1672184 2026-10-27T19:11:54Z رؤژان 79961 /* دارێک وێب */ بەشی نوێ 1695810 wikitext text/x-wiki == زانیاریی لەسەر دارک وێب == زانیاری [[بەکارھێنەر:هیرۆین|هیرۆین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هیرۆین|لێدوان]]) ١٥:٠٥، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == دارێک وێب == تۆ کێی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) dofvu5i8yv9wzr5jj8cdykd3wf3fm40 1695811 1695810 2026-10-27T19:13:04Z رؤژان 79961 /* دەتوانی پێمان بلێی تۆ کێی */ بەشی نوێ 1695811 wikitext text/x-wiki == زانیاریی لەسەر دارک وێب == زانیاری [[بەکارھێنەر:هیرۆین|هیرۆین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هیرۆین|لێدوان]]) ١٥:٠٥، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == دارێک وێب == تۆ کێی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == دەتوانی پێمان بلێی تۆ کێی == دەتوانی پێمان بلێ تۆ کێی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 3r4nblguw7azopk73aip30lany7juea 1695812 1695811 2026-10-27T19:13:51Z رؤژان 79961 /* دەتوانی پێمان بلێی تۆ کێی */ وەڵامدانەوە 1695812 wikitext text/x-wiki == زانیاریی لەسەر دارک وێب == زانیاری [[بەکارھێنەر:هیرۆین|هیرۆین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هیرۆین|لێدوان]]) ١٥:٠٥، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == دارێک وێب == تۆ کێی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == دەتوانی پێمان بلێی تۆ کێی == دەتوانی پێمان بلێ تۆ کێی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :گوی بخۆ [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 2ssmki670bdc6c4bxmg1y0i7uiycoyi 1695813 1695812 2026-10-27T19:14:37Z رؤژان 79961 1695813 wikitext text/x-wiki == زانیاریی لەسەر دارک وێب == زانیاری [[بەکارھێنەر:هیرۆین|هیرۆین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هیرۆین|لێدوان]]) ١٥:٠٥، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == دارێک وێب == تۆ کێی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == دەتوانی پێمان بلێی تۆ کێی == دەتوانی پێمان بلێ تۆ کێی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :گوی بخۆ [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) تۆ کەرێکی وەفاداری [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٤، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) sxjx9fak6waekk6ulc7rou2gkguae9y 1695814 1695813 2026-10-27T19:15:14Z رؤژان 79961 1695814 wikitext text/x-wiki == زانیاریی لەسەر دارک وێب == زانیاری [[بەکارھێنەر:هیرۆین|هیرۆین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هیرۆین|لێدوان]]) ١٥:٠٥، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == دارێک وێب == تۆ کێی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == دەتوانی پێمان بلێی تۆ کێی == دەتوانی پێمان بلێ تۆ کێی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :گوی بخۆ [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) تۆ کەرێکی وەفاداری [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٤، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ناتوانی هاکمان ببکەی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٥، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) hvuc7nkf3zo6163o8x9r3o3ll63uhy1 1695815 1695814 2026-10-27T19:17:01Z رؤژان 79961 1695815 wikitext text/x-wiki == زانیاریی لەسەر دارک وێب == زانیاری [[بەکارھێنەر:هیرۆین|هیرۆین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هیرۆین|لێدوان]]) ١٥:٠٥، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == دارێک وێب == تۆ کێی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == دەتوانی پێمان بلێی تۆ کێی == دەتوانی پێمان بلێ تۆ کێی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :گوی بخۆ [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٣، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) تۆ کەرێکی وەفاداری [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٤، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) ناتوانی هاکمان ببکەی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٥، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) تۆ تەواوی [[بەکارھێنەر:رؤژان|رؤژان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:رؤژان|لێدوان]]) ١٩:١٧، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) i255plntqvcf1igeg38e5fcc4f26phl 0 304544 1696155 1692537 2026-10-28T10:35:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1696155 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی بادێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کاني بادي}}<br>{{lang-en| Kani Bade}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.80640| 43.70911}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کانی بادێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.80640| 43.70911 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٦٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٥١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی بادێ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئاکرێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان= bot: unknown}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == ناوی گوندی کانی بادێ (کانی بادی)، لە دوو بەشی سەرەکی پێکدێت کە پەیوەستن بە شێوازی جوگرافی و تایبەتمەندی سروشتی ناوچەکەوە: * [[کانی]]: ئاماژەیە بۆ بوونی سەرچاوەیەکی ئاوی سروشتی یان کانییەک لە شوێنی بنەڕەتی دروستبوونی گوندەکەدا. * بادێ (یان بادی): لە ڕووی زمانی و ئیتیۆمۆلۆژییەوە دوو بۆچوونی سەرەکی لەسەر ھەیە: ** پەیوەست بە ڕێڕەوی با (باد): وشەی «باد» لە زاراوە کۆنەکان یان فارسی/کوردیی کەونارادا بە مانای «[[با]]» (Wind) دێت؛ واتە «کانییەک کە با لێی دەدات» یان کەوتووەتە شوێنێکی بەرز و بادی (کۆڵانە با). ** پەیوەست بە ناو یان ئاوەدانی: لە ھەندێک ناوچەی بەھدینان، وشەی «بادێ/بادی» وەک کورتکراوەی ناو یان ئاماژەیەک بۆ شوێنێکی خاوەن داری بەردار یان ڕەز و باخ بەکارھاتووە، یان ئاماژەیە بۆ ناوچەی سەر بە ناوچەی بادینان. بە شێوەیەکی گشتی لە ناوچە شاخاوییەکانی ئاکرێدا، ناونانی لەم شێوەیە پەیوەستە بە بوونی سەرچاوەیەکی ئاو لە شوێنێکی بەرز یان کراوە کە بەھۆی ھەڵکردنی بایشەوە ناسراو بووە (کانیی شوێنی باوی/بادی). == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٢٧) [[خێزان]] و (١٥١) کەس، کە (٨٦) [[نێر]] و (٦٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] p565f14ukms69oj5w0wi940lfb6rge3 0 304829 1695733 1692406 2026-10-27T16:34:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1695733 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کادانا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کادانا}}<br>{{lang-en| Kadana }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.91321| 43.85652}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کادانا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.91321| 43.85652 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٥٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کادانا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان= bot: unknown}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == ناوی گوندی کادانا لە ڕووی زمانەوانی و تۆپۆنۆمییەوە (زانستی ناوی شوێنەکان) پەیوەستە بە سروشتی ئابووری، کشتوکاڵی و ئاژەڵداریی ناوچەکەوە: * ڕەگی وشەکە (کادان / کایەن): لە [[زمانی کوردی]]دا وشەی «کادان» (یان کادێن، کاڵێن) بە واتا و جێگەی ھەڵگرتن و کۆکردنەوەی «[[کا]]» (پاشماوەی [[گەنم]] و [[جۆ]] بۆ ئاژەڵداری) دێت. * پاشگری (ا / ئا): پاشگرێکی جێگە و نیشانەیە لە زمانی کوردیدا (وەک: بەردانا، وەرتێ، کادانا). لەبەر ئەوەی ناوچەکانی دەڤەری زێباری و ئاکرێ لە مێژوودا ناوچەی دەوڵەمەند بوون بە کشتوکاڵ (بەرھەمھێنانی دانەوێڵە) و بەخێوکردنی مەڕوماڵات، ئەم جۆرە ناوەنە ئاماژەن بۆ «شوێنی کا» یان «جێگەی کادان و عەمباری کا و ئالیکی ئاژەڵ» کە لە کەڤندا وەک وێستگەیەکی کشتوکاڵی یان مەڕداری ناسراوە. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٩٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٩٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 0k9xojdakjsvwpmff3l8wkz7yspmn49 0 304831 1696031 1692405 2026-10-28T05:06:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1696031 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کافیا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|کافیا}}<br>{{lang-en| Kafya }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.95644| 43.72104}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی کافیا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.95644| 43.72104 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.hewalname.com/ku/?p=2866 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئاکرێ|ئاکرێ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دینارتێ|دینارتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩١٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کافیا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دینارتێ]] لە [[قەزای ئاکرێ]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان= bot: unknown}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> == ناو == سەبارەت بە ڕەگی زاراوەسازی و ھۆکاری ناونانی گوندی کافیا کە سەر بە ناوچەی زێبارییە)، دوو شیکردنەوەی زمانەوانی و ناوچەیی بۆ ئەم ناوە دەکرێت: * واتای بەرایی/تێرکەر (کافی): لە لێکدانەوەی ناوچەییدا، وشەکە پەیوەندیدار دەکرێتەوە بە وشەی «کافی» (تێرکەر/بەس)، بەھۆی بوونی سەرچاوەی ئاوی سازگار، خاکی بەپیت و وەرزی لەوەڕگەی باش لە ڕابردوودا. بەپێی ئەم لێکدانەوەیە، ناوچەکە بۆ بژێوی و پێداویستییەکانی دانیشتووانەکەی و مەڕومالاتیان «کافی» (بەس) بووە. * واتای جوگرافی و زمانی کوردی (دەستپێک/کۆتایی): لە ناوچە شاخاوییەکاندا وشەی «کاف» یان «کەف» ھەندێک جار بۆ [[ئەشکەوت]]، بەردی تڵخ و تیژ، یان لوتکەی شاخ بەکاردێت. ھەروەھا کافیا وەک دوا گوندی ناوچەی زێباری لە ڕووی ڕۆژئاواوە کەوتووەتە سەر سنووری جوگرافیی دیاریکراو. == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١١١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١٤٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، چۆڵە و ئاوەدان نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ئاکرێ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] cvxslmv19qjexr32lnoezy0uyrz02zq 0 305251 1695871 1693723 2026-10-27T19:55:59Z Bilalinfo 57400 شۆبۆکس 1695871 wikitext text/x-wiki {{Short description|فیلمێکی مێژوویی کۆریای باشووری ساڵی ٢٠١٧}} {{About|فیلمەکەی کۆریای باشووری ساڵی ٢٠١٧|فیلمەکەی مارتن سکۆرسێزی لە ساڵی ١٩٧٦|شۆفێری تاکسی|6=بەکارھێنانەکانی تر|7=Taxi Driver (disambiguation)}} {{Infobox film | name = شۆفێری تاکسی | image = A Taxi Driver 2017.jpg | alt = | caption = پۆستەری بڵاوبوونەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=^택시_운전사|hanja=택시運轉士}} | director = جانگ ھوون | producer = پارک ئوون-کیۆنگ<br />ھان سێونگ-ڕیۆنگ | writer = ئۆم یوو-نا | starring = {{plainlist| * [[سۆنگ کانگ ھۆ]] * تۆماس کرێچمان * یوو ھای-جین * ڕیوو جون-یەول }} | music = جۆ یۆنگ-وۆک | cinematography = گوۆ ناک-سۆن | editing = کیم سانگ-بوم<br />کیم جەی-بوم | studio = دە لامپ | distributor = [[شۆبۆکس]] | released = {{film date|2017|08|02|df=y}} | runtime = ١٣٧ خولەک | country = کۆریای باشوور | language = کۆری<br />ئینگلیزی<br />ئەڵمانی | budget = {{KRW|15 billion}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2017/07/15/0200000000AKR20170715028800005.HTML|سەردێڕ="영화 '택시운전사' 1973년식 브리사 택시 복원에만 7개월"|script-title=ko:영화 '택시운전사' 1973년식 브리사 택시 복원에만 7개월|ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠١٧|وێبگە=[[Yonhap News Agency]]|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170803051655/http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2017/07/15/0200000000AKR20170715028800005.HTML|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><br />{{nowrap|(نزیکەی ١٣٫٨ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی)}} | gross = {{USD|87.1 million}}<ref name="NUM">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-numbers.com/movie/Taeksi-Woonjunsa-(South-Korea)#tab=summary|سەردێڕ=شۆفێری تاکسی|وێبگە=The Numbers|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170916053643/http://www.the-numbers.com/movie/Taeksi-Woonjunsa-(South-Korea)#tab=summary|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> }} '''''شۆفێری تاکسی''''' ({{korean|택시운전사}}) فیلمێکی [[سیاسەت|سیاسی]] و [[فیلمی ئەکشن|دراما و ئەکشنی]] ساڵی ٢٠١٧ی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.metacritic.com/movie/a-taxi-driver |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170906173959/http://www.metacritic.com/movie/a-taxi-driver |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=[[Metacritic]] |سەردێڕ=شۆفێری تاکسی (٢٠١٧)؛ چەشنی: ئەکشن، دراما، مێژوویی - میتاکریتیک |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە دەرھێنانی جانگ ھوون و نووسینی ئۆم یوو-نا، کە [[سۆنگ کانگ ھۆ|سۆنگ کانگ-ھۆ]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت، لەگەڵ تۆماس کرێچمان، یوو ھای-جین، و ریوو جون-یەول.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20160503000740 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612142225/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20160503000740 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵ لە فیلمی 'شۆفێری تاکسی'دا دەگێڕێت |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180613122323/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=4&blbdComCd=601006&seq=3781&mode=VIEW |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=سونگ کانگ-ھۆ ڕۆڵی سەرەکی لە شۆفێری تاکسیدا دەگێڕێت کە وێنەی بزووتنەوەی دیموکراسیخوازیی گوانگجو دەکات |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> فیلمەکە لەسەر بنەمای چیرۆکێکی ڕاستەقینە دروستکراوە، بەدوای شۆفێرێکی تاکسیی خەڵکی سێئولدا دەڕوات کە ناڕاستەوخۆ دەبێتە بەشێک لە ڕووداوەکانی ڕاپەڕینی گوانگجو لە ساڵی ١٩٨٠. فیلمەکە لە ئەزموونەکانی ڕۆژنامەنووسی ئەڵمانی یورگن ھینتزپیتەر لە تۆڕی ARD و پەیوەندییەکانی لەگەڵ شۆفێر کیم مان-سۆب (لە سەر بنەمای کیم سا-بۆک) وەرگیراوە. لەبەر ئەوەی لە کاتی بەرھەمھێنانی فیلمەکەدا زانیارییەکی کەم دەربارەی کیم لەبەر دەستدا بوو، زۆرێک لە وردەکارییەکانی ژیانی و ڕووداوەکانی دەرەوەی گوانگجو دراماتیزە کران. فیلمەکانی ھینتزپیتەر بۆ جیھانیان ئاشکرا کرد کە حکوومەتی کۆریای باشوور کۆمەڵکوژیی دەرحەق بە خۆپیشاندەران لە گوانگجو ئەنجام دەدات، شارێک کە کەوتبووە ژێر قەدەغەی ھاتوچۆ و لە بەشەکانی تری وڵاتەکە دابڕێنرابوو. فیلمەکە لە ٢ی ئابی ٢٠١٧ لە کۆریای باشوور بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2017/01/141_221586.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170802205907/http://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2017/01/141_221586.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠١٧|ئیش=[[The Korea Times]] |سەردێڕ=فیلمە بودجە گەورەکان بۆ ساڵی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پێشوازییەکی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا، کە ستایشی وێناکردنی جیاوازی ڕاپەڕینی گوانگجو، کاریگەرییە سۆزدارییەکانی، و نیشاندانی پەیوەندی نێوان کەسایەتی سەرەکی و ھینتزپیتەریان کرد. ھەروەھا وەک نوێنەری کۆریای باشوور بۆ [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی بیانی]] لە [[٩٠ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار]] ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧|script-title=ko:제90회 아카데미영화상 외국어영화부문 한국영화 출품작 선정 결과 |ناونیشان=http://kofic.or.kr/kofic/business/board/selectBoardDetail.do?boardNumber=4&boardSeqNumber=45912#none|سەردێڕ=영화진흥위원회 홈페이지입니다. |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612143054/http://kofic.or.kr/kofic/business/board/selectBoardDetail.do?boardNumber=4&boardSeqNumber=45912#none |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="South Korea">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kil |یەکەم=Sonia |ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشان=https://variety.com/2017/film/asia/korea-selects-a-taxi-driver-for-oscar-race-1202546725/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612163312/https://variety.com/2017/film/asia/korea-selects-a-taxi-driver-for-oscar-race-1202546725/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]] |سەردێڕ=کۆریا پێشوازی لە 'شۆفێری تاکسی' دەکات بۆ ڕکابەری ئۆسکار |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> فیلمەکە سەرکەوتنێکی بازرگانی بەرچاوی بەدەستھێنا: دووەم پڕداھاتترین فیلمی کۆریای باشوور بوو لە ساڵی ٢٠١٧دا، و ئێستاش بە شازدەھەمین پڕداھاتترین فیلمی کۆریای باشوور لە مێژوودا دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.boxofficemojo.com/intl/korea/yearly/?yr=2017&p=.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170618001026/http://www.boxofficemojo.com/intl/korea/yearly/?yr=2017&p=.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=ئەنجامەکانی بۆکس ئۆفیسی ساڵانەی ٢٠١٧ لە کۆریای باشوور - بۆکس ئۆفیس مۆجۆ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kobis.or.kr/kobis/business/stat/boxs/findFormerBoxOfficeList.do?loadEnd=0&searchType=search&sMultiMovieYn=N&sRepNationCd=K&sWideAreaCd= |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180819033720/http://www.kobis.or.kr/kobis/business/stat/boxs/findFormerBoxOfficeList.do?loadEnd=0&searchType=search&sMultiMovieYn=N&sRepNationCd=K&sWideAreaCd= |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=ئامارەکانی KOBIS |بڵاوکەرەوە=[[Korean Film Council]] |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{KMDb film|16150|شۆفێری تاکسی}} * {{IMDb title|6878038|شۆفێری تاکسی}} * [https://www.hancinema.net/korean_movie_A_Taxi_Driver.php شۆفێری تاکسی] لە [[ھانسینەما|هانسینەما]] * ''[http://movie.naver.com/movie/bi/mi/basic.nhn?code=146469 شۆفێری تاکسی]'' لە ناڤەر مووڤیز {{in lang|ko}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|کۆریای باشوور}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنە کۆمیدییەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ساڵی ١٩٨٠ داندراون]] sa78hnq1nycs42rl7chq2ti5n3ee94t 0 305371 1695760 1692162 2026-10-27T16:39:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1695760 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا | image = شەهید کاردۆ گەڵاڵی.jpg | image_size = | alt = | caption = | other_names = کاردۆ گەڵاڵی | birth_date = ١٩٥١ | birth_place = گوندی [[کەردز]]، [[هەولێر]]{{هن}}{{ئاڵا|کوردستان}} | death_date = ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ (٣٢ ساڵ ژیاوە) | death_place = [[بەغدا]]، [[عێراق]] | death_cause = لەسێدارەدان لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە | nationality = | occupation = یاساناس، پارێزەر، شاعیر، سیاسەتمەدار | party = [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان]]{{هن}}[[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | years_active = ١٩٧٠–١٩٨٣ }} '''کاردۆ عەبدولقەهار مستەفا'''، ناسراو بە '''کاردۆ گەڵاڵی''' (١٩٥١ – ٩ی تەممووزی ١٩٨٣)، تێکۆشەر، یاساناس، شاعیر و یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]] و شۆڕشی نوێی گەلی کورد بوو. ئەو لە تەمەنی لاوێتییەوە تێکەڵ بە خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی کورد بوو و لە کۆتاییدا بەهۆی چالاکییە سیاسییەکانییەوە لەلایەن [[عێراقی بەعس|ڕژێمی بەعسەوە]] لەسێدارە درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=شەهید ( کاردۆ گەڵاڵی ) ئەوەندی من دەمناسی |ناونیشان=https://chra.tv/%d8%b4%db%95%d9%87%db%8c%d8%af-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%af%db%86-%da%af%db%95%da%b5%d8%a7%da%b5%db%8c-%d8%a6%db%95%d9%88%db%95%d9%86%d8%af%db%8c-%d9%85%d9%86-%d8%af%db%95%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b3/ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=CHRA.TV}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == کاردۆ گەڵاڵی لە ساڵی ١٩٥١ لە گوندی [[کەردز]]، سەر بە شارۆچکەی [[قوشتەپە]] لە پارێزگای [[هەولێر]]، لە بنەماڵەیەکی خوێندەوار لەدایک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەهید (کاردۆ گەڵاڵی) ئەوەندی من دەمناسی‌ |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/KS/details/?Jimare=78553 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=www.pukmedia.com |زمان=ku}}</ref> خولیایەکی زۆری بۆ خوێندنەوە هەبوو و خاوەنی کتێبخانەیەکی تایبەتی بوو لە ماڵەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سیاسەتمەدار و نووسەر و پارێزەر ... کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://kurdistannet.org/kn2011/index.php/kn-taibet/2009-01-10-21-52-05/2011-02-16-22-17-07 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=kurdistannet.org}}</ref> == خوێندن == قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی گوندی کەردز تەواو کرد، پاشان قۆناغەکانی ناوەندی و ئامادەیی لە [[ھەولێر|هەولێر]] خوێند. لەو ماوەیەدا تێکەڵ بە کاری سیاسی بوو و ڕۆڵی بەرچاوی لە ڕێکخستنەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستاندا هەبوو. دواتر لە کۆلێژی یاسای [[زانکۆی بەغدا]] وەرگیرا. لە ساڵی ١٩٧٤، بەهۆی پەککەوتنی گفتوگۆکانی نێوان [[شۆڕشی ئەیلوول]] و حکوومەتی عێراق و دەستپێکردنەوەی شەڕ، خوێندنی بەجێهێشت و پەیوەندی بە شۆڕشەوە کرد. دوای نسکۆی ١٩٧٥ گەڕایەوە بۆ تەواوکردنی خوێندن و لە ساڵی ١٩٧٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە یاسادا وەرگرت. هەر لەو ساڵەدا وەک پارێزەر لە هەولێر نووسینگەی کردەوە و دەستبەکار بوو. == ژیانی سیاسی == کاردۆ گەڵاڵی لە تەمەنی لاوێتییەوە کادیرێکی چالاکی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و [[شۆڕشی ئەیلوول]] بوو. دوای نسکۆی ١٩٧٥ ڕۆڵێکی سەرەکی لە بوژاندنەوە و دروستکردنەوەی ڕێکخستنە نهێنییەکاندا هەبوو. ئەو یەکێک بوو لە دەستەی دامەزرێنەرانی [[بزووتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان|بزووتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان]]، لەگەڵ کەسایەتییە دیارەکانی وەک [[ساڵح یووسفی|ساڵح یوسفی]]، [[عەلی عەسکەری]]، دکتۆر خالید، [[عەلی هەژار]] و [[ڕەسوڵ مامەند]]. لە ڕێکخستنەکانی ناوشاری [[ھەولێر|هەولێر]] چالاک بوو و توانی ژمارەیەکی زۆر لە قوتابیان، لاوان و چین و توێژەکانی تری خەڵکی شار لە دەوری ڕێکخستنەکان کۆ بکاتەوە و بۆیان سیمیناری سیاسی و ڕۆشنبیری ساز بکات. == چالاکی ئەدەبی == جگە لە کاری یاسایی و سیاسی، لە بواری ئەدەب و شیعریشدا چالاک بوو. دوو کتێبی چاپکراوی هەبوو بە ناوەکانی ''زێدەبایی'' و ''عەلی شون هەڵگر''. هەروەها کۆمەڵێک شیعر و وتاری سیاسی و ئەدەبی لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی کوردستانی ئەو سەردەمەدا بڵاو کردەوە. == دەستگیرکردن و لەسێدارەدان == لە ٩ی نیسانی ١٩٧٩، کاتژمێر ١٠ی بەیانی، لە کاتی ئەنجامدانی کاری پارێزەری لەناو حەرەمی دادگای [[هەولێر]]، کاردۆ گەڵاڵی و هاوڕێکەی عەلی هەژار لەلایەن مەفرەزەیەکی تایبەتی دەزگای ئەمنی بەعسەوە دەستگیر کران. ئەوان ماوەی چوار ساڵ و سێ مانگ لە زیندانەکانی ئەمنی هەولێر و [[مووسڵ|موسڵ]] و [[زیندانی ئەبووغرێب]] لە [[بەغدا]] ئەشکەنجە دران، بەڵام هیچ نهێنییەکی ڕێکخستنیان نەدرکاند. لە ٩ی تەممووزی ١٩٨٣ لە بەغدا لەسێدارە دران و تەرمەکانیان نەدرانەوە بە کەسوکاریان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=٤۱ ساڵ تێپەڕ دەبێت بەسەر شەهیدبوونی شەهید عه‌لی هەژار و شەهید کاردۆ گەڵاڵی |ناونیشان=https://www.jamawarnews.com/detailnews.aspx?jimare=11908&cor=1&related=2031 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=www.jamawarnews.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:یاساناس]] [[پۆل:شاعیران]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:نووسەران]] [[پۆل:پارێزەران]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] az656e4witsz5jvcbxs7wntdtlhbj6t 0 305391 1696179 1695086 2026-10-28T10:39:02Z Shaween 18477 1696179 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer| name=ویلیام فۆکنەر |image=Carl Van Vechten - William Faulkner (greyscale and cropped).jpg|caption=فۆکنەر له 1954|birth_name=ویلیام کوتبێرت فۆکنەر<!-- His birth name was spelled FALKNER, later, its spelling was changed to Faulkner. -->|birth_date={{birth date|1897|09|25}}|birth_place=[[نیو ئەلبانی، میسیسیپی]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]].|death_date={{death date and age|1962|07|06|1897|09|25}}|death_place=بایهایلیا، میسیسیپی، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]|education=<!-- Per MOS:INFOEDU, for post-secondary graduates only -->|spouse={{marriage|Estelle Oldham|June 1929}}|children=1|notable_works={{ubl|''[[The Sound and the Fury]]'' (1929)|''[[As I Lay Dying]]'' (1930)|''[[Sanctuary (Faulkner novel)|Sanctuary]]'' (1931)|''[[Light in August]]'' (1932)|''[[Absalom, Absalom!]]'' (1936)|''[[A Fable]]'' (1954)}}|awards={{ubl|[[Nobel Prize in Literature]] (1949)|[[National Book Award]] {{awrap|(1951, 1955)}}|[[Pulitzer Prize for Fiction]] {{awrap|(1955, 1963)}}}}|signature=Faulkner signature.png}}  '''ویلیام کوتبێرت فۆکنەر''' (٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧&nbsp;– ٦ی تەمموزی ١٩٦٢) نووسەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ڕۆمان و کورتە چیرۆکەکانی ناسراوە کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا کاونتی, [[میسیسیپی]], وەستانێکە بۆ ناوچەی لافایێت کە زۆربەی ژیانی تێدا بەسەر بردووە. براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیات لە ساڵی ١٩٤٩, فۆکنەر یەکێکە لە نووسەرە بەناوبانگەکانی ئەدەبی ئەمریکی, زۆرجار بە گەورەترین نووسەری ئەدەبی باشوور دادەنرێت و وەک یەکێک لە کاریگەرترین و گرنگترین نووسەرانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. فۆڵکنەر لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە و لە شاری ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی گەورە بووە. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]] پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانەی کەنەدا کرد، بەڵام لە شەڕدا خزمەتێکی نەکرد. گەڕانەوەی بۆ ئۆکسفۆرد، بۆ ماوەی سێ وەرز لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی پێش ئەوەی وازی لە خوێندن بهێنێت. ڕووی لە [[نیوئۆرلەنس|نیو ئۆرلینز]] کرد، لەوێ یەکەم ڕۆمانی ''مووچەی سەربازان'' (١٩٢٥)ی نووسی. گەڕایەوە ئۆکسفۆرد و فیلمی ''Sartorris'' (1927)ی نووسی، کە یەکەم بەرهەمی بوو لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا. لە ساڵی ١٩٢٩دا ''کتێبی دەنگ و تووڕەیی'' بڵاوکردەوە. ساڵی دواتر نووسیویەتی ''As I Lay Dying''. دواتر لەو دەیەیەدا، ''لە مانگی ئابدا نووسیویەتی Light'' ; ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' '';'' و ''زە وایلد پاڵمز''. هەروەها وەک سیناریۆنووس کاری کردووە، بەشداری کردووە لە ڕۆمانی ''(To Have and Have Not'' و<nowiki><i id="mwPA">The Big Sleep</i></nowiki> )ی هاوارد هۆکس کە لە ڕۆمانی ڕیمۆند چاندلەرەوە وەرگیراوە. ناوبانگی فۆکنەر دوای بڵاوکردنەوەی ڕۆمانی ''فۆلکنەری گەورە'' (1946)ی مالکۆم کاولی گەشەی کرد، هەروەها خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی 1949ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/|سەردێڕ=Nobel Prize in Literature 1949 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> تاکە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵە کە لەدایکبووی شاری میسیسیپییە. دوو لە بەرهەمەکانی بە ''ناوەکانی ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) و ''ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) خەڵاتی پولیتزەری بۆ چیرۆکی خەیاڵی بەدەستهێنا. فۆکنەر لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە لە مانگی تەمموزی ١٩٦٢ بەهۆی [[جەڵدەی دڵ|جەڵتەی دڵەوە]] گیانی لەدەستدا. ڕالف ئێلیسۆن بە "گەورەترین هونەرمەند کە باشوور بەرهەمی هێناوە" ناوی بردووە. == ژیان == === منداڵی و میرات === [[File:William_Clark_Falkner.jpg|وێنۆک| فۆڵکنەر لە ژێر کاریگەری چیرۆکەکانی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە باپیرە گەورەی باوکی و هاوناوی بوو.]] فۆڵکنەر لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٨٩٧ لە شاری نیو ئەلبانی لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە، یەکەم کوڕی چوار کوڕی مۆری کوتبێرت فالکنەر و مۆد باتلەر بووە.<ref name="Ole Miss">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/|سەردێڕ=MWP: William Faulkner (1897-1962) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151101145349/http://www.olemiss.edu:80/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=Olemiss.edu}}</ref> خێزانەکەی چینی ناوەڕاستی سەرەوە بوون، بەڵام "تەواو لە ئەرستۆکراسی پەتۆی فیۆداڵی کۆن نەبوون". دوای ئەوەی مۆد پلانی مۆری بۆ بوون بە ڕەنجەر لە تەکساس ڕەتکردەوە، خێزانەکە لە ساڵی ١٩٠٢دا ڕوویان لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی کرد، کە باوکی فۆکنەر لەوێ جێگیرخانەیەکی جل و بەرگی و فرۆشگای ڕەقەکاڵای دامەزراند پێش ئەوەی ببێتە بەڕێوەبەری بازرگانی زانکۆی میسیسیپی.<ref name="Minter 1980, p. 8" /> جگە لە ماوەی کورت لە شوێنەکانی تر، فۆڵکنەر تا کۆتایی ژیانی لە ئۆکسفۆرد ژیاوە.<ref name="Ole Miss" /><ref name="Nobel Prize">{{Nobelprize}}</ref> فۆکنەر تەمەنی کوڕێتی بە گوێگرتن لەو چیرۆکانەی بەسەر برد کە لەلایەن گەورەکانیەوە بۆی دەگێڕدرانەوە – چیرۆکەکان کە [[شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا|شەڕی ناوخۆ]] و کۆیلایەتی و [[کوو کڵەس کڵان|کو کلۆکس کلان]] و بنەماڵەی فۆکنەریان گرتەوە.<ref name="ReferenceA">Minter, David L. ''William Faulkner, His Life and Work''. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 1980; {{ISBN|0-8018-2347-1}}</ref> ویلیامی گەنج زۆر کاریگەری مێژووی خێزانەکەی و ئەو ناوچەیەی کە تێیدا ژیاوە بووە. میسیسیپی هەستی نوکتەیی ئەو، هەستی پێگەی کارەساتباری [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییەکانی]] " [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ڕەش]] و [[ئەمریکییە سپیپێستەکان|سپی]] "، تایبەتمەندی کارەکتەرە باشوورییەکان و بابەتەکانی بێ کات، لەوانەش کەسانی زیرەکی توند کە لە پشت ڕووبەری کوڕە باش و سادە و سادەکانەوە نیشتەجێن، دیاری کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=William Faulkner's Demons |ناونیشان=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |journal=The New Yorker |زمان=en-US |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> بە تایبەتی کاریگەری چیرۆکەکانی باپیرە گەورەی ویلیام کلارک فالکنەر بوو، کە بووبووە کەسایەتییەکی نزیک لە ئەفسانەیی لە باکووری میسیسیپی. فالکنەری گەورە لە هەژاریدا لەدایک بووە، کەسێکی توندڕەوی دیسپلین بووە و عەقیدێکی کۆنفیدڕاڵی بووە. دوو جار بە تۆمەتی کوشتن دادگایی کرا و بێتاوان دەرچوو، بووە ئەندامی ماڵی میسیسیپی و بووەتە خاوەنی بەشێکی هێڵی ئاسن پێش ئەوەی لەلایەن هاوخاوەنەکەیەوە بکوژرێت. فۆڵکنەر زۆر لایەنی ژیاننامەی باپیرە گەورەی لە بەرهەمەکانی دواتردا جێگیر کردووە. فۆڵکنەر سەرەتا لە قوتابخانەدا سەرکەوتوو بوو و پۆلی دووەمی بەجێهێشت. بەڵام لە شوێنێکەوە لە پۆلی چوارەم و پێنجەمەوە دەستی پێکرد، منداڵێکی بێدەنگتر و کشاوەتر بوو. ناوبەناو یاری وازهێنانی دەکرد و بێباک بوو لە کاری قوتابخانە. بەڵکو گرنگی بە لێکۆڵینەوە لە مێژووی میسیسیپی دا. دابەزینی ئاستی ئاستی لە قوتابخانەدا بەردەوام بوو و فۆڵکنەر کۆتایی بە دووبارەکردنەوەی پۆلەکانی یازدە و دوانزە هێنا و هەرگیز لە ئامادەیی دەرنەچوو.<ref name="ReferenceA" /> لە تەمەنی هەرزەکاریدا لە ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام (١٨٩٧-١٩٧٢) کە کچە بەناوبانگەکەی مەیجر لیموێل و لیدا ئۆلدهام بوو، هاوڕێیەتی دەکات و هەروەها پێیوابوو کە هاوسەرگیری لەگەڵ دەکات. بەڵام ئیستێل لە کاتی ڕۆمانسیەتەکەیاندا لەگەڵ کوڕانی دیکەدا هاوڕێیەتی دەکات و لە ساڵی ١٩١٨دا کۆرنێل فرانکلین (پێنج ساڵ لە فۆکنەر گەورەترە) پێش ئەوەی فۆڵکنەر پێشنیاری هاوسەرگیری بۆ بکات. ئەویش قبوڵى کرد. {{تێبینی|He proposed marriage to her before Faulkner did. Her parents insisted she marry Franklin for various reasons: he was an Ole Miss law graduate, had recently been commissioned as a major in the [[Hawaii Army National Guard]], and came from a respectable family with whom they were old friends.<ref name="Parini 2004 pp. 36"/>}} === گەشت بۆ باکوور و نووسینە سەرەتاییەکان === کاتێک تەمەنی ١٧ ساڵ بوو، فۆڵکنەر فیل ستۆن ی ناسی، کە بووە کاریگەرییەکی گرنگی سەرەتایی لەسەر نووسینەکانی. ستۆن چوار ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو و لە یەکێک لە خێزانە گەورەکانی ئۆکسفۆردەوە هاتبوو؛ خولیای ئەدەبیات بووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە [[زانکۆی یەیڵ|یێڵ]] و زانکۆی میسیسیپی هەبووە. ستۆن بەشێک لە شیعری سەرەتایی فۆڵکنەری خوێندەوە و سەرسام بوو، بوو بە یەکێک لە یەکەم کەسەکان کە بەهرەی فۆڵکنەری ناسی و هانی دا. ستۆن ڕاهێنەری فۆڵکنەری گەنج بوو، بەرهەمەکانی نووسەرانی وەک [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] ناساند کە کاریگەرییان لەسەر نووسینی فۆکنەر خۆی هەبوو. فۆڵکنەر لە سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا ئەو شیعر و کورتە چیرۆکانەی کە نووسیبووی بۆ ستۆن بە هیوای چاپکردنیان بەخشییە ستۆن. ستۆن ئەمانەی بۆ بڵاوکەرەوەکان نارد، بەڵام بە شێوەیەکی یەکسان ڕەتکرانەوە.<ref name="Coughlan, Robert 1953">Coughlan, Robert. ''The Private World of William Faulkner'', New York: Harper & Brothers, 1953 {{ISBN|0-8154-0424-7}}</ref> لە بەهاری ساڵی ١٩١٨، فۆڵکنەر گەشتێکی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ ستۆن لە یێڵ بژی، کە یەکەم گەشتی بوو بۆ باکوور. لە ڕێگەی ستۆنەوە، فۆکنەر نووسەرانی وەک [[شێروود ئەندەرسۆن]] و [[ڕۆبێرت فرۆست|ڕۆبەرت فرۆست]] و [[ئێزرا پاوەند|ئێزرا پاوند]] ناسی. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]]، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C)<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=١٩١٩|ناونیشان=https://www.fold3.com/image/614970413/1567-page-260-uk-royal-air-force-airmens-service-records-1918-1940|سەردێڕ=1567 - Page 260 - UK, Royal Air Force Airmens&#039; Service Records, 1918-1940 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=Fold3.com}}</ref> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Watson|یەکەم=James G.|سەردێڕ=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٩١٥١-٠|شوێن=Austin}}</ref> [[File:William_Faulkner_in_Toronto,_Canada_(1918).jpg|alt=Faulkner is pictured in a military uniform and cap, leaning on a cane. A caption reads "Royal Flying Corps".|وێنۆک| فۆڵکنەر وەک کادێت لە هێزی ئاسمانی کەنەدا، ساڵی ١٩١٨]] لە ٤ی ژانویەی ١٩١٩ بەهۆی کۆتایی هاتنی جەنگەوە وەک سەربازی تایبەت (پۆلی دووەم) لە کارەکەی دوورخرایەوە، دوای ئەوەی ١٧٩ ڕۆژ خزمەت دەکات.<ref name="auto" /> سەرەڕای ئەوەی لە نامەکانیدا ئیدیعای ئەوە دەکات، فۆڵکنەر مەشقی کابینەی فڕۆکەوانی وەرنەگرتووە و هەرگیز فڕینی نەکردووە. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩١٨دا کە گەڕایەوە بۆ ئۆکسفۆرد، فۆڵکنەر چیرۆکی جەنگی درۆینەی بۆ ناسیاوەکانی گێڕایەوە و تەنانەت برینێکی جەنگی ساختە کرد. لە کاتی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانی یەکەمدا]]، فۆڵکنەر هەوڵیدا بچێتە ناو سوپای ئەمریکاوە. باس لەوەش هەیە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتکراوەتەوە بەهۆی ئەوەی کێشی کەمتر بووە و باڵای کورتی 5'5". گێڕانەوەی دیکەش بە مەبەستی ئەوە دەسەلمێنن کە ئەو گێڕانەوەی پێشتر باسکراون درۆن. هەرچەندە سەرەتا پلانی دانابوو بچێتە ناو [[سوپای بەریتانیا]] بەو هیوایەی کە وەک ئەفسەرێک ڕاسپێردرێت، بەڵام فۆکنەر لەبری ئەوە بە نامەیەکی ساختە پەیوەندی بە هێزی ئاسمانی شاهانە (کەنەدا) کرد و یێڵی بەجێهێشت بۆ ئەوەی لە [[تۆرۆنتۆ]] مەشق و ڕاهێنان وەربگرێت. لە 10ی تەمموزی 1918 لە تۆرۆنتۆ ناوی خۆی تۆمار کرد، وەک سەربازی تایبەت (2 Class)، ژمارە 173799، لە RAF (C)<ref name="auto" /> بەڵام هەرگیز لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خزمەتگوزاری چالاکانەی لە دەرەوەی وڵات نەبینیوە، تەنها لە کۆگای دامەزراو لە تۆرۆنتۆ مەشق و ڕاهێنان دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Watson|یەکەم=James G.|سەردێڕ=William Faulkner: Self-Presentation and Performance|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٩١٥١-٠|شوێن=Austin}}</ref> لە زانکۆی میسیسیپی خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩١٩ ناوی خۆی تۆمارکردووە، بۆ ماوەی سێ وەرز خوێندوویەتی پێش ئەوەی لە تشرینی دووەمی ١٩٢٠ وازی لە خوێندن هێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william|سەردێڕ=MWP: William Faulkner (1897-1962) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100922051232/http://www.olemiss.edu/mwp/dir/faulkner_william/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠}}</ref> فۆڵکنەر پەیوەندی بە برایەتی سیگما ئەلفا ئیپسیلۆنەوە کرد، و بەدوای خەونەکەیدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی ببێتە نووسەر.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Messenger|یەکەم=Christian K.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|سەردێڕ=Sport and the Spirit of Play in American Fiction: Hawthorne to Faulkner|ڕێکەوت=١٩٨٣|بڵاوکەرەوە=Columbia University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣١-٥١٦٦١-٧|پەڕە=٢١٩|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220302103604/https://books.google.com/books?id=-2XOVxoWpiQC&pg=PA219|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زۆرجار وانەکانی بەجێدەهێشت و لە زمانی ئینگلیزیدا نمرەی "D"ی وەرگرتووە. بەڵام هەندێک لە شیعرەکانی لە بڵاوکراوەکانی کەمپسدا بڵاوکرانەوە.<ref name="Coughlan, Robert 1953" /> لە ساڵی ١٩٢٢ شیعری "پۆرترێت" لە گۆڤاری ئەدەبی نیو ئۆرلینز ''دابل دیلەر'' بڵاوکرایەوە. گۆڤارەکە دوای سێ ساڵ کۆمەڵە چیرۆکی "نیو ئۆرلینز"ی خۆی بڵاوکردەوە. دوای ئەوەی وازی لە خوێندن هێنا، کۆمەڵێک کاری سەیر و سەمەرەی وەرگرت: لە کتێبفرۆشێکی شاری نیویۆرک، وەک دارتاش لە ئۆکسفۆرد و وەک پۆستماستەری ئۆلێ میس. ئەو بەم بەیاننامەیە دەستی لە پۆستەخانە کێشایەوە: "نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم لە ژێر کاریگەری هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستەدا". === نیو ئۆرلینز و ڕۆمانە سەرەتاییەکان === {{سندووقی وتە|The peacefullest words. Peacefullest words. ''Non fui. Sum. Fui. Non sum.'' Somewhere I heard bells once. Mississippi or Massachusetts. I was. I am not. Massachusetts or Mississippi. Shreve has a bottle in his trunk. ''Aren't you even going to open it'' Mr and Mrs Jason Richmond Compson announce the ''Three times. Days. Aren't you even going to open it'' marriage of their daughter Candace ''that liquor teaches you to confuse the means with the end'' I am. Drink. I was not. Let us sell Benjy's pasture so that Quentin may go to Harvard and I may knock my bones together and together. I will be dead in. Was it one year Caddy said.}}  [[File:FQFauknerPirates.jpg|ڕاست|وێنۆک| لە ماوەی بەشێک لە کاتەکانی لە نیو ئۆرلینز، فۆکنەر لە خانوویەکدا لە گەڕەکی فەرەنسی (وێنەی ناوەڕاست زەرد) دەژیا.]] لە ساڵی ١٩٢٥ەوە، فۆڵکنەر شوقەیەکی لە شەقامی سانت پیتەر لەگەڵ تەلارساز و هونەرمەند ویلیام سپراتلینگ هاوبەش کرد. ساڵی دواتر بە شێوەیەکی تایبەت ''شێروود ئەندەرسۆن و کرێۆلە بەناوبانگەکانی دیکەیان'' بڵاوکردەوە، کە پارۆدییەک بوو لە ڕۆمانی ''شازادەی وێڵز و ئەمریکییە بەناوبانگەکانی دیکەی'' میگێل کۆڤاروبیاس، کە کاریکاتێرەکانی سپراتلینگیان لەبارەی بازنەی ئەدەبی چارەکی فەرەنسی لەگەڵ نووسین و پێشەکییەکی فۆڵکنەر تێکەڵ کرد. <ref name="Littleton2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Littleton|یەکەم=Taylor D.|سەردێڕ=William Spratling: His Life and Art|بڵاوکەرەوە=Louisiana State University Press|ساڵ=٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٧١-٥٦٢٦-١|edition=Louisiana paperback|شوێن=Baton Rouge}}</ref> {{Rp|74–80}}<ref name="MorrillBerk1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Morrill|یەکەم=Penny Chittim|سەردێڕ=Mexican Silver: 20th Century Handwrought Jewelry & Metalwork|دوایین٢=Berk|یەکەم٢=Carole A.|بڵاوکەرەوە=Schiffer Publishing|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٦٤٣-٠٦٦٣-١|edition=Revised|شوێن=Atglen, Pennsylvania}}</ref> {{Rp|17}} لە کاتێکدا زۆربەی نووسەرانی نەوەی فۆڵکنەر گەشتیان بۆ ئەوروپا کردووە و لە ئەوروپا دەژیا، فۆڵکنەر لە ئەمریکا بە نووسین ماوەتەوە. فۆکنەر نیوەی یەکەمی ساڵی ١٩٢٥ی لە [[نیوئۆرلەنس|شاری نیو ئۆرلینز]] لە ویلایەتی لویزیانا بەسەر برد، کە زۆرێک لە هونەرمەندان و نووسەرانی بۆهێمی لەوێ دەژیا، بە تایبەتی لە گەڕەکی فەرەنسی کە فۆکنەر تێیدا ژیاوە لە مانگی ئازارەوە. لە ماوەی ژیانیدا لە نیو ئۆرلینز، فۆکۆسی فۆکنەر لە شیعرەوە بۆ نۆسراو گۆڕا و شێوازی ئەدەبی ئەو گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لە ڤیکتۆریانەوە بۆ مۆدێرنیستی ئەنجامدا. ''ڕۆژنامەی تایمز-پیکایون'' چەندین کورتە بەرهەمی نۆسراوی خۆی بڵاوکردەوە. هەر لەو ماوەیەدا فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی بە ''ناوی مووچەی سەربازەکان'' لە شاری نیو ئۆرلینز نووسی. ئەندەرسۆن یارمەتی دا لە دەستەبەرکردنی بڵاوکردنەوەی، هەروەها بڵاوکردنەوەی ''مێشوولە'', بە پێشنیارکردنی هەردوو بەرهەمەکە بۆ بڵاوکەرەوەکەی. <ref name="Faulkner 2004">Hannon, Charles. "Faulkner, William". ''The Oxford Encyclopedia of American Literature''. Jay Parini (2004), Oxford University Press, Inc. The Oxford Encyclopedia of American Literature: (e-reference edition). Oxford University Press {{Doi|10.1093/acrefore/9780190201098.013.484}}</ref> ئەمانە و بەرهەمە سەرەتاییەکانی تری فۆکنەر لە بەرهەمەکانی هاوچەرخەکانی وەک [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] و ئێف سکۆت فیتزجێراڵد دەچوو، هەندێکجار نزیک بوو لە دەستەواژەی گونجاو. خانووە بچووکەکە لە 624 Pirate's Alley، تەنها لە گۆشەی کاتدراڵی سانت لویس لە نیو ئۆرلینز، ئێستا شوێنی کتێبەکانی Faulkner House Books ە، کە هەروەها وەک بارەگای کۆمەڵەی Pirate's Alley Faulkner کاردەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.wordsandmusic.org|سەردێڕ=Words and Music – A Literary Feast in New Orleans |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120628224641/http://www.wordsandmusic.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٢}}</ref> لە هاوینی ساڵی ١٩٢٧دا، فۆڵکنەر یەکەم ڕۆمانی خۆی نووسی کە لە ناوچەی خەیاڵی یۆکناپاتاوفا ''بە ناوی ئاڵاکان لە تۆزدا'' دانرا. ئەم ڕۆمانە زۆر سوودی لە نەریت و مێژووی باشوور وەرگرتووە، کە فۆڵکنەر لە تەمەنی گەنجیدا تێیدا سەرقاڵ بووە. ئەو لەگەڵ تەواوبوونی ڕۆمانەکەدا لەڕادەبەدەر شانازی بە ڕۆمانەکەوە دەکرد و پێیوابوو کە هەنگاوێکی بەرچاوە لە دوو ڕۆمانی پێشوویدا- بەڵام کاتێک پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوە بۆ Boni &amp;amp; Liveright, ڕەتکرایەوە. فۆڵکنەر بەم ڕەتکردنەوە وێران بوو بەڵام لە کۆتاییدا ڕێگەی بە بریکاری ئەدەبی خۆی، بن واسۆن، دا دەستکاری دەقەکە بکات و ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٢٩ بە ناوی ''سارتوریس بڵاوکرایەوە.'' <ref name="Faulkner 2004" /> {{تێبینی|The original version was issued as ''[[Flags in the Dust]]'' in 1973.}} ئەم بەرهەمە جێگەی سەرنج بوو کە یەکەم ڕۆمانی بوو کە باسی شەڕی ناوخۆی دەکرد نەک جەختکردنەوە هاوچەرخەکان لەسەر جەنگی جیهانی یەکەم و میراتەکەی. لە کۆتاییدا کچەکەی فۆڵکنەر، جیل، پەیوەندی بە مامۆستای زانکۆی ڤێرجینیا دۆگلاس دەیەوە کرد سەبارەت بە گەڕاندنەوەی دەقەکە. نزیکەی یەک لەسەر چوار لە دەستنووسە ڕەسەنەکە لەلایەن واسۆنەوە بڕدرابوو بۆ ئەوەی داواکارییەکانی بڵاوکەرەوەکانی هارکۆرت، براس لە ساڵی ١٩٢٩دا جێبەجێ بکات. بە کارکردن لە تایپسکریپتێکی ماوەتەوە، دای بڕگە بڕاوەکانی گەڕاندەوە بەڵام لانیکەم بەشێکی زیادکراوی لە دەقی بڵاوکراوەدا لەخۆگرتبوو. ئەم چاپە نوێیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە، ناونیشانی ڕەسەنی فۆکنەریشی گەڕاندەوە بە ناوی ''ئاڵاکان لە تۆزدا.'' وەشانی سێیەمی نۆئێل پۆلک لەو کاتەوە جێگەی دای گرتووە و لەلایەن ڕاندۆم هاوسەوە بە دەقی یەکلاکەرەوە دادەنرێت کە بڵاوکەرەوەی ئێستای چیرۆکە خەیاڵییەکانی فۆڵکنەرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠١٢|ناونیشان=https://faulkner.drupal.shanti.virginia.edu/content/flags-dust|سەردێڕ=Flags in the Dust (Text Key 217) {{!}} The Digital Yoknapatawpha Project |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=The Digital Yoknapatawpha Project}}</ref> === ''دەنگ و توڕەیی'' === [[File:The_Sound_and_the_Fury_(1929_1st_ed_dust_jacket).jpg|وێنۆک| ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)]] لە پاییزی ساڵی ١٩٢٨، تەنها دوای ٣١ ساڵەی لەدایکبوونی، فۆکنەر دەستی کرد بە کارکردن لەسەر ''فیلمی The Sound and the Fury''. سەرەتا بە نووسینی سێ کورتە چیرۆک لەسەر کۆمەڵێک منداڵ بە ناوی کۆتایی کۆمپسۆن دەستی پێکرد، بەڵام زۆری نەخایاند دەستی کرد بە هەستکردن بەوەی کە ڕەنگە ئەو کارەکتەرانەی کە دروستی کردوون باشتر گونجاو بن بۆ ڕۆمانێکی تەواو. ڕەنگە لە ئەنجامی نائومێدی لە ڕەتکردنەوەی سەرەتایی فیلمی ''ئاڵاکان لە تۆزدا''، ئێستا فۆکنەر بێباک بووبوو لە بڵاوکەرەوەکانی و ئەم ڕۆمانەی بە شێوازێکی زۆر تاقیکاریتر نووسیبوو. لە وەسفکردنی پرۆسەی نووسین بۆ ئەم بەرهەمەدا، فۆڵکنەر دواتر وتی ڕۆژێک وا دیار بوو دەرگاکەم لە نێوان خۆم و هەموو ناونیشانی بڵاوکەرەوە و لیستی کتێبەکاندا داخست. بە خۆمم گوت: ئێستا دەتوانم بنووسم.' === ١٩٢٩ {{En dash}} ١٩٣١ === لە ساڵی ١٩٢٩ فۆڵکنەر لەگەڵ ئیستێل ئۆلدهام هاوسەرگیری کرد و ئەندرۆ کوهن وەک باشترین پیاو لە ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکەدا کاری کرد. ئیستێل دوو منداڵی هاوسەرگیری پێشووی لەگەڵ کۆرنێل فرانکلین لەگەڵ خۆی هێنا و فۆکنەر هیوای خواست وەک نووسەرێک پشتگیری خێزانە نوێیەکەی بکات. فۆکنەر و ئیستێل یەک منداڵیان پێکەوە هەبوو، کچەکەیان جیل (١٩٣٣-٢٠٠٨). لە ساڵی 1929 دەستی بە نووسینی ''As I Lay Dying'' کردووە لەکاتێکدا بە شۆفتی شەوانە لە زانکۆی میسیسیپی پاوەر هاوس کاردەکات. ڕۆمانەکە لە ساڵی ١٩٣٠ بڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٣٠ەوە، فۆڵکنەر بەشێک لە کورتە چیرۆکەکانی بۆ گۆڤارە نەتەوەییە جیاوازەکان نارد. چەندین لەوانە بڵاوکرانەوە و داهاتێکی ئەوتۆیان بۆ هێنا کە بتوانێت خانوویەک لە ئۆکسفۆرد بۆ خێزانەکەی بکڕێت، کە ناوی لێنا ڕۆوان ئۆک. فۆڵکنەر بەهۆی خواستی پارە پەیداکردنەوە سووتەمەنی پێدرا، ''کتێبی سانکچەری'' نووسی. بە وەرگرتنی ڕۆیاڵیتی سنووردار لە کارەکانی، کورتە چیرۆکی لە گۆڤارەکانی وەک ''ڕۆژنامەی ئێوارەی شەممە پۆستدا'' بڵاوکردەوە بۆ تەواوکردنی داهاتەکەی. لە ساڵی ١٩٣١ یەکەم منداڵی فۆڵکنەر، کچێک کە ناویان ناوە ئەلاباما، لەدایک بوو، بەڵام دوای ٩ ڕۆژ کۆچی دوایی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.al.com/entertainment/2015/09/the_tragic_tale_of_william_fau.html|سەردێڕ=The tragic tale of William Faulkner's forgotten daughter, Alabama Faulkner |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al.com}}</ref> === ''ڕووناکی لە مانگی ئاب'' و ساڵانی هۆلیوود === [[File:Light_in_August_(1932_dust_jacket_cover).jpg|ڕاست|وێنۆک| ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢)]] تا ساڵی ١٩٣٢ فۆڵکنەر پێویستی بە پارە بوو. داوای لە واسۆن کرد مافی زنجیرەییکردنی ڕۆمانەکەی کە تازە تەواو بووە، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا''، بە گۆڤارێک بە ٥ هەزار دۆلار بفرۆشێت، بەڵام هیچیان ئەو ئۆفەرەیان قبوڵ نەکرد. پاشان [[مێترۆ-گۆلدوین-مایر|ستۆدیۆی ئێم جی ئێم]] پێشنیاری کرد بۆ فۆکنەر کار بکات وەک سیناریۆنووس لە هۆلیوود. فۆڵکنەر بینەرێکی بەئەمەکی فیلم نەبوو و ڕەخنەی هەبوو لە کارکردن لە پیشەسازی فیلمدا. وەک ئاندرێ بلایکاستن کۆمێنت دەکات، "پێویستی زۆری بە پارە بوو و هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو کە چۆن بەدەستی بهێنێت... بۆیە چووە هۆلیوود". ئاماژە بەوە کراوە کە نووسەرانی وەک فۆڵکنەر هەمیشە بەهۆی لێهاتوویی نووسینیانەوە بەکرێ نەگیراون بەڵکو "بۆ بەرزکردنەوەی شکۆمەندی ئەو...نووسەرانەی کە بەکرێیان گرتووە". <ref name="Bleikasten 2017 218" /> لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٣٢ گەیشتە [[شاری کولڤەر، کالیفۆرنیا|شاری کالڤەر سیتی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا]]. ئەو کارە پەیوەندییەکی وردە وردەی لەگەڵ فیلمسازی و لەگەڵ کالیفۆرنیا دەستپێکرد، ئەمەش قورس بوو بەڵام بەرگەی گرت بۆ ئەوەی "مووچەیەکی بەردەوام بەدەستبهێنێت کە خێزانەکەی لە ماڵەوە پشتگیری دەکرد". <ref name="Solomon 2017 1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Solomon|یەکەم=Stefan|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|سەردێڕ=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=University of Georgia|ژپنک=٩٧٨٠٨٢٠٣٥١١٤٨|شوێن=Athens|پەڕە=١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210529180140/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرەتا ئارەزووی کارکردنی لەسەر کارتۆنەکانی میکی ماوس ڕاگەیاند، درکی بەوە نەکرد کە لەلایەن [[ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی|کۆمپانیای واڵت دیزنی پرۆداکشنزەوە]] بەرهەم هێنراون نەک کۆمپانیای MGM. یەکەم سیناریۆی فیلمی ''ئەمڕۆ دەژین'' بوو کە وەرگێڕانی کورتە چیرۆکەکەی بوو بە ناوی "Turnabout"، کە وەڵامێکی تێکەڵاوی وەرگرت. پاشان وەرگێڕانێکی شاشەیی لە ''فیلمی سارتوریس'' نووسی کە هەرگیز بەرهەم نەهێنرا. لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٥٤ فۆکنەر کاری لەسەر نزیکەی ٥٠ فیلم کردووە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٤، فۆڵکنەر وەرگێڕانی سیناریۆی ڕۆمانی ''(هەبێت و نەبوونی)'' ی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] نووسی. فیلمەکە یەکەم فیلم بوو کە لۆرن باکال و [[ھەمفری بۆگارت|هامفری بۆگارت]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. بۆگارت و باکال ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لە ''فیلمی The Big Sleep'' ی هۆکس، کە فیلمێکی دیکەیە کە فۆڵکنەر کاری لەسەر کردووە. فۆڵکنەر ڕەخنەی زۆری لەو شتانە گرت کە لە هۆلیوود دۆزیبوویەوە و نامەی دەنووسی کە "لە تۆنێکی تونددا، وێنەیەکی نەگبەتانەی هونەرمەندێکی ئەدەبی دەکێشا کە لە بابلێکی کولتووریدا زیندانی کراوە ". <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Solomon|یەکەم=Stefan|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|سەردێڕ=William Faulkner in Hollywood: Screenwriting for the Studios|ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=University of Georgia|ژپنک=٩٧٨٠٨٢٠٣٥١١٤٨|شوێن=Athens|پەڕە=١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210529180152/https://books.google.com/books?id=eyIuDwAAQBAJ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زۆرێک لە زانایان سەرنجیان هێناوەتە سەر ئەو دووڕیانەی کە تووشی بووە و ئەو سەختییەی کە بووەتە هۆی ناخۆشییەکی جددی. <ref name="Solomon 2017 1" /> <ref name="Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Leitch, Thomas |ساڵ=٢٠١٦|سەردێڕ=Lights! camera! author! authorship as Hollywood performance |journal=Journal of Screenwriting |بەرگ=٧|issue=1 |پەڕەکان=١١٣–١٢٧|doi=10.1386/josc.7.1.113_1}}</ref> لە هۆلیوود لەگەڵ دەرهێنەر هاوارد هۆکس کاردەکات، کە بە خێرایی هاوڕێیەتی لەگەڵیدا پەرەپێدا، چونکە هەردووکیان چێژیان لە خواردنەوە و ڕاوکردن دەبینی. برای هاوارد هۆکس، ویلیام هۆکس, بوو بە بریکاری [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|هۆلیوودی]] فۆکنەر. فۆڵکنەر لە ساڵانی ١٩٣٠ تا ١٩٥٠ بەردەوام بوو لە دۆزینەوەی کارێکی جێی متمانە وەک سیناریۆنووس. <ref name="Faulkner 2004" /> لەکاتی مانەوەی لە هۆلیوود، فۆکنەر شێوازێکی ژیانی "سەرگەردان"ی گرتەبەر، لە ماوەیەکی کورتدا لە هۆتێلەکانی وەک هۆتێلی باخچەی الله دەژیا و زۆر سەردانی باڕەکەی [[ھۆتێلی ھۆڵیوود ڕۆزڤێڵت|هۆتێل ڕۆزڤێڵت]] و گریلەکەی موسۆ و فرانک دەکات کە دەوترێت بەردەوام دەچووە پشت باڕەکە بۆ تێکەڵکردنی مینت جولێپسەکەی خۆی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/|سەردێڕ=The Fascinating History of the Mint Julep |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221014115736/https://www.townandcountrymag.com/leisure/drinks/news/a6026/history-of-the-mint-julep/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Town & Country |زمان=en-us}}</ref> ئەو پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ سکرتێر و کچە سیناریۆکانی هاوکس, مێتا کارپێنتەر هەبووە. لەگەڵ دەستپێکردنی جەنگی جیهانی دووەم، لە ساڵی ١٩٤٢، فۆڵکنەر هەوڵیدا پەیوەندی بە [[ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|هێزی ئاسمانی ئەمریکاوە]] بکات بەڵام ڕەتکرایەوە. لەبری ئەوە کاری لەسەر بەرگری شارستانی ناوخۆیی کردووە. شەڕەکە فۆکنەری لە حەماسەتەکەی ڕژاند. ئەو شەڕەکەی بە "خراپ بۆ نووسین" وەسف کردووە. لەناو ئەم خاوبوونەوە داهێنەرانەدا، لە ساڵی ١٩٤٣، فۆڵکنەر دەستی بە کارکردن کرد لەسەر ڕۆمانێکی نوێ کە سەربازە نەناسراوەکەی جەنگی جیهانی یەکەمی لەگەڵ سۆز و سۆزی مەسیح تێکەڵ کرد. زیاتر لە دە ساڵ دواتر بە ناوی ''A Fable'' بڵاوکرایەوە، خەڵاتی پولیتزەری ساڵی ١٩٥٤ی بەدەستهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219|سەردێڕ=Fiction {{!}} The Pulitzer Prizes |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190402201626/https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/219 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=The Pulitzer Prizes}}</ref> خەڵاتی فیلمی ''A Fable'' هەڵبژاردەیەکی سیاسی مشتومڕاوی بوو. لیژنەی دادوەری ''فیلمی The Last Hunt'' ی میڵتۆن لۆتیان بۆ خەڵاتەکە هەڵبژاردبوو، بەڵام پرۆفیسۆر جۆن هۆهێنبێرگ بەڕێوەبەری خەڵاتی پولیتزەری قەناعەتی بە دەستەی کارگێڕی پولیتزەر کرد کە فۆڵکنەر زۆر لەمەوبەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە بووە، سەرەڕای ئەوەی ''فیلمی A Fable'' کارێکی کەمتری ئەو بووە و دەستەی دادوەری هەڵبژاردنی دەستەی سوێندخواردنەکەی تێپەڕاندووە، ئەمەش زۆر بێزاری ئەندامەکانی کرد. تا کاتی بڵاوبوونەوەی فیلمی ''The Portable Foulkner'' {{'}} ساڵی ١٩٤٦، زۆربەی ڕۆمانەکانی لە چاپ نەمابوون. === خەڵاتی نۆبڵ و ساڵانی دواتر === [[File:William_Faulkner_1954_(2)_(photo_by_Carl_van_Vechten).jpg|alt=Faulkner is pictured in a chair before a brick well. He looks to the left.|وێنۆک| فۆکنەر لە ساڵی ١٩٥٤]] فۆڵکنەر خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیاتی ساڵی ١٩٤٩ی پێبەخشرا بەهۆی "بەشدارییە بەهێز و ناوازەکەی لە ڕووی هونەرییەوە لە ڕۆمانی ئەمریکی مۆدێرن". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/|سەردێڕ=Nobel Prize in Literature 1949 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200602015135/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٩|وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> لە ئاهەنگی ساڵی دواتردا لەگەڵ خەڵاتی ساڵی ١٩٥٠ بە [[بێرتراند ڕەسڵ|بێرتران ڕوسیل]] بەخشرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html|سەردێڕ=The Nobel Prize in Literature 1949 - Documentary |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831134036/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/award-docu.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٩|وێبگە=Nobelprize.org}}</ref> کاتێک فۆڵکنەر لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥٠ بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەردانی ستۆکهۆڵمی کرد، لەگەڵ ئێلس جۆنسۆن (١٩١٢-١٩٩٦) ئاشنا بوو، کە بێوەژنەکەی ڕۆژنامەنووس تۆرستن جۆنسۆن بوو (١٩١٠-١٩٥٠). جۆنسۆن کە لە ساڵی ١٩٤٣ تا ١٩٤٦ پەیامنێری ''داگێنس نیهێتەر'' بوو، لە ساڵی ١٩٤٦ چاوپێکەوتنی لەگەڵ فۆکنەر کردبوو و بەرهەمەکانی بە خوێنەرانی سویدی ناساندبوو. فۆکنەر و ئێلس پەیوەندی خۆشەویستییەکیان هەبوو کە تا کۆتایی ساڵی ١٩٥٣ بەردەوام بوو. لە ئاهەنگەکەدا کە لە ساڵی ١٩٥٠دا یەکتریان بینی، بڵاوکەرەوە تۆر بۆنیەر ئێلسی وەک بێوەژنەکەی ئەو پیاوە ناساند کە بەرپرسیارە لە بەدەستهێنانی خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر. <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=En kärlekshistoria i Nobelprisklass |ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ئیش=[[Dagens Nyheter]] |ناونیشان=https://www.dn.se/kultur-noje/bocker/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100410031413/http://www.dn.se/dnbok/en-karlekshistoria-i-nobelprisklass-1.1023972 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |شوێن=Sweden |زمان=sv}}</ref> وتارەکەی فۆڵکنەر بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ سەبارەت بە نەمریی هونەرمەندان، هەرچەندە کورت بوو، بەڵام کۆمەڵێک ئاماژە و ئاماژە بە بەرهەمە ئەدەبیەکانی دیکەی تێدابوو. بەڵام فۆڵکنەر لەو ناوبانگ و شکۆمەندییە بێزار بوو کە لە ئەنجامی ناساندنی ئەوەوە هاتە ئاراوە. ڕق و کینەیەکەی ئەوەندە زۆر بوو کە کچە ١٧ ساڵانەکەی تەنها کاتێک ئاگاداری خەڵاتی نۆبڵ بوو کە لە ڕۆژی خوێندندا بانگکرا بۆ نووسینگەی بەڕێوەبەری قوتابخانە. <ref>Gordon, Debra. "Faulkner, William". In Bloom, Harold (ed.) ''William Faulkner, Bloom's BioCritiques''. Philadelphia: Chelsea House Publishing, 2002 {{ISBN|0-7910-6378-X}}</ref> سەرەتا بەم شێوەیە دەستی پێکرد: "هەست دەکەم ئەم خەڵاتە وەک پیاوێک بۆ من نەکراوە، بەڵکو بۆ کارەکانم دروستکراوە - کارێکی ژیانە لە ئازار و ئارەقەی ڕۆحی مرۆڤدا، نەک بۆ شکۆمەندی و کەمترین شت بۆ قازانج، بەڵکو بۆ ئەوەی لە کەرەستەی ڕۆحی مرۆڤایەتی شتێک دروست بکەم کە پێشتر بوونی نەبووە. بۆیە ئەم خەڵاتە تەنها هی منە لە متمانەدا. زەحمەت نابێت بتوانم تەرخانکردنێک بۆ بەشە پارەکەی هاوتا لەگەڵ ئامانجەکەدا بدۆزمەوە." و گرنگی سەرچاوەکەی”. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/faulkner/speech/|سەردێڕ=Nobel Prize in Literature 1949 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> بەشێک لە پارەی نۆبڵی خۆی بەخشی "بۆ دامەزراندنی سندوقێک بۆ پشتگیریکردن و هاندانی نووسەرانی خەیاڵی نوێ"، لە کۆتاییدا دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر (1960-1970)ی لێکەوتەوە. جێگای مشتومڕ، ئاماژە بەوە دەکرێت کە جارێک لە ئێوارەخوانێکی بوفێدا بە [[جەی. ڕۆبێرت ئۆپنھایمەر|جەی ڕۆبەرت ئۆپنهایمەری]] وتووە: "تەلەفزیۆن بۆ [[قولەڕەش|ڕەشپێستەکانە]]." ژیاننامەنووسی فۆکنەر، [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]]، ئەم تێبینییە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی فۆڵکنەر "لە دۆخێکدا بووە کە بێزاری و ناڕەزایی بەرهەمهێنابوو، و ئەو لە وەڵامدا بە زارەکی قسەی کرد. ئەو نەیدەویست لەگەڵ ئەم کەسانەدا لەوێ بێت، باسی تەلەفزیۆن یان هەر شتێکی تر بکات، و بە سادەیی بە خێرایی گفتوگۆکەی خنکاند". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Watkins |یەکەم=Floyd C. |ڕێکەوت=١٩٧٤|editor-last=Blotner |editor-first=Joseph |سەردێڕ=Faulkner, Faulkner, Faulkner |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/27542865 |journal=The Sewanee Review |بەرگ=٨٢|issue=3 |پەڕە=٥٢٤|issn=0037-3052}}</ref> ڕەخنەگر تۆماس پاوەرز ئیدیعا دەکات کە ئەم لێدوانە ئەوە نیشان دەدات کە چۆن "بۆ زۆرێک لە خەڵکی سپی پێستی باشوور [وەک فۆکنەر] هیچ شتێک لەگەڵ کۆتایی هاتنی کۆیلایەتیدا نەگۆڕاوە جگە لە کۆیلایەتی". [[File:Faulkner_headstone.jpg|وێنۆک| بەردی سەری فۆڵکنەر کە دەکەوێتە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی ئەمریکا]] لە ساڵی ١٩٥١ فۆکنەر میدالیای شیڤالیێر دی لا لێجۆن دۆنەری لە حکومەتی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] وەرگرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.today.com/news/william-faulkner-archival-material-be-sold-auction-wbna51366358|سەردێڕ=William Faulkner archival material to be sold at auction |وێبگە=Today.com}}</ref> فۆکنەر وەک یەکەم نووسەری نیشتەجێ لە زانکۆی ڤێرجینیا لە شارلۆتسڤیل لە مانگی شوبات تا حوزەیرانی ١٩٥٧ و دووبارە لە ساڵی <ref>Blotner, J. and Frederick L. Gwynn, (eds.) (1959) ''Faulkner in the University: Conferences at the University of Virginia, 1957–1958'' {{OCLC|557743504}}</ref> لە ساڵی ١٩٦١ فۆکنەر دەستی کرد بە نووسینی نۆزدەهەمین و کۆتا ڕۆمانی خۆی بە ناوی ''The Reivers''. ڕۆمانەکە بیرهێنانەوەیەکی نۆستالژیکە، کە تیایدا باپیرەیەکی بەساڵاچوو ئەڵقەیەکی گاڵتەجاڕانە دەگێڕێتەوە کە تێیدا خۆی و دوو کوڕ ئۆتۆمبێلێکیان دزیوە بۆ ئەوەی بەرەو بۆردێلۆی [[مێمفیس|مەمفیس]] لێبخوڕن. لە هاوینی ساڵی ١٩٦١ یەکەم ڕەشنووسی تەواو کرد. لەم ماوەیەدا بە زنجیرەیەک کەوتنە خوارەوە خۆی بریندار دەکات. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٦٢، فۆڵکنەر بەهۆی کەوتنەخوارەوەی ئەسپەکەیەوە تووشی برینێکی سەخت بوو، کە بووە هۆی تووشبوون بە ترۆمبۆزی. لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٢ لە تەمەنی ٦٤ ساڵیدا لە سەناتۆریۆمی ڕایت لە شاری بیهالیای ویلایەتی میسیسیپی تووشی جەڵتەی دڵی کوشندە بوو. <ref name="Ole Miss" /> <ref name="Nobel Prize" /> فۆڵکنەر لەگەڵ خێزانەکەی لە گۆڕستانی سانت پیتەر لە ئۆکسفۆرد بە خاک سپێردرا. <ref name="Grave Site">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Jennifer Ciotta |ناونیشان=http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721091708/http://www.literarytraveler.com/travel/travel_tour_profiles/tour_oxford_mississippi.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠}}</ref> پرسە و پرسەی فۆڵکنەر لەلایەن فۆتۆگرافەر مارتن جەی داین بەڵگەی لەسەر کراوە. == نووسین == [[File:TheFaulknerPortable.jpg|وێنۆک| یەکێک لە ئامێرە تایپییەکانی فۆکنەر]] لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە تا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی دووەم، فۆڵکنەر ١٣ ڕۆمان و چەندین کورتە چیرۆکی بڵاوکردەوە. ئەم جەستەی کارە بنەمای ناوبانگەکەی پێکهێنا و لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا خەڵاتی نۆبڵی بەدەستهێنا. بەرهەمە سەرسوڕهێنەرەکانی فۆکنەر بریتین لە ڕۆمانە بەناوبانگەکانی وەک ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩)، ''وەک چۆن دەمرم'' (١٩٣٠)، ''ڕووناکی لە مانگی ئابدا'' (١٩٣٢) و ''ئەبسالۆم، ئەبسالۆم!'' (١٩٣٦). هەروەها نووسەرێکی بەتوانای [[کورتەچیرۆک|کورتە چیرۆک]] بووە. یەکەم کۆمەڵە کورتە چیرۆکی فۆڵکنەر، ''ئەم ١٣'' (١٩٣١)، زۆرێک لە چیرۆکە بەناوبانگەکانی (و زۆرترین جار [[ھەڵبژاردە|ئەنتۆلۆژیست]] ) لەخۆدەگرێت، لەوانە " گوڵێک بۆ ئێمیلی "، " گەڵا سوورەکان "، " ئەو خۆری ئێوارەیە "، و " ئەیلوولی وشک ". زۆرێک لە کورتە چیرۆک و ڕۆمانەکانی لە ناوچەی یۆکناپاتاوفا دانا - کە لەسەر بنەمای و نزیکەی لە ڕووی جوگرافییەوە هاوشێوەی ناوچەی لافایێت بوو (کە شارۆچکەی زێدی خۆی ئۆکسفۆرد، میسیسیپی، کورسی پارێزگاکەیە). یۆکناپاتاوفا "مۆری پۆستەی" فۆڵکنەر بوو، و بەشێکی زۆری ئەو کارانەی کە نوێنەرایەتی دەکات لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە مۆنۆمێنتالترین دروستکراوەکانی خەیاڵی لە مێژووی ئەدەبدا دادەنرێت. سێ لە ڕۆمانەکانی بە ناوەکانی ''هاملێت'' و ''شارۆچکە'' و ''کۆشکەکە'' کە بە کۆمەڵ بە سێبەری سنۆپس ناسراون، شارۆچکەی جێفرسۆن و دەوروبەری بەڵگە دەکەن، وەک خێزانێکی فراوان کە فلیم سنۆپس سەرۆکایەتی دەکات خۆی دەخاتە ناو ژیان و دەروونی دانیشتوانی گشتیەوە. ناوچەی یۆکناپاتاوفا وەک دیمەنێکی دەروونی وەسف کراوە. کورتە چیرۆکەکەی " گوڵێک بۆ ئیمیلی " یەکەم چیرۆکی بوو کە لە گۆڤارێکی گەورەدا بڵاوکرایەوە، ''فۆڕم'', بەڵام لەلایەن خەڵکەوە گرنگییەکی کەمی پێدرا. دوای پێداچوونەوە و دووبارە بڵاوکردنەوەی، ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا و ئێستا بە یەکێک لە باشترینەکانی دادەنرێت. فۆڵکنەر دوو بەرگی شیعری نووسی کە بە چاپی بچووک بڵاوکرانەوە بە ناوەکانی ''The Marble Faun'' (1924) و ''A Green Bough'' (1933) و کۆمەڵێک چیرۆکی نهێنی بە ''ناوی Knight's Gambit'' (1949). === ستایل و تەکنیک === کارل ڕۆلیسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە "وەک هونەرمەندێک"، فۆڵکنەر پێیوابووە "دەبێت لە سەرووی نیگەرانییە دونیاییەکان و تەنانەت ئەخلاقیشەوە بێت". <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rollyson|یەکەم=Carl|سەردێڕ=The Life of William Faulkner|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=University of Virginia|ژپنک=٩٧٨-٠٨١٣٩٤٤٤٠١}}</ref> فۆڵکنەر بە شێوازی تاقیکارییەکەی ناسرابوو کە گرنگییەکی وردی بە دیکشن و کادەنس دانابوو. بە پێچەوانەی کەمکردنەوەی مینیمالیستی [[ئێرنست ھێمینگوەی|ئێرنست هێمینگوای]] هاوچەرخی خۆی، فۆڵکنەر زۆرجار لە نووسینەکانیدا لە ڕژێمی هۆشیاری کەڵکی وەرگرتووە، و زۆرجار چیرۆکی زۆر سۆزداری، ورد، مێشکی، ئاڵۆز و هەندێکجاریش گۆتیک یان گرۆتێسکی لەبارەی چەندین کارەکتەری جۆراوجۆرەوە نووسیوە لەوانە کۆیلەی پێشوو یان نەوەی کۆیلەکان، سپیپێستی هەژار، کشتوکاڵی، یان چینی کرێکار باشوورییەکان، و ئەرستۆکراتی باشوور. پێشوازی ڕەخنەگرانی هاوچەرخی فۆکنەر تێکەڵ بوو، ''[[نیویۆرک تایمز|ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز]]'' ئاماژەی بەوەدا کە زۆرێک لە ڕەخنەگران کارەکانی وەک "تەختەی خاو لە ڕیالیزمی ساختە کە تاڕادەیەک شایستەیی کەمی وەک نووسینی جددی هەبووە" سەیر دەکەن. شێوازەکەی بە "پێچاوپێچێکی نەبڕاوە" وەسف کراوە. لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ''ڕۆژنامەی پاریس ڕیڤیو'' لە ساڵی ١٩٥٦، فۆکنەر تێبینی کرد:<blockquote>با نووسەر دەست بە نەشتەرگەری یان خشتکێشان بکات ئەگەر ئارەزووی تەکنیکی هەیە. هیچ ڕێگەیەکی میکانیکی نییە بۆ ئەوەی نووسینەکە تەواو بکرێت، هیچ ڕێگایەکی کورت نییە. نووسەری گەنج گەمژە دەبێت ئەگەر تیۆرێک پەیڕەو بکات. بە هەڵەکانی خۆت فێری خۆت بکە؛ مرۆڤەکان تەنها بە هەڵە فێر دەبن. هونەرمەندی باش پێی وایە کەس ئەوەندە باش نییە کە ئامۆژگاری بکات. ئەو بێهودەیی باڵای هەیە. هەرچەندە سەرسام بێت بە نووسەرە کۆنەکە، دەیەوێت لێی بدات.</blockquote>هەر لەو چاوپێکەوتنەدا ژان شتاین دەڵێت "هەندێک کەس دەڵێن ناتوانن لە نووسینەکەت تێبگەن، تەنانەت دوای ئەوەی دوو سێ جار خوێندویانەتەوە. چ ڕێگەیەک پێشنیار دەکەیت بۆیان؟" فۆڵکنەر لە وەڵامدا دەڵێت: چوار جار بیخوێنەرەوە. کاتێک پرسیار لەبارەی کاریگەرییەکانیەوە دەکرێت، فۆکنەر دەڵێت "ئەو کتێبانەی دەیانخوێنمەوە ئەوانەن کە لە گەنجیدا دەمناسین و خۆشم دەویستن و وەک تۆ دەگەڕێمەوە بۆ هاوڕێ کۆنەکان: [[پەیمانی کۆن]], [[چارڵز دیکنز|دیکنز]], [[جۆزێف کۆنراد|کۆنراد]], [[سێرڤانتێس]], ''[[دۆن کیشۆت]] —'' ساڵانە ئەوە دەخوێنمەوە، وەک چۆن هەندێک کتێبی پیرۆز دەیکەن. [[گۆستاڤ فلۆبێر|فلۆبێرت]], [[ئۆنۆرێ دۆ بالزاک|بالزاک]] —ئەو جیهانێکی تەواو و نەگۆڕی خۆی دروستکردووە، خوێنێکی بەناودا تێدەپەڕێت." بیست کتێب- [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|دۆستۆیڤسکی]]، [[لیۆ تۆڵستۆی|تۆڵستۆی]]، [[ویلیام شێکسپیر|شکسپیر]] ناوبەناو [[ھێرمێن مێلڤێل|مێلڤیل]] و لە شاعیرەکان، [[کریستۆفەر مارلۆ|مارلۆ]]، کامپیون، [[بێن جۆنسۆن|جۆنسۆن]]، هێریک، [[جۆن دۆن|دۆن]]، کیتس و [[پێرسی بیشێ شیللی|شێلی]] دەخوێنمەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stein |یەکەم=Jean |ڕێکەوت=١٩٥٦|سەردێڕ=The Art of Fiction No. 12 |ناونیشان=https://www.theparisreview.org/interviews/4954/the-art-of-fiction-no-12-william-faulkner |journal=[[Paris Review]] |بەرگ=Spring ١٩٥٦|issue=12}}</ref> فۆکنەر وەک هاوچەرخەکانی [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] و [[تی. ئێس. ئێلیۆت|تی ئێس ئێلیۆت]]، چیرۆک و بابەتەکانی ئەدەبیاتی کلاسیک لە چوارچێوەیەکی مۆدێرن بەکاردەهێنێت. جۆیس لە ''[[ئولیس|فیلمی یولیسسدا]]''، گەشتی پاڵەوانەکەی لیۆپۆڵد بلومی لەسەر سەرگەرمیەکانی ئۆدیسێس مۆدێل کردووە. ئێلیۆت، لە وتارەکەیدا "یولیسس، ڕێکخستن و ئەفسانە"، نووسیویەتی کە "لە بەکارهێنانی ئەفسانەدا، لە دەستکاریکردنی هاوتەریبییەکی بەردەوام لە نێوان هاوچەرخ و دێرینیدا، کاک جۆیس بەدوای میتۆدێکدا دەگەڕێت کە ئەوانی دیکە دەبێت بەدوایدا بگەڕێن. ئەوان تەقلیدکەر نابن، زیاتر لەو زانایەی کە دۆزینەوەکانی [[ئەلبەرت ئاینشتاین|ئەنیشتاینێک]] بەکاردەهێنێت لە بەدواداچوون بۆ لێکۆڵینەوەکانی خۆی، سەربەخۆ. ئەوە بە سادەیی شێوازێکە بۆ کۆنترۆڵکردن، بۆ ڕێکخستن، بۆ پێدانی شێوە و گرنگییەک بە پانۆرامای بێئەندازەی بێهودەیی و ئانارشی کە مێژووی هاوچەرخە." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ricorso.net/rx/library/criticism/major/Joyce_JA/Eliot_TS.htm|سەردێڕ=T. S. Eliot, “Ulysses, Order, and Myth”, in The Dial (Nov 1923) |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Ricorso.net}}</ref> ئاماژەکانی فۆکنەر بۆ نووسەرانی پێشووتر بە ناونیشانەکانی بەڵگەی لەسەرە؛ ناونیشانی ''دەنگ و تووڕەیی'' لە تاکە قسەی ماکبێسەوە هاتووە: "حیکایەتێکە/ لەلایەن گەمژەیەکەوە دەگێڕدرێتەوە، پڕە لە دەنگ و تووڕەیی،/ هیچ مانایەکی نییە." کردنەوەی ڕۆمانەکە لە ڕوانگەی کەمئەندامی هزری بێنجی کۆمپسۆنەوە دەگێڕدرێتەوە. ناونیشانی کتێبی ''(As I Lay Dying)'' لە ''[[ئۆدیسە|ئۆدیسێی]]'' [[ھۆمیرۆس|هۆمەرەوە]] هاتووە، کە [[ئاگامێمنۆن]] لە کاتی ڕابردوودا قسەی کردووە: "لەکاتێکدا کە لە مردن پاڵکەوتم، ئەو ژنەی چاوی سەگەکەی چاوەکانی نەدەخستە خوارەوە کاتێک دەچوومە ناو هێدێسەوە". بە پێچەوانەوە ڕۆمانی فۆڵکنەر لە کاتی ئێستادا دەگێڕدرێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brooks|یەکەم=Cleanth|سەردێڕ=William Faulkner: The Yoknapatawpha Country}}</ref> ناونیشانی کتێبی ( ''بڕۆ خوارەوە، موساس)'' لە ڕۆحانییەکی ئەمریکی ئەفریقاییەوە وەرگیراوە، و کتێبەکە تایبەتە بە "بۆ مامی / کارۆلین بار / میسیسیپی / [1840-1940] کە لە کۆیلایەتیدا لەدایکبووە و دڵسۆزییەکی بە خێزانەکەم بەخشی بەبێ وەستان یان حیسابکردنی پاداشت و بۆ منداڵیم پەرۆشی و خۆشەویستییەکی بێئەندازە." <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Simon |یەکەم=Julia |ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=Repudiation and Redemption in Go Down, Moses: Accounting, Settling, Gaming the System, and Justice |ناونیشان=https://muse.jhu.edu/pub/277/article/672751 |journal=The Southern Quarterly |بەرگ=٥٥|issue=1 |پەڕەکان=٣٠–٥٤|issn=2377-2050}}</ref> === تەوەر و شیکاری === فۆکنەر بانگەشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی وردە وردەی [[جیاکردنەوەی ڕەگەزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جیاکاری]] ڕەگەزی دەکرد <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Moss |یەکەم=Walter G. |ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.laprogressive.com/racism/racism-and-rethinking-integration|سەردێڕ=Racism and Rethinking Integration - LA Progressive |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=LA Progressive |زمان=en}}</ref> و پێشوەختە ڕەگەزییەکانی کردە بابەتی ژمارەیەک بەرهەمەکانی لەوانە ''دزەپێکەر لە تۆزدا''، بەڵام ڕەخنەی لە جیاکاری زۆرەملێ یان خێرا دەگرت. لە ساڵی ١٩٥٦ لە ''گۆڤاری هارپەردا'' دژی جیاکاری قوتابخانەکان قسەی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Abrameit |یەکەم=Megan |ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشان=https://traffickinginstitute.org/incontext-william-faulkner/|سەردێڕ=William Faulkner: Practicing Freedom in a Divided South |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Human Trafficking Institute |زمان=en-US}}</ref> ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە [[مافی مەدەنی و سیاسی|چالاکوانانی مافە مەدەنییەکان]] دەبێ "بە هێواشی بڕۆن" و لە هەڵوێستەکانیاندا میانڕەوتر بن. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Cep |یەکەم=Casey |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=William Faulkner's Demons |ناونیشان=https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=[[The New Yorker]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210122111928/https://www.newyorker.com/magazine/2020/11/30/william-faulkners-demons |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> وتارنووس و ڕۆماننووس جەیمس باڵدوین لە وتارەکەیدا لە ساڵی ١٩٥٦دا "فۆڵکنەر و جیاکاری" لە ''پێداچوونەوەی حزبیدا''، زۆر ڕەخنەی لە بۆچوونەکانی فۆکنەر گرت لە دەوری جیاکاری ڕەگەزی، ڕەخنەی لە ئارگیومێنتەکەی "هێواشی بڕۆ" گرت "دوای زیاتر لە دوو سەد ساڵ لە کۆیلایەتی و نەوەد ساڵ لە نیمچە ئازادی" <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Baldwin|یەکەم=James|ناونیشان=https://doi.org/10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|سەردێڕ=The Dixie Limited: Writers on William Faulkner and His Influence|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=University Press of Mississippi|ژپنک=٩٧٨-١-٤٩٦٨-٠٣٣٨-٢|editor-last=Inge|editor-first=M. Thomas|پەڕەکان=١١٤–١١٩|chapter=Faulkner and Desegregation|doi=10.14325/mississippi/9781496803382.003.0022|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> و وەک بەشێک لە کۆمەڵێک سپی پێستی خوێندەوار سەیری کرد باشوورییەکان کە بە درۆ پێیان وابوو کە دەکرێت زەمینەیەکی ناوەڕاست لە نێوان جیاکاریخوازان و یەکگرتنەوەدا هەبێت. <ref name="Cep, William Faulkner's Demons" /> ڕالف ئێلیسۆن دەڵێت "کەس لە چیرۆکە خەیاڵییە ئەمریکییەکاندا ئەوەندەی نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە جۆرەکانی کەسایەتی ڕەشپێستەکان وەک فۆڵکنەر". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Mikics |یەکەم=David |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ellison's Invisible Man and Faulkner's Light in August: An Argument in Black and White |ناونیشان=https://academic.oup.com/litimag/article-abstract/23/2/194/6337219 |journal=[[Literary Imagination]] |بەرگ=٢٣|issue=2 |پەڕەکان=١٩٤–٢٠١|doi=10.1093/litimag/imab027 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> فەیلەسوفی فەرەنسی [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆ]] نووسیویەتی کە فۆڵکنەر بە سەرکەوتوویی [[تراژیدیا|کارەساتی]] کلاسیکی هاوردە کردووە بۆ سەدەی بیستەم لە ڕێگەی "خولگەیەکی بێکۆتایی وشە و ڕستەی خۆی کە قسەکەر دەباتە ناو کۆتایی ئەو ئازارانەی کە لە ڕابردوودا نێژراون". ڕەخنەگرانی نوێ ئارەزووی کارەکانی فۆکنەریان کرد، کلینت بروکس ''وڵاتی یۆکناپاتاوفا'' و مایکل میلگەیت کتێبی ''دەستکەوتی ویلیام فۆکنەری'' نووسی. لەو کاتەوە ڕەخنەگران بە بەکارهێنانی ڕێبازی دیکە، وەک میتۆدی فێمینیست و دەروونشیکاری، سەیری کارەکانی فۆڵکنەریان کردووە. <ref name="Faulkner 2004" /> <ref>Wagner-Martin, Linda (2002). ''William Faulkner: Six Decades of Criticism''. East Lansing, MI: Michigan State University Press, {{ISBN|0-87013-612-7}}.</ref> بەرهەمەکانی فۆکنەر لە چوارچێوەی نەریتە ئەدەبییەکانی مۆدێرنیزم و ڕێنێسانسی باشووردا دانراون. == میرات == [[File:Rowan_Oak.JPG|alt=A white house set among trees|وێنۆک| ماڵەکەی فۆکنەر ڕۆوان ئۆک لەلایەن زانکۆی میسیسیپیەوە پارێزگاری لێدەکرێت.]] [[File:Plaque_Rue_William_Faulkner_-_Thiais_(FR94)_-_2022-04-14_-_2.jpg|وێنۆک| شەقامێکی پاریسی بە ناوی فۆڵکنەرەوە ناونراوە]] === کاریگەری === بەرهەمەکانی ویلیام فۆکنەر کاریگەرییەکی ڕوونیان لەسەر ڕۆماننووسی فەرەنسی [[کلود سیمۆن|کلۆد سیمۆن]] و و ڕۆماننووسی پورتوگالی ئەنتۆنیۆ لۆبۆ ئەنتونێس هەیە. کۆرماک مەکارتی بە "شاگردی فۆڵکنەر" وەسف کراوە. فۆڵکنەر بە شێوەیەکی بەرفراوان بە کەسایەتییەکی بەرز لە ئەدەبیاتی باشووردا دادەنرێت ; فلانێری ئۆکۆنۆر نووسیویەتی "بوونی فۆڵکنەر بە تەنیا لە ناو ئێمەدا جیاوازییەکی گەورە دروست دەکات لەوەی کە نووسەر دەتوانێت و ناتوانێت ڕێگە بە خۆی بدات. کەس نایەوێت کە کەر و عەرەبانەکەی لەسەر هەمان ڕێڕەوی ''دیکسی لیمیتەد'' کە دەقیژێنێتە خوارەوە بوەستێت". لە ساڵی ١٩٤٣ لەکاتی کارکردن لە کۆمپانیای وارنەر برادرز، فۆڵکنەر نامەیەکی هاندانی بۆ نووسەرێکی گەنجی میسیسیپی بە ناوی یۆدۆرا وێڵتی نووسی. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=St. C. Crane |یەکەم=Joan |ڕێکەوت=١٩٨٩|سەردێڕ=William Faulkner to Eudora Welty: A Letter |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/26475181 |journal=The Mississippi Quarterly |بەرگ=٤٢|issue=3 |پەڕەکان=٢٢٣–٢٢٧|issn=0026-637X |jstor=26475181}}</ref> بەپێی ڕەخنەگر و وەرگێڕ ڤالێری مایڵز، کاریگەری فۆکنەر لەسەر چیرۆکی خەیاڵی ئەمریکای لاتین زۆرە، جیهانە خەیاڵییەکانی دروستکراو لەلایەن [[گابریێل گارسیا مارکێز|گابرێل گارسیا مارکێز]] ( ماکۆندۆ ) و خوان کارلۆس ئۆنێتی (سانتا ماریا) "زۆر لە دەمارەکانی" یۆکناپاتاوفادان، و کە " ''مردنی ئارتێمیۆی'' [[کاڕلۆس فوێنتێس|کارلۆس فۆنتێس]] بوونی نەدەبوو ئەگەر ''As I Lay Dying'' نەبوایە". فۆنتێس خۆی فۆڵکنەری وەک یەکێک لە نووسەرانی گرنگترین بۆی هێناوەتەوە. فۆڵکنەر کاریگەرییەکی زۆری لەسەر [[ماریۆ ڤارگاس یۆسا|ماریۆ ڤارگاس لۆسا]] هەبووە، بەتایبەتی لەسەر ڕۆمانە سەرەتاییەکانی ''سەردەمی پاڵەوان'' و ''ماڵی سەوز'' و ''گفتوگۆ لە کاتدراییلدا''. ڤارگاس لۆسا ئیدیعای کردووە کە لە ساڵانی خوێندکاریدا زیاتر لە یۆکناپاتاوفا فێر بووە نەک لە پۆلەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشان=https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html|سەردێڕ=The masters who influenced the Latin American Boom |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210624203314/https://english.elpais.com/elpais/2012/11/21/inenglish/1353508866_369925.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> خۆرخی لویس بۆرخێس شانازیی وەرگێڕانی کتێبی ''(The Wild Palms)'' ی فۆڵکنەر بۆ زمانی ئیسپانی دەکات، هەرچەندە دۆگلاس دەی پێی وایە مەحاڵ نییە کە ڕەنگە دایکی بۆرخێس وەرگێڕانەکەی کردبێت. هەروەها دەی پێی وایە کە ڕەنگە نوقمبوونی قووڵی بۆرخێس لە کتێبی ''دارخورما کێوییەکان'' و لێکۆڵینەوەکانیدا کاریگەری لەسەر ڕۆمانەکە هەبێت وەک فۆڕمی نووسینی خۆی کە هەڵیبژاردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Day |یەکەم=Douglas |بەستەری نووسەر=Douglas Day |ڕێکەوت=١٩٨٠|سەردێڕ=Borges, Faulkner, and The Wild Palms |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/26436092?read-now=1&seq=1#page_scan_tab_contents |journal=Virginia Quarterly Review |بڵاوکەرەوە=University of Virginia |بەرگ=٥٦|issue=1 |jstor=26436092}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Vegh |یەکەم=Beatriz |ڕێکەوت=١٩٩٥|سەردێڕ=The Wild Palms and Las palmeras salvajes: The Southern Counterpoint Faulkner/Borges |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/24907724 |journal=The Faulkner Journal |بەرگ=١١|issue=1/2 |پەڕەکان=١٦٥–١٧٩|jstor=24907724}}</ref> لە کتێبی ''توخمەکانی ستایلدا''، ئی. دواتر شێوازی فۆڵکنەر بەراورد دەکرێت لەگەڵ شێوازی [[ئێرنست ھێمینگوەی|هێمینگوای]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=White|یەکەم=E. B.|سەردێڕ=[[The Elements of Style]]|ساڵ=١٩٧٥|edition=3rd|پەڕە=٢٢}}</ref> دوای مردنی، ئیستێل و کچەکەیان جیل لە ڕۆوان ئۆک ژیاون تا مردنی ئیستێل لە ساڵی ١٩٧٢. هەر لەو ساڵەدا موڵکەکە بە زانکۆی میسیسیپی فرۆشرا. خانوو و کەلوپەلەکانی زۆر وەک لە سەردەمی فۆکنەر پارێزگارییان لێدەکرێت. نووسینەکانی فۆکنەر لەسەر دیوارەکە پارێزراون، لەنێویاندا ئەو هێڵکارییە ڕۆژانەیەی کە هەفتەیەک دەگرێتەوە کە لەسەر دیوارەکانی لێکۆڵینەوە بچووکەکەی نووسیویەتی بۆ ئەوەی یارمەتی بدات ئاگاداری پێچ و پەناکانی پڵۆت بێت لە ڕۆمانی ''ئەفسانەیەکدا''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Block |یەکەم=Melissa |ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south|سەردێڕ=William Faulkner's Home Illustrates His Impact On The South |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180811231059/https://www.npr.org/2017/02/13/515043640/william-faulkners-home-illustrates-his-impact-on-the-south |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=NPR.org |زمان=en}}</ref> بەشێک لە خەڵاتی نۆبڵی فۆکنەر بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی ویلیام فۆکنەر بووە. خەڵاتی ڕۆمانی یەکەمی دیار و بەرچاوی بەخشی؛ براوەکانی بریتی بوون لە ''ڕۆمانی'' ''ئاشتییەکی جیا'' ''لە'' ''نووسینی'' جۆن نۆلز، فیلمی ''ڤی''. لە ساڵی ١٩٨١ەوە، ئەمە بووە خەڵاتی PEN/Faulkner بۆ چیرۆکی خەیاڵی، کە لەلایەن چەندین کەسی دیکەوە، ماری لی سێتلەوە وەک بەدیلێک بۆ خەڵاتی کتێبی نیشتمانی دامەزراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.penfaulkner.org/2020/11/24/our-history/|سەردێڕ=Our History {{!}} The PEN/Faulkner Foundation |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Penfaulkner.org}}</ref> بەشێک لە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر وەرگیراون بۆ فیلم. وەڵامێکی جەمسەرگیرییان وەرگرتووە، زۆرێک لە ڕەخنەگران پێیان وایە بەرهەمەکانی فۆڵکنەر "ناتوانرێت فیلم بگیرێن". دوا بەرهەمی فۆڵکنەر بە ''ناوی The Reivers'' وەرگیرا بۆ فیلمێک لە ساڵی ١٩٦٩ کە [[ستیڤ مەکوین]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. فیلمی نیو-ڕۆژئاوایی [[تۆمی لی جۆنێس|تۆمی لی جۆنز]] ''سێ ناشتنی مێلکیادێس ئیسترادا'' بەشێکی لەسەر بنەمای فیلمی ''As I Lay Dying'' ی فۆکنەر بوو. لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا بە نازییەکان لە جەنگی جیهانی دووەمدا، داگیرکەرانی ئەڵمانیا ئەدەبیاتی ئەمریکییان قەدەغە کرد. بازاڕێکی ڕەشی کتێبە ئەمریکییەکان سەریهەڵدا و خوێندنەوەی بەرهەمەکانی هێمینگوای و فۆکنەر بوو بە کردەوەیەکی سەرپێچیکردن. فۆڵکنەر بە تایبەتی لە فەرەنسا بەناوبانگە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە ڕاپرسییەکدا دەریخستووە کە دووەم نووسەری بەناوبانگە (دوای تەنها [[مارسێل پرووست|مارسێل پرۆست]] ). [[ژان پۆڵ سارتر|ژان پۆڵ سارتەری]] هاوچەرخ ڕایگەیاند کە "بۆ گەنجانی فەرەنسا، فۆکنەر خودایە"، [[ئەلبێر کامو|ئەلبێرت کامۆش]] وەرگێڕانێکی شانۆیی لە ''کتێبی (Requiem for a Nun)'' ی فۆکنەری شانۆگەری کردووە. لە کتێبی ''بێ هەناسەی'' ژان لوک گۆداردا، پاتریشیا ( ژان سیبێرگ ) قسەکانی لە ''کتێبی دارخورما کێوییەکان'' دەهێنێتەوە: "لە نێوان خەم و هیچدا، خەم و پەژارە وەردەگرم". <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Breathless (1960) – IMDb |ناونیشان=http://www.imdb.com/title/tt0053472/characters/nm0781029 |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> هەروەها دووجار خەڵاتی کتێبی نیشتمانی ئەمریکای بەدەستهێناوە، بۆ ''چیرۆکە کۆکراوەکان'' لە ساڵی ١٩٥١ و ''ئەفسانەیەک'' لە ساڵی ١٩٥٥. دەزگای پۆستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ٣ی ئابی ١٩٨٧دا مۆری پۆستەی ٢٢ سەنت بۆ ڕێزلێنان لێی دەرکرد فۆکنەر جارێک وەک پۆستماستەر لە زانکۆی میسیسیپی کاری کردووە و لە نامەی دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ١٩٢٣دا نووسیویەتی:<blockquote>تا لەژێر سیستەمی سەرمایەداریدا دەژیم، چاوەڕێی ئەوەم کە ژیانم لە ژێر کاریگەری داخوازییەکانی خەڵکی پارەداردا بێت. بەڵام نەفرەت دەبم ئەگەر پێشنیار بکەم کە لە ئیمتیاز و بانگەوازی هەموو چەقۆکێشێکی گەڕۆکدا بم کە دوو سەنت هەیە بۆ وەبەرهێنان لە مۆری پۆستە. ئەمە کاکە دەستلەکارکێشانەوەی منە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html|سەردێڕ=William Faulkner Resigns From His Post Office Job With a Spectacular Letter (1924) {{!}} Open Culture |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150325111001/http://www.openculture.com/2012/09/william_faulkner_tells_his_post_office_boss_to_stick_it_1924.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref></blockquote>لە 10ی تشرینی یەکەمی 2019، نیشاندەرێکی مێژوویی ڕێڕەوی نووسەرانی میسیسیپی لە ڕۆوان ئۆک لە ئۆکسفۆرد لە ویلایەتی میسیسیپی دانرا، کە ڕێزلێنان لە بەشدارییەکانی ویلیام فۆکنەر لە دیمەنی ئەدەبی ئەمریکادا گرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Thompson |یەکەم=Jake |ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/|سەردێڕ=William Faulkner marker added to Mississippi Writers Trail |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200617194407/https://www.oxfordeagle.com/2019/10/11/william-faulkner-marker-added-to-mississippi-writers-trail/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=The Oxford Eagle}}</ref> فۆڵکنەر ڕێزێکی لە فلۆتی میسیسیپی هەیە بۆ 137ەمین نمایشی گوڵەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Staff |یەکەم=WXXV |ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.wxxv25.com/visit-mississippi-unveils-float-for-137th-rose-parade/|سەردێڕ=Visit Mississippi unveils float for 137th Rose Parade |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=wxxv25.com}}</ref> === کۆکردنەوەکان === دەستنووسەکانی زۆربەی بەرهەمەکانی فۆڵکنەر، نامەنووسی، توێژینەوە کەسییەکان و زیاتر لە ٣٠٠ کتێبی کتێبخانەی کارکردنی لە کتێبخانەی کۆکردنەوە تایبەتەکانی بچووکی ئەلبێرت و شیرلی لە زانکۆی ڤێرجینیا نیشتەجێن، کە زۆربەی کاتەکانی لە ساڵانی کۆتاییدا لەوێ بەسەر بردووە. هەروەها کتێبخانەکە هەندێک لە زانیارییە کەسییەکانی نووسەر و کاغەزەکانی هاوکار و زانایانی سەرەکی فۆڵکنەری تێدایە، وەک ژیاننامەنووس [[Joseph Blotner|جۆزێف بلۆتنەر]] و کتێبنامەنووس لینتۆن ماسی و سەرنووسەری ماڵی ڕاندۆم هاوس ئەلبێرت ئێرسکین. ماددە گرنگەکانی تری فۆکنەر لە زانکۆی میسیسیپی و سەنتەری هاری ڕانسۆم و [[کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک|کتێبخانەی گشتی نیویۆرک]] نیشتەجێن. هەروەها تۆمارەکانی ماڵی هەڕەمەکی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا نامەکانی فۆڵکنەر و بۆ فۆڵکنەر لەخۆدەگرن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581|سەردێڕ=Making sure you're not a bot! |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171229023255/http://www.columbia.edu/cu/lweb/archival/collections/ldpd_4079581/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١٨}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٦ ئەکادیمیای سەربازی ئەمریکا ژوورێکی ویلیام فۆکنەری لە کتێبخانەکەیدا تەرخان کرد. == لیستی هەڵبژێردراوی بەرهەمەکان == * ''دەنگ و تووڕەیی'' (١٩٢٩) * ''وەک چۆن پاڵکەوتم لە مردن'' (١٩٣٠) * ''پەناگە'' (١٩٣١) * ''ڕووناکی لە مانگی ئابی'' (١٩٣٢) * ''ئەبشالۆم، ئەبشالۆم!'' (١٩٣٦) * ''دارخورما کێوییەکان'' (١٩٣٩) * ''هاملێت'' (١٩٤٠) * ''بڕۆ خوارەوە، موسا'' (١٩٤٢) * ''دزەپێکەر لە تۆزدا'' (١٩٤٨) * ''ئەفسانەیەک'' (١٩٥٤) * ''شارۆچکەکە'' (١٩٥٧) * ''کۆشکەکە'' (١٩٥٩) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٢) == فیلمۆگرافی == * ''گۆشت'' (١٩٣٢) * ''ئەمڕۆ دەژین'' (١٩٣٣) * ''چیرۆکی تەمپڵ درەیک'' (١٩٣٣) * ''دەوریەی ژێردەریایی'' (١٩٣٨) * ''هێزی ئاسمانی'' (١٩٤٣) * ''بۆ ئەوەی هەتبێت و نەتبێت'' (1944) * ''خەوی گەورە'' (١٩٤٦) * ''خاکی فیرعەونەکان'' (١٩٥٥) * ''فریشتە لەکەدارەکان'' (١٩٥٧) * ''زە ڕیڤەرز'' (١٩٦٩) === سەرچاوەکان === {{سەرچاوەکان}} * {{IMDb name|0001203}} * [http://faulkner.iath.virginia.edu Digital Yoknapatawpha] * [https://faulkner.lib.virginia.edu Faulkner at Virginia: An Audio Archive] * {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://egrove.olemiss.edu/mjdain/|سەردێڕ=Martin J. Dain Collection (Complete Collection) {{!}} Martin J. Dain Collection {{!}} University of Mississippi |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=eGrove Digital Collections}} * {{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=<!-- not stated --> |ناونیشان=https://oxfordlafayettemshistory.com/pictures-hdrgp-dP2ym/p/funeral-on-the-water|سەردێڕ=William Faulkner's Funeral on the Hill |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٦|وێبگە=Lafayette County Digital Museum}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ڕۆمانەکان|شیعر|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|William Faulkner}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی وێژە]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] f9vynieolubfyxt40zoili1pps537ej 0 305473 1696057 1691974 2026-10-28T05:46:14Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1696057 wikitext text/x-wiki {{force singular}} {{Infobox settlement | official_name = نیو ئەلبانی، میسیسیپی | settlement_type = [[شار]] | nickname = "The Fair and Friendly City"| motto = | imagesize = | image_map = Union_County_Mississippi_Incorporated_and_Unincorporated_areas_New_Albany_Highlighted.svg | mapsize = 250px | map_caption = نیو ئەلبانی، میسیسیپی | pushpin_map = USA | subdivision_type = Country | subdivision_name = United States | subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] | subdivision_name1 = [[میسیسیپی]] | subdivision_type2 = [[List of counties in Mississippi|County]] | subdivision_name2 = [[Union County, Mississippi|Union]] <!-- Government -->| government_footnotes = | government_type = | leader_title = Mayor | leader_name = Jeff Olson ([[Republican Party (United States)|R]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=NA Mayor Tim Kent switches to Republican Party |ناونیشان=https://nemiss.news/kent-switches-to-republican/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=NEMiss.news |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CITY OFFICIALS |ناونیشان=https://www.visitnewalbany.com/team-4 |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Visit New Albany |زمان=en}}</ref> | established_title = | established_date = 1860 <!-- Area -->| unit_pref = Imperial | area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2020">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2020 U.S. Gazetteer Files|ناونیشان=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_28.txt|بڵاوکەرەوە=United States Census Bureau|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢}}</ref> | area_total_km2 = 47.35 | area_land_km2 = 47.22 | area_water_km2 = 0.13 | area_total_sq_mi = 18.28 | area_land_sq_mi = 18.23 | area_water_sq_mi = 0.05 <!-- Population -->| population_as_of = [[2020 United States census|2020]] | population_footnotes = | population_total = 7,626 | population_density_km2 = 161.49 | population_density_sq_mi = 418.25 <!-- General information -->| utc_offset = -6 | timezone_DST = CDT | utc_offset_DST = -5 | elevation_footnotes = <ref name=gnis/> | elevation_ft = 345 | coordinates = {{coord|34|29|32|N|89|00|34|W|region:US_type:city|display=inline,title}} | postal_code_type = [[ZIP code]] | postal_code = 38652 | area_code = [[Area code 662|662]] | website = {{URL|http://www.visitnewalbany.com/|City website}} | footnotes = }} '''نیو ئەلبانی ''' شارێکە لە ویلایەتی یونیون کاونتی لە ویلایەتی میسیسیپی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٢٠ی ئەمریکا ٧٦٢٦ کەس بووە. وەک شوێنی لەدایکبوونی نووسەری خاوەن خەڵاتی نۆبڵ ویلیام فۆکنەر و وەک دەروازەی باکوور بۆ ڕێڕەوی تانگڵفۆت جێگەی سەرنجە. == ٍسەرچاوەکان == <references /> {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|New Albany, Mississippi}} [[پۆل:شارەکانی میسیسیپی]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] dnrb5559gefv3t7n4btm4tq4l4c307r 0 305516 1696142 1695088 2026-10-28T10:30:10Z Shaween 18477 1696142 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = دامەزراوەی نۆبێڵ | logo = Nobelstiftung logo.svg | logo_size = 120px | logo_caption = نیشانی دامەزراوەی نۆبڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/nobel_organizations/nobelfoundation/annual_review_13_sv.pdf|سەردێڕ=Nobelstiftelsen Verksamhetsberättelse 2013|وێبگە=www.nobelprize.org|بڵاوکەرەوە=Nobel Foundation|زمان=sv}}</ref> | image_size = 150px | formation = {{start date and age|1900|6|29|df=y}} | headquarters = [[ستۆکهۆڵم]]، سوێد | leader_title = | leader_name = | membership = | website = {{URL|https://nobelprize.org/the-nobel-prize-organisation/the-nobel-foundation/|nobelprize.org/the-nobel-foundation}} }} '''دامەزراوەی نۆبێڵ'''{{تێبینی|{{langx|sv|Nobelstiftelsen}}}} دامەزراوەیەکی تایبەتە کە لە ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٠٠ دامەزراوە بۆ بەڕێوەبردنی دارایی و بەڕێوەبردنی [[خەڵاتی نۆبێل|خەڵاتەکانی نۆبڵ]].<ref> {{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Lemmel |یەکەم=Birgitta |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٠|ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_organizations/nobelfoundation/history/lemmel/index.html|سەردێڕ=About the Nobel Prize |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref> ئەم بناغەیە لەسەر بنەمای دوا وەسیەتنامەی [[ئەلفرێد نۆبێل|ئەلفڕێد نۆبڵ]] داهێنەری [[دینامیت|داینامیت]] دامەزراوە.<ref name="NF"> {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_organizations/nobelfoundation/index.html|سەردێڕ=About the Nobel Prize |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|وتەگێڕانەوە=The Nobel Foundation is a private institution established in 1900 based on the will of Alfred Nobel. The Foundation manages the assets made available through the will for the awarding of the Nobel Prize in Physics, Chemistry, Physiology or Medicine, Literature and Peace. It represents the Nobel Institutions externally and administers informational activities and arrangements surrounding the presentation of the Nobel Prize.}}</ref> هەروەها سیمپۆزیۆمی نۆبڵ لەسەر پێشکەوتنە گرنگەکانی زانست و بابەتەکانی گرنگی کولتووری یان کۆمەڵایەتی ساز دەکات. == مێژوو == {{سەرەکی|ئەلفرێد نۆبێل}}ئەلفڕێد نۆبڵ ({{دەنگ|sv-Alfred_Nobel.ogg|Alfred Bernhard Nobel}}؛ لەدایکبووی ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٨٣٣، لە [[ستۆکھۆڵم|ستۆکهۆڵم]]، سوید) کیمیاکار، ئەندازیار، داهێنەر، بەرهەمهێنەری چەک و داهێنەری [[دینامیت]] بووە. خاوەنی کۆمپانیای Bofors بوو کە کۆمپانیایەکی گەورەی بەرهەمهێنانی چەک بوو، کە لە کارە سەرەتاییەکەیەوە وەک کارگەی ئاسن و پۆڵا ئاڕاستەی کردبووەوە. نۆبڵ خاوەنی ٣٥٥ پاتێنت جیاواز بوو، [[دینامیت|داینامیت]] بەناوبانگترینیان بوو. نۆبڵ لە ماوەی ژیانیدا سامانێکی تایبەتی کەسی زۆری کۆکردەوە، ئەمەش زیاتر بەهۆی ئەم داهێنانەوە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١|ناونیشان=http://www.schoolforchampions.com/biographies/nobel.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120314000058/http://www.schoolforchampions.com/biographies/nobel.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> لە ساڵی ١٨٩٦ نۆبڵ بەهۆی جەڵتەی مێشکەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/alfred-nobel/alfred-nobels-final-years-in-sanremo/|سەردێڕ=Alfred Nobel's final years in Sanremo |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> لە ڤێلاکەی لە [[سانرێمۆ|سان ڕیمۆ]] لە ئیتاڵیا کۆچی دوایی کرد، کە ساڵانی کۆتایی تێیدا ژیاوە.<ref name="sweden1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.sweden.se/upload/Sweden_se/english/factsheets/SI/SI_FS15aa_Nobel_Prize-in_Sweden_and_the_world/The_Nobel_Prize_in_Sweden_and_the_world_FS15aa_Low.pdf|سەردێڕ=Page not found {{!}} sweden.se |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100831163044/http://www.sweden.se/upload/Sweden_se/english/factsheets/SI/SI_FS15aa_Nobel_Prize-in_Sweden_and_the_world/The_Nobel_Prize_in_Sweden_and_the_world_FS15aa_Low.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref><ref name="autogenerated1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/nobel_alfred.shtml|سەردێڕ=BBC - History - Historic Figures: Alfred Nobel (1833-1896) |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> وەسیەتنامەی نۆبڵ داواکارییەکی دەربڕی، کە زۆر کەسی تووشی سەرسوڕمان کرد، کە پارەکەی بۆ خەڵاتەکانی [[فیزیک|فیزیا]] ، [[کیمیا]]، [[ئاشتی]]، [[فیزیۆلۆژی]] یان [[پزیشکی]] و [[وێژە|ئەدەب]] بەکاربهێنرێت.<ref name="autogenerated1" /> هەرچەندە نۆبڵ لە ماوەی ژیانیدا چەندین وەسیەتنامەی نووسیوە، بەڵام دوا وەسیەتنامە کەمێک زیاتر لە ساڵێک پێش مردنی نووسراوە، و لە یانەی سویدی-نەرویجی لە پاریس لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ١٨٩٥ واژۆی لەسەر کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩٨١|ناونیشان=http://resources.metapress.com/pdf-preview.axd?code=xu7j67w616m06488&size=largest|سەردێڕ=One moment, please... |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110714080803/http://resources.metapress.com/pdf-preview.axd?code=xu7j67w616m06488&size=largest |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٠|وێبگە=[[Metapress]]}}</ref> نۆبڵ 94%ی کۆی سەروەت و سامانەکەی بە وەسیەت کردووە کە 31 سامانە ملیۆن [[کرۆنی سوێدی|''کرۆنی'' سویدی]]، بۆ دامەزراندنی و بەخشینی پێنج خەڵاتی نۆبڵ.{{Wide image|Alfred Nobels will-November 25th, 1895.jpg|500|ویستی یاسایی ئەلفرێد نۆبێل لە ٢٥ی نۆڤەمبەری ١٨٩٥. 1895}}{{وتەی ڕازێندراوە|''«هەموو ئەو سامانی ماوەی من کە بتوانرێت بە نەقد بکرێت، بە شێوەی خوارەوە مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت: سەرمایەکە لەلایەن جێبەجێکارانی وەسیەتەکەمەوە لە بەڵگەنامە داراییە پارێزراوەکاندا وەبەرهێنان دەکرێت و دەبێتە سەرچاوەیەکی دارایی، کە قازانجەکەی ساڵانە بە شێوەی خەڵات دابەش دەکرێت بەسەر ئەو کەسانەدا کە لە ساڵی پێشوودا گەورەترین سوودیان بە مرۆڤایەتی گەیاندووە. ئەو قازانجە بە پێنج بەشی یەکسان دابەش دەکرێت، کە یەک بەشی بۆ ئەو کەسە تەرخان دەکرێت کە گرنگترین دۆزینەوە یان داهێنانی لە بواری فیزیکدا ئەنجام دابێت؛ یەک بەش بۆ ئەو کەسەی گرنگترین دۆزینەوەی کیمیایی یان پێشکەوتنێکی گرنگی لە بواری کیمیا ئەنجام دابێت؛ یەک بەش بۆ ئەو کەسەی گرنگترین دۆزینەوەی لە بواری فیزیۆلۆژیا یان پزیشکیدا ئەنجام دابێت؛ یەک بەش بۆ ئەو کەسەی لە بواری ئەدەبیاتدا بەرچاوترین بەرهەمی خاوەن ئاراستەیەکی ئایدیالیستی پێشکەش کردبێت؛ و یەک بەش بۆ ئەو کەسەی زۆرترین یان باشترین کاری بۆ بەهێزکردنی برایەتی لەنێوان نەتەوەکان، هەڵوەشاندنەوە یان کەمکردنەوەی سوپاکانی ئامادەباش، و بەڕێوەبردن و پەرەپێدانی کۆنگرەکانی ئاشتی ئەنجام دابێت.»'' ''خەڵاتەکانی فیزیک و کیمیا لەلایەن ئەکادیمیای زانستەکانی سویدەوە پێشکەش دەکرێن؛ خەڵاتی کارە فیزیۆلۆژیایی یان پزیشکییەکان لەلایەن پەیمانگای کارۆلینسکا لە ستۆکهۆڵم؛ خەڵاتی ئەدەبیات لەلایەن ئەکادیمیای ئەدەبیات لە ستۆکهۆڵم؛ و خەڵاتی پاڵەوانانی ئاشتی لەلایەن لیژنەیەکەوە کە لە پێنج کەس پێک دێت و لەلایەن ستۆرتینگی نەرویجییەوە هەڵدەبژێردرێن. من بە ڕوونی خواستی خۆم دەردەبڕم کە لە کاتی پێشکەشکردنی خەڵاتەکاندا، هیچ گرنگییەک بە نەتەوەی کاندیدەکان نەدرێت، بۆ ئەوەی شایستەترین کەس خەڵاتەکە وەربگرێت، جا سکاندیناڤی بێت یان نا.»'' |20|20|ویستی یاسایی [[ئەلفرێد نۆبێل]]<ref name="thelocal1"/><ref name=fullNobelwill>[[Alfred Nobel]]|[http://nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html "Alfred Nobel's Will"], Nobel Foundation. Retrieved 15 February 2007. ([[English language|English version]]).</ref>}} جێبەجێکارانی وەسیەتنامەکەی بریتی بوون لە ڕاگنار سۆلمان و [[Rudolf Lilljequist|ڕودۆڵف لیلجیکیست]] کە دامەزراوەی نۆبڵیان پێکهێنا بۆ ئاگاداربوون لە سامانی نۆبڵ و ڕێکخستنی خەڵاتەکان. هەرچەندە ئیرادەی نۆبڵ خەڵاتەکانی دامەزراند، بەڵام پلانەکەی تەواو نەبوو و بەهۆی چەندین بەربەستی دیکەوە، پێنج ساڵی خایاند تا دامەزراوەی نۆبڵ دامەزرا و خەڵاتی یەکەم لە ١٠ی کانوونی دووەمی ١٩٠١دا بەخشرایە، لەنێو ئەوانی دیکەدا، [[ڤیلھێڵم ڕۆنتگن|ویلهێلم کۆنراد ڕۆنتگن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/lists/all/all_laureates_yd.html|سەردێڕ=All Nobel Laureates |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121006003048/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/lists/all/all_laureates_yd.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref><ref>"First Nobel Prizes: December 10, 1901", ''[http://www.historychannel.com/tdih/tdih.jsp?month=10272964&day=10272975&cat=10272946 This Day in History]{{بەستەری مردوو|date=January 2018|fix-attempted=yes}}'', ''[[History (U.S. TV channel)|The History Channel]]''. </ref> لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤دا سەرمایەی وەبەرهێنانی دامەزراوەکە ٦.٦ ملیار کرۆنی سویدی بووە کە دەکاتە نزیکەی ٧٠٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/press-release/the-nobel-foundations-2024-asset-management-and-earnings/|سەردێڕ=The Nobel Foundation’s 2024 asset management and earnings}}</ref> === دامەزراوەی نۆبڵ === [[File:AlfredNobel_adjusted.jpg|وێنۆک| وێنەی ئەلفڕێد نۆبڵ لەلایەن گۆستا فلۆرمانەوە]] دامەزراوەی نۆبڵ وەک ڕێکخراوێکی تایبەت لە ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٠٠ بە تایبەتی بۆ بەڕێوەبردنی دارایی و بەڕێوەبردنی خەڵاتەکانی نۆبڵ دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Lemmel |یەکەم=Birgitta |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html|سەردێڕ=The Nobel Foundation - History |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071026032605/http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> لەسەر بنەمای دوا وەسیەت و وەسیەتنامەی نۆبڵ دامەزراوە.<ref name="NF" /> لەو کاتەدا وەسیەتنامەی نۆبڵ گومان و ڕەخنەی زۆری لێکەوتەوە و بەمجۆرە تا ٢٦ی نیسانی ١٨٩٧ وەسیەتنامەکەی لەلایەن ستۆرتینگەوە پەسەندکرا.<ref name="nobelprize1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html|سەردێڕ=The Nobel Foundation - History |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080612091541/http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> هەر زوو دوای ئەوە ئەندامانی کۆمیتەی نۆبڵی نەرویجیان دەستنیشان کرد کە بڕیار بوو [[خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل|خەڵاتی ئاشتی]] ببەخشێت. دوای ماوەیەکی کەم، ڕێکخراوە خەڵاتبەخشەکانی دیکەش بەدوایدا هات؛ کارۆلینسکا ئینستیتۆت لە ٧ی حوزەیران، ئەکادیمیای سویدی لە ٩ی حوزەیران و ئەکادیمیای شاهانەی سویدی بۆ زانستەکان لە ١١ی حوزەیران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩|ناونیشان=http://www.infoplease.com/spot/nobel-prize-history.html|سەردێڕ=Nobel Prize History |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> لە ساڵی ١٩٠٠ یاسا تازە دروستکراوەکانی دامەزراوەی نۆبڵ لەلایەن شا ئۆسکاری دووەمەوە ڕاگەیەندرا. لە ساڵی ١٩٠٥ یەکێتی نێوان سوید و نەرویج هەڵوەشایەوە کە بەو مانایە بوو کە بەرپرسیارێتی پێدانی خەڵاتی نۆبڵ لە نێوان هەردوو وڵاتدا دابەشکرا. لیژنەی نۆبڵی نەرویج بەردەوام بوو لە هەڵبژاردنی وەرگری [[خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل|خەڵاتی ئاشتی]]، لە کاتێکدا ئۆرگانەکانی سوید وەرگرانی تری خەڵات هەڵدەبژێرن.<ref name="nobelprize1" /> بەپێی ئیرادەی نۆبڵ، ئەرکی سەرەکی دامەزراوەی نۆبڵ بەڕێوەبردنی ئەو سامانەیە کە نۆبڵ لە دوای خۆی لە سندوقێکدا بەجێی هێشتووە.<ref name="sweden1" /> هەروەها دامەزراوەی نۆبڵ نوێنەرایەتی خەڵاتی نۆبڵ دەکات بۆ جیهانی دەرەوە و بەرپرسیارێتی چالاکییە نافەرمیەکان و بابەتەکانی پەیوەست بە پێدانی خەڵاتی نۆبڵ دەگرێتە ئەستۆ.{{ژێدەر پێویستە|date=September 2023}} دامەزراوەی نۆبڵ بەشدار نییە لە پرۆسەی هەڵبژاردنی براوەی خەڵاتی نۆبڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Feldman|یەکەم=Burton|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xnckeeTICn0C&q=The+Nobel+prize+history|سەردێڕ=The Nobel prize: a history of genius ... – Google Böcker|بڵاوکەرەوە=Arcade|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨١٥٥٩٧٠٥٩٢٩|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> دامەزراوەی نۆبڵ پارە وەبەرهێنان دەکات بۆ پاراستنی بنکەیەکی دارایی بۆ خەڵاتەکان و چالاکییە کارگێڕییەکان. دامەزراوەی نۆبڵ لە هەموو باجێک لە سوید (لە ساڵی ١٩٤٦ەوە) و لە باجی وەبەرهێنان لە ئەمریکا (لە ساڵی ١٩٥٣ەوە) بەخشراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ناونیشان=http://nobelprize.org/nobelfoundation/finan-manag.html|سەردێڕ=The Nobel Foundation - Financial Management |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080716002326/http://nobelprize.org/nobelfoundation/finan-manag.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> لە سەرەتای هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا پارەی خەڵاتەکان یەک ملیۆن [[کرۆنی سوێدی|کرۆن]] بوو بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٨ پارەی خەڵاتەکان بۆ ١٠ ملیۆن [[کرۆنی سوێدی|کرۆن]] زیاد بووبوو .<ref name="nobelprize1" /> بەپێی یاساکانی دامەزراوەی نۆبڵ، دەستەی بەڕێوەبەرایەتی نووسینگەی تۆمارکراوی خۆی لە [[ستۆکھۆڵم|ستۆکهۆڵم]] دەبێت.<ref name="NF1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/about/statutes-of-the-nobel-foundation/|سەردێڕ=Statutes of the Nobel Foundation}}</ref> دەستەی کارگێڕی لە حەوت ئەندام و دوو جێگر پێکدێت کە هاوڵاتی سویدی یان نەرویجین کە لەلایەن ئەمینداری دامەزراوە خەڵاتکراوەکانەوە هەڵدەبژێردرێن و لە نێو ئەندامەکانیدا سەرۆک و جێگری سەرۆک و بەڕێوەبەری جێبەجێکار هەڵدەبژێرێت.<ref name="NF1" /> دامەزراوە خەڵاتکراوەکان بریتین لە ئەکادیمیای شاهانەی سویدی بۆ زانستەکان و ئەنجومەنی نۆبڵ لە پەیمانگای کارۆلینسکا و ئەکادیمیای سویدی و لیژنەی نۆبڵی نەرویج . == سیمپۆزیۆمی نۆبڵ == لە ساڵی ١٩٦٥ دامەزراوەکە دەستی بە سیمپۆزیۆمی نۆبڵ کرد، بەرنامەیەک کە سیمپۆزیۆمی "تەرخانکراوە بۆ ئەو بوارانەی زانست کە پێشکەوتنەکان لە سەرانسەری جیهاندا ڕوودەدەن یان مامەڵە لەگەڵ بابەتەکانی دیکەدا دەکات کە گرنگییەکی سەرەتایی کولتووری یان کۆمەڵایەتییان هەیە".<ref name="nobelSymposia"> {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobelfoundation/symposia/index.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071012152931/http://nobelprize.org/nobelfoundation/symposia/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> سیمپۆزیۆمەکە بابەتەکانی وەک [[پرۆستاگلاندین|پرۆستاگلاندینەکان]] ، [[کیمیای جووڵەیی|جوڵەی کیمیایی]]، [[شەکرە|نەخۆشی شەکرە]]، تیۆری تار، [[گەردوونناسان|گەردوونناسی]]، و [[شەڕی سارد|جەنگی سارد]] لە ساڵانی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا گرتۆتەوە.<ref> {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobelfoundation/symposia/complete-list.html|سەردێڕ=Nobel Symposia-Complete List |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070514054004/http://nobelprize.org/nobelfoundation/symposia/complete-list.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> لیژنەی سیمپۆزیۆمی نۆبڵ لە ئەندامانی لیژنەکانی نۆبڵ لە بواری کیمیا، ئەدەب، ئاشتی، فیزیا، و فیزیۆلۆژی یان پزیشکی پێکدێت؛ لیژنەی خەڵات بۆ ئابووری؛ دامەزراوەی سێ سەدەی بانکی سوید ; و دامەزراوەی والنبێرگ.<ref name="nobelSymposia" /> == خەڵاتەکانی تری نۆبڵ کە لەلایەن ئەندامانی بنەماڵەی نۆبڵەوە ڕاگەیەندرا == لە ساڵی ٢٠٠٧، دامەزراوەی خێرخوازی نۆبڵ کە لەلایەن مایکل نۆبڵ و گوستاف نۆبڵ و پیتەر نۆبڵ و فیلیپ نۆبڵ دامەزراوە، پلانەکانیان بۆ دامەزراندنی خەڵاتێکی نوێی نۆبڵ ڕاگەیاند، خەڵاتی وزەی مایکل نۆبڵ ، کە داهێنانەکانی تەکنەلۆژیای وزەی بەدیل دەبەخشێت. ئەوە دەبێتە یەکەم خەڵاتی نوێی نۆبڵ کە لەلایەن بنەماڵەی نۆبڵەوە دامەزرا لەدوای دامەزراندنی خەڵاتەکانی ئەلفرێد نۆبڵ. بەڵام لەلایەن دامەزراوەی خێرخوازی نۆبڵەوە خەڵات دەکرا نەک لەلایەن دامەزراوەی نۆبڵەوە، هەرچەندە هەردووکیان ڕێکخراون کە لەلایەن بنەماڵەی نۆبڵەوە دامەزراون. پلانەکە لە [[nanoTX]] 07 ڕاگەیەندرا. دامەزراوەی نۆبڵ بە خێرایی کاردانەوەی هەبوو و هەڕەشەی ڕێکاری یاسایی کرد بەهۆی "خراپ بەکارهێنانی ڕوونی ناوبانگ و نیازپاکی خەڵاتی نۆبڵ و کۆمەڵەی دەستپاکی و بەرزایی کە بە تێپەڕبوونی کات و لە ڕێگەی هەوڵەکانی لیژنەکانی نۆبڵەوە دروست بووە".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=nanoPRwire |ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.nsti.org/press/PRshow.html?id=2335|سەردێڕ=One moment, please... |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080415104148/http://www.nsti.org/press/PRshow.html?id=2335 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> دەرهێنەرەکە، مایکل سۆلمان، لە دامەزراوەی نۆبڵ و سەرۆکی هەڵبژێردراوی بنەماڵەی نۆبڵ، پەسەندنەکردنی دامەزراوەی بەناو 'د. خەڵاتی مایکل نۆبڵ' هەروەها دامەزراوەی خێرخوازی نۆبڵ (NCT) و کۆمەڵگەی خێرخوازی خێزانی نۆبڵ. == هەروەها سەیری بکە == * لارس ئێرنستەر (١٩٢٠-١٩٩٨) – مامۆستای بایۆکیمیا و ئەندامی پێشووی دەستەی دامەزراوەی نۆبڵ * ڕاگنار سۆلمان * لیستی دەوڵەمەندترین دامەزراوە خێرخوازیەکان * کۆنفرانسی نۆبڵ * دامەزراوەی گورگ == سەرچاوەکان == {{تێبینییەکان}} {{سەرچاوەکان|2}} == بەستەری دەرەکی == * {{Commons category-inline}} * [http://www.gustavus.edu/events/nobelconference/ "2007 Nobel Conference"] – Official site of the "2007 Nobel Conference" at Gustavus Adolphus College, Saint Peter, Minnesota. Retrieved 28 October, * [http://nobelprize.org/ "The Nobel Foundation"] – Official site of the Nobel Foundation. * [http://nobelprize.org/nobelfoundation/symposia/ "Nobel Symposia"] – Official webpage of the Nobel Foundation. * [http://nobelprize.org/nobel/alfred-nobel/biographical/will/index.html "The Will of Alfred Nobel"] – Official webpage of the Nobel Foundation; quotes a pertinent excerpt. {{خەڵاتەکانی نۆبێل}}<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|59.3376|N|18.0744|E|source:wikidata}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Nobel Foundation}} [[پۆل:خەڵاتی نۆبێل]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی سویدی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 0ztf4ejrchtoygll00nxke60wmph3l4 1696149 1696142 2026-10-28T10:34:29Z Shaween 18477 1696149 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = دامەزراوەی نۆبێڵ | logo = Nobelstiftung logo.svg | logo_size = 120px | logo_caption = نیشانی دامەزراوەی نۆبڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/nobel_organizations/nobelfoundation/annual_review_13_sv.pdf|سەردێڕ=Nobelstiftelsen Verksamhetsberättelse 2013|وێبگە=www.nobelprize.org|بڵاوکەرەوە=Nobel Foundation|زمان=sv}}</ref> | image_size = 150px | formation = {{start date and age|1900|6|29|df=y}} | headquarters = [[ستۆکهۆڵم]]، سوێد | leader_title = | leader_name = | membership = | website = {{URL|https://nobelprize.org/the-nobel-prize-organisation/the-nobel-foundation/|nobelprize.org/the-nobel-foundation}} }} [[File:Nobel Prize ckb.png|وێنۆک]] '''دامەزراوەی نۆبێڵ'''{{تێبینی|{{langx|sv|Nobelstiftelsen}}}} دامەزراوەیەکی تایبەتە کە لە ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٠٠ دامەزراوە بۆ بەڕێوەبردنی دارایی و بەڕێوەبردنی [[خەڵاتی نۆبێل|خەڵاتەکانی نۆبڵ]].<ref> {{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Lemmel |یەکەم=Birgitta |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٠|ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_organizations/nobelfoundation/history/lemmel/index.html|سەردێڕ=About the Nobel Prize |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref> ئەم بناغەیە لەسەر بنەمای دوا وەسیەتنامەی [[ئەلفرێد نۆبێل|ئەلفڕێد نۆبڵ]] داهێنەری [[دینامیت|داینامیت]] دامەزراوە.<ref name="NF"> {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_organizations/nobelfoundation/index.html|سەردێڕ=About the Nobel Prize |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|وتەگێڕانەوە=The Nobel Foundation is a private institution established in 1900 based on the will of Alfred Nobel. The Foundation manages the assets made available through the will for the awarding of the Nobel Prize in Physics, Chemistry, Physiology or Medicine, Literature and Peace. It represents the Nobel Institutions externally and administers informational activities and arrangements surrounding the presentation of the Nobel Prize.}}</ref> هەروەها سیمپۆزیۆمی نۆبڵ لەسەر پێشکەوتنە گرنگەکانی زانست و بابەتەکانی گرنگی کولتووری یان کۆمەڵایەتی ساز دەکات. == مێژوو == {{سەرەکی|ئەلفرێد نۆبێل}}ئەلفڕێد نۆبڵ ({{دەنگ|sv-Alfred_Nobel.ogg|Alfred Bernhard Nobel}}؛ لەدایکبووی ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٨٣٣، لە [[ستۆکھۆڵم|ستۆکهۆڵم]]، سوید) کیمیاکار، ئەندازیار، داهێنەر، بەرهەمهێنەری چەک و داهێنەری [[دینامیت]] بووە. خاوەنی کۆمپانیای Bofors بوو کە کۆمپانیایەکی گەورەی بەرهەمهێنانی چەک بوو، کە لە کارە سەرەتاییەکەیەوە وەک کارگەی ئاسن و پۆڵا ئاڕاستەی کردبووەوە. نۆبڵ خاوەنی ٣٥٥ پاتێنت جیاواز بوو، [[دینامیت|داینامیت]] بەناوبانگترینیان بوو. نۆبڵ لە ماوەی ژیانیدا سامانێکی تایبەتی کەسی زۆری کۆکردەوە، ئەمەش زیاتر بەهۆی ئەم داهێنانەوە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١|ناونیشان=http://www.schoolforchampions.com/biographies/nobel.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120314000058/http://www.schoolforchampions.com/biographies/nobel.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> لە ساڵی ١٨٩٦ نۆبڵ بەهۆی جەڵتەی مێشکەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/alfred-nobel/alfred-nobels-final-years-in-sanremo/|سەردێڕ=Alfred Nobel's final years in Sanremo |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> لە ڤێلاکەی لە [[سانرێمۆ|سان ڕیمۆ]] لە ئیتاڵیا کۆچی دوایی کرد، کە ساڵانی کۆتایی تێیدا ژیاوە.<ref name="sweden1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.sweden.se/upload/Sweden_se/english/factsheets/SI/SI_FS15aa_Nobel_Prize-in_Sweden_and_the_world/The_Nobel_Prize_in_Sweden_and_the_world_FS15aa_Low.pdf|سەردێڕ=Page not found {{!}} sweden.se |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100831163044/http://www.sweden.se/upload/Sweden_se/english/factsheets/SI/SI_FS15aa_Nobel_Prize-in_Sweden_and_the_world/The_Nobel_Prize_in_Sweden_and_the_world_FS15aa_Low.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref><ref name="autogenerated1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/nobel_alfred.shtml|سەردێڕ=BBC - History - Historic Figures: Alfred Nobel (1833-1896) |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> وەسیەتنامەی نۆبڵ داواکارییەکی دەربڕی، کە زۆر کەسی تووشی سەرسوڕمان کرد، کە پارەکەی بۆ خەڵاتەکانی [[فیزیک|فیزیا]] ، [[کیمیا]]، [[ئاشتی]]، [[فیزیۆلۆژی]] یان [[پزیشکی]] و [[وێژە|ئەدەب]] بەکاربهێنرێت.<ref name="autogenerated1" /> هەرچەندە نۆبڵ لە ماوەی ژیانیدا چەندین وەسیەتنامەی نووسیوە، بەڵام دوا وەسیەتنامە کەمێک زیاتر لە ساڵێک پێش مردنی نووسراوە، و لە یانەی سویدی-نەرویجی لە پاریس لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ١٨٩٥ واژۆی لەسەر کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩٨١|ناونیشان=http://resources.metapress.com/pdf-preview.axd?code=xu7j67w616m06488&size=largest|سەردێڕ=One moment, please... |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110714080803/http://resources.metapress.com/pdf-preview.axd?code=xu7j67w616m06488&size=largest |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٠|وێبگە=[[Metapress]]}}</ref> نۆبڵ 94%ی کۆی سەروەت و سامانەکەی بە وەسیەت کردووە کە 31 سامانە ملیۆن [[کرۆنی سوێدی|''کرۆنی'' سویدی]]، بۆ دامەزراندنی و بەخشینی پێنج خەڵاتی نۆبڵ.{{Wide image|Alfred Nobels will-November 25th, 1895.jpg|500|ویستی یاسایی ئەلفرێد نۆبێل لە ٢٥ی نۆڤەمبەری ١٨٩٥. 1895}}{{وتەی ڕازێندراوە|''«هەموو ئەو سامانی ماوەی من کە بتوانرێت بە نەقد بکرێت، بە شێوەی خوارەوە مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت: سەرمایەکە لەلایەن جێبەجێکارانی وەسیەتەکەمەوە لە بەڵگەنامە داراییە پارێزراوەکاندا وەبەرهێنان دەکرێت و دەبێتە سەرچاوەیەکی دارایی، کە قازانجەکەی ساڵانە بە شێوەی خەڵات دابەش دەکرێت بەسەر ئەو کەسانەدا کە لە ساڵی پێشوودا گەورەترین سوودیان بە مرۆڤایەتی گەیاندووە. ئەو قازانجە بە پێنج بەشی یەکسان دابەش دەکرێت، کە یەک بەشی بۆ ئەو کەسە تەرخان دەکرێت کە گرنگترین دۆزینەوە یان داهێنانی لە بواری فیزیکدا ئەنجام دابێت؛ یەک بەش بۆ ئەو کەسەی گرنگترین دۆزینەوەی کیمیایی یان پێشکەوتنێکی گرنگی لە بواری کیمیا ئەنجام دابێت؛ یەک بەش بۆ ئەو کەسەی گرنگترین دۆزینەوەی لە بواری فیزیۆلۆژیا یان پزیشکیدا ئەنجام دابێت؛ یەک بەش بۆ ئەو کەسەی لە بواری ئەدەبیاتدا بەرچاوترین بەرهەمی خاوەن ئاراستەیەکی ئایدیالیستی پێشکەش کردبێت؛ و یەک بەش بۆ ئەو کەسەی زۆرترین یان باشترین کاری بۆ بەهێزکردنی برایەتی لەنێوان نەتەوەکان، هەڵوەشاندنەوە یان کەمکردنەوەی سوپاکانی ئامادەباش، و بەڕێوەبردن و پەرەپێدانی کۆنگرەکانی ئاشتی ئەنجام دابێت.»'' ''خەڵاتەکانی فیزیک و کیمیا لەلایەن ئەکادیمیای زانستەکانی سویدەوە پێشکەش دەکرێن؛ خەڵاتی کارە فیزیۆلۆژیایی یان پزیشکییەکان لەلایەن پەیمانگای کارۆلینسکا لە ستۆکهۆڵم؛ خەڵاتی ئەدەبیات لەلایەن ئەکادیمیای ئەدەبیات لە ستۆکهۆڵم؛ و خەڵاتی پاڵەوانانی ئاشتی لەلایەن لیژنەیەکەوە کە لە پێنج کەس پێک دێت و لەلایەن ستۆرتینگی نەرویجییەوە هەڵدەبژێردرێن. من بە ڕوونی خواستی خۆم دەردەبڕم کە لە کاتی پێشکەشکردنی خەڵاتەکاندا، هیچ گرنگییەک بە نەتەوەی کاندیدەکان نەدرێت، بۆ ئەوەی شایستەترین کەس خەڵاتەکە وەربگرێت، جا سکاندیناڤی بێت یان نا.»'' |20|20|ویستی یاسایی [[ئەلفرێد نۆبێل]]<ref name="thelocal1"/><ref name=fullNobelwill>[[Alfred Nobel]]|[http://nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html "Alfred Nobel's Will"], Nobel Foundation. Retrieved 15 February 2007. ([[English language|English version]]).</ref>}} جێبەجێکارانی وەسیەتنامەکەی بریتی بوون لە ڕاگنار سۆلمان و [[Rudolf Lilljequist|ڕودۆڵف لیلجیکیست]] کە دامەزراوەی نۆبڵیان پێکهێنا بۆ ئاگاداربوون لە سامانی نۆبڵ و ڕێکخستنی خەڵاتەکان. هەرچەندە ئیرادەی نۆبڵ خەڵاتەکانی دامەزراند، بەڵام پلانەکەی تەواو نەبوو و بەهۆی چەندین بەربەستی دیکەوە، پێنج ساڵی خایاند تا دامەزراوەی نۆبڵ دامەزرا و خەڵاتی یەکەم لە ١٠ی کانوونی دووەمی ١٩٠١دا بەخشرایە، لەنێو ئەوانی دیکەدا، [[ڤیلھێڵم ڕۆنتگن|ویلهێلم کۆنراد ڕۆنتگن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobel_prizes/lists/all/all_laureates_yd.html|سەردێڕ=All Nobel Laureates |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121006003048/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/lists/all/all_laureates_yd.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref><ref>"First Nobel Prizes: December 10, 1901", ''[http://www.historychannel.com/tdih/tdih.jsp?month=10272964&day=10272975&cat=10272946 This Day in History]{{بەستەری مردوو|date=January 2018|fix-attempted=yes}}'', ''[[History (U.S. TV channel)|The History Channel]]''. </ref> لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤دا سەرمایەی وەبەرهێنانی دامەزراوەکە ٦.٦ ملیار کرۆنی سویدی بووە کە دەکاتە نزیکەی ٧٠٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/press-release/the-nobel-foundations-2024-asset-management-and-earnings/|سەردێڕ=The Nobel Foundation’s 2024 asset management and earnings}}</ref> === دامەزراوەی نۆبڵ === [[File:AlfredNobel_adjusted.jpg|وێنۆک| وێنەی ئەلفڕێد نۆبڵ لەلایەن گۆستا فلۆرمانەوە]] دامەزراوەی نۆبڵ وەک ڕێکخراوێکی تایبەت لە ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٠٠ بە تایبەتی بۆ بەڕێوەبردنی دارایی و بەڕێوەبردنی خەڵاتەکانی نۆبڵ دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Lemmel |یەکەم=Birgitta |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html|سەردێڕ=The Nobel Foundation - History |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071026032605/http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> لەسەر بنەمای دوا وەسیەت و وەسیەتنامەی نۆبڵ دامەزراوە.<ref name="NF" /> لەو کاتەدا وەسیەتنامەی نۆبڵ گومان و ڕەخنەی زۆری لێکەوتەوە و بەمجۆرە تا ٢٦ی نیسانی ١٨٩٧ وەسیەتنامەکەی لەلایەن ستۆرتینگەوە پەسەندکرا.<ref name="nobelprize1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html|سەردێڕ=The Nobel Foundation - History |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080612091541/http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> هەر زوو دوای ئەوە ئەندامانی کۆمیتەی نۆبڵی نەرویجیان دەستنیشان کرد کە بڕیار بوو [[خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل|خەڵاتی ئاشتی]] ببەخشێت. دوای ماوەیەکی کەم، ڕێکخراوە خەڵاتبەخشەکانی دیکەش بەدوایدا هات؛ کارۆلینسکا ئینستیتۆت لە ٧ی حوزەیران، ئەکادیمیای سویدی لە ٩ی حوزەیران و ئەکادیمیای شاهانەی سویدی بۆ زانستەکان لە ١١ی حوزەیران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩|ناونیشان=http://www.infoplease.com/spot/nobel-prize-history.html|سەردێڕ=Nobel Prize History |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> لە ساڵی ١٩٠٠ یاسا تازە دروستکراوەکانی دامەزراوەی نۆبڵ لەلایەن شا ئۆسکاری دووەمەوە ڕاگەیەندرا. لە ساڵی ١٩٠٥ یەکێتی نێوان سوید و نەرویج هەڵوەشایەوە کە بەو مانایە بوو کە بەرپرسیارێتی پێدانی خەڵاتی نۆبڵ لە نێوان هەردوو وڵاتدا دابەشکرا. لیژنەی نۆبڵی نەرویج بەردەوام بوو لە هەڵبژاردنی وەرگری [[خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل|خەڵاتی ئاشتی]]، لە کاتێکدا ئۆرگانەکانی سوید وەرگرانی تری خەڵات هەڵدەبژێرن.<ref name="nobelprize1" /> بەپێی ئیرادەی نۆبڵ، ئەرکی سەرەکی دامەزراوەی نۆبڵ بەڕێوەبردنی ئەو سامانەیە کە نۆبڵ لە دوای خۆی لە سندوقێکدا بەجێی هێشتووە.<ref name="sweden1" /> هەروەها دامەزراوەی نۆبڵ نوێنەرایەتی خەڵاتی نۆبڵ دەکات بۆ جیهانی دەرەوە و بەرپرسیارێتی چالاکییە نافەرمیەکان و بابەتەکانی پەیوەست بە پێدانی خەڵاتی نۆبڵ دەگرێتە ئەستۆ.{{ژێدەر پێویستە|date=September 2023}} دامەزراوەی نۆبڵ بەشدار نییە لە پرۆسەی هەڵبژاردنی براوەی خەڵاتی نۆبڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Feldman|یەکەم=Burton|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xnckeeTICn0C&q=The+Nobel+prize+history|سەردێڕ=The Nobel prize: a history of genius ... – Google Böcker|بڵاوکەرەوە=Arcade|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨١٥٥٩٧٠٥٩٢٩|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> دامەزراوەی نۆبڵ پارە وەبەرهێنان دەکات بۆ پاراستنی بنکەیەکی دارایی بۆ خەڵاتەکان و چالاکییە کارگێڕییەکان. دامەزراوەی نۆبڵ لە هەموو باجێک لە سوید (لە ساڵی ١٩٤٦ەوە) و لە باجی وەبەرهێنان لە ئەمریکا (لە ساڵی ١٩٥٣ەوە) بەخشراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ناونیشان=http://nobelprize.org/nobelfoundation/finan-manag.html|سەردێڕ=The Nobel Foundation - Financial Management |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080716002326/http://nobelprize.org/nobelfoundation/finan-manag.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> لە سەرەتای هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا پارەی خەڵاتەکان یەک ملیۆن [[کرۆنی سوێدی|کرۆن]] بوو بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٨ پارەی خەڵاتەکان بۆ ١٠ ملیۆن [[کرۆنی سوێدی|کرۆن]] زیاد بووبوو .<ref name="nobelprize1" /> بەپێی یاساکانی دامەزراوەی نۆبڵ، دەستەی بەڕێوەبەرایەتی نووسینگەی تۆمارکراوی خۆی لە [[ستۆکھۆڵم|ستۆکهۆڵم]] دەبێت.<ref name="NF1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/about/statutes-of-the-nobel-foundation/|سەردێڕ=Statutes of the Nobel Foundation}}</ref> دەستەی کارگێڕی لە حەوت ئەندام و دوو جێگر پێکدێت کە هاوڵاتی سویدی یان نەرویجین کە لەلایەن ئەمینداری دامەزراوە خەڵاتکراوەکانەوە هەڵدەبژێردرێن و لە نێو ئەندامەکانیدا سەرۆک و جێگری سەرۆک و بەڕێوەبەری جێبەجێکار هەڵدەبژێرێت.<ref name="NF1" /> دامەزراوە خەڵاتکراوەکان بریتین لە ئەکادیمیای شاهانەی سویدی بۆ زانستەکان و ئەنجومەنی نۆبڵ لە پەیمانگای کارۆلینسکا و ئەکادیمیای سویدی و لیژنەی نۆبڵی نەرویج . == سیمپۆزیۆمی نۆبڵ == لە ساڵی ١٩٦٥ دامەزراوەکە دەستی بە سیمپۆزیۆمی نۆبڵ کرد، بەرنامەیەک کە سیمپۆزیۆمی "تەرخانکراوە بۆ ئەو بوارانەی زانست کە پێشکەوتنەکان لە سەرانسەری جیهاندا ڕوودەدەن یان مامەڵە لەگەڵ بابەتەکانی دیکەدا دەکات کە گرنگییەکی سەرەتایی کولتووری یان کۆمەڵایەتییان هەیە".<ref name="nobelSymposia"> {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobelfoundation/symposia/index.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071012152931/http://nobelprize.org/nobelfoundation/symposia/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> سیمپۆزیۆمەکە بابەتەکانی وەک [[پرۆستاگلاندین|پرۆستاگلاندینەکان]] ، [[کیمیای جووڵەیی|جوڵەی کیمیایی]]، [[شەکرە|نەخۆشی شەکرە]]، تیۆری تار، [[گەردوونناسان|گەردوونناسی]]، و [[شەڕی سارد|جەنگی سارد]] لە ساڵانی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا گرتۆتەوە.<ref> {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://nobelprize.org/nobelfoundation/symposia/complete-list.html|سەردێڕ=Nobel Symposia-Complete List |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070514054004/http://nobelprize.org/nobelfoundation/symposia/complete-list.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> لیژنەی سیمپۆزیۆمی نۆبڵ لە ئەندامانی لیژنەکانی نۆبڵ لە بواری کیمیا، ئەدەب، ئاشتی، فیزیا، و فیزیۆلۆژی یان پزیشکی پێکدێت؛ لیژنەی خەڵات بۆ ئابووری؛ دامەزراوەی سێ سەدەی بانکی سوید ; و دامەزراوەی والنبێرگ.<ref name="nobelSymposia" /> == خەڵاتەکانی تری نۆبڵ کە لەلایەن ئەندامانی بنەماڵەی نۆبڵەوە ڕاگەیەندرا == لە ساڵی ٢٠٠٧، دامەزراوەی خێرخوازی نۆبڵ کە لەلایەن مایکل نۆبڵ و گوستاف نۆبڵ و پیتەر نۆبڵ و فیلیپ نۆبڵ دامەزراوە، پلانەکانیان بۆ دامەزراندنی خەڵاتێکی نوێی نۆبڵ ڕاگەیاند، خەڵاتی وزەی مایکل نۆبڵ ، کە داهێنانەکانی تەکنەلۆژیای وزەی بەدیل دەبەخشێت. ئەوە دەبێتە یەکەم خەڵاتی نوێی نۆبڵ کە لەلایەن بنەماڵەی نۆبڵەوە دامەزرا لەدوای دامەزراندنی خەڵاتەکانی ئەلفرێد نۆبڵ. بەڵام لەلایەن دامەزراوەی خێرخوازی نۆبڵەوە خەڵات دەکرا نەک لەلایەن دامەزراوەی نۆبڵەوە، هەرچەندە هەردووکیان ڕێکخراون کە لەلایەن بنەماڵەی نۆبڵەوە دامەزراون. پلانەکە لە [[nanoTX]] 07 ڕاگەیەندرا. دامەزراوەی نۆبڵ بە خێرایی کاردانەوەی هەبوو و هەڕەشەی ڕێکاری یاسایی کرد بەهۆی "خراپ بەکارهێنانی ڕوونی ناوبانگ و نیازپاکی خەڵاتی نۆبڵ و کۆمەڵەی دەستپاکی و بەرزایی کە بە تێپەڕبوونی کات و لە ڕێگەی هەوڵەکانی لیژنەکانی نۆبڵەوە دروست بووە".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=nanoPRwire |ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.nsti.org/press/PRshow.html?id=2335|سەردێڕ=One moment, please... |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080415104148/http://www.nsti.org/press/PRshow.html?id=2335 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> دەرهێنەرەکە، مایکل سۆلمان، لە دامەزراوەی نۆبڵ و سەرۆکی هەڵبژێردراوی بنەماڵەی نۆبڵ، پەسەندنەکردنی دامەزراوەی بەناو 'د. خەڵاتی مایکل نۆبڵ' هەروەها دامەزراوەی خێرخوازی نۆبڵ (NCT) و کۆمەڵگەی خێرخوازی خێزانی نۆبڵ. == هەروەها سەیری بکە == * لارس ئێرنستەر (١٩٢٠-١٩٩٨) – مامۆستای بایۆکیمیا و ئەندامی پێشووی دەستەی دامەزراوەی نۆبڵ * ڕاگنار سۆلمان * لیستی دەوڵەمەندترین دامەزراوە خێرخوازیەکان * کۆنفرانسی نۆبڵ * دامەزراوەی گورگ == سەرچاوەکان == {{تێبینییەکان}} {{سەرچاوەکان|2}} == بەستەری دەرەکی == * {{Commons category-inline}} * [http://www.gustavus.edu/events/nobelconference/ "2007 Nobel Conference"] – Official site of the "2007 Nobel Conference" at Gustavus Adolphus College, Saint Peter, Minnesota. Retrieved 28 October, * [http://nobelprize.org/ "The Nobel Foundation"] – Official site of the Nobel Foundation. * [http://nobelprize.org/nobelfoundation/symposia/ "Nobel Symposia"] – Official webpage of the Nobel Foundation. * [http://nobelprize.org/nobel/alfred-nobel/biographical/will/index.html "The Will of Alfred Nobel"] – Official webpage of the Nobel Foundation; quotes a pertinent excerpt. {{خەڵاتەکانی نۆبێل}}<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|59.3376|N|18.0744|E|source:wikidata}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Nobel Foundation}} [[پۆل:خەڵاتی نۆبێل]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی سویدی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] i4jz9fag4gvvdfkenzzsmnmhipy5cua 0 305570 1695639 1694412 2026-10-27T13:06:29Z Bilalinfo 57400 1695639 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = دەزگای سینەماییی فارابی | image = بنیاد سینمایی فارابی.png | caption = | date_established = ١٩٥٩ ستۆدیۆ میساقییە<br />١٩٧٧ یانەی فارابی<br />١٩٨٣ دەزگای سینەمایی | founder = سەید محەممەد بەهەشتی<br />محەممەدمەهدی دادگۆ<br />محەممەد ئاقاجانی | hq_location = تاران - شەقامی کۆماری ئیسلامی - شەقامی سیی تیر | key_people = | field = سینەما | products = فیلمی سینەمایی و بڵاوکراوە سینەمایییەکان | website = http://www.fcf.ir | leader_title = بەڕێوەبەری جێبەجێکار | leader_name = حامید جەعفەری }} '''دەزگای سینەماییی فارابی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: بنیاد سینمایی فارابی) بەپێی پەسەندکراوی ساڵی ١٩٨٤ی دەستەی دەوڵەت ڕێکخراوێکی نێودەوڵەتیە کە وەک دامەزراوەی نەتەوەییی سینەمای [[ئێران]] و بە سەرپەرشتی [[وەزارەتی ڕۆشنبیری و ئیرشادی ئیسلامی (ئێران)|وەزارەتی ڕۆشنبیری و ئیرشادی ئیسلامی]] و وەک باڵی جێبەجێکردنی دەوڵەت لە بواری ڕێباز و ئاڕاستە ڕۆشنبیری و هونەرییەکاندا چالاکی دەکات.<ref name="hamshahrionline.ir">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://hamshahrionline.ir/details/61574 |سەردێڕ=ئاشنایی لەگەڵ دەزگای سینەماییی فارابی |وێبگە=هەمشهری ئۆنلاین |ڕێکەوتی سەردان=24 نوامبر 2012}}</ref> ئەم دەزگایە جگە لە بەرهەمهێنان و دابەشکردنی فیلم لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات، وەبەرهێنان و پشتیوانی لە بەرهەمهێنان، خزمەتگوزاریی تەکنیکی (لەوانەش تاقیگە، دەستکاری، ستۆدیۆی دەنگ، دۆبلاژ و...) پێشکەش دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sourehcinema.com/Company/Company_Detail.aspx?CompanyId=138112120000 |سەردێڕ=دەزگای سینەماییی فارابی |وێبگە=سوورە سینەما |ڕێکەوتی سەردان=۲۴ نوامبر ۲۰۱۲ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211202013631/http://www.sourehcinema.com/Company/Company_Detail.aspx?CompanyId=138112120000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەپێی ڕاپۆرتی جێگری دەزگای فارابی، نزیکەی ٣٠٪ لە بەرهەمە ساڵانەکانی سینەمای ئێران بەرهەمی ئەم دەزگایەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.jamejamonline.ir/archnewstext.aspx?newsnum=100844807120 |سەردێڕ=ناردنی ٣٠٠ سەردێڕی پڕۆژە و فێستیڤاڵ بۆ دەزگای فارابی |وێبگە=جام جەم ئۆنلاین |ڕێکەوتی سەردان=24 نوامبر 2012}}</ref> نووسینگەی کاروباری فێستیڤاڵەکانی دەزگای سینەماییی فارابی ڕێکخەری [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]]، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی منداڵان و مێرمنداڵان و بەگشتی هەر فێستیڤاڵێکی فیلمی پیشەیییە کە لەژێر سەرپەرشتی وەزارەتی ئیرشاد لە ئێران بەڕێوە دەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fcf.ir/pe/fcf-units.html |سەردێڕ=ماڵپەڕی دەزگای سینەماییی فارابی |ڕێکەوتی سەردان=24 نوامبر 2012 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121127072652/http://www.fcf.ir/pe/fcf-units.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بڵاوکراوەکانی فارابی لە ژێر کۆمەڵەی ئەم دەزگایەیە، پەرتووک بە بابەتەکانی فیلم و سینەما و بڵاوکراوە خولیییەکان لەوانە وەرزنامەی سینەماییی فارابی (لە ١٩٨٨ەوە)، مانگنامەی ڕاپۆرتی فارابی (کە پێش ١٩٩٨ بە ناوی پیشەی وێنە بڵاو دەکرایەوە)، بڵاوکراوەی گەل و سینەما (لە ١٩٩٨ەوە) و... بڵاو دەکاتەوە.<ref name="hamshahrionline.ir"/> دەستەی ئەمیندارێتی فارابی وەک باڵاترین پایەی بڕیاردان لەم دەزگایەیە کە لە دەوڵەتی سێزدەهەمدا ئەندامانی دەستەی ئەمیندارێتی بریتی بوون لە ''جەواد ئۆجی'' وەزیری نەوت، ''سەید مەسعود میرکازمی'' جێگری سەرۆک کۆمار و سەرۆکی ڕێکخراوی بەرنامە و بودجە، ''محەممەدمەهدی ئیسماعیلی'' وەزیری ڕۆشنبیری و ئیرشادی ئیسلامی، ''عەلیرەزا موختارپوور'' سەرۆکی ڕێکخراوی بەڵگەنامەکان و پەرتووکخانەی نەتەوەییی ئێران، ''حەسەن خوجەستە''، ''مەیثەم نیلی''، ''سەید محسن موهاجیرانی''، ''سەعید محەممەد'' ڕاوێژکاری سەرۆک کۆمار و سکرتێری ناوچە ئازادەکان، ''عەلی عەسگەری'' جێگری دەستەی جێبەجێکاری فەرمانی ئیمام و ''محەممەد خەزاعی'' سەرۆکی ڕێکخراوی سینەماییی وڵات. بە بڕیاری دەستەی ئەمیندارێتی لە ١٩ی تشرینی اولی ٢٠٢١ ''سەید مەهدی جەوادی'' وەک بەڕێوەبەری جێبەجێکار لە دوای ٦ ساڵ شوێنی ''عەلیرەزا تابشی'' گرتەوە. لە ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣ ''مەجید زەینولعابدین'' شوێنی ''سەید مەهدی جەوادی'' گرتەوە. بە کۆتایی هاتنی ئەرکی ''مەجید زەینولعابدین''، لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ دەزگای فارابی بەجێهێشت و ''سەید مەهدی سەجادی'' گەنجینەداری ئەم کۆمەڵەیە بووە سەرپەرشتیار. دەستەی ئەمیندارێتی نوێی فارابی لە کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠٢٥ ناسێنران کە پێکهاتبوون لە ''محسن حاجی میرزایی'' (سەرۆکی دفتر سەرۆک)، ''سەید حمید پورمحمدی'' (جێگری سەرۆک کۆمار و سەرۆکی ڕێکخراوی بەرنامە و بودجەی وڵات)، ''حسین افشین'' (جێگری زانستی و سەرۆک)، ''سەید محسن موهاجیرانی''، ''منوچهر محمدی'' (بەرهەمهێنەری سینەما)، ''مرضیە برومند'' (دەرهێنەری سینەما)، ''حەسەن خوجەستە باقرزادە''، ''سەید ڕەزا میرکەریمی'' (دەرهێنەر و بەرهەمهێنەر) و ''ڕائد فریدزادە'' (سەرۆکی کاتی ڕێکخراوی سینەمایی). ئەم دەستەیە لە ١٦ی ئازاری ٢٠٢٥ ڕەزامەندی خۆیان دەربڕی لەسەر بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ''حامید جەعفەری'' (بەرهەمهێنەری ئەنیمەیشن) و لە ١٣ی نیسانی ٢٠٢٥ بە فەرمی وەک چواردەهەمین بەڕێوەبەری جێبەجێکاری دەزگای سینەماییی فارابی ناسێنرا. == مێژووی دروستبوون == ستۆدیۆ میساقییە لە ساڵی ١٩٥٩ لەلایەن مەهدی میساقییە بنغەی دانرا کە زۆرێک لە فیلمە سینەمایییەکانی پێش شۆڕش بەرهەمی ئەم ستۆدیۆیە بوون. ئەم ستۆدیۆیە لە دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامی]] و لەکاتێکدا هێشتا میساقییە لە ئێران بوو، لە دەستبەسەرداگرتنی سەروەت و سامانەکان لە سەرەتای شۆڕشدا، بە بڕیاری دادگای شۆڕش دەستی بەسەردا گیرا و دواتر کرا بە دەزگای سینەماییی فارابی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مەهدی میساقییە؛ دەستبەسەرداگرتنی سەروەت و دەزگای سینەماییی فارابی |ناونیشان=https://tavaana.org/fa/Mehdi_Misaghieh |وێبگە=توانا |ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201009094213/https://tavaana.org/fa/Mehdi_Misaghieh |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە جۆزەردانی ساڵی ١٩٨٣ و لە کاتی چالاکی فەخرەدین ئەنوار لە پلەی جێگری سینەماییی [[وەزارەتی ڕۆشنبیری و ئیرشادی ئیسلامی (ئێران)|وەزارەتی ڕۆشنبیری و ئیرشادی ئیسلامی]]، ''سەید محەممەد بەهەشتی''، ''محەممەدمەهدی دادگۆ''، ''محەممەد ئاقاجانی'' کە ھەر سێکیان لە داڕێژەرانی بەرنامەی [[ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێران|دەنگ و ڕەنگ]] بوون و بە ئامادەبوونی ''مەهدی مەسعودشاھی''، بەڕێوەبەری گشتیی ئەوکاتی ئیدارەی چاودێری و نمایش لە وەزارەتی ڕۆشنبیری و ئیرشادی ئیسلامی، وەک نوێنەری وەزارەت گرووپێکی ڕاوێژکارییان بۆ ڕاگەیشتن بە ڕەوشی سینەمای وڵات پێکهێنا. ئەم گرووپە بە مەبەستی ئاڕاستەکردنی بەرهەمە سینەمایییەکان و جێبەجێکردنی ڕێبازەکانی وەزارەتی ئیرشاد لە بواری سینەمادا، بڕیاریان دا دامەزراوەیەکی جیاواز لە وەزارەت دامەزرێنن. بۆ ئەم مەبەستە یانەی فارابییان هەڵبژارد کە لە ساڵی ١٩٧٧ بە ئامانجی گەشەپێدانی کلتووری سینەمایی لە ڕێگەی یانەکانی نمایشی فیلمەوە دامەزرا بوو. یانەی فارابی ناوی گۆڕدرا بۆ دەزگای فارابی و بەرپرسیارێتییەکان لە نێوان ئەم سێ کەسەدا دابەش کران: ''محەممەد بەهەشتی'' بەڕێوەبەری جێبەجێکار، ''محەممەدمەهدی دادگۆ'' بەڕێوەبەری بەرهەمهێنان و بەرپرسی جێبەجێکار، و ''محەممەد ئاقاجانی'' جێگری بەڕێوەبەری جێبەجێکار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fcf.ir/pe/history.html |سەردێڕ=ماڵپەڕی دەزگای سینەماییی فارابی |ڕێکەوتی سەردان=24 نوامبر 2012 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130102031250/http://www.fcf.ir/pe/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == نمایش لە چل و یەکەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] == دەزگای سینەماییی فارابی لە چل و یەکەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر بە ٩ فیلم بەشداری کرد. «لەدوای ڕۆیشتن» [[درامای کۆمەڵایەتی]] لە دەرهێنانی ''ڕەزا نەجاتی''، «جەنگەڵی پرتەقاڵ» درامای کۆمەڵایەتی لە دەرهێنانی ئارمان خونساریان، «گێڕانەوەی تەواونەکراوی سیما» درامای کۆمەڵایەتی لە دەرهێنانی عەلیرەزا سەمەدی، «سینەما مترۆپۆل» لە دەرهێنانی محەممەدکەریم باشە ئاهەنگەر، «ژمارە ١٠» لە دەرهێنانی حەمید زرگەرنەژاد، «کاپتن» [[درامای کۆمەڵایەتی]] لە دەرهێنانی محەممەد حەمزەیی، «کۆتی چەرم» لە دەرهێنانی حسین میرزامحەممەدی، «گوڵەکانی باواریدە» لە دەرهێنانی مهرداد خوشبخت، «ھووک» بە بابەتێکی وەرزشی لە دەرهێنانی حسین ریگی. دەزگای سینەماییی فارابی توانی بە ١٢ [[سیمورغی بلوورین|سیمورغی بلورین]] و بڕوانامەیەکی شانازی کۆتایی بە کارەکانی لەم خولەی [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فەجر]] بهێنێت. سیمورغە بلورینییەکان لە بەشەکانی وەک باشترین ئەکتەری بەشداربووی ژن، باشترین دەرهێنەری، باشترین فیلم، باشترین مۆسیقای دەق، خەڵاتی تایبەتی سکرتێری فێستیڤاڵ، باشترین کاریگەرییە بینراوەکان، باشترین ماکیاژ، باشترین وێنەگرتن و باشترین دیزاینی دیمەن پشکی فارابی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دەربارەی نۆ بەرهەمی فارابی کە لە چل و یەکەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجردا بەشدار بوون |ناونیشان=https://platohonar.ir/project/یاداشت-و-تحلیلی-بر-آثار-فارابی-در-جشنوا/ |وێبگە=پلاتو هنر |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref> == بەڕێوەبەرانی جێبەجێکاری دەزگای سینەماییی فارابی == * حامید جەعفەری (٢٠٢٥–) * مەجید زەینولعابدین (٢٠٢٣–٢٠٢٤) * سەید مەهدی جەوادی (٢٠٢١–٢٠٢٣) * عەلیرەزا تابش (٢٠١٤–٢٠٢١) * محەممەدرەزا جەعفەری جەلوە (٢٠١٣–٢٠١٤) * سەید ئەحمەد میرعەلایی (٢٠٠٩–٢٠١٣) * مەجید شاهحسینی (٢٠٠٧–٢٠٠٩) * عەلیرەزا ڕەزاداد (٢٠٠٢–٢٠٠٧) * محەممەدمەهدی عەسگەرپوور (٢٠٠١–٢٠٠٢) * عەبدولحەمید محبی (١٩٩٩–٢٠٠١) * محەممەدحەسەن پزشک (١٩٩٧–١٩٩٩) * محەممەد ڕەجەبی (١٩٩٥–١٩٩٧) * محەممەدحوسێن حەقیقی (١٩٩٤–١٩٩٥) * سەید محەممەد بەهەشتی (١٩٨٣–١٩٩٤) == سەرچاوە == {{پەڕاوێزەکان|٢}} [[پۆل:سینەمای ئێران]] n8lx0emv85szjcl3um924dq0jlnbu0e 3 305574 1696011 1694866 2026-10-28T01:50:07Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 2 بابەت لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Meta]] 1696011 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} == Global permission requests on Meta == The following request is open at [[m:Steward requests/Global permissions|Steward requests/Global permissions]] and may be worth your comment: * [[m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for NDG|Global sysop for NDG]] — <small>Requests for global sysop permissions</small> : <small>4 other requests are also open (rename / IP block exemption); stewards action those without a vote.</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٧:٥٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests on Meta (13 August 2026) == The following requests are open on Meta and may be worth your comment: === [[m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[m:Steward requests/Permissions#Htawmonzel@mnw.wiktionary|Htawmonzel@mnw.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-02</small> * [[m:Steward requests/Permissions#B722N@lgwikipedia|B722N@lgwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-12</small> * [[m:Steward requests/Permissions#B722N@lgwikipedia_2|B722N@lgwikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-12</small> * [[m:Steward requests/Permissions#Astroneering@global|Astroneering@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-12</small> === [[m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[m:Meta:Requests for adminship/Icodense|Icodense]] — <small>Requests for regular adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٢٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (16 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Der-Wir-Ing|Global rollback for Der-Wir-Ing]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-08-15</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#RAPTOR7762@bol.wikipedia|RAPTOR7762@bol.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Anthonymunthali44@tumwikipedia|Anthonymunthali44@tumwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Viyowoyero-vya-Malaŵi@tumwikipedia|Viyowoyero-vya-Malaŵi@tumwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tumbuka Arch@tumwikipedia|Tumbuka Arch@tumwikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-15</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Gerges|Gerges]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (17 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse Filter Helper for XaxeLoled|Abuse Filter Helper for XaxeLoled]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-08-16</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#DERDAKI ILIAS@ary.wikipedia|DERDAKI ILIAS@ary.wikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-16</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#GryffindorD@itwikiquote|GryffindorD@itwikiquote]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-16</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#XXBlackburnXx@nlwiki|XXBlackburnXx@nlwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-17</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (18 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Satirdan kahraman@trwiktionary|Satirdan kahraman@trwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-17</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Kinenkey@lg.wikipedia|Kinenkey@lg.wikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-17</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (19 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#787IYOIncubator.wikimedia.org|787IYOIncubator.wikimedia.org]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-18</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (20 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Pac.macX@global|Pac.macX@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#苏东东坡@global|苏东东坡@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-20</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Nirajan pant@newiktionary|Nirajan pant@newiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Billinghurst@global|Billinghurst@global]] — <small>Removal of access · filed 2024-08-19</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#The.shahab@fawiktionary|The.shahab@fawiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Billinghurst@labswiki|Billinghurst@labswiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mamad100s@global|Mamad100s@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-22</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Borhan|Borhan]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Anass Sedrati@arywikipedia|Anass Sedrati@arywikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-23</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#İmmortalance@trwiki|İmmortalance@trwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-23</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Danjuma Anthony@kcgwikipedia|Danjuma Anthony@kcgwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-24</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-24</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#だ＊ぜ@global|だ＊ぜ@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-08-24</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-25</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Sadads|Sadads]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>10 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (27 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for HouseBlaster|Abuse filter helper for HouseBlaster]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-08-26</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#TFerenczy@global|TFerenczy@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-08-26</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (28 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#MilicevicBot@srwiki|MilicevicBot@srwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-28</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for oversight/EggRoll97|EggRoll97]] — <small>Requests for Oversight access</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (29 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Zrsv07@global|Zrsv07@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-28</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (30 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for CentralNotice adminship/Aude|Aude]] — <small>Requests for CentralNotice adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (31 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Lemonaka|Global rollback for Lemonaka]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-08-30</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (1 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for PaterMcFly|Abuse filter helper for PaterMcFly]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-01</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#HERODOE@yowiki|HERODOE@yowiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-31</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#787IYO@Wt/nup (https://incubator.wikimedia.org)|787IYO@Wt/nup (https://incubator.wikimedia.org)]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-01</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ow! That Hurts!@iswiktionary|Ow! That Hurts!@iswiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-08-31</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (3 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for NguoiDungKhongDinhDanh|Global sysop for NguoiDungKhongDinhDanh]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-03</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for bot status/NellieBly Bot|NellieBly Bot]] — <small>Requests for bot flags</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (4 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Saroj|Global sysop for Saroj]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-03</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Alan Colin Arce (WMCA)|Alan Colin Arce (WMCA)]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>10 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (5 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-04</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lee@siwiktionary|Lee@siwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lee@siwikibooks|Lee@siwikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki_2|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-05</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (6 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Shahadusadik@dagwiki|Shahadusadik@dagwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Dnshitobu@dagwiki|Dnshitobu@dagwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (8 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Débora@pt.wikivoyage|Débora@pt.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-07</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Débora@pt.wikivoyage_2|Débora@pt.wikivoyage]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-07</small> === [[:simple:Wikipedia:Requests for permissions|Simple English Wikipedia]] === * [[:simple:Wikipedia:Requests_for_adminship/Wikipedian2025|Wikipedian2025]] — <small>Current requests for adminship</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (9 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Wikihez@kuwiktionary|Wikihez@kuwiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-08</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Elli@Global|Elli@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-08</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Floricord@global|Floricord@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-08</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (10 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Nytexcome@global|Nytexcome@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-09</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alfiyah_Rizzy_Afdiquni@madwikt|Alfiyah_Rizzy_Afdiquni@madwikt]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-10</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (11 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ@satwiki|ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ@satwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Bennylin|Bennylin]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (12 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ibrahim abusufyan@ha.wikipedia|Ibrahim abusufyan@ha.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tvcccp@th.wikiquote|Tvcccp@th.wikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (13 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global exemption to CAPTCHA and global IP block exempt for TienMinh-mun6xnChing|Global exemption to CAPTCHA and global IP block exempt for TienMinh-mun6xnChing]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-12</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (14 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWiktionary|Ballardmaize@bclWiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#YaThaWinTha@Arakan Wikipedia|YaThaWinTha@Arakan Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-13</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/DERDAKI ILIAS|DERDAKI ILIAS]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (15 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Morkoz|Global rollback for Morkoz]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for The Squirrel Conspiracy|Abuse filter helper for The Squirrel Conspiracy]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-15</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Missileboi@pntwikipedia|Missileboi@pntwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Laurbereth@lmowiktionary|Laurbereth@lmowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Savfisk@da.wikipedia|Savfisk@da.wikipedia]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-14</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Kurdanparez|Kurdanparez]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (17 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for Icodense|Abuse filter helper for Icodense]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-16</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for CentralNotice adminship/Lucas Werkmeister (WMDE)|Lucas Werkmeister (WMDE)]] — <small>Requests for CentralNotice adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (18 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#API high limit requestor for Ikan|API high limit requestor for Ikan]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-17</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Bharathesha Alasandemajalu@tcywiktionary|Bharathesha Alasandemajalu@tcywiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-17</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/روتانا|روتانا]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (19 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Santhosh Notagar99@tcywikipedia|Santhosh Notagar99@tcywikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-19</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (20 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#陈少举@global|陈少举@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-19</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (21 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWikiquote|Ballardmaize@bclWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@tlWikiquote|Ballardmaize@tlWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tmv@jawikivoyage|Tmv@jawikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Bijay Chaurasia@maiwikipedia|Bijay Chaurasia@maiwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Àncilu@itwiktionary|Àncilu@itwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mamouri@fa.wiktionary|Mamouri@fa.wiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fanzhou1113@global|Fanzhou1113@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#PabloStraub@global|PabloStraub@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for adminship/Neriah|Neriah]] — <small>Requests for regular adminship</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#J. Patrick Fischer@tetwiki|J. Patrick Fischer@tetwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage|Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lynumiss@ms.wiktionary|Lynumiss@ms.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Kanjy@ja.wikibooks|Kanjy@ja.wikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#knutux@ltWikisource|knutux@ltWikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fwldom@fawikibooks|Fwldom@fawikibooks]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Peter Horn@global|Peter Horn@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Sakura emad|Global sysop for Sakura emad]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-23</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#AFlorence@fa.Wikivoyage|AFlorence@fa.Wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-23</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện|Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-25</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Bunnypranav@abstractwiki|Bunnypranav@abstractwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Hydrogina@global|Hydrogina@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-24</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowiktionary|Castelobranco@eowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Salihu Aliyu@hawiki|Salihu Aliyu@hawiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Spacebirdy@is.wiktionary|Spacebirdy@is.wiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#佛祖西来@global|佛祖西来@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-25</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (27 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#SafariScribe@Ig Wikipedia|SafariScribe@Ig Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Къарачайлы@krcwiki|Къарачайлы@krcwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Godney@global|Godney@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Citrat@global|Citrat@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-26</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (28 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Slaia@nia.wikipedia|Slaia@nia.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Aoke1989@zhwiki|Aoke1989@zhwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-27</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (29 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikiquote|Castelobranco@eowikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowikibooks|Castelobranco@eowikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-28</small> : <small>2 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (30 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Saad Nuhu@hawikipedia|Saad Nuhu@hawikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-29</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (1 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikiquote|Làm Việc Thiện@viwikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Swazmo@eswikibooks|Swazmo@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Behzad39@global|Behzad39@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#云在动@global|云在动@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-30</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#アルトクール@ja.wikiversity|アルトクール@ja.wikiversity]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-01</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (2 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#-Haryad@ckbwiktionary|-Haryad@ckbwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-01</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Gazartashlomo0907@bbcwikipedia|Gazartashlomo0907@bbcwikipedia]] — <small>Administrator access</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (4 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#MOIBARDE@ffwikipedia|MOIBARDE@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ilya Discuss@ffwikipedia|Ilya Discuss@ffwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alpham@Global|Alpham@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-03</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (5 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Vivairan2@fa.wikibooks|Vivairan2@fa.wikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alphama@Global|Alphama@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-03</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Sam Paris@global|Sam Paris@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-10-04</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for bureaucratship/Barras 2|Barras 2]] — <small>Requests for bureaucratship</small> * [[:m:Meta:Requests for bureaucratship/EggRoll97|EggRoll97]] — <small>Requests for bureaucratship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (6 October 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Kent Wang|Global CAPTCHA exemptions for Kent Wang]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-10-04</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Yivan000@tlwiktionary|Yivan000@tlwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Làm Việc Thiện@viwikivoyage|Làm Việc Thiện@viwikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-06</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (7 October 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Sibiru45@bjnwiktionary|Sibiru45@bjnwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-10-07</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) km1n60c7fmzc39ssaxsbwlvgrik14si 0 305636 1695637 1694688 2026-10-27T13:04:33Z Bilalinfo 57400 1695637 wikitext text/x-wiki {{Short description|فیلمی ٢٠٢٦ لە دەرهێنانی جانگ هانگ-جون}} {{Infobox film | name = چاودێرەکەی پاشا | alt = | caption = پۆستەری بڵاوکردنەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=왕과 사는 남자|hanja=王과 사는 男子|lk=پیاوەکەی لەگەڵ پاشا دەژی}} | director = [[جانگ ھانگ-جون]] | writer = {{Plainlist| - جانگ هانگ-جون - هوانگ سیۆنگ-گو }} | producer = {{Plainlist| - ئیم ئون-جۆنگ - جانگ وۆن-سۆک }} | starring = {{Plainlist| - یو های-جین - پارک جی-هوون - یو جی-تای - جۆن می-دۆ - کیم مین - پارک جی-هوان - لی جۆن-هیوک - آن جای-هۆنگ }} | cinematography = چۆی یۆنگ-هوان | editing = هۆ سۆن-می | music = دالپالان | studio = {{Plainlist| - ئۆندا وۆڕکس - بی.ئای. ئێنتەرتەینمنت }} | distributor = شۆبۆکس | released = {{Film date|٢٠٢٦|٠٢|٠٤}} | country = کۆریای باشوور | language = کۆری | budget = ٦٫٩ ملیۆن دۆلار<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=فیلمە تێچوو کەمەکان بۆکس ئۆفیسی کۆریا لە سەرەتای ٢٠٢٦دا بوژێننەوە|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260220/budget-friendly-films-revitalize-korean-box-office-in-early-2026|newspaper=[[The Korea Times]]|دوایین=بێک|یەکەم=بیۆنگ-یۆڵ|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٦}}</ref> | gross = ١٢٣ ملیۆن دۆلار<ref>{{Cite Box Office Warden|title=پاشا و پیاوەکەی|access-date=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|id=38626703}}</ref><ref name="box:korea">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کۆفیک، کۆبیس سیستەمی زانیاری بۆکس ئۆفیسی کۆری: فیلمە کۆرییەکانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/boxOffice_Yearly.jsp?mode=BOXOFFICE_YEAR&selectDt=2026&category=ALL&country=K|وێبگە=KOFIC|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> |image=The King's Warden film poster.png}} '''''چاودێرەکەی پاشا''''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 왕과 사는 남자) فیلمێکی مێژوویی و درامیی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ساڵی ٢٠٢٦، کە لە دەرهێنان و نووسینی ''[[جانگ ھانگ-جون]]'' و ''هوانگ سیۆنگ-گو'' هاونووسەری بووە. فیلمەکە کۆمەڵە ئەکتەرێک لەخۆ دەگرێت کە پێکهاتوون لە [[یو ھای-جین|''یو های-جین'']]، ''[[پارک جی-ھوون|پارک جی-هوون]]''، ''[[یوو جی-تای]]'' و ''جۆن می-دۆ''. فیلمەکە ژیانی ناوماڵ و گۆشەگیری دەرروونیی پاشای لابراو، [[دانجۆنگی جۆسۆن|دانجۆنگ]]، لە کاتی دوورخستنەوەیدا لە ساڵی ١٤٥٧ دەگێڕێتەوە. لەلایەن شۆبۆکسەوە بڵاو کرایەوە، و لە ٤ی شوباتی ٢٠٢٦ نمایش کرا. لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٦دا، فیلمەکە گەیشتە ١٠ ملیۆن بلیتی فرۆشراو، و بووە ٣٤ەمین فیلم لە کۆریای باشوور کە ئەم ئاممارە تۆمار بکات. تا تەممووزی ٢٠٢٦، فیلمەکە ١٦٫٩١ ملیۆن بلیتی تۆمار کرد، و بووە دووەم پڕبینەرترین و پڕ داهاتترین فیلم لە مێژووی بۆکس ئۆفیسی کۆریای باشووردا. لە ٦٢ەمین ئاهەنگی [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ|خەڵاتەکانی بێکسانگ]]، سێ خەڵاتی بەدەستهێنا: خەڵاتی مەزن، باشترین ئەکتەری نوێ، و خەڵاتی کاریگەری گوچی. ==چیرۆک== [[دانجۆنگی جۆسۆن|یی هۆنگ-وی]]، پاشای هەرزەکاری چۆسۆن، لەلایەن مامیەوە، شازادەی گەورە [[سێجۆی جۆسۆن|سۆیانگ]]، دەسەڵاتی لێ دەسەنرێتەوە و پلەکەی دابەزێنرێت بۆ شازادە نۆسان. دەسەڵاتداری بەهێز ''هان مۆنگ-هۆە'' پاشای پێشوو دەنێرێت بۆ دوورخستنەوە بەو هیوایەی خۆی بكوژێت. ئۆم هۆنگ-دۆ سەردارێکی گوندێکی هەژارە لە دۆڵی چیاکانی چێۆنگنیۆنگپۆ لە یۆنگوۆل. دوای سەردانکردن بۆ گوندێکی دراوسێ، کە دوای داڵدەدانی خانەدانێکی دوورخراوە (کە دواتر گەڕێنرایەوە سەر پۆستەکەی) گەشەی سەندبوو، ئەویش گوندنشینەکانی رازی دەکات کە هەمان کار بکەن دوای بیستنی هەواڵی هاتنی خانەدانێکی دوورخراوە بۆ ناوچەکە. گوندی هۆنگ-دۆ وەکو شوێنی دوورخستنەوەی شازادە نۆسان هەڵدەبژێردرێت بەهۆی دووری شوێنەکەیەوە. نۆسان لەگەڵ خزمەتکارە وەفاکەی مێ-هوا دەگاتە ئەوێ. گوندنشینەکان نیگەران دەبن کاتێک ناسنامەی راستەقینەی نۆسان دەزانن، کە بەهۆی یادوەریی کاربەدەستە دڵسۆزەکانی کە بە شێوەیەکی دڕندانە لەسەر دژایەتیکردنی پاشای نوێ کوژران، ئازار دەچێژێت. ئارەزووی خۆکوشتن دەکات و هەوڵ دەدات لە بەرزاییەک خۆی فڕێ داتە خوارەوە، بەڵام لە دوا چرکەدا لەلایەن هۆنگ-دۆوە ڕزگار دەکرێت. شازادەی گەورە كۆمسۆنگ، مامی تری نۆسان، بە دزییەوە پەیوەندی بەو دەکات دەربارەی یاخیبوونێکی نزیک بۆ گەڕاندنەوەی بۆ سەر کورسیی پاشایەتی. هۆنگ-دۆ لە سنووری خۆی دەردەچێت و تووڕە دەبێت و سزای نۆسان دەدات دوای ئەوەی بە هەڵە تێدەگات کە وا دەزانێت خەریکی خۆکوشتنە. دەمەقاڵێیەکە پڵنگێک ڕادەکێشێت کە هەڕەشە لە ئەوان و گوندنشینەکان دەکات. تە-سان، کوڕی هۆنگ-دۆ، بە کەوانەکەی تیرێک لە پڵنگەکە دەدات. نۆسان سەرنجی پڵنگەکە ڕادەکێشێت و تیرێک لە سەری دەدات و دەیکوژێت. رووداوەکە ژیانێکی نوێ بۆ نۆسان دەگەڕێنێتەوە دوای ئەوەی لە دیدگای هۆنگ-دۆ و گوندنشینەکانی ورد دەبێتەوە. دەست دەکات بە نزیکبوونەوە لەگەڵیان، تە-سان فێر دەکات بۆ ئامادەکردنی بۆ تاقیکردنەوەی خزمەتگوزاریی شارستانی (گواگۆ). ==ئەکتەرەکان== * [[یو ھای-جین|یو های-جین]] وەک ئۆم هۆنگ-دۆ * [[پارک جی-ھوون|پارک جی-هوون]] وەک شازادە نۆسان / [[دانجۆنگی جۆسۆن|پاشا دانجۆنگ]] (یی هۆنگ-وی) * [[یوو جی-تای]] وەک هان مۆنگ-هۆە * جۆن می-دۆ وەک مێ-هوا * کیم مین وەک ئۆم تە-سان * [[پارک جی-ھوان]] وەک ئۆ سە-گیۆم * لی جۆن-هیوک وەک شازادەی گەورە گیومسۆنگ (یی یو) * ئان جای-هۆنگ وەک سەرۆک گوندی نۆروگۆل ==بەرهەمهێنان== [[File:20251219 The King's Warden production press conference.jpg|thumb|alt=چوار ئەکتەرە سەرەکییەکە و دەرهێنەری فیلمەکە لە کۆنگرەی رۆژنامەوانی بەرهەمهێناندا پۆز دەدەن.|[[یوو جی-تای]]، [[پارک جی-ھوون|پارک جی-هوون]]، [[یو ھای-جین|یو های-جین]]، جۆن می-دۆ، و جانگ هانگ-جۆن لە کۆنگرەی رۆژنامەوانی بەرهەمهێنانی فیلمەکەدا لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] ===گەشەپێدان=== بەگوێرەی سەرچاوەکانی پیشەسازیی فیلم لە تەممووزی ٢٠٢٤، دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن پشتڕاستی کردەوە کە پڕۆژەی داهاتووی ناوی چاودێرەکەی پاشا دەبێت. فیلمەکە سەرنج دەخاتە سەر دوورخستنەوەی پاشا دانجۆنگ، شەشەمین پاشای [[جۆسۆن|چۆسۆن]]، لە یۆنگوۆل، [[ھەرێمی کانگوۆن (کۆریای باشوور)|هەرێمی گانگۆن]]. ئەمە یەکەم جارە جانگ دەرهێنانی درامایەکی مێژوویی بکات، سەرەڕای ماوەی درێژی کارکردنی لە جۆرەکانی تری فیلم. لەلایەن ئۆندا وۆڕکس و بی.ئای. ئێنتەرتەینمنت بەرهەم هێنراوە، و لەلایەن شۆبۆکسەوە بڵاو کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:[تایبەت] تەنیا هاوسەرگیری؟ دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن یەکەم مەگافۆنی سەگۆکی بۆ فیلمی 'پاشا و پیاوەکەی' هەڵدەگرێت|trans-title=[تایبەت] زیاتر لە تەنیا پشتگیریکردنی هاوسەرەکەی؟ دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن سەرکردایەتی یەکەم فیلمی مێژوویی خۆی دەکات پاشا و پیاوەکەی|ناونیشان=https://news.jtbc.co.kr/article/NB12207233|سەردێڕ=[단독] 외조만? 장항준 감독 ‘왕과 사는 남자’ 첫 사극 메가폰|ئیش=[[JTBC]]|زمان=ko|دوایین=چۆ|یەکەم=یۆن-گیۆنگ|ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260425235915/https://news.jtbc.co.kr/article/NB12207233|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="production">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:یەکەم درامای مێژوویی جانگ هانگ-جۆن 'پاشا و پیاوەکەی'، بەشداریی یو های-جین→پارک جی-هوون پشتڕاست کرایەوە|trans-title=یەکەم فیلمی مێژوویی جانگ هانگ-جۆن پاشا و پیاوەکەی بەشداریی یو های-جین→پارک جی-هوونی پشتڕاست کردەوە|ناونیشان=https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/434802|سەردێڕ=장항준 첫 사극 '왕과 사는 남자', 유해진→박지훈 출연 확정|ئیش=[[iMBC]]|زمان=ko|دوایین=یۆۆ|یەکەم=جۆنگ-مین|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260822031042/https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/434802|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> جانگ لە کاتی ڕاگەیاندنی بەرهەمهێنانەکەدا ڕایگەیاند کە سەرەتا دوودڵ بووە لە وەرگرتنی فیلمێکی مێژوویی لە سەردەمێکی سەختدا بۆ پیشەسازیی فیلم، بەڵام لە کۆتاییدا سەرسام بووە بە داهێنانی چیرۆکی دانجۆنگ و هاوسەرەکەی هانی داوە، کە نووسەر کیم ئون-هی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:دەرهێنەری 'پاشا و پیاوەکەی' جانگ هانگ-جۆن "دوودڵ بووم لە درامای مێژوویی، بەڵام کیم ئون-هی پێی گتم بیکەم"|trans-title=دەرهێنەری پاشا و پیاوەکەی جانگ هانگ-جۆن "دوودڵ بووم لە درامای مێژوویی، بەڵام کیم ئون-هی پێی گتم بیکەم"|ناونیشان=https://www.hankookilbo.com/News/Read/A2025121910310001341|سەردێڕ='왕과 사는 남자' 장항준 감독 "사극 망설였지만, 김은희가 하라고 했다"-문화ㅣ한국일보|newspaper=[[Hankook Ilbo]]|زمان=ko|دوایین=کیم|یەکەم=یۆن-جۆ|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260104195240/https://www.hankookilbo.com/News/Read/A2025121910310001341|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ===وێنەگرتن=== قۆناغی پێش بەرهەمهێنان لە کۆتایی ٢٠٢٤ کۆتایی هات، و [[وێنەگرییی سەرەکی|وێنەگرتنی سەرەکی]] لە نیوەی یەکەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد.<ref name="production" /><ref name="production2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:[تایبەت] 'بەرچاو' پارک جی-هوان، دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن دەبینێت... دەرکەوتنی تایبەت لە 'پاشا و پیاوەکەی'|ناونیشان=https://www.sportsworldi.com/newsView/20241024508070|سەردێڕ=[단독] ‘대세’ 박지환, 장항준 감독 만난다...‘왕과 사는 남자’ 특별출연|ئیش=Sports World|زمان=ko|دوایین=جی|یەکەم=دۆنگ-هیۆن|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241024021923/http://www.sportsworldi.com/newsView/20241024508070|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرەڕای ئەوەی کە باکگراوندی فیلمەکە چێۆنگنیۆنگپۆیە، بەڵام لە شوێنەکانی تری وەکو سێۆندۆل<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:٦ کاتژمێر نیشتمانی من، ئەڵقەی یۆنگوۆلی 'پاشا و پیاوەکەی' پەخش کرا|ناونیشان=https://www.bntnews.co.kr/article/view/bnt202603040145|ئیش=BNT|زمان=ko|دوایین=کیم|یەکەم=مین-جۆ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> و ستۆدیۆی فیلمی مۆنگگیۆنگ سێاجێ وێنەی گیراوە<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:پاشا بوونی نییە بەڵام یادگارییەکان بۆنوس... مۆنگگیۆنگ سێاجێ، سەرکەوتنی نەخوازراو بەهۆی 'پاشا و پیاوەکەی'؟|ناونیشان=https://www.newsis.com/view/NISX20260228_0003530225|سەردێڕ=왕(王)은 없지만 추억은 덤… 문경새재, '왕사남' 덕분에 때아닌 대박?|agency=[[Newsis]]|زمان=ko|دوایین=کیم|یەکەم=جین-هۆ|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260228151902/https://www.newsis.com/view/NISX20260228_0003530225|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> چونکە دیمەنی ڕەسەنی چێۆنگنیۆنگپۆ پارێزراو نەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|script-title=ko:٤ راستیی مێژوویی کە باشە پێش بینینی 'پاشا و پیاوەکەی' بیزانیت|ناونیشان=https://www.esquirekorea.co.kr/article/1896627|سەردێڕ='왕과 사는 남자' 보기 전 알아두면 좋을 역사적 사실 4|magazine=Esquire Korea|زمان=ko|دوایین=سۆنگ|یەکەم=چای-یۆن|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260211115557/https://www.esquirekorea.co.kr/article/1896627|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==بڵاوکردنەوە== فیلمەکە لە ٤ی شوباتی ٢٠٢٦، لە کاتی پشووی سەری ساڵی نوێی کۆریادا بڵاو کرایەوە. شیکارانی پیشەسازی پڕۆژەکەیان بە بڵاوکراوەیەکی سەرەکی بۆ بۆکس ئۆفیسی ناوخۆیی دیاری کردووە دوای ماوەیەک لە پشکی بەرزی بازاڕ بۆ فیلمە بیانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|script-title=ko:[تایبەت] یو های-جین، ئایا شانازیی چەماوەی سینەمای کۆری دەگەڕێنێتەوە... بڵاوکردنەوەی فیلمی 'پاشا و پیاوەکەی' لە ٤ی شوباتی ساڵی داهاتوودا پشتڕاست کرایەوە|ناونیشان=https://www.ize.co.kr/news/articleView.html?idxno=72777|سەردێڕ=[단독] 유해진, 구겨진 한국영화 자존심 펼까…'왕과 사는 남자' 내년 2월4일 개봉 확정|magazine=Ize|زمان=ko|دوایین=هان|یەکەم=سوو-جین|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260104153453/https://www.ize.co.kr/news/articleView.html?idxno=72777|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> هەروەها لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، [[کەنەدا]]، [[ئوسترالیا]]، [[تایوان]]، و [[نیوزیلاند|نیوزلەندا]] بڵاوکرایەوە، و لە فێستیڤاڵی فیلمی ڕۆژهەڵاتی دووردا نمایش کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:تینی 'دانجۆنگ ئۆپا' پارک جی-هوون... سەرکەوتنی دووانەی 'پاشا و پیاوەکەی'، ١٠ ملیۆن چاوەڕوانی→ بڵاوکردنەوەی دەرەوەی وڵات|ناونیشان=https://isplus.com/article/view/isp202603040010|سەردێڕ=&lsquo;단종 오빠&rsquo; 박지훈 열풍&hellip;&lsquo;왕사남&rsquo; 겹경사, 1000만 초읽기&rarr;해외 개봉|newspaper=[[Ilgan Sports]]|زمان=ko|دوایین=لی|یەکەم=سوجین|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> فیلمەکە لە بەشی ئۆفیسی نوی لە ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک لە ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ نمایشێکی تایبەتی هەبوو وەک بەشێک لە ٢٥ەمین ساڵیادی فێستیڤاڵەکە.<ref name=pr1:nyaff>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nyaff.org/nyaff26/films/the-kings-warden |سەردێڕ=٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک، پاشا و پیاوەکەی|بڵاوکەرەوە= NYAFF |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان= ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ==پێشوازی== ===بۆکس ئۆفیس=== بەپێی داتاکانی کۆبیس، کە خزمەتگوزارییەکی شوێنکەوتووە لەلایەن ئەنجومەنی فیلمی کۆرییەوە بەڕێوەدەبرێت، فیلمەکە ٤٫٩ ملیۆن دۆلاری لە ٧٦١٬٨٣٢ بلیت لە کۆتایی هەفتەی یەکەیدا بەدەستهێنا لەگەڵ ٥٨٫١٪ لە کۆی گشتی داهاتەکە. پێنج ڕۆژ دوای بڵاوکردنەوەکەی، فیلمەکە کۆی گشتییەکەی گەیشتە ٦٫٤ ملیۆن دۆلار لە زیاتر لە ١ ملیۆن بلیت.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=بۆکس ئۆفیسی کۆریا: درامای مێژوویی 'پاشا و پیاوەکەی' لە پلەی یەکەمدا دەست پێدەکات|ناونیشان=https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-historical-drama-the-kings-warden-no-1-1236656681/|magazine=[[Variety (magazine)|ڤاریتی]]|دوایین=راماچەندان|یەکەم=نامان|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260210130325/https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-historical-drama-the-kings-warden-no-1-1236656681/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> فیلمەکە گەورەترین ئامادەبوونی رۆژانەی لە ئازاری ٢٠٢٠ەوە لە ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦دا هەبوو، کە ٥٣٧٬١٩٠ بینەری لە یەک ڕۆژدا ڕاکێشا.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=بۆکس ئۆفیسی کۆریا: 'پاشا و پیاوەکەی' لە پلەی یەکەمدا دەمێنێتەوە لەگەڵ کردنەوەی فراوانی 'هۆمینت'|ناونیشان=https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-the-kings-warden-humint-1236664378/|magazine=[[Variety (magazine)|ڤاریتی]]|دوایین=راماچەندان|یەکەم=نامان|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260304172921/https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-the-kings-warden-humint-1236664378/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ئایا 'پاشا و پیاوەکەی' دەتوانێت پەیوەندی بە 'یانەی ١٠ ملیۆن بینەر' بکات دوای سەرکەوتنی سەری ساڵی مانگی؟|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260219/can-kings-warden-join-10-million-viewer-club-after-lunar-new-year-success|newspaper=[[The Korea Times]]|دوایین=بیۆنگ-یۆڵ|یەکەم=بێک|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260225165242/https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260219/can-kings-warden-join-10-million-viewer-club-after-lunar-new-year-success|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٦ی ئازاردا، ١٠ ملیۆن بلیتی لە کۆریای باشوور تۆمار کرد، کە وای لێکرد ببێتە ٣٤ەمین فیلم (٢٥ەمین فیلمی کۆری) کە ئەمە ئەنجام بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:جانگ هانگ-جۆن سەرکەوت! 'پاشا و پیاوەکەی' لە کۆتاییدا 'فیلمی دە ملیۆنی'... چوارەم لە جۆری درامای مێژوویی|ناونیشان=https://www.hani.co.kr/arti/culture/culture_general/1248098.html|سەردێڕ=장항준 해냈다! ‘왕사남’ 드디어 ‘천만 영화’…사극 장르로는 4번째|ئیش=[[Hankyoreh]]|دوایین=کیم|یەکەم=ئەون-هیۆنگ|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260312145958/https://www.hani.co.kr/arti/culture/culture_general/1248098.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تا ٢٣ی تەممووز، فیلمەکە کۆی گشتی ١٦٫٩١ ملیۆن بلیتی هەبووە،<ref name="newsis"/> کە وای لێکرد ببێتە دووەم پڕبینەرترین و پڕ داهاتترین لە کۆریای باشووردا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ='پاشا و پیاوەکەی' دەبێتە دووەم پڕبینەرترین فیلم لە کۆریا، و ١٦٫٢٨ ملیۆن بلیت دەشکێنێت|ناونیشان=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2026-04-11/entertainment/movies/The-Kings-Warden-becomes-second-most-watched-film-in-Korea-smashes-1628-million-admissions/2566607|newspaper=[[Korea JoongAng Daily]]|دوایین=جی|یەکەم=مین-جی|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=بۆکس ئۆفیسی کۆریا: 'پاشا و پیاوەکەی' دەبێتە داهات بەرزترین فیلمی هەموو سەردەمێک|ناونیشان=https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-the-kings-warden-highest-grossing-film-all-time-1236697486/|magazine=[[Variety (magazine)|ڤاریتی]]|دوایین=ناماچەندان|یەکەم=نامان|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> ===وەڵامی ڕەخنەگران=== فیلمەکە تێکڕای ٦٫٥٧ لە ١٠ی لە Cine21 بەدەستهێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ko:پاشا و پیاوەکەی|ناونیشان=https://cine21.com/movie/info/?movie_id=62893|سەردێڕ=영화 [왕과 사는 남자] 상세정보|وێبگە=[[Cine21]]|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260313070804/https://cine21.com/movie/info/?movie_id=62893|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە پێداچوونەوەیەکی بۆ The Korea Times، بێک بیۆنگ-یۆڵ نووسی کە فیلمەکە "بەهۆی نواندنی درەوشاوەی ئەستێرە سەرەکییەکانەوە زیندوو بووەتەوە". رایگەیاند کە "چیرۆکەکە ڕاستەوخۆیە و بە شێوازێکی هێڵی پێش دەکەوێت، کە وای لێدەکات بینینی ئاسان بێت، بەڵام هەندێک جار کەمێک پەلەی تێدایە". لەگەڵ ئەوەشدا، "وەک درامایەکی ناوەند سەرکەوتوو دەبێت چونکە سەرنج دەخاتە سەر گەرموگوڕی پەیوەندی مرۆڤەکان و ئازایەتی خەڵکی ئاسایی".<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ='پاشای پارێزەر' پاشای دوورخراوەی چۆسۆن مرۆڤدۆست دەکات|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260122/kings-warden-humanizes-exiled-joseon-king|newspaper=[[The Korea Times]]|دوایین=بێک|یەکەم=بیۆنگ-یۆڵ|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260123052727/https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260122/kings-warden-humanizes-exiled-joseon-king|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بە شێوەیەکی هاوشێوە، یانگ گیۆنگ-می ستایشی کاستەکەی کرد بەڵام ئاماژەی بە لاوازیی تەواوبوونی پێکهاتەی سیناریۆکە کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:مالتیزی فرمیسکەکانی بە 'پاشا و پیاوەکەی' سڕییەوە، لێهاتوویی دەرهێنان 'دیار نییە' [زووم-ئین]|trans-title=مالتیزەکە بە 'پاشا و پیاوەکەی' ڕزگاری دەبێت، بەڵام دەرهێنانی هێشتا نیشانەی پرسیارە [زووم-ئین]|ناونیشان=https://isplus.com/article/view/isp202602110100|سەردێڕ=&lsquo;왕사남&rsquo;으로 눈물 닦은 말티즈, 연출력은 &lsquo;글쎄&rsquo; [줌인]|newspaper=[[Ilgan Sports]]|زمان=ko|دوایین=جانگ|یەکەم=جۆ-یۆن|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> ===خەڵاتەکان=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" | ئاهەنگی خەڵات ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | وەرگر(ەکان) ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" | سەرچاوە |- ! scope="row" rowspan="8" | [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ]] | rowspan="8" | ٢٠٢٦ | خەڵاتی مەزن – فیلم | یو های-جین | {{won}} | rowspan="8" style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:'٦٢ەمین خەڵاتەکانی هونەری بێکسانگ' ڕاگەیاندنی کاندیدەکان... 'پاشا و پیاوەکەی' لە ٧ پۆلدا کاندید کراوە|ناونیشان=https://www.mk.co.kr/news/hot-issues/12015376|سەردێڕ=‘제62회 백상예술대상’ 후보 발표…‘왕과 사는 남자’ 7개 부문 노미네이트|ئیش=Star Today|زمان=ko|دوایین=لی|یەکەم=دا-گیۆم|ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260423192536/https://www.mk.co.kr/news/hot-issues/12015376|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><br /><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ئەکتەرە دێرینەکان یو های-جین، ریو سۆنگ-ریۆنگ خەڵاتی مەزنی بێکسانگ دەبەنەوە — چۆن ڕوویدا|ناونیشان=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2026-05-08/entertainment/movies/LIVE-Welcome-to-the-62nd-Baeksang-Awards/2586780|newspaper=[[Korea JoongAng Daily]]|دوایین١=مەککارتی|یەکەم١=تۆماس|دوایین٢=جین|یەکەم٢=ئەون-سوو|دوایین٣=کیم|یەکەم٣=جۆ-یۆن|دوایین٤=شین|یەکەم٤=هان-نی|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- | باشترین فیلم | rowspan="2" | ''چاودێرەکەی پاشا'' | {{nom}} |- | خەڵاتی کاریگەری گوچی | {{won}} |- | باشترین دەرهێنەر | جانگ هانگ-جۆن | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەر | یو های-جین | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەری پاڵپشت | یو جی-تای | {{nom}} |- | باشترین خانمەکتەری پاڵپشت | جۆن می-دۆ | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەری نوێ | پارک جی-هوون | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="9" |خەڵاتەکانی فیلمی بویل | rowspan="9" |٢٠٢٦ |باشترین دەرهێنەر |جانگ هانگ-جۆن |{{nom}} | rowspan="9" style="text-align: center;" |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=پارک |یەکەم=جین-یۆنگ |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٦|سەردێڕ='پاشا و پیاوەکەی' پارک جی-هوون، کاندیدبوونی هاوکات بۆ باشترین ئەکتەر و باشترین ئەکتەری نوێ⋯ بەدەستهێنانی ٣ خەڵاتی فیلمی بویل |ناونیشان=https://www.joynews24.com/view/1996726 |ئیش=JoyNews24}}</ref><br><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=هێۆن |یەکەم=گیۆنگ-ئا |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=ئەکتەر یو های-جین، خەڵاتی باشترین ئەکتەری فیلمی بوولی بەدەستهێنا بۆ فیلمی 'پاشا و پیاوەکەی' |ناونیشان=https://news.kbs.co.kr/news/pc/view/view.do?ncd=8680699 |ئیش=KBS}}</ref> |- | rowspan="2" |باشترین ئەکتەر |یو های-جین |{{won}} |- |پارک جی-هوون |{{nom}} |- |باشترین ئەکتەری پاڵپشت |یو جی-تای |{{nom}} |- |باشترین خانمەکتەری پاڵپشت |جۆن می-دۆ |{{nom}} |- |باشترین ئەکتەری نوێ |پارک جی-هوون |{{nom}} |- |باشترین مۆسیقا |دالپالان |{{nom}} |- |ئەستێرەی نێرینەی ساڵ |پارک جی-هوون |{{won}} |- |ئەستێرەی مێینەی ساڵ |جۆن می-دۆ |{{won}} |- ! scope="row" rowspan="6" | خەڵاتەکانی بڕینی دەرهێنەر | rowspan="6" | ٢٠٢٦ | باشترین دەرهێنەر (فیلم) | جانگ هانگ-جۆن | {{nom}} | rowspan="6" style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ko:پارک جی-هوون، کاندیدبوونی هاوکات بۆ فیلم و زنجیرە... ٢٤ەمین خەڵاتی بڕینی دەرهێنەر، کاندیدەکان ئاشکراکراون|ناونیشان=https://m.entertain.naver.com/movie/article/382/0001272683|سەردێڕ=박지훈, 영화·시리즈 동시 노미…제24회 디렉터스컷 어워즈, 후보 공개|ئیش=[[Sports Dong-A]]|بڵاوکەرەوە=[[Naver]]|زمان=ko|دوایین=لی|یەکەم=سێۆنگ-می|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref><br><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=پارک |یەکەم=جین-یۆنگ |ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=یو های-جین، پارک جی-هوون→هیۆن بین، جۆنگ یۆن-هۆ، خەڵاتی ئەکتەری خەڵاتی بڕینی دەرهێنەریان بەدەستهێنا |ناونیشان=https://www.joynews24.com/view/1969923 |ئیش=JoyNews24}}</ref> |- | باشترین سیناریۆ (فیلم) | جانگ هانگ-جۆن، هوانگ سیۆنگ-گو | {{nom}} |- | باشترین خانمەکتەر (فیلم) | جۆن می-دۆ | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەر (فیلم) | یو های-جین | {{won}} |- | باشترین خانمەکتەری نوێ (فیلم) | جۆن می-دۆ | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەری نوێ (فیلم) | پارک جی-هوون | {{won}} |- ! scope="row" | فێستیڤاڵی فیلمی ڕۆژهەڵاتی دوور | ٢٠٢٦ | خەڵاتی بینەران | ''چاودێرەکەی پاشا'' | {{Draw|پلەی سێیەم}} | style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=فیلمە کۆرییەکان سێ خەڵات لە فێستیڤاڵی فیلمی ڕۆژهەڵاتی دووری ئۆدینە دەبەنەوە|ناونیشان=https://koreaherald.com/article/10730783|newspaper=[[The Korea Herald]]|دوایین=موون|یەکەم=کی-هوون|ڕێکەوت=٤ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope = "row" rowspan="4" |خەڵاتەکانی سینەماتۆگرافیی زێڕین | rowspan="4" |٢٠٢٦ |باشترین وێنە |''پاشا و پیاوەکەی'' |{{won}} | rowspan="4" style="text-align: center;" |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=لی |یەکەم=جۆن-سانگ |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=٤٦ەمین خەڵاتی سینەماتۆگرافیی زێڕین، باشترین ئەکتەر یو های-جین، سۆن یێ-جین... سەرکەوتنی 'پاشا و پیاوەکەی' لە ٤ پۆلدا |ناونیشان=https://www.starnewsk.com/news/articleView.html?idxno=56311 |ئیش=K-Star News |زمان=ko}}</ref> |- |باشترین دەرهێنەر |جانگ هانگ-جۆن |{{won}} |- |باشترین ئەکتەر |یو های-جین |{{won}} |- |ئەکتەری پاڵپشت |یو جی-تای |{{won}} |- ! scope="row" | خەڵاتەکانی کاتبێڵی کۆریا | ٢٠٢٦ | باشترین دەرهێنەری ساڵ | جانگ هانگ-جۆن | {{won}} | style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.etnews.com/20261008000174 |سەردێڕ=دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن، خەڵاتی باشترین دەرهێنەری ساڵی 'خەڵاتەکانی کاتبێڵی کۆریا ٢٠٢٦'ی بەدەستهێنا |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |زمان=ko |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20261008055841/https://www.etnews.com/20261008000174 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| خەڵاتەکانی کۆمەڵەی ڕەخنەگەرانی فیلمی کۆری | rowspan="2"| ٢٠٢٦ | باشترین ئەکتەری نوێ | پارک جی-هوون | {{Won}} | style="text-align:center" rowspan="2" |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://news.sbs.co.kr/english/article.do?news_id=N1008803921|سەردێڕ=جۆن دۆ-یۆن، زۆ این-سۆنگ خەڵاتی باشترین ئەکتەری سەرەکی لە خەڵاتەکانی کۆمەڵەی ڕەخنەگەرانی فیلمی کۆری دەبەنەوە؛ هیۆن بین، شین های-سۆن پۆلە نوێیەکانی ئۆتییتی دەبەنەوە|نووسەر=کیم جی-های|بڵاوکەرەوە=SBS|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><br><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.donga.com/news/Entertainment/article/all/20261019/134865160/1|سەردێڕ=‘خۆشەویستی دەکرێت’، باشترین فیلمی خەڵاتی یۆنگپۆنگ… ‘هیوادارم’ نا هۆنگ-جین خەڵاتی دەرهێنەر و ٣ خەڵاتی تر|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> |- | ١٠ باشترین فیلمی ساڵ | ''چاودێرەکەی پاشا'' | {{Won}} |} === تۆمەتی دزینی بەرهەم === لە ئایاری ٢٠٢٦دا، خێزانی نووسەری زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ''ئۆم هۆنگ-دۆ'' داوای فەرمانێکی دادگایان کرد بۆ ڕاگرتنی نمایشی فیلمەکە، بە تۆمەتی بەکارهێنانی نەپسەندکراوی توخمەکانی دەقی نووسەرەکە. لە تەممووزی ٢٠٢٦دا، دادگای ناوچەی ڕۆژئاوای سێۆڵ داواکەی ڕەتکردەوە، و بڕیاری دا کە هەردوو کارەکە بە ڕێژەیەکی بەرچاو لە چیرۆک و بابەتدا جیاوازن سەرەڕای هەندێک پێکهاتەی هاوشێوە.<ref name="newsis">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=شین |یەکەم=یو-ریم |ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|سەردێڕ=[تایبەت] دادگا، داواکاری ڕاگرتنی نمایشی 'پاشا و پیاوەکەی' ڕەتدەکاتەوە…"قورسە دان بە لێکنزیبووندا بنرێت" |ناونیشان=https://www.newsis.com/view/NISX20260723_0003721173 |ئیش=Newsis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260727142830/https://www.newsis.com/view/NISX20260723_0003721173 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==تێبینییەکان== {{Notelist}} ==سەرچاوەکان== {{Reflist}} ==بەستەرە دەرەکییەکان== * {{KMDb film|40652}} * {{IMDb title|38626703}} * {{HanCinema film|The_King__s_Warden}} {{Portal bar|کۆریای باشوور|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[Category:فیلمەکان دەربارەی کودەتا]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی کۆری]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە شاھانەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]] gj9zchgjsi9514uufjf4t0ktbds4fow 1695870 1695637 2026-10-27T19:54:23Z Bilalinfo 57400 شۆبۆکس 1695870 wikitext text/x-wiki {{Short description|فیلمی ٢٠٢٦ لە دەرهێنانی جانگ هانگ-جون}} {{Infobox film | name = چاودێرەکەی پاشا | alt = | caption = پۆستەری بڵاوکردنەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=왕과 사는 남자|hanja=王과 사는 男子|lk=پیاوەکەی لەگەڵ پاشا دەژی}} | director = [[جانگ ھانگ-جون]] | writer = {{Plainlist| - جانگ هانگ-جون - هوانگ سیۆنگ-گو }} | producer = {{Plainlist| - ئیم ئون-جۆنگ - جانگ وۆن-سۆک }} | starring = {{Plainlist| - یو های-جین - پارک جی-هوون - یو جی-تای - جۆن می-دۆ - کیم مین - پارک جی-هوان - لی جۆن-هیوک - آن جای-هۆنگ }} | cinematography = چۆی یۆنگ-هوان | editing = هۆ سۆن-می | music = دالپالان | studio = {{Plainlist| - ئۆندا وۆڕکس - بی.ئای. ئێنتەرتەینمنت }} | distributor = [[شۆبۆکس]] | released = {{Film date|٢٠٢٦|٠٢|٠٤}} | country = کۆریای باشوور | language = کۆری | budget = ٦٫٩ ملیۆن دۆلار<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=فیلمە تێچوو کەمەکان بۆکس ئۆفیسی کۆریا لە سەرەتای ٢٠٢٦دا بوژێننەوە|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260220/budget-friendly-films-revitalize-korean-box-office-in-early-2026|newspaper=[[The Korea Times]]|دوایین=بێک|یەکەم=بیۆنگ-یۆڵ|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٦}}</ref> | gross = ١٢٣ ملیۆن دۆلار<ref>{{Cite Box Office Warden|title=پاشا و پیاوەکەی|access-date=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|id=38626703}}</ref><ref name="box:korea">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کۆفیک، کۆبیس سیستەمی زانیاری بۆکس ئۆفیسی کۆری: فیلمە کۆرییەکانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/boxOffice_Yearly.jsp?mode=BOXOFFICE_YEAR&selectDt=2026&category=ALL&country=K|وێبگە=KOFIC|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> |image=The King's Warden film poster.png}} '''''چاودێرەکەی پاشا''''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 왕과 사는 남자) فیلمێکی مێژوویی و درامیی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ساڵی ٢٠٢٦، کە لە دەرهێنان و نووسینی ''[[جانگ ھانگ-جون]]'' و ''هوانگ سیۆنگ-گو'' هاونووسەری بووە. فیلمەکە کۆمەڵە ئەکتەرێک لەخۆ دەگرێت کە پێکهاتوون لە [[یو ھای-جین|''یو های-جین'']]، ''[[پارک جی-ھوون|پارک جی-هوون]]''، ''[[یوو جی-تای]]'' و ''جۆن می-دۆ''. فیلمەکە ژیانی ناوماڵ و گۆشەگیری دەرروونیی پاشای لابراو، [[دانجۆنگی جۆسۆن|دانجۆنگ]]، لە کاتی دوورخستنەوەیدا لە ساڵی ١٤٥٧ دەگێڕێتەوە. لەلایەن شۆبۆکسەوە بڵاو کرایەوە، و لە ٤ی شوباتی ٢٠٢٦ نمایش کرا. لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٦دا، فیلمەکە گەیشتە ١٠ ملیۆن بلیتی فرۆشراو، و بووە ٣٤ەمین فیلم لە کۆریای باشوور کە ئەم ئاممارە تۆمار بکات. تا تەممووزی ٢٠٢٦، فیلمەکە ١٦٫٩١ ملیۆن بلیتی تۆمار کرد، و بووە دووەم پڕبینەرترین و پڕ داهاتترین فیلم لە مێژووی بۆکس ئۆفیسی کۆریای باشووردا. لە ٦٢ەمین ئاهەنگی [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ|خەڵاتەکانی بێکسانگ]]، سێ خەڵاتی بەدەستهێنا: خەڵاتی مەزن، باشترین ئەکتەری نوێ، و خەڵاتی کاریگەری گوچی. ==چیرۆک== [[دانجۆنگی جۆسۆن|یی هۆنگ-وی]]، پاشای هەرزەکاری چۆسۆن، لەلایەن مامیەوە، شازادەی گەورە [[سێجۆی جۆسۆن|سۆیانگ]]، دەسەڵاتی لێ دەسەنرێتەوە و پلەکەی دابەزێنرێت بۆ شازادە نۆسان. دەسەڵاتداری بەهێز ''هان مۆنگ-هۆە'' پاشای پێشوو دەنێرێت بۆ دوورخستنەوە بەو هیوایەی خۆی بكوژێت. ئۆم هۆنگ-دۆ سەردارێکی گوندێکی هەژارە لە دۆڵی چیاکانی چێۆنگنیۆنگپۆ لە یۆنگوۆل. دوای سەردانکردن بۆ گوندێکی دراوسێ، کە دوای داڵدەدانی خانەدانێکی دوورخراوە (کە دواتر گەڕێنرایەوە سەر پۆستەکەی) گەشەی سەندبوو، ئەویش گوندنشینەکانی رازی دەکات کە هەمان کار بکەن دوای بیستنی هەواڵی هاتنی خانەدانێکی دوورخراوە بۆ ناوچەکە. گوندی هۆنگ-دۆ وەکو شوێنی دوورخستنەوەی شازادە نۆسان هەڵدەبژێردرێت بەهۆی دووری شوێنەکەیەوە. نۆسان لەگەڵ خزمەتکارە وەفاکەی مێ-هوا دەگاتە ئەوێ. گوندنشینەکان نیگەران دەبن کاتێک ناسنامەی راستەقینەی نۆسان دەزانن، کە بەهۆی یادوەریی کاربەدەستە دڵسۆزەکانی کە بە شێوەیەکی دڕندانە لەسەر دژایەتیکردنی پاشای نوێ کوژران، ئازار دەچێژێت. ئارەزووی خۆکوشتن دەکات و هەوڵ دەدات لە بەرزاییەک خۆی فڕێ داتە خوارەوە، بەڵام لە دوا چرکەدا لەلایەن هۆنگ-دۆوە ڕزگار دەکرێت. شازادەی گەورە كۆمسۆنگ، مامی تری نۆسان، بە دزییەوە پەیوەندی بەو دەکات دەربارەی یاخیبوونێکی نزیک بۆ گەڕاندنەوەی بۆ سەر کورسیی پاشایەتی. هۆنگ-دۆ لە سنووری خۆی دەردەچێت و تووڕە دەبێت و سزای نۆسان دەدات دوای ئەوەی بە هەڵە تێدەگات کە وا دەزانێت خەریکی خۆکوشتنە. دەمەقاڵێیەکە پڵنگێک ڕادەکێشێت کە هەڕەشە لە ئەوان و گوندنشینەکان دەکات. تە-سان، کوڕی هۆنگ-دۆ، بە کەوانەکەی تیرێک لە پڵنگەکە دەدات. نۆسان سەرنجی پڵنگەکە ڕادەکێشێت و تیرێک لە سەری دەدات و دەیکوژێت. رووداوەکە ژیانێکی نوێ بۆ نۆسان دەگەڕێنێتەوە دوای ئەوەی لە دیدگای هۆنگ-دۆ و گوندنشینەکانی ورد دەبێتەوە. دەست دەکات بە نزیکبوونەوە لەگەڵیان، تە-سان فێر دەکات بۆ ئامادەکردنی بۆ تاقیکردنەوەی خزمەتگوزاریی شارستانی (گواگۆ). ==ئەکتەرەکان== * [[یو ھای-جین|یو های-جین]] وەک ئۆم هۆنگ-دۆ * [[پارک جی-ھوون|پارک جی-هوون]] وەک شازادە نۆسان / [[دانجۆنگی جۆسۆن|پاشا دانجۆنگ]] (یی هۆنگ-وی) * [[یوو جی-تای]] وەک هان مۆنگ-هۆە * جۆن می-دۆ وەک مێ-هوا * کیم مین وەک ئۆم تە-سان * [[پارک جی-ھوان]] وەک ئۆ سە-گیۆم * لی جۆن-هیوک وەک شازادەی گەورە گیومسۆنگ (یی یو) * ئان جای-هۆنگ وەک سەرۆک گوندی نۆروگۆل ==بەرهەمهێنان== [[File:20251219 The King's Warden production press conference.jpg|thumb|alt=چوار ئەکتەرە سەرەکییەکە و دەرهێنەری فیلمەکە لە کۆنگرەی رۆژنامەوانی بەرهەمهێناندا پۆز دەدەن.|[[یوو جی-تای]]، [[پارک جی-ھوون|پارک جی-هوون]]، [[یو ھای-جین|یو های-جین]]، جۆن می-دۆ، و جانگ هانگ-جۆن لە کۆنگرەی رۆژنامەوانی بەرهەمهێنانی فیلمەکەدا لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] ===گەشەپێدان=== بەگوێرەی سەرچاوەکانی پیشەسازیی فیلم لە تەممووزی ٢٠٢٤، دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن پشتڕاستی کردەوە کە پڕۆژەی داهاتووی ناوی چاودێرەکەی پاشا دەبێت. فیلمەکە سەرنج دەخاتە سەر دوورخستنەوەی پاشا دانجۆنگ، شەشەمین پاشای [[جۆسۆن|چۆسۆن]]، لە یۆنگوۆل، [[ھەرێمی کانگوۆن (کۆریای باشوور)|هەرێمی گانگۆن]]. ئەمە یەکەم جارە جانگ دەرهێنانی درامایەکی مێژوویی بکات، سەرەڕای ماوەی درێژی کارکردنی لە جۆرەکانی تری فیلم. لەلایەن ئۆندا وۆڕکس و بی.ئای. ئێنتەرتەینمنت بەرهەم هێنراوە، و لەلایەن [[شۆبۆکس|شۆبۆکسەوە]] بڵاو کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:[تایبەت] تەنیا هاوسەرگیری؟ دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن یەکەم مەگافۆنی سەگۆکی بۆ فیلمی 'پاشا و پیاوەکەی' هەڵدەگرێت|trans-title=[تایبەت] زیاتر لە تەنیا پشتگیریکردنی هاوسەرەکەی؟ دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن سەرکردایەتی یەکەم فیلمی مێژوویی خۆی دەکات پاشا و پیاوەکەی|ناونیشان=https://news.jtbc.co.kr/article/NB12207233|سەردێڕ=[단독] 외조만? 장항준 감독 ‘왕과 사는 남자’ 첫 사극 메가폰|ئیش=[[JTBC]]|زمان=ko|دوایین=چۆ|یەکەم=یۆن-گیۆنگ|ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260425235915/https://news.jtbc.co.kr/article/NB12207233|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="production">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:یەکەم درامای مێژوویی جانگ هانگ-جۆن 'پاشا و پیاوەکەی'، بەشداریی یو های-جین→پارک جی-هوون پشتڕاست کرایەوە|trans-title=یەکەم فیلمی مێژوویی جانگ هانگ-جۆن پاشا و پیاوەکەی بەشداریی یو های-جین→پارک جی-هوونی پشتڕاست کردەوە|ناونیشان=https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/434802|سەردێڕ=장항준 첫 사극 '왕과 사는 남자', 유해진→박지훈 출연 확정|ئیش=[[iMBC]]|زمان=ko|دوایین=یۆۆ|یەکەم=جۆنگ-مین|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260822031042/https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/434802|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> جانگ لە کاتی ڕاگەیاندنی بەرهەمهێنانەکەدا ڕایگەیاند کە سەرەتا دوودڵ بووە لە وەرگرتنی فیلمێکی مێژوویی لە سەردەمێکی سەختدا بۆ پیشەسازیی فیلم، بەڵام لە کۆتاییدا سەرسام بووە بە داهێنانی چیرۆکی دانجۆنگ و هاوسەرەکەی هانی داوە، کە نووسەر کیم ئون-هی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:دەرهێنەری 'پاشا و پیاوەکەی' جانگ هانگ-جۆن "دوودڵ بووم لە درامای مێژوویی، بەڵام کیم ئون-هی پێی گتم بیکەم"|trans-title=دەرهێنەری پاشا و پیاوەکەی جانگ هانگ-جۆن "دوودڵ بووم لە درامای مێژوویی، بەڵام کیم ئون-هی پێی گتم بیکەم"|ناونیشان=https://www.hankookilbo.com/News/Read/A2025121910310001341|سەردێڕ='왕과 사는 남자' 장항준 감독 "사극 망설였지만, 김은희가 하라고 했다"-문화ㅣ한국일보|newspaper=[[Hankook Ilbo]]|زمان=ko|دوایین=کیم|یەکەم=یۆن-جۆ|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260104195240/https://www.hankookilbo.com/News/Read/A2025121910310001341|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ===وێنەگرتن=== قۆناغی پێش بەرهەمهێنان لە کۆتایی ٢٠٢٤ کۆتایی هات، و [[وێنەگرییی سەرەکی|وێنەگرتنی سەرەکی]] لە نیوەی یەکەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد.<ref name="production" /><ref name="production2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:[تایبەت] 'بەرچاو' پارک جی-هوان، دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن دەبینێت... دەرکەوتنی تایبەت لە 'پاشا و پیاوەکەی'|ناونیشان=https://www.sportsworldi.com/newsView/20241024508070|سەردێڕ=[단독] ‘대세’ 박지환, 장항준 감독 만난다...‘왕과 사는 남자’ 특별출연|ئیش=Sports World|زمان=ko|دوایین=جی|یەکەم=دۆنگ-هیۆن|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241024021923/http://www.sportsworldi.com/newsView/20241024508070|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرەڕای ئەوەی کە باکگراوندی فیلمەکە چێۆنگنیۆنگپۆیە، بەڵام لە شوێنەکانی تری وەکو سێۆندۆل<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:٦ کاتژمێر نیشتمانی من، ئەڵقەی یۆنگوۆلی 'پاشا و پیاوەکەی' پەخش کرا|ناونیشان=https://www.bntnews.co.kr/article/view/bnt202603040145|ئیش=BNT|زمان=ko|دوایین=کیم|یەکەم=مین-جۆ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> و ستۆدیۆی فیلمی مۆنگگیۆنگ سێاجێ وێنەی گیراوە<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:پاشا بوونی نییە بەڵام یادگارییەکان بۆنوس... مۆنگگیۆنگ سێاجێ، سەرکەوتنی نەخوازراو بەهۆی 'پاشا و پیاوەکەی'؟|ناونیشان=https://www.newsis.com/view/NISX20260228_0003530225|سەردێڕ=왕(王)은 없지만 추억은 덤… 문경새재, '왕사남' 덕분에 때아닌 대박?|agency=[[Newsis]]|زمان=ko|دوایین=کیم|یەکەم=جین-هۆ|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260228151902/https://www.newsis.com/view/NISX20260228_0003530225|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> چونکە دیمەنی ڕەسەنی چێۆنگنیۆنگپۆ پارێزراو نەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|script-title=ko:٤ راستیی مێژوویی کە باشە پێش بینینی 'پاشا و پیاوەکەی' بیزانیت|ناونیشان=https://www.esquirekorea.co.kr/article/1896627|سەردێڕ='왕과 사는 남자' 보기 전 알아두면 좋을 역사적 사실 4|magazine=Esquire Korea|زمان=ko|دوایین=سۆنگ|یەکەم=چای-یۆن|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260211115557/https://www.esquirekorea.co.kr/article/1896627|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==بڵاوکردنەوە== فیلمەکە لە ٤ی شوباتی ٢٠٢٦، لە کاتی پشووی سەری ساڵی نوێی کۆریادا بڵاو کرایەوە. شیکارانی پیشەسازی پڕۆژەکەیان بە بڵاوکراوەیەکی سەرەکی بۆ بۆکس ئۆفیسی ناوخۆیی دیاری کردووە دوای ماوەیەک لە پشکی بەرزی بازاڕ بۆ فیلمە بیانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|script-title=ko:[تایبەت] یو های-جین، ئایا شانازیی چەماوەی سینەمای کۆری دەگەڕێنێتەوە... بڵاوکردنەوەی فیلمی 'پاشا و پیاوەکەی' لە ٤ی شوباتی ساڵی داهاتوودا پشتڕاست کرایەوە|ناونیشان=https://www.ize.co.kr/news/articleView.html?idxno=72777|سەردێڕ=[단독] 유해진, 구겨진 한국영화 자존심 펼까…'왕과 사는 남자' 내년 2월4일 개봉 확정|magazine=Ize|زمان=ko|دوایین=هان|یەکەم=سوو-جین|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260104153453/https://www.ize.co.kr/news/articleView.html?idxno=72777|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> هەروەها لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، [[کەنەدا]]، [[ئوسترالیا]]، [[تایوان]]، و [[نیوزیلاند|نیوزلەندا]] بڵاوکرایەوە، و لە فێستیڤاڵی فیلمی ڕۆژهەڵاتی دووردا نمایش کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:تینی 'دانجۆنگ ئۆپا' پارک جی-هوون... سەرکەوتنی دووانەی 'پاشا و پیاوەکەی'، ١٠ ملیۆن چاوەڕوانی→ بڵاوکردنەوەی دەرەوەی وڵات|ناونیشان=https://isplus.com/article/view/isp202603040010|سەردێڕ=&lsquo;단종 오빠&rsquo; 박지훈 열풍&hellip;&lsquo;왕사남&rsquo; 겹경사, 1000만 초읽기&rarr;해외 개봉|newspaper=[[Ilgan Sports]]|زمان=ko|دوایین=لی|یەکەم=سوجین|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> فیلمەکە لە بەشی ئۆفیسی نوی لە ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک لە ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ نمایشێکی تایبەتی هەبوو وەک بەشێک لە ٢٥ەمین ساڵیادی فێستیڤاڵەکە.<ref name=pr1:nyaff>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nyaff.org/nyaff26/films/the-kings-warden |سەردێڕ=٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک، پاشا و پیاوەکەی|بڵاوکەرەوە= NYAFF |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان= ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ==پێشوازی== ===بۆکس ئۆفیس=== بەپێی داتاکانی کۆبیس، کە خزمەتگوزارییەکی شوێنکەوتووە لەلایەن ئەنجومەنی فیلمی کۆرییەوە بەڕێوەدەبرێت، فیلمەکە ٤٫٩ ملیۆن دۆلاری لە ٧٦١٬٨٣٢ بلیت لە کۆتایی هەفتەی یەکەیدا بەدەستهێنا لەگەڵ ٥٨٫١٪ لە کۆی گشتی داهاتەکە. پێنج ڕۆژ دوای بڵاوکردنەوەکەی، فیلمەکە کۆی گشتییەکەی گەیشتە ٦٫٤ ملیۆن دۆلار لە زیاتر لە ١ ملیۆن بلیت.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=بۆکس ئۆفیسی کۆریا: درامای مێژوویی 'پاشا و پیاوەکەی' لە پلەی یەکەمدا دەست پێدەکات|ناونیشان=https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-historical-drama-the-kings-warden-no-1-1236656681/|magazine=[[Variety (magazine)|ڤاریتی]]|دوایین=راماچەندان|یەکەم=نامان|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260210130325/https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-historical-drama-the-kings-warden-no-1-1236656681/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> فیلمەکە گەورەترین ئامادەبوونی رۆژانەی لە ئازاری ٢٠٢٠ەوە لە ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦دا هەبوو، کە ٥٣٧٬١٩٠ بینەری لە یەک ڕۆژدا ڕاکێشا.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=بۆکس ئۆفیسی کۆریا: 'پاشا و پیاوەکەی' لە پلەی یەکەمدا دەمێنێتەوە لەگەڵ کردنەوەی فراوانی 'هۆمینت'|ناونیشان=https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-the-kings-warden-humint-1236664378/|magazine=[[Variety (magazine)|ڤاریتی]]|دوایین=راماچەندان|یەکەم=نامان|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260304172921/https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-the-kings-warden-humint-1236664378/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ئایا 'پاشا و پیاوەکەی' دەتوانێت پەیوەندی بە 'یانەی ١٠ ملیۆن بینەر' بکات دوای سەرکەوتنی سەری ساڵی مانگی؟|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260219/can-kings-warden-join-10-million-viewer-club-after-lunar-new-year-success|newspaper=[[The Korea Times]]|دوایین=بیۆنگ-یۆڵ|یەکەم=بێک|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260225165242/https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260219/can-kings-warden-join-10-million-viewer-club-after-lunar-new-year-success|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٦ی ئازاردا، ١٠ ملیۆن بلیتی لە کۆریای باشوور تۆمار کرد، کە وای لێکرد ببێتە ٣٤ەمین فیلم (٢٥ەمین فیلمی کۆری) کە ئەمە ئەنجام بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:جانگ هانگ-جۆن سەرکەوت! 'پاشا و پیاوەکەی' لە کۆتاییدا 'فیلمی دە ملیۆنی'... چوارەم لە جۆری درامای مێژوویی|ناونیشان=https://www.hani.co.kr/arti/culture/culture_general/1248098.html|سەردێڕ=장항준 해냈다! ‘왕사남’ 드디어 ‘천만 영화’…사극 장르로는 4번째|ئیش=[[Hankyoreh]]|دوایین=کیم|یەکەم=ئەون-هیۆنگ|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260312145958/https://www.hani.co.kr/arti/culture/culture_general/1248098.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تا ٢٣ی تەممووز، فیلمەکە کۆی گشتی ١٦٫٩١ ملیۆن بلیتی هەبووە،<ref name="newsis"/> کە وای لێکرد ببێتە دووەم پڕبینەرترین و پڕ داهاتترین لە کۆریای باشووردا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ='پاشا و پیاوەکەی' دەبێتە دووەم پڕبینەرترین فیلم لە کۆریا، و ١٦٫٢٨ ملیۆن بلیت دەشکێنێت|ناونیشان=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2026-04-11/entertainment/movies/The-Kings-Warden-becomes-second-most-watched-film-in-Korea-smashes-1628-million-admissions/2566607|newspaper=[[Korea JoongAng Daily]]|دوایین=جی|یەکەم=مین-جی|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=بۆکس ئۆفیسی کۆریا: 'پاشا و پیاوەکەی' دەبێتە داهات بەرزترین فیلمی هەموو سەردەمێک|ناونیشان=https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-the-kings-warden-highest-grossing-film-all-time-1236697486/|magazine=[[Variety (magazine)|ڤاریتی]]|دوایین=ناماچەندان|یەکەم=نامان|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> ===وەڵامی ڕەخنەگران=== فیلمەکە تێکڕای ٦٫٥٧ لە ١٠ی لە Cine21 بەدەستهێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ko:پاشا و پیاوەکەی|ناونیشان=https://cine21.com/movie/info/?movie_id=62893|سەردێڕ=영화 [왕과 사는 남자] 상세정보|وێبگە=[[Cine21]]|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260313070804/https://cine21.com/movie/info/?movie_id=62893|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە پێداچوونەوەیەکی بۆ The Korea Times، بێک بیۆنگ-یۆڵ نووسی کە فیلمەکە "بەهۆی نواندنی درەوشاوەی ئەستێرە سەرەکییەکانەوە زیندوو بووەتەوە". رایگەیاند کە "چیرۆکەکە ڕاستەوخۆیە و بە شێوازێکی هێڵی پێش دەکەوێت، کە وای لێدەکات بینینی ئاسان بێت، بەڵام هەندێک جار کەمێک پەلەی تێدایە". لەگەڵ ئەوەشدا، "وەک درامایەکی ناوەند سەرکەوتوو دەبێت چونکە سەرنج دەخاتە سەر گەرموگوڕی پەیوەندی مرۆڤەکان و ئازایەتی خەڵکی ئاسایی".<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ='پاشای پارێزەر' پاشای دوورخراوەی چۆسۆن مرۆڤدۆست دەکات|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260122/kings-warden-humanizes-exiled-joseon-king|newspaper=[[The Korea Times]]|دوایین=بێک|یەکەم=بیۆنگ-یۆڵ|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260123052727/https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260122/kings-warden-humanizes-exiled-joseon-king|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بە شێوەیەکی هاوشێوە، یانگ گیۆنگ-می ستایشی کاستەکەی کرد بەڵام ئاماژەی بە لاوازیی تەواوبوونی پێکهاتەی سیناریۆکە کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:مالتیزی فرمیسکەکانی بە 'پاشا و پیاوەکەی' سڕییەوە، لێهاتوویی دەرهێنان 'دیار نییە' [زووم-ئین]|trans-title=مالتیزەکە بە 'پاشا و پیاوەکەی' ڕزگاری دەبێت، بەڵام دەرهێنانی هێشتا نیشانەی پرسیارە [زووم-ئین]|ناونیشان=https://isplus.com/article/view/isp202602110100|سەردێڕ=&lsquo;왕사남&rsquo;으로 눈물 닦은 말티즈, 연출력은 &lsquo;글쎄&rsquo; [줌인]|newspaper=[[Ilgan Sports]]|زمان=ko|دوایین=جانگ|یەکەم=جۆ-یۆن|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> ===خەڵاتەکان=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" | ئاهەنگی خەڵات ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | وەرگر(ەکان) ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" | سەرچاوە |- ! scope="row" rowspan="8" | [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ]] | rowspan="8" | ٢٠٢٦ | خەڵاتی مەزن – فیلم | یو های-جین | {{won}} | rowspan="8" style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:'٦٢ەمین خەڵاتەکانی هونەری بێکسانگ' ڕاگەیاندنی کاندیدەکان... 'پاشا و پیاوەکەی' لە ٧ پۆلدا کاندید کراوە|ناونیشان=https://www.mk.co.kr/news/hot-issues/12015376|سەردێڕ=‘제62회 백상예술대상’ 후보 발표…‘왕과 사는 남자’ 7개 부문 노미네이트|ئیش=Star Today|زمان=ko|دوایین=لی|یەکەم=دا-گیۆم|ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260423192536/https://www.mk.co.kr/news/hot-issues/12015376|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><br /><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ئەکتەرە دێرینەکان یو های-جین، ریو سۆنگ-ریۆنگ خەڵاتی مەزنی بێکسانگ دەبەنەوە — چۆن ڕوویدا|ناونیشان=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2026-05-08/entertainment/movies/LIVE-Welcome-to-the-62nd-Baeksang-Awards/2586780|newspaper=[[Korea JoongAng Daily]]|دوایین١=مەککارتی|یەکەم١=تۆماس|دوایین٢=جین|یەکەم٢=ئەون-سوو|دوایین٣=کیم|یەکەم٣=جۆ-یۆن|دوایین٤=شین|یەکەم٤=هان-نی|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- | باشترین فیلم | rowspan="2" | ''چاودێرەکەی پاشا'' | {{nom}} |- | خەڵاتی کاریگەری گوچی | {{won}} |- | باشترین دەرهێنەر | جانگ هانگ-جۆن | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەر | یو های-جین | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەری پاڵپشت | یو جی-تای | {{nom}} |- | باشترین خانمەکتەری پاڵپشت | جۆن می-دۆ | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەری نوێ | پارک جی-هوون | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="9" |خەڵاتەکانی فیلمی بویل | rowspan="9" |٢٠٢٦ |باشترین دەرهێنەر |جانگ هانگ-جۆن |{{nom}} | rowspan="9" style="text-align: center;" |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=پارک |یەکەم=جین-یۆنگ |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٦|سەردێڕ='پاشا و پیاوەکەی' پارک جی-هوون، کاندیدبوونی هاوکات بۆ باشترین ئەکتەر و باشترین ئەکتەری نوێ⋯ بەدەستهێنانی ٣ خەڵاتی فیلمی بویل |ناونیشان=https://www.joynews24.com/view/1996726 |ئیش=JoyNews24}}</ref><br><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=هێۆن |یەکەم=گیۆنگ-ئا |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=ئەکتەر یو های-جین، خەڵاتی باشترین ئەکتەری فیلمی بوولی بەدەستهێنا بۆ فیلمی 'پاشا و پیاوەکەی' |ناونیشان=https://news.kbs.co.kr/news/pc/view/view.do?ncd=8680699 |ئیش=KBS}}</ref> |- | rowspan="2" |باشترین ئەکتەر |یو های-جین |{{won}} |- |پارک جی-هوون |{{nom}} |- |باشترین ئەکتەری پاڵپشت |یو جی-تای |{{nom}} |- |باشترین خانمەکتەری پاڵپشت |جۆن می-دۆ |{{nom}} |- |باشترین ئەکتەری نوێ |پارک جی-هوون |{{nom}} |- |باشترین مۆسیقا |دالپالان |{{nom}} |- |ئەستێرەی نێرینەی ساڵ |پارک جی-هوون |{{won}} |- |ئەستێرەی مێینەی ساڵ |جۆن می-دۆ |{{won}} |- ! scope="row" rowspan="6" | خەڵاتەکانی بڕینی دەرهێنەر | rowspan="6" | ٢٠٢٦ | باشترین دەرهێنەر (فیلم) | جانگ هانگ-جۆن | {{nom}} | rowspan="6" style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ko:پارک جی-هوون، کاندیدبوونی هاوکات بۆ فیلم و زنجیرە... ٢٤ەمین خەڵاتی بڕینی دەرهێنەر، کاندیدەکان ئاشکراکراون|ناونیشان=https://m.entertain.naver.com/movie/article/382/0001272683|سەردێڕ=박지훈, 영화·시리즈 동시 노미…제24회 디렉터스컷 어워즈, 후보 공개|ئیش=[[Sports Dong-A]]|بڵاوکەرەوە=[[Naver]]|زمان=ko|دوایین=لی|یەکەم=سێۆنگ-می|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref><br><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=پارک |یەکەم=جین-یۆنگ |ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=یو های-جین، پارک جی-هوون→هیۆن بین، جۆنگ یۆن-هۆ، خەڵاتی ئەکتەری خەڵاتی بڕینی دەرهێنەریان بەدەستهێنا |ناونیشان=https://www.joynews24.com/view/1969923 |ئیش=JoyNews24}}</ref> |- | باشترین سیناریۆ (فیلم) | جانگ هانگ-جۆن، هوانگ سیۆنگ-گو | {{nom}} |- | باشترین خانمەکتەر (فیلم) | جۆن می-دۆ | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەر (فیلم) | یو های-جین | {{won}} |- | باشترین خانمەکتەری نوێ (فیلم) | جۆن می-دۆ | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەری نوێ (فیلم) | پارک جی-هوون | {{won}} |- ! scope="row" | فێستیڤاڵی فیلمی ڕۆژهەڵاتی دوور | ٢٠٢٦ | خەڵاتی بینەران | ''چاودێرەکەی پاشا'' | {{Draw|پلەی سێیەم}} | style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=فیلمە کۆرییەکان سێ خەڵات لە فێستیڤاڵی فیلمی ڕۆژهەڵاتی دووری ئۆدینە دەبەنەوە|ناونیشان=https://koreaherald.com/article/10730783|newspaper=[[The Korea Herald]]|دوایین=موون|یەکەم=کی-هوون|ڕێکەوت=٤ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope = "row" rowspan="4" |خەڵاتەکانی سینەماتۆگرافیی زێڕین | rowspan="4" |٢٠٢٦ |باشترین وێنە |''پاشا و پیاوەکەی'' |{{won}} | rowspan="4" style="text-align: center;" |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=لی |یەکەم=جۆن-سانگ |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=٤٦ەمین خەڵاتی سینەماتۆگرافیی زێڕین، باشترین ئەکتەر یو های-جین، سۆن یێ-جین... سەرکەوتنی 'پاشا و پیاوەکەی' لە ٤ پۆلدا |ناونیشان=https://www.starnewsk.com/news/articleView.html?idxno=56311 |ئیش=K-Star News |زمان=ko}}</ref> |- |باشترین دەرهێنەر |جانگ هانگ-جۆن |{{won}} |- |باشترین ئەکتەر |یو های-جین |{{won}} |- |ئەکتەری پاڵپشت |یو جی-تای |{{won}} |- ! scope="row" | خەڵاتەکانی کاتبێڵی کۆریا | ٢٠٢٦ | باشترین دەرهێنەری ساڵ | جانگ هانگ-جۆن | {{won}} | style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.etnews.com/20261008000174 |سەردێڕ=دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن، خەڵاتی باشترین دەرهێنەری ساڵی 'خەڵاتەکانی کاتبێڵی کۆریا ٢٠٢٦'ی بەدەستهێنا |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |زمان=ko |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20261008055841/https://www.etnews.com/20261008000174 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| خەڵاتەکانی کۆمەڵەی ڕەخنەگەرانی فیلمی کۆری | rowspan="2"| ٢٠٢٦ | باشترین ئەکتەری نوێ | پارک جی-هوون | {{Won}} | style="text-align:center" rowspan="2" |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://news.sbs.co.kr/english/article.do?news_id=N1008803921|سەردێڕ=جۆن دۆ-یۆن، زۆ این-سۆنگ خەڵاتی باشترین ئەکتەری سەرەکی لە خەڵاتەکانی کۆمەڵەی ڕەخنەگەرانی فیلمی کۆری دەبەنەوە؛ هیۆن بین، شین های-سۆن پۆلە نوێیەکانی ئۆتییتی دەبەنەوە|نووسەر=کیم جی-های|بڵاوکەرەوە=SBS|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><br><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.donga.com/news/Entertainment/article/all/20261019/134865160/1|سەردێڕ=‘خۆشەویستی دەکرێت’، باشترین فیلمی خەڵاتی یۆنگپۆنگ… ‘هیوادارم’ نا هۆنگ-جین خەڵاتی دەرهێنەر و ٣ خەڵاتی تر|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> |- | ١٠ باشترین فیلمی ساڵ | ''چاودێرەکەی پاشا'' | {{Won}} |} === تۆمەتی دزینی بەرهەم === لە ئایاری ٢٠٢٦دا، خێزانی نووسەری زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ''ئۆم هۆنگ-دۆ'' داوای فەرمانێکی دادگایان کرد بۆ ڕاگرتنی نمایشی فیلمەکە، بە تۆمەتی بەکارهێنانی نەپسەندکراوی توخمەکانی دەقی نووسەرەکە. لە تەممووزی ٢٠٢٦دا، دادگای ناوچەی ڕۆژئاوای سێۆڵ داواکەی ڕەتکردەوە، و بڕیاری دا کە هەردوو کارەکە بە ڕێژەیەکی بەرچاو لە چیرۆک و بابەتدا جیاوازن سەرەڕای هەندێک پێکهاتەی هاوشێوە.<ref name="newsis">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=شین |یەکەم=یو-ریم |ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|سەردێڕ=[تایبەت] دادگا، داواکاری ڕاگرتنی نمایشی 'پاشا و پیاوەکەی' ڕەتدەکاتەوە…"قورسە دان بە لێکنزیبووندا بنرێت" |ناونیشان=https://www.newsis.com/view/NISX20260723_0003721173 |ئیش=Newsis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260727142830/https://www.newsis.com/view/NISX20260723_0003721173 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==تێبینییەکان== {{Notelist}} ==سەرچاوەکان== {{Reflist}} ==بەستەرە دەرەکییەکان== * {{KMDb film|40652}} * {{IMDb title|38626703}} * {{HanCinema film|The_King__s_Warden}} {{Portal bar|کۆریای باشوور|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[Category:فیلمەکان دەربارەی کودەتا]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی کۆری]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە شاھانەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]] gqxqjolw54s8097b83g6vsk6jzdgnd4 1696130 1695870 2026-10-28T09:16:31Z Bilalinfo 57400 ئەنجومەنی فیلمی کۆریا 1696130 wikitext text/x-wiki {{Short description|فیلمی ٢٠٢٦ لە دەرهێنانی جانگ هانگ-جون}} {{Infobox film | name = چاودێرەکەی پاشا | alt = | caption = پۆستەری بڵاوکردنەوەی سینەمایی | native_name = {{Infobox Korean film name|hangul=왕과 사는 남자|hanja=王과 사는 男子|lk=پیاوەکەی لەگەڵ پاشا دەژی}} | director = [[جانگ ھانگ-جون]] | writer = {{Plainlist| - جانگ هانگ-جون - هوانگ سیۆنگ-گو }} | producer = {{Plainlist| - ئیم ئون-جۆنگ - جانگ وۆن-سۆک }} | starring = {{Plainlist| - یو های-جین - پارک جی-هوون - یو جی-تای - جۆن می-دۆ - کیم مین - پارک جی-هوان - لی جۆن-هیوک - آن جای-هۆنگ }} | cinematography = چۆی یۆنگ-هوان | editing = هۆ سۆن-می | music = دالپالان | studio = {{Plainlist| - ئۆندا وۆڕکس - بی.ئای. ئێنتەرتەینمنت }} | distributor = [[شۆبۆکس]] | released = {{Film date|٢٠٢٦|٠٢|٠٤}} | country = کۆریای باشوور | language = کۆری | budget = ٦٫٩ ملیۆن دۆلار<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=فیلمە تێچوو کەمەکان بۆکس ئۆفیسی کۆریا لە سەرەتای ٢٠٢٦دا بوژێننەوە|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260220/budget-friendly-films-revitalize-korean-box-office-in-early-2026|newspaper=[[The Korea Times]]|دوایین=بێک|یەکەم=بیۆنگ-یۆڵ|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٦}}</ref> | gross = ١٢٣ ملیۆن دۆلار<ref>{{Cite Box Office Warden|title=پاشا و پیاوەکەی|access-date=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|id=38626703}}</ref><ref name="box:korea">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کۆفیک، کۆبیس سیستەمی زانیاری بۆکس ئۆفیسی کۆری: فیلمە کۆرییەکانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/boxOffice_Yearly.jsp?mode=BOXOFFICE_YEAR&selectDt=2026&category=ALL&country=K|وێبگە=KOFIC|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> |image=The King's Warden film poster.png}} '''''چاودێرەکەی پاشا''''' (بە [[زمانی کۆری|کۆری]]: 왕과 사는 남자) فیلمێکی مێژوویی و درامیی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ساڵی ٢٠٢٦، کە لە دەرهێنان و نووسینی ''[[جانگ ھانگ-جون]]'' و ''هوانگ سیۆنگ-گو'' هاونووسەری بووە. فیلمەکە کۆمەڵە ئەکتەرێک لەخۆ دەگرێت کە پێکهاتوون لە [[یو ھای-جین|''یو های-جین'']]، ''[[پارک جی-ھوون|پارک جی-هوون]]''، ''[[یوو جی-تای]]'' و ''جۆن می-دۆ''. فیلمەکە ژیانی ناوماڵ و گۆشەگیری دەرروونیی پاشای لابراو، [[دانجۆنگی جۆسۆن|دانجۆنگ]]، لە کاتی دوورخستنەوەیدا لە ساڵی ١٤٥٧ دەگێڕێتەوە. لەلایەن شۆبۆکسەوە بڵاو کرایەوە، و لە ٤ی شوباتی ٢٠٢٦ نمایش کرا. لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٦دا، فیلمەکە گەیشتە ١٠ ملیۆن بلیتی فرۆشراو، و بووە ٣٤ەمین فیلم لە کۆریای باشوور کە ئەم ئاممارە تۆمار بکات. تا تەممووزی ٢٠٢٦، فیلمەکە ١٦٫٩١ ملیۆن بلیتی تۆمار کرد، و بووە دووەم پڕبینەرترین و پڕ داهاتترین فیلم لە مێژووی بۆکس ئۆفیسی کۆریای باشووردا. لە ٦٢ەمین ئاهەنگی [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ|خەڵاتەکانی بێکسانگ]]، سێ خەڵاتی بەدەستهێنا: خەڵاتی مەزن، باشترین ئەکتەری نوێ، و خەڵاتی کاریگەری گوچی. ==چیرۆک== [[دانجۆنگی جۆسۆن|یی هۆنگ-وی]]، پاشای هەرزەکاری چۆسۆن، لەلایەن مامیەوە، شازادەی گەورە [[سێجۆی جۆسۆن|سۆیانگ]]، دەسەڵاتی لێ دەسەنرێتەوە و پلەکەی دابەزێنرێت بۆ شازادە نۆسان. دەسەڵاتداری بەهێز ''هان مۆنگ-هۆە'' پاشای پێشوو دەنێرێت بۆ دوورخستنەوە بەو هیوایەی خۆی بكوژێت. ئۆم هۆنگ-دۆ سەردارێکی گوندێکی هەژارە لە دۆڵی چیاکانی چێۆنگنیۆنگپۆ لە یۆنگوۆل. دوای سەردانکردن بۆ گوندێکی دراوسێ، کە دوای داڵدەدانی خانەدانێکی دوورخراوە (کە دواتر گەڕێنرایەوە سەر پۆستەکەی) گەشەی سەندبوو، ئەویش گوندنشینەکانی رازی دەکات کە هەمان کار بکەن دوای بیستنی هەواڵی هاتنی خانەدانێکی دوورخراوە بۆ ناوچەکە. گوندی هۆنگ-دۆ وەکو شوێنی دوورخستنەوەی شازادە نۆسان هەڵدەبژێردرێت بەهۆی دووری شوێنەکەیەوە. نۆسان لەگەڵ خزمەتکارە وەفاکەی مێ-هوا دەگاتە ئەوێ. گوندنشینەکان نیگەران دەبن کاتێک ناسنامەی راستەقینەی نۆسان دەزانن، کە بەهۆی یادوەریی کاربەدەستە دڵسۆزەکانی کە بە شێوەیەکی دڕندانە لەسەر دژایەتیکردنی پاشای نوێ کوژران، ئازار دەچێژێت. ئارەزووی خۆکوشتن دەکات و هەوڵ دەدات لە بەرزاییەک خۆی فڕێ داتە خوارەوە، بەڵام لە دوا چرکەدا لەلایەن هۆنگ-دۆوە ڕزگار دەکرێت. شازادەی گەورە كۆمسۆنگ، مامی تری نۆسان، بە دزییەوە پەیوەندی بەو دەکات دەربارەی یاخیبوونێکی نزیک بۆ گەڕاندنەوەی بۆ سەر کورسیی پاشایەتی. هۆنگ-دۆ لە سنووری خۆی دەردەچێت و تووڕە دەبێت و سزای نۆسان دەدات دوای ئەوەی بە هەڵە تێدەگات کە وا دەزانێت خەریکی خۆکوشتنە. دەمەقاڵێیەکە پڵنگێک ڕادەکێشێت کە هەڕەشە لە ئەوان و گوندنشینەکان دەکات. تە-سان، کوڕی هۆنگ-دۆ، بە کەوانەکەی تیرێک لە پڵنگەکە دەدات. نۆسان سەرنجی پڵنگەکە ڕادەکێشێت و تیرێک لە سەری دەدات و دەیکوژێت. رووداوەکە ژیانێکی نوێ بۆ نۆسان دەگەڕێنێتەوە دوای ئەوەی لە دیدگای هۆنگ-دۆ و گوندنشینەکانی ورد دەبێتەوە. دەست دەکات بە نزیکبوونەوە لەگەڵیان، تە-سان فێر دەکات بۆ ئامادەکردنی بۆ تاقیکردنەوەی خزمەتگوزاریی شارستانی (گواگۆ). ==ئەکتەرەکان== * [[یو ھای-جین|یو های-جین]] وەک ئۆم هۆنگ-دۆ * [[پارک جی-ھوون|پارک جی-هوون]] وەک شازادە نۆسان / [[دانجۆنگی جۆسۆن|پاشا دانجۆنگ]] (یی هۆنگ-وی) * [[یوو جی-تای]] وەک هان مۆنگ-هۆە * جۆن می-دۆ وەک مێ-هوا * کیم مین وەک ئۆم تە-سان * [[پارک جی-ھوان]] وەک ئۆ سە-گیۆم * لی جۆن-هیوک وەک شازادەی گەورە گیومسۆنگ (یی یو) * ئان جای-هۆنگ وەک سەرۆک گوندی نۆروگۆل ==بەرهەمهێنان== [[File:20251219 The King's Warden production press conference.jpg|thumb|alt=چوار ئەکتەرە سەرەکییەکە و دەرهێنەری فیلمەکە لە کۆنگرەی رۆژنامەوانی بەرهەمهێناندا پۆز دەدەن.|[[یوو جی-تای]]، [[پارک جی-ھوون|پارک جی-هوون]]، [[یو ھای-جین|یو های-جین]]، جۆن می-دۆ، و جانگ هانگ-جۆن لە کۆنگرەی رۆژنامەوانی بەرهەمهێنانی فیلمەکەدا لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] ===گەشەپێدان=== بەگوێرەی سەرچاوەکانی پیشەسازیی فیلم لە تەممووزی ٢٠٢٤، دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن پشتڕاستی کردەوە کە پڕۆژەی داهاتووی ناوی چاودێرەکەی پاشا دەبێت. فیلمەکە سەرنج دەخاتە سەر دوورخستنەوەی پاشا دانجۆنگ، شەشەمین پاشای [[جۆسۆن|چۆسۆن]]، لە یۆنگوۆل، [[ھەرێمی کانگوۆن (کۆریای باشوور)|هەرێمی گانگۆن]]. ئەمە یەکەم جارە جانگ دەرهێنانی درامایەکی مێژوویی بکات، سەرەڕای ماوەی درێژی کارکردنی لە جۆرەکانی تری فیلم. لەلایەن ئۆندا وۆڕکس و بی.ئای. ئێنتەرتەینمنت بەرهەم هێنراوە، و لەلایەن [[شۆبۆکس|شۆبۆکسەوە]] بڵاو کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:[تایبەت] تەنیا هاوسەرگیری؟ دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن یەکەم مەگافۆنی سەگۆکی بۆ فیلمی 'پاشا و پیاوەکەی' هەڵدەگرێت|trans-title=[تایبەت] زیاتر لە تەنیا پشتگیریکردنی هاوسەرەکەی؟ دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن سەرکردایەتی یەکەم فیلمی مێژوویی خۆی دەکات پاشا و پیاوەکەی|ناونیشان=https://news.jtbc.co.kr/article/NB12207233|سەردێڕ=[단독] 외조만? 장항준 감독 ‘왕과 사는 남자’ 첫 사극 메가폰|ئیش=[[JTBC]]|زمان=ko|دوایین=چۆ|یەکەم=یۆن-گیۆنگ|ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260425235915/https://news.jtbc.co.kr/article/NB12207233|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="production">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:یەکەم درامای مێژوویی جانگ هانگ-جۆن 'پاشا و پیاوەکەی'، بەشداریی یو های-جین→پارک جی-هوون پشتڕاست کرایەوە|trans-title=یەکەم فیلمی مێژوویی جانگ هانگ-جۆن پاشا و پیاوەکەی بەشداریی یو های-جین→پارک جی-هوونی پشتڕاست کردەوە|ناونیشان=https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/434802|سەردێڕ=장항준 첫 사극 '왕과 사는 남자', 유해진→박지훈 출연 확정|ئیش=[[iMBC]]|زمان=ko|دوایین=یۆۆ|یەکەم=جۆنگ-مین|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260822031042/https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/434802|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> جانگ لە کاتی ڕاگەیاندنی بەرهەمهێنانەکەدا ڕایگەیاند کە سەرەتا دوودڵ بووە لە وەرگرتنی فیلمێکی مێژوویی لە سەردەمێکی سەختدا بۆ پیشەسازیی فیلم، بەڵام لە کۆتاییدا سەرسام بووە بە داهێنانی چیرۆکی دانجۆنگ و هاوسەرەکەی هانی داوە، کە نووسەر کیم ئون-هی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:دەرهێنەری 'پاشا و پیاوەکەی' جانگ هانگ-جۆن "دوودڵ بووم لە درامای مێژوویی، بەڵام کیم ئون-هی پێی گتم بیکەم"|trans-title=دەرهێنەری پاشا و پیاوەکەی جانگ هانگ-جۆن "دوودڵ بووم لە درامای مێژوویی، بەڵام کیم ئون-هی پێی گتم بیکەم"|ناونیشان=https://www.hankookilbo.com/News/Read/A2025121910310001341|سەردێڕ='왕과 사는 남자' 장항준 감독 "사극 망설였지만, 김은희가 하라고 했다"-문화ㅣ한국일보|newspaper=[[Hankook Ilbo]]|زمان=ko|دوایین=کیم|یەکەم=یۆن-جۆ|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260104195240/https://www.hankookilbo.com/News/Read/A2025121910310001341|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ===وێنەگرتن=== قۆناغی پێش بەرهەمهێنان لە کۆتایی ٢٠٢٤ کۆتایی هات، و [[وێنەگرییی سەرەکی|وێنەگرتنی سەرەکی]] لە نیوەی یەکەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد.<ref name="production" /><ref name="production2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:[تایبەت] 'بەرچاو' پارک جی-هوان، دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن دەبینێت... دەرکەوتنی تایبەت لە 'پاشا و پیاوەکەی'|ناونیشان=https://www.sportsworldi.com/newsView/20241024508070|سەردێڕ=[단독] ‘대세’ 박지환, 장항준 감독 만난다...‘왕과 사는 남자’ 특별출연|ئیش=Sports World|زمان=ko|دوایین=جی|یەکەم=دۆنگ-هیۆن|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241024021923/http://www.sportsworldi.com/newsView/20241024508070|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرەڕای ئەوەی کە باکگراوندی فیلمەکە چێۆنگنیۆنگپۆیە، بەڵام لە شوێنەکانی تری وەکو سێۆندۆل<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:٦ کاتژمێر نیشتمانی من، ئەڵقەی یۆنگوۆلی 'پاشا و پیاوەکەی' پەخش کرا|ناونیشان=https://www.bntnews.co.kr/article/view/bnt202603040145|ئیش=BNT|زمان=ko|دوایین=کیم|یەکەم=مین-جۆ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> و ستۆدیۆی فیلمی مۆنگگیۆنگ سێاجێ وێنەی گیراوە<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:پاشا بوونی نییە بەڵام یادگارییەکان بۆنوس... مۆنگگیۆنگ سێاجێ، سەرکەوتنی نەخوازراو بەهۆی 'پاشا و پیاوەکەی'؟|ناونیشان=https://www.newsis.com/view/NISX20260228_0003530225|سەردێڕ=왕(王)은 없지만 추억은 덤… 문경새재, '왕사남' 덕분에 때아닌 대박?|agency=[[Newsis]]|زمان=ko|دوایین=کیم|یەکەم=جین-هۆ|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260228151902/https://www.newsis.com/view/NISX20260228_0003530225|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> چونکە دیمەنی ڕەسەنی چێۆنگنیۆنگپۆ پارێزراو نەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|script-title=ko:٤ راستیی مێژوویی کە باشە پێش بینینی 'پاشا و پیاوەکەی' بیزانیت|ناونیشان=https://www.esquirekorea.co.kr/article/1896627|سەردێڕ='왕과 사는 남자' 보기 전 알아두면 좋을 역사적 사실 4|magazine=Esquire Korea|زمان=ko|دوایین=سۆنگ|یەکەم=چای-یۆن|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260211115557/https://www.esquirekorea.co.kr/article/1896627|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==بڵاوکردنەوە== فیلمەکە لە ٤ی شوباتی ٢٠٢٦، لە کاتی پشووی سەری ساڵی نوێی کۆریادا بڵاو کرایەوە. شیکارانی پیشەسازی پڕۆژەکەیان بە بڵاوکراوەیەکی سەرەکی بۆ بۆکس ئۆفیسی ناوخۆیی دیاری کردووە دوای ماوەیەک لە پشکی بەرزی بازاڕ بۆ فیلمە بیانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|script-title=ko:[تایبەت] یو های-جین، ئایا شانازیی چەماوەی سینەمای کۆری دەگەڕێنێتەوە... بڵاوکردنەوەی فیلمی 'پاشا و پیاوەکەی' لە ٤ی شوباتی ساڵی داهاتوودا پشتڕاست کرایەوە|ناونیشان=https://www.ize.co.kr/news/articleView.html?idxno=72777|سەردێڕ=[단독] 유해진, 구겨진 한국영화 자존심 펼까…'왕과 사는 남자' 내년 2월4일 개봉 확정|magazine=Ize|زمان=ko|دوایین=هان|یەکەم=سوو-جین|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260104153453/https://www.ize.co.kr/news/articleView.html?idxno=72777|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> هەروەها لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، [[کەنەدا]]، [[ئوسترالیا]]، [[تایوان]]، و [[نیوزیلاند|نیوزلەندا]] بڵاوکرایەوە، و لە فێستیڤاڵی فیلمی ڕۆژهەڵاتی دووردا نمایش کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:تینی 'دانجۆنگ ئۆپا' پارک جی-هوون... سەرکەوتنی دووانەی 'پاشا و پیاوەکەی'، ١٠ ملیۆن چاوەڕوانی→ بڵاوکردنەوەی دەرەوەی وڵات|ناونیشان=https://isplus.com/article/view/isp202603040010|سەردێڕ=&lsquo;단종 오빠&rsquo; 박지훈 열풍&hellip;&lsquo;왕사남&rsquo; 겹경사, 1000만 초읽기&rarr;해외 개봉|newspaper=[[Ilgan Sports]]|زمان=ko|دوایین=لی|یەکەم=سوجین|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> فیلمەکە لە بەشی ئۆفیسی نوی لە ٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک لە ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ نمایشێکی تایبەتی هەبوو وەک بەشێک لە ٢٥ەمین ساڵیادی فێستیڤاڵەکە.<ref name=pr1:nyaff>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nyaff.org/nyaff26/films/the-kings-warden |سەردێڕ=٢٥ەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئاسیایی نیویۆرک، پاشا و پیاوەکەی|بڵاوکەرەوە= NYAFF |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان= ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ==پێشوازی== ===بۆکس ئۆفیس=== بەپێی داتاکانی کۆبیس، کە خزمەتگوزارییەکی شوێنکەوتووە لەلایەن [[ئەنجومەنی فیلمی کۆریا|ئەنجومەنی فیلمی کۆرییەوە]] بەڕێوەدەبرێت، فیلمەکە ٤٫٩ ملیۆن دۆلاری لە ٧٦١٬٨٣٢ بلیت لە کۆتایی هەفتەی یەکەیدا بەدەستهێنا لەگەڵ ٥٨٫١٪ لە کۆی گشتی داهاتەکە. پێنج ڕۆژ دوای بڵاوکردنەوەکەی، فیلمەکە کۆی گشتییەکەی گەیشتە ٦٫٤ ملیۆن دۆلار لە زیاتر لە ١ ملیۆن بلیت.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=بۆکس ئۆفیسی کۆریا: درامای مێژوویی 'پاشا و پیاوەکەی' لە پلەی یەکەمدا دەست پێدەکات|ناونیشان=https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-historical-drama-the-kings-warden-no-1-1236656681/|magazine=[[Variety (magazine)|ڤاریتی]]|دوایین=راماچەندان|یەکەم=نامان|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260210130325/https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-historical-drama-the-kings-warden-no-1-1236656681/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> فیلمەکە گەورەترین ئامادەبوونی رۆژانەی لە ئازاری ٢٠٢٠ەوە لە ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦دا هەبوو، کە ٥٣٧٬١٩٠ بینەری لە یەک ڕۆژدا ڕاکێشا.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=بۆکس ئۆفیسی کۆریا: 'پاشا و پیاوەکەی' لە پلەی یەکەمدا دەمێنێتەوە لەگەڵ کردنەوەی فراوانی 'هۆمینت'|ناونیشان=https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-the-kings-warden-humint-1236664378/|magazine=[[Variety (magazine)|ڤاریتی]]|دوایین=راماچەندان|یەکەم=نامان|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260304172921/https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-the-kings-warden-humint-1236664378/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ئایا 'پاشا و پیاوەکەی' دەتوانێت پەیوەندی بە 'یانەی ١٠ ملیۆن بینەر' بکات دوای سەرکەوتنی سەری ساڵی مانگی؟|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260219/can-kings-warden-join-10-million-viewer-club-after-lunar-new-year-success|newspaper=[[The Korea Times]]|دوایین=بیۆنگ-یۆڵ|یەکەم=بێک|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260225165242/https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260219/can-kings-warden-join-10-million-viewer-club-after-lunar-new-year-success|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٦ی ئازاردا، ١٠ ملیۆن بلیتی لە کۆریای باشوور تۆمار کرد، کە وای لێکرد ببێتە ٣٤ەمین فیلم (٢٥ەمین فیلمی کۆری) کە ئەمە ئەنجام بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:جانگ هانگ-جۆن سەرکەوت! 'پاشا و پیاوەکەی' لە کۆتاییدا 'فیلمی دە ملیۆنی'... چوارەم لە جۆری درامای مێژوویی|ناونیشان=https://www.hani.co.kr/arti/culture/culture_general/1248098.html|سەردێڕ=장항준 해냈다! ‘왕사남’ 드디어 ‘천만 영화’…사극 장르로는 4번째|ئیش=[[Hankyoreh]]|دوایین=کیم|یەکەم=ئەون-هیۆنگ|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260312145958/https://www.hani.co.kr/arti/culture/culture_general/1248098.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تا ٢٣ی تەممووز، فیلمەکە کۆی گشتی ١٦٫٩١ ملیۆن بلیتی هەبووە،<ref name="newsis"/> کە وای لێکرد ببێتە دووەم پڕبینەرترین و پڕ داهاتترین لە کۆریای باشووردا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ='پاشا و پیاوەکەی' دەبێتە دووەم پڕبینەرترین فیلم لە کۆریا، و ١٦٫٢٨ ملیۆن بلیت دەشکێنێت|ناونیشان=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2026-04-11/entertainment/movies/The-Kings-Warden-becomes-second-most-watched-film-in-Korea-smashes-1628-million-admissions/2566607|newspaper=[[Korea JoongAng Daily]]|دوایین=جی|یەکەم=مین-جی|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=بۆکس ئۆفیسی کۆریا: 'پاشا و پیاوەکەی' دەبێتە داهات بەرزترین فیلمی هەموو سەردەمێک|ناونیشان=https://variety.com/2026/film/box-office/korea-box-office-the-kings-warden-highest-grossing-film-all-time-1236697486/|magazine=[[Variety (magazine)|ڤاریتی]]|دوایین=ناماچەندان|یەکەم=نامان|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> ===وەڵامی ڕەخنەگران=== فیلمەکە تێکڕای ٦٫٥٧ لە ١٠ی لە Cine21 بەدەستهێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ko:پاشا و پیاوەکەی|ناونیشان=https://cine21.com/movie/info/?movie_id=62893|سەردێڕ=영화 [왕과 사는 남자] 상세정보|وێبگە=[[Cine21]]|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260313070804/https://cine21.com/movie/info/?movie_id=62893|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە پێداچوونەوەیەکی بۆ The Korea Times، بێک بیۆنگ-یۆڵ نووسی کە فیلمەکە "بەهۆی نواندنی درەوشاوەی ئەستێرە سەرەکییەکانەوە زیندوو بووەتەوە". رایگەیاند کە "چیرۆکەکە ڕاستەوخۆیە و بە شێوازێکی هێڵی پێش دەکەوێت، کە وای لێدەکات بینینی ئاسان بێت، بەڵام هەندێک جار کەمێک پەلەی تێدایە". لەگەڵ ئەوەشدا، "وەک درامایەکی ناوەند سەرکەوتوو دەبێت چونکە سەرنج دەخاتە سەر گەرموگوڕی پەیوەندی مرۆڤەکان و ئازایەتی خەڵکی ئاسایی".<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ='پاشای پارێزەر' پاشای دوورخراوەی چۆسۆن مرۆڤدۆست دەکات|ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260122/kings-warden-humanizes-exiled-joseon-king|newspaper=[[The Korea Times]]|دوایین=بێک|یەکەم=بیۆنگ-یۆڵ|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260123052727/https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/films/20260122/kings-warden-humanizes-exiled-joseon-king|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بە شێوەیەکی هاوشێوە، یانگ گیۆنگ-می ستایشی کاستەکەی کرد بەڵام ئاماژەی بە لاوازیی تەواوبوونی پێکهاتەی سیناریۆکە کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:مالتیزی فرمیسکەکانی بە 'پاشا و پیاوەکەی' سڕییەوە، لێهاتوویی دەرهێنان 'دیار نییە' [زووم-ئین]|trans-title=مالتیزەکە بە 'پاشا و پیاوەکەی' ڕزگاری دەبێت، بەڵام دەرهێنانی هێشتا نیشانەی پرسیارە [زووم-ئین]|ناونیشان=https://isplus.com/article/view/isp202602110100|سەردێڕ=&lsquo;왕사남&rsquo;으로 눈물 닦은 말티즈, 연출력은 &lsquo;글쎄&rsquo; [줌인]|newspaper=[[Ilgan Sports]]|زمان=ko|دوایین=جانگ|یەکەم=جۆ-یۆن|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> ===خەڵاتەکان=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" | ئاهەنگی خەڵات ! scope="col" | ساڵ ! scope="col" | پۆل ! scope="col" | وەرگر(ەکان) ! scope="col" | ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" | سەرچاوە |- ! scope="row" rowspan="8" | [[خەڵاتی ھونەری بێکسانگ]] | rowspan="8" | ٢٠٢٦ | خەڵاتی مەزن – فیلم | یو های-جین | {{won}} | rowspan="8" style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|script-title=ko:'٦٢ەمین خەڵاتەکانی هونەری بێکسانگ' ڕاگەیاندنی کاندیدەکان... 'پاشا و پیاوەکەی' لە ٧ پۆلدا کاندید کراوە|ناونیشان=https://www.mk.co.kr/news/hot-issues/12015376|سەردێڕ=‘제62회 백상예술대상’ 후보 발표…‘왕과 사는 남자’ 7개 부문 노미네이트|ئیش=Star Today|زمان=ko|دوایین=لی|یەکەم=دا-گیۆم|ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260423192536/https://www.mk.co.kr/news/hot-issues/12015376|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><br /><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ئەکتەرە دێرینەکان یو های-جین، ریو سۆنگ-ریۆنگ خەڵاتی مەزنی بێکسانگ دەبەنەوە — چۆن ڕوویدا|ناونیشان=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2026-05-08/entertainment/movies/LIVE-Welcome-to-the-62nd-Baeksang-Awards/2586780|newspaper=[[Korea JoongAng Daily]]|دوایین١=مەککارتی|یەکەم١=تۆماس|دوایین٢=جین|یەکەم٢=ئەون-سوو|دوایین٣=کیم|یەکەم٣=جۆ-یۆن|دوایین٤=شین|یەکەم٤=هان-نی|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- | باشترین فیلم | rowspan="2" | ''چاودێرەکەی پاشا'' | {{nom}} |- | خەڵاتی کاریگەری گوچی | {{won}} |- | باشترین دەرهێنەر | جانگ هانگ-جۆن | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەر | یو های-جین | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەری پاڵپشت | یو جی-تای | {{nom}} |- | باشترین خانمەکتەری پاڵپشت | جۆن می-دۆ | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەری نوێ | پارک جی-هوون | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="9" |خەڵاتەکانی فیلمی بویل | rowspan="9" |٢٠٢٦ |باشترین دەرهێنەر |جانگ هانگ-جۆن |{{nom}} | rowspan="9" style="text-align: center;" |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=پارک |یەکەم=جین-یۆنگ |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٦|سەردێڕ='پاشا و پیاوەکەی' پارک جی-هوون، کاندیدبوونی هاوکات بۆ باشترین ئەکتەر و باشترین ئەکتەری نوێ⋯ بەدەستهێنانی ٣ خەڵاتی فیلمی بویل |ناونیشان=https://www.joynews24.com/view/1996726 |ئیش=JoyNews24}}</ref><br><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=هێۆن |یەکەم=گیۆنگ-ئا |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=ئەکتەر یو های-جین، خەڵاتی باشترین ئەکتەری فیلمی بوولی بەدەستهێنا بۆ فیلمی 'پاشا و پیاوەکەی' |ناونیشان=https://news.kbs.co.kr/news/pc/view/view.do?ncd=8680699 |ئیش=KBS}}</ref> |- | rowspan="2" |باشترین ئەکتەر |یو های-جین |{{won}} |- |پارک جی-هوون |{{nom}} |- |باشترین ئەکتەری پاڵپشت |یو جی-تای |{{nom}} |- |باشترین خانمەکتەری پاڵپشت |جۆن می-دۆ |{{nom}} |- |باشترین ئەکتەری نوێ |پارک جی-هوون |{{nom}} |- |باشترین مۆسیقا |دالپالان |{{nom}} |- |ئەستێرەی نێرینەی ساڵ |پارک جی-هوون |{{won}} |- |ئەستێرەی مێینەی ساڵ |جۆن می-دۆ |{{won}} |- ! scope="row" rowspan="6" | خەڵاتەکانی بڕینی دەرهێنەر | rowspan="6" | ٢٠٢٦ | باشترین دەرهێنەر (فیلم) | جانگ هانگ-جۆن | {{nom}} | rowspan="6" style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ko:پارک جی-هوون، کاندیدبوونی هاوکات بۆ فیلم و زنجیرە... ٢٤ەمین خەڵاتی بڕینی دەرهێنەر، کاندیدەکان ئاشکراکراون|ناونیشان=https://m.entertain.naver.com/movie/article/382/0001272683|سەردێڕ=박지훈, 영화·시리즈 동시 노미…제24회 디렉터스컷 어워즈, 후보 공개|ئیش=[[Sports Dong-A]]|بڵاوکەرەوە=[[Naver]]|زمان=ko|دوایین=لی|یەکەم=سێۆنگ-می|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref><br><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=پارک |یەکەم=جین-یۆنگ |ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=یو های-جین، پارک جی-هوون→هیۆن بین، جۆنگ یۆن-هۆ، خەڵاتی ئەکتەری خەڵاتی بڕینی دەرهێنەریان بەدەستهێنا |ناونیشان=https://www.joynews24.com/view/1969923 |ئیش=JoyNews24}}</ref> |- | باشترین سیناریۆ (فیلم) | جانگ هانگ-جۆن، هوانگ سیۆنگ-گو | {{nom}} |- | باشترین خانمەکتەر (فیلم) | جۆن می-دۆ | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەر (فیلم) | یو های-جین | {{won}} |- | باشترین خانمەکتەری نوێ (فیلم) | جۆن می-دۆ | {{nom}} |- | باشترین ئەکتەری نوێ (فیلم) | پارک جی-هوون | {{won}} |- ! scope="row" | فێستیڤاڵی فیلمی ڕۆژهەڵاتی دوور | ٢٠٢٦ | خەڵاتی بینەران | ''چاودێرەکەی پاشا'' | {{Draw|پلەی سێیەم}} | style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=فیلمە کۆرییەکان سێ خەڵات لە فێستیڤاڵی فیلمی ڕۆژهەڵاتی دووری ئۆدینە دەبەنەوە|ناونیشان=https://koreaherald.com/article/10730783|newspaper=[[The Korea Herald]]|دوایین=موون|یەکەم=کی-هوون|ڕێکەوت=٤ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> |- ! scope = "row" rowspan="4" |خەڵاتەکانی سینەماتۆگرافیی زێڕین | rowspan="4" |٢٠٢٦ |باشترین وێنە |''پاشا و پیاوەکەی'' |{{won}} | rowspan="4" style="text-align: center;" |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=لی |یەکەم=جۆن-سانگ |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=٤٦ەمین خەڵاتی سینەماتۆگرافیی زێڕین، باشترین ئەکتەر یو های-جین، سۆن یێ-جین... سەرکەوتنی 'پاشا و پیاوەکەی' لە ٤ پۆلدا |ناونیشان=https://www.starnewsk.com/news/articleView.html?idxno=56311 |ئیش=K-Star News |زمان=ko}}</ref> |- |باشترین دەرهێنەر |جانگ هانگ-جۆن |{{won}} |- |باشترین ئەکتەر |یو های-جین |{{won}} |- |ئەکتەری پاڵپشت |یو جی-تای |{{won}} |- ! scope="row" | خەڵاتەکانی کاتبێڵی کۆریا | ٢٠٢٦ | باشترین دەرهێنەری ساڵ | جانگ هانگ-جۆن | {{won}} | style="text-align:center" | <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.etnews.com/20261008000174 |سەردێڕ=دەرهێنەر جانگ هانگ-جۆن، خەڵاتی باشترین دەرهێنەری ساڵی 'خەڵاتەکانی کاتبێڵی کۆریا ٢٠٢٦'ی بەدەستهێنا |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |زمان=ko |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20261008055841/https://www.etnews.com/20261008000174 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| خەڵاتەکانی کۆمەڵەی ڕەخنەگەرانی فیلمی کۆری | rowspan="2"| ٢٠٢٦ | باشترین ئەکتەری نوێ | پارک جی-هوون | {{Won}} | style="text-align:center" rowspan="2" |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://news.sbs.co.kr/english/article.do?news_id=N1008803921|سەردێڕ=جۆن دۆ-یۆن، زۆ این-سۆنگ خەڵاتی باشترین ئەکتەری سەرەکی لە خەڵاتەکانی کۆمەڵەی ڕەخنەگەرانی فیلمی کۆری دەبەنەوە؛ هیۆن بین، شین های-سۆن پۆلە نوێیەکانی ئۆتییتی دەبەنەوە|نووسەر=کیم جی-های|بڵاوکەرەوە=SBS|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref><br><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.donga.com/news/Entertainment/article/all/20261019/134865160/1|سەردێڕ=‘خۆشەویستی دەکرێت’، باشترین فیلمی خەڵاتی یۆنگپۆنگ… ‘هیوادارم’ نا هۆنگ-جین خەڵاتی دەرهێنەر و ٣ خەڵاتی تر|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> |- | ١٠ باشترین فیلمی ساڵ | ''چاودێرەکەی پاشا'' | {{Won}} |} === تۆمەتی دزینی بەرهەم === لە ئایاری ٢٠٢٦دا، خێزانی نووسەری زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ''ئۆم هۆنگ-دۆ'' داوای فەرمانێکی دادگایان کرد بۆ ڕاگرتنی نمایشی فیلمەکە، بە تۆمەتی بەکارهێنانی نەپسەندکراوی توخمەکانی دەقی نووسەرەکە. لە تەممووزی ٢٠٢٦دا، دادگای ناوچەی ڕۆژئاوای سێۆڵ داواکەی ڕەتکردەوە، و بڕیاری دا کە هەردوو کارەکە بە ڕێژەیەکی بەرچاو لە چیرۆک و بابەتدا جیاوازن سەرەڕای هەندێک پێکهاتەی هاوشێوە.<ref name="newsis">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=شین |یەکەم=یو-ریم |ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|سەردێڕ=[تایبەت] دادگا، داواکاری ڕاگرتنی نمایشی 'پاشا و پیاوەکەی' ڕەتدەکاتەوە…"قورسە دان بە لێکنزیبووندا بنرێت" |ناونیشان=https://www.newsis.com/view/NISX20260723_0003721173 |ئیش=Newsis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260727142830/https://www.newsis.com/view/NISX20260723_0003721173 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==تێبینییەکان== {{Notelist}} ==سەرچاوەکان== {{Reflist}} ==بەستەرە دەرەکییەکان== * {{KMDb film|40652}} * {{IMDb title|38626703}} * {{HanCinema film|The_King__s_Warden}} {{Portal bar|کۆریای باشوور|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[Category:فیلمەکان دەربارەی کودەتا]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی کۆری]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە شاھانەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]] cda3c4lm15ptjmzeummgdg51pbxf14g 0 305668 1695642 1694691 2026-10-27T13:18:28Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو #IABot (v2.0.9.6) 1695642 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داڕێژە:Infobox artwork | title = ڤینۆسی ویلێندۆرف | other_language_1 = | other_title_1 = | other_language_2 = | other_title_2 = | image = Venus von Willendorf 01.jpg | image_upright = | alt = | caption = | artist = | designer = | year = {{circa}} 30,000 [[Before Present|BP]] دۆزراوەتەوە گە ساڵی ١٩٠٨ | completion_date = <!-- For a more specific date (post-1583): {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | catalogue = | medium = | movement = | subject = | height_metric = <!-- (i.e. in metric units) --> | width_metric = | length_metric = | diameter_metric = | height_imperial = <!-- (i.e. in imperial units) --> | width_imperial = | length_imperial = | diameter_imperial = | dimensions = | dimensions_ref = | metric_unit = cm <!-- Note: this parameter must either use the value given or not be included --> | imperial_unit = in <!-- Note: this parameter must either use the value given or not be included --> | weight = | designation = | condition = | museum = | city = ڤیێنا | coordinates = <!-- Only use for the coordinates (when known) of the artwork itself, i.e. not for the site, building, structure, etc. where it is kept, otherwise leave blank (or omit): {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline,title}} --> | owner = | commissioner = | accession = | preceded_by = <!-- preceding work by the same artist --> | followed_by = <!-- next work by the same artist --> | module = | website = <!-- Official webpage/site only: {{URL|example.com}} --> }}   '''''ڤینۆسی ویلێندۆرف''''' {{Convert|11.1|cm|in|-tall}} فیگەری ڤینۆس کە مەزەندە دەکرێت کە دروست کراوە {{Circa|30,000}} ساڵ لەمەوبەر.<ref name="PHYS">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Weber |یەکەم=G.W. |دوایین٢=Lukeneder |یەکەم٢=A. |دوایین٣=Harzhauser |یەکەم٣=M. |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The microstructure and origin of the Venus of Willendorf |journal=[[Scientific Reports]] |بڵاوکەرەوە=[[Nature (journal)|Nature]] |بەرگ=١٢|issue=2926 |پەڕە=٢٩٢٦|doi=10.1038/s41598-022-06799-z |pmc=٨٨٨٥٦٧٥|pmid=٣٥٢٢٨٦٠٥|doi-access=free}}</ref> لە ٧ی ئابی ١٩٠٨ لە هەڵکۆڵینێکی شوێنەوارییدا کە لەلایەن جۆزێف شۆمباتی و هوگۆ ئۆبەرمایەر و جۆزێف بایر لە شوێنێکی سەردەمی بەردینی کۆن لە نزیک ویلێندۆرف کە گوندێکە لە نەمسای خوارەوە ئەنجامدرا دۆزرایەوە. ئەم فیگەرە لەلایەن کرێکارێکەوە دۆزراوەتەوە بە ناوی یان یۆهان ڤێران<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Antl-Weiser |یەکەم=Walpurga |سەردێڕ=The anthropomorphic figurines from Willendorf |ناونیشان=http://www.landesmuseum.at/pdf_frei_remote/WM_19_0019-0030.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Wissenschaftliche Mitteilungen Niederösterreichisches Landesmuseum |بەرگ=١٩|پەڕەکان=١٩–٣٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141021182414/http://www.landesmuseum.at/pdf_frei_remote/WM_19_0019-0030.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> یان جۆزێف ڤێرام<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bibby|یەکەم=Geoffrey|ناونیشان=https://archive.org/details/testimonyofspade00bibb|سەردێڕ=The Testimony of the Spade|ڕێکەوت=١٩٥٦|بڵاوکەرەوە=Alfred A. Knoff|شوێن=New York|پەڕە=[https://archive.org/details/testimonyofspade٠٠bibb/page/١٣٩ ١٣٩]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> و لە بەردێکی لیمۆی ئۆلیتیک هەڵکەندراوە کە ناوخۆیی نییە لە ناوچەکەدا، و ڕەنگی ئۆکەری سووری لەسەر کراوە. لە [[مۆزەخانەی مێژووی سروشتی، ڤیێنا|مۆزەخانەی مێژووی سروشتی]] لە [[ڤیێنا|ڤییەنا]] لە نەمسا {{ھەتا ڕێکەوتی|2003}}. وەک چۆن لە فیگەرە هاوشێوەکاندا بەڵگەی مەبەستی پەیکەرتاشەکە کەمن. ناوی [[ڤینوس (میتۆلۆژیا)|ڤینۆس]] ڕەنگدانەوەی ئەو گریمانەیەی شوێنەوارناسانی مۆدێرن کە دەڵێن ئەم فیگەرە خوداوەندێکی منداڵبوون نیشان دەدات. هەندێکی تر پێشنیاری ئەوە دەکەن کە ڕەنگە [[خۆپۆرترەیت|وێنەیەکی خۆت]] بێت. == پەیوەندی خۆشەویستی == ئەم ژمارەیە پەیوەندی بە پیشەسازی قەراغی سەردەمی بەردی کۆنی سەرەوە هەیە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ نێوان ٣٣ هەزار بۆ ٢٠ هەزار ساڵ لەمەوبەر. خودی ئەو ژمارەیە نزیکەی ٣٠ هەزار ساڵ لەمەوبەر لە زەویدا بەجێماوە، بە پشتبەستن بە [[ھەژمێری ڕادیۆکاربۆن|بەرواری ڕادیۆکاربۆنی]] چینەکانی دەوروبەری.<ref name="PHYS" /> == لێکدانەوە و مەبەست == [[File:Venus_of_Willendorf_-_All_sides.jpg|وێنۆک|400x400پیکسڵ| فیگەرێک لە چوار لاوە دەبینرێت]] پەیکەرە هاوشێوەکان کە بۆ یەکەمجار لە سەدەی نۆزدەهەم و سەرەتای بیستەمدا دۆزرایەوە، بە شێوەیەکی نەریتی لە شوێنەوارناسیدا بە "فیگەری ڤینۆس" ناودەبرێن، بەهۆی ئەو باوەڕە بەرفراوانەی کە وێناکردنی ژنانی ڕووت کە تایبەتمەندی سێکسی زیادەڕەوییان لەسەرە نوێنەرایەتی خوداوەندێکی سەرەتایی منداڵبوون دەکات، ڕەنگە خوداوەندێکی دایکی بێت. ئاماژەکردن بە [[ڤینوس (میتۆلۆژیا)|ڤینۆس]] مێتافۆریکییە، بەو پێیەی فیگەرەکان هەزاران ساڵ پێش فیگەری ئەفسانەیی ڤینۆس کەوتوون. هەندێک لە زانایان ئەم زاراوەیە ڕەتدەکەنەوە، لەبری ئەوە ئاماژە بەو پەیکەرە بچووکە دەکەن کە ''ژنی'' ویلێندۆرف یان ''لە ویلندۆرفەوە هاتووە''. زۆر کەم زانیاری لەسەر سەرچاوەی''{{'}}''، شێوازی دروستکردن، یان گرنگی کولتووری هەیە؛ بەڵام یەکێکە لە چەندین "فیگەری ڤینۆس" کە لە ئەوروپای سەردەمی بەردینی کۆن ماونەتەوە.<ref name="Wadsworth">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lawrence Cunningham; John J Reich|ناونیشان=https://archive.org/details/culturevaluessur02cunn|سەردێڕ=Culture and values : a survey of the humanities|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Wadsworth|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٣-٩٤٥٣٣-٨|شوێن=Belmont, CA|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> مەبەست لە نەخشاندنەکە بابەتی قسە و باسێکی زۆرە. وەک پەیکەرەکانی دیکەی هاوشێوە، ڕەنگە هەرگیز پێی نەبووبێت، و بە تەنیا نەدەوەستابێت، هەرچەندە ڕەنگە بە زەوییەکی نەرمەوە بەسترابێ. جەخت لەسەر ئەو بەشانەی جەستەی پەیوەست بە منداڵبوون و منداڵبوون کراوەتەوە، ئەمەش وایکردووە هەندێک لە توێژەران پێیان وایە کە ڕەنگە ''ڤینۆسی ویلندۆرف'' و فیگەرە هاوشێوەکانی وەک خوداوەندی منداڵبوون بەکارهێنرابن.<ref name="Wadsworth" /> ئەو فیگەرە هیچ ڕووخسارێکی دیار نییە، سەری بە باندی ئاسۆیی بازنەیی داپۆشراوە کە ڕەنگە ڕیزەکانی قژی چەرموو بێت، یان ڕەنگە جۆرێک لە سەرپۆش. [[File:Scan_the_World_-_Venus_of_Willendorf.stl|وێنۆک| مۆدێلی سێ ڕەهەندی کۆپی (بۆ کارلێککردن کلیک بکە)]] کاترین مەککۆید و لیرۆی مەکدێرمۆت گریمانە دەکەن کە ڕەنگە فیگەرەکان وەک خۆوێنە لەلایەن ژنانەوە دروستکرابن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=McDermott |یەکەم=LeRoy |ڕێکەوت=١٩٩٦|سەردێڕ=Self-Representation in Upper Paleolithic Female Figurines |journal=Current Anthropology |بەرگ=٣٧|issue=2 |پەڕەکان=٢٢٧–٢٧٥|doi=10.1086/204491 |jstor=2744349 |s2cid=144914396}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=McCoid |یەکەم=Catherine Hodge |دوایین٢=McDermott |یەکەم٢=LeRoy D. |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٦|سەردێڕ=Toward Decolonizing Gender: Female Vision in the Upper Paleolithic |ناونیشان=https://anthrosource.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1525/aa.1996.98.2.02a00080 |journal=American Anthropologist |زمان=en |بەرگ=٩٨|issue=2 |پەڕەکان=٣١٩–٣٢٦|doi=10.1525/aa.1996.98.2.02a00080 |issn=0002-7294 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> ئەم تیۆرییە لە پەیوەندیی ڕێژەی پەیکەرەکانەوە سەرچاوە دەگرێت کە ڕێژەی جەستەی ژنان ئەگەر بە چاوێکی سووکەوە سەیری خۆیان بکردایە چۆن دەردەکەون، کە ئەمەش تاکە ڕێگە بوو بۆ سەیرکردنی جەستەیان لەم ماوەیەدا. ئەوان گریمانە دەکەن کە نەبوونی تەواوەتی سیماکانی دەموچاو دەتوانرێت هۆکارەکەی ئەوە بێت کە پەیکەرتاشەکان خاوەنی ئاوێنە نەبوون. ئەم ئیستدلالە لەلایەن ئەنترۆپۆلۆژیستێکی [[زانکۆی مەکگیل]] مایکل ئێس بیسۆنەوە ڕەخنەی لێ گیراوە، کە ئاماژە بەوە دەکات کە حەوز و چەقەڵەکانی ئاو ئاوێنەیەکی سروشتی بە ئاسانی بەردەست دەبوون بۆ مرۆڤەکانی سەردەمی بەردی کۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bisson |یەکەم=Michael S. |ڕێکەوت=نیسانی ١٩٩٦|سەردێڕ=[Comment on the article "Self-Representation in Upper Paleolithic Female Figurines"] |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/2744349 |journal=Current Anthropology |بەرگ=٣٧|issue=2 |پەڕە=٢٤٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref>  == سەرچاوەی ستۆن == توێژینەوەیەک کە لە ساڵی ٢٠٢٢ بڵاوکراوەتەوە ئاماژە بەوە دەکات کە نزیکترین و ئەگەری زۆرترین سەرچاوەی ئەو ئۆلیتەی بەکارهێنراو لە دیوەکەی تری بەرزاییەکانی ئەلب لە باکووری ئیتاڵیایە، لە نزیک دەریاچەی گاردا . ئەگەرێکی کەمتر ئەوەیە کە لە شوێنێکەوە هاتبێت لە ڕۆژهەڵاتی [[ئوکراینا|ئۆکرانیا]] نزیکەی {{Convert|1600|km|-2}} دوور. لە کاتێکدا یەکەمیان بەرزترین ئەگەری ئاماری هەیە، دووەمیان نزیکترە لەو شوێنانەی لە باشووری ڕووسیا کە فیگەری هاوشێوەی ستایلیان تێدا دۆزراونەتەوە. لە هەر حاڵەتێکدا ئەمە پرسیارەکان سەبارەت بە جووڵەی دانیشتوانی کۆن دەوروژێنێت.<ref name="PHYS" /> == هەروەها سەیری بکە == * هونەری سەردەمی بەردی کۆنی سەرەوە * لیستی هونەری سەردەمی بەرد * مێژووی هونەری ڕووت == ئاماژەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} == بەستەری دەرەکی == {{کۆمنز}} {| class="infobox" style="width: 210px; clear: right; float:right;margin:0 0 4px 1.5em" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:115%" |ڤیدیۆی دەرەکی |- | colspan="2" class="infobox-full-data" style="text-align: left" | [[File:Nuvola_apps_kaboodle.svg|alt=video icon|class=noviewer|16x16پیکسڵ]][http://smarthistory.khanacademy.org/nude-woman-venus-of-willendorf.html ژنێکی ڕووت (ڤینۆسی ویلێندۆرف)], Smarthistory |} * [https://web.archive.org/web/20040403230731/http://witcombe.sbc.edu/willendorf/ کریستوفر ئێڵ سی ئی ویتکۆمب، "ژنەکان لە پێش مێژوودا:ڤینۆسی ویلێندۆرف"] Archived . * [https://web.archive.org/web/20171204194213/http://donsmaps.com/willendorf.html دۆن هیچکۆک (نەخشەکانی دۆن): "فیگەرەکانی ڤینۆس لە سەردەمی بەردەوە - ڤینۆسی ویلندۆرف".] * ''سێکسی نەبینراو: ئاشکراکردنی ڕۆڵی ڕاستەقینەی ژنان لە پێش مێژوودا'' لە نووسینی جەی ئێم ئادۆڤاسیۆ، ئۆلگا سۆفەر و جەیک پەیج، , 'دیدێکی' نوێ دەدات بە ''سەرپۆش'' وەک مۆدێلێکی ئەگەری بۆ بونیاتنانی سەبەتە؛ پێداچوونەوەی لۆران میلەر لە Salon.com: [https://web.archive.org/web/20080612030451/http://www.salon.com/books/feature/2007/03/21/cavewoman/] * [https://sketchfab.com/3d-models/venus-of-willendorf-nhmw-prae-44686-5106f5a1a1da44dab4e953b75726b240 مۆدێلی سێ ڕەهەندی ''ڤینۆسی ویلێندۆرف'' لە مۆزەخانەی سێ ڕەهەندی مۆزەخانەی مێژووی سروشتی لە ڤیەنا] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھونەرەکان|ژن}} [[پۆل:بەرھەمی نووسەری نەناسراو]] 8u1f2e007c6cknrzg94ap80faq0a30q 0 305670 1695625 1695077 2026-10-27T12:08:13Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695625 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داڕێژە:Infobox artwork | title = پەریی دەریایی بچووک | other_language_1 = ''Den lille Havfrue'' | other_title_1 = | other_language_2 = | other_title_2 = | image = Denmark, Copenhagen, Little Mermaid, Langelinie Promenade 150422-26.jpg | image_upright = | alt = | caption = | artist = | designer = [[ئێدوارد ئێریکسن]] | year = <!-- If after 1583 CE, use {{start date|YYYY}} --> | completion_date = <!-- For a more specific date (post-1583): {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | catalogue = | medium = | movement = | subject = | height_metric = <!-- (i.e. in metric units) --> | width_metric = | length_metric = | diameter_metric = | height_imperial = <!-- (i.e. in imperial units) --> | width_imperial = | length_imperial = | diameter_imperial = | dimensions = | dimensions_ref = | metric_unit = cm <!-- Note: this parameter must either use the value given or not be included --> | imperial_unit = in <!-- Note: this parameter must either use the value given or not be included --> | weight = | designation = | condition = | museum = | city = [[کۆپنھاگن]], [[دانمارک]] | coordinates = <!-- Only use for the coordinates (when known) of the artwork itself, i.e. not for the site, building, structure, etc. where it is kept, otherwise leave blank (or omit): {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline,title}} --> | owner = | commissioner = | accession = | preceded_by = <!-- preceding work by the same artist --> | followed_by = <!-- next work by the same artist --> | module = | website = <!-- Official webpage/site only: {{URL|example.com}} --> }} '''''پەریی دەریایی بچووک''''' (بە [[دانمارکی]] Den lille Havfrue) پەیکەرێکی برۆنزییە لەلایەن ئێدڤارد ئێریکسن, کە وێناکردنی دەریاچەیەکی دەریاییە کە دەبێتە مرۆڤ. پەیکەرەکە لەسەر بەردێک لە کەناری ئاوەکە لە سەیرانگای لانگلینی لە [[کۆپنھاگن|شاری کۆپنهاگن]] لە [[دانمارک|دانیمارک]] نمایشکراوە. درێژییەکەی {{Convert|1.25|m|ft}} بەرزە و کێشی {{Convert|385|lb|kg}}. لەسەر بنەمای چیرۆکی ئەفسانەی ساڵی ١٨٣٧ بە هەمان ناو لەلایەن نووسەری دانیمارکی [[ھانس کریستیان ئەندەرسن|هانس کریستیان ئەندەرسۆنەوە]]، پەیکەرە بچووک و بێ سەرنجڕاکێشەکە ئایکۆنێکی کۆپنهاگنە و لە ساڵی ١٩١٣ەوە کە پەردە لەسەر لادرا، بووەتە شوێنێکی سەرنجڕاکێشی گەشتیاری. لە دەیەکانی ڕابردوودا بووەتە ئامانجێکی جەماوەری بۆ شێواندن لەلایەن [[ڤەندالیزم|تێکدەرەکان]] و چالاکوانانی سیاسییەوە. ''دەریاچەی دەریایی'' لەنێو ئەو پەیکەرە ئایکۆنییانەیە کە هێمای شارەکانن. ئەوانی تر بریتین لە: ''Manneken Pis'' لە [[بروکسێل|برۆکسل]]; [[پەیکەری ئازادی]] لە [[نیوویۆرک|نیویۆرک]]; ''مەسیحی ڕزگارکەر'' لە [[ڕیۆ دێ ژانێرۆ|ڕیۆ دی جانیرۆ]]; پەیکەری ''پەنیای بەردی ڕەش'' لە ناپیر; ''سمۆک واوێڵسکی'' ( ''ئەژدیهای واوێڵ'') لە شاری کراکۆڤ لە پۆڵەندا؛ یان ستوونی نێڵسن و ئیرۆس لە [[لەندەن]]. == مێژوو == پەیکەرەکە لە ساڵی ١٩٠٩ لەلایەن کارل جاکۆبسن کوڕی دامەزرێنەری کارلسبێرگەوە ڕاسپێردرابوو، کە لە شانۆی شاهانەی کۆپنهاگن بە بالێیەک سەبارەت بە چیرۆکی ئەفسانەیی سەرسام بووبوو و داوای لە بالێرینا ئیلین پرایس کرد کە مۆدێل بۆ پەیکەرەکە دروست بکات. [[File:Ellen_Price_as_the_Little_Mermaid,_Royal_Danish_Ballet,_1909.jpg|ڕاست|وێنۆک| ئیلین پرایس وەک دەریاچەی بچووک، بالێی شاهانەی دانیمارکی، ١٩٠٩]] پەیکەرتاش ئێدڤارد ئێریکسن پەیکەری برۆنزی دروستکردووە، کە لە ٢٣ی ئابی ١٩١٣ پەردەی لەسەر لادرا<ref name="Cphp" /> ئێریکسن داوای لە پرایس کرد کە مۆدێل بۆ پەیکەرەکە دروست بکات، بەڵام بەو پێیەی بالێریناکە ڕازی نەبوو بە ڕووتی مۆدێل بکات، لەبری ئەوە پەیکەرەکە بە تەواوی مۆدێلی هاوسەری پەیکەرتاشەکە بوو کە ناوی ئیلین ئێریکسن بوو.<ref name="MoE">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://mermaidsofearth.com/mermaid-statues-mermaid-sculptures/public/the-little-mermaid-statue-copenhagen/|سەردێڕ=The Little Mermaid statue in Copenhagen, Denmark |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=Mermaids of Earth}}</ref> چیرۆکێکی باو هەیە کە دەموچاوەکە مۆدێلی پرایس بووە،<ref name="Cphp">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.copenhagenpictures.dk/mermaid.html|سەردێڕ=The Little Mermaid statue in Copenhagen Harbor of the Hans Christian Andersen fairy tale figure The Little Mermaid - Copenhagen Pictures |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/19991128173940/http://copenhagenpictures.dk/mermaid.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٠٨|وێبگە=Copenhagen Pictures}}</ref> بەڵام ئەمە درۆیە.<ref name="MoE" /> [[پەڕگە:Assembly_of_the_Little_Mermaid_statue_(Copenhagen,_Langeline,_1913).jpg|وێنۆک| کۆبوونەوەی پەیکەری ''دەریاچەی بچووک'' (کۆپنهاگن، لانگلین، ١٩١٣)]] ئەنجومەنی شارۆچکەی کۆپنهاگن ڕێکخستنی کرد بۆ گواستنەوەی پەیکەرەکە بۆ شەنگەهای لە کۆشکی دانیمارک بۆ ماوەی پێشانگای ٢٠١٠ (ئایار تا تشرینی یەکەم)، یەکەمجارە بە فەرمی لە شوێنی دانیشتنی خۆیەوە بگوازرێتەوە لەو کاتەوەی نزیکەی سەدەیەک پێشتر دانرا. لەکاتێکدا پەیکەرەکە لە شەنگەهای دوور بوو، کۆپییەکی ڕێگەپێدراو لەسەر بەردێک لە دەریاچەی باخچەی تیڤۆلی نزیک لە کۆپنهاگن نمایشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشان=http://mermaidsofearth.com/the-little-mermaid-statue-in-tivoli-gardens-denmark/benny-hansen-l/|سەردێڕ=The Little Mermaid statue in Tivoli Gardens in 2010 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140525200356/http://mermaidsofearth.com/the-little-mermaid-statue-in-tivoli-gardens-denmark/benny-hansen-l/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref> بەرپرسانی کۆپنهاگن بیریان لەوە کردۆتەوە کە پەیکەرەکە چەند مەترێک بگوازنەوە بۆ دەرەوە بۆ ناو بەندەرەکە بۆ ئەوەی بێهیوا بکەن لە تێکدان و ڕێگریکردن لە سەرکەوتنی گەشتیاران بەسەریدا،<ref name="BBC">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٠٦|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4860562.stm|سەردێڕ=Denmark may move Little Mermaid |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070330192322/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4860562.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> بەڵام تا مانگی ئەیلولی ٢٠٢٢ پەیکەرەکە لەسەر زەوی وشک لە لای ئاوی لانگلینی دەمێنێتەوە. === تێکدان === پەیکەرەکە لە ناوەڕاستی شەستەکانەوە بە هۆکاری جیاوازەوە چەندین جار زیانی پێگەیشتووە و تێکچووە، بەڵام هەرجارەیان نۆژەن کراوەتەوە. لە ٢٤ی نیسانی ١٩٦٤ سەری پەیکەرەکە لەلایەن هونەرمەندەکانی بزووتنەوەی دۆخخوازی سیاسییەوە دزرا و دزرا، لەنێویاندا یۆرگن ناش. ئەو سەرە هەرگیز وەرنەگیرایەوە و سەرێکی نوێ بەرهەم هێنرا و لەسەر پەیکەرەکە دانرا. لە ٢٢ی تەمموزی ١٩٨٤دا قۆڵی ڕاستی بڕدرا و دوای دوو ڕۆژ لەلایەن دوو گەنجەوە گەڕێنرایەوە. لە ساڵی ١٩٩٠ لە هەوڵێکدا بۆ بڕینی سەری پەیکەرەکە {{Convert|18|cm|in|0}} قووڵ بڕین لە ملدا. لە ٦ی ژانویەی ١٩٩٨ جارێکی تر سەری پەیکەرەکە بڕدرایەوە؛ تاوانباران هەرگیز نەدۆزرانەوە، بەڵام سەرەکە بەبێ ئەوەی ناوی خۆی ئاشکرا بکات گەڕێنرایەوە بۆ کەناڵێکی تەلەفزیۆنی نزیک، و لە ٤ی شوباتدا بەسترایەوە. شەوی ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٣ پەیکەرەکە بە تەقەمەنی لە بنکەکەی کەوتە خوارەوە و دواتر لە ئاوەکانی بەندەرەکەدا دۆزرایەوە. کون لە مەچەک و ئەژنۆی دەریاچەی دەریاچەدا تەقێندرابووەوە. چەندین جار بۆیاخ بەسەر پەیکەرەکەدا ڕژاوە، لەوانە یەک ئەڵقە لە ساڵی ١٩٦٣ و دوو ئەڵقە لە مانگی ئازار و ئایاری ٢٠٠٧. لە ٨ی ئازاری ٢٠٠٦دا دێڵدۆیەک بە دەستی پەیکەرەکەوە بەسترابوو، بۆیەی سەوز بەسەریدا فڕێدرا و بەرواری ''٨ی ئازاری'' لەسەر نووسرا. گومان دەکرێت ئەم تێکدەرانە پەیوەندی بە [[ڕۆژی جیھانیی ژنان|ڕۆژی جیهانی ژنانەوە]] هەبووبێت کە لە ٨ی ئازاردایە.<ref name="BBC" /> پەیکەرەکە لە ٣٠ی ئایاری ٢٠١٧ بە بۆیاخی سوور تەڕ دۆزرایەوە کە پەیامی "دانیمارک"ی لەسەر بوو [بەرگری لە نەهەنگەکانی دوورگەکانی فارۆ دەکەن"، ئاماژەیە بۆ ڕاوکردنی نەهەنگ لە دوورگەکانی فارۆ ( وڵاتێکی سەربەخۆ لە [[شانشینی دانمارک|شانشینی دانیمارک]])، کە لەسەر زەوی لەبەردەم پەیکەرەکەدا نووسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Jenkins |یەکەم=Aric |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشان=https://time.com/4797917/little-mermaid-statue-paint-vandalism-copenhagen-denmark/|سەردێڕ=Someone Drenched Denmark's Iconic Little Mermaid Statue in Red Paint |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170531030643/http://time.com/4797917/little-mermaid-statue-paint-vandalism-copenhagen-denmark/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/world/denmark-s-poor-little-mermaid-vandalized-again-n766171|سەردێڕ=Denmark's poor 'Little Mermaid' vandalized again |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201111213718/https://www.nbcnews.com/news/world/denmark-s-poor-little-mermaid-vandalized-again-n766171 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> دوای نزیکەی دوو هەفتە و لە ١٤ی حوزەیران پەیکەرەکە بە بۆیەی شین و سپی تەڕکرا. لە بەردەم پەیکەرەکەدا "بێفری عەبدوڵلێ" (''عبداللە ئازاد'') نووسرابوو، بەڵام لەو کاتەدا ڕوون نەبووەتەوە کە ئەمە ئاماژەیە بۆ چی. دواتر پۆلیس ڕایگەیاندووە، پێدەچێت نووسینەکە ئاماژەیە بۆ عەبدولئەحمەد، پەنابەرێکی سۆماڵی کە لە ساڵی ٢٠٠١ەوە بەهۆی سزای دەستبەسەرکردنەوە لە یەکەیەکی باڵای ئەمنی لە دانیمارک دەستبەسەرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.thelocal.dk/20170614/denmarks-little-mermaid-turns-blue-and-white-after-latest-vandalism|سەردێڕ=Denmark’s Little Mermaid turns blue and white after latest vandalism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170614101403/https://www.thelocal.dk/20170614/denmarks-little-mermaid-turns-blue-and-white-after-latest-vandalism |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> لە ١٣ی ژانویەی ٢٠٢٠، "هۆنگ کۆنگی ئازاد" لەسەر ئەو بەردەی کە پەیکەرەکە لەسەری دانراوە لەلایەن لایەنگرانی ناڕەزایەتییەکانی هۆنگ کۆنگەوە لە ساڵی ٢٠١٩-٢٠دا نەخشێندرا. لە ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠، لە دوای ناڕەزایەتییەکانی جۆرج فلۆید و بزووتنەوەی ژیانی ڕەشپێستەکان گرنگە ، پەیکەرەکە تێکدرا و وشەی "ماسی ڕەگەزپەرست" لەسەر بنکە بەردەکەی نووسرابوو، کە چاودێران و پسپۆڕانی تووشی سەرسوڕمان کرد، چونکە هیچ شتێکی پەیوەندیدار بە پەیکەرەکە، ئێچ سی ئەندەرسۆن یان چیرۆکە ئەفسانەییەکەیەوە ناتوانرێت وەک ڕەگەزپەرستانە لێکبدرێتەوە. لە مانگی ئازاری ٢٠٢٢دا لەسەر بنەمای بەردی پەیکەرەکە "Z=svastika" نووسرابوو، کە وا بیردەکرایەوە دژایەتی ڕووسیا و داگیرکردنی ئۆکرانیا بێت، کە هێزەکانی ڕووسیا بە شێوەیەکی بەرفراوان " Z "یان وەک هێمای خۆیان بەکارهێنا. نزیکەی بەتەواوی دوای ساڵێک، ئاڵایەکی ڕووسیا لەسەر بەردەکە نەخشێنرا، کە وا بیردەکرایەوە کە نیشاندانی پشتیوانییەک بێت بۆ ڕووسیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.politico.eu/article/vandalism-russia-flag-denmark-little-mermaid-statue/|سەردێڕ=Little Mermaid statue defaced with Russian flag |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=POLITICO |زمان=en}}</ref> هەرچەندە وەک تێکدان سەیر ناکرێت بەو پێیەی هیچ زیانێک بە پەیکەرەکە نەگەیشتووە، بەڵام خەڵک چەندین جار جلیان لەبەر کردووە، یان بۆ خۆشی یان بۆ ئەوەی لێدوانی جددیتر بدەن. لە ساڵی ٢٠٠٤دا پەیکەرەکە بە بورقا پۆشرا وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە داواکاری تورکیا بۆ پەیوەستبوون بە یەکێتی ئەوروپا. لە مانگی ئایاری ٢٠٠٧دا جارێکی دیکە دۆزرایەوە کە جل و بەرگی موسڵمان و چەترێکی سەری لەبەردا بوو. نموونەی دیکە ئەو کاتانەن کە کڵاوی کریسمس لەسەر سەری دانراوە، یان لە درێسی هەڵبژاردەی تۆپی پێی نەرویج یان سویددا پۆشراوە (بەتایبەت تیپی دانیمارک و سوید ڕکابەرییەکی زۆر ڕکابەرییان هەیە). == کۆپیەکان == جگە لەو پەیکەرەی کە نمایشکراوە، کە خۆی کۆپییەکی ئەسڵییە، زیاتر لە سێزدە نوسخەی بێ زیانی پەیکەرەکە لە سەرانسەری جیهاندا هەڵکەوتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠١٢|ناونیشان=http://mermaidsofearth.com/mermaid-statues-mermaid-sculptures/public/|سەردێڕ=Public Art Mermaid Statues and Mermaid Sculptures around the World |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130906195600/http://mermaidsofearth.com/mermaid-statues-mermaid-sculptures/public/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> * [[سۆلڤانگ، کالیفۆرنیا]] * کیمبۆڵتۆن، ئایۆوا<ref name="WSJ Mich">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/SB124865622123982685#mod=rss_whats_news_us|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090728042509/http://online.wsj.com/article/SB124865622123982685.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٩|سەردێڕ=In a Mermaid Statue, DanTimothy|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٠٩|ئیش=[[The Wall Street Journal]]|بڵاوکەرەوە=[[Dow Jones & Company]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پیاترا نیامت, ڕۆمانیا<ref name="WSJ Mich">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/SB124865622123982685#mod=rss_whats_news_us|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090728042509/http://online.wsj.com/article/SB124865622123982685.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٩|سەردێڕ=In a Mermaid Statue, DanTimothy|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٠٩|ئیش=[[The Wall Street Journal]]|بڵاوکەرەوە=[[Dow Jones & Company]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * تۆریخۆن دی ئاردۆز (مەدرید)، ئیسپانیا * [[سیئۆل]], کۆریای باشوور<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠١٦|ناونیشان=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20161031000768|سەردێڕ=Little Mermaid’s replica statue unveiled in Seoul |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170208181540/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20161031000768 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> * کۆپییەکی نیوە قەبارە لە [[کەلگەری|شاری کالگاری]] لە ویلایەتی ئەلبێرتای کەنەدا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.calgary.ca/CSPS/Recreation/Pages/Public-Art/Downtown-Public-Art-Circuit-tour.aspx#mermaid|سەردێڕ=Downtown Public Art Circuit tour |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120410074105/http://www.calgary.ca/CSPS/Recreation/Pages/Public-Art/Downtown-Public-Art-Circuit-tour.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٢|وێبگە=Downtown Public Art Circuit tour - The City of Calgary}}</ref> * کۆپییەک لە گۆڕی [[ڤیکتۆر بۆرج]]، وەرزشکاری دانیمارکی-ئەمریکی<ref name="WSJ Mich" /> * [[فڕۆکەخانەی کۆپنھاگن|فڕۆکەخانەی کۆپنهاگن]] کۆپییەکی دەریاچەی دەریایی لەگەڵ پەیکەری ئەندەرسۆن هەیە{{ژێدەر پێویستە|date=August 2025}} لە ساڵی ٢٠٠٠ کریستیان دالگارد پەیکەرێکی 'جەرگەی بچووک'ی دروستکرد کە ڕووی لە کەناری لارڤۆتۆیە لە [[مۆناکۆ]]. پەیکەرەکە بە چین و چینە کانزاکان دروستکراوە، وەک ڕێزێک بۆ دانیمارکییەکان کە لە مۆناکۆ دەژین، هەروەها بۆ یادکردنەوەی ٥٠ ساڵەی حوکمڕانی شازادەی کۆچکردوو ڕەینیەری سێیەم.{{ژێدەر پێویستە|date=December 2020}} کۆپییەکی پەیکەرەکە بەشداریکردنی دانیمارکی لە باخچەی ئاشتی نێودەوڵەتی لە [[سەڵت لەیک ستی|شاری سالت لەیک]] پێکدەهێنێت. ئەو کۆپییە نیوە قەبارەیە لە ٢٦ی شوباتی ٢٠١٠ دزراوە، بەڵام لە ٧ی نیسانی ٢٠١٠ دۆزراوەتەوە و لە پارکەکەدا جێهێڵراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.abc4.com/content/news/top%20stories/story/Little-Mermaid-statue-found-in-International/jG5ynvUxh02sxFWPtX_dsw.cspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100409151949/http://www.abc4.com/content/news/top%20stories/story/Little-Mermaid-statue-found-in-International/jG5ynvUxh02sxFWPtX_dsw.cspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|وێبگە=ABC4 Salt Lake City (abc4.com)}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٠ کۆپییەکی پەیکەرەکە لەلایەن دانیمارکەوە پێشکەش بە بەرازیل کرا وەک ڕێزێک بۆ دروستکردنی [[بەڕازیلیا|برازیلیا]]، پایتەختی نوێی وڵاتەکە کە لە ساڵەکەدا کرایەوە. تەنها ٥ ساڵ دواتر لەبەردەم بینای سەرەکی فەرماندەیی هێزی دەریایی بەڕازیل دانرا، لە برازیلیا لە ناوچەی فیدراڵی، کە تا ئەمڕۆش لەوێیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=da Silva |یەکەم=Ana Maria |ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.correiobraziliense.com.br/cidades-df/2021/02/4907652-presente-da-dinamarca-para-brasilia-pequena-sereia-esta-abandonada.html|سەردێڕ=Presente da Dinamarca para Brasília, Pequena Sereia está abandonada |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210306020619/https://www.correiobraziliense.com.br/cidades-df/2021/02/4907652-presente-da-dinamarca-para-brasilia-pequena-sereia-esta-abandonada.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢١|زمان=portuguese}}</ref> == بەرهەمی هاوشێوە == {{Stack|[[File:Pania of the Reef a (cropped)1.jpg|thumb|200px|Pania of the Reef.]]}}{{دەروازە|Denmark}} پەیکەرێکی دیکەی دەریاچەی دەریایی لە نزیک دەریاچەی دەریاچەی بچووک لە ساڵی ٢٠٠٦ پەردەی لەسەر لادرا و دواتر لە ساڵی ٢٠١٨ گواسترایەوە بۆ قەڵای دراگۆر . یەکێکی تر لە ساڵی ٢٠٢٣ لە شاری مۆنۆپۆلی لە شاری پوگلیا دانرا. هەندێک پەیکەری هاوشێوەی ''دەریاچەی بچووک'' لە [[سیسیلیا|سیسیلیایە]] . لە ساڵی ١٩٦٢ یەکەم پەیکەری لەو جۆرە لە کەناری دەریا لە جیاردینی ناکسۆس دانرا کە قەبارەکەی نزیکەی {{Convert|4|m}} بەرزە بەسەر نافورەیەکدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.strgiardini.it/_/index.php/la-citta/monumenti-e-sculture.html|سەردێڕ=strgiardini.it |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170314070624/http://www.strgiardini.it/_/index.php/la-citta/monumenti-e-sculture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٧}}</ref> نموونەی دووەم، دەریاچەیەکی دەریایی نیشان دەدات کە لە قووڵایی دەریادا نزیکەی {{Convert|18|m}}, لە ناو ناوچەی پارێزراوی دەریایی پلێمیرۆی سیراکوسا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=RagusaNews |ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١١|ناونیشان=http://www.ragusanews.com/articolo/22874/visita-dei-sommozzatori-iblei-alla-statua-di-una-sirena|سەردێڕ=Visita dei sommozzatori iblei alla statua di una sirena |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190324132017/https://www.ragusanews.com/articolo/22874/visita-dei-sommozzatori-iblei-alla-statua-di-una-sirena |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠١٨|وێبگە=ragusanews.com}}</ref> ''پەیکەرێکی پەنیا'' (بە ''پەنیای بەردی بەرد'' ناسراوە) دەکەوێتە سەر نمایشی دەریایی لە شاری ناپیر لە نیوزلەندا و ڕێز لە ژیانی پانیا دەگرێت کە کەسایەتییەکی ئەفسانەی مائۆرییە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://teaohou.natlib.govt.nz/journals/teaohou/issue/Mao10TeA/c21.html |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=teaohou.natlib.govt.nz}}</ref> == کێشەکانی مافی کۆپیکردن == [[File:Girl_in_a_Wetsuit.jpg|چەپ|وێنۆک| ''کچێک بە جلی تەڕەوە'' لە نووسینی ئێلیک ئیمرێدی (١٩٧٢)، پەیکەرێکی هاوشێوەی ''دەریاچەی بچووکە'' ، لە ڤانکۆڤەر]] پەیکەرەکە تا ١ی ژانویەی ٢٠٣٠، حەفتا ساڵ دوای مردنی دروستکەرەکەی، لە ژێر [[مافی لەبەرگرتنەوە|مافی چاپکردندایە]]. {{ھەتا ڕێکەوتی|2019}}، دەتوانرێت کۆپی بکڕدرێت، ڕێگەپێدراوە بۆ فرۆشتن لەلایەن خێزانی ئێریکسن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mermaidsculpture.dk/productsandprices.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120208181113/http://www.mermaidsculpture.dk/productsandprices.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=The Little Mermaid}}</ref> ڕۆژنامەی دانیمارکی ''بەرلینگسکی'' لە ساڵی ٢٠٢٠ سکاڵای لەسەر تۆمارکرا بەهۆی بڵاوکردنەوەی کارتۆنی پارۆدی پەیکەرەکە لە چوارچێوەی بابەتێکدا سەبارەت بە کولتوری دیبەیتی دانیمارک و بیرۆکەی ڕاستڕەوەکان. ڕۆژنامەکە تۆمەتبار کرا بە شەیتانکردنی ''دەریاچەی بچووک'' و دادگا بڕیاریدا ٢٨٥ هەزار کرۆن بدات. ڕۆژنامەکە لە مانگی شوباتی ٢٠٢٢دا سەرنجڕاکێشی خۆی لەدەستدا. بەڵام دادگای باڵای دانیمارک لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٣ بڕیاریدا کە "نە وێنەکێشانی کاریکاتێر و نە وێنەی ''دەریاچەی بچووک'' کە دەمامکی لەسەر بووە، کە لە پەیوەندی لەگەڵ بابەتەکانی ڕۆژنامەکاندا هێنراوەتە بەرلینگسک، مافی کۆپیکردنی میراتگرانی پەیکەری دەریاچەی بچووکی پێشێلکردووە" بە ئاماژەدان بەو بنەمای پارۆدییەی کە لە یاسای مافی کۆپیکردنی دانیمارکدا هاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://domstol.dk/hoejesteret/decided-cases-eu-law/2023/5/cartoon-and-photo-of-the-little-mermaid-did-not-infringe-copyright/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Højesteret}}</ref> کۆپییەکی لە ساڵی ١٩٩٤ لە شاری گرینڤیل لە ویلایەتی میشیگان دانرا بۆ ئاهەنگگێڕان بە میراتی دانیمارکی شارۆچکەکە، بە تێچووی ١٠ هەزار دۆلار ( equivalent to $21,722 لە ساڵی ٢٠٢٥ ).<ref name="WSJ Mich" /> لە ساڵی ٢٠٠٩ کۆمەڵەی مافی هونەرمەندان داوای ٣٨٠٠ دۆلاری لە شارۆچکەکە کرد بۆ مۆڵەتدان، بەو پێیەی کە کارەکە مافی چاپکردنی ئێریکسنی پێشێل کردووە.<ref name="WSJ Mich" /> لە نزیکەی {{Convert|30|in|cm}} بەرزیدا، کۆپییەکە لە گرینڤیل نیوەی قەبارەی ئەسڵیەکەیە، و دەموچاوێکی جیاوازی هەیە و [[مەمک|مەمکی]] گەورەترە هەروەها هۆکاری جیاوازی دیکەی هەیە.<ref name="WSJ Mich" /> دواتر باس لەوە کرا کە داواکارییەکەی مافی چاپکردن هەڵوەشاوەتەوە. لێکچوون لە نێوان پەیکەری ''دەریاچەی بچووک'' و پەیکەری ''پەنیای بەرد'' لە کەنار دەریا لە ناپیر لە نیوزلەندا هەیە، هەروەها هەندێک لێکچوون لە چیرۆکەکانی دەریاچەی بچووک و پەنیادا هەیە. پەیکەری غەواسێکی مێینە لە ساڵی ١٩٧٢ (بەناونیشانی ''کچێک لە جلێکی تەڕدا'' لەلایەن ئێلیک ئیمرێدیەوە ) لە [[ڤانکۆڤەر]] لە ویلایەتی کۆڵۆمبیاى بەریتانی لە کەنەدا، کاتێک کە نەیانتوانی مۆڵەتی بەرهەمهێنانەوەی پەیکەری کۆپنهاگن وەربگرن، دەسەڵاتدارانی ڤانکۆڤەر وەشانێکی مۆدێرنیان هەڵبژارد. لە ساڵی ٢٠١٦ پەیکەرێکی هاوشێوە لە بەندەرەکەی ئاسا لە دانیمارک دانرا، کە هەروەها لەسەر لوتکەی بەردێک دانراوە. میراتگرانی پەیکەرتاشەکە سکاڵا تۆمار دەکەن و بانگەشەی ئەوە دەکەن کە پەیکەری ئاسا ''زۆر لە پەیکەری بەناوبانگ دەچێت'' و داوای قەرەبووکردنەوەی زیانەکان و لەناوبردنی پەیکەری ئاسا دەکەن.<ref name="20210817NYT">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Abend |یەکەم١=Lisa |سەردێڕ=Denmark Now Has Two Little Mermaids. The Famous One Is Suing. |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2021/08/17/arts/design/little-mermaid-denmark-dispute.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢١|ئیش=[[The New York Times]] |ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210822215136/https://www.nytimes.com/2021/08/17/arts/design/little-mermaid-denmark-dispute.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == لە کولتوری باودا == پەیکەرەکە لەم فیلمانەدا دەبینرێت:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.danskefilm.dk/lokation.php?id=123|سەردێڕ=Den lille havfrue |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170317145002/https://www.danskefilm.dk/lokation.php?id=123 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٧|وێبگە=danskefilm.dk |زمان=da}}</ref> * ''خۆر بەسەر دانیمارک'' (١٩٣٦) * ''[[Wienerbarnet|وینێربارنێت]]'' (١٩٤١) * ''باندفاڵد'' (١٩٥٧) * ''فۆرێلسکێت ئی کۆبێنهاڤن'' (١٩٦٠) * ''ڕێپتیلیکۆس'' (١٩٦١) * ''[[Løgn og løvebrøl|لۆگن ئۆگ لۆڤێبرۆڵ]]'' (١٩٦١) * ''پیگن ئۆگ ملیۆنێرێن'' (1965) * ''ئینڤێن ئی بۆلیگنۆدن'' (1965) * ''Slap af، فرێد'' (١٩٦٦) * ''ڕوسالۆچکا'' (١٩٦٨) * ''ڕۆمانی دەریاچەی بچووک لە نووسینی هانس کریستیان ئەندەرسۆن'' (١٩٧٥) * ''[[Hopla på sengekanten|هۆپلا پا سەنگەکانتێن]]'' (١٩٧٦) * ''[[Olsen-banden går i krig|ئۆلسن-باندێن گار ئی کریگ]]'' (١٩٧٨) * ''[[Walter og Carlo i Amerika|واڵتەر ئۆگ کارلۆ ئی ئەمریکا]]'' (1989) * ''کرومێرن'' (1991) * ''کۆپنهاگن'' (2014) پەیکەرەکە وەک وێنەی بۆ کۆپنهاگن بەکارهاتووە لە یاری ڤیدیۆیی ''کوێ لە ئەوروپا کارمێن ساندیگۆ لە ساڵی ١٩٨٨؟''. == هەروەها سەیری بکە == * دەریاچەی وارشۆ * دەریاچەی زینۆر ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * {{وێبگەی فەرمی}} * [https://web.archive.org/web/20230323222233/http://mermaidsculpture.dk/index.php?lang=en The last archived copy of the Official website until 2023] * [http://mermaidsofearth.com/mermaid-statues-mermaid-sculptures/public/mermaid-of-the-north/ Mermaid of North] * [https://web.archive.org/web/20070909035947/http://www.hcandersen-homepage.dk/skulptur_den_lille_havfrue.htm ''The Little Mermaid''. Photo gallery from Denmark. Hans Christian Andersen Information] * [https://www.panoramas.dk/the-little-mermaid/the_little_mermaid.html ''The Little Mermaid''] – 360 degree QuickTime VR panorama from Copenhagen * [http://www.mediamanint.com/articles/human_statue29.html ''The Little Mermaid'' human statue recreated in Sydney, Australia] {{تووڵی دەروازە|ھونەرەکان|دیزنی}} {{پۆلی کۆمنز|Statue of the Little Mermaid (Copenhagen)}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} 8w0ktdjfebyll8a04c3qxnqtmy5jzxf 1695629 1695625 2026-10-27T12:19:03Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو #IABot (v2.0.9.6) 1695629 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داڕێژە:Infobox artwork | title = پەریی دەریایی بچووک | other_language_1 = ''Den lille Havfrue'' | other_title_1 = | other_language_2 = | other_title_2 = | image = Denmark, Copenhagen, Little Mermaid, Langelinie Promenade 150422-26.jpg | image_upright = | alt = | caption = | artist = | designer = [[ئێدوارد ئێریکسن]] | year = <!-- If after 1583 CE, use {{start date|YYYY}} --> | completion_date = <!-- For a more specific date (post-1583): {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | catalogue = | medium = | movement = | subject = | height_metric = <!-- (i.e. in metric units) --> | width_metric = | length_metric = | diameter_metric = | height_imperial = <!-- (i.e. in imperial units) --> | width_imperial = | length_imperial = | diameter_imperial = | dimensions = | dimensions_ref = | metric_unit = cm <!-- Note: this parameter must either use the value given or not be included --> | imperial_unit = in <!-- Note: this parameter must either use the value given or not be included --> | weight = | designation = | condition = | museum = | city = [[کۆپنھاگن]], [[دانمارک]] | coordinates = <!-- Only use for the coordinates (when known) of the artwork itself, i.e. not for the site, building, structure, etc. where it is kept, otherwise leave blank (or omit): {{coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline,title}} --> | owner = | commissioner = | accession = | preceded_by = <!-- preceding work by the same artist --> | followed_by = <!-- next work by the same artist --> | module = | website = <!-- Official webpage/site only: {{URL|example.com}} --> }} '''''پەریی دەریایی بچووک''''' (بە [[دانمارکی]] Den lille Havfrue) پەیکەرێکی برۆنزییە لەلایەن ئێدڤارد ئێریکسن, کە وێناکردنی دەریاچەیەکی دەریاییە کە دەبێتە مرۆڤ. پەیکەرەکە لەسەر بەردێک لە کەناری ئاوەکە لە سەیرانگای لانگلینی لە [[کۆپنھاگن|شاری کۆپنهاگن]] لە [[دانمارک|دانیمارک]] نمایشکراوە. درێژییەکەی {{Convert|1.25|m|ft}} بەرزە و کێشی {{Convert|385|lb|kg}}. لەسەر بنەمای چیرۆکی ئەفسانەی ساڵی ١٨٣٧ بە هەمان ناو لەلایەن نووسەری دانیمارکی [[ھانس کریستیان ئەندەرسن|هانس کریستیان ئەندەرسۆنەوە]]، پەیکەرە بچووک و بێ سەرنجڕاکێشەکە ئایکۆنێکی کۆپنهاگنە و لە ساڵی ١٩١٣ەوە کە پەردە لەسەر لادرا، بووەتە شوێنێکی سەرنجڕاکێشی گەشتیاری. لە دەیەکانی ڕابردوودا بووەتە ئامانجێکی جەماوەری بۆ شێواندن لەلایەن [[ڤەندالیزم|تێکدەرەکان]] و چالاکوانانی سیاسییەوە. ''دەریاچەی دەریایی'' لەنێو ئەو پەیکەرە ئایکۆنییانەیە کە هێمای شارەکانن. ئەوانی تر بریتین لە: ''Manneken Pis'' لە [[بروکسێل|برۆکسل]]; [[پەیکەری ئازادی]] لە [[نیوویۆرک|نیویۆرک]]; ''مەسیحی ڕزگارکەر'' لە [[ڕیۆ دێ ژانێرۆ|ڕیۆ دی جانیرۆ]]; پەیکەری ''پەنیای بەردی ڕەش'' لە ناپیر; ''سمۆک واوێڵسکی'' ( ''ئەژدیهای واوێڵ'') لە شاری کراکۆڤ لە پۆڵەندا؛ یان ستوونی نێڵسن و ئیرۆس لە [[لەندەن]]. == مێژوو == پەیکەرەکە لە ساڵی ١٩٠٩ لەلایەن کارل جاکۆبسن کوڕی دامەزرێنەری کارلسبێرگەوە ڕاسپێردرابوو، کە لە شانۆی شاهانەی کۆپنهاگن بە بالێیەک سەبارەت بە چیرۆکی ئەفسانەیی سەرسام بووبوو و داوای لە بالێرینا ئیلین پرایس کرد کە مۆدێل بۆ پەیکەرەکە دروست بکات. [[File:Ellen_Price_as_the_Little_Mermaid,_Royal_Danish_Ballet,_1909.jpg|ڕاست|وێنۆک| ئیلین پرایس وەک دەریاچەی بچووک، بالێی شاهانەی دانیمارکی، ١٩٠٩]] پەیکەرتاش ئێدڤارد ئێریکسن پەیکەری برۆنزی دروستکردووە، کە لە ٢٣ی ئابی ١٩١٣ پەردەی لەسەر لادرا<ref name="Cphp" /> ئێریکسن داوای لە پرایس کرد کە مۆدێل بۆ پەیکەرەکە دروست بکات، بەڵام بەو پێیەی بالێریناکە ڕازی نەبوو بە ڕووتی مۆدێل بکات، لەبری ئەوە پەیکەرەکە بە تەواوی مۆدێلی هاوسەری پەیکەرتاشەکە بوو کە ناوی ئیلین ئێریکسن بوو.<ref name="MoE">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://mermaidsofearth.com/mermaid-statues-mermaid-sculptures/public/the-little-mermaid-statue-copenhagen/|سەردێڕ=The Little Mermaid statue in Copenhagen, Denmark |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=Mermaids of Earth}}</ref> چیرۆکێکی باو هەیە کە دەموچاوەکە مۆدێلی پرایس بووە،<ref name="Cphp">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.copenhagenpictures.dk/mermaid.html|سەردێڕ=The Little Mermaid statue in Copenhagen Harbor of the Hans Christian Andersen fairy tale figure The Little Mermaid - Copenhagen Pictures |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/19991128173940/http://copenhagenpictures.dk/mermaid.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠٠٨|وێبگە=Copenhagen Pictures}}</ref> بەڵام ئەمە درۆیە.<ref name="MoE" /> [[پەڕگە:Assembly_of_the_Little_Mermaid_statue_(Copenhagen,_Langeline,_1913).jpg|وێنۆک| کۆبوونەوەی پەیکەری ''دەریاچەی بچووک'' (کۆپنهاگن، لانگلین، ١٩١٣)]] ئەنجومەنی شارۆچکەی کۆپنهاگن ڕێکخستنی کرد بۆ گواستنەوەی پەیکەرەکە بۆ شەنگەهای لە کۆشکی دانیمارک بۆ ماوەی پێشانگای ٢٠١٠ (ئایار تا تشرینی یەکەم)، یەکەمجارە بە فەرمی لە شوێنی دانیشتنی خۆیەوە بگوازرێتەوە لەو کاتەوەی نزیکەی سەدەیەک پێشتر دانرا. لەکاتێکدا پەیکەرەکە لە شەنگەهای دوور بوو، کۆپییەکی ڕێگەپێدراو لەسەر بەردێک لە دەریاچەی باخچەی تیڤۆلی نزیک لە کۆپنهاگن نمایشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ناونیشان=http://mermaidsofearth.com/the-little-mermaid-statue-in-tivoli-gardens-denmark/benny-hansen-l/|سەردێڕ=The Little Mermaid statue in Tivoli Gardens in 2010 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140525200356/http://mermaidsofearth.com/the-little-mermaid-statue-in-tivoli-gardens-denmark/benny-hansen-l/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref> بەرپرسانی کۆپنهاگن بیریان لەوە کردۆتەوە کە پەیکەرەکە چەند مەترێک بگوازنەوە بۆ دەرەوە بۆ ناو بەندەرەکە بۆ ئەوەی بێهیوا بکەن لە تێکدان و ڕێگریکردن لە سەرکەوتنی گەشتیاران بەسەریدا،<ref name="BBC">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٠٦|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4860562.stm|سەردێڕ=Denmark may move Little Mermaid |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070330192322/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4860562.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> بەڵام تا مانگی ئەیلولی ٢٠٢٢ پەیکەرەکە لەسەر زەوی وشک لە لای ئاوی لانگلینی دەمێنێتەوە. === تێکدان === پەیکەرەکە لە ناوەڕاستی شەستەکانەوە بە هۆکاری جیاوازەوە چەندین جار زیانی پێگەیشتووە و تێکچووە، بەڵام هەرجارەیان نۆژەن کراوەتەوە. لە ٢٤ی نیسانی ١٩٦٤ سەری پەیکەرەکە لەلایەن هونەرمەندەکانی بزووتنەوەی دۆخخوازی سیاسییەوە دزرا و دزرا، لەنێویاندا یۆرگن ناش. ئەو سەرە هەرگیز وەرنەگیرایەوە و سەرێکی نوێ بەرهەم هێنرا و لەسەر پەیکەرەکە دانرا. لە ٢٢ی تەمموزی ١٩٨٤دا قۆڵی ڕاستی بڕدرا و دوای دوو ڕۆژ لەلایەن دوو گەنجەوە گەڕێنرایەوە. لە ساڵی ١٩٩٠ لە هەوڵێکدا بۆ بڕینی سەری پەیکەرەکە {{Convert|18|cm|in|0}} قووڵ بڕین لە ملدا. لە ٦ی ژانویەی ١٩٩٨ جارێکی تر سەری پەیکەرەکە بڕدرایەوە؛ تاوانباران هەرگیز نەدۆزرانەوە، بەڵام سەرەکە بەبێ ئەوەی ناوی خۆی ئاشکرا بکات گەڕێنرایەوە بۆ کەناڵێکی تەلەفزیۆنی نزیک، و لە ٤ی شوباتدا بەسترایەوە. شەوی ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٣ پەیکەرەکە بە تەقەمەنی لە بنکەکەی کەوتە خوارەوە و دواتر لە ئاوەکانی بەندەرەکەدا دۆزرایەوە. کون لە مەچەک و ئەژنۆی دەریاچەی دەریاچەدا تەقێندرابووەوە. چەندین جار بۆیاخ بەسەر پەیکەرەکەدا ڕژاوە، لەوانە یەک ئەڵقە لە ساڵی ١٩٦٣ و دوو ئەڵقە لە مانگی ئازار و ئایاری ٢٠٠٧. لە ٨ی ئازاری ٢٠٠٦دا دێڵدۆیەک بە دەستی پەیکەرەکەوە بەسترابوو، بۆیەی سەوز بەسەریدا فڕێدرا و بەرواری ''٨ی ئازاری'' لەسەر نووسرا. گومان دەکرێت ئەم تێکدەرانە پەیوەندی بە [[ڕۆژی جیھانیی ژنان|ڕۆژی جیهانی ژنانەوە]] هەبووبێت کە لە ٨ی ئازاردایە.<ref name="BBC" /> پەیکەرەکە لە ٣٠ی ئایاری ٢٠١٧ بە بۆیاخی سوور تەڕ دۆزرایەوە کە پەیامی "دانیمارک"ی لەسەر بوو [بەرگری لە نەهەنگەکانی دوورگەکانی فارۆ دەکەن"، ئاماژەیە بۆ ڕاوکردنی نەهەنگ لە دوورگەکانی فارۆ ( وڵاتێکی سەربەخۆ لە [[شانشینی دانمارک|شانشینی دانیمارک]])، کە لەسەر زەوی لەبەردەم پەیکەرەکەدا نووسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Jenkins |یەکەم=Aric |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشان=https://time.com/4797917/little-mermaid-statue-paint-vandalism-copenhagen-denmark/|سەردێڕ=Someone Drenched Denmark's Iconic Little Mermaid Statue in Red Paint |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170531030643/http://time.com/4797917/little-mermaid-statue-paint-vandalism-copenhagen-denmark/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/world/denmark-s-poor-little-mermaid-vandalized-again-n766171|سەردێڕ=Denmark's poor 'Little Mermaid' vandalized again |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201111213718/https://www.nbcnews.com/news/world/denmark-s-poor-little-mermaid-vandalized-again-n766171 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> دوای نزیکەی دوو هەفتە و لە ١٤ی حوزەیران پەیکەرەکە بە بۆیەی شین و سپی تەڕکرا. لە بەردەم پەیکەرەکەدا "بێفری عەبدوڵلێ" (''عبداللە ئازاد'') نووسرابوو، بەڵام لەو کاتەدا ڕوون نەبووەتەوە کە ئەمە ئاماژەیە بۆ چی. دواتر پۆلیس ڕایگەیاندووە، پێدەچێت نووسینەکە ئاماژەیە بۆ عەبدولئەحمەد، پەنابەرێکی سۆماڵی کە لە ساڵی ٢٠٠١ەوە بەهۆی سزای دەستبەسەرکردنەوە لە یەکەیەکی باڵای ئەمنی لە دانیمارک دەستبەسەرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.thelocal.dk/20170614/denmarks-little-mermaid-turns-blue-and-white-after-latest-vandalism|سەردێڕ=Denmark’s Little Mermaid turns blue and white after latest vandalism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170614101403/https://www.thelocal.dk/20170614/denmarks-little-mermaid-turns-blue-and-white-after-latest-vandalism |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> لە ١٣ی ژانویەی ٢٠٢٠، "هۆنگ کۆنگی ئازاد" لەسەر ئەو بەردەی کە پەیکەرەکە لەسەری دانراوە لەلایەن لایەنگرانی ناڕەزایەتییەکانی هۆنگ کۆنگەوە لە ساڵی ٢٠١٩-٢٠دا نەخشێندرا. لە ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠، لە دوای ناڕەزایەتییەکانی جۆرج فلۆید و بزووتنەوەی ژیانی ڕەشپێستەکان گرنگە ، پەیکەرەکە تێکدرا و وشەی "ماسی ڕەگەزپەرست" لەسەر بنکە بەردەکەی نووسرابوو، کە چاودێران و پسپۆڕانی تووشی سەرسوڕمان کرد، چونکە هیچ شتێکی پەیوەندیدار بە پەیکەرەکە، ئێچ سی ئەندەرسۆن یان چیرۆکە ئەفسانەییەکەیەوە ناتوانرێت وەک ڕەگەزپەرستانە لێکبدرێتەوە. لە مانگی ئازاری ٢٠٢٢دا لەسەر بنەمای بەردی پەیکەرەکە "Z=svastika" نووسرابوو، کە وا بیردەکرایەوە دژایەتی ڕووسیا و داگیرکردنی ئۆکرانیا بێت، کە هێزەکانی ڕووسیا بە شێوەیەکی بەرفراوان " Z "یان وەک هێمای خۆیان بەکارهێنا. نزیکەی بەتەواوی دوای ساڵێک، ئاڵایەکی ڕووسیا لەسەر بەردەکە نەخشێنرا، کە وا بیردەکرایەوە کە نیشاندانی پشتیوانییەک بێت بۆ ڕووسیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.politico.eu/article/vandalism-russia-flag-denmark-little-mermaid-statue/|سەردێڕ=Little Mermaid statue defaced with Russian flag |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=POLITICO |زمان=en}}</ref> هەرچەندە وەک تێکدان سەیر ناکرێت بەو پێیەی هیچ زیانێک بە پەیکەرەکە نەگەیشتووە، بەڵام خەڵک چەندین جار جلیان لەبەر کردووە، یان بۆ خۆشی یان بۆ ئەوەی لێدوانی جددیتر بدەن. لە ساڵی ٢٠٠٤دا پەیکەرەکە بە بورقا پۆشرا وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە داواکاری تورکیا بۆ پەیوەستبوون بە یەکێتی ئەوروپا. لە مانگی ئایاری ٢٠٠٧دا جارێکی دیکە دۆزرایەوە کە جل و بەرگی موسڵمان و چەترێکی سەری لەبەردا بوو. نموونەی دیکە ئەو کاتانەن کە کڵاوی کریسمس لەسەر سەری دانراوە، یان لە درێسی هەڵبژاردەی تۆپی پێی نەرویج یان سویددا پۆشراوە (بەتایبەت تیپی دانیمارک و سوید ڕکابەرییەکی زۆر ڕکابەرییان هەیە). == کۆپیەکان == جگە لەو پەیکەرەی کە نمایشکراوە، کە خۆی کۆپییەکی ئەسڵییە، زیاتر لە سێزدە نوسخەی بێ زیانی پەیکەرەکە لە سەرانسەری جیهاندا هەڵکەوتووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠١٢|ناونیشان=http://mermaidsofearth.com/mermaid-statues-mermaid-sculptures/public/|سەردێڕ=Public Art Mermaid Statues and Mermaid Sculptures around the World |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130906195600/http://mermaidsofearth.com/mermaid-statues-mermaid-sculptures/public/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> * [[سۆلڤانگ، کالیفۆرنیا]] * کیمبۆڵتۆن، ئایۆوا<ref name="WSJ Mich">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/SB124865622123982685#mod=rss_whats_news_us|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090728042509/http://online.wsj.com/article/SB124865622123982685.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٩|سەردێڕ=In a Mermaid Statue, DanTimothy|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠٠٩|ئیش=[[The Wall Street Journal]]|بڵاوکەرەوە=[[Dow Jones & Company]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پیاترا نیامت, ڕۆمانیا<ref name="WSJ Mich"/> * تۆریخۆن دی ئاردۆز (مەدرید)، ئیسپانیا * [[سیئۆل]], کۆریای باشوور<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠١٦|ناونیشان=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20161031000768|سەردێڕ=Little Mermaid’s replica statue unveiled in Seoul |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170208181540/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20161031000768 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> * کۆپییەکی نیوە قەبارە لە [[کەلگەری|شاری کالگاری]] لە ویلایەتی ئەلبێرتای کەنەدا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.calgary.ca/CSPS/Recreation/Pages/Public-Art/Downtown-Public-Art-Circuit-tour.aspx#mermaid|سەردێڕ=Downtown Public Art Circuit tour |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120410074105/http://www.calgary.ca/CSPS/Recreation/Pages/Public-Art/Downtown-Public-Art-Circuit-tour.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٢|وێبگە=Downtown Public Art Circuit tour - The City of Calgary}}</ref> * کۆپییەک لە گۆڕی [[ڤیکتۆر بۆرج]]، وەرزشکاری دانیمارکی-ئەمریکی<ref name="WSJ Mich" /> * [[فڕۆکەخانەی کۆپنھاگن|فڕۆکەخانەی کۆپنهاگن]] کۆپییەکی دەریاچەی دەریایی لەگەڵ پەیکەری ئەندەرسۆن هەیە{{ژێدەر پێویستە|date=August 2025}} لە ساڵی ٢٠٠٠ کریستیان دالگارد پەیکەرێکی 'جەرگەی بچووک'ی دروستکرد کە ڕووی لە کەناری لارڤۆتۆیە لە [[مۆناکۆ]]. پەیکەرەکە بە چین و چینە کانزاکان دروستکراوە، وەک ڕێزێک بۆ دانیمارکییەکان کە لە مۆناکۆ دەژین، هەروەها بۆ یادکردنەوەی ٥٠ ساڵەی حوکمڕانی شازادەی کۆچکردوو ڕەینیەری سێیەم.{{ژێدەر پێویستە|date=December 2020}} کۆپییەکی پەیکەرەکە بەشداریکردنی دانیمارکی لە باخچەی ئاشتی نێودەوڵەتی لە [[سەڵت لەیک ستی|شاری سالت لەیک]] پێکدەهێنێت. ئەو کۆپییە نیوە قەبارەیە لە ٢٦ی شوباتی ٢٠١٠ دزراوە، بەڵام لە ٧ی نیسانی ٢٠١٠ دۆزراوەتەوە و لە پارکەکەدا جێهێڵراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.abc4.com/content/news/top%20stories/story/Little-Mermaid-statue-found-in-International/jG5ynvUxh02sxFWPtX_dsw.cspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100409151949/http://www.abc4.com/content/news/top%20stories/story/Little-Mermaid-statue-found-in-International/jG5ynvUxh02sxFWPtX_dsw.cspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|وێبگە=ABC4 Salt Lake City (abc4.com)}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٠ کۆپییەکی پەیکەرەکە لەلایەن دانیمارکەوە پێشکەش بە بەرازیل کرا وەک ڕێزێک بۆ دروستکردنی [[بەڕازیلیا|برازیلیا]]، پایتەختی نوێی وڵاتەکە کە لە ساڵەکەدا کرایەوە. تەنها ٥ ساڵ دواتر لەبەردەم بینای سەرەکی فەرماندەیی هێزی دەریایی بەڕازیل دانرا، لە برازیلیا لە ناوچەی فیدراڵی، کە تا ئەمڕۆش لەوێیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=da Silva |یەکەم=Ana Maria |ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.correiobraziliense.com.br/cidades-df/2021/02/4907652-presente-da-dinamarca-para-brasilia-pequena-sereia-esta-abandonada.html|سەردێڕ=Presente da Dinamarca para Brasília, Pequena Sereia está abandonada |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210306020619/https://www.correiobraziliense.com.br/cidades-df/2021/02/4907652-presente-da-dinamarca-para-brasilia-pequena-sereia-esta-abandonada.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢١|زمان=portuguese}}</ref> == بەرهەمی هاوشێوە == {{Stack|[[File:Pania of the Reef a (cropped)1.jpg|thumb|200px|Pania of the Reef.]]}}{{دەروازە|Denmark}} پەیکەرێکی دیکەی دەریاچەی دەریایی لە نزیک دەریاچەی دەریاچەی بچووک لە ساڵی ٢٠٠٦ پەردەی لەسەر لادرا و دواتر لە ساڵی ٢٠١٨ گواسترایەوە بۆ قەڵای دراگۆر . یەکێکی تر لە ساڵی ٢٠٢٣ لە شاری مۆنۆپۆلی لە شاری پوگلیا دانرا. هەندێک پەیکەری هاوشێوەی ''دەریاچەی بچووک'' لە [[سیسیلیا|سیسیلیایە]] . لە ساڵی ١٩٦٢ یەکەم پەیکەری لەو جۆرە لە کەناری دەریا لە جیاردینی ناکسۆس دانرا کە قەبارەکەی نزیکەی {{Convert|4|m}} بەرزە بەسەر نافورەیەکدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.strgiardini.it/_/index.php/la-citta/monumenti-e-sculture.html|سەردێڕ=strgiardini.it |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170314070624/http://www.strgiardini.it/_/index.php/la-citta/monumenti-e-sculture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٧}}</ref> نموونەی دووەم، دەریاچەیەکی دەریایی نیشان دەدات کە لە قووڵایی دەریادا نزیکەی {{Convert|18|m}}, لە ناو ناوچەی پارێزراوی دەریایی پلێمیرۆی سیراکوسا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=RagusaNews |ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١١|ناونیشان=http://www.ragusanews.com/articolo/22874/visita-dei-sommozzatori-iblei-alla-statua-di-una-sirena|سەردێڕ=Visita dei sommozzatori iblei alla statua di una sirena |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190324132017/https://www.ragusanews.com/articolo/22874/visita-dei-sommozzatori-iblei-alla-statua-di-una-sirena |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠١٨|وێبگە=ragusanews.com}}</ref> ''پەیکەرێکی پەنیا'' (بە ''پەنیای بەردی بەرد'' ناسراوە) دەکەوێتە سەر نمایشی دەریایی لە شاری ناپیر لە نیوزلەندا و ڕێز لە ژیانی پانیا دەگرێت کە کەسایەتییەکی ئەفسانەی مائۆرییە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://teaohou.natlib.govt.nz/journals/teaohou/issue/Mao10TeA/c21.html |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=teaohou.natlib.govt.nz}}</ref> == کێشەکانی مافی کۆپیکردن == [[File:Girl_in_a_Wetsuit.jpg|چەپ|وێنۆک| ''کچێک بە جلی تەڕەوە'' لە نووسینی ئێلیک ئیمرێدی (١٩٧٢)، پەیکەرێکی هاوشێوەی ''دەریاچەی بچووکە'' ، لە ڤانکۆڤەر]] پەیکەرەکە تا ١ی ژانویەی ٢٠٣٠، حەفتا ساڵ دوای مردنی دروستکەرەکەی، لە ژێر [[مافی لەبەرگرتنەوە|مافی چاپکردندایە]]. {{ھەتا ڕێکەوتی|2019}}، دەتوانرێت کۆپی بکڕدرێت، ڕێگەپێدراوە بۆ فرۆشتن لەلایەن خێزانی ئێریکسن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mermaidsculpture.dk/productsandprices.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120208181113/http://www.mermaidsculpture.dk/productsandprices.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=The Little Mermaid}}</ref> ڕۆژنامەی دانیمارکی ''بەرلینگسکی'' لە ساڵی ٢٠٢٠ سکاڵای لەسەر تۆمارکرا بەهۆی بڵاوکردنەوەی کارتۆنی پارۆدی پەیکەرەکە لە چوارچێوەی بابەتێکدا سەبارەت بە کولتوری دیبەیتی دانیمارک و بیرۆکەی ڕاستڕەوەکان. ڕۆژنامەکە تۆمەتبار کرا بە شەیتانکردنی ''دەریاچەی بچووک'' و دادگا بڕیاریدا ٢٨٥ هەزار کرۆن بدات. ڕۆژنامەکە لە مانگی شوباتی ٢٠٢٢دا سەرنجڕاکێشی خۆی لەدەستدا. بەڵام دادگای باڵای دانیمارک لە ١٧ی ئایاری ٢٠٢٣ بڕیاریدا کە "نە وێنەکێشانی کاریکاتێر و نە وێنەی ''دەریاچەی بچووک'' کە دەمامکی لەسەر بووە، کە لە پەیوەندی لەگەڵ بابەتەکانی ڕۆژنامەکاندا هێنراوەتە بەرلینگسک، مافی کۆپیکردنی میراتگرانی پەیکەری دەریاچەی بچووکی پێشێلکردووە" بە ئاماژەدان بەو بنەمای پارۆدییەی کە لە یاسای مافی کۆپیکردنی دانیمارکدا هاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://domstol.dk/hoejesteret/decided-cases-eu-law/2023/5/cartoon-and-photo-of-the-little-mermaid-did-not-infringe-copyright/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Højesteret|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231103234358/https://domstol.dk/hoejesteret/decided-cases-eu-law/2023/5/cartoon-and-photo-of-the-little-mermaid-did-not-infringe-copyright/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|url-status=dead}}</ref> کۆپییەکی لە ساڵی ١٩٩٤ لە شاری گرینڤیل لە ویلایەتی میشیگان دانرا بۆ ئاهەنگگێڕان بە میراتی دانیمارکی شارۆچکەکە، بە تێچووی ١٠ هەزار دۆلار ( equivalent to $21,722 لە ساڵی ٢٠٢٥ ).<ref name="WSJ Mich" /> لە ساڵی ٢٠٠٩ کۆمەڵەی مافی هونەرمەندان داوای ٣٨٠٠ دۆلاری لە شارۆچکەکە کرد بۆ مۆڵەتدان، بەو پێیەی کە کارەکە مافی چاپکردنی ئێریکسنی پێشێل کردووە.<ref name="WSJ Mich" /> لە نزیکەی {{Convert|30|in|cm}} بەرزیدا، کۆپییەکە لە گرینڤیل نیوەی قەبارەی ئەسڵیەکەیە، و دەموچاوێکی جیاوازی هەیە و [[مەمک|مەمکی]] گەورەترە هەروەها هۆکاری جیاوازی دیکەی هەیە.<ref name="WSJ Mich" /> دواتر باس لەوە کرا کە داواکارییەکەی مافی چاپکردن هەڵوەشاوەتەوە. لێکچوون لە نێوان پەیکەری ''دەریاچەی بچووک'' و پەیکەری ''پەنیای بەرد'' لە کەنار دەریا لە ناپیر لە نیوزلەندا هەیە، هەروەها هەندێک لێکچوون لە چیرۆکەکانی دەریاچەی بچووک و پەنیادا هەیە. پەیکەری غەواسێکی مێینە لە ساڵی ١٩٧٢ (بەناونیشانی ''کچێک لە جلێکی تەڕدا'' لەلایەن ئێلیک ئیمرێدیەوە ) لە [[ڤانکۆڤەر]] لە ویلایەتی کۆڵۆمبیاى بەریتانی لە کەنەدا، کاتێک کە نەیانتوانی مۆڵەتی بەرهەمهێنانەوەی پەیکەری کۆپنهاگن وەربگرن، دەسەڵاتدارانی ڤانکۆڤەر وەشانێکی مۆدێرنیان هەڵبژارد. لە ساڵی ٢٠١٦ پەیکەرێکی هاوشێوە لە بەندەرەکەی ئاسا لە دانیمارک دانرا، کە هەروەها لەسەر لوتکەی بەردێک دانراوە. میراتگرانی پەیکەرتاشەکە سکاڵا تۆمار دەکەن و بانگەشەی ئەوە دەکەن کە پەیکەری ئاسا ''زۆر لە پەیکەری بەناوبانگ دەچێت'' و داوای قەرەبووکردنەوەی زیانەکان و لەناوبردنی پەیکەری ئاسا دەکەن.<ref name="20210817NYT">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Abend |یەکەم١=Lisa |سەردێڕ=Denmark Now Has Two Little Mermaids. The Famous One Is Suing. |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2021/08/17/arts/design/little-mermaid-denmark-dispute.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢١|ئیش=[[The New York Times]] |ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210822215136/https://www.nytimes.com/2021/08/17/arts/design/little-mermaid-denmark-dispute.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == لە کولتوری باودا == پەیکەرەکە لەم فیلمانەدا دەبینرێت:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.danskefilm.dk/lokation.php?id=123|سەردێڕ=Den lille havfrue |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170317145002/https://www.danskefilm.dk/lokation.php?id=123 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٧|وێبگە=danskefilm.dk |زمان=da}}</ref> * ''خۆر بەسەر دانیمارک'' (١٩٣٦) * ''[[Wienerbarnet|وینێربارنێت]]'' (١٩٤١) * ''باندفاڵد'' (١٩٥٧) * ''فۆرێلسکێت ئی کۆبێنهاڤن'' (١٩٦٠) * ''ڕێپتیلیکۆس'' (١٩٦١) * ''[[Løgn og løvebrøl|لۆگن ئۆگ لۆڤێبرۆڵ]]'' (١٩٦١) * ''پیگن ئۆگ ملیۆنێرێن'' (1965) * ''ئینڤێن ئی بۆلیگنۆدن'' (1965) * ''Slap af، فرێد'' (١٩٦٦) * ''ڕوسالۆچکا'' (١٩٦٨) * ''ڕۆمانی دەریاچەی بچووک لە نووسینی هانس کریستیان ئەندەرسۆن'' (١٩٧٥) * ''[[Hopla på sengekanten|هۆپلا پا سەنگەکانتێن]]'' (١٩٧٦) * ''[[Olsen-banden går i krig|ئۆلسن-باندێن گار ئی کریگ]]'' (١٩٧٨) * ''[[Walter og Carlo i Amerika|واڵتەر ئۆگ کارلۆ ئی ئەمریکا]]'' (1989) * ''کرومێرن'' (1991) * ''کۆپنهاگن'' (2014) پەیکەرەکە وەک وێنەی بۆ کۆپنهاگن بەکارهاتووە لە یاری ڤیدیۆیی ''کوێ لە ئەوروپا کارمێن ساندیگۆ لە ساڵی ١٩٨٨؟''. == هەروەها سەیری بکە == * دەریاچەی وارشۆ * دەریاچەی زینۆر ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * {{وێبگەی فەرمی}} * [https://web.archive.org/web/20230323222233/http://mermaidsculpture.dk/index.php?lang=en The last archived copy of the Official website until 2023] * [http://mermaidsofearth.com/mermaid-statues-mermaid-sculptures/public/mermaid-of-the-north/ Mermaid of North] * [https://web.archive.org/web/20070909035947/http://www.hcandersen-homepage.dk/skulptur_den_lille_havfrue.htm ''The Little Mermaid''. Photo gallery from Denmark. Hans Christian Andersen Information] * [https://www.panoramas.dk/the-little-mermaid/the_little_mermaid.html ''The Little Mermaid''] – 360 degree QuickTime VR panorama from Copenhagen * [http://www.mediamanint.com/articles/human_statue29.html ''The Little Mermaid'' human statue recreated in Sydney, Australia] {{تووڵی دەروازە|ھونەرەکان|دیزنی}} {{پۆلی کۆمنز|Statue of the Little Mermaid (Copenhagen)}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} lwobplfeped5wbvlwydrzlh675koxhv 1 305684 1695713 1694933 2026-10-27T15:46:43Z حوسێن 42516 /* ناو */ وەڵامدانەوە 1695713 wikitext text/x-wiki == ناو == ناوی ئەم گینادارە(Deer) دەبیت ببێتە ئاسک یان مامز [[بەکارھێنەر:Khoshhat|Khoshhat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Khoshhat|لێدوان]]) ٠٦:٤٥، ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Khoshhat|Khoshhat]] ''[[ئاسک]]'' دەبێ بە gazelle. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) lcxwo13cci0lx9zfw3htrjhgjjztfi6 0 305687 1695631 1695268 2026-10-27T12:41:07Z Shaween 18477 1695631 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox artwork|image=Bruxelles Manneken Pis cropped.jpg|image_size=250px|title=Manneken Pis|subject=[[Puer mingens]]|artist={{ill|جێرۆم دوکویسنۆی گەورە|fr|Jérôme Duquesnoy l'Ancien|nl|Hiëronymus Duquesnoy de Oudere}}|year={{unbulleted list|{{Start date|1619}}: وەشانی ئەسڵی|{{Start date|1965}}: وەشانی ئێستا}}|type=[[بڕۆنز]]|height_metric=55.5|city=[[City of Brussels]], Brussels-Capital Region, Belgium|coordinates={{coord|50.8449861|4.3499932|format=dms|type:landmark_region:BE BRU_source:wikidata|display=inline,title}}|mapframe=yes|website={{URL|https://www.brussels.be/manneken-pis}}}} '''مانێکن پیس''' ([ˌmɑnəkə(m) ˈpɪs]ⓘ؛ بە ھۆڵەندی بۆ 'پیاوی بچووکی میزکەر') پەیکەرێکی نافورەی برۆنزییە بە درێژی ٥٥٫٥ سم (٢١٫٩ ئینج)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|مسار=https://www.brussels.info/peeing-boy/ |عنوان=Manneken Pis Brussels Belgium |ناشر=Brussels.info |تاريخ الوصول=2015-03-08| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20180616030137/https://www.brussels.info/peeing-boy/ | تاريخ أرشيف = 16 يونيو 2018}}</ref> لە ناوەڕاستی [[بروکسێل|برۆکسل]] لە [[بەلجیکا]]،<ref>Naomi Miller, ''Fountains as Metaphor'' from ''Fountains, Splash and Spectacle, Water and Design from the Renaissance to the Present'', edited by Marilyn Symmes, Thames and Hundson and Cooper-Hewitt National Design Museum, Smithsonian Institution. 1998</ref> کە وێناکردنی منداڵێکی پاکترە: کوڕێکی ڕووت کە میز دەکاتە ناو حەوزی نافورە. ھەرچەندە بوونی ھەر لە ناوەڕاستی سەدەی ١٥دا پشتڕاست کراوەتەوە، بەڵام مانێکن پیس لەلایەن پەیکەرتاشی برابانتین یرۆم دوکویسنۆی گەورەوە دیزاین کراوەتەوە و لە ساڵی ١٦١٩ دانرا. ئەو بەردەی پەیکەرەکەی لەسەر دانراوە بە شێوازی ڕۆکایل مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٧٧٠. پەیکەرەکە بە درێژایی مێژووی چەندین جار دزراوە یان زیانێکی زۆری پێگەیشتووە. لە ساڵی ١٩٦٥ەوە کۆپییەکی لە شوێنەکەدا نمایشکراوە، کە ئەسڵییەکەی لە مۆزەخانەی شاری برۆکسلدا ھەڵگیراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Manneken Pis (Brussels)}} {{تووڵی دەروازە|بروکسێل|بەلجیکا|ئاو}} [[پۆل:ئەفسانەکانی سەدەی ناوەڕاست]] [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] mzw9tky2jnn9pwnm2ystrvmxmhttkn4 1695632 1695631 2026-10-27T12:42:21Z Shaween 18477 1695632 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox artwork|image=Bruxelles Manneken Pis cropped.jpg|image_size=250px|title=Manneken Pis|subject=[[منداڵی میزکەر]]|artist={{ill|جێرۆم دوکویسنۆی گەورە|fr|Jérôme Duquesnoy l'Ancien|nl|Hiëronymus Duquesnoy de Oudere}}|year={{unbulleted list|{{Start date|1619}}: وەشانی ئەسڵی|{{Start date|1965}}: وەشانی ئێستا}}|type=[[بڕۆنز]]|height_metric=55.5|city=[[City of Brussels]], Brussels-Capital Region, Belgium|coordinates={{coord|50.8449861|4.3499932|format=dms|type:landmark_region:BE BRU_source:wikidata|display=inline,title}}|mapframe=yes|website={{URL|https://www.brussels.be/manneken-pis}}}} '''مانێکن پیس''' ([ˌmɑnəkə(m) ˈpɪs]ⓘ؛ بە ھۆڵەندی بۆ 'پیاوی بچووکی میزکەر') پەیکەرێکی نافورەی برۆنزییە بە درێژی ٥٥٫٥ سم (٢١٫٩ ئینج)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|مسار=https://www.brussels.info/peeing-boy/ |عنوان=Manneken Pis Brussels Belgium |ناشر=Brussels.info |تاريخ الوصول=2015-03-08| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20180616030137/https://www.brussels.info/peeing-boy/ | تاريخ أرشيف = 16 يونيو 2018}}</ref> لە ناوەڕاستی [[بروکسێل|برۆکسل]] لە [[بەلجیکا]]،<ref>Naomi Miller, ''Fountains as Metaphor'' from ''Fountains, Splash and Spectacle, Water and Design from the Renaissance to the Present'', edited by Marilyn Symmes, Thames and Hundson and Cooper-Hewitt National Design Museum, Smithsonian Institution. 1998</ref> کە وێناکردنی منداڵێکی پاکترە: کوڕێکی ڕووت کە میز دەکاتە ناو حەوزی نافورە. ھەرچەندە بوونی ھەر لە ناوەڕاستی سەدەی ١٥دا پشتڕاست کراوەتەوە، بەڵام مانێکن پیس لەلایەن پەیکەرتاشی برابانتین یرۆم دوکویسنۆی گەورەوە دیزاین کراوەتەوە و لە ساڵی ١٦١٩ دانرا. ئەو بەردەی پەیکەرەکەی لەسەر دانراوە بە شێوازی ڕۆکایل مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٧٧٠. پەیکەرەکە بە درێژایی مێژووی چەندین جار دزراوە یان زیانێکی زۆری پێگەیشتووە. لە ساڵی ١٩٦٥ەوە کۆپییەکی لە شوێنەکەدا نمایشکراوە، کە ئەسڵییەکەی لە مۆزەخانەی شاری برۆکسلدا ھەڵگیراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Manneken Pis (Brussels)}} {{تووڵی دەروازە|بروکسێل|بەلجیکا|ئاو}} [[پۆل:ئەفسانەکانی سەدەی ناوەڕاست]] [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] kaajxmkduq7m75q14h1urjcdgjzb410 1695633 1695632 2026-10-27T12:45:13Z Shaween 18477 1695633 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox artwork|image=Bruxelles Manneken Pis cropped.jpg|image_size=250px|title=Manneken Pis|subject=[[منداڵی میزکەر]]|artist={{ill|جێرۆم دوکویسنۆی گەورە|fr|Jérôme Duquesnoy l'Ancien|nl|Hiëronymus Duquesnoy de Oudere}}|year={{unbulleted list|{{Start date|1619}}: وەشانی ئەسڵی|{{Start date|1965}}: وەشانی ئێستا}}|type=[[بڕۆنز]]|height_metric=55.5|city=[[شاری بروکسێل]], هەرێمی پایتەختی بروکسڵ، بەلجیکا|coordinates={{coord|50.8449861|4.3499932|format=dms|type:landmark_region:BE BRU_source:wikidata|display=inline,title}}|mapframe=yes|website={{URL|https://www.brussels.be/manneken-pis}}}} '''مانێکن پیس''' ([ˌmɑnəkə(m) ˈpɪs]ⓘ؛ بە ھۆڵەندی بۆ 'پیاوی بچووکی میزکەر') پەیکەرێکی نافورەی برۆنزییە بە درێژی ٥٥٫٥ سم (٢١٫٩ ئینج)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|مسار=https://www.brussels.info/peeing-boy/ |عنوان=Manneken Pis Brussels Belgium |ناشر=Brussels.info |تاريخ الوصول=2015-03-08| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20180616030137/https://www.brussels.info/peeing-boy/ | تاريخ أرشيف = 16 يونيو 2018}}</ref> لە ناوەڕاستی [[بروکسێل|برۆکسل]] لە [[بەلجیکا]]،<ref>Naomi Miller, ''Fountains as Metaphor'' from ''Fountains, Splash and Spectacle, Water and Design from the Renaissance to the Present'', edited by Marilyn Symmes, Thames and Hundson and Cooper-Hewitt National Design Museum, Smithsonian Institution. 1998</ref> کە وێناکردنی منداڵێکی پاکترە: کوڕێکی ڕووت کە میز دەکاتە ناو حەوزی نافورە. ھەرچەندە بوونی ھەر لە ناوەڕاستی سەدەی ١٥دا پشتڕاست کراوەتەوە، بەڵام مانێکن پیس لەلایەن پەیکەرتاشی برابانتین یرۆم دوکویسنۆی گەورەوە دیزاین کراوەتەوە و لە ساڵی ١٦١٩ دانرا. ئەو بەردەی پەیکەرەکەی لەسەر دانراوە بە شێوازی ڕۆکایل مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٧٧٠. پەیکەرەکە بە درێژایی مێژووی چەندین جار دزراوە یان زیانێکی زۆری پێگەیشتووە. لە ساڵی ١٩٦٥ەوە کۆپییەکی لە شوێنەکەدا نمایشکراوە، کە ئەسڵییەکەی لە مۆزەخانەی شاری برۆکسلدا ھەڵگیراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Manneken Pis (Brussels)}} {{تووڵی دەروازە|بروکسێل|بەلجیکا|ئاو}} [[پۆل:ئەفسانەکانی سەدەی ناوەڕاست]] [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] 0ny1qqaiyqp0iay9zlczxeko9xfm42n 1696199 1695633 2026-10-28T11:37:47Z Ravan 7844 1696199 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} {{Infobox artwork|image=Bruxelles Manneken Pis cropped.jpg|image_size=250px|title=مانێکن پیس|subject=[[منداڵی میزکەر]]|artist={{ill|جێرۆم دوکویسنۆی گەورە|fr|Jérôme Duquesnoy l'Ancien|nl|Hiëronymus Duquesnoy de Oudere}}|year={{unbulleted list|{{Start date|1619}}: وەشانی ئەسڵی|{{Start date|1965}}: وەشانی ئێستا}}|type=[[بڕۆنز]]|height_metric=55.5|city=[[شاری بروکسێل]], هەرێمی پایتەختی بروکسڵ، بەلجیکا|coordinates={{coord|50.8449861|4.3499932|format=dms|type:landmark_region:BE BRU_source:wikidata|display=inline,title}}|mapframe=yes|website={{URL|https://www.brussels.be/manneken-pis}}}} '''مانێکن پیس''' ([ˌmɑnəkə(m) ˈpɪs]ⓘ؛ بە ھۆڵەندی بۆ 'پیاوی بچووکی میزکەر') پەیکەرێکی نافورەی برۆنزییە بە درێژی ٥٥٫٥ سم (٢١٫٩ ئینج)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|مسار=https://www.brussels.info/peeing-boy/ |عنوان=Manneken Pis Brussels Belgium |ناشر=Brussels.info |تاريخ الوصول=2015-03-08| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20180616030137/https://www.brussels.info/peeing-boy/ | تاريخ أرشيف = 16 يونيو 2018}}</ref> لە ناوەڕاستی [[بروکسێل|برۆکسل]] لە [[بەلجیکا]]،<ref>Naomi Miller, ''Fountains as Metaphor'' from ''Fountains, Splash and Spectacle, Water and Design from the Renaissance to the Present'', edited by Marilyn Symmes, Thames and Hundson and Cooper-Hewitt National Design Museum, Smithsonian Institution. 1998</ref> کە وێناکردنی منداڵێکی پاکترە: کوڕێکی ڕووت کە میز دەکاتە ناو حەوزی نافورە. ھەرچەندە بوونی ھەر لە ناوەڕاستی سەدەی ١٥دا پشتڕاست کراوەتەوە، بەڵام مانێکن پیس لەلایەن پەیکەرتاشی برابانتین یرۆم دوکویسنۆی گەورەوە دیزاین کراوەتەوە و لە ساڵی ١٦١٩ دانرا. ئەو بەردەی پەیکەرەکەی لەسەر دانراوە بە شێوازی ڕۆکایل مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٧٧٠. پەیکەرەکە بە درێژایی مێژووی چەندین جار دزراوە یان زیانێکی زۆری پێگەیشتووە. لە ساڵی ١٩٦٥ەوە کۆپییەکی لە شوێنەکەدا نمایشکراوە، کە ئەسڵییەکەی لە مۆزەخانەی شاری برۆکسلدا ھەڵگیراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Manneken Pis (Brussels)}} {{تووڵی دەروازە|بروکسێل|بەلجیکا|ئاو}} [[پۆل:ئەفسانەکانی سەدەی ناوەڕاست]] [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] 0hdc8ro13x32x5n0a4rmpmi2xwrldw4 1696200 1696199 2026-10-28T11:38:34Z Ravan 7844 1696200 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''مانێکن پیس''' ([ˌmɑnəkə(m) ˈpɪs]ⓘ؛ بە ھۆڵەندی بۆ 'پیاوی بچووکی میزکەر') پەیکەرێکی نافورەی برۆنزییە بە درێژی ٥٥٫٥ سم (٢١٫٩ ئینج)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|مسار=https://www.brussels.info/peeing-boy/ |عنوان=Manneken Pis Brussels Belgium |ناشر=Brussels.info |تاريخ الوصول=2015-03-08| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20180616030137/https://www.brussels.info/peeing-boy/ | تاريخ أرشيف = 16 يونيو 2018}}</ref> لە ناوەڕاستی [[بروکسێل|برۆکسل]] لە [[بەلجیکا]]،<ref>Naomi Miller, ''Fountains as Metaphor'' from ''Fountains, Splash and Spectacle, Water and Design from the Renaissance to the Present'', edited by Marilyn Symmes, Thames and Hundson and Cooper-Hewitt National Design Museum, Smithsonian Institution. 1998</ref> کە وێناکردنی منداڵێکی پاکترە: کوڕێکی ڕووت کە میز دەکاتە ناو حەوزی نافورە. ھەرچەندە بوونی ھەر لە ناوەڕاستی سەدەی ١٥دا پشتڕاست کراوەتەوە، بەڵام مانێکن پیس لەلایەن پەیکەرتاشی برابانتین یرۆم دوکویسنۆی گەورەوە دیزاین کراوەتەوە و لە ساڵی ١٦١٩ دانرا. ئەو بەردەی پەیکەرەکەی لەسەر دانراوە بە شێوازی ڕۆکایل مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٧٧٠. پەیکەرەکە بە درێژایی مێژووی چەندین جار دزراوە یان زیانێکی زۆری پێگەیشتووە. لە ساڵی ١٩٦٥ەوە کۆپییەکی لە شوێنەکەدا نمایشکراوە، کە ئەسڵییەکەی لە مۆزەخانەی شاری برۆکسلدا ھەڵگیراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Manneken Pis (Brussels)}} {{تووڵی دەروازە|بروکسێل|بەلجیکا|ئاو}} [[پۆل:ئەفسانەکانی سەدەی ناوەڕاست]] [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] q33j69it3ksio1iziy4a735wfycqp8v 0 305694 1695622 1695311 2026-10-27T12:06:23Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ پارامەترە واڵاکان لابران (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695622 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''داریۆ ئامۆدی''' لەدایکبووی ١٩٨٣، توێژەر و خاوەنکارێکی ئەمریکییە لە [[ژیریی دەستکرد|بواری زیرەکی دەستکرد]] (AI). لە ساڵی ٢٠٢١ لەگەڵ خوشکەکەی دانیێلا ئامۆدی [[ئانترۆپیک|کۆمپانیای Anthropic]] یان دامەزراند، کە کۆمپانیای پشت زنجیرەی [[مۆدێلی زمانیی گەورە|مۆدێلی زمانی گەورەی]] [[کلۆد (مۆدێلی زمان)|Claude ە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Perrigo |یەکەم=Billy |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://time.com/6980000/anthropic/|سەردێڕ=Inside Anthropic, the AI Company Betting That Safety Can Be a Winning Strategy |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Time}}</ref> پێش ئەوەش جێگری سەرۆکی توێژینەوە بووە لە [[ئۆپن ئەی ئای|OpenAI]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Roose |یەکەم=Kevin |ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2023/07/11/technology/anthropic-ai-claude-chatbot.html|سەردێڕ=Inside the White-Hot Center of A.I. Doomerism}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Oreskovic |یەکەم=Alexei |ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://fortune.com/2023/07/10/anthropic-ceo-dario-amodei-ai-risks-short-medium-long-term/|سەردێڕ=Anthropic CEO lays out A.I.'s short, medium, and long-term risks}}</ref> تا مانگی ئایاری ٢٠٢٦ بە بڕی ٩٦٥ ملیار دۆلاری ئەمریکی، کۆمپانیای Anthropic یەکێکە لە بەنرخترین کۆمپانیاکانی AI pure play، کە OpenAI ڕکابەری دەکات. ئامۆدی بڕوانامەی دکتۆرای لە بایۆفیزیا لە [[زانکۆی پرینستۆن]] بەدەستھێناوە. لە ساڵی ٢٠١٤ تا ٢٠١٦ لە [[بایدوو|کۆمپانیای بایدو]] و گووگڵ برەین کاری لەسەر [[فێربوونی مەکینە|فێربوونی ئامێر]] کردووە. لە OpenAI، کار لەسەر پەرەپێدانی GPT-2، [[جی-پی-تی-٣|GPT-3]]، و فێربوونی بەھێزکردن لە فیدباکەکانی مرۆڤەوە کردووە. ئامۆدی سەرکردایەتی کلتوری سەلامەتی AI ی کردووە لە ئەنترۆپیک، و ئەگەری زیانێکی کارەساتباری لە AI لە ١٠–٢٥٪ دەربڕیوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Morrone |یەکەم=Megan |ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.axios.com/2025/09/17/anthropic-dario-amodei-p-doom-25-percent|سەردێڕ=Amodei on AI: "There's a 25% chance that things go really, really badly" |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Axios |زمان=en}}</ref> لە ھەمان کاتدا، ئامۆدی داکۆکی لە گەلانی دیموکرات کردووە کە پێشەنگی AI بپارێزن بۆ [[تیۆریی واپرینگێنی|ڕاگرتنی]] گەلانی تاکڕەو، بە تایبەت چین، لە ڕێگەی AI سەربازی پێشکەوتوو، کۆنترۆڵی ھەناردەکردنی [[نیوەگەیێنەر|نیمچە ھێڵکار]] و پارێزبەندی تەقاندنەوە.<ref name="OfficialSite10.11.24">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Amodei |یەکەم=Dario |ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://darioamodei.com/machines-of-loving-grace|سەردێڕ=Dario Amodei — Machines of Loving Grace |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|زمان=en}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Murgia |یەکەم=Madhumita |ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.ft.com/content/e75e3388-4700-413d-ab67-778410c2d977|سەردێڕ=Anthropic’s Dario Amodei: Democracies must maintain the lead in AI |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[Financial Times]]}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://darioamodei.com/post/we-must-pace-the-frontier|سەردێڕ=Dario Amodei — We Must Pace the Frontier |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=darioamodei.com |زمان=en}}</ref> ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٢٦ەوە، ئامۆدی داوای خاوکردنەوەی گەشەپێدانی AI دەکات، بەتایبەتی خۆباشکردنی دووبارەبووەوە لەلایەن دەوڵەتە دیموکراتەکانەوە، لە ھەمان کاتدا چین بەشدار دەکات لە کۆنترۆڵکردنی چەک -دیپلۆماسی ھاوشێوە.<ref name=":3"/> گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' ئامۆدی وەک یەکێک لە [[تایم ١٠٠|١٠٠ کەسە کاریگەرەکانی جیھان]] لە ساڵانی ٢٠٢٥ و ٢٠٢٦دا خستووەتە لیستەکەوە. == سەرەتای ژیان == داریۆ ئامۆدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە شاری سانفرانسیسکۆ لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە. خوشکەکەی بەناوی دانیێلا دوای چوار ساڵ لەدایکبووە. باوکی بەناوی ڕیکاردۆ ئامۆدی، پیشەسازی چەرمێکی ئیتاڵی-ئەمریکی و خەڵکی شاری ماسا ماریتیما لە [[تاسکەنی]]، کاتێک داریۆ تەمەنی ٢٣ ساڵ بوو بەھۆی [[ھەوکردنی جگەر سی|ھەوکردنی جگەری جۆری سی]] گیانی لەدەستدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Frasso |یەکەم=Edoardo |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://ainews.it/chi-sono-dario-e-daniela-amodei-gli-italoamericani-delletica-tech/|سەردێڕ=Anthropic: chi sono i fondatori Dario e Daniela Amodei, gli italoamericani dell'AI etica |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=AI News |زمان=it-IT}}</ref> دایکی، ئیلێنا ئینگل، جوولەکەیەکی ئەمریکییە و لە شیکاگۆ لەدایکبووە، وەک بەڕێوەبەری پڕۆژە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Katz |یەکەم=Leslie |ڕێکەوت=٦ی ئازاری ١٩٩٨|ناونیشان=https://jweekly.com/1998/03/06/magnes-owned-site-to-house-berkeley-s-main-library/|سەردێڕ=Magnes-owned site to house Berkeleys main library |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[J. The Jewish News of Northern California]] |وتەگێڕانەوە=Library staff spent eight months looking at possible temporary sites, according to Elena Engel, the library’s project manager for the renovation.}}</ref> بۆ کتێبخانەکان کاری کردووە.<ref name="RFIDCostsBenefits">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Engel |یەکەم=Elena |ڕێکەوت=٢٠٠٦|ناونیشان=https://kcoyle.net/RFIDCostsBenefits.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=Karen Coyle}}</ref> داریۆ لە سانفرانسیسکۆ گەورە بووە و لە قوتابخانەی ئامادەیی لۆوێڵ دەرچووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشان=https://issuu.com/lowell_alumni_association/docs/laa_winter08 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250221215644/https://issuu.com/lowell_alumni_association/docs/laa_winter08 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Issuu |زمان=en}}</ref> ئەندامی [[ئۆڵۆمپیادی نیشتمانی فیزیکی ئەمریکا|تیمی ئۆڵۆمپیادی فیزیای ئەمریکا]] بووە لە ساڵی ٢٠٠٠.<ref name="Physics Olympics-2000">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.aapt.org/olympiad2000/team2000.html|سەردێڕ=Us Physics Olympiad Team 2000 Home}}</ref> ئامۆدی دەستی بە کۆلێژ کرد لە کالتێک، لەوێ لەگەڵ تۆم تۆمبرێلۆ وەک یەکێک لە خوێندکارەکانی فیزیای ١١ کاریان کرد. دواتر گواسترایەوە بۆ [[زانکۆی ستانفۆرد]]، لەوێ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە فیزیا وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Fuller-Wright |یەکەم=Liz |ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.princeton.edu/news/2023/09/12/time-magazines-time100-artificial-intelligence-list-honors-six-princetonians|سەردێڕ=TIME Magazine's TIME100 artificial intelligence list honors six Princetonians |زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٧دا زەمالەی دامەزراوەی ھێرتز پێبەخشرا لەکاتێکدا بڕوانامەی دکتۆرای لە بایۆفیزیا لە [[زانکۆی پرینستۆن]] بەدەستھێنا. دواتر لە ساڵی ٢٠١١ خەڵاتی تێزی ھێرتزی وەرگرت بەھۆی لێکۆڵینەوەکانی دکتۆرا لە بواری ئەلکترۆفیزیۆلۆژیای سووڕەکانی دەمار. زانای پۆست دکتۆرا بووە لە زانکۆی ستانفۆرد لە قوتابخانەی پزیشکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hertzfoundation.org/person/dario-amodei/|سەردێڕ=Dario Amodei}}</ref> == پیشە == لە تشرینی دووەمی ٢٠١٤ تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ لە [[بایدوو]] کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Griffiths |یەکەم=Brent D. |ناونیشان=https://www.businessinsider.com/dario-amodei|سەردێڕ=Meet Dario Amodei, Anthropic's outspoken CEO |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=[[Business Insider]] |زمان=en-US}}</ref> دوای ئەوە لە کۆمپانیای گووگڵ براین کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.linkedin.com/in/dario-amodei-3934934/ |وێبگە=LinkedIn}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦، ئامۆدی پەیوەندی بە [[ئۆپن ئەی ئای|OpenAI]] کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Hao |یەکەم=Karen |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.technologyreview.com/2020/02/17/844721/ai-openai-moonshot-elon-musk-sam-altman-greg-brockman-messy-secretive-reality/}}</ref> ئەو کاری لەسەر پەرەپێدانی GPT-2 و [[جی-پی-تی-٣|GPT-3]] و فێربوونی بەھێزکردن لە فیدباکەکانی مرۆڤەوە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Christiano |یەکەم=Paul |سەردێڕ=Deep reinforcement learning from human preferences |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشان=http://arxiv.org/abs/1706.03741 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=arXiv |doi=10.48550/arXiv.1706.03741 |id=arXiv:1706.03741 |دوایین٢=Leike |یەکەم٢=Jan |دوایین٣=Brown |یەکەم٣=Tom B. |دوایین٤=Martic |یەکەم٤=Miljan |دوایین٥=Legg |یەکەم٥=Shane |دوایین٦=Amodei |یەکەم٦=Dario}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://openai.com/index/organizational-update/|سەردێڕ=Organizational update from OpenAI |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=OpenAI |زمان=en-US}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢١ داریۆ و خوشکەکەی دانیێلا لەگەڵ پێنج ئەندامی دیکەی باڵای پێشووی ئۆپن ئەی ئای کە بریتی بوون لە جارێد کاپلان و کریس ئۆلا، [[ئانترۆپیک|کۆمپانیای ئەنترۆپیکیان]] دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Varanasi |یەکەم=Lakshmi |ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.businessinsider.com/anthropic-ceo-dario-amodei-drags-openai-and-google-code-red-2025-12|سەردێڕ=Anthropic CEO Dario Amodei drags OpenAI and Google: 'We don't have to do any code reds' |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Business Insider |زمان=en-US}}</ref> خوشک و براکانی ئامۆدی لەنێو ئەو کەسانەدا بوون کە بەھۆی جیاوازی ئاراستەکانەوە OpenAI یان بەجێھێشتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Goldman |یەکەم=Sharon |ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://venturebeat.com/ai/as-anthropic-seeks-billions-to-take-on-openai-industrial-capture-is-nigh-or-is-it/ |وێبگە=VentureBeat |زمان=en-US}}</ref> لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٣، دەستەی بەڕێوەبەری کۆمپانیای OpenAI پەیوەندی بە کۆمپانیای Amodei کرد سەبارەت بە گۆڕینی [[سام ئاڵتمان]] و ئەگەری تێکەڵکردنی ئەو دوو کۆمپانیا دەستپێشخەرە. ئامۆدی ھەردوو ئۆفەرەکەی ڕەتکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Dastin |یەکەم=Jeffrey |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.reuters.com/technology/openais-board-approached-anthropic-ceo-about-top-job-merger-sources-2023-11-21/|سەردێڕ=OpenAI's board approached Anthropic CEO about top job and merger}}</ref> گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' ئامۆدی لە ساڵی ٢٠٢٥ و<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kutcher |یەکەم=Ashton |بەستەری نووسەر=Ashton Kutcher |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://time.com/collections/100-most-influential-people-2025/7273747/dario-amodei |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=TIME |زمان=en}}</ref> و دیسانەوە لە ساڵی ٢٠٢٦ شانبەشانی دانیێلای خوشکی، ئامۆدی وەک یەکێک لە [[تایم ١٠٠|١٠٠ کەسە کاریگەرەکانی جیھان]] خستەڕوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Perrigo |یەکەم=Billy |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://time.com/collection/100-most-influential-people/2026/dario-daniela-amodei/|سەردێڕ=Dario Amodei and Daniela Amodei: The 100 Most Influential People of 2026 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Time (magazine)|Time]]}}</ref> ھەروەھا وەک یەکێک لە "تەلارسازەکانی AI" بۆ [[کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)|کەسایەتی ساڵی تایم]] ' ''.'' {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٦|٠٥}} بەھای ئەنترۆپیک بە ٩٦٥ ملیار دۆلار مەزەندە دەکرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.anthropic.com/news/series-h|سەردێڕ=Anthropic raises $65B Series H at $965B valuation |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.anthropic.com |زمان=en}}</ref> لەگەڵ ''[[Forbes|فۆربێس]]'' کە سامانی پاکی ئامۆدی بە ١٥٫٥ ملیار دۆلار خەمڵاندووە. لە ئەیلوولی ٢٠٢٦، ئامۆدی داوای کرد کە پیشەسازی تەکنەلۆژیا خێرایی پەرەپێدانی AI خاو بکاتەوە و وتی ئەنترۆپیک ڕێگە بە ھەڵسەنگێنەرانی سەربەخۆ دەدات دەستیان بە ھەمیشەیی بگات بە مۆدێلەکانی بۆ ھەڵسەنگاندنی ئەوەی کە ئایا کۆمپانیاکە پابەندبوونەکانی سەلامەتی خۆی پەیڕەو دەکات یان نا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/anthropic-ceo-dario-amodei-on-ai-risks/|سەردێڕ=Anthropic CEO Dario Amodei: "For too long the industry lied" about AI risks - CBS News |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|زمان=en-US}}</ref> لە بڵاوکردنەوەی زانیارییە دارایییەکانی IPO و بەیاننامەی ئەنترۆپیکدا ئاشکرا بووە کە پاکێجی قەرەبووکردنەوەی ئامۆدی لە ساڵی ٢٠٢٥دا ١٨ ملیۆن دۆلار بووە، بە پشکەکانیشەوە. بەھای IPO یان تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ بە ٢ تریلیۆن دۆلار خەمڵێندراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} [[پۆل:کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:ملیاردێرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:Articles with hCards]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان]] le7cuv1tweaik8wqtpmwbh7f3sjbvs5 1695722 1695622 2026-10-27T16:24:52Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Dario Amodei}} 1695722 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''داریۆ ئامۆدی''' لەدایکبووی ١٩٨٣، توێژەر و خاوەنکارێکی ئەمریکییە لە [[ژیریی دەستکرد|بواری زیرەکی دەستکرد]] (AI). لە ساڵی ٢٠٢١ لەگەڵ خوشکەکەی دانیێلا ئامۆدی [[ئانترۆپیک|کۆمپانیای Anthropic]] یان دامەزراند، کە کۆمپانیای پشت زنجیرەی [[مۆدێلی زمانیی گەورە|مۆدێلی زمانی گەورەی]] [[کلۆد (مۆدێلی زمان)|Claude ە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Perrigo |یەکەم=Billy |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://time.com/6980000/anthropic/|سەردێڕ=Inside Anthropic, the AI Company Betting That Safety Can Be a Winning Strategy |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Time}}</ref> پێش ئەوەش جێگری سەرۆکی توێژینەوە بووە لە [[ئۆپن ئەی ئای|OpenAI]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Roose |یەکەم=Kevin |ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2023/07/11/technology/anthropic-ai-claude-chatbot.html|سەردێڕ=Inside the White-Hot Center of A.I. Doomerism}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Oreskovic |یەکەم=Alexei |ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://fortune.com/2023/07/10/anthropic-ceo-dario-amodei-ai-risks-short-medium-long-term/|سەردێڕ=Anthropic CEO lays out A.I.'s short, medium, and long-term risks}}</ref> تا مانگی ئایاری ٢٠٢٦ بە بڕی ٩٦٥ ملیار دۆلاری ئەمریکی، کۆمپانیای Anthropic یەکێکە لە بەنرخترین کۆمپانیاکانی AI pure play، کە OpenAI ڕکابەری دەکات. ئامۆدی بڕوانامەی دکتۆرای لە بایۆفیزیا لە [[زانکۆی پرینستۆن]] بەدەستھێناوە. لە ساڵی ٢٠١٤ تا ٢٠١٦ لە [[بایدوو|کۆمپانیای بایدو]] و گووگڵ برەین کاری لەسەر [[فێربوونی مەکینە|فێربوونی ئامێر]] کردووە. لە OpenAI، کار لەسەر پەرەپێدانی GPT-2، [[جی-پی-تی-٣|GPT-3]]، و فێربوونی بەھێزکردن لە فیدباکەکانی مرۆڤەوە کردووە. ئامۆدی سەرکردایەتی کلتوری سەلامەتی AI ی کردووە لە ئەنترۆپیک، و ئەگەری زیانێکی کارەساتباری لە AI لە ١٠–٢٥٪ دەربڕیوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Morrone |یەکەم=Megan |ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.axios.com/2025/09/17/anthropic-dario-amodei-p-doom-25-percent|سەردێڕ=Amodei on AI: "There's a 25% chance that things go really, really badly" |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Axios |زمان=en}}</ref> لە ھەمان کاتدا، ئامۆدی داکۆکی لە گەلانی دیموکرات کردووە کە پێشەنگی AI بپارێزن بۆ [[تیۆریی واپرینگێنی|ڕاگرتنی]] گەلانی تاکڕەو، بە تایبەت چین، لە ڕێگەی AI سەربازی پێشکەوتوو، کۆنترۆڵی ھەناردەکردنی [[نیوەگەیێنەر|نیمچە ھێڵکار]] و پارێزبەندی تەقاندنەوە.<ref name="OfficialSite10.11.24">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Amodei |یەکەم=Dario |ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://darioamodei.com/machines-of-loving-grace|سەردێڕ=Dario Amodei — Machines of Loving Grace |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|زمان=en}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Murgia |یەکەم=Madhumita |ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.ft.com/content/e75e3388-4700-413d-ab67-778410c2d977|سەردێڕ=Anthropic’s Dario Amodei: Democracies must maintain the lead in AI |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[Financial Times]]}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://darioamodei.com/post/we-must-pace-the-frontier|سەردێڕ=Dario Amodei — We Must Pace the Frontier |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=darioamodei.com |زمان=en}}</ref> ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٢٦ەوە، ئامۆدی داوای خاوکردنەوەی گەشەپێدانی AI دەکات، بەتایبەتی خۆباشکردنی دووبارەبووەوە لەلایەن دەوڵەتە دیموکراتەکانەوە، لە ھەمان کاتدا چین بەشدار دەکات لە کۆنترۆڵکردنی چەک -دیپلۆماسی ھاوشێوە.<ref name=":3"/> گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' ئامۆدی وەک یەکێک لە [[تایم ١٠٠|١٠٠ کەسە کاریگەرەکانی جیھان]] لە ساڵانی ٢٠٢٥ و ٢٠٢٦دا خستووەتە لیستەکەوە. == سەرەتای ژیان == داریۆ ئامۆدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە شاری سانفرانسیسکۆ لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە. خوشکەکەی بەناوی دانیێلا دوای چوار ساڵ لەدایکبووە. باوکی بەناوی ڕیکاردۆ ئامۆدی، پیشەسازی چەرمێکی ئیتاڵی-ئەمریکی و خەڵکی شاری ماسا ماریتیما لە [[تاسکەنی]]، کاتێک داریۆ تەمەنی ٢٣ ساڵ بوو بەھۆی [[ھەوکردنی جگەر سی|ھەوکردنی جگەری جۆری سی]] گیانی لەدەستدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Frasso |یەکەم=Edoardo |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://ainews.it/chi-sono-dario-e-daniela-amodei-gli-italoamericani-delletica-tech/|سەردێڕ=Anthropic: chi sono i fondatori Dario e Daniela Amodei, gli italoamericani dell'AI etica |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=AI News |زمان=it-IT}}</ref> دایکی، ئیلێنا ئینگل، جوولەکەیەکی ئەمریکییە و لە شیکاگۆ لەدایکبووە، وەک بەڕێوەبەری پڕۆژە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Katz |یەکەم=Leslie |ڕێکەوت=٦ی ئازاری ١٩٩٨|ناونیشان=https://jweekly.com/1998/03/06/magnes-owned-site-to-house-berkeley-s-main-library/|سەردێڕ=Magnes-owned site to house Berkeleys main library |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[J. The Jewish News of Northern California]] |وتەگێڕانەوە=Library staff spent eight months looking at possible temporary sites, according to Elena Engel, the library’s project manager for the renovation.}}</ref> بۆ کتێبخانەکان کاری کردووە.<ref name="RFIDCostsBenefits">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Engel |یەکەم=Elena |ڕێکەوت=٢٠٠٦|ناونیشان=https://kcoyle.net/RFIDCostsBenefits.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=Karen Coyle}}</ref> داریۆ لە سانفرانسیسکۆ گەورە بووە و لە قوتابخانەی ئامادەیی لۆوێڵ دەرچووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشان=https://issuu.com/lowell_alumni_association/docs/laa_winter08 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250221215644/https://issuu.com/lowell_alumni_association/docs/laa_winter08 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Issuu |زمان=en}}</ref> ئەندامی [[ئۆڵۆمپیادی نیشتمانی فیزیکی ئەمریکا|تیمی ئۆڵۆمپیادی فیزیای ئەمریکا]] بووە لە ساڵی ٢٠٠٠.<ref name="Physics Olympics-2000">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.aapt.org/olympiad2000/team2000.html|سەردێڕ=Us Physics Olympiad Team 2000 Home}}</ref> ئامۆدی دەستی بە کۆلێژ کرد لە کالتێک، لەوێ لەگەڵ تۆم تۆمبرێلۆ وەک یەکێک لە خوێندکارەکانی فیزیای ١١ کاریان کرد. دواتر گواسترایەوە بۆ [[زانکۆی ستانفۆرد]]، لەوێ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە فیزیا وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Fuller-Wright |یەکەم=Liz |ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.princeton.edu/news/2023/09/12/time-magazines-time100-artificial-intelligence-list-honors-six-princetonians|سەردێڕ=TIME Magazine's TIME100 artificial intelligence list honors six Princetonians |زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٧دا زەمالەی دامەزراوەی ھێرتز پێبەخشرا لەکاتێکدا بڕوانامەی دکتۆرای لە بایۆفیزیا لە [[زانکۆی پرینستۆن]] بەدەستھێنا. دواتر لە ساڵی ٢٠١١ خەڵاتی تێزی ھێرتزی وەرگرت بەھۆی لێکۆڵینەوەکانی دکتۆرا لە بواری ئەلکترۆفیزیۆلۆژیای سووڕەکانی دەمار. زانای پۆست دکتۆرا بووە لە زانکۆی ستانفۆرد لە قوتابخانەی پزیشکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hertzfoundation.org/person/dario-amodei/|سەردێڕ=Dario Amodei}}</ref> == پیشە == لە تشرینی دووەمی ٢٠١٤ تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ لە [[بایدوو]] کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Griffiths |یەکەم=Brent D. |ناونیشان=https://www.businessinsider.com/dario-amodei|سەردێڕ=Meet Dario Amodei, Anthropic's outspoken CEO |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=[[Business Insider]] |زمان=en-US}}</ref> دوای ئەوە لە کۆمپانیای گووگڵ براین کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.linkedin.com/in/dario-amodei-3934934/ |وێبگە=LinkedIn}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦، ئامۆدی پەیوەندی بە [[ئۆپن ئەی ئای|OpenAI]] کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Hao |یەکەم=Karen |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.technologyreview.com/2020/02/17/844721/ai-openai-moonshot-elon-musk-sam-altman-greg-brockman-messy-secretive-reality/}}</ref> ئەو کاری لەسەر پەرەپێدانی GPT-2 و [[جی-پی-تی-٣|GPT-3]] و فێربوونی بەھێزکردن لە فیدباکەکانی مرۆڤەوە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Christiano |یەکەم=Paul |سەردێڕ=Deep reinforcement learning from human preferences |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشان=http://arxiv.org/abs/1706.03741 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=arXiv |doi=10.48550/arXiv.1706.03741 |id=arXiv:1706.03741 |دوایین٢=Leike |یەکەم٢=Jan |دوایین٣=Brown |یەکەم٣=Tom B. |دوایین٤=Martic |یەکەم٤=Miljan |دوایین٥=Legg |یەکەم٥=Shane |دوایین٦=Amodei |یەکەم٦=Dario}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://openai.com/index/organizational-update/|سەردێڕ=Organizational update from OpenAI |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=OpenAI |زمان=en-US}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢١ داریۆ و خوشکەکەی دانیێلا لەگەڵ پێنج ئەندامی دیکەی باڵای پێشووی ئۆپن ئەی ئای کە بریتی بوون لە جارێد کاپلان و کریس ئۆلا، [[ئانترۆپیک|کۆمپانیای ئەنترۆپیکیان]] دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Varanasi |یەکەم=Lakshmi |ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.businessinsider.com/anthropic-ceo-dario-amodei-drags-openai-and-google-code-red-2025-12|سەردێڕ=Anthropic CEO Dario Amodei drags OpenAI and Google: 'We don't have to do any code reds' |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Business Insider |زمان=en-US}}</ref> خوشک و براکانی ئامۆدی لەنێو ئەو کەسانەدا بوون کە بەھۆی جیاوازی ئاراستەکانەوە OpenAI یان بەجێھێشتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Goldman |یەکەم=Sharon |ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://venturebeat.com/ai/as-anthropic-seeks-billions-to-take-on-openai-industrial-capture-is-nigh-or-is-it/ |وێبگە=VentureBeat |زمان=en-US}}</ref> لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٣، دەستەی بەڕێوەبەری کۆمپانیای OpenAI پەیوەندی بە کۆمپانیای Amodei کرد سەبارەت بە گۆڕینی [[سام ئاڵتمان]] و ئەگەری تێکەڵکردنی ئەو دوو کۆمپانیا دەستپێشخەرە. ئامۆدی ھەردوو ئۆفەرەکەی ڕەتکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Dastin |یەکەم=Jeffrey |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.reuters.com/technology/openais-board-approached-anthropic-ceo-about-top-job-merger-sources-2023-11-21/|سەردێڕ=OpenAI's board approached Anthropic CEO about top job and merger}}</ref> گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' ئامۆدی لە ساڵی ٢٠٢٥ و<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kutcher |یەکەم=Ashton |بەستەری نووسەر=Ashton Kutcher |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://time.com/collections/100-most-influential-people-2025/7273747/dario-amodei |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=TIME |زمان=en}}</ref> و دیسانەوە لە ساڵی ٢٠٢٦ شانبەشانی دانیێلای خوشکی، ئامۆدی وەک یەکێک لە [[تایم ١٠٠|١٠٠ کەسە کاریگەرەکانی جیھان]] خستەڕوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Perrigo |یەکەم=Billy |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://time.com/collection/100-most-influential-people/2026/dario-daniela-amodei/|سەردێڕ=Dario Amodei and Daniela Amodei: The 100 Most Influential People of 2026 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Time (magazine)|Time]]}}</ref> ھەروەھا وەک یەکێک لە "تەلارسازەکانی AI" بۆ [[کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)|کەسایەتی ساڵی تایم]] ' ''.'' {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٦|٠٥}} بەھای ئەنترۆپیک بە ٩٦٥ ملیار دۆلار مەزەندە دەکرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.anthropic.com/news/series-h|سەردێڕ=Anthropic raises $65B Series H at $965B valuation |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.anthropic.com |زمان=en}}</ref> لەگەڵ ''[[Forbes|فۆربێس]]'' کە سامانی پاکی ئامۆدی بە ١٥٫٥ ملیار دۆلار خەمڵاندووە. لە ئەیلوولی ٢٠٢٦، ئامۆدی داوای کرد کە پیشەسازی تەکنەلۆژیا خێرایی پەرەپێدانی AI خاو بکاتەوە و وتی ئەنترۆپیک ڕێگە بە ھەڵسەنگێنەرانی سەربەخۆ دەدات دەستیان بە ھەمیشەیی بگات بە مۆدێلەکانی بۆ ھەڵسەنگاندنی ئەوەی کە ئایا کۆمپانیاکە پابەندبوونەکانی سەلامەتی خۆی پەیڕەو دەکات یان نا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/anthropic-ceo-dario-amodei-on-ai-risks/|سەردێڕ=Anthropic CEO Dario Amodei: "For too long the industry lied" about AI risks - CBS News |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|زمان=en-US}}</ref> لە بڵاوکردنەوەی زانیارییە دارایییەکانی IPO و بەیاننامەی ئەنترۆپیکدا ئاشکرا بووە کە پاکێجی قەرەبووکردنەوەی ئامۆدی لە ساڵی ٢٠٢٥دا ١٨ ملیۆن دۆلار بووە، بە پشکەکانیشەوە. بەھای IPO یان تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ بە ٢ تریلیۆن دۆلار خەمڵێندراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Dario Amodei}} [[پۆل:کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:ملیاردێرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:Articles with hCards]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان]] b7h53ngdfn5wig7pjgfgdzwzpvysyua 1695775 1695722 2026-10-27T17:03:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]]، [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، [[دەروازە:تەکنۆلۆژیا|تەکنۆلۆژیا]] و [[دەروازە:کۆمپانیا|کۆمپانیا]] 1695775 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''داریۆ ئامۆدی''' لەدایکبووی ١٩٨٣، توێژەر و خاوەنکارێکی ئەمریکییە لە [[ژیریی دەستکرد|بواری زیرەکی دەستکرد]] (AI). لە ساڵی ٢٠٢١ لەگەڵ خوشکەکەی دانیێلا ئامۆدی [[ئانترۆپیک|کۆمپانیای Anthropic]] یان دامەزراند، کە کۆمپانیای پشت زنجیرەی [[مۆدێلی زمانیی گەورە|مۆدێلی زمانی گەورەی]] [[کلۆد (مۆدێلی زمان)|Claude ە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Perrigo |یەکەم=Billy |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://time.com/6980000/anthropic/|سەردێڕ=Inside Anthropic, the AI Company Betting That Safety Can Be a Winning Strategy |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Time}}</ref> پێش ئەوەش جێگری سەرۆکی توێژینەوە بووە لە [[ئۆپن ئەی ئای|OpenAI]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Roose |یەکەم=Kevin |ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2023/07/11/technology/anthropic-ai-claude-chatbot.html|سەردێڕ=Inside the White-Hot Center of A.I. Doomerism}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Oreskovic |یەکەم=Alexei |ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://fortune.com/2023/07/10/anthropic-ceo-dario-amodei-ai-risks-short-medium-long-term/|سەردێڕ=Anthropic CEO lays out A.I.'s short, medium, and long-term risks}}</ref> تا مانگی ئایاری ٢٠٢٦ بە بڕی ٩٦٥ ملیار دۆلاری ئەمریکی، کۆمپانیای Anthropic یەکێکە لە بەنرخترین کۆمپانیاکانی AI pure play، کە OpenAI ڕکابەری دەکات. ئامۆدی بڕوانامەی دکتۆرای لە بایۆفیزیا لە [[زانکۆی پرینستۆن]] بەدەستھێناوە. لە ساڵی ٢٠١٤ تا ٢٠١٦ لە [[بایدوو|کۆمپانیای بایدو]] و گووگڵ برەین کاری لەسەر [[فێربوونی مەکینە|فێربوونی ئامێر]] کردووە. لە OpenAI، کار لەسەر پەرەپێدانی GPT-2، [[جی-پی-تی-٣|GPT-3]]، و فێربوونی بەھێزکردن لە فیدباکەکانی مرۆڤەوە کردووە. ئامۆدی سەرکردایەتی کلتوری سەلامەتی AI ی کردووە لە ئەنترۆپیک، و ئەگەری زیانێکی کارەساتباری لە AI لە ١٠–٢٥٪ دەربڕیوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Morrone |یەکەم=Megan |ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.axios.com/2025/09/17/anthropic-dario-amodei-p-doom-25-percent|سەردێڕ=Amodei on AI: "There's a 25% chance that things go really, really badly" |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Axios |زمان=en}}</ref> لە ھەمان کاتدا، ئامۆدی داکۆکی لە گەلانی دیموکرات کردووە کە پێشەنگی AI بپارێزن بۆ [[تیۆریی واپرینگێنی|ڕاگرتنی]] گەلانی تاکڕەو، بە تایبەت چین، لە ڕێگەی AI سەربازی پێشکەوتوو، کۆنترۆڵی ھەناردەکردنی [[نیوەگەیێنەر|نیمچە ھێڵکار]] و پارێزبەندی تەقاندنەوە.<ref name="OfficialSite10.11.24">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Amodei |یەکەم=Dario |ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://darioamodei.com/machines-of-loving-grace|سەردێڕ=Dario Amodei — Machines of Loving Grace |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|زمان=en}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Murgia |یەکەم=Madhumita |ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.ft.com/content/e75e3388-4700-413d-ab67-778410c2d977|سەردێڕ=Anthropic’s Dario Amodei: Democracies must maintain the lead in AI |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[Financial Times]]}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://darioamodei.com/post/we-must-pace-the-frontier|سەردێڕ=Dario Amodei — We Must Pace the Frontier |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=darioamodei.com |زمان=en}}</ref> ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٢٦ەوە، ئامۆدی داوای خاوکردنەوەی گەشەپێدانی AI دەکات، بەتایبەتی خۆباشکردنی دووبارەبووەوە لەلایەن دەوڵەتە دیموکراتەکانەوە، لە ھەمان کاتدا چین بەشدار دەکات لە کۆنترۆڵکردنی چەک -دیپلۆماسی ھاوشێوە.<ref name=":3"/> گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' ئامۆدی وەک یەکێک لە [[تایم ١٠٠|١٠٠ کەسە کاریگەرەکانی جیھان]] لە ساڵانی ٢٠٢٥ و ٢٠٢٦دا خستووەتە لیستەکەوە. == سەرەتای ژیان == داریۆ ئامۆدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە شاری سانفرانسیسکۆ لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە. خوشکەکەی بەناوی دانیێلا دوای چوار ساڵ لەدایکبووە. باوکی بەناوی ڕیکاردۆ ئامۆدی، پیشەسازی چەرمێکی ئیتاڵی-ئەمریکی و خەڵکی شاری ماسا ماریتیما لە [[تاسکەنی]]، کاتێک داریۆ تەمەنی ٢٣ ساڵ بوو بەھۆی [[ھەوکردنی جگەر سی|ھەوکردنی جگەری جۆری سی]] گیانی لەدەستدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Frasso |یەکەم=Edoardo |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://ainews.it/chi-sono-dario-e-daniela-amodei-gli-italoamericani-delletica-tech/|سەردێڕ=Anthropic: chi sono i fondatori Dario e Daniela Amodei, gli italoamericani dell'AI etica |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=AI News |زمان=it-IT}}</ref> دایکی، ئیلێنا ئینگل، جوولەکەیەکی ئەمریکییە و لە شیکاگۆ لەدایکبووە، وەک بەڕێوەبەری پڕۆژە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Katz |یەکەم=Leslie |ڕێکەوت=٦ی ئازاری ١٩٩٨|ناونیشان=https://jweekly.com/1998/03/06/magnes-owned-site-to-house-berkeley-s-main-library/|سەردێڕ=Magnes-owned site to house Berkeleys main library |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[J. The Jewish News of Northern California]] |وتەگێڕانەوە=Library staff spent eight months looking at possible temporary sites, according to Elena Engel, the library’s project manager for the renovation.}}</ref> بۆ کتێبخانەکان کاری کردووە.<ref name="RFIDCostsBenefits">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Engel |یەکەم=Elena |ڕێکەوت=٢٠٠٦|ناونیشان=https://kcoyle.net/RFIDCostsBenefits.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=Karen Coyle}}</ref> داریۆ لە سانفرانسیسکۆ گەورە بووە و لە قوتابخانەی ئامادەیی لۆوێڵ دەرچووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشان=https://issuu.com/lowell_alumni_association/docs/laa_winter08 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250221215644/https://issuu.com/lowell_alumni_association/docs/laa_winter08 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Issuu |زمان=en}}</ref> ئەندامی [[ئۆڵۆمپیادی نیشتمانی فیزیکی ئەمریکا|تیمی ئۆڵۆمپیادی فیزیای ئەمریکا]] بووە لە ساڵی ٢٠٠٠.<ref name="Physics Olympics-2000">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.aapt.org/olympiad2000/team2000.html|سەردێڕ=Us Physics Olympiad Team 2000 Home}}</ref> ئامۆدی دەستی بە کۆلێژ کرد لە کالتێک، لەوێ لەگەڵ تۆم تۆمبرێلۆ وەک یەکێک لە خوێندکارەکانی فیزیای ١١ کاریان کرد. دواتر گواسترایەوە بۆ [[زانکۆی ستانفۆرد]]، لەوێ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە فیزیا وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Fuller-Wright |یەکەم=Liz |ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.princeton.edu/news/2023/09/12/time-magazines-time100-artificial-intelligence-list-honors-six-princetonians|سەردێڕ=TIME Magazine's TIME100 artificial intelligence list honors six Princetonians |زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٧دا زەمالەی دامەزراوەی ھێرتز پێبەخشرا لەکاتێکدا بڕوانامەی دکتۆرای لە بایۆفیزیا لە [[زانکۆی پرینستۆن]] بەدەستھێنا. دواتر لە ساڵی ٢٠١١ خەڵاتی تێزی ھێرتزی وەرگرت بەھۆی لێکۆڵینەوەکانی دکتۆرا لە بواری ئەلکترۆفیزیۆلۆژیای سووڕەکانی دەمار. زانای پۆست دکتۆرا بووە لە زانکۆی ستانفۆرد لە قوتابخانەی پزیشکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hertzfoundation.org/person/dario-amodei/|سەردێڕ=Dario Amodei}}</ref> == پیشە == لە تشرینی دووەمی ٢٠١٤ تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ لە [[بایدوو]] کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Griffiths |یەکەم=Brent D. |ناونیشان=https://www.businessinsider.com/dario-amodei|سەردێڕ=Meet Dario Amodei, Anthropic's outspoken CEO |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=[[Business Insider]] |زمان=en-US}}</ref> دوای ئەوە لە کۆمپانیای گووگڵ براین کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.linkedin.com/in/dario-amodei-3934934/ |وێبگە=LinkedIn}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦، ئامۆدی پەیوەندی بە [[ئۆپن ئەی ئای|OpenAI]] کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Hao |یەکەم=Karen |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.technologyreview.com/2020/02/17/844721/ai-openai-moonshot-elon-musk-sam-altman-greg-brockman-messy-secretive-reality/}}</ref> ئەو کاری لەسەر پەرەپێدانی GPT-2 و [[جی-پی-تی-٣|GPT-3]] و فێربوونی بەھێزکردن لە فیدباکەکانی مرۆڤەوە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Christiano |یەکەم=Paul |سەردێڕ=Deep reinforcement learning from human preferences |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشان=http://arxiv.org/abs/1706.03741 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=arXiv |doi=10.48550/arXiv.1706.03741 |id=arXiv:1706.03741 |دوایین٢=Leike |یەکەم٢=Jan |دوایین٣=Brown |یەکەم٣=Tom B. |دوایین٤=Martic |یەکەم٤=Miljan |دوایین٥=Legg |یەکەم٥=Shane |دوایین٦=Amodei |یەکەم٦=Dario}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://openai.com/index/organizational-update/|سەردێڕ=Organizational update from OpenAI |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|وێبگە=OpenAI |زمان=en-US}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢١ داریۆ و خوشکەکەی دانیێلا لەگەڵ پێنج ئەندامی دیکەی باڵای پێشووی ئۆپن ئەی ئای کە بریتی بوون لە جارێد کاپلان و کریس ئۆلا، [[ئانترۆپیک|کۆمپانیای ئەنترۆپیکیان]] دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Varanasi |یەکەم=Lakshmi |ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.businessinsider.com/anthropic-ceo-dario-amodei-drags-openai-and-google-code-red-2025-12|سەردێڕ=Anthropic CEO Dario Amodei drags OpenAI and Google: 'We don't have to do any code reds' |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Business Insider |زمان=en-US}}</ref> خوشک و براکانی ئامۆدی لەنێو ئەو کەسانەدا بوون کە بەھۆی جیاوازی ئاراستەکانەوە OpenAI یان بەجێھێشتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Goldman |یەکەم=Sharon |ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://venturebeat.com/ai/as-anthropic-seeks-billions-to-take-on-openai-industrial-capture-is-nigh-or-is-it/ |وێبگە=VentureBeat |زمان=en-US}}</ref> لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٣، دەستەی بەڕێوەبەری کۆمپانیای OpenAI پەیوەندی بە کۆمپانیای Amodei کرد سەبارەت بە گۆڕینی [[سام ئاڵتمان]] و ئەگەری تێکەڵکردنی ئەو دوو کۆمپانیا دەستپێشخەرە. ئامۆدی ھەردوو ئۆفەرەکەی ڕەتکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Dastin |یەکەم=Jeffrey |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.reuters.com/technology/openais-board-approached-anthropic-ceo-about-top-job-merger-sources-2023-11-21/|سەردێڕ=OpenAI's board approached Anthropic CEO about top job and merger}}</ref> گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' ئامۆدی لە ساڵی ٢٠٢٥ و<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kutcher |یەکەم=Ashton |بەستەری نووسەر=Ashton Kutcher |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://time.com/collections/100-most-influential-people-2025/7273747/dario-amodei |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=TIME |زمان=en}}</ref> و دیسانەوە لە ساڵی ٢٠٢٦ شانبەشانی دانیێلای خوشکی، ئامۆدی وەک یەکێک لە [[تایم ١٠٠|١٠٠ کەسە کاریگەرەکانی جیھان]] خستەڕوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Perrigo |یەکەم=Billy |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://time.com/collection/100-most-influential-people/2026/dario-daniela-amodei/|سەردێڕ=Dario Amodei and Daniela Amodei: The 100 Most Influential People of 2026 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Time (magazine)|Time]]}}</ref> ھەروەھا وەک یەکێک لە "تەلارسازەکانی AI" بۆ [[کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)|کەسایەتی ساڵی تایم]] ' ''.'' {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٦|٠٥}} بەھای ئەنترۆپیک بە ٩٦٥ ملیار دۆلار مەزەندە دەکرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.anthropic.com/news/series-h|سەردێڕ=Anthropic raises $65B Series H at $965B valuation |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.anthropic.com |زمان=en}}</ref> لەگەڵ ''[[Forbes|فۆربێس]]'' کە سامانی پاکی ئامۆدی بە ١٥٫٥ ملیار دۆلار خەمڵاندووە. لە ئەیلوولی ٢٠٢٦، ئامۆدی داوای کرد کە پیشەسازی تەکنەلۆژیا خێرایی پەرەپێدانی AI خاو بکاتەوە و وتی ئەنترۆپیک ڕێگە بە ھەڵسەنگێنەرانی سەربەخۆ دەدات دەستیان بە ھەمیشەیی بگات بە مۆدێلەکانی بۆ ھەڵسەنگاندنی ئەوەی کە ئایا کۆمپانیاکە پابەندبوونەکانی سەلامەتی خۆی پەیڕەو دەکات یان نا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/anthropic-ceo-dario-amodei-on-ai-risks/|سەردێڕ=Anthropic CEO Dario Amodei: "For too long the industry lied" about AI risks - CBS News |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦|زمان=en-US}}</ref> لە بڵاوکردنەوەی زانیارییە دارایییەکانی IPO و بەیاننامەی ئەنترۆپیکدا ئاشکرا بووە کە پاکێجی قەرەبووکردنەوەی ئامۆدی لە ساڵی ٢٠٢٥دا ١٨ ملیۆن دۆلار بووە، بە پشکەکانیشەوە. بەھای IPO یان تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ بە ٢ تریلیۆن دۆلار خەمڵێندراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Dario Amodei}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەکنۆلۆژیا|کۆمپانیا}} [[پۆل:کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:ملیاردێرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:Articles with hCards]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان]] 2uws10qtnzd51w82431p8kmsmiilpjz 0 305696 1695621 1695321 2026-10-27T12:06:03Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695621 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}'''سێنتکۆم (فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا)''' یەکێکە لە یازدە فەرماندەیی شەڕکەری یەکگرتووی [[وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەزارەتی بەرگری ئەمریکا]]. لە ساڵی ١٩٨٣ دامەزراوە، بەرپرسیارێتی پێشووی ھێزی ئەرکی ھاوبەشی بڵاوکردنەوەی خێرا (RDJTF)ی گرتە ئەستۆ. [[ناوچەی بەرپرسایەتی|ناوچەی بەرپرسیارێتییەکەی]] (AOR) [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] (لەوانەش [[میسر]] لە [[ئەفریقا]])، [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] و بەشێک لە [[باشووری ئاسیا]] لەخۆدەگرێت. ئەم فەرماندەییە ئامادەیی سەرەکی ئەمریکا بووە لە زۆرێک لە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان، لەوانە ئۆپەراسیۆنی [[شەڕی کەنداو|جەنگی کەنداوی فارس]] لە ساڵی ١٩٩١، [[شەڕ لە ئەفغانستان (٢٠٠١-٢٠٢١)|شەڕی ئەفغانستان]]، ھەروەھا [[شەڕی عێراق|جەنگی عێراق]] لە ساڵی ٢٠٠٣ تا ٢٠١١. {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠١٥}}، ھێزەکانی CENTCOM بە شێوەیەکی سەرەکی لە ئەفغانستان لەژێر چاودێری ئۆپەراسیۆنی ئازادی سەنتینێل جێگیر کران، کە خۆی بەشێک بوو لە نوێنەرایەتی پشتیوانی یەکلاکەرەوەی ناتۆ (لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠٢١)، و لە عێراق و سووریا وەک بەشێک لە ئۆپەراسیۆنی ئیرادەی سروشتی لە ساڵی ٢٠١٤ەوە لە ڕۆڵی پشتیوانی و ڕاوێژکاری و یارمەتیدان. {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٥|٨|٨}} , فەرماندەی CENTCOM [[Admiral (United States)|دەریاوان]] [[براد کوپەر|براد کوپەرە]] [[ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|لە ھێزی دەریایی ئەمریکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.centcom.mil/MEDIA/PRESS-RELEASES/Press-Release-View/Article/4270519/us-central-command-bids-farewell-to-gen-kurilla-welcomes-new-leadership/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250809162434/https://www.centcom.mil/MEDIA/PRESS-RELEASES/Press-Release-View/Article/4270519/us-central-command-bids-farewell-to-gen-kurilla-welcomes-new-leadership/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[United States Central Command]]}}</ref> دوو لە سێ [[وەزیری بەرگریی ئەمریکا|وەزیری بەرگری کۆتایی ئەمریکا]] {{--}} [[لۆید ئۆستن|لۆید ئۆستین]] و [[Jim Mattis|جەیمس ماتیس]]، کە ھەردووکیان پێویستیان بە پشتڕاستکردنەوەی دەستبەرداربوون لە کۆنگرێس بوو {{--}} فەرماندەی ئەم دواییەی سێنتکۆم بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.rollcall.com/2021/01/12/several-senate-armed-services-members-oppose-austin-waiver/|سەردێڕ=Several Senate Armed Services members oppose Austin waiver |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260222024756/https://www.rollcall.com/2021/01/12/several-senate-armed-services-members-oppose-austin-waiver/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Roll Call |زمان=en}}</ref> لە ھەر حەوت فەرماندەیی شەڕکەری یەکگرتووی ناوچەیی ئەمریکا، CENTCOM لەنێو چوار فەرماندەییدایە کە بارەگایان لە دەرەوەی ناوچەی ئۆپەراسیۆنەکانیانە (سێ فەرماندەیییەکەی دیکە بریتین لە USAFRICOM, USSOUTHCOM, و USSPACECOM). بارەگای سەرەکی کۆمپانیای CENTCOM دەکەوێتە بنکەی ھێزی ئاسمانی ماکدیل، لە [[تامپا|شاری تامپا لە ویلایەتی فلۆریدا]]. بارەگایەکی پێشەوە لە ساڵی ٢٠٠٢ لە کەمپی ئەس سەیلییە لە [[دەوحە|دۆحە]] لە قەتەر دامەزراوە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩ گواسترایەوە بۆ بارەگایەکی پێشەوە لە بنکەی ئاسمانی ئەلعودەید لە [[قەتەر]]. لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢١ [[ئیسرائیل]] بووە بیست و یەکەمین وڵاتی CENTCOM AOR، زیادکرا بۆ ٢٠ وڵاتی دیکە لەوانە [[ئەفغانستان]]، [[بەحرەین]]، [[میسر]]، [[ئێران]]، [[عێراق]]، [[ئوردن]]، [[کازاخستان]]، [[کووەیت|کوێت]]، [[قرغیزستان]]، [[لوبنان]]، [[عومان]]، [[پاکستان]]، [[قەتەر]]، [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]]، [[سووریا|سوریا]]، [[تاجیکستان]]، [[تورکمانستان]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|عەرەبی یەکگرتوو ئیمارات]] و [[ئۆزبەکستان]] و [[یەمەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.usarcent.army.mil/About/Area/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210203045334/https://www.usarcent.army.mil/About/Area/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=USARCENT}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.centcom.mil/AREA-OF-RESPONSIBILITY|سەردێڕ=U.S. Central Command (CENTCOM) Area of Responsibility (AOR) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303091001/https://www.centcom.mil/AREA-OF-RESPONSIBILITY |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} == کتێبنامە == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arkin|یەکەم=William|ناونیشان=https://archive.org/details/codenamesdeciphe00arki|سەردێڕ=Code Names: Deciphering U.S. Military Plans, Programs and Operations in the 9/11 World|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Steerforth|ژپنک=١-٥٨٦٤٢-٠٨٣-٦|edition=First|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Auerswald|یەکەم=David P.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=XXtAAQAAQBAJ|سەردێڕ=NATO in Afghanistan: Fighting Together, Fighting Alone|دوایین٢=Saideman|یەکەم٢=Stephen M.|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٠٨-٤٨٦٧-٦}} * {{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Cordesman |یەکەم=Anthony |ڕێکەوت=ئاب ١٩٩٨ |ناونیشان=http://csis.org/files/media/csis/pubs/uscentcom3%5B1%5D.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151123170511/http://csis.org/files/media/csis/pubs/uscentcom3%26 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}} [[Anthony Cordesman]] * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gordon|یەکەم=Michael R.|سەردێڕ=The Endgame: The Inside Story of the Struggle for Iraq, from George W. Bush to Barack Obama|دوایین٢=Trainor|یەکەم٢=Bernard E.|بڵاوکەرەوە=Pantheon Books|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٧-٣٧٧٢٢-٧|شوێن=New York}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hanks|یەکەم=Robert S.|سەردێڕ=The US military presence in the Middle East: problems and prospects|ڕێکەوت=١٩٨٢|بڵاوکەرەوە=Institute for Foreign Policy Analysis}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Swain|یەکەم=Richard Moody|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=mZty9wdfHRkC&pg=PA6|سەردێڕ=Lucky War: Third Army in Desert Storm|بڵاوکەرەوە=U.S. Army Command and General Staff College Press|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٨١-٧٨٦٥-٨|via=[[Google Books]]}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.centcom.mil/ وێبگەی فەرمی] * {{Usurped|{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20090225094840/http://www.mnf-iraq.com/index.php?option=com_content&task=view&id=22095&Itemid=4http://www.mnf-iraq.com/index.php%3Foption=com_content&task=view&id=14196&Itemid=466|title=Multi-National Force – Iraq.com mnf-iraq.com|sec=el}}}} {{In lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20090605090714/http://www.shurakaal-iraq.com/ Multi-National Force – Iraq] shurakaal-iraq.com {{In lang|ar}} ** <nowiki><i id="mwBQ4">Foreign Policy</i></nowiki>, [https://foreignpolicy.com/2015/03/30/the-pentagon-ups-the-ante-in-syria-fight-iraq-islamic-state-delta-force/ Pentagon Ups the Ante in Syria Fight] * [http://www.armytimes.com/story/military/pentagon/2014/12/30/iraq-1st-infantry-funk/21062071/ 2-star on Iraq: 'Still a big fight going on here'] – Combined Joint Forces Land Component Command – Iraq, 2014 * [https://www.newsweek.com/joe-biden-inches-toward-war-iran-makes-israel-full-military-partner-1768600 Joe Biden inches toward war with Iran, makes Israel full military partner] – Israel being reallocated to Central Command's area of responsibility [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] ay85sbi8zzuj4jilvsevlfkeq97b2iq 1695723 1695621 2026-10-27T16:25:02Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|United States Central Command}} 1695723 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}'''سێنتکۆم (فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا)''' یەکێکە لە یازدە فەرماندەیی شەڕکەری یەکگرتووی [[وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەزارەتی بەرگری ئەمریکا]]. لە ساڵی ١٩٨٣ دامەزراوە، بەرپرسیارێتی پێشووی ھێزی ئەرکی ھاوبەشی بڵاوکردنەوەی خێرا (RDJTF)ی گرتە ئەستۆ. [[ناوچەی بەرپرسایەتی|ناوچەی بەرپرسیارێتییەکەی]] (AOR) [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] (لەوانەش [[میسر]] لە [[ئەفریقا]])، [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] و بەشێک لە [[باشووری ئاسیا]] لەخۆدەگرێت. ئەم فەرماندەییە ئامادەیی سەرەکی ئەمریکا بووە لە زۆرێک لە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان، لەوانە ئۆپەراسیۆنی [[شەڕی کەنداو|جەنگی کەنداوی فارس]] لە ساڵی ١٩٩١، [[شەڕ لە ئەفغانستان (٢٠٠١-٢٠٢١)|شەڕی ئەفغانستان]]، ھەروەھا [[شەڕی عێراق|جەنگی عێراق]] لە ساڵی ٢٠٠٣ تا ٢٠١١. {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠١٥}}، ھێزەکانی CENTCOM بە شێوەیەکی سەرەکی لە ئەفغانستان لەژێر چاودێری ئۆپەراسیۆنی ئازادی سەنتینێل جێگیر کران، کە خۆی بەشێک بوو لە نوێنەرایەتی پشتیوانی یەکلاکەرەوەی ناتۆ (لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠٢١)، و لە عێراق و سووریا وەک بەشێک لە ئۆپەراسیۆنی ئیرادەی سروشتی لە ساڵی ٢٠١٤ەوە لە ڕۆڵی پشتیوانی و ڕاوێژکاری و یارمەتیدان. {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٥|٨|٨}} , فەرماندەی CENTCOM [[Admiral (United States)|دەریاوان]] [[براد کوپەر|براد کوپەرە]] [[ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|لە ھێزی دەریایی ئەمریکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.centcom.mil/MEDIA/PRESS-RELEASES/Press-Release-View/Article/4270519/us-central-command-bids-farewell-to-gen-kurilla-welcomes-new-leadership/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250809162434/https://www.centcom.mil/MEDIA/PRESS-RELEASES/Press-Release-View/Article/4270519/us-central-command-bids-farewell-to-gen-kurilla-welcomes-new-leadership/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[United States Central Command]]}}</ref> دوو لە سێ [[وەزیری بەرگریی ئەمریکا|وەزیری بەرگری کۆتایی ئەمریکا]] {{--}} [[لۆید ئۆستن|لۆید ئۆستین]] و [[Jim Mattis|جەیمس ماتیس]]، کە ھەردووکیان پێویستیان بە پشتڕاستکردنەوەی دەستبەرداربوون لە کۆنگرێس بوو {{--}} فەرماندەی ئەم دواییەی سێنتکۆم بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.rollcall.com/2021/01/12/several-senate-armed-services-members-oppose-austin-waiver/|سەردێڕ=Several Senate Armed Services members oppose Austin waiver |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260222024756/https://www.rollcall.com/2021/01/12/several-senate-armed-services-members-oppose-austin-waiver/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Roll Call |زمان=en}}</ref> لە ھەر حەوت فەرماندەیی شەڕکەری یەکگرتووی ناوچەیی ئەمریکا، CENTCOM لەنێو چوار فەرماندەییدایە کە بارەگایان لە دەرەوەی ناوچەی ئۆپەراسیۆنەکانیانە (سێ فەرماندەیییەکەی دیکە بریتین لە USAFRICOM, USSOUTHCOM, و USSPACECOM). بارەگای سەرەکی کۆمپانیای CENTCOM دەکەوێتە بنکەی ھێزی ئاسمانی ماکدیل، لە [[تامپا|شاری تامپا لە ویلایەتی فلۆریدا]]. بارەگایەکی پێشەوە لە ساڵی ٢٠٠٢ لە کەمپی ئەس سەیلییە لە [[دەوحە|دۆحە]] لە قەتەر دامەزراوە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩ گواسترایەوە بۆ بارەگایەکی پێشەوە لە بنکەی ئاسمانی ئەلعودەید لە [[قەتەر]]. لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢١ [[ئیسرائیل]] بووە بیست و یەکەمین وڵاتی CENTCOM AOR، زیادکرا بۆ ٢٠ وڵاتی دیکە لەوانە [[ئەفغانستان]]، [[بەحرەین]]، [[میسر]]، [[ئێران]]، [[عێراق]]، [[ئوردن]]، [[کازاخستان]]، [[کووەیت|کوێت]]، [[قرغیزستان]]، [[لوبنان]]، [[عومان]]، [[پاکستان]]، [[قەتەر]]، [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]]، [[سووریا|سوریا]]، [[تاجیکستان]]، [[تورکمانستان]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|عەرەبی یەکگرتوو ئیمارات]] و [[ئۆزبەکستان]] و [[یەمەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.usarcent.army.mil/About/Area/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210203045334/https://www.usarcent.army.mil/About/Area/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=USARCENT}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.centcom.mil/AREA-OF-RESPONSIBILITY|سەردێڕ=U.S. Central Command (CENTCOM) Area of Responsibility (AOR) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303091001/https://www.centcom.mil/AREA-OF-RESPONSIBILITY |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} == کتێبنامە == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arkin|یەکەم=William|ناونیشان=https://archive.org/details/codenamesdeciphe00arki|سەردێڕ=Code Names: Deciphering U.S. Military Plans, Programs and Operations in the 9/11 World|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Steerforth|ژپنک=١-٥٨٦٤٢-٠٨٣-٦|edition=First|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Auerswald|یەکەم=David P.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=XXtAAQAAQBAJ|سەردێڕ=NATO in Afghanistan: Fighting Together, Fighting Alone|دوایین٢=Saideman|یەکەم٢=Stephen M.|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٠٨-٤٨٦٧-٦}} * {{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Cordesman |یەکەم=Anthony |ڕێکەوت=ئاب ١٩٩٨ |ناونیشان=http://csis.org/files/media/csis/pubs/uscentcom3%5B1%5D.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151123170511/http://csis.org/files/media/csis/pubs/uscentcom3%26 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}} [[Anthony Cordesman]] * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gordon|یەکەم=Michael R.|سەردێڕ=The Endgame: The Inside Story of the Struggle for Iraq, from George W. Bush to Barack Obama|دوایین٢=Trainor|یەکەم٢=Bernard E.|بڵاوکەرەوە=Pantheon Books|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٧-٣٧٧٢٢-٧|شوێن=New York}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hanks|یەکەم=Robert S.|سەردێڕ=The US military presence in the Middle East: problems and prospects|ڕێکەوت=١٩٨٢|بڵاوکەرەوە=Institute for Foreign Policy Analysis}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Swain|یەکەم=Richard Moody|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=mZty9wdfHRkC&pg=PA6|سەردێڕ=Lucky War: Third Army in Desert Storm|بڵاوکەرەوە=U.S. Army Command and General Staff College Press|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٨١-٧٨٦٥-٨|via=[[Google Books]]}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.centcom.mil/ وێبگەی فەرمی] * {{Usurped|{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20090225094840/http://www.mnf-iraq.com/index.php?option=com_content&task=view&id=22095&Itemid=4http://www.mnf-iraq.com/index.php%3Foption=com_content&task=view&id=14196&Itemid=466|title=Multi-National Force – Iraq.com mnf-iraq.com|sec=el}}}} {{In lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20090605090714/http://www.shurakaal-iraq.com/ Multi-National Force – Iraq] shurakaal-iraq.com {{In lang|ar}} ** <nowiki><i id="mwBQ4">Foreign Policy</i></nowiki>, [https://foreignpolicy.com/2015/03/30/the-pentagon-ups-the-ante-in-syria-fight-iraq-islamic-state-delta-force/ Pentagon Ups the Ante in Syria Fight] * [http://www.armytimes.com/story/military/pentagon/2014/12/30/iraq-1st-infantry-funk/21062071/ 2-star on Iraq: 'Still a big fight going on here'] – Combined Joint Forces Land Component Command – Iraq, 2014 * [https://www.newsweek.com/joe-biden-inches-toward-war-iran-makes-israel-full-military-partner-1768600 Joe Biden inches toward war with Iran, makes Israel full military partner] – Israel being reallocated to Central Command's area of responsibility {{پۆلی کۆمنز|United States Central Command}} [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] ed7b6ckyu9ki7ghckeauofyrzely87x 1695774 1695723 2026-10-27T17:03:09Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ڕۆژھەڵاتی ناوین|ڕۆژھەڵاتی ناوین]] و [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] 1695774 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}'''سێنتکۆم (فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا)''' یەکێکە لە یازدە فەرماندەیی شەڕکەری یەکگرتووی [[وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەزارەتی بەرگری ئەمریکا]]. لە ساڵی ١٩٨٣ دامەزراوە، بەرپرسیارێتی پێشووی ھێزی ئەرکی ھاوبەشی بڵاوکردنەوەی خێرا (RDJTF)ی گرتە ئەستۆ. [[ناوچەی بەرپرسایەتی|ناوچەی بەرپرسیارێتییەکەی]] (AOR) [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] (لەوانەش [[میسر]] لە [[ئەفریقا]])، [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] و بەشێک لە [[باشووری ئاسیا]] لەخۆدەگرێت. ئەم فەرماندەییە ئامادەیی سەرەکی ئەمریکا بووە لە زۆرێک لە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان، لەوانە ئۆپەراسیۆنی [[شەڕی کەنداو|جەنگی کەنداوی فارس]] لە ساڵی ١٩٩١، [[شەڕ لە ئەفغانستان (٢٠٠١-٢٠٢١)|شەڕی ئەفغانستان]]، ھەروەھا [[شەڕی عێراق|جەنگی عێراق]] لە ساڵی ٢٠٠٣ تا ٢٠١١. {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠١٥}}، ھێزەکانی CENTCOM بە شێوەیەکی سەرەکی لە ئەفغانستان لەژێر چاودێری ئۆپەراسیۆنی ئازادی سەنتینێل جێگیر کران، کە خۆی بەشێک بوو لە نوێنەرایەتی پشتیوانی یەکلاکەرەوەی ناتۆ (لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠٢١)، و لە عێراق و سووریا وەک بەشێک لە ئۆپەراسیۆنی ئیرادەی سروشتی لە ساڵی ٢٠١٤ەوە لە ڕۆڵی پشتیوانی و ڕاوێژکاری و یارمەتیدان. {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٥|٨|٨}} , فەرماندەی CENTCOM [[Admiral (United States)|دەریاوان]] [[براد کوپەر|براد کوپەرە]] [[ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|لە ھێزی دەریایی ئەمریکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.centcom.mil/MEDIA/PRESS-RELEASES/Press-Release-View/Article/4270519/us-central-command-bids-farewell-to-gen-kurilla-welcomes-new-leadership/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250809162434/https://www.centcom.mil/MEDIA/PRESS-RELEASES/Press-Release-View/Article/4270519/us-central-command-bids-farewell-to-gen-kurilla-welcomes-new-leadership/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[United States Central Command]]}}</ref> دوو لە سێ [[وەزیری بەرگریی ئەمریکا|وەزیری بەرگری کۆتایی ئەمریکا]] {{--}} [[لۆید ئۆستن|لۆید ئۆستین]] و [[Jim Mattis|جەیمس ماتیس]]، کە ھەردووکیان پێویستیان بە پشتڕاستکردنەوەی دەستبەرداربوون لە کۆنگرێس بوو {{--}} فەرماندەی ئەم دواییەی سێنتکۆم بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.rollcall.com/2021/01/12/several-senate-armed-services-members-oppose-austin-waiver/|سەردێڕ=Several Senate Armed Services members oppose Austin waiver |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260222024756/https://www.rollcall.com/2021/01/12/several-senate-armed-services-members-oppose-austin-waiver/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Roll Call |زمان=en}}</ref> لە ھەر حەوت فەرماندەیی شەڕکەری یەکگرتووی ناوچەیی ئەمریکا، CENTCOM لەنێو چوار فەرماندەییدایە کە بارەگایان لە دەرەوەی ناوچەی ئۆپەراسیۆنەکانیانە (سێ فەرماندەیییەکەی دیکە بریتین لە USAFRICOM, USSOUTHCOM, و USSPACECOM). بارەگای سەرەکی کۆمپانیای CENTCOM دەکەوێتە بنکەی ھێزی ئاسمانی ماکدیل، لە [[تامپا|شاری تامپا لە ویلایەتی فلۆریدا]]. بارەگایەکی پێشەوە لە ساڵی ٢٠٠٢ لە کەمپی ئەس سەیلییە لە [[دەوحە|دۆحە]] لە قەتەر دامەزراوە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩ گواسترایەوە بۆ بارەگایەکی پێشەوە لە بنکەی ئاسمانی ئەلعودەید لە [[قەتەر]]. لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢١ [[ئیسرائیل]] بووە بیست و یەکەمین وڵاتی CENTCOM AOR، زیادکرا بۆ ٢٠ وڵاتی دیکە لەوانە [[ئەفغانستان]]، [[بەحرەین]]، [[میسر]]، [[ئێران]]، [[عێراق]]، [[ئوردن]]، [[کازاخستان]]، [[کووەیت|کوێت]]، [[قرغیزستان]]، [[لوبنان]]، [[عومان]]، [[پاکستان]]، [[قەتەر]]، [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]]، [[سووریا|سوریا]]، [[تاجیکستان]]، [[تورکمانستان]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|عەرەبی یەکگرتوو ئیمارات]] و [[ئۆزبەکستان]] و [[یەمەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.usarcent.army.mil/About/Area/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210203045334/https://www.usarcent.army.mil/About/Area/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=USARCENT}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.centcom.mil/AREA-OF-RESPONSIBILITY|سەردێڕ=U.S. Central Command (CENTCOM) Area of Responsibility (AOR) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303091001/https://www.centcom.mil/AREA-OF-RESPONSIBILITY |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} == کتێبنامە == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arkin|یەکەم=William|ناونیشان=https://archive.org/details/codenamesdeciphe00arki|سەردێڕ=Code Names: Deciphering U.S. Military Plans, Programs and Operations in the 9/11 World|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Steerforth|ژپنک=١-٥٨٦٤٢-٠٨٣-٦|edition=First|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Auerswald|یەکەم=David P.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=XXtAAQAAQBAJ|سەردێڕ=NATO in Afghanistan: Fighting Together, Fighting Alone|دوایین٢=Saideman|یەکەم٢=Stephen M.|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٠٨-٤٨٦٧-٦}} * {{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Cordesman |یەکەم=Anthony |ڕێکەوت=ئاب ١٩٩٨ |ناونیشان=http://csis.org/files/media/csis/pubs/uscentcom3%5B1%5D.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151123170511/http://csis.org/files/media/csis/pubs/uscentcom3%26 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}} [[Anthony Cordesman]] * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gordon|یەکەم=Michael R.|سەردێڕ=The Endgame: The Inside Story of the Struggle for Iraq, from George W. Bush to Barack Obama|دوایین٢=Trainor|یەکەم٢=Bernard E.|بڵاوکەرەوە=Pantheon Books|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٧-٣٧٧٢٢-٧|شوێن=New York}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hanks|یەکەم=Robert S.|سەردێڕ=The US military presence in the Middle East: problems and prospects|ڕێکەوت=١٩٨٢|بڵاوکەرەوە=Institute for Foreign Policy Analysis}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Swain|یەکەم=Richard Moody|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=mZty9wdfHRkC&pg=PA6|سەردێڕ=Lucky War: Third Army in Desert Storm|بڵاوکەرەوە=U.S. Army Command and General Staff College Press|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٨١-٧٨٦٥-٨|via=[[Google Books]]}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.centcom.mil/ وێبگەی فەرمی] * {{Usurped|{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20090225094840/http://www.mnf-iraq.com/index.php?option=com_content&task=view&id=22095&Itemid=4http://www.mnf-iraq.com/index.php%3Foption=com_content&task=view&id=14196&Itemid=466|title=Multi-National Force – Iraq.com mnf-iraq.com|sec=el}}}} {{In lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20090605090714/http://www.shurakaal-iraq.com/ Multi-National Force – Iraq] shurakaal-iraq.com {{In lang|ar}} ** <nowiki><i id="mwBQ4">Foreign Policy</i></nowiki>, [https://foreignpolicy.com/2015/03/30/the-pentagon-ups-the-ante-in-syria-fight-iraq-islamic-state-delta-force/ Pentagon Ups the Ante in Syria Fight] * [http://www.armytimes.com/story/military/pentagon/2014/12/30/iraq-1st-infantry-funk/21062071/ 2-star on Iraq: 'Still a big fight going on here'] – Combined Joint Forces Land Component Command – Iraq, 2014 * [https://www.newsweek.com/joe-biden-inches-toward-war-iran-makes-israel-full-military-partner-1768600 Joe Biden inches toward war with Iran, makes Israel full military partner] – Israel being reallocated to Central Command's area of responsibility {{پۆلی کۆمنز|United States Central Command}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژھەڵاتی ناوین|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 33n8dba6pzpe807a9lwstg1eb7cv9s3 1695877 1695774 2026-10-27T20:03:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1695877 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}'''سێنتکۆم (فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا)''' یەکێکە لە یازدە فەرماندەیی شەڕکەری یەکگرتووی [[وەزارەتی بەرگریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەزارەتی بەرگری ئەمریکا]]. لە ساڵی ١٩٨٣ دامەزراوە، بەرپرسیارێتی پێشووی ھێزی ئەرکی ھاوبەشی بڵاوکردنەوەی خێرا (RDJTF)ی گرتە ئەستۆ. [[ناوچەی بەرپرسایەتی|ناوچەی بەرپرسیارێتییەکەی]] (AOR) [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] (لەوانەش [[میسر]] لە [[ئەفریقا]])، [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] و بەشێک لە [[باشووری ئاسیا]] لەخۆدەگرێت. ئەم فەرماندەییە ئامادەیی سەرەکی ئەمریکا بووە لە زۆرێک لە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان، لەوانە ئۆپەراسیۆنی [[شەڕی کەنداو|جەنگی کەنداوی فارس]] لە ساڵی ١٩٩١، [[شەڕ لە ئەفغانستان (٢٠٠١-٢٠٢١)|شەڕی ئەفغانستان]]، ھەروەھا [[شەڕی عێراق|جەنگی عێراق]] لە ساڵی ٢٠٠٣ تا ٢٠١١. {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠١٥}}، ھێزەکانی CENTCOM بە شێوەیەکی سەرەکی لە ئەفغانستان لەژێر چاودێری ئۆپەراسیۆنی ئازادی سەنتینێل جێگیر کران، کە خۆی بەشێک بوو لە نوێنەرایەتی پشتیوانی یەکلاکەرەوەی ناتۆ (لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠٢١)، و لە عێراق و سووریا وەک بەشێک لە ئۆپەراسیۆنی ئیرادەی سروشتی لە ساڵی ٢٠١٤ەوە لە ڕۆڵی پشتیوانی و ڕاوێژکاری و یارمەتیدان. {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠٢٥|٨|٨}} , فەرماندەی CENTCOM [[Admiral (United States)|دەریاوان]] [[براد کوپەر|براد کوپەرە]] [[ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|لە ھێزی دەریایی ئەمریکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.centcom.mil/MEDIA/PRESS-RELEASES/Press-Release-View/Article/4270519/us-central-command-bids-farewell-to-gen-kurilla-welcomes-new-leadership/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250809162434/https://www.centcom.mil/MEDIA/PRESS-RELEASES/Press-Release-View/Article/4270519/us-central-command-bids-farewell-to-gen-kurilla-welcomes-new-leadership/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[United States Central Command]]}}</ref> دوو لە سێ [[وەزیری بەرگریی ئەمریکا|وەزیری بەرگری کۆتایی ئەمریکا]] {{--}} [[لۆید ئۆستن|لۆید ئۆستین]] و [[Jim Mattis|جەیمس ماتیس]]، کە ھەردووکیان پێویستیان بە پشتڕاستکردنەوەی دەستبەرداربوون لە کۆنگرێس بوو {{--}} فەرماندەی ئەم دواییەی سێنتکۆم بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.rollcall.com/2021/01/12/several-senate-armed-services-members-oppose-austin-waiver/|سەردێڕ=Several Senate Armed Services members oppose Austin waiver |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260222024756/https://www.rollcall.com/2021/01/12/several-senate-armed-services-members-oppose-austin-waiver/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Roll Call |زمان=en}}</ref> لە ھەر حەوت فەرماندەیی شەڕکەری یەکگرتووی ناوچەیی ئەمریکا، CENTCOM لەنێو چوار فەرماندەییدایە کە بارەگایان لە دەرەوەی ناوچەی ئۆپەراسیۆنەکانیانە (سێ فەرماندەیییەکەی دیکە بریتین لە USAFRICOM, USSOUTHCOM, و USSPACECOM). بارەگای سەرەکی کۆمپانیای CENTCOM دەکەوێتە بنکەی ھێزی ئاسمانی ماکدیل، لە [[تامپا|شاری تامپا لە ویلایەتی فلۆریدا]]. بارەگایەکی پێشەوە لە ساڵی ٢٠٠٢ لە کەمپی ئەس سەیلییە لە [[دەوحە|دۆحە]] لە قەتەر دامەزراوە، کە لە ساڵی ٢٠٠٩ گواسترایەوە بۆ بارەگایەکی پێشەوە لە بنکەی ئاسمانی ئەلعودەید لە [[قەتەر]]. لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢١ [[ئیسرائیل]] بووە بیست و یەکەمین وڵاتی CENTCOM AOR، زیادکرا بۆ ٢٠ وڵاتی دیکە لەوانە [[ئەفغانستان]]، [[بەحرەین]]، [[میسر]]، [[ئێران]]، [[عێراق]]، [[ئوردن]]، [[کازاخستان]]، [[کووەیت|کوێت]]، [[قرغیزستان]]، [[لوبنان]]، [[عومان]]، [[پاکستان]]، [[قەتەر]]، [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]]، [[سووریا|سوریا]]، [[تاجیکستان]]، [[تورکمانستان]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|عەرەبی یەکگرتوو ئیمارات]] و [[ئۆزبەکستان]] و [[یەمەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.usarcent.army.mil/About/Area/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210203045334/https://www.usarcent.army.mil/About/Area/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=USARCENT}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.centcom.mil/AREA-OF-RESPONSIBILITY|سەردێڕ=U.S. Central Command (CENTCOM) Area of Responsibility (AOR) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303091001/https://www.centcom.mil/AREA-OF-RESPONSIBILITY |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} == کتێبنامە == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arkin|یەکەم=William|ناونیشان=https://archive.org/details/codenamesdeciphe00arki|سەردێڕ=Code Names: Deciphering U.S. Military Plans, Programs and Operations in the 9/11 World|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Steerforth|ژپنک=١-٥٨٦٤٢-٠٨٣-٦|edition=First|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Auerswald|یەکەم=David P.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=XXtAAQAAQBAJ|سەردێڕ=NATO in Afghanistan: Fighting Together, Fighting Alone|دوایین٢=Saideman|یەکەم٢=Stephen M.|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٠٨-٤٨٦٧-٦}} * {{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Cordesman |یەکەم=Anthony |ڕێکەوت=ئاب ١٩٩٨ |ناونیشان=http://csis.org/files/media/csis/pubs/uscentcom3%5B1%5D.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151123170511/http://csis.org/files/media/csis/pubs/uscentcom3%26 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}} [[Anthony Cordesman]] * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gordon|یەکەم=Michael R.|سەردێڕ=The Endgame: The Inside Story of the Struggle for Iraq, from George W. Bush to Barack Obama|دوایین٢=Trainor|یەکەم٢=Bernard E.|بڵاوکەرەوە=Pantheon Books|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٧-٣٧٧٢٢-٧|شوێن=New York}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hanks|یەکەم=Robert S.|سەردێڕ=The US military presence in the Middle East: problems and prospects|ڕێکەوت=١٩٨٢|بڵاوکەرەوە=Institute for Foreign Policy Analysis}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Swain|یەکەم=Richard Moody|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=mZty9wdfHRkC&pg=PA6|سەردێڕ=Lucky War: Third Army in Desert Storm|بڵاوکەرەوە=U.S. Army Command and General Staff College Press|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٨١-٧٨٦٥-٨|via=[[Google Books]]}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.centcom.mil/ وێبگەی فەرمی] * {{Usurped|{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20090225094840/http://www.mnf-iraq.com/index.php?option=com_content&task=view&id=22095&Itemid=4http://www.mnf-iraq.com/index.php%3Foption=com_content&task=view&id=14196&Itemid=466|title=Multi-National Force – Iraq.com mnf-iraq.com|sec=el}}}} {{In lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20090605090714/http://www.shurakaal-iraq.com/ Multi-National Force – Iraq] shurakaal-iraq.com {{In lang|ar}} ** <nowiki><i id="mwBQ4">Foreign Policy</i></nowiki>, [https://foreignpolicy.com/2015/03/30/the-pentagon-ups-the-ante-in-syria-fight-iraq-islamic-state-delta-force/ Pentagon Ups the Ante in Syria Fight] * [http://www.armytimes.com/story/military/pentagon/2014/12/30/iraq-1st-infantry-funk/21062071/ 2-star on Iraq: 'Still a big fight going on here'] – Combined Joint Forces Land Component Command – Iraq, 2014 * [https://www.newsweek.com/joe-biden-inches-toward-war-iran-makes-israel-full-military-partner-1768600 Joe Biden inches toward war with Iran, makes Israel full military partner] – Israel being reallocated to Central Command's area of responsibility {{پۆلی کۆمنز|United States Central Command}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژھەڵاتی ناوین|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} 9svzyiclq2lybijhh59hfafpz0u8vo9 14 305699 1695761 1695371 2026-10-27T16:39:30Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Ronald Reagan}} 1695761 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Ronald Reagan}} o3crjzln3gfu7yf050u340pbgiayh8f 0 305700 1695611 1695492 2026-10-27T12:02:43Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1695611 wikitext text/x-wiki {{Short description|فەرماندەی سەربازی و سیاسەتمەداری ئیسرائیلی (لەدایکبووی ١٩٦٠)}} {{Infobox officeholder | name = گادی ئایزنکۆت | native_name = {{nobold|{{Script/Hebrew|גדי איזנקוט}}}} | native_name_lang = he | image = Gadi Eisenkot 2 (cropped).jpg | caption = ئایزەنکۆت لە ساڵی ٢٠٢٦ | birth_date = {{birth date and age|1960|05|19|df=y}} | death_date = | birth_place = [[تەبەریە]]، ئیسرائیل | death_place = | nickname = | party = [[یاشار (پارت)|یاشار]] (لە ساڵی ٢٠٢٥ەوە) | office1 = ڕۆڵە وەزارییەکان | suboffice1 = [[وەزیری بێ وەزارەت]] | subterm1 = ٢٠٢٣–٢٠٢٤ | suboffice2 = چاودێری [[کابینەی جەنگی ئیسرائیل]] | subterm2 = ٢٠٢٣–٢٠٢٤ | office3 = ئەو فراکسیۆنەی نوێنەرایەتی کراوە لە [[کنێسێت]] | suboffice3 = [[یەکێتیی نیشتمانی (ئیسرائیل)|یەکێتیی نیشتمانی]] | subterm3 = ٢٠٢٢–٢٠٢٥ | allegiance = ئیسرائیل | rank = [[File:IDF rav aluf.svg|30px]]<br />ڕاڤ ئالووف (بەرزترین پلە؛ فەرماندەی گشتی) | branch = بەڕێوەبەرایەتیی ئۆپراسیۆنەکان، فەرماندەیی باکوور | service_years = ١٩٧٨–٢٠١٩ | commands = * تیپی گۆلانی - سکرتێری سەربازیی سەرۆک وەزیران - فیرقەی یەھودا و سامریا - بەڕێوەبەرایەتیی ئۆپراسیۆنەکان - فەرماندەیی باکوور - جێگری سەرۆکی ئەرکانی گشتی - سەرۆکی ئەرکانی گشتیی ئیسرائیل | battles = * [[شەڕی لوبنان ١٩٨٢|جەنگی ١٩٨٢ی لوبنان]] - ململانێی باشووری لوبنان (١٩٨٢–٢٠٠٠) - ئینتیفادەی دووەم - جەنگی ٢٠٠٦ی لوبنان - ئۆپراسیۆنی سربی ڕەقبوو - ئۆپراسیۆنی کۆڵەکەی بەرگری - ئۆپراسیۆنی پەراوێزی پارێزراو | awards = فەرماندەی فەخری شایستەیی (ویلایەتە یەکگرتووەکان) | other_party = [[یەکێتیی نیشتمانی (ئیسرائیل)|یەکێتیی نیشتمانی]] (٢٠٢٢–٢٠٢٥) | spouse = ھانا ئایزەنکۆت | children = ٥ | education = [[زانکۆی تەلئەبیب]]<br/>[[زانکۆی حەیفا]] | office4 = ڕۆڵە سەربازییەکان | suboffice4 = سەرۆکی ئەرکانی گشتیی ئیسرائیل | subterm4 = ٢٠١٥–٢٠١٩ }} '''گادی ئایزەنکۆت''' ({{langx|he|גדי איזנקוט}}؛ لەدایکبووی ١٩ی ئایاری ١٩٦٠) ژەنراڵ، سیاسەتمەدار، و ڕێبەری پارتی یاشاری ئیسرائیلییە. لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠١٩ وەک ٢١ەمین سەرۆکی ئەرکانی سوپای بەرگریی ئیسرائیل خزمەتی کردووە و لە ساڵی ٢٠٢٣ تا ٢٠٢٤ وەک وەزیری بێ وەزارەت لە حکوومەتی یەکێتیی ئیسرائیل کاری کردووە. ئایزەنکۆت کە لە [[ئیلات]] گەورە بووە، خوێندنی دەریایی تەواو کردووە و دواتر لە تیپی گۆلانی لە سوپای ئیسرائیل خزمەتی کردووە. خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە مێژوودا لە زانکۆی تەلئەبیب و دیپلۆمی باڵا لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی حەیفا]]. هاوسەرگیری کردووە و خاوەنی پێنج منداڵە و لە [[ھێرتزلیا|ھەرزلیا]] نیشتەجێیە. یەکێک لە کوڕەکانی بەناوی گال لە کاتی جەنگی غەززەدا کوژرا. ئایزەنکۆت ڕۆڵی سەرکردایەتی جۆراوجۆری لە تیپی گۆلانی و فیرقەکانی تری سوپای ئیسرائیلدا گێڕاوە. وەک سکرتێری سەربازیی سەرۆک وەزیران ئێھود باراک و دواتر وەک سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل خزمەتی کردووە. لە کاتی کارکردنی وەک سەرۆکی ئەرکان، ئایزەنکۆت سەرنجی لەسەر بەهێزکردنی هێزە وشکانییەکانی سوپا و جێبەجێکردنی پلانی چەند ساڵەی "گیدعۆن" بوو، کە جەختی لەسەر دروستکردنی هێز و دامەزراندنی فەرماندەیی سایبەری دەکردەوە. ئایزەنکۆت داوای دەوڵەتێک دەکات کە ڕەگی لە بەها نیشتمانی-جووەکاندا هەبێت، بەڵام مافی یەکسانی بۆ هەموو هاووڵاتیان هەبێت. ئەو خۆی لە پشتیوانی ئاشکرا بۆ چارەسەری دوو دەوڵەت لەگەڵ فەلەستینییەکان بەدوور دەگرێت، و لەبری ئەوە پێشینە دەدات بە دۆڵی ئوردن و بلۆکەکانی نیشتەجێبوون، و داوای ئاگری بەستنی درێژخایەن و داماڵینی چەک لە کەرتی غەززە دەکات. ئایزەنکۆت جەختی لەسەر پێویستی سیاسەتێکی ئەمنی بەهێز و یەکێتیی ناوخۆیی لە ئیسرائیل کردووەتەوە، و جەمسەربەندیی ناوخۆیی بە هەڕەشەیەکی گەورە دەبینێت. ئەو داوای چاکسازی دەکات بۆ بەهێزکردنی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان لە حکوومەتی ئیسرائیلدا. ئایزەنکۆت ئاماژەی بەوەش کردووە کە پشتیوانی لە لێخۆشبوونی خزمەتی سەربازی دەکات بۆ تا سەدا سێی حەریدییەکان کە لە یەشیڤاکانیان لە خوێندنی ئایینیدا ناویان تۆمارکراوە، بەڵام دژی سیستەمە کۆنەکەیە کە دوای هێرشەکانی ٧ی تشرینی یەکەم لێخۆشبوونی گەورەی بە پیاوانی ئۆرتۆدۆکس بەخشی بوو. == ژیاننامە == گادی ئایزەنکۆت لە [[تەبەریە]] لە باکووری ئیسرائیل لەدایکبووە. دووەم منداڵە لە نێوان چوار منداڵی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ereverev.co.il/article.asp?id=16372|سەردێڕ=شانازییەکی گەورە بۆ ئیلات و بنەماڵەی ئایزەنکۆت|وێبگە=www.ereverev.co.il|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180718030729/https://www.ereverev.co.il/article.asp?id=16372|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مائیر و ئەستێر ئایزەنکۆت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kikarhashabat.co.il/%D7%90%D7%9D-%D7%94%D7%A8%D7%9E%D7%98%D7%9B%D7%9C-%D7%94%D7%91%D7%90-%D7%94%D7%99%D7%99%D7%AA%D7%99-%D7%A8%D7%95%D7%A6%D7%94-%D7%A9%D7%99%D7%94%D7%99%D7%94-%D7%A8%D7%91-%D7%94%D7%95%D7%90.html |ئیش=www.kikarhashabat.co.il|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141203202947/http://www.kikarhashabat.co.il/%D7%90%D7%9D-%D7%94%D7%A8%D7%9E%D7%98%D7%9B%D7%9C-%D7%94%D7%91%D7%90-%D7%94%D7%99%D7%99%D7%AA%D7%99-%D7%A8%D7%95%D7%A6%D7%94-%D7%A9%D7%99%D7%94%D7%99%D7%94-%D7%A8%D7%91-%D7%94%D7%95%D7%90.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|زمان=he-IL|سەردێڕ=دایکی سەرۆکی ئەرکانی داهاتوو، گادی ئایزەنکۆت: "حەزم دەکرد ببێتە حاخام؛ ئەو کەسێکی بێوەیە"|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کۆچبەرانی جووی مەغربی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.haaretz.com/2014-12-01/ty-article/.premium/on-idfs-1st-moroccan-chiefs-ashkenazi-name/0000017f-e3a6-d75c-a7ff-ffaf914e0000|سەردێڕ=سوپای ئیسرائیل یەکەم سەرۆکی ئەرکانی بە ڕەگەز مەغربی بەدەستدەهێنێت – ئەی بۆچی ناوەکەی ئەشکەنازییە؟|یەکەم=Elon|دوایین=Gilad|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Haaretz|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> لە شارۆچکەی ئاسفی لە مەغریب. دایکی لە دار ئەلبەیزا لەدایکبووە، و باوکی لە مەڕاکەش لەدایکبووە. پێدەچێت ناوی خێزانەکەی لە سەرەتادا ئازەنکۆت بووبێت و لەلایەن فەرمانبەرێکەوە گۆڕدرابێت بۆ ئایزەنکۆت دوای ئەوەی باوکی کۆچی کردووە بۆ ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hamodia.com/2014/12/01/new-idf-chief-eisenkot-moroccan-descent/|سەردێڕ=سەرۆکی نوێی سوپای ئیسرائیل ئایزەنکۆت لە ڕەگەزی مەغربییە|یەکەم=Dovid|دوایین=Horowitz|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Hamodia|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211127182359/https://hamodia.com/2014/12/01/new-idf-chief-eisenkot-moroccan-descent/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دواتر دایک و باوکی لێک جیا بوونەوە. هەردووکیان دووبارە هاوسەرگیرییان کردەوە، و لە ئەنجامدا ئایزەنکۆت چەندین خوشک و برای زڕی هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.yomyom.net/article.asp?id=16372 |سەردێڕ=شانازییەکی گەورە بۆ ئیلات و بنەماڵەی ئایزەنکۆت}}</ref><ref name=hometown>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.haaretz.com/israel-news/elections/2026-10-15/ty-article-magazine/.premium/in-eilat-gadi-eisenkot-has-the-hometown-advantage-can-he-shake-netanyahu/000001a1-2b43-d5c3-a5a9-2fffaa680000|سەردێڕ=لە ئیلات، گادی ئایزەنکۆت باڵادەستی شارەکەی خۆی هەیە. ئایا ئەوە بەسە بۆ ڕەواندنەوەی نەتانیاھو؟|ئیش=Haaretz|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئایزەنکۆت لە شاری بەندەری باشووری [[ئیلات]] گەورە بووە، کە خێزانەکەی کاتێک تەمەنی یەک ساڵ بوو چوونە ئەوێ. باوکی کرێکاری کانزا بوو کە لە کانەکانی مس لە دۆڵی تیمنا کاری دەکرد لەکاتێکدا دایکی ژنی ماڵەوە بوو.<ref name=hometown/> لە ئامادەیی گۆڵدوۆتەر خوێندوویەتی، و پسپۆڕی لە خوێندنی دەریایی و میخانیکیدا بەدەستھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mako.co.il/pzm-magazine/commander/Article-13f7afb3e929b41006.htm|زمان=he-IL|سەردێڕ=١١ شت کە ڕەنگە نەیزانیت دەربارەی سەرۆکی ئەرکانی نوێی سوپا}}</ref> دوای ئامادەیی، پەیوەندی بە سوپای ئیسرائیلەوە کردووە و لە تیپی گۆلانی خزمەتی کردووە. خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە [[مێژوو]] لە زانکۆی تەلئەبیب و ماستەر لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی حەیفا]]. هەروەها خاوەنی بڕوانامەی ماستەرە لە کۆلێژی جەنگی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان. لە ساڵی ٢٠١٩دا بڕوانامەی دکتۆرای فەخری لە زانکۆی ڕیچمان پێبەخشرا.<ref name=runi>[https://www.runi.ac.il/media/csen13t3/%D7%A8%D7%90%D7%9C-%D7%9E%D7%99%D7%9C-%D7%92%D7%93%D7%99-%D7%90%D7%99%D7%96%D7%A0%D7%A7%D7%95%D7%98.pdf ژەنراڵ گادی ئایزەنکۆت]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.washingtoninstitute.org/about/press-room/press-release/lt-gen-gadi-eisenkot-former-idf-chief-staff-joins-washington|ئیش=The Washington Institute for Near East Policy|سەردێڕ=ژەنراڵ گادی ئایزەنکۆت، سەرۆکی ئەرکانی پێشووی سوپا، پەیوەندی بە پەیمانگای واشنتنەوە دەکات|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئایزەنکۆت هاوسەرگیری لەگەڵ ھانا کردووە، کە لە یانەیەکی کەشتیوانیدا ناسیویەتی کاتێک لە قوتابخانەی ئامادەیی بوون. لە ساڵی ١٩٨٤ هاوسەرگیرییان کردووە و خاوەنی پێنج منداڵن.<ref name=runi/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/appointments-committee-approves-eisenkot-to-lead-idf/|سەردێڕ=کۆمیتەی دەستنیشانکردنەکان پەسەندی ئایزەنکۆت دەکات بۆ سەرکردایەتیکردنی سوپا|ئیش=The Times of Israel|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە [[ھێرتزلیا|ھەرزلیا]] نیشتەجێیە، کە کەمێک دوای هاوسەرگیرییەکەی ڕووی لەوێ کردووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4597460,00.html|سەردێڕ=سەرۆکی نوێی سوپا: ئارام و حیسابکەر، بە توندی و خێرایی لێدەدات – بەڵام تەنها ئەگەر پێویست بکات|دوایین١=Zitun|یەکەم١=Yoav|دوایین٢=Margalit|یەکەم٢=Michal|ئیش= YNET|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤}}</ref><ref name=hometown/> یەکێک لە منداڵەکانی بەناوی سەرپەلیار گال مائیر ئایزەنکۆت لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ لە تەمەنی ٢٥ ساڵیدا لە جەنگی غەززەدا کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Millward |یەکەم=David |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=کوڕی سەرۆکی پێشووی سوپا بە بۆمبێکی حەماس لە تونێلدا کوژرا |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/07/son-former-idf-chief-killed-gaza-bomb/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوو لە برازاکانیشی لە جەنگەکەدا کوژران. یەکێکیان بەناوی سەرجەن ماۆر کۆھێن ئایزەنکۆت، ڕۆژێک دوای کوڕەکەی ئایزەنکۆت، گال، کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Horovitz |یەکەم١=Michael |دوایین٢=Fabian|یەکەم٢=Emanuel |ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=برازای سەرۆکی پێشووی سوپا ئایزەنکۆت لە شەڕەکانی غەززەدا دەمرێت، ڕۆژێک دوای کوژرانی کوڕەکەی ئایزەنکۆت |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/ex-idf-chief-eisenkots-nephew-dies-in-gaza-fighting-day-after-eisenkots-son-killed/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[The Times of Israel]]}}</ref> برازاکەی تری بەناوی کاپتن یۆگێڤ پازی، لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٤دا کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Fabian |یەکەم=Emanuel |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ئەو ئەفسەرەی لە غەززە کوژرا برازای ئەندامی کێنێسێت گادی ئایزەنکۆتە، سێیەم ئەندامی نزیکی خێزانەکەیە لە جەنگدا بکوژرێت |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/officer-killed-in-gaza-is-nephew-of-mk-gadi-eisenkot-3rd-close-family-member-to-fall-in-war |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[The Times of Israel]]}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠]] [[پۆل:جوولەکە]] {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئیسرائیل|زانستی سیاسەت}} [[پۆل:ئیسرائیل]] 9wul1wpv69wadlejjlglpnwpkn461ba 1695724 1695611 2026-10-27T16:25:15Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Gadi Eisenkot}} 1695724 wikitext text/x-wiki {{Short description|فەرماندەی سەربازی و سیاسەتمەداری ئیسرائیلی (لەدایکبووی ١٩٦٠)}} {{Infobox officeholder | name = گادی ئایزنکۆت | native_name = {{nobold|{{Script/Hebrew|גדי איזנקוט}}}} | native_name_lang = he | image = Gadi Eisenkot 2 (cropped).jpg | caption = ئایزەنکۆت لە ساڵی ٢٠٢٦ | birth_date = {{birth date and age|1960|05|19|df=y}} | death_date = | birth_place = [[تەبەریە]]، ئیسرائیل | death_place = | nickname = | party = [[یاشار (پارت)|یاشار]] (لە ساڵی ٢٠٢٥ەوە) | office1 = ڕۆڵە وەزارییەکان | suboffice1 = [[وەزیری بێ وەزارەت]] | subterm1 = ٢٠٢٣–٢٠٢٤ | suboffice2 = چاودێری [[کابینەی جەنگی ئیسرائیل]] | subterm2 = ٢٠٢٣–٢٠٢٤ | office3 = ئەو فراکسیۆنەی نوێنەرایەتی کراوە لە [[کنێسێت]] | suboffice3 = [[یەکێتیی نیشتمانی (ئیسرائیل)|یەکێتیی نیشتمانی]] | subterm3 = ٢٠٢٢–٢٠٢٥ | allegiance = ئیسرائیل | rank = [[File:IDF rav aluf.svg|30px]]<br />ڕاڤ ئالووف (بەرزترین پلە؛ فەرماندەی گشتی) | branch = بەڕێوەبەرایەتیی ئۆپراسیۆنەکان، فەرماندەیی باکوور | service_years = ١٩٧٨–٢٠١٩ | commands = * تیپی گۆلانی - سکرتێری سەربازیی سەرۆک وەزیران - فیرقەی یەھودا و سامریا - بەڕێوەبەرایەتیی ئۆپراسیۆنەکان - فەرماندەیی باکوور - جێگری سەرۆکی ئەرکانی گشتی - سەرۆکی ئەرکانی گشتیی ئیسرائیل | battles = * [[شەڕی لوبنان ١٩٨٢|جەنگی ١٩٨٢ی لوبنان]] - ململانێی باشووری لوبنان (١٩٨٢–٢٠٠٠) - ئینتیفادەی دووەم - جەنگی ٢٠٠٦ی لوبنان - ئۆپراسیۆنی سربی ڕەقبوو - ئۆپراسیۆنی کۆڵەکەی بەرگری - ئۆپراسیۆنی پەراوێزی پارێزراو | awards = فەرماندەی فەخری شایستەیی (ویلایەتە یەکگرتووەکان) | other_party = [[یەکێتیی نیشتمانی (ئیسرائیل)|یەکێتیی نیشتمانی]] (٢٠٢٢–٢٠٢٥) | spouse = ھانا ئایزەنکۆت | children = ٥ | education = [[زانکۆی تەلئەبیب]]<br/>[[زانکۆی حەیفا]] | office4 = ڕۆڵە سەربازییەکان | suboffice4 = سەرۆکی ئەرکانی گشتیی ئیسرائیل | subterm4 = ٢٠١٥–٢٠١٩ }} '''گادی ئایزەنکۆت''' ({{langx|he|גדי איזנקוט}}؛ لەدایکبووی ١٩ی ئایاری ١٩٦٠) ژەنراڵ، سیاسەتمەدار، و ڕێبەری پارتی یاشاری ئیسرائیلییە. لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠١٩ وەک ٢١ەمین سەرۆکی ئەرکانی سوپای بەرگریی ئیسرائیل خزمەتی کردووە و لە ساڵی ٢٠٢٣ تا ٢٠٢٤ وەک وەزیری بێ وەزارەت لە حکوومەتی یەکێتیی ئیسرائیل کاری کردووە. ئایزەنکۆت کە لە [[ئیلات]] گەورە بووە، خوێندنی دەریایی تەواو کردووە و دواتر لە تیپی گۆلانی لە سوپای ئیسرائیل خزمەتی کردووە. خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە مێژوودا لە زانکۆی تەلئەبیب و دیپلۆمی باڵا لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی حەیفا]]. هاوسەرگیری کردووە و خاوەنی پێنج منداڵە و لە [[ھێرتزلیا|ھەرزلیا]] نیشتەجێیە. یەکێک لە کوڕەکانی بەناوی گال لە کاتی جەنگی غەززەدا کوژرا. ئایزەنکۆت ڕۆڵی سەرکردایەتی جۆراوجۆری لە تیپی گۆلانی و فیرقەکانی تری سوپای ئیسرائیلدا گێڕاوە. وەک سکرتێری سەربازیی سەرۆک وەزیران ئێھود باراک و دواتر وەک سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل خزمەتی کردووە. لە کاتی کارکردنی وەک سەرۆکی ئەرکان، ئایزەنکۆت سەرنجی لەسەر بەهێزکردنی هێزە وشکانییەکانی سوپا و جێبەجێکردنی پلانی چەند ساڵەی "گیدعۆن" بوو، کە جەختی لەسەر دروستکردنی هێز و دامەزراندنی فەرماندەیی سایبەری دەکردەوە. ئایزەنکۆت داوای دەوڵەتێک دەکات کە ڕەگی لە بەها نیشتمانی-جووەکاندا هەبێت، بەڵام مافی یەکسانی بۆ هەموو هاووڵاتیان هەبێت. ئەو خۆی لە پشتیوانی ئاشکرا بۆ چارەسەری دوو دەوڵەت لەگەڵ فەلەستینییەکان بەدوور دەگرێت، و لەبری ئەوە پێشینە دەدات بە دۆڵی ئوردن و بلۆکەکانی نیشتەجێبوون، و داوای ئاگری بەستنی درێژخایەن و داماڵینی چەک لە کەرتی غەززە دەکات. ئایزەنکۆت جەختی لەسەر پێویستی سیاسەتێکی ئەمنی بەهێز و یەکێتیی ناوخۆیی لە ئیسرائیل کردووەتەوە، و جەمسەربەندیی ناوخۆیی بە هەڕەشەیەکی گەورە دەبینێت. ئەو داوای چاکسازی دەکات بۆ بەهێزکردنی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان لە حکوومەتی ئیسرائیلدا. ئایزەنکۆت ئاماژەی بەوەش کردووە کە پشتیوانی لە لێخۆشبوونی خزمەتی سەربازی دەکات بۆ تا سەدا سێی حەریدییەکان کە لە یەشیڤاکانیان لە خوێندنی ئایینیدا ناویان تۆمارکراوە، بەڵام دژی سیستەمە کۆنەکەیە کە دوای هێرشەکانی ٧ی تشرینی یەکەم لێخۆشبوونی گەورەی بە پیاوانی ئۆرتۆدۆکس بەخشی بوو. == ژیاننامە == گادی ئایزەنکۆت لە [[تەبەریە]] لە باکووری ئیسرائیل لەدایکبووە. دووەم منداڵە لە نێوان چوار منداڵی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ereverev.co.il/article.asp?id=16372|سەردێڕ=شانازییەکی گەورە بۆ ئیلات و بنەماڵەی ئایزەنکۆت|وێبگە=www.ereverev.co.il|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180718030729/https://www.ereverev.co.il/article.asp?id=16372|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مائیر و ئەستێر ئایزەنکۆت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kikarhashabat.co.il/%D7%90%D7%9D-%D7%94%D7%A8%D7%9E%D7%98%D7%9B%D7%9C-%D7%94%D7%91%D7%90-%D7%94%D7%99%D7%99%D7%AA%D7%99-%D7%A8%D7%95%D7%A6%D7%94-%D7%A9%D7%99%D7%94%D7%99%D7%94-%D7%A8%D7%91-%D7%94%D7%95%D7%90.html |ئیش=www.kikarhashabat.co.il|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141203202947/http://www.kikarhashabat.co.il/%D7%90%D7%9D-%D7%94%D7%A8%D7%9E%D7%98%D7%9B%D7%9C-%D7%94%D7%91%D7%90-%D7%94%D7%99%D7%99%D7%AA%D7%99-%D7%A8%D7%95%D7%A6%D7%94-%D7%A9%D7%99%D7%94%D7%99%D7%94-%D7%A8%D7%91-%D7%94%D7%95%D7%90.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|زمان=he-IL|سەردێڕ=دایکی سەرۆکی ئەرکانی داهاتوو، گادی ئایزەنکۆت: "حەزم دەکرد ببێتە حاخام؛ ئەو کەسێکی بێوەیە"|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کۆچبەرانی جووی مەغربی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.haaretz.com/2014-12-01/ty-article/.premium/on-idfs-1st-moroccan-chiefs-ashkenazi-name/0000017f-e3a6-d75c-a7ff-ffaf914e0000|سەردێڕ=سوپای ئیسرائیل یەکەم سەرۆکی ئەرکانی بە ڕەگەز مەغربی بەدەستدەهێنێت – ئەی بۆچی ناوەکەی ئەشکەنازییە؟|یەکەم=Elon|دوایین=Gilad|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Haaretz|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> لە شارۆچکەی ئاسفی لە مەغریب. دایکی لە دار ئەلبەیزا لەدایکبووە، و باوکی لە مەڕاکەش لەدایکبووە. پێدەچێت ناوی خێزانەکەی لە سەرەتادا ئازەنکۆت بووبێت و لەلایەن فەرمانبەرێکەوە گۆڕدرابێت بۆ ئایزەنکۆت دوای ئەوەی باوکی کۆچی کردووە بۆ ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hamodia.com/2014/12/01/new-idf-chief-eisenkot-moroccan-descent/|سەردێڕ=سەرۆکی نوێی سوپای ئیسرائیل ئایزەنکۆت لە ڕەگەزی مەغربییە|یەکەم=Dovid|دوایین=Horowitz|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Hamodia|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211127182359/https://hamodia.com/2014/12/01/new-idf-chief-eisenkot-moroccan-descent/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دواتر دایک و باوکی لێک جیا بوونەوە. هەردووکیان دووبارە هاوسەرگیرییان کردەوە، و لە ئەنجامدا ئایزەنکۆت چەندین خوشک و برای زڕی هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.yomyom.net/article.asp?id=16372 |سەردێڕ=شانازییەکی گەورە بۆ ئیلات و بنەماڵەی ئایزەنکۆت}}</ref><ref name=hometown>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.haaretz.com/israel-news/elections/2026-10-15/ty-article-magazine/.premium/in-eilat-gadi-eisenkot-has-the-hometown-advantage-can-he-shake-netanyahu/000001a1-2b43-d5c3-a5a9-2fffaa680000|سەردێڕ=لە ئیلات، گادی ئایزەنکۆت باڵادەستی شارەکەی خۆی هەیە. ئایا ئەوە بەسە بۆ ڕەواندنەوەی نەتانیاھو؟|ئیش=Haaretz|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئایزەنکۆت لە شاری بەندەری باشووری [[ئیلات]] گەورە بووە، کە خێزانەکەی کاتێک تەمەنی یەک ساڵ بوو چوونە ئەوێ. باوکی کرێکاری کانزا بوو کە لە کانەکانی مس لە دۆڵی تیمنا کاری دەکرد لەکاتێکدا دایکی ژنی ماڵەوە بوو.<ref name=hometown/> لە ئامادەیی گۆڵدوۆتەر خوێندوویەتی، و پسپۆڕی لە خوێندنی دەریایی و میخانیکیدا بەدەستھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mako.co.il/pzm-magazine/commander/Article-13f7afb3e929b41006.htm|زمان=he-IL|سەردێڕ=١١ شت کە ڕەنگە نەیزانیت دەربارەی سەرۆکی ئەرکانی نوێی سوپا}}</ref> دوای ئامادەیی، پەیوەندی بە سوپای ئیسرائیلەوە کردووە و لە تیپی گۆلانی خزمەتی کردووە. خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە [[مێژوو]] لە زانکۆی تەلئەبیب و ماستەر لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی حەیفا]]. هەروەها خاوەنی بڕوانامەی ماستەرە لە کۆلێژی جەنگی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان. لە ساڵی ٢٠١٩دا بڕوانامەی دکتۆرای فەخری لە زانکۆی ڕیچمان پێبەخشرا.<ref name=runi>[https://www.runi.ac.il/media/csen13t3/%D7%A8%D7%90%D7%9C-%D7%9E%D7%99%D7%9C-%D7%92%D7%93%D7%99-%D7%90%D7%99%D7%96%D7%A0%D7%A7%D7%95%D7%98.pdf ژەنراڵ گادی ئایزەنکۆت]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.washingtoninstitute.org/about/press-room/press-release/lt-gen-gadi-eisenkot-former-idf-chief-staff-joins-washington|ئیش=The Washington Institute for Near East Policy|سەردێڕ=ژەنراڵ گادی ئایزەنکۆت، سەرۆکی ئەرکانی پێشووی سوپا، پەیوەندی بە پەیمانگای واشنتنەوە دەکات|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئایزەنکۆت هاوسەرگیری لەگەڵ ھانا کردووە، کە لە یانەیەکی کەشتیوانیدا ناسیویەتی کاتێک لە قوتابخانەی ئامادەیی بوون. لە ساڵی ١٩٨٤ هاوسەرگیرییان کردووە و خاوەنی پێنج منداڵن.<ref name=runi/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/appointments-committee-approves-eisenkot-to-lead-idf/|سەردێڕ=کۆمیتەی دەستنیشانکردنەکان پەسەندی ئایزەنکۆت دەکات بۆ سەرکردایەتیکردنی سوپا|ئیش=The Times of Israel|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە [[ھێرتزلیا|ھەرزلیا]] نیشتەجێیە، کە کەمێک دوای هاوسەرگیرییەکەی ڕووی لەوێ کردووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4597460,00.html|سەردێڕ=سەرۆکی نوێی سوپا: ئارام و حیسابکەر، بە توندی و خێرایی لێدەدات – بەڵام تەنها ئەگەر پێویست بکات|دوایین١=Zitun|یەکەم١=Yoav|دوایین٢=Margalit|یەکەم٢=Michal|ئیش= YNET|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤}}</ref><ref name=hometown/> یەکێک لە منداڵەکانی بەناوی سەرپەلیار گال مائیر ئایزەنکۆت لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ لە تەمەنی ٢٥ ساڵیدا لە جەنگی غەززەدا کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Millward |یەکەم=David |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=کوڕی سەرۆکی پێشووی سوپا بە بۆمبێکی حەماس لە تونێلدا کوژرا |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/07/son-former-idf-chief-killed-gaza-bomb/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوو لە برازاکانیشی لە جەنگەکەدا کوژران. یەکێکیان بەناوی سەرجەن ماۆر کۆھێن ئایزەنکۆت، ڕۆژێک دوای کوڕەکەی ئایزەنکۆت، گال، کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Horovitz |یەکەم١=Michael |دوایین٢=Fabian|یەکەم٢=Emanuel |ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=برازای سەرۆکی پێشووی سوپا ئایزەنکۆت لە شەڕەکانی غەززەدا دەمرێت، ڕۆژێک دوای کوژرانی کوڕەکەی ئایزەنکۆت |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/ex-idf-chief-eisenkots-nephew-dies-in-gaza-fighting-day-after-eisenkots-son-killed/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[The Times of Israel]]}}</ref> برازاکەی تری بەناوی کاپتن یۆگێڤ پازی، لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٤دا کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Fabian |یەکەم=Emanuel |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ئەو ئەفسەرەی لە غەززە کوژرا برازای ئەندامی کێنێسێت گادی ئایزەنکۆتە، سێیەم ئەندامی نزیکی خێزانەکەیە لە جەنگدا بکوژرێت |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/officer-killed-in-gaza-is-nephew-of-mk-gadi-eisenkot-3rd-close-family-member-to-fall-in-war |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[The Times of Israel]]}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئیسرائیل|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Gadi Eisenkot}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠]] [[پۆل:جوولەکە]] [[پۆل:ئیسرائیل]] 8rmnx15zwd6bm8os2oz6e2mfx979cp4 1695773 1695724 2026-10-27T17:02:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]] و [[دەروازە:شەڕ|شەڕ]] 1695773 wikitext text/x-wiki {{Short description|فەرماندەی سەربازی و سیاسەتمەداری ئیسرائیلی (لەدایکبووی ١٩٦٠)}} {{Infobox officeholder | name = گادی ئایزنکۆت | native_name = {{nobold|{{Script/Hebrew|גדי איזנקוט}}}} | native_name_lang = he | image = Gadi Eisenkot 2 (cropped).jpg | caption = ئایزەنکۆت لە ساڵی ٢٠٢٦ | birth_date = {{birth date and age|1960|05|19|df=y}} | death_date = | birth_place = [[تەبەریە]]، ئیسرائیل | death_place = | nickname = | party = [[یاشار (پارت)|یاشار]] (لە ساڵی ٢٠٢٥ەوە) | office1 = ڕۆڵە وەزارییەکان | suboffice1 = [[وەزیری بێ وەزارەت]] | subterm1 = ٢٠٢٣–٢٠٢٤ | suboffice2 = چاودێری [[کابینەی جەنگی ئیسرائیل]] | subterm2 = ٢٠٢٣–٢٠٢٤ | office3 = ئەو فراکسیۆنەی نوێنەرایەتی کراوە لە [[کنێسێت]] | suboffice3 = [[یەکێتیی نیشتمانی (ئیسرائیل)|یەکێتیی نیشتمانی]] | subterm3 = ٢٠٢٢–٢٠٢٥ | allegiance = ئیسرائیل | rank = [[File:IDF rav aluf.svg|30px]]<br />ڕاڤ ئالووف (بەرزترین پلە؛ فەرماندەی گشتی) | branch = بەڕێوەبەرایەتیی ئۆپراسیۆنەکان، فەرماندەیی باکوور | service_years = ١٩٧٨–٢٠١٩ | commands = * تیپی گۆلانی - سکرتێری سەربازیی سەرۆک وەزیران - فیرقەی یەھودا و سامریا - بەڕێوەبەرایەتیی ئۆپراسیۆنەکان - فەرماندەیی باکوور - جێگری سەرۆکی ئەرکانی گشتی - سەرۆکی ئەرکانی گشتیی ئیسرائیل | battles = * [[شەڕی لوبنان ١٩٨٢|جەنگی ١٩٨٢ی لوبنان]] - ململانێی باشووری لوبنان (١٩٨٢–٢٠٠٠) - ئینتیفادەی دووەم - جەنگی ٢٠٠٦ی لوبنان - ئۆپراسیۆنی سربی ڕەقبوو - ئۆپراسیۆنی کۆڵەکەی بەرگری - ئۆپراسیۆنی پەراوێزی پارێزراو | awards = فەرماندەی فەخری شایستەیی (ویلایەتە یەکگرتووەکان) | other_party = [[یەکێتیی نیشتمانی (ئیسرائیل)|یەکێتیی نیشتمانی]] (٢٠٢٢–٢٠٢٥) | spouse = ھانا ئایزەنکۆت | children = ٥ | education = [[زانکۆی تەلئەبیب]]<br/>[[زانکۆی حەیفا]] | office4 = ڕۆڵە سەربازییەکان | suboffice4 = سەرۆکی ئەرکانی گشتیی ئیسرائیل | subterm4 = ٢٠١٥–٢٠١٩ }} '''گادی ئایزەنکۆت''' ({{langx|he|גדי איזנקוט}}؛ لەدایکبووی ١٩ی ئایاری ١٩٦٠) ژەنراڵ، سیاسەتمەدار، و ڕێبەری پارتی یاشاری ئیسرائیلییە. لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠١٩ وەک ٢١ەمین سەرۆکی ئەرکانی سوپای بەرگریی ئیسرائیل خزمەتی کردووە و لە ساڵی ٢٠٢٣ تا ٢٠٢٤ وەک وەزیری بێ وەزارەت لە حکوومەتی یەکێتیی ئیسرائیل کاری کردووە. ئایزەنکۆت کە لە [[ئیلات]] گەورە بووە، خوێندنی دەریایی تەواو کردووە و دواتر لە تیپی گۆلانی لە سوپای ئیسرائیل خزمەتی کردووە. خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە مێژوودا لە زانکۆی تەلئەبیب و دیپلۆمی باڵا لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی حەیفا]]. هاوسەرگیری کردووە و خاوەنی پێنج منداڵە و لە [[ھێرتزلیا|ھەرزلیا]] نیشتەجێیە. یەکێک لە کوڕەکانی بەناوی گال لە کاتی جەنگی غەززەدا کوژرا. ئایزەنکۆت ڕۆڵی سەرکردایەتی جۆراوجۆری لە تیپی گۆلانی و فیرقەکانی تری سوپای ئیسرائیلدا گێڕاوە. وەک سکرتێری سەربازیی سەرۆک وەزیران ئێھود باراک و دواتر وەک سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل خزمەتی کردووە. لە کاتی کارکردنی وەک سەرۆکی ئەرکان، ئایزەنکۆت سەرنجی لەسەر بەهێزکردنی هێزە وشکانییەکانی سوپا و جێبەجێکردنی پلانی چەند ساڵەی "گیدعۆن" بوو، کە جەختی لەسەر دروستکردنی هێز و دامەزراندنی فەرماندەیی سایبەری دەکردەوە. ئایزەنکۆت داوای دەوڵەتێک دەکات کە ڕەگی لە بەها نیشتمانی-جووەکاندا هەبێت، بەڵام مافی یەکسانی بۆ هەموو هاووڵاتیان هەبێت. ئەو خۆی لە پشتیوانی ئاشکرا بۆ چارەسەری دوو دەوڵەت لەگەڵ فەلەستینییەکان بەدوور دەگرێت، و لەبری ئەوە پێشینە دەدات بە دۆڵی ئوردن و بلۆکەکانی نیشتەجێبوون، و داوای ئاگری بەستنی درێژخایەن و داماڵینی چەک لە کەرتی غەززە دەکات. ئایزەنکۆت جەختی لەسەر پێویستی سیاسەتێکی ئەمنی بەهێز و یەکێتیی ناوخۆیی لە ئیسرائیل کردووەتەوە، و جەمسەربەندیی ناوخۆیی بە هەڕەشەیەکی گەورە دەبینێت. ئەو داوای چاکسازی دەکات بۆ بەهێزکردنی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان لە حکوومەتی ئیسرائیلدا. ئایزەنکۆت ئاماژەی بەوەش کردووە کە پشتیوانی لە لێخۆشبوونی خزمەتی سەربازی دەکات بۆ تا سەدا سێی حەریدییەکان کە لە یەشیڤاکانیان لە خوێندنی ئایینیدا ناویان تۆمارکراوە، بەڵام دژی سیستەمە کۆنەکەیە کە دوای هێرشەکانی ٧ی تشرینی یەکەم لێخۆشبوونی گەورەی بە پیاوانی ئۆرتۆدۆکس بەخشی بوو. == ژیاننامە == گادی ئایزەنکۆت لە [[تەبەریە]] لە باکووری ئیسرائیل لەدایکبووە. دووەم منداڵە لە نێوان چوار منداڵی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ereverev.co.il/article.asp?id=16372|سەردێڕ=شانازییەکی گەورە بۆ ئیلات و بنەماڵەی ئایزەنکۆت|وێبگە=www.ereverev.co.il|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180718030729/https://www.ereverev.co.il/article.asp?id=16372|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مائیر و ئەستێر ئایزەنکۆت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kikarhashabat.co.il/%D7%90%D7%9D-%D7%94%D7%A8%D7%9E%D7%98%D7%9B%D7%9C-%D7%94%D7%91%D7%90-%D7%94%D7%99%D7%99%D7%AA%D7%99-%D7%A8%D7%95%D7%A6%D7%94-%D7%A9%D7%99%D7%94%D7%99%D7%94-%D7%A8%D7%91-%D7%94%D7%95%D7%90.html |ئیش=www.kikarhashabat.co.il|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141203202947/http://www.kikarhashabat.co.il/%D7%90%D7%9D-%D7%94%D7%A8%D7%9E%D7%98%D7%9B%D7%9C-%D7%94%D7%91%D7%90-%D7%94%D7%99%D7%99%D7%AA%D7%99-%D7%A8%D7%95%D7%A6%D7%94-%D7%A9%D7%99%D7%94%D7%99%D7%94-%D7%A8%D7%91-%D7%94%D7%95%D7%90.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|زمان=he-IL|سەردێڕ=دایکی سەرۆکی ئەرکانی داهاتوو، گادی ئایزەنکۆت: "حەزم دەکرد ببێتە حاخام؛ ئەو کەسێکی بێوەیە"|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کۆچبەرانی جووی مەغربی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.haaretz.com/2014-12-01/ty-article/.premium/on-idfs-1st-moroccan-chiefs-ashkenazi-name/0000017f-e3a6-d75c-a7ff-ffaf914e0000|سەردێڕ=سوپای ئیسرائیل یەکەم سەرۆکی ئەرکانی بە ڕەگەز مەغربی بەدەستدەهێنێت – ئەی بۆچی ناوەکەی ئەشکەنازییە؟|یەکەم=Elon|دوایین=Gilad|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Haaretz|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> لە شارۆچکەی ئاسفی لە مەغریب. دایکی لە دار ئەلبەیزا لەدایکبووە، و باوکی لە مەڕاکەش لەدایکبووە. پێدەچێت ناوی خێزانەکەی لە سەرەتادا ئازەنکۆت بووبێت و لەلایەن فەرمانبەرێکەوە گۆڕدرابێت بۆ ئایزەنکۆت دوای ئەوەی باوکی کۆچی کردووە بۆ ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hamodia.com/2014/12/01/new-idf-chief-eisenkot-moroccan-descent/|سەردێڕ=سەرۆکی نوێی سوپای ئیسرائیل ئایزەنکۆت لە ڕەگەزی مەغربییە|یەکەم=Dovid|دوایین=Horowitz|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Hamodia|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211127182359/https://hamodia.com/2014/12/01/new-idf-chief-eisenkot-moroccan-descent/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دواتر دایک و باوکی لێک جیا بوونەوە. هەردووکیان دووبارە هاوسەرگیرییان کردەوە، و لە ئەنجامدا ئایزەنکۆت چەندین خوشک و برای زڕی هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.yomyom.net/article.asp?id=16372 |سەردێڕ=شانازییەکی گەورە بۆ ئیلات و بنەماڵەی ئایزەنکۆت}}</ref><ref name=hometown>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.haaretz.com/israel-news/elections/2026-10-15/ty-article-magazine/.premium/in-eilat-gadi-eisenkot-has-the-hometown-advantage-can-he-shake-netanyahu/000001a1-2b43-d5c3-a5a9-2fffaa680000|سەردێڕ=لە ئیلات، گادی ئایزەنکۆت باڵادەستی شارەکەی خۆی هەیە. ئایا ئەوە بەسە بۆ ڕەواندنەوەی نەتانیاھو؟|ئیش=Haaretz|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئایزەنکۆت لە شاری بەندەری باشووری [[ئیلات]] گەورە بووە، کە خێزانەکەی کاتێک تەمەنی یەک ساڵ بوو چوونە ئەوێ. باوکی کرێکاری کانزا بوو کە لە کانەکانی مس لە دۆڵی تیمنا کاری دەکرد لەکاتێکدا دایکی ژنی ماڵەوە بوو.<ref name=hometown/> لە ئامادەیی گۆڵدوۆتەر خوێندوویەتی، و پسپۆڕی لە خوێندنی دەریایی و میخانیکیدا بەدەستھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mako.co.il/pzm-magazine/commander/Article-13f7afb3e929b41006.htm|زمان=he-IL|سەردێڕ=١١ شت کە ڕەنگە نەیزانیت دەربارەی سەرۆکی ئەرکانی نوێی سوپا}}</ref> دوای ئامادەیی، پەیوەندی بە سوپای ئیسرائیلەوە کردووە و لە تیپی گۆلانی خزمەتی کردووە. خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە [[مێژوو]] لە زانکۆی تەلئەبیب و ماستەر لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی حەیفا]]. هەروەها خاوەنی بڕوانامەی ماستەرە لە کۆلێژی جەنگی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان. لە ساڵی ٢٠١٩دا بڕوانامەی دکتۆرای فەخری لە زانکۆی ڕیچمان پێبەخشرا.<ref name=runi>[https://www.runi.ac.il/media/csen13t3/%D7%A8%D7%90%D7%9C-%D7%9E%D7%99%D7%9C-%D7%92%D7%93%D7%99-%D7%90%D7%99%D7%96%D7%A0%D7%A7%D7%95%D7%98.pdf ژەنراڵ گادی ئایزەنکۆت]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.washingtoninstitute.org/about/press-room/press-release/lt-gen-gadi-eisenkot-former-idf-chief-staff-joins-washington|ئیش=The Washington Institute for Near East Policy|سەردێڕ=ژەنراڵ گادی ئایزەنکۆت، سەرۆکی ئەرکانی پێشووی سوپا، پەیوەندی بە پەیمانگای واشنتنەوە دەکات|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئایزەنکۆت هاوسەرگیری لەگەڵ ھانا کردووە، کە لە یانەیەکی کەشتیوانیدا ناسیویەتی کاتێک لە قوتابخانەی ئامادەیی بوون. لە ساڵی ١٩٨٤ هاوسەرگیرییان کردووە و خاوەنی پێنج منداڵن.<ref name=runi/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/appointments-committee-approves-eisenkot-to-lead-idf/|سەردێڕ=کۆمیتەی دەستنیشانکردنەکان پەسەندی ئایزەنکۆت دەکات بۆ سەرکردایەتیکردنی سوپا|ئیش=The Times of Israel|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە [[ھێرتزلیا|ھەرزلیا]] نیشتەجێیە، کە کەمێک دوای هاوسەرگیرییەکەی ڕووی لەوێ کردووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4597460,00.html|سەردێڕ=سەرۆکی نوێی سوپا: ئارام و حیسابکەر، بە توندی و خێرایی لێدەدات – بەڵام تەنها ئەگەر پێویست بکات|دوایین١=Zitun|یەکەم١=Yoav|دوایین٢=Margalit|یەکەم٢=Michal|ئیش= YNET|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤}}</ref><ref name=hometown/> یەکێک لە منداڵەکانی بەناوی سەرپەلیار گال مائیر ئایزەنکۆت لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ لە تەمەنی ٢٥ ساڵیدا لە جەنگی غەززەدا کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Millward |یەکەم=David |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=کوڕی سەرۆکی پێشووی سوپا بە بۆمبێکی حەماس لە تونێلدا کوژرا |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/07/son-former-idf-chief-killed-gaza-bomb/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوو لە برازاکانیشی لە جەنگەکەدا کوژران. یەکێکیان بەناوی سەرجەن ماۆر کۆھێن ئایزەنکۆت، ڕۆژێک دوای کوڕەکەی ئایزەنکۆت، گال، کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Horovitz |یەکەم١=Michael |دوایین٢=Fabian|یەکەم٢=Emanuel |ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=برازای سەرۆکی پێشووی سوپا ئایزەنکۆت لە شەڕەکانی غەززەدا دەمرێت، ڕۆژێک دوای کوژرانی کوڕەکەی ئایزەنکۆت |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/ex-idf-chief-eisenkots-nephew-dies-in-gaza-fighting-day-after-eisenkots-son-killed/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[The Times of Israel]]}}</ref> برازاکەی تری بەناوی کاپتن یۆگێڤ پازی، لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٤دا کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Fabian |یەکەم=Emanuel |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ئەو ئەفسەرەی لە غەززە کوژرا برازای ئەندامی کێنێسێت گادی ئایزەنکۆتە، سێیەم ئەندامی نزیکی خێزانەکەیە لە جەنگدا بکوژرێت |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/officer-killed-in-gaza-is-nephew-of-mk-gadi-eisenkot-3rd-close-family-member-to-fall-in-war |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[The Times of Israel]]}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئیسرائیل|زانستی سیاسەت|ژیاننامە|شەڕ}} {{پۆلی کۆمنز|Gadi Eisenkot}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠]] [[پۆل:جوولەکە]] [[پۆل:ئیسرائیل]] o3lxn9olhmi9yz82rhd4t4ellyj4gb2 1695878 1695773 2026-10-27T20:04:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695878 wikitext text/x-wiki {{Short description|فەرماندەی سەربازی و سیاسەتمەداری ئیسرائیلی (لەدایکبووی ١٩٦٠)}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Infobox officeholder | name = گادی ئایزنکۆت | native_name = {{nobold|{{Script/Hebrew|גדי איזנקוט}}}} | native_name_lang = he | image = Gadi Eisenkot 2 (cropped).jpg | caption = ئایزەنکۆت لە ساڵی ٢٠٢٦ | birth_date = {{birth date and age|1960|05|19|df=y}} | death_date = | birth_place = [[تەبەریە]]، ئیسرائیل | death_place = | nickname = | party = [[یاشار (پارت)|یاشار]] (لە ساڵی ٢٠٢٥ەوە) | office1 = ڕۆڵە وەزارییەکان | suboffice1 = [[وەزیری بێ وەزارەت]] | subterm1 = ٢٠٢٣–٢٠٢٤ | suboffice2 = چاودێری [[کابینەی جەنگی ئیسرائیل]] | subterm2 = ٢٠٢٣–٢٠٢٤ | office3 = ئەو فراکسیۆنەی نوێنەرایەتی کراوە لە [[کنێسێت]] | suboffice3 = [[یەکێتیی نیشتمانی (ئیسرائیل)|یەکێتیی نیشتمانی]] | subterm3 = ٢٠٢٢–٢٠٢٥ | allegiance = ئیسرائیل | rank = [[File:IDF rav aluf.svg|30px]]<br />ڕاڤ ئالووف (بەرزترین پلە؛ فەرماندەی گشتی) | branch = بەڕێوەبەرایەتیی ئۆپراسیۆنەکان، فەرماندەیی باکوور | service_years = ١٩٧٨–٢٠١٩ | commands = * تیپی گۆلانی - سکرتێری سەربازیی سەرۆک وەزیران - فیرقەی یەھودا و سامریا - بەڕێوەبەرایەتیی ئۆپراسیۆنەکان - فەرماندەیی باکوور - جێگری سەرۆکی ئەرکانی گشتی - سەرۆکی ئەرکانی گشتیی ئیسرائیل | battles = * [[شەڕی لوبنان ١٩٨٢|جەنگی ١٩٨٢ی لوبنان]] - ململانێی باشووری لوبنان (١٩٨٢–٢٠٠٠) - ئینتیفادەی دووەم - جەنگی ٢٠٠٦ی لوبنان - ئۆپراسیۆنی سربی ڕەقبوو - ئۆپراسیۆنی کۆڵەکەی بەرگری - ئۆپراسیۆنی پەراوێزی پارێزراو | awards = فەرماندەی فەخری شایستەیی (ویلایەتە یەکگرتووەکان) | other_party = [[یەکێتیی نیشتمانی (ئیسرائیل)|یەکێتیی نیشتمانی]] (٢٠٢٢–٢٠٢٥) | spouse = ھانا ئایزەنکۆت | children = ٥ | education = [[زانکۆی تەلئەبیب]]<br/>[[زانکۆی حەیفا]] | office4 = ڕۆڵە سەربازییەکان | suboffice4 = سەرۆکی ئەرکانی گشتیی ئیسرائیل | subterm4 = ٢٠١٥–٢٠١٩ }} '''گادی ئایزەنکۆت''' ({{langx|he|גדי איזנקוט}}؛ لەدایکبووی ١٩ی ئایاری ١٩٦٠) ژەنراڵ، سیاسەتمەدار، و ڕێبەری پارتی یاشاری ئیسرائیلییە. لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠١٩ وەک ٢١ەمین سەرۆکی ئەرکانی سوپای بەرگریی ئیسرائیل خزمەتی کردووە و لە ساڵی ٢٠٢٣ تا ٢٠٢٤ وەک وەزیری بێ وەزارەت لە حکوومەتی یەکێتیی ئیسرائیل کاری کردووە. ئایزەنکۆت کە لە [[ئیلات]] گەورە بووە، خوێندنی دەریایی تەواو کردووە و دواتر لە تیپی گۆلانی لە سوپای ئیسرائیل خزمەتی کردووە. خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە مێژوودا لە زانکۆی تەلئەبیب و دیپلۆمی باڵا لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی حەیفا]]. هاوسەرگیری کردووە و خاوەنی پێنج منداڵە و لە [[ھێرتزلیا|ھەرزلیا]] نیشتەجێیە. یەکێک لە کوڕەکانی بەناوی گال لە کاتی جەنگی غەززەدا کوژرا. ئایزەنکۆت ڕۆڵی سەرکردایەتی جۆراوجۆری لە تیپی گۆلانی و فیرقەکانی تری سوپای ئیسرائیلدا گێڕاوە. وەک سکرتێری سەربازیی سەرۆک وەزیران ئێھود باراک و دواتر وەک سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل خزمەتی کردووە. لە کاتی کارکردنی وەک سەرۆکی ئەرکان، ئایزەنکۆت سەرنجی لەسەر بەهێزکردنی هێزە وشکانییەکانی سوپا و جێبەجێکردنی پلانی چەند ساڵەی "گیدعۆن" بوو، کە جەختی لەسەر دروستکردنی هێز و دامەزراندنی فەرماندەیی سایبەری دەکردەوە. ئایزەنکۆت داوای دەوڵەتێک دەکات کە ڕەگی لە بەها نیشتمانی-جووەکاندا هەبێت، بەڵام مافی یەکسانی بۆ هەموو هاووڵاتیان هەبێت. ئەو خۆی لە پشتیوانی ئاشکرا بۆ چارەسەری دوو دەوڵەت لەگەڵ فەلەستینییەکان بەدوور دەگرێت، و لەبری ئەوە پێشینە دەدات بە دۆڵی ئوردن و بلۆکەکانی نیشتەجێبوون، و داوای ئاگری بەستنی درێژخایەن و داماڵینی چەک لە کەرتی غەززە دەکات. ئایزەنکۆت جەختی لەسەر پێویستی سیاسەتێکی ئەمنی بەهێز و یەکێتیی ناوخۆیی لە ئیسرائیل کردووەتەوە، و جەمسەربەندیی ناوخۆیی بە هەڕەشەیەکی گەورە دەبینێت. ئەو داوای چاکسازی دەکات بۆ بەهێزکردنی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان لە حکوومەتی ئیسرائیلدا. ئایزەنکۆت ئاماژەی بەوەش کردووە کە پشتیوانی لە لێخۆشبوونی خزمەتی سەربازی دەکات بۆ تا سەدا سێی حەریدییەکان کە لە یەشیڤاکانیان لە خوێندنی ئایینیدا ناویان تۆمارکراوە، بەڵام دژی سیستەمە کۆنەکەیە کە دوای هێرشەکانی ٧ی تشرینی یەکەم لێخۆشبوونی گەورەی بە پیاوانی ئۆرتۆدۆکس بەخشی بوو. == ژیاننامە == گادی ئایزەنکۆت لە [[تەبەریە]] لە باکووری ئیسرائیل لەدایکبووە. دووەم منداڵە لە نێوان چوار منداڵی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ereverev.co.il/article.asp?id=16372|سەردێڕ=شانازییەکی گەورە بۆ ئیلات و بنەماڵەی ئایزەنکۆت|وێبگە=www.ereverev.co.il|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180718030729/https://www.ereverev.co.il/article.asp?id=16372|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مائیر و ئەستێر ئایزەنکۆت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kikarhashabat.co.il/%D7%90%D7%9D-%D7%94%D7%A8%D7%9E%D7%98%D7%9B%D7%9C-%D7%94%D7%91%D7%90-%D7%94%D7%99%D7%99%D7%AA%D7%99-%D7%A8%D7%95%D7%A6%D7%94-%D7%A9%D7%99%D7%94%D7%99%D7%94-%D7%A8%D7%91-%D7%94%D7%95%D7%90.html |ئیش=www.kikarhashabat.co.il|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141203202947/http://www.kikarhashabat.co.il/%D7%90%D7%9D-%D7%94%D7%A8%D7%9E%D7%98%D7%9B%D7%9C-%D7%94%D7%91%D7%90-%D7%94%D7%99%D7%99%D7%AA%D7%99-%D7%A8%D7%95%D7%A6%D7%94-%D7%A9%D7%99%D7%94%D7%99%D7%94-%D7%A8%D7%91-%D7%94%D7%95%D7%90.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|زمان=he-IL|سەردێڕ=دایکی سەرۆکی ئەرکانی داهاتوو، گادی ئایزەنکۆت: "حەزم دەکرد ببێتە حاخام؛ ئەو کەسێکی بێوەیە"|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> کۆچبەرانی جووی مەغربی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.haaretz.com/2014-12-01/ty-article/.premium/on-idfs-1st-moroccan-chiefs-ashkenazi-name/0000017f-e3a6-d75c-a7ff-ffaf914e0000|سەردێڕ=سوپای ئیسرائیل یەکەم سەرۆکی ئەرکانی بە ڕەگەز مەغربی بەدەستدەهێنێت – ئەی بۆچی ناوەکەی ئەشکەنازییە؟|یەکەم=Elon|دوایین=Gilad|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Haaretz|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> لە شارۆچکەی ئاسفی لە مەغریب. دایکی لە دار ئەلبەیزا لەدایکبووە، و باوکی لە مەڕاکەش لەدایکبووە. پێدەچێت ناوی خێزانەکەی لە سەرەتادا ئازەنکۆت بووبێت و لەلایەن فەرمانبەرێکەوە گۆڕدرابێت بۆ ئایزەنکۆت دوای ئەوەی باوکی کۆچی کردووە بۆ ئیسرائیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hamodia.com/2014/12/01/new-idf-chief-eisenkot-moroccan-descent/|سەردێڕ=سەرۆکی نوێی سوپای ئیسرائیل ئایزەنکۆت لە ڕەگەزی مەغربییە|یەکەم=Dovid|دوایین=Horowitz|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Hamodia|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211127182359/https://hamodia.com/2014/12/01/new-idf-chief-eisenkot-moroccan-descent/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دواتر دایک و باوکی لێک جیا بوونەوە. هەردووکیان دووبارە هاوسەرگیرییان کردەوە، و لە ئەنجامدا ئایزەنکۆت چەندین خوشک و برای زڕی هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.yomyom.net/article.asp?id=16372 |سەردێڕ=شانازییەکی گەورە بۆ ئیلات و بنەماڵەی ئایزەنکۆت}}</ref><ref name=hometown>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.haaretz.com/israel-news/elections/2026-10-15/ty-article-magazine/.premium/in-eilat-gadi-eisenkot-has-the-hometown-advantage-can-he-shake-netanyahu/000001a1-2b43-d5c3-a5a9-2fffaa680000|سەردێڕ=لە ئیلات، گادی ئایزەنکۆت باڵادەستی شارەکەی خۆی هەیە. ئایا ئەوە بەسە بۆ ڕەواندنەوەی نەتانیاھو؟|ئیش=Haaretz|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئایزەنکۆت لە شاری بەندەری باشووری [[ئیلات]] گەورە بووە، کە خێزانەکەی کاتێک تەمەنی یەک ساڵ بوو چوونە ئەوێ. باوکی کرێکاری کانزا بوو کە لە کانەکانی مس لە دۆڵی تیمنا کاری دەکرد لەکاتێکدا دایکی ژنی ماڵەوە بوو.<ref name=hometown/> لە ئامادەیی گۆڵدوۆتەر خوێندوویەتی، و پسپۆڕی لە خوێندنی دەریایی و میخانیکیدا بەدەستھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mako.co.il/pzm-magazine/commander/Article-13f7afb3e929b41006.htm|زمان=he-IL|سەردێڕ=١١ شت کە ڕەنگە نەیزانیت دەربارەی سەرۆکی ئەرکانی نوێی سوپا}}</ref> دوای ئامادەیی، پەیوەندی بە سوپای ئیسرائیلەوە کردووە و لە تیپی گۆلانی خزمەتی کردووە. خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە [[مێژوو]] لە زانکۆی تەلئەبیب و ماستەر لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی حەیفا]]. هەروەها خاوەنی بڕوانامەی ماستەرە لە کۆلێژی جەنگی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکان. لە ساڵی ٢٠١٩دا بڕوانامەی دکتۆرای فەخری لە زانکۆی ڕیچمان پێبەخشرا.<ref name=runi>[https://www.runi.ac.il/media/csen13t3/%D7%A8%D7%90%D7%9C-%D7%9E%D7%99%D7%9C-%D7%92%D7%93%D7%99-%D7%90%D7%99%D7%96%D7%A0%D7%A7%D7%95%D7%98.pdf ژەنراڵ گادی ئایزەنکۆت]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.washingtoninstitute.org/about/press-room/press-release/lt-gen-gadi-eisenkot-former-idf-chief-staff-joins-washington|ئیش=The Washington Institute for Near East Policy|سەردێڕ=ژەنراڵ گادی ئایزەنکۆت، سەرۆکی ئەرکانی پێشووی سوپا، پەیوەندی بە پەیمانگای واشنتنەوە دەکات|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئایزەنکۆت هاوسەرگیری لەگەڵ ھانا کردووە، کە لە یانەیەکی کەشتیوانیدا ناسیویەتی کاتێک لە قوتابخانەی ئامادەیی بوون. لە ساڵی ١٩٨٤ هاوسەرگیرییان کردووە و خاوەنی پێنج منداڵن.<ref name=runi/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/appointments-committee-approves-eisenkot-to-lead-idf/|سەردێڕ=کۆمیتەی دەستنیشانکردنەکان پەسەندی ئایزەنکۆت دەکات بۆ سەرکردایەتیکردنی سوپا|ئیش=The Times of Israel|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}}</ref> لە [[ھێرتزلیا|ھەرزلیا]] نیشتەجێیە، کە کەمێک دوای هاوسەرگیرییەکەی ڕووی لەوێ کردووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4597460,00.html|سەردێڕ=سەرۆکی نوێی سوپا: ئارام و حیسابکەر، بە توندی و خێرایی لێدەدات – بەڵام تەنها ئەگەر پێویست بکات|دوایین١=Zitun|یەکەم١=Yoav|دوایین٢=Margalit|یەکەم٢=Michal|ئیش= YNET|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤}}</ref><ref name=hometown/> یەکێک لە منداڵەکانی بەناوی سەرپەلیار گال مائیر ئایزەنکۆت لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ لە تەمەنی ٢٥ ساڵیدا لە جەنگی غەززەدا کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Millward |یەکەم=David |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=کوڕی سەرۆکی پێشووی سوپا بە بۆمبێکی حەماس لە تونێلدا کوژرا |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/07/son-former-idf-chief-killed-gaza-bomb/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوو لە برازاکانیشی لە جەنگەکەدا کوژران. یەکێکیان بەناوی سەرجەن ماۆر کۆھێن ئایزەنکۆت، ڕۆژێک دوای کوڕەکەی ئایزەنکۆت، گال، کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Horovitz |یەکەم١=Michael |دوایین٢=Fabian|یەکەم٢=Emanuel |ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=برازای سەرۆکی پێشووی سوپا ئایزەنکۆت لە شەڕەکانی غەززەدا دەمرێت، ڕۆژێک دوای کوژرانی کوڕەکەی ئایزەنکۆت |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/ex-idf-chief-eisenkots-nephew-dies-in-gaza-fighting-day-after-eisenkots-son-killed/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[The Times of Israel]]}}</ref> برازاکەی تری بەناوی کاپتن یۆگێڤ پازی، لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٤دا کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Fabian |یەکەم=Emanuel |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ئەو ئەفسەرەی لە غەززە کوژرا برازای ئەندامی کێنێسێت گادی ئایزەنکۆتە، سێیەم ئەندامی نزیکی خێزانەکەیە لە جەنگدا بکوژرێت |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/officer-killed-in-gaza-is-nephew-of-mk-gadi-eisenkot-3rd-close-family-member-to-fall-in-war |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=[[The Times of Israel]]}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئیسرائیل|زانستی سیاسەت|ژیاننامە|شەڕ}} {{پۆلی کۆمنز|Gadi Eisenkot}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠]] [[پۆل:جوولەکە]] [[پۆل:ئیسرائیل]] 9i0cwwpll4txq72glqur7oetkdrfd8c 1 305706 1695630 2026-10-27T12:19:04Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە #IABot (v2.0.9.6) 1695630 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[پەریی دەریایی بچووک (پەیکەر)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1695629 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231103234358/https://domstol.dk/hoejesteret/decided-cases-eu-law/2023/5/cartoon-and-photo-of-the-little-mermaid-did-not-infringe-copyright/ بۆ https://domstol.dk/hoejesteret/decided-cases-eu-law/2023/5/cartoon-and-photo-of-the-little-mermaid-did-not-infringe-copyright/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٢:١٩، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 5dxm55esjhi1cps49265h5qpdpfzrln 3 305707 1695634 2026-10-27T12:58:48Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1695634 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٢:٥٨، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) b6y9th5y8clewqvuyfzbe5oruoiomjc 0 305708 1695635 2026-10-27T13:03:39Z Shaween 18477 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1375663590|Nefertiti Bust]]» 1695635 wikitext text/x-wiki   '''پەیکەری نفەرتیتی''' '''پەیکەرێ'''کی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. == ئاماژەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===   == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] 7d8yhor2rv0i0cmhc51wa7sgwwvvzwr 1695636 1695635 2026-10-27T13:04:26Z Shaween 18477 1695636 wikitext text/x-wiki   '''پەیکەری نفەرتیتی''' '''پەیکەرێ'''کی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===   == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] jyrpy6cey5hszqghg5f2ogj7s84xe7z 1695638 1695636 2026-10-27T13:05:07Z Shaween 18477 1695638 wikitext text/x-wiki   '''پەیکەری نفەرتیتی''' پەیکەرێکی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===   == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] ny8zuv5my4hp9m84e64di6m2alc5c2i 1695640 1695638 2026-10-27T13:09:24Z Shaween 18477 1695640 wikitext text/x-wiki '''پەیکەری نفەرتیتی''' پەیکەرێکی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===   == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] m9qnqtyi61h77tvmm9rm6df6zd8xdqo 1695641 1695640 2026-10-27T13:10:41Z Shaween 18477 1695641 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پەیکەری نفەرتیتی''' پەیکەرێکی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===   == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] 7jtj734z0q73kbj0cczm5o8vgb7wwt3 1695692 1695641 2026-10-27T14:39:41Z Shaween 18477 1695692 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پەیکەری نفەرتیتی''' پەیکەرێکی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===  {{refbegin|30em}} * {{Cite book|last=Anthes|first=Rudolph|title=Nofretete&nbsp;– The Head of Queen Nofretete|publisher=Gebr. Mann|year = 1961}} * {{Cite book|last=Breger|first=Claudia|title=The Body of the Queen: Gender and Rule in the Courtly World, 1500–2000|editor=Regina Schulte|publisher=Berghahn Book|chapter=The 'Berlin' Nefertiti Bust|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vgXfYVT5KtQC&q=Nefertiti+bust&pg=PA281|isbn = 1-84545-159-7|year = 2006}} * {{Cite book|last=Siehr|first=Kurt G|title=Imperialism, Art and Restitution|editor=John Henry Merryman|chapter=The Beautiful One Has Come&nbsp;– to Return|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vfJAufZcvpUC&q=Nefertiti+bust&pg=PT152|isbn=0-521-85929-8|date=August 2006|publisher= Cambridge University Press }} * {{Cite book|author = Silverman, David P. |author2=Wegner, Josef William |author3=Wegner, Jennifer Houser |title=Akhenaten and Tutankhamun: Revolution and Restoration |publisher=University of Pennsylvania, Museum of Archaeology|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=W5-QCB_g-DsC&q=nefertiti++Akhenaten+disappear&pg=PA131 | isbn=978-1-931707-90-9}} * {{Cite book |last1=Tyldesley |first1=Joyce |title=Nefertiti's Face: The Creation of an Icon |date=2018 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-98375-5}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] khx47gqgnmgm1yo3g9nlel40fudr3dx 1695718 1695692 2026-10-27T16:03:24Z AramBot 39807 بۆت: گۆڕینی بەستەری پۆلی کۆمنز لە [[:Commons:Category:پەیکەری نفرتیتی|پەیکەری نفرتیتی]] بۆ [[:Commons:Category:Nefertiti Bust|Nefertiti Bust]] 1695718 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پەیکەری نفەرتیتی''' پەیکەرێکی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===  {{refbegin|30em}} * {{Cite book|last=Anthes|first=Rudolph|title=Nofretete&nbsp;– The Head of Queen Nofretete|publisher=Gebr. Mann|year = 1961}} * {{Cite book|last=Breger|first=Claudia|title=The Body of the Queen: Gender and Rule in the Courtly World, 1500–2000|editor=Regina Schulte|publisher=Berghahn Book|chapter=The 'Berlin' Nefertiti Bust|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vgXfYVT5KtQC&q=Nefertiti+bust&pg=PA281|isbn = 1-84545-159-7|year = 2006}} * {{Cite book|last=Siehr|first=Kurt G|title=Imperialism, Art and Restitution|editor=John Henry Merryman|chapter=The Beautiful One Has Come&nbsp;– to Return|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vfJAufZcvpUC&q=Nefertiti+bust&pg=PT152|isbn=0-521-85929-8|date=August 2006|publisher= Cambridge University Press }} * {{Cite book|author = Silverman, David P. |author2=Wegner, Josef William |author3=Wegner, Jennifer Houser |title=Akhenaten and Tutankhamun: Revolution and Restoration |publisher=University of Pennsylvania, Museum of Archaeology|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=W5-QCB_g-DsC&q=nefertiti++Akhenaten+disappear&pg=PA131 | isbn=978-1-931707-90-9}} * {{Cite book |last1=Tyldesley |first1=Joyce |title=Nefertiti's Face: The Creation of an Icon |date=2018 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-98375-5}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز|Nefertiti Bust|پەیکەری نفرتیتی}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] ize35bszz0vmib0zeiqnog5wzwkn0ew 1695776 1695718 2026-10-27T17:03:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:میسر|میسر]] 1695776 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پەیکەری نفەرتیتی''' پەیکەرێکی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===  {{refbegin|30em}} * {{Cite book|last=Anthes|first=Rudolph|title=Nofretete&nbsp;– The Head of Queen Nofretete|publisher=Gebr. Mann|year = 1961}} * {{Cite book|last=Breger|first=Claudia|title=The Body of the Queen: Gender and Rule in the Courtly World, 1500–2000|editor=Regina Schulte|publisher=Berghahn Book|chapter=The 'Berlin' Nefertiti Bust|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vgXfYVT5KtQC&q=Nefertiti+bust&pg=PA281|isbn = 1-84545-159-7|year = 2006}} * {{Cite book|last=Siehr|first=Kurt G|title=Imperialism, Art and Restitution|editor=John Henry Merryman|chapter=The Beautiful One Has Come&nbsp;– to Return|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vfJAufZcvpUC&q=Nefertiti+bust&pg=PT152|isbn=0-521-85929-8|date=August 2006|publisher= Cambridge University Press }} * {{Cite book|author = Silverman, David P. |author2=Wegner, Josef William |author3=Wegner, Jennifer Houser |title=Akhenaten and Tutankhamun: Revolution and Restoration |publisher=University of Pennsylvania, Museum of Archaeology|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=W5-QCB_g-DsC&q=nefertiti++Akhenaten+disappear&pg=PA131 | isbn=978-1-931707-90-9}} * {{Cite book |last1=Tyldesley |first1=Joyce |title=Nefertiti's Face: The Creation of an Icon |date=2018 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-98375-5}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز|Nefertiti Bust|پەیکەری نفرتیتی}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] {{تووڵی دەروازە|میسر}} 505187wylbvevwny3jjfznwn23u9p8s 1695876 1695776 2026-10-27T20:03:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1695876 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پەیکەری نفەرتیتی''' پەیکەرێکی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===  {{refbegin|30em}} * {{Cite book|last=Anthes|first=Rudolph|title=Nofretete&nbsp;– The Head of Queen Nofretete|publisher=Gebr. Mann|year = 1961}} * {{Cite book|last=Breger|first=Claudia|title=The Body of the Queen: Gender and Rule in the Courtly World, 1500–2000|editor=Regina Schulte|publisher=Berghahn Book|chapter=The 'Berlin' Nefertiti Bust|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vgXfYVT5KtQC&q=Nefertiti+bust&pg=PA281|isbn = 1-84545-159-7|year = 2006}} * {{Cite book|last=Siehr|first=Kurt G|title=Imperialism, Art and Restitution|editor=John Henry Merryman|chapter=The Beautiful One Has Come&nbsp;– to Return|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vfJAufZcvpUC&q=Nefertiti+bust&pg=PT152|isbn=0-521-85929-8|date=August 2006|publisher= Cambridge University Press }} * {{Cite book|author = Silverman, David P. |author2=Wegner, Josef William |author3=Wegner, Jennifer Houser |title=Akhenaten and Tutankhamun: Revolution and Restoration |publisher=University of Pennsylvania, Museum of Archaeology|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=W5-QCB_g-DsC&q=nefertiti++Akhenaten+disappear&pg=PA131 | isbn=978-1-931707-90-9}} * {{Cite book |last1=Tyldesley |first1=Joyce |title=Nefertiti's Face: The Creation of an Icon |date=2018 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-98375-5}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز|Nefertiti Bust|پەیکەری نفرتیتی}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] {{تووڵی دەروازە|میسر}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} bb00sytzc8a3cmzyz1y1wg3zzd09z15 1696133 1695876 2026-10-28T09:45:22Z Shaween 18477 1696133 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پەیکەری نفەرتیتی''' پەیکەرێکی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". ==بەستەری دەرەکی== * [[نفرتیتی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===  {{refbegin|30em}} * {{Cite book|last=Anthes|first=Rudolph|title=Nofretete&nbsp;– The Head of Queen Nofretete|publisher=Gebr. Mann|year = 1961}} * {{Cite book|last=Breger|first=Claudia|title=The Body of the Queen: Gender and Rule in the Courtly World, 1500–2000|editor=Regina Schulte|publisher=Berghahn Book|chapter=The 'Berlin' Nefertiti Bust|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vgXfYVT5KtQC&q=Nefertiti+bust&pg=PA281|isbn = 1-84545-159-7|year = 2006}} * {{Cite book|last=Siehr|first=Kurt G|title=Imperialism, Art and Restitution|editor=John Henry Merryman|chapter=The Beautiful One Has Come&nbsp;– to Return|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vfJAufZcvpUC&q=Nefertiti+bust&pg=PT152|isbn=0-521-85929-8|date=August 2006|publisher= Cambridge University Press }} * {{Cite book|author = Silverman, David P. |author2=Wegner, Josef William |author3=Wegner, Jennifer Houser |title=Akhenaten and Tutankhamun: Revolution and Restoration |publisher=University of Pennsylvania, Museum of Archaeology|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=W5-QCB_g-DsC&q=nefertiti++Akhenaten+disappear&pg=PA131 | isbn=978-1-931707-90-9}} * {{Cite book |last1=Tyldesley |first1=Joyce |title=Nefertiti's Face: The Creation of an Icon |date=2018 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-98375-5}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز|Nefertiti Bust|پەیکەری نفرتیتی}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] {{تووڵی دەروازە|میسر}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} fv9stk15bl3w3tp8sjjbiya3jjzdon3 1696134 1696133 2026-10-28T09:46:39Z Shaween 18477 /* بەستەری دەرەکی */ 1696134 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پەیکەری نفەرتیتی''' پەیکەرێکی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". ==بەستەری دەرەکی== * [[نفرتیتی]] * [[ئیخناتون]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===  {{refbegin|30em}} * {{Cite book|last=Anthes|first=Rudolph|title=Nofretete&nbsp;– The Head of Queen Nofretete|publisher=Gebr. Mann|year = 1961}} * {{Cite book|last=Breger|first=Claudia|title=The Body of the Queen: Gender and Rule in the Courtly World, 1500–2000|editor=Regina Schulte|publisher=Berghahn Book|chapter=The 'Berlin' Nefertiti Bust|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vgXfYVT5KtQC&q=Nefertiti+bust&pg=PA281|isbn = 1-84545-159-7|year = 2006}} * {{Cite book|last=Siehr|first=Kurt G|title=Imperialism, Art and Restitution|editor=John Henry Merryman|chapter=The Beautiful One Has Come&nbsp;– to Return|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vfJAufZcvpUC&q=Nefertiti+bust&pg=PT152|isbn=0-521-85929-8|date=August 2006|publisher= Cambridge University Press }} * {{Cite book|author = Silverman, David P. |author2=Wegner, Josef William |author3=Wegner, Jennifer Houser |title=Akhenaten and Tutankhamun: Revolution and Restoration |publisher=University of Pennsylvania, Museum of Archaeology|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=W5-QCB_g-DsC&q=nefertiti++Akhenaten+disappear&pg=PA131 | isbn=978-1-931707-90-9}} * {{Cite book |last1=Tyldesley |first1=Joyce |title=Nefertiti's Face: The Creation of an Icon |date=2018 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-98375-5}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز|Nefertiti Bust|پەیکەری نفرتیتی}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] {{تووڵی دەروازە|میسر}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} 4xjgroh73cuijdb5yv8tk5k2sss9rx3 1696137 1696134 2026-10-28T10:11:40Z Shaween 18477 پۆل زیاد کرا 1696137 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پەیکەری نفەرتیتی''' پەیکەرێکی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". ==بەستەری دەرەکی== * [[نفرتیتی]] * [[ئیخناتون]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===  {{refbegin|30em}} * {{Cite book|last=Anthes|first=Rudolph|title=Nofretete&nbsp;– The Head of Queen Nofretete|publisher=Gebr. Mann|year = 1961}} * {{Cite book|last=Breger|first=Claudia|title=The Body of the Queen: Gender and Rule in the Courtly World, 1500–2000|editor=Regina Schulte|publisher=Berghahn Book|chapter=The 'Berlin' Nefertiti Bust|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vgXfYVT5KtQC&q=Nefertiti+bust&pg=PA281|isbn = 1-84545-159-7|year = 2006}} * {{Cite book|last=Siehr|first=Kurt G|title=Imperialism, Art and Restitution|editor=John Henry Merryman|chapter=The Beautiful One Has Come&nbsp;– to Return|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vfJAufZcvpUC&q=Nefertiti+bust&pg=PT152|isbn=0-521-85929-8|date=August 2006|publisher= Cambridge University Press }} * {{Cite book|author = Silverman, David P. |author2=Wegner, Josef William |author3=Wegner, Jennifer Houser |title=Akhenaten and Tutankhamun: Revolution and Restoration |publisher=University of Pennsylvania, Museum of Archaeology|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=W5-QCB_g-DsC&q=nefertiti++Akhenaten+disappear&pg=PA131 | isbn=978-1-931707-90-9}} * {{Cite book |last1=Tyldesley |first1=Joyce |title=Nefertiti's Face: The Creation of an Icon |date=2018 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-98375-5}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز|Nefertiti Bust|پەیکەری نفرتیتی}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] {{تووڵی دەروازە|میسر}} [[پۆل:پۆل:میسری کۆن]] d5vtj0ms8mipbgb5tmbime9v879wm2f 1696138 1696137 2026-10-28T10:12:19Z Shaween 18477 بەستەری پێ درا 1696138 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پەیکەری نفەرتیتی''' پەیکەرێکی [[بەردی کلس|بەردی لیمۆی]] ڕەنگاوڕەنگە کە گچکە ڕەنگ کراوە و گیرۆدەی [[نفرتیتی]] هاوسەری گەورەی شاهانەی فیرعەونی میسری [[ئیخناتون|ئەخناتۆنە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=15 June 2010 |ناونیشان=http://www.history.com/topics/ancient-history/nefertiti |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=History.com}}</ref> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نۆیس]] لە بەرلین نمایشکراوە. پێدەچێت کارەکە لە ساڵی ١٣٤٥ پێش زایین لەلایەن توتمۆسەوە دروستکرابێت چونکە لە وەرشەی پەیکەرسازییەکەی لە شاری تەل-ئێل ئامارنا لە میسر دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=e.V. |first=Verein zur Förderung des Ägyptischen Museums und Papyrussammlung Berlin |ناونیشان=https://www.egyptian-museum-berlin.com/c53.php |ڕێکەوتی سەردان=18 November 2016 |وێبگە=www.egyptian-museum-berlin.com}}</ref> یەکێکە لە بەرهەمە کۆپیکراوەکانی میسری کۆن. نەفەرتیتی بووەتە یەکێک لە خانمە بەناوبانگەکانی جیهانی کۆن و ئایکۆنی جوانی ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Conrad |first=Sebastian |date=2024 |title=The Making of a Global Icon: Nefertiti's Twentieth-Century Career |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23801883.2024.2303074 |journal=Global Intellectual History |language=en |pages=1–32 |doi=10.1080/23801883.2024.2303074 |issn=2380-1883 |url-access=subscription}}</ref> تیمێکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی بە سەرۆکایەتی لودڤیگ بۆرچارت لە ساڵی ١٩١٢ لە کاتی هەڵکەندنی وەرشەی پەیکەرتاشەکەدا جەستەیان دۆزیەوە. لە دوای دۆزینەوەیەوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەڵمانیا ڕاگیراوە، لەوانە ژێرزەمینێکی بانکێک، کانێکی خوێ لە مێرکەرز-کیسێلباخ، مۆزەخانەی داهلم، مۆزەخانەی میسری بەرلین و مۆزەخانەی ئەلتێس.<ref name="Tharoor" /> لە [[مۆزەخانەی نیویس|مۆزەخانەی نیوس]] لە بەرلین نمایشکراوە، کە لە سەرەتادا پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]] لەوێ نمایشکراوە.<ref name="Tharoor" /> میسر داوای گەڕاندنەوەی ئەو تەقینەوەیە کردووە، بە ئاماژەدان بەو بڕگانەی کە قەدەغەیان کردووە هەر کەلوپەلێکی بەنرخی شوێنەواریی گەورە لە میسر دەربچن. میسر بۆرچارت تۆمەتبار دەکات بەوەی "پێچانی جەستەی جەستەی جەستەی بۆ شاردنەوەی بەهاکەی و بە قاچاخی دەرەوەی وڵات".<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2020 |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2020/10/egypt-germany-nefertiti-bust-claim-stolen-antiquities.html |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=www.al-monitor.com |زمان=en}}</ref> بووەتە بابەتی مشتومڕێک لە نێوان میسر و ئەڵمانیا لەسەر داواکارییەکانی میسر بۆ گەڕاندنەوەی کۆلۆنیالیزم ، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستیپێکرد، کاتێک بۆ یەکەمجار جەستەی جەستەی جەستەیی نمایشکرا بۆ خەڵک، و بە شێوەیەکی گشتی سووتەمەنی گفتوگۆکانی لەسەر ڕۆڵی مۆزەخانەکان لە هەڵوەشاندنەوەی کۆلۆنیالیزمدا پەرەپێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Diamond |first=Kelly-Anne |ڕێکەوت=2019-04-06 |ناونیشان=https://medium.com/hindsights/do-museums-play-a-role-in-undoing-colonialism-8dcca5885a5b |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=Hindsights |زمان=en}}</ref> ئەمڕۆ میسر بەردەوامە لە داوای گەڕاندنەوەی جەستەی جەستەی جەستە بۆ وڵاتەکەی، لەکاتێکدا بەرپرسانی ئەڵمانیا و مۆزەخانەی بەرلین بە ئاماژەدان بە پرۆتۆکۆڵێکی فەرمی خاوەندارێتی خۆیان دووپات دەکەنەوە، کە لەلایەن هەڵکەندنکارە ئەڵمانییەکان و خزمەتگوزاری دێرینەکانی میسرەوە بە سەرۆکایەتی فەرەنسا لە کاتی هەڵکەندنەکەدا واژۆکرابوو. == مێژوو == === باکگراوند === [[File:Akhenaten,_Nefertiti_and_their_children.jpg|وێنۆک| "قوربانگایەکی ماڵ" ( {{Circa|1350 BC}} ) کە وێناکردنی ئەخناتن و نەفەرتیتی و سێ کچەکەیان. نێفێرتیتی تاجێکی لەبەردایە کە هاوشێوەی ئەو تاجەیە کە لەسەر جەستەی جەستەی وێنا کراوە.]] نەفەرتیتی (بە واتای "جوانەکە هاتۆتە دەرەوە") سەدەی ١٤ بوو پێش زایین هاوسەری گەورەی شاهانە (هاوسەری سەرەکی)ی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسری کۆن|میسری]] [[ئیخناتون|ئەخناتن]] لە شانشینی هەژدەهەمی میسر. ئەخناتۆن فۆرمێکی نوێی یەکتاپەرستی پەرستنی دەستپێکرد بە ناوی ئاتنیزم کە تایبەتە بە دیسکی خۆر ئاتن.<ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Yakutchik |first=Maryalice |ناونیشان=http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100105162450/http://dsc.discovery.com/convergence/nefertiti/history/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=5 January 2010 |ڕێکەوتی سەردان=23 November 2009}}</ref> زانیارییەکی کەم لەبارەی نەفرتیتیەوە هەیە. تیۆرییەکان باس لەوە دەکەن کە دەکرا لە لەدایکبوونەوە شازادەی میسری بووبێت، شازادەیەکی بیانی بووبێت یان کچی بەرپرسێکی باڵای حکومەت بووبێت بە ناوی ئای کە لە دوای [[توت عنخ ئاموون|توتانخامون]] بووەتە فیرعەون. لەوانەیە ئەو هاوسەرۆکی میسر بووبێت لەگەڵ ئەخناتن کە لە ساڵی ١٣٥٢ەوە فەرمانڕەوایی کردووە پێش زایین تا ساڵی ١٣٣٦ پێش زایین.<ref name="who" /> نەفەرتیتی شەش کچی لە ئەخناتن بوو، یەکێکیان بە ناوی ئەنخێسنپاتێن (بە ناوی ئەنخسێنامون لە دوای سەرکوتکردنی کولتی ئاتێن)، لەگەڵ توتانخامون، کوڕە ھاوسەرەکەی نەفەرتیتی هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا ڕۆژێک وا بیر دەکرایەوە کە نەفەرتیتی لە ساڵی دوانزەهەمی دەسەڵاتی ئەخناتن بەهۆی مردنی یان بەهۆی ئەوەی ناوێکی نوێی وەرگرتووە، هێشتا لە ساڵی شانزەهەمی دەسەڵاتی هاوسەرەکەیدا لە ژیاندا بووە بەپێی نووسراوێکی کانگایەکی بەردی لیمۆ کە لە دێر ئەبو هینس "لە لای ڕۆژهەڵاتی نیل، نزیکەی دە کیلۆمەتر [٦ میل] باکووری ئامارنا دۆزراوەتەوە." "، لە پارێزگای ئەلمینیە ئەمڕۆ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Perre |first=Athena Van der |ناونیشان=https://www.academia.edu/2443316 |via=www.academia.edu}}</ref> ڕەنگە نەفەرتیتی بۆ ماوەیەکی کورت دوای مردنی هاوسەرەکەی بووبێتە فیرعەون لە مافی خۆیدا.<ref name="who" /> پێدەچێت جەستەی نەفێرتیتی نزیکەی ساڵی ١٣٤٥ دروستکرابێت پێش زایین لەلایەن پەیکەرتاش توتمۆسەوە.<ref name="who" /><ref name="natgeo2">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Dell'Amore |first=Christine |ڕێکەوت=30 March 2009 |ناونیشان=http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090402110830/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/03/090331-nefertiti-bust-picture.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 April 2009 |ڕێکەوتی سەردان=16 November 2009}}</ref> جەستەی جەستە هیچ نووسراوێکی نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانرێت بە تاجی تایبەتمەندی وەک نەفێرتیتی بناسرێتەوە، کە لە وێناکردنی دیکەی ماوەتەوە (و بە ڕوونی ناویان لێنراوە) لەبەری دەکات، بۆ نموونە "قوربانگای ماڵ".<ref name="fordummes">{{Cite book|last=Booth|first=Charlotte|url=https://books.google.com/books?id=RlFFcPa8pIUC&q=nefertiti&pg=PT319|title=The Ancient Egyptians for Dummies|publisher=For Dummies|year=2007|isbn=978-0-470-06544-0}}</ref> === دۆزینەوە و دوورخستنەوە لە میسر === جەستەی جەستە لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ لە ئامارنا لەلایەن تیمێکی شوێنەوارییەوە دۆزرایەوە کە لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (''Deutsche Orient-Gesellschaft)'' ەوە پارەی بۆ دابینکرا– DOG)، کۆمەڵەیەکی خۆبەخشییە کە لەلایەن یەکێک لە دەوڵەمەندترین پیاوەکانی پرۆسەوە دامەزراوە، جەیمس سیمۆن،<ref name="auto" /> کە زیاتر لە ٢٠ هەزار کەلوپەلی شوێنەواری لە میسر و عێراقەوە هەناردە کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2009-01-09 |ناونیشان=https://forward.com/culture/14886/the-hyperbolic-philanthropy-of-james-simon-03113/ |ڕێکەوتی سەردان=2023-04-15 |وێبگە=The Forward |زمان=en}}</ref><ref name="auto" /> تیمەکە لەلایەن شوێنەوارناسێکی ئەڵمانی لودویگ بۆرچارت سەرپەرشتی دەکرا. جەستەی جەستە لە شوێنێکدا دۆزرایەوە کە پێشتر وەرشەی پەیکەرتاش توتمۆزە بووە، لەگەڵ جەستەی تەواونەکراوی دیکەی نەفێرتیتی. ڕۆژنامەی بۆرچارت باسی سەرەکی نووسراوی دۆزراوەکە دەخاتە ڕوو؛ ئەو تێبینی دەکات "لەناکاو زیندووترین کاری هونەری میسریمان لە دەستدا بوو. ناتوانیت بە وشە وەسفی بکەیت. دەبێت بیبینیت." بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٩٢٤ کە لە ئەرشیفی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیدا دۆزرایەوە، کۆبوونەوەیەکی ٢٠ی ژانویەی ١٩١٣ی نێوان بۆرچارت و بەرپرسێکی باڵای میسری دەهێنێتەوە یاد بۆ باسکردن لە دابەشبوونی دۆزراوەکانی شوێنەوارناسی ساڵی ١٩١٢ لە نێوان ئەڵمانیا و میسردا. بە وتەی سکرتێری کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی (کە نووسەری بەڵگەنامەکە بووە و ئامادەی کۆبوونەوەکە بووە)، بۆرچارت "ویستویەتی جەستەی جەستەمان بۆ ڕزگار بکات"، ئاماژەیە بۆ ئەڵمانیا. لە کاتێکدا فیلیپ ڤاندنبێرگ ئەم دەستخستنی کۆمپانیاکە بە "سەرگەرمی و لە دەرەوەی بەراوردکردن"وەسف دەکات، گۆڤاری ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' لە ڕیزبەندی"10 شوێنەوارە تاڵانکراوەکانی سەرەکی"دا دەخاتە ڕوو. بۆرچارت وێنەیەکی جەستەی جەستەی پیشانی سەرۆکی پشکنەری فەرەنسی فەرەنسی میسری، گوستاڤ لیفیڤێری نیشان دا "کە نەفێرتیتی بە باشترین ڕووناکی خۆی نیشان نەدا". کاتێک لێفێبرێ پشکنینی ئەو شوێنەوارانەی کرد کە لە لێکۆڵینەوەکەدا دۆزراونەتەوە، جەستەی جەستەی پێشتر لەناو سندوقێکدا پێچرابووەوە کە لە ژوورێکی کەم ڕووناکیدا دانیشتبوو. نازانرێت ئایا لێفیبرێ "چووەتە کێشەی هەڵگرتنی جەستەی جەستەی لە سندوقەکە". هەروەها بۆرچارت بە هەڵە ئیدیعای کردووە کە جەستەی جەستەی لە جپس دروستکراوە، لەبری بەردی لیمۆ. کۆمەڵەی ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانی پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە دۆزینەوەکانی هەڵکەندنەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دابەشکراون، ئاماژە بەوە دەکات کە نەفێرتیتی لە سەرووی لیستی ئاڵوگۆڕەکاندا بووە و "پشکنەرەکە دەیتوانی لەو کاتەدا لە نزیکەوە سەیری هەموو شتێک بکات". ==بەستەری دەرەکی== * [[نفرتیتی]] * [[ئیخناتون]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|24em}} === کتێب ===  {{refbegin|30em}} * {{Cite book|last=Anthes|first=Rudolph|title=Nofretete&nbsp;– The Head of Queen Nofretete|publisher=Gebr. Mann|year = 1961}} * {{Cite book|last=Breger|first=Claudia|title=The Body of the Queen: Gender and Rule in the Courtly World, 1500–2000|editor=Regina Schulte|publisher=Berghahn Book|chapter=The 'Berlin' Nefertiti Bust|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vgXfYVT5KtQC&q=Nefertiti+bust&pg=PA281|isbn = 1-84545-159-7|year = 2006}} * {{Cite book|last=Siehr|first=Kurt G|title=Imperialism, Art and Restitution|editor=John Henry Merryman|chapter=The Beautiful One Has Come&nbsp;– to Return|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vfJAufZcvpUC&q=Nefertiti+bust&pg=PT152|isbn=0-521-85929-8|date=August 2006|publisher= Cambridge University Press }} * {{Cite book|author = Silverman, David P. |author2=Wegner, Josef William |author3=Wegner, Jennifer Houser |title=Akhenaten and Tutankhamun: Revolution and Restoration |publisher=University of Pennsylvania, Museum of Archaeology|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=W5-QCB_g-DsC&q=nefertiti++Akhenaten+disappear&pg=PA131 | isbn=978-1-931707-90-9}} * {{Cite book |last1=Tyldesley |first1=Joyce |title=Nefertiti's Face: The Creation of an Icon |date=2018 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-98375-5}} {{refend}} == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز|Nefertiti Bust|پەیکەری نفرتیتی}} * [https://web.archive.org/web/20130523145458/http://www.neues-museum.de/index.php مۆزەخانەی نیویس بەرلین] * [https://www.thingiverse.com/thing:3974391 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە Thingiverse] * [https://sketchfab.com/3d-models/bust-of-nefertiti-foia-results-8c60faca6152405e9d35784efa8b9aa1 سکانێکی سێ ڕەهەندی لە سکێچفاب] * [https://www.dw.com/en/nefertiti-bust-ambassador-or-hostage/video-69307717 فیلمێکی دیکۆمێنتاریی سێزدە خولەکی لەسەر جەستەی نێرفێرتیتی] لە [[دۆیچە ڤێڵ|دۆیچە وێڵەوە]] {{تووڵی دەروازە|میسر}} [[پۆل:پۆل:میسری کۆن]] oopsrmz85dyzz0aguwsgb6s0jwo2gv2 1 305709 1695643 2026-10-27T13:18:28Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە #IABot (v2.0.9.6) 1695643 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ڤینۆسی ویلێندۆرف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1695642 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20040403230731/http://witcombe.sbc.edu/willendorf/ بۆ http://witcombe.sbc.edu/willendorf/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٣:١٨، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 6kyx9o23q2lrso1kv8f6y41imyxv7nw 0 305710 1695678 2026-10-27T13:38:51Z Kushared 5048 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1381110621|Atif Aslam]]» 1695678 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=Atif Aslam|pronunciation={{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm|}}|other_names=ئادیز|image=Atif Aslam at Badlapur (cropped).jpg|caption=وێنەی ئاتیف لەپاڵ پۆستەری فیلمی هیندی بەدلاپور، ٢٠١٥.|alt=وێنەی ئاتیف لەپاڵ پۆستەری فیلمی هیندی بەدلاپور.|native_name={{Small|{{Lang|pa|{{Nq|عاطف اسلم}}}}}}|honorific_suffix=|native_name_lang=pnb|birth_name=محەممەد ئاتیف ئەسلام|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1983|3|12}}|birth_place=[[وەزیراباد]], [[پەنجاب، پەنجابی پاکستان]], پاکستان|occupation={{Hlist|گۆرانیبێژ|هۆنراوەنووس|ئاوازدانەر|ئەکتەر}}|works=|awards=[[List of awards and nominations received by Atif Aslam|Full list]]|education=زانکۆی سێنترالی پەنجاب|spouse={{marriage|سارا بهاروانەل|٢٠١٣}}|children=٣|honours={{Ubl | [[File:Hilal-e-Imtiaz (Civilian).png|25px]] [[Tamgha-e-Imtiaz]] (2008) | [[The Dubai Stars|Dubai Walk of Fame]] (2019) }}|signature=Atif-aslam--transparenet-signature.png|signature_size=100px|website={{URL|aadeez.com}}|module={{Infobox musical artist | embed = Yes | years_active = ٢٠٢٢–ئێستا | instrument = {{Hlist|[[Vocals]]|[[guitar]]|[[piano]]}} | label = {{Hlist|[[Zee Music Company]]|[[T-Series (company)|T-Series]]|[[Coke Studio (Pakistan)|Coke Studio]]|[[YRF Music]]|[[Universal Music]]|[[Venus Records & Tapes|Venus Records]]|[[Sony Music]]}} | genre = {{Hlist|[[Alternative music]]|[[classical music]]|[[filmi]]|[[qawwali]]|[[Pop music|pop]]|[[Rock music|rock]]|[[Romantic music|romantic]]}} | past_members = [[Jal (band)|Jal]] }}}} '''ئاتیف ئەسلەم''' {{تێبینی|[[Urdu]], {{Langx|pa|عاطف اسلم}}, {{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm}}.}} ({{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm}} ; لەدایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٨٣)، گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و ئەکتەری پاکستانییە. ئەو چەندین گۆرانی تۆمارکردووە لە هەردوو [[سینەمای پاکستان|فیلمی پاکستانی]] و [[سینەمای ھیندستان|فیلمی هیندستان]]، شێوازی مۆسیقای ئەو بە تێکەڵەیەک لە پۆپی پاکستانی و ڕۆکی سۆفی وەسف دەکرێ.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Paradkar |first=Shalaka |ڕێکەوت=4 March 2008 |ناونیشان=https://gulfnews.com/entertainment/aslam-bipasha-is-the-hottest-1.89763 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251115101940/https://gulfnews.com/entertainment/aslam-bipasha-is-the-hottest-1.89763 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=15 November 2025 |وێبگە=[[Gulf News]]}}</ref> یەکەم کار بۆ [[بۆلیوود]]، لە ساڵی ٢٠٠٥ بوو، ئەویش بە گۆرانی ئادەت بوو لە <nowiki><i id="mwKg">فیلمی Kalyug</i></nowiki>. ئەسلەم لە شاری وەزیرابادی پایتەختی پەنجاب لەدایکبووە، لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠ دەستی بە کاری مۆسیقا کردووە و دوای بڵاوبوونەوەی گۆرانی "ئادەت" ناوبانگی زیاتر بەربڵاوبوو. یەکەم ئەلبوومی تاکە کەسی خۆی بەناوی ''Jal Pari'' لە ساڵی ٢٠٠٤ بڵاوکردەوە پێش ئەوەی ناوبانگی وەک گۆرانیبێژی پلەی باک لە [[بۆلیوود]] بڵاوببێتەوە. گۆرانییەکانی ئاتیف لە بۆلیوود بەربڵاون لەوانە "Woh Lamhe Woh Baatein"، "Pehli Nazar Mein"، "Tu Jane Na"، "Tera Hone Laga Hoon"، "Jeene Laga Hoon"، و "Dil Dian Gallan". هەروەها گۆرانیبێژێکی دیار بووە لە ''ستۆدیۆی کۆک پاکستان'', کە نمایشەکانی بریتی بوون لە "تاجدار-ی-حەرام"، "مان ئامدە ئەم"، و "وۆهی خودا هەی". ئەسلەم بە پلەی یەکەم بە [[زمانی ھیندستانی|زمانەکانی ئوردو]] و [[زمانی پەنجابی|پەنجابی]] گۆرانی وتووە و هەروەها گۆرانی بە [[زمانی ھیندی|زمانەکانی هیندی]] و [[زمانی بەنگلا|بەنگالی]] و [[زمانی فارسی|فارسی]] و [[زمانی پەشتۆ|پشتۆی]] تۆمارکردووە . == دیسکۆگرافی == === کلیپەکان === ئاتیف ئەسلەم لە چەند کلیپێک بۆ فیلمە پاکستانی و هیندییەکان دەرکەوتووە، {| class="wikitable" !ساڵ !گۆرانی !فیلم !ژێدەر |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |فیلمی پاکستانی |- | rowspan="2" |2011 |''Kaho Aaj Bol Do'' | rowspan="2" |''[[:en:Bol_(film)|Bol]]'' |<ref name="auto15">{{cite web |last=[[Tips Industries Limited|Tips Official]] |date=14 September 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=PVHfWD__t-c |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100607/https://www.youtube.com/watch?v=PVHfWD__t-c |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Kaho Aaj Bol Do – Bol – Atif Aslam & Hadiqa Kiani – Atif Aslam – Ayub Khawar |url-status=live}}</ref> |- |''[[:en:Hona_Tha_Pyar|Hona Tha Pyar]]'' |<ref name="auto5">{{cite web |last=Tips Official |date=26 May 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IW7xwSVj7gw |archive-url=https://web.archive.org/web/20170422081256/https://www.youtube.com/watch?v=IW7xwSVj7gw |archive-date=22 April 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Hona Tha Pyar – Bol – Atif Aslam & Mahira Khan – Atif Aslam & Hadiqa Kiani |url-status=live}}</ref> |- |2015 |''Dil Kare'' |''[[:en:Ho_Mann_Jahaan|Ho Mann Jahaan]]'' |<ref name="auto9">{{cite web |last=[[Asim Raza|The Vision Factory]] |date=15 April 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1JyVDbuduuI |archive-url=https://web.archive.org/web/20190731053809/https://www.youtube.com/watch?v=1JyVDbuduuI&gl=US&hl=en |archive-date=31 July 2019 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Kare – Ho Mann Jahaan with Atif Aslam, Directed by Asim Raza |url-status=live}}</ref> |- |2016 |''Dil Yeh Dancer Ho Gaya'' |''[[:en:Actor_in_Law|Actor in Law]]'' |<ref name="auto18">{{Cite web |last=Atif Aslam |date=28 August 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9DPF__irLfs |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100705/https://www.youtube.com/watch?v=9DPF__irLfs |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Yeh Dancer |url-status=live}}</ref> |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |فیلمی هیندی |- |2006 |''Tere Bin'' |''[[:en:Bas_Ek_Pal|Bas Ek Pal]]'' |<ref name=":4">{{cite web |last=Tips Official |date=1 December 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=k6NnNv7XJYg |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217115652/https://www.youtube.com/watch?v=k6NnNv7XJYg |archive-date=17 February 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Tere Bin – Bas Ek Pal – Sanjay Suri, Urmila Matondkar, Juhi Chawla & Jimmy Shergill – Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- |2008 |''Pehli Nazar Mein'' |''[[:en:Race_(2008_film)|Race]]'' |<ref name="auto17">{{cite web |last=Tips Official |date=27 November 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=MofpuI_Vg_U |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223125703/https://www.youtube.com/watch?v=MofpuI_Vg_U |archive-date=23 December 2018 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Pehli Nazar Mein – Race – Saif Ali Khan, Katrina Kaif, Bipasha Basu & Akshaye Khanna – Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2010 |''Aa Bhi Ja Sanam'' {{Small|(Dance Mix)}} | rowspan="2" |''[[:en:Prince_(2010_film)|Prince]]'' | |- |''Kaun Hoon Main'' | |- | rowspan="2" |2012 |''Piya O Re Piya'' | rowspan="2" |''[[:en:Tere_Naal_Love_Ho_Gaya|Tere Naal Love Ho Gaya]]'' |<ref name="auto6">{{cite web |last=Tips Official |date=3 February 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vBeEy1QT2qY |archive-url=https://web.archive.org/web/20190114234713/https://www.youtube.com/watch?v=vBeEy1QT2qY |archive-date=14 January 2019 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Piya O Re Piya Song Video feat Atif Aslam – Tere Naal Love Ho Gaya |url-status=live}}</ref> |- |''Tu Mohabbat Hai'' {{Small|(Remix Version)}} |<ref name="auto2">{{cite web |last=Tips Official |date=25 February 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_VH5qQKQuuM |archive-url=https://web.archive.org/web/20160531134458/https://www.youtube.com/watch?v=_VH5qQKQuuM&gl=US&hl=en |archive-date=31 May 2016 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Tu Mohabbat Hai Remix – Tere Naal Love Ho Gaya – Riteish & Genelia – Atif Aslam & Others |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2013 |''Be Intehaan'' |''[[:en:Race_2|Race 2]]'' |<ref name="auto8">{{cite web |last=Tips Official |date=11 December 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=nPhHtahBlyI |archive-url=https://web.archive.org/web/20180524134102/https://www.youtube.com/watch?v=nPhHtahBlyI |archive-date=24 May 2018 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Be Intehaan – Race 2 – Saif Ali Khan & Deepika Padukone – Atif Aslam & Sunidhi – Pritam |url-status=live}}</ref> |- |''Dil Na Jaane Kyun'' | rowspan="2" |''[[:en:Jayantabhai_Ki_Luv_Story|Jayantabhai Ki Luv Story]]'' |<ref name="auto14">{{cite web |last=Tips Official |date=22 January 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=gAC7VPZafl4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816161251/https://www.youtube.com/watch?v=gAC7VPZafl4 |archive-date=16 August 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Na Jaane Kyun – Jayantabhai Ki Luv Story – Vivek Oberoi & Neha – Atif Aslam & Anushka Manchanda |url-status=live}}</ref> |- |''Aa Bhi Ja Mere Mehermaan'' |<ref name="auto4">{{cite web |last=Tips Official |date=22 January 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SlDoYsSldpk |archive-url=https://web.archive.org/web/20190115080614/https://www.youtube.com/watch?v=SlDoYsSldpk |archive-date=15 January 2019 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Aa Bhi Ja Mere Mehermaan Feat. Atif Aslam – Jayantabhai Ki Luv Story |url-status=live}}</ref> |- |2015 |''[[:en:Jeena_Jeena|Jeena Jeena]]'' |''[[:en:Badlapur|Badlapur]]'' | |- |2016 |''Khair Mangda'' |''[[:en:A_Flying_Jatt|A Flying Jatt]]'' |<ref name="auto11">{{cite web |last=Atif Aslam |date=21 October 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=xKviiDzq3FA |archive-url=https://web.archive.org/web/20170214115426/https://www.youtube.com/watch?v=xKviiDzq3FA&gl=US&hl=en |archive-date=14 February 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Khair Mangda |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2017 |''Hoor'' |''[[:en:Hindi_Medium|Hindi Medium]]'' |<ref name="auto16">{{Cite web |last=[[T-Series (company)|T-Series]] |date=19 April 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1Uug1xt9naA |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100707/https://www.youtube.com/watch?v=1Uug1xt9naA |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Hoor Video Song – Hindi Medium – Irrfan Khan & Saba Qamar – Atif Aslam – Sachin- Jigar |url-status=live}}</ref> |- |''Jaane De'' |''[[:en:Qarib_Qarib_Singlle|Qarib Qarib Singlle]]'' |<ref name="auto12">{{Cite web |last=[[Zee Music Company]] |date=25 October 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SGnplPaW1dw |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102021448/https://www.youtube.com/watch?v=SGnplPaW1dw |archive-date=2 November 2017 |access-date=25 October 2017 |via=YouTube |title=Jaane De – Qarib Qarib Singlle – Irrfan I Parvathy – Vishal Mishra feat. Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- |2018 |''[[:en:O_Saathi|O Saathi]]'' |''[[:en:Baaghi_2|Baaghi 2]]'' |<ref name="auto13">{{Cite web |last=T-Series |date=9 April 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YPhbZ9uNnHI |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100604/https://www.youtube.com/watch?v=YPhbZ9uNnHI |archive-date=19 January 2021 |access-date=16 September 2018 |via=YouTube |title=O Saathi Song In-Studio – Baaghi 2 – Tiger Shroff – Disha Patani – Arko – Ahmed Khan – Sajid N |url-status=live}}</ref> |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |[[:en:Pakistani_dramas|Pakistani dramas]] |- |2022 |''Sang-e-Mah'' |''Sang-e-Mah'' | |- |2024 |''Tumhari Chup'' |''Gentleman'' |<ref>{{Cite web |last=Abdullah |first=Rao |date=2024-05-13 |url=https://www.bolnews.com/showbiz/2024/05/atif-aslams-latest-song-tumhari-chup-took-the-internet-by-storm/ |access-date=2024-06-24 |website=BOL News |language=en-US |title=Atif Aslam's Latest Song 'Tumhari Chup' took the internet by storm}}</ref> |} == سەرچاوەکان == [[پۆل:ئەکتەرانی فیلمە پاکستانییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ئوردوو]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی پەنجابی]] [[پۆل:Articles with hCards]] l4yghbt1rqx9u41qrutron2tu4a4rr9 1695695 1695678 2026-10-27T15:01:07Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1695695 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=Atif Aslam|pronunciation={{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm|}}|other_names=ئادیز|image=Atif Aslam at Badlapur (cropped).jpg|caption=وێنەی ئاتیف لەپاڵ پۆستەری فیلمی هیندی بەدلاپور، ٢٠١٥.|alt=وێنەی ئاتیف لەپاڵ پۆستەری فیلمی هیندی بەدلاپور.|native_name={{Small|{{Lang|pa|{{Nq|عاطف اسلم}}}}}}|honorific_suffix=|native_name_lang=pnb|birth_name=محەممەد ئاتیف ئەسلام|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1983|3|12}}|birth_place=[[وەزیراباد]], [[پەنجاب، پەنجابی پاکستان]], پاکستان|occupation={{Hlist|گۆرانیبێژ|هۆنراوەنووس|ئاوازدانەر|ئەکتەر}}|works=|awards=[[List of awards and nominations received by Atif Aslam|Full list]]|education=زانکۆی سێنترالی پەنجاب|spouse={{marriage|سارا بهاروانەل|٢٠١٣}}|children=٣|honours={{Ubl | [[File:Hilal-e-Imtiaz (Civilian).png|25px]] [[Tamgha-e-Imtiaz]] (2008) | [[The Dubai Stars|Dubai Walk of Fame]] (2019) }}|signature=Atif-aslam--transparenet-signature.png|signature_size=100px|website={{URL|aadeez.com}}|module={{Infobox musical artist | embed = Yes | years_active = ٢٠٢٢–ئێستا | instrument = {{Hlist|[[Vocals]]|[[guitar]]|[[piano]]}} | label = {{Hlist|[[Zee Music Company]]|[[T-Series (company)|T-Series]]|[[Coke Studio (Pakistan)|Coke Studio]]|[[YRF Music]]|[[Universal Music]]|[[Venus Records & Tapes|Venus Records]]|[[Sony Music]]}} | genre = {{Hlist|[[Alternative music]]|[[classical music]]|[[filmi]]|[[qawwali]]|[[Pop music|pop]]|[[Rock music|rock]]|[[Romantic music|romantic]]}} | past_members = [[Jal (band)|Jal]] }}}} '''ئاتیف ئەسلەم''' {{تێبینی|[[Urdu]], {{Langx|pa|عاطف اسلم}}, {{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm}}.}} ({{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm}} ; لەدایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٨٣)، گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و ئەکتەری پاکستانییە. ئەو چەندین گۆرانی تۆمارکردووە لە هەردوو [[سینەمای پاکستان|فیلمی پاکستانی]] و [[سینەمای ھیندستان|فیلمی هیندستان]]، شێوازی مۆسیقای ئەو بە تێکەڵەیەک لە پۆپی پاکستانی و ڕۆکی سۆفی وەسف دەکرێ.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Paradkar |first=Shalaka |ڕێکەوت=4 March 2008 |ناونیشان=https://gulfnews.com/entertainment/aslam-bipasha-is-the-hottest-1.89763 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251115101940/https://gulfnews.com/entertainment/aslam-bipasha-is-the-hottest-1.89763 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=15 November 2025 |وێبگە=[[Gulf News]]}}</ref> یەکەم کار بۆ [[بۆلیوود]]، لە ساڵی ٢٠٠٥ بوو، ئەویش بە گۆرانی ئادەت بوو لە <nowiki><i id="mwKg">فیلمی Kalyug</i></nowiki>. ئەسلەم لە شاری وەزیرابادی پایتەختی پەنجاب لەدایکبووە، لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠ دەستی بە کاری مۆسیقا کردووە و دوای بڵاوبوونەوەی گۆرانی "ئادەت" ناوبانگی زیاتر بەربڵاوبوو. یەکەم ئەلبوومی تاکە کەسی خۆی بەناوی ''Jal Pari'' لە ساڵی ٢٠٠٤ بڵاوکردەوە پێش ئەوەی ناوبانگی وەک گۆرانیبێژی پلەی باک لە [[بۆلیوود]] بڵاوببێتەوە. گۆرانییەکانی ئاتیف لە بۆلیوود بەربڵاون لەوانە "Woh Lamhe Woh Baatein"، "Pehli Nazar Mein"، "Tu Jane Na"، "Tera Hone Laga Hoon"، "Jeene Laga Hoon"، و "Dil Dian Gallan". هەروەها گۆرانیبێژێکی دیار بووە لە ''ستۆدیۆی کۆک پاکستان'', کە نمایشەکانی بریتی بوون لە "تاجدار-ی-حەرام"، "مان ئامدە ئەم"، و "وۆهی خودا هەی". ئەسلەم بە پلەی یەکەم بە [[زمانی ھیندستانی|زمانەکانی ئوردو]] و [[زمانی پەنجابی|پەنجابی]] گۆرانی وتووە و هەروەها گۆرانی بە [[زمانی ھیندی|زمانەکانی هیندی]] و [[زمانی بەنگلا|بەنگالی]] و [[زمانی فارسی|فارسی]] و [[زمانی پەشتۆ|پشتۆی]] تۆمارکردووە . == دیسکۆگرافی == === کلیپەکان === ئاتیف ئەسلەم لە چەند کلیپێک بۆ فیلمە پاکستانی و هیندییەکان دەرکەوتووە، {| class="wikitable" !ساڵ !گۆرانی !فیلم !ژێدەر |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |فیلمی پاکستانی |- | rowspan="2" |2011 |''Kaho Aaj Bol Do'' | rowspan="2" |''[[:en:Bol_(film)|Bol]]'' |<ref name="auto15">{{cite web |last=[[Tips Industries Limited|Tips Official]] |date=14 September 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=PVHfWD__t-c |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100607/https://www.youtube.com/watch?v=PVHfWD__t-c |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Kaho Aaj Bol Do – Bol – Atif Aslam & Hadiqa Kiani – Atif Aslam – Ayub Khawar |url-status=live}}</ref> |- |''[[:en:Hona_Tha_Pyar|Hona Tha Pyar]]'' |<ref name="auto5">{{cite web |last=Tips Official |date=26 May 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IW7xwSVj7gw |archive-url=https://web.archive.org/web/20170422081256/https://www.youtube.com/watch?v=IW7xwSVj7gw |archive-date=22 April 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Hona Tha Pyar – Bol – Atif Aslam & Mahira Khan – Atif Aslam & Hadiqa Kiani |url-status=live}}</ref> |- |2015 |''Dil Kare'' |''[[:en:Ho_Mann_Jahaan|Ho Mann Jahaan]]'' |<ref name="auto9">{{cite web |last=[[Asim Raza|The Vision Factory]] |date=15 April 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1JyVDbuduuI |archive-url=https://web.archive.org/web/20190731053809/https://www.youtube.com/watch?v=1JyVDbuduuI&gl=US&hl=en |archive-date=31 July 2019 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Kare – Ho Mann Jahaan with Atif Aslam, Directed by Asim Raza |url-status=live}}</ref> |- |2016 |''Dil Yeh Dancer Ho Gaya'' |''[[:en:Actor_in_Law|Actor in Law]]'' |<ref name="auto18">{{Cite web |last=Atif Aslam |date=28 August 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9DPF__irLfs |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100705/https://www.youtube.com/watch?v=9DPF__irLfs |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Yeh Dancer |url-status=live}}</ref> |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |فیلمی هیندی |- |2006 |''Tere Bin'' |''[[:en:Bas_Ek_Pal|Bas Ek Pal]]'' |<ref name=":4">{{cite web |last=Tips Official |date=1 December 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=k6NnNv7XJYg |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217115652/https://www.youtube.com/watch?v=k6NnNv7XJYg |archive-date=17 February 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Tere Bin – Bas Ek Pal – Sanjay Suri, Urmila Matondkar, Juhi Chawla & Jimmy Shergill – Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- |2008 |''Pehli Nazar Mein'' |''[[:en:Race_(2008_film)|Race]]'' |<ref name="auto17">{{cite web |last=Tips Official |date=27 November 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=MofpuI_Vg_U |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223125703/https://www.youtube.com/watch?v=MofpuI_Vg_U |archive-date=23 December 2018 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Pehli Nazar Mein – Race – Saif Ali Khan, Katrina Kaif, Bipasha Basu & Akshaye Khanna – Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2010 |''Aa Bhi Ja Sanam'' {{Small|(Dance Mix)}} | rowspan="2" |''[[:en:Prince_(2010_film)|Prince]]'' | |- |''Kaun Hoon Main'' | |- | rowspan="2" |2012 |''Piya O Re Piya'' | rowspan="2" |''[[:en:Tere_Naal_Love_Ho_Gaya|Tere Naal Love Ho Gaya]]'' |<ref name="auto6">{{cite web |last=Tips Official |date=3 February 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vBeEy1QT2qY |archive-url=https://web.archive.org/web/20190114234713/https://www.youtube.com/watch?v=vBeEy1QT2qY |archive-date=14 January 2019 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Piya O Re Piya Song Video feat Atif Aslam – Tere Naal Love Ho Gaya |url-status=live}}</ref> |- |''Tu Mohabbat Hai'' {{Small|(Remix Version)}} |<ref name="auto2">{{cite web |last=Tips Official |date=25 February 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_VH5qQKQuuM |archive-url=https://web.archive.org/web/20160531134458/https://www.youtube.com/watch?v=_VH5qQKQuuM&gl=US&hl=en |archive-date=31 May 2016 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Tu Mohabbat Hai Remix – Tere Naal Love Ho Gaya – Riteish & Genelia – Atif Aslam & Others |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2013 |''Be Intehaan'' |''[[:en:Race_2|Race 2]]'' |<ref name="auto8">{{cite web |last=Tips Official |date=11 December 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=nPhHtahBlyI |archive-url=https://web.archive.org/web/20180524134102/https://www.youtube.com/watch?v=nPhHtahBlyI |archive-date=24 May 2018 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Be Intehaan – Race 2 – Saif Ali Khan & Deepika Padukone – Atif Aslam & Sunidhi – Pritam |url-status=live}}</ref> |- |''Dil Na Jaane Kyun'' | rowspan="2" |''[[:en:Jayantabhai_Ki_Luv_Story|Jayantabhai Ki Luv Story]]'' |<ref name="auto14">{{cite web |last=Tips Official |date=22 January 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=gAC7VPZafl4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816161251/https://www.youtube.com/watch?v=gAC7VPZafl4 |archive-date=16 August 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Na Jaane Kyun – Jayantabhai Ki Luv Story – Vivek Oberoi & Neha – Atif Aslam & Anushka Manchanda |url-status=live}}</ref> |- |''Aa Bhi Ja Mere Mehermaan'' |<ref name="auto4">{{cite web |last=Tips Official |date=22 January 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SlDoYsSldpk |archive-url=https://web.archive.org/web/20190115080614/https://www.youtube.com/watch?v=SlDoYsSldpk |archive-date=15 January 2019 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Aa Bhi Ja Mere Mehermaan Feat. Atif Aslam – Jayantabhai Ki Luv Story |url-status=live}}</ref> |- |2015 |''[[:en:Jeena_Jeena|Jeena Jeena]]'' |''[[:en:Badlapur|Badlapur]]'' | |- |2016 |''Khair Mangda'' |''[[:en:A_Flying_Jatt|A Flying Jatt]]'' |<ref name="auto11">{{cite web |last=Atif Aslam |date=21 October 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=xKviiDzq3FA |archive-url=https://web.archive.org/web/20170214115426/https://www.youtube.com/watch?v=xKviiDzq3FA&gl=US&hl=en |archive-date=14 February 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Khair Mangda |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2017 |''Hoor'' |''[[:en:Hindi_Medium|Hindi Medium]]'' |<ref name="auto16">{{Cite web |last=[[T-Series (company)|T-Series]] |date=19 April 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1Uug1xt9naA |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100707/https://www.youtube.com/watch?v=1Uug1xt9naA |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Hoor Video Song – Hindi Medium – Irrfan Khan & Saba Qamar – Atif Aslam – Sachin- Jigar |url-status=live}}</ref> |- |''Jaane De'' |''[[:en:Qarib_Qarib_Singlle|Qarib Qarib Singlle]]'' |<ref name="auto12">{{Cite web |last=[[Zee Music Company]] |date=25 October 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SGnplPaW1dw |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102021448/https://www.youtube.com/watch?v=SGnplPaW1dw |archive-date=2 November 2017 |access-date=25 October 2017 |via=YouTube |title=Jaane De – Qarib Qarib Singlle – Irrfan I Parvathy – Vishal Mishra feat. Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- |2018 |''[[:en:O_Saathi|O Saathi]]'' |''[[:en:Baaghi_2|Baaghi 2]]'' |<ref name="auto13">{{Cite web |last=T-Series |date=9 April 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YPhbZ9uNnHI |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100604/https://www.youtube.com/watch?v=YPhbZ9uNnHI |archive-date=19 January 2021 |access-date=16 September 2018 |via=YouTube |title=O Saathi Song In-Studio – Baaghi 2 – Tiger Shroff – Disha Patani – Arko – Ahmed Khan – Sajid N |url-status=live}}</ref> |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |[[:en:Pakistani_dramas|Pakistani dramas]] |- |2022 |''Sang-e-Mah'' |''Sang-e-Mah'' | |- |2024 |''Tumhari Chup'' |''Gentleman'' |<ref>{{Cite web |last=Abdullah |first=Rao |date=2024-05-13 |url=https://www.bolnews.com/showbiz/2024/05/atif-aslams-latest-song-tumhari-chup-took-the-internet-by-storm/ |access-date=2024-06-24 |website=BOL News |language=en-US |title=Atif Aslam's Latest Song 'Tumhari Chup' took the internet by storm}}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەکتەرانی فیلمە پاکستانییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ئوردوو]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی پەنجابی]] [[پۆل:Articles with hCards]] e5ptanr9p9zah8o1inije9apvm8wgw5 1695717 1695695 2026-10-27T16:03:01Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Atif Aslam}} 1695717 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=Atif Aslam|pronunciation={{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm|}}|other_names=ئادیز|image=Atif Aslam at Badlapur (cropped).jpg|caption=وێنەی ئاتیف لەپاڵ پۆستەری فیلمی هیندی بەدلاپور، ٢٠١٥.|alt=وێنەی ئاتیف لەپاڵ پۆستەری فیلمی هیندی بەدلاپور.|native_name={{Small|{{Lang|pa|{{Nq|عاطف اسلم}}}}}}|honorific_suffix=|native_name_lang=pnb|birth_name=محەممەد ئاتیف ئەسلام|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1983|3|12}}|birth_place=[[وەزیراباد]], [[پەنجاب، پەنجابی پاکستان]], پاکستان|occupation={{Hlist|گۆرانیبێژ|هۆنراوەنووس|ئاوازدانەر|ئەکتەر}}|works=|awards=[[List of awards and nominations received by Atif Aslam|Full list]]|education=زانکۆی سێنترالی پەنجاب|spouse={{marriage|سارا بهاروانەل|٢٠١٣}}|children=٣|honours={{Ubl | [[File:Hilal-e-Imtiaz (Civilian).png|25px]] [[Tamgha-e-Imtiaz]] (2008) | [[The Dubai Stars|Dubai Walk of Fame]] (2019) }}|signature=Atif-aslam--transparenet-signature.png|signature_size=100px|website={{URL|aadeez.com}}|module={{Infobox musical artist | embed = Yes | years_active = ٢٠٢٢–ئێستا | instrument = {{Hlist|[[Vocals]]|[[guitar]]|[[piano]]}} | label = {{Hlist|[[Zee Music Company]]|[[T-Series (company)|T-Series]]|[[Coke Studio (Pakistan)|Coke Studio]]|[[YRF Music]]|[[Universal Music]]|[[Venus Records & Tapes|Venus Records]]|[[Sony Music]]}} | genre = {{Hlist|[[Alternative music]]|[[classical music]]|[[filmi]]|[[qawwali]]|[[Pop music|pop]]|[[Rock music|rock]]|[[Romantic music|romantic]]}} | past_members = [[Jal (band)|Jal]] }}}} '''ئاتیف ئەسلەم''' {{تێبینی|[[Urdu]], {{Langx|pa|عاطف اسلم}}, {{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm}}.}} ({{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm}} ; لەدایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٨٣)، گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و ئەکتەری پاکستانییە. ئەو چەندین گۆرانی تۆمارکردووە لە هەردوو [[سینەمای پاکستان|فیلمی پاکستانی]] و [[سینەمای ھیندستان|فیلمی هیندستان]]، شێوازی مۆسیقای ئەو بە تێکەڵەیەک لە پۆپی پاکستانی و ڕۆکی سۆفی وەسف دەکرێ.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Paradkar |first=Shalaka |ڕێکەوت=4 March 2008 |ناونیشان=https://gulfnews.com/entertainment/aslam-bipasha-is-the-hottest-1.89763 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251115101940/https://gulfnews.com/entertainment/aslam-bipasha-is-the-hottest-1.89763 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=15 November 2025 |وێبگە=[[Gulf News]]}}</ref> یەکەم کار بۆ [[بۆلیوود]]، لە ساڵی ٢٠٠٥ بوو، ئەویش بە گۆرانی ئادەت بوو لە <nowiki><i id="mwKg">فیلمی Kalyug</i></nowiki>. ئەسلەم لە شاری وەزیرابادی پایتەختی پەنجاب لەدایکبووە، لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠ دەستی بە کاری مۆسیقا کردووە و دوای بڵاوبوونەوەی گۆرانی "ئادەت" ناوبانگی زیاتر بەربڵاوبوو. یەکەم ئەلبوومی تاکە کەسی خۆی بەناوی ''Jal Pari'' لە ساڵی ٢٠٠٤ بڵاوکردەوە پێش ئەوەی ناوبانگی وەک گۆرانیبێژی پلەی باک لە [[بۆلیوود]] بڵاوببێتەوە. گۆرانییەکانی ئاتیف لە بۆلیوود بەربڵاون لەوانە "Woh Lamhe Woh Baatein"، "Pehli Nazar Mein"، "Tu Jane Na"، "Tera Hone Laga Hoon"، "Jeene Laga Hoon"، و "Dil Dian Gallan". هەروەها گۆرانیبێژێکی دیار بووە لە ''ستۆدیۆی کۆک پاکستان'', کە نمایشەکانی بریتی بوون لە "تاجدار-ی-حەرام"، "مان ئامدە ئەم"، و "وۆهی خودا هەی". ئەسلەم بە پلەی یەکەم بە [[زمانی ھیندستانی|زمانەکانی ئوردو]] و [[زمانی پەنجابی|پەنجابی]] گۆرانی وتووە و هەروەها گۆرانی بە [[زمانی ھیندی|زمانەکانی هیندی]] و [[زمانی بەنگلا|بەنگالی]] و [[زمانی فارسی|فارسی]] و [[زمانی پەشتۆ|پشتۆی]] تۆمارکردووە . == دیسکۆگرافی == === کلیپەکان === ئاتیف ئەسلەم لە چەند کلیپێک بۆ فیلمە پاکستانی و هیندییەکان دەرکەوتووە، {| class="wikitable" !ساڵ !گۆرانی !فیلم !ژێدەر |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |فیلمی پاکستانی |- | rowspan="2" |2011 |''Kaho Aaj Bol Do'' | rowspan="2" |''[[:en:Bol_(film)|Bol]]'' |<ref name="auto15">{{cite web |last=[[Tips Industries Limited|Tips Official]] |date=14 September 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=PVHfWD__t-c |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100607/https://www.youtube.com/watch?v=PVHfWD__t-c |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Kaho Aaj Bol Do – Bol – Atif Aslam & Hadiqa Kiani – Atif Aslam – Ayub Khawar |url-status=live}}</ref> |- |''[[:en:Hona_Tha_Pyar|Hona Tha Pyar]]'' |<ref name="auto5">{{cite web |last=Tips Official |date=26 May 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IW7xwSVj7gw |archive-url=https://web.archive.org/web/20170422081256/https://www.youtube.com/watch?v=IW7xwSVj7gw |archive-date=22 April 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Hona Tha Pyar – Bol – Atif Aslam & Mahira Khan – Atif Aslam & Hadiqa Kiani |url-status=live}}</ref> |- |2015 |''Dil Kare'' |''[[:en:Ho_Mann_Jahaan|Ho Mann Jahaan]]'' |<ref name="auto9">{{cite web |last=[[Asim Raza|The Vision Factory]] |date=15 April 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1JyVDbuduuI |archive-url=https://web.archive.org/web/20190731053809/https://www.youtube.com/watch?v=1JyVDbuduuI&gl=US&hl=en |archive-date=31 July 2019 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Kare – Ho Mann Jahaan with Atif Aslam, Directed by Asim Raza |url-status=live}}</ref> |- |2016 |''Dil Yeh Dancer Ho Gaya'' |''[[:en:Actor_in_Law|Actor in Law]]'' |<ref name="auto18">{{Cite web |last=Atif Aslam |date=28 August 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9DPF__irLfs |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100705/https://www.youtube.com/watch?v=9DPF__irLfs |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Yeh Dancer |url-status=live}}</ref> |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |فیلمی هیندی |- |2006 |''Tere Bin'' |''[[:en:Bas_Ek_Pal|Bas Ek Pal]]'' |<ref name=":4">{{cite web |last=Tips Official |date=1 December 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=k6NnNv7XJYg |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217115652/https://www.youtube.com/watch?v=k6NnNv7XJYg |archive-date=17 February 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Tere Bin – Bas Ek Pal – Sanjay Suri, Urmila Matondkar, Juhi Chawla & Jimmy Shergill – Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- |2008 |''Pehli Nazar Mein'' |''[[:en:Race_(2008_film)|Race]]'' |<ref name="auto17">{{cite web |last=Tips Official |date=27 November 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=MofpuI_Vg_U |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223125703/https://www.youtube.com/watch?v=MofpuI_Vg_U |archive-date=23 December 2018 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Pehli Nazar Mein – Race – Saif Ali Khan, Katrina Kaif, Bipasha Basu & Akshaye Khanna – Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2010 |''Aa Bhi Ja Sanam'' {{Small|(Dance Mix)}} | rowspan="2" |''[[:en:Prince_(2010_film)|Prince]]'' | |- |''Kaun Hoon Main'' | |- | rowspan="2" |2012 |''Piya O Re Piya'' | rowspan="2" |''[[:en:Tere_Naal_Love_Ho_Gaya|Tere Naal Love Ho Gaya]]'' |<ref name="auto6">{{cite web |last=Tips Official |date=3 February 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vBeEy1QT2qY |archive-url=https://web.archive.org/web/20190114234713/https://www.youtube.com/watch?v=vBeEy1QT2qY |archive-date=14 January 2019 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Piya O Re Piya Song Video feat Atif Aslam – Tere Naal Love Ho Gaya |url-status=live}}</ref> |- |''Tu Mohabbat Hai'' {{Small|(Remix Version)}} |<ref name="auto2">{{cite web |last=Tips Official |date=25 February 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_VH5qQKQuuM |archive-url=https://web.archive.org/web/20160531134458/https://www.youtube.com/watch?v=_VH5qQKQuuM&gl=US&hl=en |archive-date=31 May 2016 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Tu Mohabbat Hai Remix – Tere Naal Love Ho Gaya – Riteish & Genelia – Atif Aslam & Others |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2013 |''Be Intehaan'' |''[[:en:Race_2|Race 2]]'' |<ref name="auto8">{{cite web |last=Tips Official |date=11 December 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=nPhHtahBlyI |archive-url=https://web.archive.org/web/20180524134102/https://www.youtube.com/watch?v=nPhHtahBlyI |archive-date=24 May 2018 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Be Intehaan – Race 2 – Saif Ali Khan & Deepika Padukone – Atif Aslam & Sunidhi – Pritam |url-status=live}}</ref> |- |''Dil Na Jaane Kyun'' | rowspan="2" |''[[:en:Jayantabhai_Ki_Luv_Story|Jayantabhai Ki Luv Story]]'' |<ref name="auto14">{{cite web |last=Tips Official |date=22 January 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=gAC7VPZafl4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816161251/https://www.youtube.com/watch?v=gAC7VPZafl4 |archive-date=16 August 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Na Jaane Kyun – Jayantabhai Ki Luv Story – Vivek Oberoi & Neha – Atif Aslam & Anushka Manchanda |url-status=live}}</ref> |- |''Aa Bhi Ja Mere Mehermaan'' |<ref name="auto4">{{cite web |last=Tips Official |date=22 January 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SlDoYsSldpk |archive-url=https://web.archive.org/web/20190115080614/https://www.youtube.com/watch?v=SlDoYsSldpk |archive-date=15 January 2019 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Aa Bhi Ja Mere Mehermaan Feat. Atif Aslam – Jayantabhai Ki Luv Story |url-status=live}}</ref> |- |2015 |''[[:en:Jeena_Jeena|Jeena Jeena]]'' |''[[:en:Badlapur|Badlapur]]'' | |- |2016 |''Khair Mangda'' |''[[:en:A_Flying_Jatt|A Flying Jatt]]'' |<ref name="auto11">{{cite web |last=Atif Aslam |date=21 October 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=xKviiDzq3FA |archive-url=https://web.archive.org/web/20170214115426/https://www.youtube.com/watch?v=xKviiDzq3FA&gl=US&hl=en |archive-date=14 February 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Khair Mangda |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2017 |''Hoor'' |''[[:en:Hindi_Medium|Hindi Medium]]'' |<ref name="auto16">{{Cite web |last=[[T-Series (company)|T-Series]] |date=19 April 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1Uug1xt9naA |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100707/https://www.youtube.com/watch?v=1Uug1xt9naA |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Hoor Video Song – Hindi Medium – Irrfan Khan & Saba Qamar – Atif Aslam – Sachin- Jigar |url-status=live}}</ref> |- |''Jaane De'' |''[[:en:Qarib_Qarib_Singlle|Qarib Qarib Singlle]]'' |<ref name="auto12">{{Cite web |last=[[Zee Music Company]] |date=25 October 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SGnplPaW1dw |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102021448/https://www.youtube.com/watch?v=SGnplPaW1dw |archive-date=2 November 2017 |access-date=25 October 2017 |via=YouTube |title=Jaane De – Qarib Qarib Singlle – Irrfan I Parvathy – Vishal Mishra feat. Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- |2018 |''[[:en:O_Saathi|O Saathi]]'' |''[[:en:Baaghi_2|Baaghi 2]]'' |<ref name="auto13">{{Cite web |last=T-Series |date=9 April 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YPhbZ9uNnHI |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100604/https://www.youtube.com/watch?v=YPhbZ9uNnHI |archive-date=19 January 2021 |access-date=16 September 2018 |via=YouTube |title=O Saathi Song In-Studio – Baaghi 2 – Tiger Shroff – Disha Patani – Arko – Ahmed Khan – Sajid N |url-status=live}}</ref> |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |[[:en:Pakistani_dramas|Pakistani dramas]] |- |2022 |''Sang-e-Mah'' |''Sang-e-Mah'' | |- |2024 |''Tumhari Chup'' |''Gentleman'' |<ref>{{Cite web |last=Abdullah |first=Rao |date=2024-05-13 |url=https://www.bolnews.com/showbiz/2024/05/atif-aslams-latest-song-tumhari-chup-took-the-internet-by-storm/ |access-date=2024-06-24 |website=BOL News |language=en-US |title=Atif Aslam's Latest Song 'Tumhari Chup' took the internet by storm}}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Atif Aslam}} [[پۆل:ئەکتەرانی فیلمە پاکستانییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ئوردوو]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی پەنجابی]] [[پۆل:Articles with hCards]] 4x0q7l2rt5btn93lz98micwndf1yiz1 1695777 1695717 2026-10-27T17:04:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ژیاننامە|ژیاننامە]] و [[دەروازە:پاکستان|پاکستان]] 1695777 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=Atif Aslam|pronunciation={{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm|}}|other_names=ئادیز|image=Atif Aslam at Badlapur (cropped).jpg|caption=وێنەی ئاتیف لەپاڵ پۆستەری فیلمی هیندی بەدلاپور، ٢٠١٥.|alt=وێنەی ئاتیف لەپاڵ پۆستەری فیلمی هیندی بەدلاپور.|native_name={{Small|{{Lang|pa|{{Nq|عاطف اسلم}}}}}}|honorific_suffix=|native_name_lang=pnb|birth_name=محەممەد ئاتیف ئەسلام|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1983|3|12}}|birth_place=[[وەزیراباد]], [[پەنجاب، پەنجابی پاکستان]], پاکستان|occupation={{Hlist|گۆرانیبێژ|هۆنراوەنووس|ئاوازدانەر|ئەکتەر}}|works=|awards=[[List of awards and nominations received by Atif Aslam|Full list]]|education=زانکۆی سێنترالی پەنجاب|spouse={{marriage|سارا بهاروانەل|٢٠١٣}}|children=٣|honours={{Ubl | [[File:Hilal-e-Imtiaz (Civilian).png|25px]] [[Tamgha-e-Imtiaz]] (2008) | [[The Dubai Stars|Dubai Walk of Fame]] (2019) }}|signature=Atif-aslam--transparenet-signature.png|signature_size=100px|website={{URL|aadeez.com}}|module={{Infobox musical artist | embed = Yes | years_active = ٢٠٢٢–ئێستا | instrument = {{Hlist|[[Vocals]]|[[guitar]]|[[piano]]}} | label = {{Hlist|[[Zee Music Company]]|[[T-Series (company)|T-Series]]|[[Coke Studio (Pakistan)|Coke Studio]]|[[YRF Music]]|[[Universal Music]]|[[Venus Records & Tapes|Venus Records]]|[[Sony Music]]}} | genre = {{Hlist|[[Alternative music]]|[[classical music]]|[[filmi]]|[[qawwali]]|[[Pop music|pop]]|[[Rock music|rock]]|[[Romantic music|romantic]]}} | past_members = [[Jal (band)|Jal]] }}}} '''ئاتیف ئەسلەم''' {{تێبینی|[[Urdu]], {{Langx|pa|عاطف اسلم}}, {{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm}}.}} ({{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm}} ; لەدایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٨٣)، گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و ئەکتەری پاکستانییە. ئەو چەندین گۆرانی تۆمارکردووە لە هەردوو [[سینەمای پاکستان|فیلمی پاکستانی]] و [[سینەمای ھیندستان|فیلمی هیندستان]]، شێوازی مۆسیقای ئەو بە تێکەڵەیەک لە پۆپی پاکستانی و ڕۆکی سۆفی وەسف دەکرێ.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Paradkar |first=Shalaka |ڕێکەوت=4 March 2008 |ناونیشان=https://gulfnews.com/entertainment/aslam-bipasha-is-the-hottest-1.89763 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251115101940/https://gulfnews.com/entertainment/aslam-bipasha-is-the-hottest-1.89763 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=15 November 2025 |وێبگە=[[Gulf News]]}}</ref> یەکەم کار بۆ [[بۆلیوود]]، لە ساڵی ٢٠٠٥ بوو، ئەویش بە گۆرانی ئادەت بوو لە <nowiki><i id="mwKg">فیلمی Kalyug</i></nowiki>. ئەسلەم لە شاری وەزیرابادی پایتەختی پەنجاب لەدایکبووە، لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠ دەستی بە کاری مۆسیقا کردووە و دوای بڵاوبوونەوەی گۆرانی "ئادەت" ناوبانگی زیاتر بەربڵاوبوو. یەکەم ئەلبوومی تاکە کەسی خۆی بەناوی ''Jal Pari'' لە ساڵی ٢٠٠٤ بڵاوکردەوە پێش ئەوەی ناوبانگی وەک گۆرانیبێژی پلەی باک لە [[بۆلیوود]] بڵاوببێتەوە. گۆرانییەکانی ئاتیف لە بۆلیوود بەربڵاون لەوانە "Woh Lamhe Woh Baatein"، "Pehli Nazar Mein"، "Tu Jane Na"، "Tera Hone Laga Hoon"، "Jeene Laga Hoon"، و "Dil Dian Gallan". هەروەها گۆرانیبێژێکی دیار بووە لە ''ستۆدیۆی کۆک پاکستان'', کە نمایشەکانی بریتی بوون لە "تاجدار-ی-حەرام"، "مان ئامدە ئەم"، و "وۆهی خودا هەی". ئەسلەم بە پلەی یەکەم بە [[زمانی ھیندستانی|زمانەکانی ئوردو]] و [[زمانی پەنجابی|پەنجابی]] گۆرانی وتووە و هەروەها گۆرانی بە [[زمانی ھیندی|زمانەکانی هیندی]] و [[زمانی بەنگلا|بەنگالی]] و [[زمانی فارسی|فارسی]] و [[زمانی پەشتۆ|پشتۆی]] تۆمارکردووە . == دیسکۆگرافی == === کلیپەکان === ئاتیف ئەسلەم لە چەند کلیپێک بۆ فیلمە پاکستانی و هیندییەکان دەرکەوتووە، {| class="wikitable" !ساڵ !گۆرانی !فیلم !ژێدەر |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |فیلمی پاکستانی |- | rowspan="2" |2011 |''Kaho Aaj Bol Do'' | rowspan="2" |''[[:en:Bol_(film)|Bol]]'' |<ref name="auto15">{{cite web |last=[[Tips Industries Limited|Tips Official]] |date=14 September 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=PVHfWD__t-c |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100607/https://www.youtube.com/watch?v=PVHfWD__t-c |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Kaho Aaj Bol Do – Bol – Atif Aslam & Hadiqa Kiani – Atif Aslam – Ayub Khawar |url-status=live}}</ref> |- |''[[:en:Hona_Tha_Pyar|Hona Tha Pyar]]'' |<ref name="auto5">{{cite web |last=Tips Official |date=26 May 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IW7xwSVj7gw |archive-url=https://web.archive.org/web/20170422081256/https://www.youtube.com/watch?v=IW7xwSVj7gw |archive-date=22 April 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Hona Tha Pyar – Bol – Atif Aslam & Mahira Khan – Atif Aslam & Hadiqa Kiani |url-status=live}}</ref> |- |2015 |''Dil Kare'' |''[[:en:Ho_Mann_Jahaan|Ho Mann Jahaan]]'' |<ref name="auto9">{{cite web |last=[[Asim Raza|The Vision Factory]] |date=15 April 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1JyVDbuduuI |archive-url=https://web.archive.org/web/20190731053809/https://www.youtube.com/watch?v=1JyVDbuduuI&gl=US&hl=en |archive-date=31 July 2019 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Kare – Ho Mann Jahaan with Atif Aslam, Directed by Asim Raza |url-status=live}}</ref> |- |2016 |''Dil Yeh Dancer Ho Gaya'' |''[[:en:Actor_in_Law|Actor in Law]]'' |<ref name="auto18">{{Cite web |last=Atif Aslam |date=28 August 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9DPF__irLfs |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100705/https://www.youtube.com/watch?v=9DPF__irLfs |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Yeh Dancer |url-status=live}}</ref> |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |فیلمی هیندی |- |2006 |''Tere Bin'' |''[[:en:Bas_Ek_Pal|Bas Ek Pal]]'' |<ref name=":4">{{cite web |last=Tips Official |date=1 December 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=k6NnNv7XJYg |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217115652/https://www.youtube.com/watch?v=k6NnNv7XJYg |archive-date=17 February 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Tere Bin – Bas Ek Pal – Sanjay Suri, Urmila Matondkar, Juhi Chawla & Jimmy Shergill – Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- |2008 |''Pehli Nazar Mein'' |''[[:en:Race_(2008_film)|Race]]'' |<ref name="auto17">{{cite web |last=Tips Official |date=27 November 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=MofpuI_Vg_U |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223125703/https://www.youtube.com/watch?v=MofpuI_Vg_U |archive-date=23 December 2018 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Pehli Nazar Mein – Race – Saif Ali Khan, Katrina Kaif, Bipasha Basu & Akshaye Khanna – Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2010 |''Aa Bhi Ja Sanam'' {{Small|(Dance Mix)}} | rowspan="2" |''[[:en:Prince_(2010_film)|Prince]]'' | |- |''Kaun Hoon Main'' | |- | rowspan="2" |2012 |''Piya O Re Piya'' | rowspan="2" |''[[:en:Tere_Naal_Love_Ho_Gaya|Tere Naal Love Ho Gaya]]'' |<ref name="auto6">{{cite web |last=Tips Official |date=3 February 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vBeEy1QT2qY |archive-url=https://web.archive.org/web/20190114234713/https://www.youtube.com/watch?v=vBeEy1QT2qY |archive-date=14 January 2019 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Piya O Re Piya Song Video feat Atif Aslam – Tere Naal Love Ho Gaya |url-status=live}}</ref> |- |''Tu Mohabbat Hai'' {{Small|(Remix Version)}} |<ref name="auto2">{{cite web |last=Tips Official |date=25 February 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_VH5qQKQuuM |archive-url=https://web.archive.org/web/20160531134458/https://www.youtube.com/watch?v=_VH5qQKQuuM&gl=US&hl=en |archive-date=31 May 2016 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Tu Mohabbat Hai Remix – Tere Naal Love Ho Gaya – Riteish & Genelia – Atif Aslam & Others |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2013 |''Be Intehaan'' |''[[:en:Race_2|Race 2]]'' |<ref name="auto8">{{cite web |last=Tips Official |date=11 December 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=nPhHtahBlyI |archive-url=https://web.archive.org/web/20180524134102/https://www.youtube.com/watch?v=nPhHtahBlyI |archive-date=24 May 2018 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Be Intehaan – Race 2 – Saif Ali Khan & Deepika Padukone – Atif Aslam & Sunidhi – Pritam |url-status=live}}</ref> |- |''Dil Na Jaane Kyun'' | rowspan="2" |''[[:en:Jayantabhai_Ki_Luv_Story|Jayantabhai Ki Luv Story]]'' |<ref name="auto14">{{cite web |last=Tips Official |date=22 January 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=gAC7VPZafl4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816161251/https://www.youtube.com/watch?v=gAC7VPZafl4 |archive-date=16 August 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Na Jaane Kyun – Jayantabhai Ki Luv Story – Vivek Oberoi & Neha – Atif Aslam & Anushka Manchanda |url-status=live}}</ref> |- |''Aa Bhi Ja Mere Mehermaan'' |<ref name="auto4">{{cite web |last=Tips Official |date=22 January 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SlDoYsSldpk |archive-url=https://web.archive.org/web/20190115080614/https://www.youtube.com/watch?v=SlDoYsSldpk |archive-date=15 January 2019 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Aa Bhi Ja Mere Mehermaan Feat. Atif Aslam – Jayantabhai Ki Luv Story |url-status=live}}</ref> |- |2015 |''[[:en:Jeena_Jeena|Jeena Jeena]]'' |''[[:en:Badlapur|Badlapur]]'' | |- |2016 |''Khair Mangda'' |''[[:en:A_Flying_Jatt|A Flying Jatt]]'' |<ref name="auto11">{{cite web |last=Atif Aslam |date=21 October 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=xKviiDzq3FA |archive-url=https://web.archive.org/web/20170214115426/https://www.youtube.com/watch?v=xKviiDzq3FA&gl=US&hl=en |archive-date=14 February 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Khair Mangda |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2017 |''Hoor'' |''[[:en:Hindi_Medium|Hindi Medium]]'' |<ref name="auto16">{{Cite web |last=[[T-Series (company)|T-Series]] |date=19 April 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1Uug1xt9naA |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100707/https://www.youtube.com/watch?v=1Uug1xt9naA |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Hoor Video Song – Hindi Medium – Irrfan Khan & Saba Qamar – Atif Aslam – Sachin- Jigar |url-status=live}}</ref> |- |''Jaane De'' |''[[:en:Qarib_Qarib_Singlle|Qarib Qarib Singlle]]'' |<ref name="auto12">{{Cite web |last=[[Zee Music Company]] |date=25 October 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SGnplPaW1dw |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102021448/https://www.youtube.com/watch?v=SGnplPaW1dw |archive-date=2 November 2017 |access-date=25 October 2017 |via=YouTube |title=Jaane De – Qarib Qarib Singlle – Irrfan I Parvathy – Vishal Mishra feat. Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- |2018 |''[[:en:O_Saathi|O Saathi]]'' |''[[:en:Baaghi_2|Baaghi 2]]'' |<ref name="auto13">{{Cite web |last=T-Series |date=9 April 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YPhbZ9uNnHI |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100604/https://www.youtube.com/watch?v=YPhbZ9uNnHI |archive-date=19 January 2021 |access-date=16 September 2018 |via=YouTube |title=O Saathi Song In-Studio – Baaghi 2 – Tiger Shroff – Disha Patani – Arko – Ahmed Khan – Sajid N |url-status=live}}</ref> |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |[[:en:Pakistani_dramas|Pakistani dramas]] |- |2022 |''Sang-e-Mah'' |''Sang-e-Mah'' | |- |2024 |''Tumhari Chup'' |''Gentleman'' |<ref>{{Cite web |last=Abdullah |first=Rao |date=2024-05-13 |url=https://www.bolnews.com/showbiz/2024/05/atif-aslams-latest-song-tumhari-chup-took-the-internet-by-storm/ |access-date=2024-06-24 |website=BOL News |language=en-US |title=Atif Aslam's Latest Song 'Tumhari Chup' took the internet by storm}}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Atif Aslam}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پاکستان}} [[پۆل:ئەکتەرانی فیلمە پاکستانییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ئوردوو]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی پەنجابی]] [[پۆل:Articles with hCards]] af2rmr2j7ux237eqw57ou9l6ibtjawk 1695875 1695777 2026-10-27T20:02:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695875 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=Atif Aslam|pronunciation={{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm|}}|other_names=ئادیز|image=Atif Aslam at Badlapur (cropped).jpg|caption=وێنەی ئاتیف لەپاڵ پۆستەری فیلمی هیندی بەدلاپور، ٢٠١٥.|alt=وێنەی ئاتیف لەپاڵ پۆستەری فیلمی هیندی بەدلاپور.|native_name={{Small|{{Lang|pa|{{Nq|عاطف اسلم}}}}}}|honorific_suffix=|native_name_lang=pnb|birth_name=محەممەد ئاتیف ئەسلام|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1983|3|12}}|birth_place=[[وەزیراباد]], [[پەنجاب، پەنجابی پاکستان]], پاکستان|occupation={{Hlist|گۆرانیبێژ|هۆنراوەنووس|ئاوازدانەر|ئەکتەر}}|works=|awards=[[List of awards and nominations received by Atif Aslam|Full list]]|education=زانکۆی سێنترالی پەنجاب|spouse={{marriage|سارا بهاروانەل|٢٠١٣}}|children=٣|honours={{Ubl | [[File:Hilal-e-Imtiaz (Civilian).png|25px]] [[Tamgha-e-Imtiaz]] (2008) | [[The Dubai Stars|Dubai Walk of Fame]] (2019) }}|signature=Atif-aslam--transparenet-signature.png|signature_size=100px|website={{URL|aadeez.com}}|module={{Infobox musical artist | embed = Yes | years_active = ٢٠٢٢–ئێستا | instrument = {{Hlist|[[Vocals]]|[[guitar]]|[[piano]]}} | label = {{Hlist|[[Zee Music Company]]|[[T-Series (company)|T-Series]]|[[Coke Studio (Pakistan)|Coke Studio]]|[[YRF Music]]|[[Universal Music]]|[[Venus Records & Tapes|Venus Records]]|[[Sony Music]]}} | genre = {{Hlist|[[Alternative music]]|[[classical music]]|[[filmi]]|[[qawwali]]|[[Pop music|pop]]|[[Rock music|rock]]|[[Romantic music|romantic]]}} | past_members = [[Jal (band)|Jal]] }}}} '''ئاتیف ئەسلەم''' {{تێبینی|[[Urdu]], {{Langx|pa|عاطف اسلم}}, {{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm}}.}} ({{IPA|pa|ɑːt̪ɪf əsləm}} ; لەدایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٨٣)، گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و ئەکتەری پاکستانییە. ئەو چەندین گۆرانی تۆمارکردووە لە هەردوو [[سینەمای پاکستان|فیلمی پاکستانی]] و [[سینەمای ھیندستان|فیلمی هیندستان]]، شێوازی مۆسیقای ئەو بە تێکەڵەیەک لە پۆپی پاکستانی و ڕۆکی سۆفی وەسف دەکرێ.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Paradkar |first=Shalaka |ڕێکەوت=4 March 2008 |ناونیشان=https://gulfnews.com/entertainment/aslam-bipasha-is-the-hottest-1.89763 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251115101940/https://gulfnews.com/entertainment/aslam-bipasha-is-the-hottest-1.89763 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=15 November 2025 |وێبگە=[[Gulf News]]}}</ref> یەکەم کار بۆ [[بۆلیوود]]، لە ساڵی ٢٠٠٥ بوو، ئەویش بە گۆرانی ئادەت بوو لە <nowiki><i id="mwKg">فیلمی Kalyug</i></nowiki>. ئەسلەم لە شاری وەزیرابادی پایتەختی پەنجاب لەدایکبووە، لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠ دەستی بە کاری مۆسیقا کردووە و دوای بڵاوبوونەوەی گۆرانی "ئادەت" ناوبانگی زیاتر بەربڵاوبوو. یەکەم ئەلبوومی تاکە کەسی خۆی بەناوی ''Jal Pari'' لە ساڵی ٢٠٠٤ بڵاوکردەوە پێش ئەوەی ناوبانگی وەک گۆرانیبێژی پلەی باک لە [[بۆلیوود]] بڵاوببێتەوە. گۆرانییەکانی ئاتیف لە بۆلیوود بەربڵاون لەوانە "Woh Lamhe Woh Baatein"، "Pehli Nazar Mein"، "Tu Jane Na"، "Tera Hone Laga Hoon"، "Jeene Laga Hoon"، و "Dil Dian Gallan". هەروەها گۆرانیبێژێکی دیار بووە لە ''ستۆدیۆی کۆک پاکستان'', کە نمایشەکانی بریتی بوون لە "تاجدار-ی-حەرام"، "مان ئامدە ئەم"، و "وۆهی خودا هەی". ئەسلەم بە پلەی یەکەم بە [[زمانی ھیندستانی|زمانەکانی ئوردو]] و [[زمانی پەنجابی|پەنجابی]] گۆرانی وتووە و هەروەها گۆرانی بە [[زمانی ھیندی|زمانەکانی هیندی]] و [[زمانی بەنگلا|بەنگالی]] و [[زمانی فارسی|فارسی]] و [[زمانی پەشتۆ|پشتۆی]] تۆمارکردووە . == دیسکۆگرافی == === کلیپەکان === ئاتیف ئەسلەم لە چەند کلیپێک بۆ فیلمە پاکستانی و هیندییەکان دەرکەوتووە، {| class="wikitable" !ساڵ !گۆرانی !فیلم !ژێدەر |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |فیلمی پاکستانی |- | rowspan="2" |2011 |''Kaho Aaj Bol Do'' | rowspan="2" |''[[:en:Bol_(film)|Bol]]'' |<ref name="auto15">{{cite web |last=[[Tips Industries Limited|Tips Official]] |date=14 September 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=PVHfWD__t-c |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100607/https://www.youtube.com/watch?v=PVHfWD__t-c |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Kaho Aaj Bol Do – Bol – Atif Aslam & Hadiqa Kiani – Atif Aslam – Ayub Khawar |url-status=live}}</ref> |- |''[[:en:Hona_Tha_Pyar|Hona Tha Pyar]]'' |<ref name="auto5">{{cite web |last=Tips Official |date=26 May 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IW7xwSVj7gw |archive-url=https://web.archive.org/web/20170422081256/https://www.youtube.com/watch?v=IW7xwSVj7gw |archive-date=22 April 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Hona Tha Pyar – Bol – Atif Aslam & Mahira Khan – Atif Aslam & Hadiqa Kiani |url-status=live}}</ref> |- |2015 |''Dil Kare'' |''[[:en:Ho_Mann_Jahaan|Ho Mann Jahaan]]'' |<ref name="auto9">{{cite web |last=[[Asim Raza|The Vision Factory]] |date=15 April 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1JyVDbuduuI |archive-url=https://web.archive.org/web/20190731053809/https://www.youtube.com/watch?v=1JyVDbuduuI&gl=US&hl=en |archive-date=31 July 2019 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Kare – Ho Mann Jahaan with Atif Aslam, Directed by Asim Raza |url-status=live}}</ref> |- |2016 |''Dil Yeh Dancer Ho Gaya'' |''[[:en:Actor_in_Law|Actor in Law]]'' |<ref name="auto18">{{Cite web |last=Atif Aslam |date=28 August 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9DPF__irLfs |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100705/https://www.youtube.com/watch?v=9DPF__irLfs |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Yeh Dancer |url-status=live}}</ref> |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |فیلمی هیندی |- |2006 |''Tere Bin'' |''[[:en:Bas_Ek_Pal|Bas Ek Pal]]'' |<ref name=":4">{{cite web |last=Tips Official |date=1 December 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=k6NnNv7XJYg |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217115652/https://www.youtube.com/watch?v=k6NnNv7XJYg |archive-date=17 February 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Tere Bin – Bas Ek Pal – Sanjay Suri, Urmila Matondkar, Juhi Chawla & Jimmy Shergill – Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- |2008 |''Pehli Nazar Mein'' |''[[:en:Race_(2008_film)|Race]]'' |<ref name="auto17">{{cite web |last=Tips Official |date=27 November 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=MofpuI_Vg_U |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223125703/https://www.youtube.com/watch?v=MofpuI_Vg_U |archive-date=23 December 2018 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Pehli Nazar Mein – Race – Saif Ali Khan, Katrina Kaif, Bipasha Basu & Akshaye Khanna – Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2010 |''Aa Bhi Ja Sanam'' {{Small|(Dance Mix)}} | rowspan="2" |''[[:en:Prince_(2010_film)|Prince]]'' | |- |''Kaun Hoon Main'' | |- | rowspan="2" |2012 |''Piya O Re Piya'' | rowspan="2" |''[[:en:Tere_Naal_Love_Ho_Gaya|Tere Naal Love Ho Gaya]]'' |<ref name="auto6">{{cite web |last=Tips Official |date=3 February 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vBeEy1QT2qY |archive-url=https://web.archive.org/web/20190114234713/https://www.youtube.com/watch?v=vBeEy1QT2qY |archive-date=14 January 2019 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Piya O Re Piya Song Video feat Atif Aslam – Tere Naal Love Ho Gaya |url-status=live}}</ref> |- |''Tu Mohabbat Hai'' {{Small|(Remix Version)}} |<ref name="auto2">{{cite web |last=Tips Official |date=25 February 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_VH5qQKQuuM |archive-url=https://web.archive.org/web/20160531134458/https://www.youtube.com/watch?v=_VH5qQKQuuM&gl=US&hl=en |archive-date=31 May 2016 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Tu Mohabbat Hai Remix – Tere Naal Love Ho Gaya – Riteish & Genelia – Atif Aslam & Others |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2013 |''Be Intehaan'' |''[[:en:Race_2|Race 2]]'' |<ref name="auto8">{{cite web |last=Tips Official |date=11 December 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=nPhHtahBlyI |archive-url=https://web.archive.org/web/20180524134102/https://www.youtube.com/watch?v=nPhHtahBlyI |archive-date=24 May 2018 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Be Intehaan – Race 2 – Saif Ali Khan & Deepika Padukone – Atif Aslam & Sunidhi – Pritam |url-status=live}}</ref> |- |''Dil Na Jaane Kyun'' | rowspan="2" |''[[:en:Jayantabhai_Ki_Luv_Story|Jayantabhai Ki Luv Story]]'' |<ref name="auto14">{{cite web |last=Tips Official |date=22 January 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=gAC7VPZafl4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816161251/https://www.youtube.com/watch?v=gAC7VPZafl4 |archive-date=16 August 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Dil Na Jaane Kyun – Jayantabhai Ki Luv Story – Vivek Oberoi & Neha – Atif Aslam & Anushka Manchanda |url-status=live}}</ref> |- |''Aa Bhi Ja Mere Mehermaan'' |<ref name="auto4">{{cite web |last=Tips Official |date=22 January 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SlDoYsSldpk |archive-url=https://web.archive.org/web/20190115080614/https://www.youtube.com/watch?v=SlDoYsSldpk |archive-date=15 January 2019 |access-date=22 November 2017 |via=YouTube |title=Aa Bhi Ja Mere Mehermaan Feat. Atif Aslam – Jayantabhai Ki Luv Story |url-status=live}}</ref> |- |2015 |''[[:en:Jeena_Jeena|Jeena Jeena]]'' |''[[:en:Badlapur|Badlapur]]'' | |- |2016 |''Khair Mangda'' |''[[:en:A_Flying_Jatt|A Flying Jatt]]'' |<ref name="auto11">{{cite web |last=Atif Aslam |date=21 October 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=xKviiDzq3FA |archive-url=https://web.archive.org/web/20170214115426/https://www.youtube.com/watch?v=xKviiDzq3FA&gl=US&hl=en |archive-date=14 February 2017 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Khair Mangda |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2017 |''Hoor'' |''[[:en:Hindi_Medium|Hindi Medium]]'' |<ref name="auto16">{{Cite web |last=[[T-Series (company)|T-Series]] |date=19 April 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1Uug1xt9naA |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100707/https://www.youtube.com/watch?v=1Uug1xt9naA |archive-date=19 January 2021 |access-date=27 July 2017 |via=YouTube |title=Hoor Video Song – Hindi Medium – Irrfan Khan & Saba Qamar – Atif Aslam – Sachin- Jigar |url-status=live}}</ref> |- |''Jaane De'' |''[[:en:Qarib_Qarib_Singlle|Qarib Qarib Singlle]]'' |<ref name="auto12">{{Cite web |last=[[Zee Music Company]] |date=25 October 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SGnplPaW1dw |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102021448/https://www.youtube.com/watch?v=SGnplPaW1dw |archive-date=2 November 2017 |access-date=25 October 2017 |via=YouTube |title=Jaane De – Qarib Qarib Singlle – Irrfan I Parvathy – Vishal Mishra feat. Atif Aslam |url-status=live}}</ref> |- |2018 |''[[:en:O_Saathi|O Saathi]]'' |''[[:en:Baaghi_2|Baaghi 2]]'' |<ref name="auto13">{{Cite web |last=T-Series |date=9 April 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YPhbZ9uNnHI |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119100604/https://www.youtube.com/watch?v=YPhbZ9uNnHI |archive-date=19 January 2021 |access-date=16 September 2018 |via=YouTube |title=O Saathi Song In-Studio – Baaghi 2 – Tiger Shroff – Disha Patani – Arko – Ahmed Khan – Sajid N |url-status=live}}</ref> |- ! colspan="4" style="background:#BFD7FF;" |[[:en:Pakistani_dramas|Pakistani dramas]] |- |2022 |''Sang-e-Mah'' |''Sang-e-Mah'' | |- |2024 |''Tumhari Chup'' |''Gentleman'' |<ref>{{Cite web |last=Abdullah |first=Rao |date=2024-05-13 |url=https://www.bolnews.com/showbiz/2024/05/atif-aslams-latest-song-tumhari-chup-took-the-internet-by-storm/ |access-date=2024-06-24 |website=BOL News |language=en-US |title=Atif Aslam's Latest Song 'Tumhari Chup' took the internet by storm}}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Atif Aslam}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|پاکستان}} [[پۆل:ئەکتەرانی فیلمە پاکستانییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکان لە سینەمای ئوردوو]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:ژیاننامەکان کە واژوویان لەگەڵە]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی پەنجابی]] [[پۆل:Articles with hCards]] 4529we26es9kxeq267igkvgbh3u0at8 0 305711 1695685 2026-10-27T14:02:18Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|پایتختی کارگێڕیی دیفاکتۆی کۆریای باشوور}}[[File:Geumnambo in Sejong City.jpg|thumb|شوێنی دروستکردن لە شاری سیجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩]] '''سێجۆنگ''' یان '''شاری سێجۆنگ''' ({{Korean|hangul=세종}}؛ {{IPA|ko|seːdʑoŋ|lang|Ko-세종.oga}})، بە فەرمی '''شاری خۆبەڕێوەبەری تایبەتی سێجۆنگ'''<ref>{{C...»ەوە 1695685 wikitext text/x-wiki {{Short description|پایتختی کارگێڕیی دیفاکتۆی کۆریای باشوور}}[[File:Geumnambo in Sejong City.jpg|thumb|شوێنی دروستکردن لە شاری سیجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩]] '''سێجۆنگ''' یان '''شاری سێجۆنگ''' ({{Korean|hangul=세종}}؛ {{IPA|ko|seːdʑoŋ|lang|Ko-세종.oga}})، بە فەرمی '''شاری خۆبەڕێوەبەری تایبەتی سێجۆنگ'''<ref>{{Cite web|title=پێکهاتەی ڕێکخراوەیی > شارەوانی سیجۆنگ > سیجۆنگی شاری بەختەوەری |url=https://www.sejong.go.kr/eng/sub01_0301.do|website=www.sejong.go.kr|access-date=2020-05-06}}</ref> ({{Korean|labels=no|hangul=세종특별자치시}})، شارێکی خۆبەڕێوەبەری تایبەت و پایتختی کارگێڕیی دیفاکتۆی [[کۆریای باشوور]]ە. سیجۆنگ لە ساڵی 2007 وەک پایتەختێکی نوێی پلان بۆ داڕێژراوی کۆریای باشوور دامەزرا، کە زۆربەی لە بەشەکانی [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]] و هەندێک بەشی [[پارێزگای باکووری چونگچۆنگ]] دروستکرا بە مەبەستی کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لە پایتەختی ئێستا و گەورەترین شاری کۆریای باشوور، [[سێئول]]، و بۆ هاندانی وەبەرهێنان لە ناوچەی ناوەڕاستی وڵاتەکەدا. لە ساڵی 2012ەوە، حکومەتی کۆریای باشوور چەندین وەزارەت و ئاژانسی گواستووەتەوە بۆ سیجۆنگ، بەڵام زۆرێکیان هێشتا لە شارەکانی تردا ماونەتەوە، بە پلەی یەکەم لە سێئول، کە کۆمەڵەی نیشتمانی و چەندین دەستەی حکومی گرنگ لەوێ ماونەتەوە. ژمارەی دانیشتووانی سیجۆنگ 351,007 کەس بووە تا ساڵی 2020 و ڕووبەرێکی جوگرافی 465.23 ڕووبەری کیلۆمەتری چوارگۆشە (179.63 مایلی چوارگۆشە) دەگرێتەوە، کە دەیکاتە کەم دانیشتووترین و بچووکترین دابەشکردنی کارگێڕیی ئاستی یەکەم لە کۆریای باشووردا. سیجۆنگ لە ڕۆژئاوای ناوەڕاستی ھەرێمی ھۆسێۆ ھەڵکەوتووە، لە ڕۆژئاواوە ھاوسنوورە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باشوور، لە باشوورەوە لەگەڵ دایجۆن، و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باکوور. بڕیارە دروستکردنی شارەکە لە ساڵی 2030 تەواو ببێت، کە چاوەڕوان دەکرێت لەو کاتەدا 500,000 کەس لەوێ بژین.<ref>{{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2019/05/113_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|date=2012-07-01|website=[[کۆریای تایمز]]|language=en|access-date=2019-05-27}}</ref> ==ناو== سیجۆنگ بە شانازیی پاشا [[سێجۆنگی مەزن]] ناونراوە، چوارەم پاشای [[جۆسۆن|شوێنەواری جۆسۆن]] و داهێنەری ئەلفوبێی کۆری، [[ھانگول]].<ref>{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3554296.stm|title=کۆریای باشوور شوێنی پایتەختی نوێ ھەڵدەبژێرێت|date=2004-08-11|access-date=2018-11-20|language=en-GB}}</ref> شارەکە لە ڕێگەی تێکەڵکردنی شارۆچکەی یۆنگی، ئەو شارۆچکەیەی پارێزگای چۆنگچێۆنگی باشوور کە زۆربەی خاکی شارەکەی لێ وەرگیراوە، و شارۆچکەکانی ترەوە پێکھێنراوە. == دانیشتووان == {{Historical populations|1970|101061|1980|97357|1990|90502|2000|80031|2010|81447|2020|353933|align=right|source=[[ئاماری کۆریا]]<ref>{{cite web |title=سەرژمێریی دانیشتووان|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1IN0001_ENG&vw_cd=MT_ETITLE&list_id=A111&scrId=&language=en&seqNo=&lang_mode=en&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ETITLE&path=%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do|publisher=[[ئاماری کۆریا]]}}</ref>}} ئامانجی شارەکە ئەوە بوو لە ساڵی 2012دا ژمارەی دانیشتووانی بگاتە 200,000 کەس، تا ساڵی 2020 بگاتە 300,000 کەس و تا ساڵی 2030 بگاتە 500,000 کەس.<ref name="mini">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/07/117_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|first=Kim|last=Rahn|newspaper=[[کۆریای تایمز]]|access-date=1 July 2012}}</ref> لە ساڵی 2017دا، ژمارەی دانیشتووانی 281,120 کەس بووە.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20170209073845/http://www.ngii.go.kr/en/download/Toponymic_Guidelines_ROK.pdf ڕێنمایییە شوێنناسییەکان بۆ نەخشە و دەستکاریکەرانی تر بۆ بەکارھێنانی نێودەوڵەتی لە کۆریای باشوور، چاپی دووەم]، ل. 39.</ref> تاوەکو {{As of|2020|06|30}}، سیجۆنگ ژمارەی دانیشتووانی 351,007 کەس بووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.sejong.go.kr/stat/index.do#this |access-date=Jan 1, 2021 |title=پۆرتالی ئاماری سیجۆنگ}}</ref> تاوەکو {{As of|2018}}، سیجۆنگ ڕێژەی منداڵانی بەرزتر بووە بەراورد بە تێکڕای کۆریای باشوور.<ref>{{cite news|author=Steger, Isabella|author2=Sookyoung Lee|url=https://qz.com/1275754/a-new-capital-built-from-scratch-is-an-unlikely-utopia-for-korean-families|title=پایتەختێکی نوێ کە لە چۆڵوانییەوە دروست کراوە یوتۆپیایەکی دەگمەنە بۆ خێزانە کۆرییەکان|work=[[کوارتز (وەشانگە)|کوارتز]]|date=2018-06-19|access-date=2018-10-29}}</ref> === ئایین === {{Pie chart|thumb=right|caption=ئایین لە سیجۆنگ (2024)<ref name="2005religionmap">{{cite web |title=ڕاپرسی تێگەیشتنی ئایینی ٢٠٢٤: دۆخی دانیشتووانی ئایینی و چالاکییە ئایینییەکان |date=11 December 2024 |trans-title=Status of religious population and religious activities in South Korea (2024) |url=https://hrcopinion.co.kr/archives/31599 |language=ko}}</ref>|label1=بێ ئایین|value1=51|color1=Grey|label2=[[بودیزم]]|value2=17|color2=Gold|label3=پڕۆتێستانت|value3=20|color3=DodgerBlue|label4=[[کەنیسەی کاتۆلیک|کاتۆلیک]]|value4=11|color4=DarkOrchid|label5=ئەوانی تر|value5=2|color5=Black}}سەرژمێریی ساڵی 2015 ئاماژەی بەوەدا کە زۆرینەی دانیشتووانی سیجۆنگ سەر بە هیچ ئایینێکی تایبەت نەبوون. پڕۆتێستانتیزم باوترین ئایین بوو کە نزیکەی 19.9%ی دانیشتووان پەیوەستبوون پێیەوە، دوای ئەو [[بودیزم]] بە 13.9% و کاتۆلیکی ڕۆمانی بە 7.9% دەھاتن.<ref>{{Cite web |date=2017-01-05 |script-title=ko:성별/연령별/종교별 인구-시군구 |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&vw_cd=MT_ZTITLE&list_id=A11_2015_1_20_10&seqNo=&lang_mode=ko&language=kor&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ZTITLE |access-date=2024-08-16 |website=KOSIS (خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا) |title=دانیشتووان بەپێی ڕەگەز، تەمەن و ئایین}}</ref> == باڵەخانەکانی حکوومەت == {{Multiple image|align=centre|direction=|header_background=|header=|image1=Government Complex Sejong (N).jpg|caption1=دیمەنێکی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image2=Government Complex Sejong 20190611 Main Entrance.jpg|caption2=دەروازەی سەرەکیی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image3=Office of Government Policy Coordination South Korea.jpg|caption3=نووسینگەی ھەماھەنگیی سیاستەکانی حکوومەت لە کۆریای باشوور|total_width=|alt1=|width1=320|width2=290|width3=275|caption_align=center}} حکوومەتی کۆریای باشوور بەرنامەی داناوە بۆ گواستنەوەی ٣٦ وەزارەت و ئاژانسی حکومی بۆ شاری سیجۆنگ.<ref name="Harlan" /> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ لە شاری سیجۆنگ ھەڵکەوتووە. کۆمەڵگەکە، لەسەر پارچە زەوییەک بە ڕووبەری ٢١٣,٠٠٠ مەتر دووجا، لە حەوت کۆمەڵگا و ژێرزەمینێک پێکھاتووە. دروستکردنی لە تشرینی دووەمی ٢٠١١ لە ناوچەیەکدا دەستی پێکرد کە پێشتر بەشێک بوو لە [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]]، و لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ تەواو بوو. ڕێوڕەسمی دەستپێکردنی گواستنەوەی چەندین ئاژانسی حکومی بۆ کۆمەڵگەکە لە ٢٣ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣ بەڕێوەچوو.<ref>"[http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ناوەندی کارگێڕیی نوێی کۆریا: شاری سیجۆنگ]." ([https://web.archive.org/web/20140101103120/http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ئەرشیڤ]) ''Korea.net''. [[خزمەتگوزاری زانیاری و ڕۆشنبیریی کۆری]] (KOCIS, {{ill|해외문화홍보원|ko|vertical-align=sup}}). سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ بارەگای سەرەکیی ئەم ڕێکخراوانەی لەخۆدەگرێت: * نووسینگەی سەرۆک وەزیران (OPM) * وەزارەتی ئابووری و دارایی (MOEF) * وەزارەتی پەروەردە (MOE)<ref>[http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2 شوێن]. ({{Deprecated archive|url=https://archive.today/20140101113003/http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2|title=ئەرشیڤ}}) وەزارەتی پەروەردە (کۆریای باشوور). سەردانکراوە لە ١ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی زانست و تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندییەکان (MSIT) * وەزارەتی ناوخۆ و ئاسایش (MOIS) * وەزارەتی ڕۆشنبیری، وەرزش و گەشتوگوزار (MCST) * وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (MAFRA)<ref>"[http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N شوێن] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N|date=2014-01-01}}." ([https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N ئەرشیڤ]) [[وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (کۆریای باشوور)|وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی بازرگانی، پێشەسازی و پێگەشتوویی (MOTIE) * وەزارەتی تەندروستی و خۆشگوزەرانی (MOHW) * وەزارەتی ژینگە (ME)<ref>"[http://eng.me.go.kr/eng/web/main.do سەرەکی]" (ئینگلیزی). [[وەزارەتی ژینگە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی ژینگە]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی کار و کارگوزاری (MOEL) * وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (MOLIT) * وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری (MOF)<ref>"[http://www.mof.go.kr/ سەرەکی]." وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری. سەردانکراوە لە ٢ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی کۆمپانیا بچووک و ناوەندەکان و کۆمپانیا نوێیەکان (MSS) * وەزارەتی نیشتمانپەروەران و کاروباری سەربازە دێرینەکان (MPVA) * وەزارەتی بەڕێوەبردنی کەسایەتییەکان (MPM) * وەزارەتی یاسادانانی حکوومەت (MOLEG) * خزمەتگوزاری باجی نیشتمانی (NTS) * ئاژانسی نیشتمانی بۆ دروستکردنی شاری کارگێڕی (NAACC) * دەستەی بازرگانیی دادپەروەرانە (KFTC) * دەستەی دژە گەندەڵی و مافەکانی ھاووڵاتیان (ACRC) چەندین ئاژانسی [[وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە]]، نووسینگەی تێپەڕبوونی ئاسمانیی کۆریا (KOCA)، دادگای سەلامەتیی دەریاییی کۆریا (KMST)، و دەستەی لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی فڕۆکەوانی و ھێڵی ئاسن (ARAIB)، بارەگاکانیان لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگدا جێگیر کراوە.<ref>{{Cite web |url=http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919031735/http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-date=2020-09-19 |access-date=2018-06-09 |website=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |title=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |url-status=dead}}</ref> == کلتوور == [[پەڕگە:Sejong_Academy_of_Science_and_Arts.jpg|وێنۆک|ئەکادیمیای سیجۆنگ بۆ زانست و ھونەر]] پارکی دەریاچەی سیجۆنگ لە ئاداری ٢٠١٣ تەواو بوو و چەندین دامەزراوەی بابەتیی جیاواز لە خۆدەگرێت لە ناو پارکەکەدا، لەوانەش فوارەی گۆڕەپانەکە. ڕووبەرەکەی ٧٠٥,٧٦٨ مەتر دووجایە و ڕووبەری دەریاچەکە ٣٢٢,٨٠٠ مەتر دووجایە.<ref>{{Cite web |script-title=ko:호수공원 |url=https://www.sejong.go.kr/lake.do |access-date=2021-03-30 |website=www.sejong.go.kr |title=پارکی دەریاچە}}</ref> باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ یەکەم باخی ڕووەکیی شارستانییە لە کۆریا و گەورەترین [[باخچەی دار]] داپۆشراوە لە کۆریا. ١.٧٢ ملیۆن ڕووەک لە ٢٨٣٤ جۆری جیاواز لەوێ بەردەستن. تێچووی چوونە ژوورەوە ٥,٠٠٠ وۆنە بۆ گەورەساڵان.<ref>{{Cite web |script-title=ko:국립세종수목원 |url=http://www.sjna.or.kr/ |access-date=2021-03-30 |website=www.sjna.or.kr |language=ko |title=باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ}}</ref> == پەروەردە == [[پەڕگە:세종특별자치시 세종특별자치시교육청.jpg|وێنۆک|نووسینگەی پەروەردەی شاری سێجۆنگ]] === زانکۆکان === * زانکۆی دێجۆنی کاتۆلیکی * زانکۆی کۆنسۆرتسیۆمی جیهانی * زانکۆی ھۆنگیک کەمپەسی سیجۆنگ * قوتابخانەی KDI بۆ سیاسەتی گشتی و بەڕێوەبردن * زانکۆی کۆریا کەمپەسی سیجۆنگ * زانکۆی کۆریا بۆ ھونەرەکانی میدیا<ref>ئەم زانکۆیە جیاوازە لە زانکۆی کۆریای سەرەوە.</ref> * زانکۆی سیجۆنگ == گواستنەوە == [[پەڕگە:Jochiwon_station_240219.jpg|وێنۆک|وێستگەی جۆچیوۆن]] === ئاسمانی === شاری سیجۆنگ لە ڕێگەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی چێۆنگجو لە چێۆنگجو خزمەتگوزاری پێدەگات، کە نزیکترین فڕۆکەخانەیە لە سیجۆنگەوە. === ھێڵی ئاسنینی نیشتمانی === [[پەڕگە:Sejong_BRT_Viaduct.jpg|وێنۆک|پردی ئاسمانیی BRT لە سیجۆنگ]] سیجۆنگ بە شێوەیەکی ناوەندی لەسەر ھێڵی گێۆنگبو هەڵکەوتووە کە لەلایەن کۆرایلەوە بەڕێوەدەبرێت. سەفەرکردن لەسەر شەمەندەفەری موگونگھوا-ھۆ بۆ [[سێئول]] 90 خولەکی پێدەچێت و شەمەندەفەرەکان نزیکەی هەر 30 خولەک جارێک دەردەچن. لە دەرەوەی سنوورەکانی جۆچیوۆن-ئوپ لە ئۆسۆنگ، چێۆنگوۆن خاوەنی وێستگەیەکی KTXیە بە ناوی وێستگەی ئۆسۆنگ کە شەمەندەفەرێکی خێرای کۆریا ترێن ئێکسترێسە و زۆرجار بە خێرایی 300 km/h گەشت دەکات. وێستگەی ئۆسۆنگ لە ساڵی 2010 کرایەوە. هەروەها هەندێک دەمەدەم هەبووە سەبارەت بە کردنەوەی وەستگەیەکی تری KTX لە ناو شاری سیجۆنگی نوێدا لە نزیک تێرمیناڵی پاسەکان لە باشوور. === ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن === لە نیسانی ٢٠١٩دا، لێکۆڵینەوەیەکی جێبەجێکاری تەواو بوو و پەسەندکرا بۆ درێژکردنەوەی ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن لە وێستگەی بانسۆک لە دایجۆن، گەیشتن بە تێرمیناڵی پاسەکانی باشوور لە سیجۆنگ، و کۆتایی هاتن لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ. لە پێنج وێستگە نوێیەکەی کە بڕیارە لەسەر 14 km لە هێڵە نوێیەکان بكرێنەوە، چواریان لە سیجۆنگ دەبن. کردنەوەی بە شێوەیەکی کاتی بۆ ساڵی 2029 دیاری کراوە.<ref>{{cite web |last=박 |first=희윤 |date=18 April 2019 |script-title=ko:대전~세종 광역철도 건설...2029년 완공목표: 반석~정부세종청사 14km 연결...2029년 완공목표, 국가철도망계획 반영 추진 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/1VHWX1L33C |access-date=25 April 2019 |website={{ill|سێئول ئیکۆنۆمیک دەیلی|ko|서울경제}} |language=ko |title=دروستکردنی ھێڵی ئاسنینی ناوچەییی دەجۆن-سیجۆنگ... بەئامانجی تەواوبوون لە ساڵی ٢٠٢٩}}</ref> == کلتوور == زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی Let's Eat 2ی ساڵی ٢٠١٥ی [[تی ڤی ئێن (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)|تی ڤی ئێن]] لە سیجۆنگ وێنەگیراوە.<ref>{{cite web |last1=Kwon |first1=Ji-youn |date=20 April 2015 |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2015/04/201_177411.html |access-date=2015-04-30 |website=[[کۆریای تایمز]] |title=ئەکتەرانی Let's Eat دەورەکانی خۆیان بە تەواوی دەگێڕن}}</ref><ref>{{cite web |last1=Lee |first1=Min-ji |date=10 February 2015 |url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150210111419/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-date=2015-02-10 |access-date=2015-02-13 |website=enewsWorld |title=یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر دەست بە خوێندنەوەی سیناریۆی Let's Eat 2 دەکەن |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Hong|first1=Soo Jung|title=Let's Eat 2 بەشداری کردنی یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر پشتڕاست دەکاتەوە|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/85836/lets-eat-2-confirms-cast-with-b2sts-yoon-du-jun-seo-hyung-jin-and-more|access-date=10 May 2016|work=eNewsWorld|date=23 January 2015}}</ref> لە ماوەی مانگی نیساندا،خەڵک و ڕێکخراوە جۆراوجۆرەکانی شاری سیجۆنگ ئاھەنگی جۆراوجۆری فێستیڤاڵی بەھاریان لە سەرانسەری شارەکەدا بەڕێوەبرد، وەک ئاھەنگگێڕان بۆ [[ساکورا|شکۆفەی گێلاس]]، [[قۆخ|شکۆفەی قۆخ]]، و [[گوڵ|ڕێکخستنی گوڵ]]. فێستیڤاڵی گوڵی بەھاری ئاشتیی ٢٠١٨ی ناوەندی نۆژەنکردنەوەی سیجۆنگ لەژێر چاودێریی لێژنەی بەرەوپێشبردنی فێستیڤاڵی جۆچیوۆن و قۆخ بەڕێوەچوو. ئامادەکرا بوو وەک بەرنامەیەکی تێرکردنی پێنج ھەستەکان بۆ چێژوەرگرتن لە بەشەکانی سروشت وەک گوڵی خۆخ، [[ھەرمێ|گوڵی ھەرمێ]]، شکۆفەی خەردەل، و بۆ دوورکەوتنەوە لەوەی ببێتە فێستیڤاڵێکی نمایشکاری.<ref>{{Cite news|author=충청일보|date=5 April 2018|script-title=ko:세종시 다양한 봄꽃축제|language=ko|url=http://www.ccdailynews.com/news/articleView.html?idxno=960886|title=فێستیواڵە جۆراوجۆرەکانی گوڵی بەھار لە شاری سیجۆنگ}}</ref> == وێنە == <gallery widths="200px" heights="155px"> پەڕگە:Sejong-si_BRT_Hyundai_BlueCity.jpg|بی ئاڕ تی سێجۆنگ سیتی پەڕگە:Sejong_Public_Bicycle_Ouling_at_Government_Complex_Sejong.jpg|پاسکیلێکی گشتی لە شاری سێجۆنگ پەڕگە:First_APT_in_Sejong_City.jpg|بیناسازی لە شاری سێجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ </gallery> == ئەمەش ببینە == [[دەروازە:کۆریای باشوور|دەروازەی کۆریای باشوور]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Sejong City}} * {{URL|https://www.sejong.go.kr/eng.do|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20120218163055/http://www.happycity.go.kr/ ئاژانسی دروستکردنی شاری کارگێڕیی فرەفەرمان (MACCA)] * [https://metrotaifun.com/automatic_solid_waste_collection_system/en/news-media/news/807-marimatic-to-deliver-automatic-waste-collection-to-sejong-happy-city-5-1-south-korea.html کۆکردنەوەی خۆکارانەی خاشاک لە سیجۆنگ] {{دەروازە|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆریای باشوور]] [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] dugml9bim05o9voufiwvbqitimpcouo 1695686 1695685 2026-10-27T14:03:23Z Bilalinfo 57400 1695686 wikitext text/x-wiki {{Short description|پایتختی کارگێڕیی دیفاکتۆی کۆریای باشوور}}[[File:Geumnambo in Sejong City.jpg|thumb|شوێنی دروستکردن لە شاری سیجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩]] '''سێجۆنگ''' یان '''شاری سێجۆنگ''' ({{Korean|hangul=세종}})، بە فەرمی '''شاری خۆبەڕێوەبەری تایبەتی سێجۆنگ'''<ref>{{Cite web|title=پێکهاتەی ڕێکخراوەیی > شارەوانی سیجۆنگ > سیجۆنگی شاری بەختەوەری |url=https://www.sejong.go.kr/eng/sub01_0301.do|website=www.sejong.go.kr|access-date=2020-05-06}}</ref> ({{Korean|labels=no|hangul=세종특별자치시}})، شارێکی خۆبەڕێوەبەری تایبەت و پایتختی کارگێڕیی دیفاکتۆی [[کۆریای باشوور]]ە. سیجۆنگ لە ساڵی 2007 وەک پایتەختێکی نوێی پلان بۆ داڕێژراوی کۆریای باشوور دامەزرا، کە زۆربەی لە بەشەکانی [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]] و هەندێک بەشی [[پارێزگای باکووری چونگچۆنگ]] دروستکرا بە مەبەستی کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لە پایتەختی ئێستا و گەورەترین شاری کۆریای باشوور، [[سێئول]]، و بۆ هاندانی وەبەرهێنان لە ناوچەی ناوەڕاستی وڵاتەکەدا. لە ساڵی 2012ەوە، حکومەتی کۆریای باشوور چەندین وەزارەت و ئاژانسی گواستووەتەوە بۆ سیجۆنگ، بەڵام زۆرێکیان هێشتا لە شارەکانی تردا ماونەتەوە، بە پلەی یەکەم لە سێئول، کە کۆمەڵەی نیشتمانی و چەندین دەستەی حکومی گرنگ لەوێ ماونەتەوە. ژمارەی دانیشتووانی سیجۆنگ 351,007 کەس بووە تا ساڵی 2020 و ڕووبەرێکی جوگرافی 465.23 ڕووبەری کیلۆمەتری چوارگۆشە (179.63 مایلی چوارگۆشە) دەگرێتەوە، کە دەیکاتە کەم دانیشتووترین و بچووکترین دابەشکردنی کارگێڕیی ئاستی یەکەم لە کۆریای باشووردا. سیجۆنگ لە ڕۆژئاوای ناوەڕاستی ھەرێمی ھۆسێۆ ھەڵکەوتووە، لە ڕۆژئاواوە ھاوسنوورە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باشوور، لە باشوورەوە لەگەڵ دایجۆن، و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باکوور. بڕیارە دروستکردنی شارەکە لە ساڵی 2030 تەواو ببێت، کە چاوەڕوان دەکرێت لەو کاتەدا 500,000 کەس لەوێ بژین.<ref>{{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2019/05/113_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|date=2012-07-01|website=[[کۆریای تایمز]]|language=en|access-date=2019-05-27}}</ref> ==ناو== سیجۆنگ بە شانازیی پاشا [[سێجۆنگی مەزن]] ناونراوە، چوارەم پاشای [[جۆسۆن|شوێنەواری جۆسۆن]] و داهێنەری ئەلفوبێی کۆری، [[ھانگول]].<ref>{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3554296.stm|title=کۆریای باشوور شوێنی پایتەختی نوێ ھەڵدەبژێرێت|date=2004-08-11|access-date=2018-11-20|language=en-GB}}</ref> شارەکە لە ڕێگەی تێکەڵکردنی شارۆچکەی یۆنگی، ئەو شارۆچکەیەی پارێزگای چۆنگچێۆنگی باشوور کە زۆربەی خاکی شارەکەی لێ وەرگیراوە، و شارۆچکەکانی ترەوە پێکھێنراوە. == دانیشتووان == {{Historical populations|1970|101061|1980|97357|1990|90502|2000|80031|2010|81447|2020|353933|align=right|source=[[ئاماری کۆریا]]<ref>{{cite web |title=سەرژمێریی دانیشتووان|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1IN0001_ENG&vw_cd=MT_ETITLE&list_id=A111&scrId=&language=en&seqNo=&lang_mode=en&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ETITLE&path=%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do|publisher=[[ئاماری کۆریا]]}}</ref>}} ئامانجی شارەکە ئەوە بوو لە ساڵی 2012دا ژمارەی دانیشتووانی بگاتە 200,000 کەس، تا ساڵی 2020 بگاتە 300,000 کەس و تا ساڵی 2030 بگاتە 500,000 کەس.<ref name="mini">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/07/117_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|first=Kim|last=Rahn|newspaper=[[کۆریای تایمز]]|access-date=1 July 2012}}</ref> لە ساڵی 2017دا، ژمارەی دانیشتووانی 281,120 کەس بووە.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20170209073845/http://www.ngii.go.kr/en/download/Toponymic_Guidelines_ROK.pdf ڕێنمایییە شوێنناسییەکان بۆ نەخشە و دەستکاریکەرانی تر بۆ بەکارھێنانی نێودەوڵەتی لە کۆریای باشوور، چاپی دووەم]، ل. 39.</ref> تاوەکو {{As of|2020|06|30}}، سیجۆنگ ژمارەی دانیشتووانی 351,007 کەس بووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.sejong.go.kr/stat/index.do#this |access-date=Jan 1, 2021 |title=پۆرتالی ئاماری سیجۆنگ}}</ref> تاوەکو {{As of|2018}}، سیجۆنگ ڕێژەی منداڵانی بەرزتر بووە بەراورد بە تێکڕای کۆریای باشوور.<ref>{{cite news|author=Steger, Isabella|author2=Sookyoung Lee|url=https://qz.com/1275754/a-new-capital-built-from-scratch-is-an-unlikely-utopia-for-korean-families|title=پایتەختێکی نوێ کە لە چۆڵوانییەوە دروست کراوە یوتۆپیایەکی دەگمەنە بۆ خێزانە کۆرییەکان|work=[[کوارتز (وەشانگە)|کوارتز]]|date=2018-06-19|access-date=2018-10-29}}</ref> === ئایین === {{Pie chart|thumb=right|caption=ئایین لە سیجۆنگ (2024)<ref name="2005religionmap">{{cite web |title=ڕاپرسی تێگەیشتنی ئایینی ٢٠٢٤: دۆخی دانیشتووانی ئایینی و چالاکییە ئایینییەکان |date=11 December 2024 |trans-title=Status of religious population and religious activities in South Korea (2024) |url=https://hrcopinion.co.kr/archives/31599 |language=ko}}</ref>|label1=بێ ئایین|value1=51|color1=Grey|label2=[[بودیزم]]|value2=17|color2=Gold|label3=پڕۆتێستانت|value3=20|color3=DodgerBlue|label4=[[کەنیسەی کاتۆلیک|کاتۆلیک]]|value4=11|color4=DarkOrchid|label5=ئەوانی تر|value5=2|color5=Black}}سەرژمێریی ساڵی 2015 ئاماژەی بەوەدا کە زۆرینەی دانیشتووانی سیجۆنگ سەر بە هیچ ئایینێکی تایبەت نەبوون. پڕۆتێستانتیزم باوترین ئایین بوو کە نزیکەی 19.9%ی دانیشتووان پەیوەستبوون پێیەوە، دوای ئەو [[بودیزم]] بە 13.9% و کاتۆلیکی ڕۆمانی بە 7.9% دەھاتن.<ref>{{Cite web |date=2017-01-05 |script-title=ko:성별/연령별/종교별 인구-시군구 |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&vw_cd=MT_ZTITLE&list_id=A11_2015_1_20_10&seqNo=&lang_mode=ko&language=kor&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ZTITLE |access-date=2024-08-16 |website=KOSIS (خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا) |title=دانیشتووان بەپێی ڕەگەز، تەمەن و ئایین}}</ref> == باڵەخانەکانی حکوومەت == {{Multiple image|align=centre|direction=|header_background=|header=|image1=Government Complex Sejong (N).jpg|caption1=دیمەنێکی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image2=Government Complex Sejong 20190611 Main Entrance.jpg|caption2=دەروازەی سەرەکیی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image3=Office of Government Policy Coordination South Korea.jpg|caption3=نووسینگەی ھەماھەنگیی سیاستەکانی حکوومەت لە کۆریای باشوور|total_width=|alt1=|width1=320|width2=290|width3=275|caption_align=center}} حکوومەتی کۆریای باشوور بەرنامەی داناوە بۆ گواستنەوەی ٣٦ وەزارەت و ئاژانسی حکومی بۆ شاری سیجۆنگ.<ref name="Harlan" /> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ لە شاری سیجۆنگ ھەڵکەوتووە. کۆمەڵگەکە، لەسەر پارچە زەوییەک بە ڕووبەری ٢١٣,٠٠٠ مەتر دووجا، لە حەوت کۆمەڵگا و ژێرزەمینێک پێکھاتووە. دروستکردنی لە تشرینی دووەمی ٢٠١١ لە ناوچەیەکدا دەستی پێکرد کە پێشتر بەشێک بوو لە [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]]، و لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ تەواو بوو. ڕێوڕەسمی دەستپێکردنی گواستنەوەی چەندین ئاژانسی حکومی بۆ کۆمەڵگەکە لە ٢٣ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣ بەڕێوەچوو.<ref>"[http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ناوەندی کارگێڕیی نوێی کۆریا: شاری سیجۆنگ]." ([https://web.archive.org/web/20140101103120/http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ئەرشیڤ]) ''Korea.net''. [[خزمەتگوزاری زانیاری و ڕۆشنبیریی کۆری]] (KOCIS, {{ill|해외문화홍보원|ko|vertical-align=sup}}). سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ بارەگای سەرەکیی ئەم ڕێکخراوانەی لەخۆدەگرێت: * نووسینگەی سەرۆک وەزیران (OPM) * وەزارەتی ئابووری و دارایی (MOEF) * وەزارەتی پەروەردە (MOE)<ref>[http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2 شوێن]. ({{Deprecated archive|url=https://archive.today/20140101113003/http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2|title=ئەرشیڤ}}) وەزارەتی پەروەردە (کۆریای باشوور). سەردانکراوە لە ١ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی زانست و تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندییەکان (MSIT) * وەزارەتی ناوخۆ و ئاسایش (MOIS) * وەزارەتی ڕۆشنبیری، وەرزش و گەشتوگوزار (MCST) * وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (MAFRA)<ref>"[http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N شوێن] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N|date=2014-01-01}}." ([https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N ئەرشیڤ]) [[وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (کۆریای باشوور)|وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی بازرگانی، پێشەسازی و پێگەشتوویی (MOTIE) * وەزارەتی تەندروستی و خۆشگوزەرانی (MOHW) * وەزارەتی ژینگە (ME)<ref>"[http://eng.me.go.kr/eng/web/main.do سەرەکی]" (ئینگلیزی). [[وەزارەتی ژینگە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی ژینگە]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی کار و کارگوزاری (MOEL) * وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (MOLIT) * وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری (MOF)<ref>"[http://www.mof.go.kr/ سەرەکی]." وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری. سەردانکراوە لە ٢ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی کۆمپانیا بچووک و ناوەندەکان و کۆمپانیا نوێیەکان (MSS) * وەزارەتی نیشتمانپەروەران و کاروباری سەربازە دێرینەکان (MPVA) * وەزارەتی بەڕێوەبردنی کەسایەتییەکان (MPM) * وەزارەتی یاسادانانی حکوومەت (MOLEG) * خزمەتگوزاری باجی نیشتمانی (NTS) * ئاژانسی نیشتمانی بۆ دروستکردنی شاری کارگێڕی (NAACC) * دەستەی بازرگانیی دادپەروەرانە (KFTC) * دەستەی دژە گەندەڵی و مافەکانی ھاووڵاتیان (ACRC) چەندین ئاژانسی [[وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە]]، نووسینگەی تێپەڕبوونی ئاسمانیی کۆریا (KOCA)، دادگای سەلامەتیی دەریاییی کۆریا (KMST)، و دەستەی لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی فڕۆکەوانی و ھێڵی ئاسن (ARAIB)، بارەگاکانیان لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگدا جێگیر کراوە.<ref>{{Cite web |url=http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919031735/http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-date=2020-09-19 |access-date=2018-06-09 |website=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |title=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |url-status=dead}}</ref> == کلتوور == [[پەڕگە:Sejong_Academy_of_Science_and_Arts.jpg|وێنۆک|ئەکادیمیای سیجۆنگ بۆ زانست و ھونەر]] پارکی دەریاچەی سیجۆنگ لە ئاداری ٢٠١٣ تەواو بوو و چەندین دامەزراوەی بابەتیی جیاواز لە خۆدەگرێت لە ناو پارکەکەدا، لەوانەش فوارەی گۆڕەپانەکە. ڕووبەرەکەی ٧٠٥,٧٦٨ مەتر دووجایە و ڕووبەری دەریاچەکە ٣٢٢,٨٠٠ مەتر دووجایە.<ref>{{Cite web |script-title=ko:호수공원 |url=https://www.sejong.go.kr/lake.do |access-date=2021-03-30 |website=www.sejong.go.kr |title=پارکی دەریاچە}}</ref> باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ یەکەم باخی ڕووەکیی شارستانییە لە کۆریا و گەورەترین [[باخچەی دار]] داپۆشراوە لە کۆریا. ١.٧٢ ملیۆن ڕووەک لە ٢٨٣٤ جۆری جیاواز لەوێ بەردەستن. تێچووی چوونە ژوورەوە ٥,٠٠٠ وۆنە بۆ گەورەساڵان.<ref>{{Cite web |script-title=ko:국립세종수목원 |url=http://www.sjna.or.kr/ |access-date=2021-03-30 |website=www.sjna.or.kr |language=ko |title=باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ}}</ref> == پەروەردە == [[پەڕگە:세종특별자치시 세종특별자치시교육청.jpg|وێنۆک|نووسینگەی پەروەردەی شاری سێجۆنگ]] === زانکۆکان === * زانکۆی دێجۆنی کاتۆلیکی * زانکۆی کۆنسۆرتسیۆمی جیهانی * زانکۆی ھۆنگیک کەمپەسی سیجۆنگ * قوتابخانەی KDI بۆ سیاسەتی گشتی و بەڕێوەبردن * زانکۆی کۆریا کەمپەسی سیجۆنگ * زانکۆی کۆریا بۆ ھونەرەکانی میدیا<ref>ئەم زانکۆیە جیاوازە لە زانکۆی کۆریای سەرەوە.</ref> * زانکۆی سیجۆنگ == گواستنەوە == [[پەڕگە:Jochiwon_station_240219.jpg|وێنۆک|وێستگەی جۆچیوۆن]] === ئاسمانی === شاری سیجۆنگ لە ڕێگەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی چێۆنگجو لە چێۆنگجو خزمەتگوزاری پێدەگات، کە نزیکترین فڕۆکەخانەیە لە سیجۆنگەوە. === ھێڵی ئاسنینی نیشتمانی === [[پەڕگە:Sejong_BRT_Viaduct.jpg|وێنۆک|پردی ئاسمانیی BRT لە سیجۆنگ]] سیجۆنگ بە شێوەیەکی ناوەندی لەسەر ھێڵی گێۆنگبو هەڵکەوتووە کە لەلایەن کۆرایلەوە بەڕێوەدەبرێت. سەفەرکردن لەسەر شەمەندەفەری موگونگھوا-ھۆ بۆ [[سێئول]] 90 خولەکی پێدەچێت و شەمەندەفەرەکان نزیکەی هەر 30 خولەک جارێک دەردەچن. لە دەرەوەی سنوورەکانی جۆچیوۆن-ئوپ لە ئۆسۆنگ، چێۆنگوۆن خاوەنی وێستگەیەکی KTXیە بە ناوی وێستگەی ئۆسۆنگ کە شەمەندەفەرێکی خێرای کۆریا ترێن ئێکسترێسە و زۆرجار بە خێرایی 300 km/h گەشت دەکات. وێستگەی ئۆسۆنگ لە ساڵی 2010 کرایەوە. هەروەها هەندێک دەمەدەم هەبووە سەبارەت بە کردنەوەی وەستگەیەکی تری KTX لە ناو شاری سیجۆنگی نوێدا لە نزیک تێرمیناڵی پاسەکان لە باشوور. === ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن === لە نیسانی ٢٠١٩دا، لێکۆڵینەوەیەکی جێبەجێکاری تەواو بوو و پەسەندکرا بۆ درێژکردنەوەی ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن لە وێستگەی بانسۆک لە دایجۆن، گەیشتن بە تێرمیناڵی پاسەکانی باشوور لە سیجۆنگ، و کۆتایی هاتن لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ. لە پێنج وێستگە نوێیەکەی کە بڕیارە لەسەر 14 km لە هێڵە نوێیەکان بكرێنەوە، چواریان لە سیجۆنگ دەبن. کردنەوەی بە شێوەیەکی کاتی بۆ ساڵی 2029 دیاری کراوە.<ref>{{cite web |last=박 |first=희윤 |date=18 April 2019 |script-title=ko:대전~세종 광역철도 건설...2029년 완공목표: 반석~정부세종청사 14km 연결...2029년 완공목표, 국가철도망계획 반영 추진 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/1VHWX1L33C |access-date=25 April 2019 |website={{ill|سێئول ئیکۆنۆمیک دەیلی|ko|서울경제}} |language=ko |title=دروستکردنی ھێڵی ئاسنینی ناوچەییی دەجۆن-سیجۆنگ... بەئامانجی تەواوبوون لە ساڵی ٢٠٢٩}}</ref> == کلتوور == زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی Let's Eat 2ی ساڵی ٢٠١٥ی [[تی ڤی ئێن (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)|تی ڤی ئێن]] لە سیجۆنگ وێنەگیراوە.<ref>{{cite web |last1=Kwon |first1=Ji-youn |date=20 April 2015 |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2015/04/201_177411.html |access-date=2015-04-30 |website=[[کۆریای تایمز]] |title=ئەکتەرانی Let's Eat دەورەکانی خۆیان بە تەواوی دەگێڕن}}</ref><ref>{{cite web |last1=Lee |first1=Min-ji |date=10 February 2015 |url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150210111419/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-date=2015-02-10 |access-date=2015-02-13 |website=enewsWorld |title=یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر دەست بە خوێندنەوەی سیناریۆی Let's Eat 2 دەکەن |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Hong|first1=Soo Jung|title=Let's Eat 2 بەشداری کردنی یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر پشتڕاست دەکاتەوە|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/85836/lets-eat-2-confirms-cast-with-b2sts-yoon-du-jun-seo-hyung-jin-and-more|access-date=10 May 2016|work=eNewsWorld|date=23 January 2015}}</ref> لە ماوەی مانگی نیساندا،خەڵک و ڕێکخراوە جۆراوجۆرەکانی شاری سیجۆنگ ئاھەنگی جۆراوجۆری فێستیڤاڵی بەھاریان لە سەرانسەری شارەکەدا بەڕێوەبرد، وەک ئاھەنگگێڕان بۆ [[ساکورا|شکۆفەی گێلاس]]، [[قۆخ|شکۆفەی قۆخ]]، و [[گوڵ|ڕێکخستنی گوڵ]]. فێستیڤاڵی گوڵی بەھاری ئاشتیی ٢٠١٨ی ناوەندی نۆژەنکردنەوەی سیجۆنگ لەژێر چاودێریی لێژنەی بەرەوپێشبردنی فێستیڤاڵی جۆچیوۆن و قۆخ بەڕێوەچوو. ئامادەکرا بوو وەک بەرنامەیەکی تێرکردنی پێنج ھەستەکان بۆ چێژوەرگرتن لە بەشەکانی سروشت وەک گوڵی خۆخ، [[ھەرمێ|گوڵی ھەرمێ]]، شکۆفەی خەردەل، و بۆ دوورکەوتنەوە لەوەی ببێتە فێستیڤاڵێکی نمایشکاری.<ref>{{Cite news|author=충청일보|date=5 April 2018|script-title=ko:세종시 다양한 봄꽃축제|language=ko|url=http://www.ccdailynews.com/news/articleView.html?idxno=960886|title=فێستیواڵە جۆراوجۆرەکانی گوڵی بەھار لە شاری سیجۆنگ}}</ref> == وێنە == <gallery widths="200px" heights="155px"> پەڕگە:Sejong-si_BRT_Hyundai_BlueCity.jpg|بی ئاڕ تی سێجۆنگ سیتی پەڕگە:Sejong_Public_Bicycle_Ouling_at_Government_Complex_Sejong.jpg|پاسکیلێکی گشتی لە شاری سێجۆنگ پەڕگە:First_APT_in_Sejong_City.jpg|بیناسازی لە شاری سێجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ </gallery> == ئەمەش ببینە == [[دەروازە:کۆریای باشوور|دەروازەی کۆریای باشوور]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Sejong City}} * {{URL|https://www.sejong.go.kr/eng.do|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20120218163055/http://www.happycity.go.kr/ ئاژانسی دروستکردنی شاری کارگێڕیی فرەفەرمان (MACCA)] * [https://metrotaifun.com/automatic_solid_waste_collection_system/en/news-media/news/807-marimatic-to-deliver-automatic-waste-collection-to-sejong-happy-city-5-1-south-korea.html کۆکردنەوەی خۆکارانەی خاشاک لە سیجۆنگ] {{دەروازە|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆریای باشوور]] [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] 50t8ina7p879rmhwaa02y6q84vlw0r6 1695687 1695686 2026-10-27T14:03:57Z Bilalinfo 57400 1695687 wikitext text/x-wiki {{Short description|پایتختی کارگێڕیی دیفاکتۆی کۆریای باشوور}}[[File:Geumnambo in Sejong City.jpg|thumb|شوێنی دروستکردن لە شاری سیجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩]] '''سێجۆنگ''' یان '''شاری سێجۆنگ''' ({{Korean|hangul=세종}})، بە فەرمی '''شاری خۆبەڕێوەبەری تایبەتی سێجۆنگ'''<ref>{{Cite web|title=پێکهاتەی ڕێکخراوەیی > شارەوانی سیجۆنگ > سیجۆنگی شاری بەختەوەری |url=https://www.sejong.go.kr/eng/sub01_0301.do|website=www.sejong.go.kr|access-date=2020-05-06}}</ref> ({{Korean|labels=no|hangul=세종특별자치시}})، شارێکی خۆبەڕێوەبەری تایبەت و پایتەختی کارگێڕیی دیفاکتۆی [[کۆریای باشوور]]ە. سیجۆنگ لە ساڵی 2007 وەک پایتەختێکی نوێی پلان بۆ داڕێژراوی کۆریای باشوور دامەزرا، کە زۆربەی لە بەشەکانی [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]] و هەندێک بەشی [[پارێزگای باکووری چونگچۆنگ]] دروستکرا بە مەبەستی کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لە پایتەختی ئێستا و گەورەترین شاری کۆریای باشوور، [[سێئول]]، و بۆ هاندانی وەبەرهێنان لە ناوچەی ناوەڕاستی وڵاتەکەدا. لە ساڵی 2012ەوە، حکومەتی کۆریای باشوور چەندین وەزارەت و ئاژانسی گواستووەتەوە بۆ سیجۆنگ، بەڵام زۆرێکیان هێشتا لە شارەکانی تردا ماونەتەوە، بە پلەی یەکەم لە سێئول، کە کۆمەڵەی نیشتمانی و چەندین دەستەی حکومی گرنگ لەوێ ماونەتەوە. ژمارەی دانیشتووانی سیجۆنگ 351,007 کەس بووە تا ساڵی 2020 و ڕووبەرێکی جوگرافی 465.23 ڕووبەری کیلۆمەتری چوارگۆشە (179.63 مایلی چوارگۆشە) دەگرێتەوە، کە دەیکاتە کەم دانیشتووترین و بچووکترین دابەشکردنی کارگێڕیی ئاستی یەکەم لە کۆریای باشووردا. سیجۆنگ لە ڕۆژئاوای ناوەڕاستی ھەرێمی ھۆسێۆ ھەڵکەوتووە، لە ڕۆژئاواوە ھاوسنوورە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باشوور، لە باشوورەوە لەگەڵ دایجۆن، و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باکوور. بڕیارە دروستکردنی شارەکە لە ساڵی 2030 تەواو ببێت، کە چاوەڕوان دەکرێت لەو کاتەدا 500,000 کەس لەوێ بژین.<ref>{{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2019/05/113_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|date=2012-07-01|website=[[کۆریای تایمز]]|language=en|access-date=2019-05-27}}</ref> ==ناو== سیجۆنگ بە شانازیی پاشا [[سێجۆنگی مەزن]] ناونراوە، چوارەم پاشای [[جۆسۆن|شوێنەواری جۆسۆن]] و داهێنەری ئەلفوبێی کۆری، [[ھانگول]].<ref>{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3554296.stm|title=کۆریای باشوور شوێنی پایتەختی نوێ ھەڵدەبژێرێت|date=2004-08-11|access-date=2018-11-20|language=en-GB}}</ref> شارەکە لە ڕێگەی تێکەڵکردنی شارۆچکەی یۆنگی، ئەو شارۆچکەیەی پارێزگای چۆنگچێۆنگی باشوور کە زۆربەی خاکی شارەکەی لێ وەرگیراوە، و شارۆچکەکانی ترەوە پێکھێنراوە. == دانیشتووان == {{Historical populations|1970|101061|1980|97357|1990|90502|2000|80031|2010|81447|2020|353933|align=right|source=[[ئاماری کۆریا]]<ref>{{cite web |title=سەرژمێریی دانیشتووان|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1IN0001_ENG&vw_cd=MT_ETITLE&list_id=A111&scrId=&language=en&seqNo=&lang_mode=en&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ETITLE&path=%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do|publisher=[[ئاماری کۆریا]]}}</ref>}} ئامانجی شارەکە ئەوە بوو لە ساڵی 2012دا ژمارەی دانیشتووانی بگاتە 200,000 کەس، تا ساڵی 2020 بگاتە 300,000 کەس و تا ساڵی 2030 بگاتە 500,000 کەس.<ref name="mini">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/07/117_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|first=Kim|last=Rahn|newspaper=[[کۆریای تایمز]]|access-date=1 July 2012}}</ref> لە ساڵی 2017دا، ژمارەی دانیشتووانی 281,120 کەس بووە.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20170209073845/http://www.ngii.go.kr/en/download/Toponymic_Guidelines_ROK.pdf ڕێنمایییە شوێنناسییەکان بۆ نەخشە و دەستکاریکەرانی تر بۆ بەکارھێنانی نێودەوڵەتی لە کۆریای باشوور، چاپی دووەم]، ل. 39.</ref> تاوەکو {{As of|2020|06|30}}، سیجۆنگ ژمارەی دانیشتووانی 351,007 کەس بووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.sejong.go.kr/stat/index.do#this |access-date=Jan 1, 2021 |title=پۆرتالی ئاماری سیجۆنگ}}</ref> تاوەکو {{As of|2018}}، سیجۆنگ ڕێژەی منداڵانی بەرزتر بووە بەراورد بە تێکڕای کۆریای باشوور.<ref>{{cite news|author=Steger, Isabella|author2=Sookyoung Lee|url=https://qz.com/1275754/a-new-capital-built-from-scratch-is-an-unlikely-utopia-for-korean-families|title=پایتەختێکی نوێ کە لە چۆڵوانییەوە دروست کراوە یوتۆپیایەکی دەگمەنە بۆ خێزانە کۆرییەکان|work=[[کوارتز (وەشانگە)|کوارتز]]|date=2018-06-19|access-date=2018-10-29}}</ref> === ئایین === {{Pie chart|thumb=right|caption=ئایین لە سیجۆنگ (2024)<ref name="2005religionmap">{{cite web |title=ڕاپرسی تێگەیشتنی ئایینی ٢٠٢٤: دۆخی دانیشتووانی ئایینی و چالاکییە ئایینییەکان |date=11 December 2024 |trans-title=Status of religious population and religious activities in South Korea (2024) |url=https://hrcopinion.co.kr/archives/31599 |language=ko}}</ref>|label1=بێ ئایین|value1=51|color1=Grey|label2=[[بودیزم]]|value2=17|color2=Gold|label3=پڕۆتێستانت|value3=20|color3=DodgerBlue|label4=[[کەنیسەی کاتۆلیک|کاتۆلیک]]|value4=11|color4=DarkOrchid|label5=ئەوانی تر|value5=2|color5=Black}}سەرژمێریی ساڵی 2015 ئاماژەی بەوەدا کە زۆرینەی دانیشتووانی سیجۆنگ سەر بە هیچ ئایینێکی تایبەت نەبوون. پڕۆتێستانتیزم باوترین ئایین بوو کە نزیکەی 19.9%ی دانیشتووان پەیوەستبوون پێیەوە، دوای ئەو [[بودیزم]] بە 13.9% و کاتۆلیکی ڕۆمانی بە 7.9% دەھاتن.<ref>{{Cite web |date=2017-01-05 |script-title=ko:성별/연령별/종교별 인구-시군구 |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&vw_cd=MT_ZTITLE&list_id=A11_2015_1_20_10&seqNo=&lang_mode=ko&language=kor&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ZTITLE |access-date=2024-08-16 |website=KOSIS (خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا) |title=دانیشتووان بەپێی ڕەگەز، تەمەن و ئایین}}</ref> == باڵەخانەکانی حکوومەت == {{Multiple image|align=centre|direction=|header_background=|header=|image1=Government Complex Sejong (N).jpg|caption1=دیمەنێکی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image2=Government Complex Sejong 20190611 Main Entrance.jpg|caption2=دەروازەی سەرەکیی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image3=Office of Government Policy Coordination South Korea.jpg|caption3=نووسینگەی ھەماھەنگیی سیاستەکانی حکوومەت لە کۆریای باشوور|total_width=|alt1=|width1=320|width2=290|width3=275|caption_align=center}} حکوومەتی کۆریای باشوور بەرنامەی داناوە بۆ گواستنەوەی ٣٦ وەزارەت و ئاژانسی حکومی بۆ شاری سیجۆنگ.<ref name="Harlan" /> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ لە شاری سیجۆنگ ھەڵکەوتووە. کۆمەڵگەکە، لەسەر پارچە زەوییەک بە ڕووبەری ٢١٣,٠٠٠ مەتر دووجا، لە حەوت کۆمەڵگا و ژێرزەمینێک پێکھاتووە. دروستکردنی لە تشرینی دووەمی ٢٠١١ لە ناوچەیەکدا دەستی پێکرد کە پێشتر بەشێک بوو لە [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]]، و لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ تەواو بوو. ڕێوڕەسمی دەستپێکردنی گواستنەوەی چەندین ئاژانسی حکومی بۆ کۆمەڵگەکە لە ٢٣ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣ بەڕێوەچوو.<ref>"[http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ناوەندی کارگێڕیی نوێی کۆریا: شاری سیجۆنگ]." ([https://web.archive.org/web/20140101103120/http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ئەرشیڤ]) ''Korea.net''. [[خزمەتگوزاری زانیاری و ڕۆشنبیریی کۆری]] (KOCIS, {{ill|해외문화홍보원|ko|vertical-align=sup}}). سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ بارەگای سەرەکیی ئەم ڕێکخراوانەی لەخۆدەگرێت: * نووسینگەی سەرۆک وەزیران (OPM) * وەزارەتی ئابووری و دارایی (MOEF) * وەزارەتی پەروەردە (MOE)<ref>[http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2 شوێن]. ({{Deprecated archive|url=https://archive.today/20140101113003/http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2|title=ئەرشیڤ}}) وەزارەتی پەروەردە (کۆریای باشوور). سەردانکراوە لە ١ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی زانست و تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندییەکان (MSIT) * وەزارەتی ناوخۆ و ئاسایش (MOIS) * وەزارەتی ڕۆشنبیری، وەرزش و گەشتوگوزار (MCST) * وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (MAFRA)<ref>"[http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N شوێن] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N|date=2014-01-01}}." ([https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N ئەرشیڤ]) [[وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (کۆریای باشوور)|وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی بازرگانی، پێشەسازی و پێگەشتوویی (MOTIE) * وەزارەتی تەندروستی و خۆشگوزەرانی (MOHW) * وەزارەتی ژینگە (ME)<ref>"[http://eng.me.go.kr/eng/web/main.do سەرەکی]" (ئینگلیزی). [[وەزارەتی ژینگە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی ژینگە]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی کار و کارگوزاری (MOEL) * وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (MOLIT) * وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری (MOF)<ref>"[http://www.mof.go.kr/ سەرەکی]." وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری. سەردانکراوە لە ٢ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی کۆمپانیا بچووک و ناوەندەکان و کۆمپانیا نوێیەکان (MSS) * وەزارەتی نیشتمانپەروەران و کاروباری سەربازە دێرینەکان (MPVA) * وەزارەتی بەڕێوەبردنی کەسایەتییەکان (MPM) * وەزارەتی یاسادانانی حکوومەت (MOLEG) * خزمەتگوزاری باجی نیشتمانی (NTS) * ئاژانسی نیشتمانی بۆ دروستکردنی شاری کارگێڕی (NAACC) * دەستەی بازرگانیی دادپەروەرانە (KFTC) * دەستەی دژە گەندەڵی و مافەکانی ھاووڵاتیان (ACRC) چەندین ئاژانسی [[وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە]]، نووسینگەی تێپەڕبوونی ئاسمانیی کۆریا (KOCA)، دادگای سەلامەتیی دەریاییی کۆریا (KMST)، و دەستەی لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی فڕۆکەوانی و ھێڵی ئاسن (ARAIB)، بارەگاکانیان لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگدا جێگیر کراوە.<ref>{{Cite web |url=http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919031735/http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-date=2020-09-19 |access-date=2018-06-09 |website=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |title=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |url-status=dead}}</ref> == کلتوور == [[پەڕگە:Sejong_Academy_of_Science_and_Arts.jpg|وێنۆک|ئەکادیمیای سیجۆنگ بۆ زانست و ھونەر]] پارکی دەریاچەی سیجۆنگ لە ئاداری ٢٠١٣ تەواو بوو و چەندین دامەزراوەی بابەتیی جیاواز لە خۆدەگرێت لە ناو پارکەکەدا، لەوانەش فوارەی گۆڕەپانەکە. ڕووبەرەکەی ٧٠٥,٧٦٨ مەتر دووجایە و ڕووبەری دەریاچەکە ٣٢٢,٨٠٠ مەتر دووجایە.<ref>{{Cite web |script-title=ko:호수공원 |url=https://www.sejong.go.kr/lake.do |access-date=2021-03-30 |website=www.sejong.go.kr |title=پارکی دەریاچە}}</ref> باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ یەکەم باخی ڕووەکیی شارستانییە لە کۆریا و گەورەترین [[باخچەی دار]] داپۆشراوە لە کۆریا. ١.٧٢ ملیۆن ڕووەک لە ٢٨٣٤ جۆری جیاواز لەوێ بەردەستن. تێچووی چوونە ژوورەوە ٥,٠٠٠ وۆنە بۆ گەورەساڵان.<ref>{{Cite web |script-title=ko:국립세종수목원 |url=http://www.sjna.or.kr/ |access-date=2021-03-30 |website=www.sjna.or.kr |language=ko |title=باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ}}</ref> == پەروەردە == [[پەڕگە:세종특별자치시 세종특별자치시교육청.jpg|وێنۆک|نووسینگەی پەروەردەی شاری سێجۆنگ]] === زانکۆکان === * زانکۆی دێجۆنی کاتۆلیکی * زانکۆی کۆنسۆرتسیۆمی جیهانی * زانکۆی ھۆنگیک کەمپەسی سیجۆنگ * قوتابخانەی KDI بۆ سیاسەتی گشتی و بەڕێوەبردن * زانکۆی کۆریا کەمپەسی سیجۆنگ * زانکۆی کۆریا بۆ ھونەرەکانی میدیا<ref>ئەم زانکۆیە جیاوازە لە زانکۆی کۆریای سەرەوە.</ref> * زانکۆی سیجۆنگ == گواستنەوە == [[پەڕگە:Jochiwon_station_240219.jpg|وێنۆک|وێستگەی جۆچیوۆن]] === ئاسمانی === شاری سیجۆنگ لە ڕێگەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی چێۆنگجو لە چێۆنگجو خزمەتگوزاری پێدەگات، کە نزیکترین فڕۆکەخانەیە لە سیجۆنگەوە. === ھێڵی ئاسنینی نیشتمانی === [[پەڕگە:Sejong_BRT_Viaduct.jpg|وێنۆک|پردی ئاسمانیی BRT لە سیجۆنگ]] سیجۆنگ بە شێوەیەکی ناوەندی لەسەر ھێڵی گێۆنگبو هەڵکەوتووە کە لەلایەن کۆرایلەوە بەڕێوەدەبرێت. سەفەرکردن لەسەر شەمەندەفەری موگونگھوا-ھۆ بۆ [[سێئول]] 90 خولەکی پێدەچێت و شەمەندەفەرەکان نزیکەی هەر 30 خولەک جارێک دەردەچن. لە دەرەوەی سنوورەکانی جۆچیوۆن-ئوپ لە ئۆسۆنگ، چێۆنگوۆن خاوەنی وێستگەیەکی KTXیە بە ناوی وێستگەی ئۆسۆنگ کە شەمەندەفەرێکی خێرای کۆریا ترێن ئێکسترێسە و زۆرجار بە خێرایی 300 km/h گەشت دەکات. وێستگەی ئۆسۆنگ لە ساڵی 2010 کرایەوە. هەروەها هەندێک دەمەدەم هەبووە سەبارەت بە کردنەوەی وەستگەیەکی تری KTX لە ناو شاری سیجۆنگی نوێدا لە نزیک تێرمیناڵی پاسەکان لە باشوور. === ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن === لە نیسانی ٢٠١٩دا، لێکۆڵینەوەیەکی جێبەجێکاری تەواو بوو و پەسەندکرا بۆ درێژکردنەوەی ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن لە وێستگەی بانسۆک لە دایجۆن، گەیشتن بە تێرمیناڵی پاسەکانی باشوور لە سیجۆنگ، و کۆتایی هاتن لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ. لە پێنج وێستگە نوێیەکەی کە بڕیارە لەسەر 14 km لە هێڵە نوێیەکان بكرێنەوە، چواریان لە سیجۆنگ دەبن. کردنەوەی بە شێوەیەکی کاتی بۆ ساڵی 2029 دیاری کراوە.<ref>{{cite web |last=박 |first=희윤 |date=18 April 2019 |script-title=ko:대전~세종 광역철도 건설...2029년 완공목표: 반석~정부세종청사 14km 연결...2029년 완공목표, 국가철도망계획 반영 추진 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/1VHWX1L33C |access-date=25 April 2019 |website={{ill|سێئول ئیکۆنۆمیک دەیلی|ko|서울경제}} |language=ko |title=دروستکردنی ھێڵی ئاسنینی ناوچەییی دەجۆن-سیجۆنگ... بەئامانجی تەواوبوون لە ساڵی ٢٠٢٩}}</ref> == کلتوور == زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی Let's Eat 2ی ساڵی ٢٠١٥ی [[تی ڤی ئێن (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)|تی ڤی ئێن]] لە سیجۆنگ وێنەگیراوە.<ref>{{cite web |last1=Kwon |first1=Ji-youn |date=20 April 2015 |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2015/04/201_177411.html |access-date=2015-04-30 |website=[[کۆریای تایمز]] |title=ئەکتەرانی Let's Eat دەورەکانی خۆیان بە تەواوی دەگێڕن}}</ref><ref>{{cite web |last1=Lee |first1=Min-ji |date=10 February 2015 |url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150210111419/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-date=2015-02-10 |access-date=2015-02-13 |website=enewsWorld |title=یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر دەست بە خوێندنەوەی سیناریۆی Let's Eat 2 دەکەن |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Hong|first1=Soo Jung|title=Let's Eat 2 بەشداری کردنی یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر پشتڕاست دەکاتەوە|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/85836/lets-eat-2-confirms-cast-with-b2sts-yoon-du-jun-seo-hyung-jin-and-more|access-date=10 May 2016|work=eNewsWorld|date=23 January 2015}}</ref> لە ماوەی مانگی نیساندا،خەڵک و ڕێکخراوە جۆراوجۆرەکانی شاری سیجۆنگ ئاھەنگی جۆراوجۆری فێستیڤاڵی بەھاریان لە سەرانسەری شارەکەدا بەڕێوەبرد، وەک ئاھەنگگێڕان بۆ [[ساکورا|شکۆفەی گێلاس]]، [[قۆخ|شکۆفەی قۆخ]]، و [[گوڵ|ڕێکخستنی گوڵ]]. فێستیڤاڵی گوڵی بەھاری ئاشتیی ٢٠١٨ی ناوەندی نۆژەنکردنەوەی سیجۆنگ لەژێر چاودێریی لێژنەی بەرەوپێشبردنی فێستیڤاڵی جۆچیوۆن و قۆخ بەڕێوەچوو. ئامادەکرا بوو وەک بەرنامەیەکی تێرکردنی پێنج ھەستەکان بۆ چێژوەرگرتن لە بەشەکانی سروشت وەک گوڵی خۆخ، [[ھەرمێ|گوڵی ھەرمێ]]، شکۆفەی خەردەل، و بۆ دوورکەوتنەوە لەوەی ببێتە فێستیڤاڵێکی نمایشکاری.<ref>{{Cite news|author=충청일보|date=5 April 2018|script-title=ko:세종시 다양한 봄꽃축제|language=ko|url=http://www.ccdailynews.com/news/articleView.html?idxno=960886|title=فێستیواڵە جۆراوجۆرەکانی گوڵی بەھار لە شاری سیجۆنگ}}</ref> == وێنە == <gallery widths="200px" heights="155px"> پەڕگە:Sejong-si_BRT_Hyundai_BlueCity.jpg|بی ئاڕ تی سێجۆنگ سیتی پەڕگە:Sejong_Public_Bicycle_Ouling_at_Government_Complex_Sejong.jpg|پاسکیلێکی گشتی لە شاری سێجۆنگ پەڕگە:First_APT_in_Sejong_City.jpg|بیناسازی لە شاری سێجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ </gallery> == ئەمەش ببینە == [[دەروازە:کۆریای باشوور|دەروازەی کۆریای باشوور]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Sejong City}} * {{URL|https://www.sejong.go.kr/eng.do|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20120218163055/http://www.happycity.go.kr/ ئاژانسی دروستکردنی شاری کارگێڕیی فرەفەرمان (MACCA)] * [https://metrotaifun.com/automatic_solid_waste_collection_system/en/news-media/news/807-marimatic-to-deliver-automatic-waste-collection-to-sejong-happy-city-5-1-south-korea.html کۆکردنەوەی خۆکارانەی خاشاک لە سیجۆنگ] {{دەروازە|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆریای باشوور]] [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] etuhpcr5y3tp3ji91nwltdhhkt6ent0 1695705 1695687 2026-10-27T15:35:17Z Bilalinfo 57400 /* ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن */ 1695705 wikitext text/x-wiki {{Short description|پایتختی کارگێڕیی دیفاکتۆی کۆریای باشوور}}[[File:Geumnambo in Sejong City.jpg|thumb|شوێنی دروستکردن لە شاری سیجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩]] '''سێجۆنگ''' یان '''شاری سێجۆنگ''' ({{Korean|hangul=세종}})، بە فەرمی '''شاری خۆبەڕێوەبەری تایبەتی سێجۆنگ'''<ref>{{Cite web|title=پێکهاتەی ڕێکخراوەیی > شارەوانی سیجۆنگ > سیجۆنگی شاری بەختەوەری |url=https://www.sejong.go.kr/eng/sub01_0301.do|website=www.sejong.go.kr|access-date=2020-05-06}}</ref> ({{Korean|labels=no|hangul=세종특별자치시}})، شارێکی خۆبەڕێوەبەری تایبەت و پایتەختی کارگێڕیی دیفاکتۆی [[کۆریای باشوور]]ە. سیجۆنگ لە ساڵی 2007 وەک پایتەختێکی نوێی پلان بۆ داڕێژراوی کۆریای باشوور دامەزرا، کە زۆربەی لە بەشەکانی [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]] و هەندێک بەشی [[پارێزگای باکووری چونگچۆنگ]] دروستکرا بە مەبەستی کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لە پایتەختی ئێستا و گەورەترین شاری کۆریای باشوور، [[سێئول]]، و بۆ هاندانی وەبەرهێنان لە ناوچەی ناوەڕاستی وڵاتەکەدا. لە ساڵی 2012ەوە، حکومەتی کۆریای باشوور چەندین وەزارەت و ئاژانسی گواستووەتەوە بۆ سیجۆنگ، بەڵام زۆرێکیان هێشتا لە شارەکانی تردا ماونەتەوە، بە پلەی یەکەم لە سێئول، کە کۆمەڵەی نیشتمانی و چەندین دەستەی حکومی گرنگ لەوێ ماونەتەوە. ژمارەی دانیشتووانی سیجۆنگ 351,007 کەس بووە تا ساڵی 2020 و ڕووبەرێکی جوگرافی 465.23 ڕووبەری کیلۆمەتری چوارگۆشە (179.63 مایلی چوارگۆشە) دەگرێتەوە، کە دەیکاتە کەم دانیشتووترین و بچووکترین دابەشکردنی کارگێڕیی ئاستی یەکەم لە کۆریای باشووردا. سیجۆنگ لە ڕۆژئاوای ناوەڕاستی ھەرێمی ھۆسێۆ ھەڵکەوتووە، لە ڕۆژئاواوە ھاوسنوورە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باشوور، لە باشوورەوە لەگەڵ دایجۆن، و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باکوور. بڕیارە دروستکردنی شارەکە لە ساڵی 2030 تەواو ببێت، کە چاوەڕوان دەکرێت لەو کاتەدا 500,000 کەس لەوێ بژین.<ref>{{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2019/05/113_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|date=2012-07-01|website=[[کۆریای تایمز]]|language=en|access-date=2019-05-27}}</ref> ==ناو== سیجۆنگ بە شانازیی پاشا [[سێجۆنگی مەزن]] ناونراوە، چوارەم پاشای [[جۆسۆن|شوێنەواری جۆسۆن]] و داهێنەری ئەلفوبێی کۆری، [[ھانگول]].<ref>{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3554296.stm|title=کۆریای باشوور شوێنی پایتەختی نوێ ھەڵدەبژێرێت|date=2004-08-11|access-date=2018-11-20|language=en-GB}}</ref> شارەکە لە ڕێگەی تێکەڵکردنی شارۆچکەی یۆنگی، ئەو شارۆچکەیەی پارێزگای چۆنگچێۆنگی باشوور کە زۆربەی خاکی شارەکەی لێ وەرگیراوە، و شارۆچکەکانی ترەوە پێکھێنراوە. == دانیشتووان == {{Historical populations|1970|101061|1980|97357|1990|90502|2000|80031|2010|81447|2020|353933|align=right|source=[[ئاماری کۆریا]]<ref>{{cite web |title=سەرژمێریی دانیشتووان|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1IN0001_ENG&vw_cd=MT_ETITLE&list_id=A111&scrId=&language=en&seqNo=&lang_mode=en&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ETITLE&path=%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do|publisher=[[ئاماری کۆریا]]}}</ref>}} ئامانجی شارەکە ئەوە بوو لە ساڵی 2012دا ژمارەی دانیشتووانی بگاتە 200,000 کەس، تا ساڵی 2020 بگاتە 300,000 کەس و تا ساڵی 2030 بگاتە 500,000 کەس.<ref name="mini">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/07/117_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|first=Kim|last=Rahn|newspaper=[[کۆریای تایمز]]|access-date=1 July 2012}}</ref> لە ساڵی 2017دا، ژمارەی دانیشتووانی 281,120 کەس بووە.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20170209073845/http://www.ngii.go.kr/en/download/Toponymic_Guidelines_ROK.pdf ڕێنمایییە شوێنناسییەکان بۆ نەخشە و دەستکاریکەرانی تر بۆ بەکارھێنانی نێودەوڵەتی لە کۆریای باشوور، چاپی دووەم]، ل. 39.</ref> تاوەکو {{As of|2020|06|30}}، سیجۆنگ ژمارەی دانیشتووانی 351,007 کەس بووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.sejong.go.kr/stat/index.do#this |access-date=Jan 1, 2021 |title=پۆرتالی ئاماری سیجۆنگ}}</ref> تاوەکو {{As of|2018}}، سیجۆنگ ڕێژەی منداڵانی بەرزتر بووە بەراورد بە تێکڕای کۆریای باشوور.<ref>{{cite news|author=Steger, Isabella|author2=Sookyoung Lee|url=https://qz.com/1275754/a-new-capital-built-from-scratch-is-an-unlikely-utopia-for-korean-families|title=پایتەختێکی نوێ کە لە چۆڵوانییەوە دروست کراوە یوتۆپیایەکی دەگمەنە بۆ خێزانە کۆرییەکان|work=[[کوارتز (وەشانگە)|کوارتز]]|date=2018-06-19|access-date=2018-10-29}}</ref> === ئایین === {{Pie chart|thumb=right|caption=ئایین لە سیجۆنگ (2024)<ref name="2005religionmap">{{cite web |title=ڕاپرسی تێگەیشتنی ئایینی ٢٠٢٤: دۆخی دانیشتووانی ئایینی و چالاکییە ئایینییەکان |date=11 December 2024 |trans-title=Status of religious population and religious activities in South Korea (2024) |url=https://hrcopinion.co.kr/archives/31599 |language=ko}}</ref>|label1=بێ ئایین|value1=51|color1=Grey|label2=[[بودیزم]]|value2=17|color2=Gold|label3=پڕۆتێستانت|value3=20|color3=DodgerBlue|label4=[[کەنیسەی کاتۆلیک|کاتۆلیک]]|value4=11|color4=DarkOrchid|label5=ئەوانی تر|value5=2|color5=Black}}سەرژمێریی ساڵی 2015 ئاماژەی بەوەدا کە زۆرینەی دانیشتووانی سیجۆنگ سەر بە هیچ ئایینێکی تایبەت نەبوون. پڕۆتێستانتیزم باوترین ئایین بوو کە نزیکەی 19.9%ی دانیشتووان پەیوەستبوون پێیەوە، دوای ئەو [[بودیزم]] بە 13.9% و کاتۆلیکی ڕۆمانی بە 7.9% دەھاتن.<ref>{{Cite web |date=2017-01-05 |script-title=ko:성별/연령별/종교별 인구-시군구 |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&vw_cd=MT_ZTITLE&list_id=A11_2015_1_20_10&seqNo=&lang_mode=ko&language=kor&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ZTITLE |access-date=2024-08-16 |website=KOSIS (خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا) |title=دانیشتووان بەپێی ڕەگەز، تەمەن و ئایین}}</ref> == باڵەخانەکانی حکوومەت == {{Multiple image|align=centre|direction=|header_background=|header=|image1=Government Complex Sejong (N).jpg|caption1=دیمەنێکی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image2=Government Complex Sejong 20190611 Main Entrance.jpg|caption2=دەروازەی سەرەکیی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image3=Office of Government Policy Coordination South Korea.jpg|caption3=نووسینگەی ھەماھەنگیی سیاستەکانی حکوومەت لە کۆریای باشوور|total_width=|alt1=|width1=320|width2=290|width3=275|caption_align=center}} حکوومەتی کۆریای باشوور بەرنامەی داناوە بۆ گواستنەوەی ٣٦ وەزارەت و ئاژانسی حکومی بۆ شاری سیجۆنگ.<ref name="Harlan" /> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ لە شاری سیجۆنگ ھەڵکەوتووە. کۆمەڵگەکە، لەسەر پارچە زەوییەک بە ڕووبەری ٢١٣,٠٠٠ مەتر دووجا، لە حەوت کۆمەڵگا و ژێرزەمینێک پێکھاتووە. دروستکردنی لە تشرینی دووەمی ٢٠١١ لە ناوچەیەکدا دەستی پێکرد کە پێشتر بەشێک بوو لە [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]]، و لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ تەواو بوو. ڕێوڕەسمی دەستپێکردنی گواستنەوەی چەندین ئاژانسی حکومی بۆ کۆمەڵگەکە لە ٢٣ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣ بەڕێوەچوو.<ref>"[http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ناوەندی کارگێڕیی نوێی کۆریا: شاری سیجۆنگ]." ([https://web.archive.org/web/20140101103120/http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ئەرشیڤ]) ''Korea.net''. [[خزمەتگوزاری زانیاری و ڕۆشنبیریی کۆری]] (KOCIS, {{ill|해외문화홍보원|ko|vertical-align=sup}}). سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ بارەگای سەرەکیی ئەم ڕێکخراوانەی لەخۆدەگرێت: * نووسینگەی سەرۆک وەزیران (OPM) * وەزارەتی ئابووری و دارایی (MOEF) * وەزارەتی پەروەردە (MOE)<ref>[http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2 شوێن]. ({{Deprecated archive|url=https://archive.today/20140101113003/http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2|title=ئەرشیڤ}}) وەزارەتی پەروەردە (کۆریای باشوور). سەردانکراوە لە ١ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی زانست و تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندییەکان (MSIT) * وەزارەتی ناوخۆ و ئاسایش (MOIS) * وەزارەتی ڕۆشنبیری، وەرزش و گەشتوگوزار (MCST) * وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (MAFRA)<ref>"[http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N شوێن] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N|date=2014-01-01}}." ([https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N ئەرشیڤ]) [[وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (کۆریای باشوور)|وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی بازرگانی، پێشەسازی و پێگەشتوویی (MOTIE) * وەزارەتی تەندروستی و خۆشگوزەرانی (MOHW) * وەزارەتی ژینگە (ME)<ref>"[http://eng.me.go.kr/eng/web/main.do سەرەکی]" (ئینگلیزی). [[وەزارەتی ژینگە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی ژینگە]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی کار و کارگوزاری (MOEL) * وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (MOLIT) * وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری (MOF)<ref>"[http://www.mof.go.kr/ سەرەکی]." وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری. سەردانکراوە لە ٢ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی کۆمپانیا بچووک و ناوەندەکان و کۆمپانیا نوێیەکان (MSS) * وەزارەتی نیشتمانپەروەران و کاروباری سەربازە دێرینەکان (MPVA) * وەزارەتی بەڕێوەبردنی کەسایەتییەکان (MPM) * وەزارەتی یاسادانانی حکوومەت (MOLEG) * خزمەتگوزاری باجی نیشتمانی (NTS) * ئاژانسی نیشتمانی بۆ دروستکردنی شاری کارگێڕی (NAACC) * دەستەی بازرگانیی دادپەروەرانە (KFTC) * دەستەی دژە گەندەڵی و مافەکانی ھاووڵاتیان (ACRC) چەندین ئاژانسی [[وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە]]، نووسینگەی تێپەڕبوونی ئاسمانیی کۆریا (KOCA)، دادگای سەلامەتیی دەریاییی کۆریا (KMST)، و دەستەی لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی فڕۆکەوانی و ھێڵی ئاسن (ARAIB)، بارەگاکانیان لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگدا جێگیر کراوە.<ref>{{Cite web |url=http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919031735/http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-date=2020-09-19 |access-date=2018-06-09 |website=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |title=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |url-status=dead}}</ref> == کلتوور == [[پەڕگە:Sejong_Academy_of_Science_and_Arts.jpg|وێنۆک|ئەکادیمیای سیجۆنگ بۆ زانست و ھونەر]] پارکی دەریاچەی سیجۆنگ لە ئاداری ٢٠١٣ تەواو بوو و چەندین دامەزراوەی بابەتیی جیاواز لە خۆدەگرێت لە ناو پارکەکەدا، لەوانەش فوارەی گۆڕەپانەکە. ڕووبەرەکەی ٧٠٥,٧٦٨ مەتر دووجایە و ڕووبەری دەریاچەکە ٣٢٢,٨٠٠ مەتر دووجایە.<ref>{{Cite web |script-title=ko:호수공원 |url=https://www.sejong.go.kr/lake.do |access-date=2021-03-30 |website=www.sejong.go.kr |title=پارکی دەریاچە}}</ref> باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ یەکەم باخی ڕووەکیی شارستانییە لە کۆریا و گەورەترین [[باخچەی دار]] داپۆشراوە لە کۆریا. ١.٧٢ ملیۆن ڕووەک لە ٢٨٣٤ جۆری جیاواز لەوێ بەردەستن. تێچووی چوونە ژوورەوە ٥,٠٠٠ وۆنە بۆ گەورەساڵان.<ref>{{Cite web |script-title=ko:국립세종수목원 |url=http://www.sjna.or.kr/ |access-date=2021-03-30 |website=www.sjna.or.kr |language=ko |title=باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ}}</ref> == پەروەردە == [[پەڕگە:세종특별자치시 세종특별자치시교육청.jpg|وێنۆک|نووسینگەی پەروەردەی شاری سێجۆنگ]] === زانکۆکان === * زانکۆی دێجۆنی کاتۆلیکی * زانکۆی کۆنسۆرتسیۆمی جیهانی * زانکۆی ھۆنگیک کەمپەسی سیجۆنگ * قوتابخانەی KDI بۆ سیاسەتی گشتی و بەڕێوەبردن * زانکۆی کۆریا کەمپەسی سیجۆنگ * زانکۆی کۆریا بۆ ھونەرەکانی میدیا<ref>ئەم زانکۆیە جیاوازە لە زانکۆی کۆریای سەرەوە.</ref> * زانکۆی سیجۆنگ == گواستنەوە == [[پەڕگە:Jochiwon_station_240219.jpg|وێنۆک|وێستگەی جۆچیوۆن]] === ئاسمانی === شاری سیجۆنگ لە ڕێگەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی چێۆنگجو لە چێۆنگجو خزمەتگوزاری پێدەگات، کە نزیکترین فڕۆکەخانەیە لە سیجۆنگەوە. === ھێڵی ئاسنینی نیشتمانی === [[پەڕگە:Sejong_BRT_Viaduct.jpg|وێنۆک|پردی ئاسمانیی BRT لە سیجۆنگ]] سیجۆنگ بە شێوەیەکی ناوەندی لەسەر ھێڵی گێۆنگبو هەڵکەوتووە کە لەلایەن کۆرایلەوە بەڕێوەدەبرێت. سەفەرکردن لەسەر شەمەندەفەری موگونگھوا-ھۆ بۆ [[سێئول]] 90 خولەکی پێدەچێت و شەمەندەفەرەکان نزیکەی هەر 30 خولەک جارێک دەردەچن. لە دەرەوەی سنوورەکانی جۆچیوۆن-ئوپ لە ئۆسۆنگ، چێۆنگوۆن خاوەنی وێستگەیەکی KTXیە بە ناوی وێستگەی ئۆسۆنگ کە شەمەندەفەرێکی خێرای کۆریا ترێن ئێکسترێسە و زۆرجار بە خێرایی 300 km/h گەشت دەکات. وێستگەی ئۆسۆنگ لە ساڵی 2010 کرایەوە. هەروەها هەندێک دەمەدەم هەبووە سەبارەت بە کردنەوەی وەستگەیەکی تری KTX لە ناو شاری سیجۆنگی نوێدا لە نزیک تێرمیناڵی پاسەکان لە باشوور. === ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن === لە نیسانی ٢٠١٩دا، لێکۆڵینەوەیەکی جێبەجێکاری تەواو بوو و پەسەندکرا بۆ درێژکردنەوەی ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن لە وێستگەی بانسۆک لە [[دایجۆن]]، گەیشتن بە تێرمیناڵی پاسەکانی باشوور لە سیجۆنگ، و کۆتایی هاتن لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ. لە پێنج وێستگە نوێیەکەی کە بڕیارە لەسەر 14 km لە هێڵە نوێیەکان بكرێنەوە، چواریان لە سیجۆنگ دەبن. کردنەوەی بە شێوەیەکی کاتی بۆ ساڵی 2029 دیاری کراوە.<ref>{{cite web |last=박 |first=희윤 |date=18 April 2019 |script-title=ko:대전~세종 광역철도 건설...2029년 완공목표: 반석~정부세종청사 14km 연결...2029년 완공목표, 국가철도망계획 반영 추진 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/1VHWX1L33C |access-date=25 April 2019 |website={{ill|سێئول ئیکۆنۆمیک دەیلی|ko|서울경제}} |language=ko |title=دروستکردنی ھێڵی ئاسنینی ناوچەییی دەجۆن-سیجۆنگ... بەئامانجی تەواوبوون لە ساڵی ٢٠٢٩}}</ref> == کلتوور == زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی Let's Eat 2ی ساڵی ٢٠١٥ی [[تی ڤی ئێن (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)|تی ڤی ئێن]] لە سیجۆنگ وێنەگیراوە.<ref>{{cite web |last1=Kwon |first1=Ji-youn |date=20 April 2015 |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2015/04/201_177411.html |access-date=2015-04-30 |website=[[کۆریای تایمز]] |title=ئەکتەرانی Let's Eat دەورەکانی خۆیان بە تەواوی دەگێڕن}}</ref><ref>{{cite web |last1=Lee |first1=Min-ji |date=10 February 2015 |url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150210111419/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-date=2015-02-10 |access-date=2015-02-13 |website=enewsWorld |title=یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر دەست بە خوێندنەوەی سیناریۆی Let's Eat 2 دەکەن |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Hong|first1=Soo Jung|title=Let's Eat 2 بەشداری کردنی یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر پشتڕاست دەکاتەوە|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/85836/lets-eat-2-confirms-cast-with-b2sts-yoon-du-jun-seo-hyung-jin-and-more|access-date=10 May 2016|work=eNewsWorld|date=23 January 2015}}</ref> لە ماوەی مانگی نیساندا،خەڵک و ڕێکخراوە جۆراوجۆرەکانی شاری سیجۆنگ ئاھەنگی جۆراوجۆری فێستیڤاڵی بەھاریان لە سەرانسەری شارەکەدا بەڕێوەبرد، وەک ئاھەنگگێڕان بۆ [[ساکورا|شکۆفەی گێلاس]]، [[قۆخ|شکۆفەی قۆخ]]، و [[گوڵ|ڕێکخستنی گوڵ]]. فێستیڤاڵی گوڵی بەھاری ئاشتیی ٢٠١٨ی ناوەندی نۆژەنکردنەوەی سیجۆنگ لەژێر چاودێریی لێژنەی بەرەوپێشبردنی فێستیڤاڵی جۆچیوۆن و قۆخ بەڕێوەچوو. ئامادەکرا بوو وەک بەرنامەیەکی تێرکردنی پێنج ھەستەکان بۆ چێژوەرگرتن لە بەشەکانی سروشت وەک گوڵی خۆخ، [[ھەرمێ|گوڵی ھەرمێ]]، شکۆفەی خەردەل، و بۆ دوورکەوتنەوە لەوەی ببێتە فێستیڤاڵێکی نمایشکاری.<ref>{{Cite news|author=충청일보|date=5 April 2018|script-title=ko:세종시 다양한 봄꽃축제|language=ko|url=http://www.ccdailynews.com/news/articleView.html?idxno=960886|title=فێستیواڵە جۆراوجۆرەکانی گوڵی بەھار لە شاری سیجۆنگ}}</ref> == وێنە == <gallery widths="200px" heights="155px"> پەڕگە:Sejong-si_BRT_Hyundai_BlueCity.jpg|بی ئاڕ تی سێجۆنگ سیتی پەڕگە:Sejong_Public_Bicycle_Ouling_at_Government_Complex_Sejong.jpg|پاسکیلێکی گشتی لە شاری سێجۆنگ پەڕگە:First_APT_in_Sejong_City.jpg|بیناسازی لە شاری سێجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ </gallery> == ئەمەش ببینە == [[دەروازە:کۆریای باشوور|دەروازەی کۆریای باشوور]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Sejong City}} * {{URL|https://www.sejong.go.kr/eng.do|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20120218163055/http://www.happycity.go.kr/ ئاژانسی دروستکردنی شاری کارگێڕیی فرەفەرمان (MACCA)] * [https://metrotaifun.com/automatic_solid_waste_collection_system/en/news-media/news/807-marimatic-to-deliver-automatic-waste-collection-to-sejong-happy-city-5-1-south-korea.html کۆکردنەوەی خۆکارانەی خاشاک لە سیجۆنگ] {{دەروازە|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆریای باشوور]] [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] 7m75wzedz17zwfrs313n84txotwi69s 1695779 1695705 2026-10-27T17:04:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:کۆریای باشوور|کۆریای باشوور]] 1695779 wikitext text/x-wiki {{Short description|پایتختی کارگێڕیی دیفاکتۆی کۆریای باشوور}}[[File:Geumnambo in Sejong City.jpg|thumb|شوێنی دروستکردن لە شاری سیجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩]] '''سێجۆنگ''' یان '''شاری سێجۆنگ''' ({{Korean|hangul=세종}})، بە فەرمی '''شاری خۆبەڕێوەبەری تایبەتی سێجۆنگ'''<ref>{{Cite web|title=پێکهاتەی ڕێکخراوەیی > شارەوانی سیجۆنگ > سیجۆنگی شاری بەختەوەری |url=https://www.sejong.go.kr/eng/sub01_0301.do|website=www.sejong.go.kr|access-date=2020-05-06}}</ref> ({{Korean|labels=no|hangul=세종특별자치시}})، شارێکی خۆبەڕێوەبەری تایبەت و پایتەختی کارگێڕیی دیفاکتۆی [[کۆریای باشوور]]ە. سیجۆنگ لە ساڵی 2007 وەک پایتەختێکی نوێی پلان بۆ داڕێژراوی کۆریای باشوور دامەزرا، کە زۆربەی لە بەشەکانی [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]] و هەندێک بەشی [[پارێزگای باکووری چونگچۆنگ]] دروستکرا بە مەبەستی کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لە پایتەختی ئێستا و گەورەترین شاری کۆریای باشوور، [[سێئول]]، و بۆ هاندانی وەبەرهێنان لە ناوچەی ناوەڕاستی وڵاتەکەدا. لە ساڵی 2012ەوە، حکومەتی کۆریای باشوور چەندین وەزارەت و ئاژانسی گواستووەتەوە بۆ سیجۆنگ، بەڵام زۆرێکیان هێشتا لە شارەکانی تردا ماونەتەوە، بە پلەی یەکەم لە سێئول، کە کۆمەڵەی نیشتمانی و چەندین دەستەی حکومی گرنگ لەوێ ماونەتەوە. ژمارەی دانیشتووانی سیجۆنگ 351,007 کەس بووە تا ساڵی 2020 و ڕووبەرێکی جوگرافی 465.23 ڕووبەری کیلۆمەتری چوارگۆشە (179.63 مایلی چوارگۆشە) دەگرێتەوە، کە دەیکاتە کەم دانیشتووترین و بچووکترین دابەشکردنی کارگێڕیی ئاستی یەکەم لە کۆریای باشووردا. سیجۆنگ لە ڕۆژئاوای ناوەڕاستی ھەرێمی ھۆسێۆ ھەڵکەوتووە، لە ڕۆژئاواوە ھاوسنوورە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باشوور، لە باشوورەوە لەگەڵ دایجۆن، و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باکوور. بڕیارە دروستکردنی شارەکە لە ساڵی 2030 تەواو ببێت، کە چاوەڕوان دەکرێت لەو کاتەدا 500,000 کەس لەوێ بژین.<ref>{{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2019/05/113_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|date=2012-07-01|website=[[کۆریای تایمز]]|language=en|access-date=2019-05-27}}</ref> ==ناو== سیجۆنگ بە شانازیی پاشا [[سێجۆنگی مەزن]] ناونراوە، چوارەم پاشای [[جۆسۆن|شوێنەواری جۆسۆن]] و داهێنەری ئەلفوبێی کۆری، [[ھانگول]].<ref>{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3554296.stm|title=کۆریای باشوور شوێنی پایتەختی نوێ ھەڵدەبژێرێت|date=2004-08-11|access-date=2018-11-20|language=en-GB}}</ref> شارەکە لە ڕێگەی تێکەڵکردنی شارۆچکەی یۆنگی، ئەو شارۆچکەیەی پارێزگای چۆنگچێۆنگی باشوور کە زۆربەی خاکی شارەکەی لێ وەرگیراوە، و شارۆچکەکانی ترەوە پێکھێنراوە. == دانیشتووان == {{Historical populations|1970|101061|1980|97357|1990|90502|2000|80031|2010|81447|2020|353933|align=right|source=[[ئاماری کۆریا]]<ref>{{cite web |title=سەرژمێریی دانیشتووان|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1IN0001_ENG&vw_cd=MT_ETITLE&list_id=A111&scrId=&language=en&seqNo=&lang_mode=en&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ETITLE&path=%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do|publisher=[[ئاماری کۆریا]]}}</ref>}} ئامانجی شارەکە ئەوە بوو لە ساڵی 2012دا ژمارەی دانیشتووانی بگاتە 200,000 کەس، تا ساڵی 2020 بگاتە 300,000 کەس و تا ساڵی 2030 بگاتە 500,000 کەس.<ref name="mini">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/07/117_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|first=Kim|last=Rahn|newspaper=[[کۆریای تایمز]]|access-date=1 July 2012}}</ref> لە ساڵی 2017دا، ژمارەی دانیشتووانی 281,120 کەس بووە.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20170209073845/http://www.ngii.go.kr/en/download/Toponymic_Guidelines_ROK.pdf ڕێنمایییە شوێنناسییەکان بۆ نەخشە و دەستکاریکەرانی تر بۆ بەکارھێنانی نێودەوڵەتی لە کۆریای باشوور، چاپی دووەم]، ل. 39.</ref> تاوەکو {{As of|2020|06|30}}، سیجۆنگ ژمارەی دانیشتووانی 351,007 کەس بووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.sejong.go.kr/stat/index.do#this |access-date=Jan 1, 2021 |title=پۆرتالی ئاماری سیجۆنگ}}</ref> تاوەکو {{As of|2018}}، سیجۆنگ ڕێژەی منداڵانی بەرزتر بووە بەراورد بە تێکڕای کۆریای باشوور.<ref>{{cite news|author=Steger, Isabella|author2=Sookyoung Lee|url=https://qz.com/1275754/a-new-capital-built-from-scratch-is-an-unlikely-utopia-for-korean-families|title=پایتەختێکی نوێ کە لە چۆڵوانییەوە دروست کراوە یوتۆپیایەکی دەگمەنە بۆ خێزانە کۆرییەکان|work=[[کوارتز (وەشانگە)|کوارتز]]|date=2018-06-19|access-date=2018-10-29}}</ref> === ئایین === {{Pie chart|thumb=right|caption=ئایین لە سیجۆنگ (2024)<ref name="2005religionmap">{{cite web |title=ڕاپرسی تێگەیشتنی ئایینی ٢٠٢٤: دۆخی دانیشتووانی ئایینی و چالاکییە ئایینییەکان |date=11 December 2024 |trans-title=Status of religious population and religious activities in South Korea (2024) |url=https://hrcopinion.co.kr/archives/31599 |language=ko}}</ref>|label1=بێ ئایین|value1=51|color1=Grey|label2=[[بودیزم]]|value2=17|color2=Gold|label3=پڕۆتێستانت|value3=20|color3=DodgerBlue|label4=[[کەنیسەی کاتۆلیک|کاتۆلیک]]|value4=11|color4=DarkOrchid|label5=ئەوانی تر|value5=2|color5=Black}}سەرژمێریی ساڵی 2015 ئاماژەی بەوەدا کە زۆرینەی دانیشتووانی سیجۆنگ سەر بە هیچ ئایینێکی تایبەت نەبوون. پڕۆتێستانتیزم باوترین ئایین بوو کە نزیکەی 19.9%ی دانیشتووان پەیوەستبوون پێیەوە، دوای ئەو [[بودیزم]] بە 13.9% و کاتۆلیکی ڕۆمانی بە 7.9% دەھاتن.<ref>{{Cite web |date=2017-01-05 |script-title=ko:성별/연령별/종교별 인구-시군구 |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&vw_cd=MT_ZTITLE&list_id=A11_2015_1_20_10&seqNo=&lang_mode=ko&language=kor&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ZTITLE |access-date=2024-08-16 |website=KOSIS (خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا) |title=دانیشتووان بەپێی ڕەگەز، تەمەن و ئایین}}</ref> == باڵەخانەکانی حکوومەت == {{Multiple image|align=centre|direction=|header_background=|header=|image1=Government Complex Sejong (N).jpg|caption1=دیمەنێکی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image2=Government Complex Sejong 20190611 Main Entrance.jpg|caption2=دەروازەی سەرەکیی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image3=Office of Government Policy Coordination South Korea.jpg|caption3=نووسینگەی ھەماھەنگیی سیاستەکانی حکوومەت لە کۆریای باشوور|total_width=|alt1=|width1=320|width2=290|width3=275|caption_align=center}} حکوومەتی کۆریای باشوور بەرنامەی داناوە بۆ گواستنەوەی ٣٦ وەزارەت و ئاژانسی حکومی بۆ شاری سیجۆنگ.<ref name="Harlan" /> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ لە شاری سیجۆنگ ھەڵکەوتووە. کۆمەڵگەکە، لەسەر پارچە زەوییەک بە ڕووبەری ٢١٣,٠٠٠ مەتر دووجا، لە حەوت کۆمەڵگا و ژێرزەمینێک پێکھاتووە. دروستکردنی لە تشرینی دووەمی ٢٠١١ لە ناوچەیەکدا دەستی پێکرد کە پێشتر بەشێک بوو لە [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]]، و لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ تەواو بوو. ڕێوڕەسمی دەستپێکردنی گواستنەوەی چەندین ئاژانسی حکومی بۆ کۆمەڵگەکە لە ٢٣ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣ بەڕێوەچوو.<ref>"[http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ناوەندی کارگێڕیی نوێی کۆریا: شاری سیجۆنگ]." ([https://web.archive.org/web/20140101103120/http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ئەرشیڤ]) ''Korea.net''. [[خزمەتگوزاری زانیاری و ڕۆشنبیریی کۆری]] (KOCIS, {{ill|해외문화홍보원|ko|vertical-align=sup}}). سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ بارەگای سەرەکیی ئەم ڕێکخراوانەی لەخۆدەگرێت: * نووسینگەی سەرۆک وەزیران (OPM) * وەزارەتی ئابووری و دارایی (MOEF) * وەزارەتی پەروەردە (MOE)<ref>[http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2 شوێن]. ({{Deprecated archive|url=https://archive.today/20140101113003/http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2|title=ئەرشیڤ}}) وەزارەتی پەروەردە (کۆریای باشوور). سەردانکراوە لە ١ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی زانست و تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندییەکان (MSIT) * وەزارەتی ناوخۆ و ئاسایش (MOIS) * وەزارەتی ڕۆشنبیری، وەرزش و گەشتوگوزار (MCST) * وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (MAFRA)<ref>"[http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N شوێن] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N|date=2014-01-01}}." ([https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N ئەرشیڤ]) [[وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (کۆریای باشوور)|وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی بازرگانی، پێشەسازی و پێگەشتوویی (MOTIE) * وەزارەتی تەندروستی و خۆشگوزەرانی (MOHW) * وەزارەتی ژینگە (ME)<ref>"[http://eng.me.go.kr/eng/web/main.do سەرەکی]" (ئینگلیزی). [[وەزارەتی ژینگە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی ژینگە]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی کار و کارگوزاری (MOEL) * وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (MOLIT) * وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری (MOF)<ref>"[http://www.mof.go.kr/ سەرەکی]." وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری. سەردانکراوە لە ٢ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی کۆمپانیا بچووک و ناوەندەکان و کۆمپانیا نوێیەکان (MSS) * وەزارەتی نیشتمانپەروەران و کاروباری سەربازە دێرینەکان (MPVA) * وەزارەتی بەڕێوەبردنی کەسایەتییەکان (MPM) * وەزارەتی یاسادانانی حکوومەت (MOLEG) * خزمەتگوزاری باجی نیشتمانی (NTS) * ئاژانسی نیشتمانی بۆ دروستکردنی شاری کارگێڕی (NAACC) * دەستەی بازرگانیی دادپەروەرانە (KFTC) * دەستەی دژە گەندەڵی و مافەکانی ھاووڵاتیان (ACRC) چەندین ئاژانسی [[وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە]]، نووسینگەی تێپەڕبوونی ئاسمانیی کۆریا (KOCA)، دادگای سەلامەتیی دەریاییی کۆریا (KMST)، و دەستەی لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی فڕۆکەوانی و ھێڵی ئاسن (ARAIB)، بارەگاکانیان لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگدا جێگیر کراوە.<ref>{{Cite web |url=http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919031735/http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-date=2020-09-19 |access-date=2018-06-09 |website=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |title=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |url-status=dead}}</ref> == کلتوور == [[پەڕگە:Sejong_Academy_of_Science_and_Arts.jpg|وێنۆک|ئەکادیمیای سیجۆنگ بۆ زانست و ھونەر]] پارکی دەریاچەی سیجۆنگ لە ئاداری ٢٠١٣ تەواو بوو و چەندین دامەزراوەی بابەتیی جیاواز لە خۆدەگرێت لە ناو پارکەکەدا، لەوانەش فوارەی گۆڕەپانەکە. ڕووبەرەکەی ٧٠٥,٧٦٨ مەتر دووجایە و ڕووبەری دەریاچەکە ٣٢٢,٨٠٠ مەتر دووجایە.<ref>{{Cite web |script-title=ko:호수공원 |url=https://www.sejong.go.kr/lake.do |access-date=2021-03-30 |website=www.sejong.go.kr |title=پارکی دەریاچە}}</ref> باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ یەکەم باخی ڕووەکیی شارستانییە لە کۆریا و گەورەترین [[باخچەی دار]] داپۆشراوە لە کۆریا. ١.٧٢ ملیۆن ڕووەک لە ٢٨٣٤ جۆری جیاواز لەوێ بەردەستن. تێچووی چوونە ژوورەوە ٥,٠٠٠ وۆنە بۆ گەورەساڵان.<ref>{{Cite web |script-title=ko:국립세종수목원 |url=http://www.sjna.or.kr/ |access-date=2021-03-30 |website=www.sjna.or.kr |language=ko |title=باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ}}</ref> == پەروەردە == [[پەڕگە:세종특별자치시 세종특별자치시교육청.jpg|وێنۆک|نووسینگەی پەروەردەی شاری سێجۆنگ]] === زانکۆکان === * زانکۆی دێجۆنی کاتۆلیکی * زانکۆی کۆنسۆرتسیۆمی جیهانی * زانکۆی ھۆنگیک کەمپەسی سیجۆنگ * قوتابخانەی KDI بۆ سیاسەتی گشتی و بەڕێوەبردن * زانکۆی کۆریا کەمپەسی سیجۆنگ * زانکۆی کۆریا بۆ ھونەرەکانی میدیا<ref>ئەم زانکۆیە جیاوازە لە زانکۆی کۆریای سەرەوە.</ref> * زانکۆی سیجۆنگ == گواستنەوە == [[پەڕگە:Jochiwon_station_240219.jpg|وێنۆک|وێستگەی جۆچیوۆن]] === ئاسمانی === شاری سیجۆنگ لە ڕێگەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی چێۆنگجو لە چێۆنگجو خزمەتگوزاری پێدەگات، کە نزیکترین فڕۆکەخانەیە لە سیجۆنگەوە. === ھێڵی ئاسنینی نیشتمانی === [[پەڕگە:Sejong_BRT_Viaduct.jpg|وێنۆک|پردی ئاسمانیی BRT لە سیجۆنگ]] سیجۆنگ بە شێوەیەکی ناوەندی لەسەر ھێڵی گێۆنگبو هەڵکەوتووە کە لەلایەن کۆرایلەوە بەڕێوەدەبرێت. سەفەرکردن لەسەر شەمەندەفەری موگونگھوا-ھۆ بۆ [[سێئول]] 90 خولەکی پێدەچێت و شەمەندەفەرەکان نزیکەی هەر 30 خولەک جارێک دەردەچن. لە دەرەوەی سنوورەکانی جۆچیوۆن-ئوپ لە ئۆسۆنگ، چێۆنگوۆن خاوەنی وێستگەیەکی KTXیە بە ناوی وێستگەی ئۆسۆنگ کە شەمەندەفەرێکی خێرای کۆریا ترێن ئێکسترێسە و زۆرجار بە خێرایی 300 km/h گەشت دەکات. وێستگەی ئۆسۆنگ لە ساڵی 2010 کرایەوە. هەروەها هەندێک دەمەدەم هەبووە سەبارەت بە کردنەوەی وەستگەیەکی تری KTX لە ناو شاری سیجۆنگی نوێدا لە نزیک تێرمیناڵی پاسەکان لە باشوور. === ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن === لە نیسانی ٢٠١٩دا، لێکۆڵینەوەیەکی جێبەجێکاری تەواو بوو و پەسەندکرا بۆ درێژکردنەوەی ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن لە وێستگەی بانسۆک لە [[دایجۆن]]، گەیشتن بە تێرمیناڵی پاسەکانی باشوور لە سیجۆنگ، و کۆتایی هاتن لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ. لە پێنج وێستگە نوێیەکەی کە بڕیارە لەسەر 14 km لە هێڵە نوێیەکان بكرێنەوە، چواریان لە سیجۆنگ دەبن. کردنەوەی بە شێوەیەکی کاتی بۆ ساڵی 2029 دیاری کراوە.<ref>{{cite web |last=박 |first=희윤 |date=18 April 2019 |script-title=ko:대전~세종 광역철도 건설...2029년 완공목표: 반석~정부세종청사 14km 연결...2029년 완공목표, 국가철도망계획 반영 추진 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/1VHWX1L33C |access-date=25 April 2019 |website={{ill|سێئول ئیکۆنۆمیک دەیلی|ko|서울경제}} |language=ko |title=دروستکردنی ھێڵی ئاسنینی ناوچەییی دەجۆن-سیجۆنگ... بەئامانجی تەواوبوون لە ساڵی ٢٠٢٩}}</ref> == کلتوور == زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی Let's Eat 2ی ساڵی ٢٠١٥ی [[تی ڤی ئێن (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)|تی ڤی ئێن]] لە سیجۆنگ وێنەگیراوە.<ref>{{cite web |last1=Kwon |first1=Ji-youn |date=20 April 2015 |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2015/04/201_177411.html |access-date=2015-04-30 |website=[[کۆریای تایمز]] |title=ئەکتەرانی Let's Eat دەورەکانی خۆیان بە تەواوی دەگێڕن}}</ref><ref>{{cite web |last1=Lee |first1=Min-ji |date=10 February 2015 |url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150210111419/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-date=2015-02-10 |access-date=2015-02-13 |website=enewsWorld |title=یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر دەست بە خوێندنەوەی سیناریۆی Let's Eat 2 دەکەن |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Hong|first1=Soo Jung|title=Let's Eat 2 بەشداری کردنی یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر پشتڕاست دەکاتەوە|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/85836/lets-eat-2-confirms-cast-with-b2sts-yoon-du-jun-seo-hyung-jin-and-more|access-date=10 May 2016|work=eNewsWorld|date=23 January 2015}}</ref> لە ماوەی مانگی نیساندا،خەڵک و ڕێکخراوە جۆراوجۆرەکانی شاری سیجۆنگ ئاھەنگی جۆراوجۆری فێستیڤاڵی بەھاریان لە سەرانسەری شارەکەدا بەڕێوەبرد، وەک ئاھەنگگێڕان بۆ [[ساکورا|شکۆفەی گێلاس]]، [[قۆخ|شکۆفەی قۆخ]]، و [[گوڵ|ڕێکخستنی گوڵ]]. فێستیڤاڵی گوڵی بەھاری ئاشتیی ٢٠١٨ی ناوەندی نۆژەنکردنەوەی سیجۆنگ لەژێر چاودێریی لێژنەی بەرەوپێشبردنی فێستیڤاڵی جۆچیوۆن و قۆخ بەڕێوەچوو. ئامادەکرا بوو وەک بەرنامەیەکی تێرکردنی پێنج ھەستەکان بۆ چێژوەرگرتن لە بەشەکانی سروشت وەک گوڵی خۆخ، [[ھەرمێ|گوڵی ھەرمێ]]، شکۆفەی خەردەل، و بۆ دوورکەوتنەوە لەوەی ببێتە فێستیڤاڵێکی نمایشکاری.<ref>{{Cite news|author=충청일보|date=5 April 2018|script-title=ko:세종시 다양한 봄꽃축제|language=ko|url=http://www.ccdailynews.com/news/articleView.html?idxno=960886|title=فێستیواڵە جۆراوجۆرەکانی گوڵی بەھار لە شاری سیجۆنگ}}</ref> == وێنە == <gallery widths="200px" heights="155px"> پەڕگە:Sejong-si_BRT_Hyundai_BlueCity.jpg|بی ئاڕ تی سێجۆنگ سیتی پەڕگە:Sejong_Public_Bicycle_Ouling_at_Government_Complex_Sejong.jpg|پاسکیلێکی گشتی لە شاری سێجۆنگ پەڕگە:First_APT_in_Sejong_City.jpg|بیناسازی لە شاری سێجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ </gallery> == ئەمەش ببینە == [[دەروازە:کۆریای باشوور|دەروازەی کۆریای باشوور]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Sejong City}} * {{URL|https://www.sejong.go.kr/eng.do|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20120218163055/http://www.happycity.go.kr/ ئاژانسی دروستکردنی شاری کارگێڕیی فرەفەرمان (MACCA)] * [https://metrotaifun.com/automatic_solid_waste_collection_system/en/news-media/news/807-marimatic-to-deliver-automatic-waste-collection-to-sejong-happy-city-5-1-south-korea.html کۆکردنەوەی خۆکارانەی خاشاک لە سیجۆنگ] {{دەروازە|کۆریای باشوور}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆریای باشوور]] [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] 3ug6xzn23kdyz4jd24qdu9ma1jfc0fo 1695915 1695779 2026-10-27T21:13:09Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695915 wikitext text/x-wiki {{Short description|پایتختی کارگێڕیی دیفاکتۆی کۆریای باشوور}}[[File:Geumnambo in Sejong City.jpg|thumb|شوێنی دروستکردن لە شاری سیجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩]] '''سێجۆنگ''' یان '''شاری سێجۆنگ''' ({{Korean|hangul=세종}})، بە فەرمی '''شاری خۆبەڕێوەبەری تایبەتی سێجۆنگ'''<ref>{{Cite web|title=پێکهاتەی ڕێکخراوەیی > شارەوانی سیجۆنگ > سیجۆنگی شاری بەختەوەری |url=https://www.sejong.go.kr/eng/sub01_0301.do|website=www.sejong.go.kr|access-date=2020-05-06}}</ref> ({{Korean|labels=no|hangul=세종특별자치시}})، شارێکی خۆبەڕێوەبەری تایبەت و پایتەختی کارگێڕیی دیفاکتۆی [[کۆریای باشوور]]ە. سیجۆنگ لە ساڵی 2007 وەک پایتەختێکی نوێی پلان بۆ داڕێژراوی کۆریای باشوور دامەزرا، کە زۆربەی لە بەشەکانی [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]] و هەندێک بەشی [[پارێزگای باکووری چونگچۆنگ]] دروستکرا بە مەبەستی کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لە پایتەختی ئێستا و گەورەترین شاری کۆریای باشوور، [[سێئول]]، و بۆ هاندانی وەبەرهێنان لە ناوچەی ناوەڕاستی وڵاتەکەدا. لە ساڵی 2012ەوە، حکومەتی کۆریای باشوور چەندین وەزارەت و ئاژانسی گواستووەتەوە بۆ سیجۆنگ، بەڵام زۆرێکیان هێشتا لە شارەکانی تردا ماونەتەوە، بە پلەی یەکەم لە سێئول، کە کۆمەڵەی نیشتمانی و چەندین دەستەی حکومی گرنگ لەوێ ماونەتەوە. ژمارەی دانیشتووانی سیجۆنگ 351,007 کەس بووە تا ساڵی 2020 و ڕووبەرێکی جوگرافی 465.23 ڕووبەری کیلۆمەتری چوارگۆشە (179.63 مایلی چوارگۆشە) دەگرێتەوە، کە دەیکاتە کەم دانیشتووترین و بچووکترین دابەشکردنی کارگێڕیی ئاستی یەکەم لە کۆریای باشووردا. سیجۆنگ لە ڕۆژئاوای ناوەڕاستی ھەرێمی ھۆسێۆ ھەڵکەوتووە، لە ڕۆژئاواوە ھاوسنوورە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باشوور، لە باشوورەوە لەگەڵ دایجۆن، و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ چۆنگچێۆنگی باکوور. بڕیارە دروستکردنی شارەکە لە ساڵی 2030 تەواو ببێت، کە چاوەڕوان دەکرێت لەو کاتەدا 500,000 کەس لەوێ بژین.<ref>{{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2019/05/113_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|date=2012-07-01|website=[[کۆریای تایمز]]|language=en|access-date=2019-05-27}}</ref> ==ناو== سیجۆنگ بە شانازیی پاشا [[سێجۆنگی مەزن]] ناونراوە، چوارەم پاشای [[جۆسۆن|شوێنەواری جۆسۆن]] و داهێنەری ئەلفوبێی کۆری، [[ھانگول]].<ref>{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3554296.stm|title=کۆریای باشوور شوێنی پایتەختی نوێ ھەڵدەبژێرێت|date=2004-08-11|access-date=2018-11-20|language=en-GB}}</ref> شارەکە لە ڕێگەی تێکەڵکردنی شارۆچکەی یۆنگی، ئەو شارۆچکەیەی پارێزگای چۆنگچێۆنگی باشوور کە زۆربەی خاکی شارەکەی لێ وەرگیراوە، و شارۆچکەکانی ترەوە پێکھێنراوە. == دانیشتووان == {{Historical populations|1970|101061|1980|97357|1990|90502|2000|80031|2010|81447|2020|353933|align=right|source=[[ئاماری کۆریا]]<ref>{{cite web |title=سەرژمێریی دانیشتووان|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1IN0001_ENG&vw_cd=MT_ETITLE&list_id=A111&scrId=&language=en&seqNo=&lang_mode=en&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ETITLE&path=%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do|publisher=[[ئاماری کۆریا]]}}</ref>}} ئامانجی شارەکە ئەوە بوو لە ساڵی 2012دا ژمارەی دانیشتووانی بگاتە 200,000 کەس، تا ساڵی 2020 بگاتە 300,000 کەس و تا ساڵی 2030 بگاتە 500,000 کەس.<ref name="mini">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/07/117_114241.html|title=کردنەوەی شاری سیجۆنگی پایتەختی بچووککراوە|first=Kim|last=Rahn|newspaper=[[کۆریای تایمز]]|access-date=1 July 2012}}</ref> لە ساڵی 2017دا، ژمارەی دانیشتووانی 281,120 کەس بووە.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20170209073845/http://www.ngii.go.kr/en/download/Toponymic_Guidelines_ROK.pdf ڕێنمایییە شوێنناسییەکان بۆ نەخشە و دەستکاریکەرانی تر بۆ بەکارھێنانی نێودەوڵەتی لە کۆریای باشوور، چاپی دووەم]، ل. 39.</ref> تاوەکو {{As of|2020|06|30}}، سیجۆنگ ژمارەی دانیشتووانی 351,007 کەس بووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.sejong.go.kr/stat/index.do#this |access-date=Jan 1, 2021 |title=پۆرتالی ئاماری سیجۆنگ}}</ref> تاوەکو {{As of|2018}}، سیجۆنگ ڕێژەی منداڵانی بەرزتر بووە بەراورد بە تێکڕای کۆریای باشوور.<ref>{{cite news|author=Steger, Isabella|author2=Sookyoung Lee|url=https://qz.com/1275754/a-new-capital-built-from-scratch-is-an-unlikely-utopia-for-korean-families|title=پایتەختێکی نوێ کە لە چۆڵوانییەوە دروست کراوە یوتۆپیایەکی دەگمەنە بۆ خێزانە کۆرییەکان|work=[[کوارتز (وەشانگە)|کوارتز]]|date=2018-06-19|access-date=2018-10-29}}</ref> === ئایین === {{Pie chart|thumb=right|caption=ئایین لە سیجۆنگ (2024)<ref name="2005religionmap">{{cite web |title=ڕاپرسی تێگەیشتنی ئایینی ٢٠٢٤: دۆخی دانیشتووانی ئایینی و چالاکییە ئایینییەکان |date=11 December 2024 |trans-title=Status of religious population and religious activities in South Korea (2024) |url=https://hrcopinion.co.kr/archives/31599 |language=ko}}</ref>|label1=بێ ئایین|value1=51|color1=Grey|label2=[[بودیزم]]|value2=17|color2=Gold|label3=پڕۆتێستانت|value3=20|color3=DodgerBlue|label4=[[کەنیسەی کاتۆلیک|کاتۆلیک]]|value4=11|color4=DarkOrchid|label5=ئەوانی تر|value5=2|color5=Black}}سەرژمێریی ساڵی 2015 ئاماژەی بەوەدا کە زۆرینەی دانیشتووانی سیجۆنگ سەر بە هیچ ئایینێکی تایبەت نەبوون. پڕۆتێستانتیزم باوترین ئایین بوو کە نزیکەی 19.9%ی دانیشتووان پەیوەستبوون پێیەوە، دوای ئەو [[بودیزم]] بە 13.9% و کاتۆلیکی ڕۆمانی بە 7.9% دەھاتن.<ref>{{Cite web |date=2017-01-05 |script-title=ko:성별/연령별/종교별 인구-시군구 |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1PM1502&vw_cd=MT_ZTITLE&list_id=A11_2015_1_20_10&seqNo=&lang_mode=ko&language=kor&obj_var_id=&itm_id=&conn_path=MT_ZTITLE |access-date=2024-08-16 |website=KOSIS (خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا) |title=دانیشتووان بەپێی ڕەگەز، تەمەن و ئایین}}</ref> == باڵەخانەکانی حکوومەت == {{Multiple image|align=centre|direction=|header_background=|header=|image1=Government Complex Sejong (N).jpg|caption1=دیمەنێکی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image2=Government Complex Sejong 20190611 Main Entrance.jpg|caption2=دەروازەی سەرەکیی کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ|image3=Office of Government Policy Coordination South Korea.jpg|caption3=نووسینگەی ھەماھەنگیی سیاستەکانی حکوومەت لە کۆریای باشوور|total_width=|alt1=|width1=320|width2=290|width3=275|caption_align=center}} حکوومەتی کۆریای باشوور بەرنامەی داناوە بۆ گواستنەوەی ٣٦ وەزارەت و ئاژانسی حکومی بۆ شاری سیجۆنگ.<ref name="Harlan" /> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ لە شاری سیجۆنگ ھەڵکەوتووە. کۆمەڵگەکە، لەسەر پارچە زەوییەک بە ڕووبەری ٢١٣,٠٠٠ مەتر دووجا، لە حەوت کۆمەڵگا و ژێرزەمینێک پێکھاتووە. دروستکردنی لە تشرینی دووەمی ٢٠١١ لە ناوچەیەکدا دەستی پێکرد کە پێشتر بەشێک بوو لە [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]]، و لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ تەواو بوو. ڕێوڕەسمی دەستپێکردنی گواستنەوەی چەندین ئاژانسی حکومی بۆ کۆمەڵگەکە لە ٢٣ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣ بەڕێوەچوو.<ref>"[http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ناوەندی کارگێڕیی نوێی کۆریا: شاری سیجۆنگ]." ([https://web.archive.org/web/20140101103120/http://www.korea.net/NewsFocus/Policies/view?articleId=116548 ئەرشیڤ]) ''Korea.net''. [[خزمەتگوزاری زانیاری و ڕۆشنبیریی کۆری]] (KOCIS, {{ill|해외문화홍보원|ko|vertical-align=sup}}). سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ بارەگای سەرەکیی ئەم ڕێکخراوانەی لەخۆدەگرێت: * نووسینگەی سەرۆک وەزیران (OPM) * وەزارەتی ئابووری و دارایی (MOEF) * وەزارەتی پەروەردە (MOE)<ref>[http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2 شوێن]. ({{Deprecated archive|url=https://archive.today/20140101113003/http://english.mest.go.kr/web/1690/site/contents/en/en_0202.jsp;jsessionid=R1oL1fcrjT5x8xCRfqMHzox1PZHYk4DeEo9zQwqrdwkQGZch2r0n2KdYZTOqXn6k.homepageAP1_servlet_engine2|title=ئەرشیڤ}}) وەزارەتی پەروەردە (کۆریای باشوور). سەردانکراوە لە ١ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی زانست و تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندییەکان (MSIT) * وەزارەتی ناوخۆ و ئاسایش (MOIS) * وەزارەتی ڕۆشنبیری، وەرزش و گەشتوگوزار (MCST) * وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (MAFRA)<ref>"[http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N شوێن] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N|date=2014-01-01}}." ([https://web.archive.org/web/20140101140637/http://english.mafra.go.kr/eng/list.jsp?group_id=1000&menu_id=1019&link_menu_id=&division=H&board_kind=&board_skin_id=&parent_code=1000&depth=1&tab_yn=N ئەرشیڤ]) [[وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی (کۆریای باشوور)|وەزارەتی کشتوکاڵ، خۆراک و کاروباری ڕوندەکی]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی بازرگانی، پێشەسازی و پێگەشتوویی (MOTIE) * وەزارەتی تەندروستی و خۆشگوزەرانی (MOHW) * وەزارەتی ژینگە (ME)<ref>"[http://eng.me.go.kr/eng/web/main.do سەرەکی]" (ئینگلیزی). [[وەزارەتی ژینگە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی ژینگە]]. سەردانکراوە لە ٣١ی کانونی یەکەمی ٢٠١٣.</ref> * وەزارەتی کار و کارگوزاری (MOEL) * وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (MOLIT) * وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری (MOF)<ref>"[http://www.mof.go.kr/ سەرەکی]." وەزارەتی زەریاکان و ماسیگەری. سەردانکراوە لە ٢ی کانونی دووەمی ٢٠١٤.</ref> * وەزارەتی کۆمپانیا بچووک و ناوەندەکان و کۆمپانیا نوێیەکان (MSS) * وەزارەتی نیشتمانپەروەران و کاروباری سەربازە دێرینەکان (MPVA) * وەزارەتی بەڕێوەبردنی کەسایەتییەکان (MPM) * وەزارەتی یاسادانانی حکوومەت (MOLEG) * خزمەتگوزاری باجی نیشتمانی (NTS) * ئاژانسی نیشتمانی بۆ دروستکردنی شاری کارگێڕی (NAACC) * دەستەی بازرگانیی دادپەروەرانە (KFTC) * دەستەی دژە گەندەڵی و مافەکانی ھاووڵاتیان (ACRC) چەندین ئاژانسی [[وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە (کۆریای باشوور)|وەزارەتی زەوی، ژێرخان و گواستنەوە]]، نووسینگەی تێپەڕبوونی ئاسمانیی کۆریا (KOCA)، دادگای سەلامەتیی دەریاییی کۆریا (KMST)، و دەستەی لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی فڕۆکەوانی و ھێڵی ئاسن (ARAIB)، بارەگاکانیان لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگدا جێگیر کراوە.<ref>{{Cite web |url=http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919031735/http://www.chungsa.go.kr/chungsa/frt/a02/b04/residentOrgan.do?depths1=1&menu=1&smenu=3 |archive-date=2020-09-19 |access-date=2018-06-09 |website=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |title=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |url-status=dead}}</ref> == کلتوور == [[پەڕگە:Sejong_Academy_of_Science_and_Arts.jpg|وێنۆک|ئەکادیمیای سیجۆنگ بۆ زانست و ھونەر]] پارکی دەریاچەی سیجۆنگ لە ئاداری ٢٠١٣ تەواو بوو و چەندین دامەزراوەی بابەتیی جیاواز لە خۆدەگرێت لە ناو پارکەکەدا، لەوانەش فوارەی گۆڕەپانەکە. ڕووبەرەکەی ٧٠٥,٧٦٨ مەتر دووجایە و ڕووبەری دەریاچەکە ٣٢٢,٨٠٠ مەتر دووجایە.<ref>{{Cite web |script-title=ko:호수공원 |url=https://www.sejong.go.kr/lake.do |access-date=2021-03-30 |website=www.sejong.go.kr |title=پارکی دەریاچە}}</ref> باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ یەکەم باخی ڕووەکیی شارستانییە لە کۆریا و گەورەترین [[باخچەی دار]] داپۆشراوە لە کۆریا. ١.٧٢ ملیۆن ڕووەک لە ٢٨٣٤ جۆری جیاواز لەوێ بەردەستن. تێچووی چوونە ژوورەوە ٥,٠٠٠ وۆنە بۆ گەورەساڵان.<ref>{{Cite web |script-title=ko:국립세종수목원 |url=http://www.sjna.or.kr/ |access-date=2021-03-30 |website=www.sjna.or.kr |language=ko |title=باخی ڕووەکیی نیشتمانیی سیجۆنگ}}</ref> == پەروەردە == [[پەڕگە:세종특별자치시 세종특별자치시교육청.jpg|وێنۆک|نووسینگەی پەروەردەی شاری سێجۆنگ]] === زانکۆکان === * زانکۆی دێجۆنی کاتۆلیکی * زانکۆی کۆنسۆرتسیۆمی جیهانی * زانکۆی ھۆنگیک کەمپەسی سیجۆنگ * قوتابخانەی KDI بۆ سیاسەتی گشتی و بەڕێوەبردن * زانکۆی کۆریا کەمپەسی سیجۆنگ * زانکۆی کۆریا بۆ ھونەرەکانی میدیا<ref>ئەم زانکۆیە جیاوازە لە زانکۆی کۆریای سەرەوە.</ref> * زانکۆی سیجۆنگ == گواستنەوە == [[پەڕگە:Jochiwon_station_240219.jpg|وێنۆک|وێستگەی جۆچیوۆن]] === ئاسمانی === شاری سیجۆنگ لە ڕێگەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی چێۆنگجو لە چێۆنگجو خزمەتگوزاری پێدەگات، کە نزیکترین فڕۆکەخانەیە لە سیجۆنگەوە. === ھێڵی ئاسنینی نیشتمانی === [[پەڕگە:Sejong_BRT_Viaduct.jpg|وێنۆک|پردی ئاسمانیی BRT لە سیجۆنگ]] سیجۆنگ بە شێوەیەکی ناوەندی لەسەر ھێڵی گێۆنگبو هەڵکەوتووە کە لەلایەن کۆرایلەوە بەڕێوەدەبرێت. سەفەرکردن لەسەر شەمەندەفەری موگونگھوا-ھۆ بۆ [[سێئول]] 90 خولەکی پێدەچێت و شەمەندەفەرەکان نزیکەی هەر 30 خولەک جارێک دەردەچن. لە دەرەوەی سنوورەکانی جۆچیوۆن-ئوپ لە ئۆسۆنگ، چێۆنگوۆن خاوەنی وێستگەیەکی KTXیە بە ناوی وێستگەی ئۆسۆنگ کە شەمەندەفەرێکی خێرای کۆریا ترێن ئێکسترێسە و زۆرجار بە خێرایی 300 km/h گەشت دەکات. وێستگەی ئۆسۆنگ لە ساڵی 2010 کرایەوە. هەروەها هەندێک دەمەدەم هەبووە سەبارەت بە کردنەوەی وەستگەیەکی تری KTX لە ناو شاری سیجۆنگی نوێدا لە نزیک تێرمیناڵی پاسەکان لە باشوور. === ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن === لە نیسانی ٢٠١٩دا، لێکۆڵینەوەیەکی جێبەجێکاری تەواو بوو و پەسەندکرا بۆ درێژکردنەوەی ھێڵی ١ی میترۆی دایجۆن لە وێستگەی بانسۆک لە [[دایجۆن]]، گەیشتن بە تێرمیناڵی پاسەکانی باشوور لە سیجۆنگ، و کۆتایی هاتن لە کۆمەڵگەی حکومیی سیجۆنگ. لە پێنج وێستگە نوێیەکەی کە بڕیارە لەسەر 14 km لە هێڵە نوێیەکان بكرێنەوە، چواریان لە سیجۆنگ دەبن. کردنەوەی بە شێوەیەکی کاتی بۆ ساڵی 2029 دیاری کراوە.<ref>{{cite web |last=박 |first=희윤 |date=18 April 2019 |script-title=ko:대전~세종 광역철도 건설...2029년 완공목표: 반석~정부세종청사 14km 연결...2029년 완공목표, 국가철도망계획 반영 추진 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/1VHWX1L33C |access-date=25 April 2019 |website={{ill|سێئول ئیکۆنۆمیک دەیلی|ko|서울경제}} |language=ko |title=دروستکردنی ھێڵی ئاسنینی ناوچەییی دەجۆن-سیجۆنگ... بەئامانجی تەواوبوون لە ساڵی ٢٠٢٩}}</ref> == کلتوور == زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی Let's Eat 2ی ساڵی ٢٠١٥ی [[تی ڤی ئێن (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)|تی ڤی ئێن]] لە سیجۆنگ وێنەگیراوە.<ref>{{cite web |last1=Kwon |first1=Ji-youn |date=20 April 2015 |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2015/04/201_177411.html |access-date=2015-04-30 |website=[[کۆریای تایمز]] |title=ئەکتەرانی Let's Eat دەورەکانی خۆیان بە تەواوی دەگێڕن}}</ref><ref>{{cite web |last1=Lee |first1=Min-ji |date=10 February 2015 |url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150210111419/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/87143/b2sts-yoon-du-jun-seo-hyun-jin-and-more-begin-script-reading-for-lets-eat-2 |archive-date=2015-02-10 |access-date=2015-02-13 |website=enewsWorld |title=یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر دەست بە خوێندنەوەی سیناریۆی Let's Eat 2 دەکەن |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Hong|first1=Soo Jung|title=Let's Eat 2 بەشداری کردنی یون دو-جون لە B2ST، سۆ ھیۆن-جین و زیاتر پشتڕاست دەکاتەوە|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/85836/lets-eat-2-confirms-cast-with-b2sts-yoon-du-jun-seo-hyung-jin-and-more|access-date=10 May 2016|work=eNewsWorld|date=23 January 2015}}</ref> لە ماوەی مانگی نیساندا،خەڵک و ڕێکخراوە جۆراوجۆرەکانی شاری سیجۆنگ ئاھەنگی جۆراوجۆری فێستیڤاڵی بەھاریان لە سەرانسەری شارەکەدا بەڕێوەبرد، وەک ئاھەنگگێڕان بۆ [[ساکورا|شکۆفەی گێلاس]]، [[قۆخ|شکۆفەی قۆخ]]، و [[گوڵ|ڕێکخستنی گوڵ]]. فێستیڤاڵی گوڵی بەھاری ئاشتیی ٢٠١٨ی ناوەندی نۆژەنکردنەوەی سیجۆنگ لەژێر چاودێریی لێژنەی بەرەوپێشبردنی فێستیڤاڵی جۆچیوۆن و قۆخ بەڕێوەچوو. ئامادەکرا بوو وەک بەرنامەیەکی تێرکردنی پێنج ھەستەکان بۆ چێژوەرگرتن لە بەشەکانی سروشت وەک گوڵی خۆخ، [[ھەرمێ|گوڵی ھەرمێ]]، شکۆفەی خەردەل، و بۆ دوورکەوتنەوە لەوەی ببێتە فێستیڤاڵێکی نمایشکاری.<ref>{{Cite news|author=충청일보|date=5 April 2018|script-title=ko:세종시 다양한 봄꽃축제|language=ko|url=http://www.ccdailynews.com/news/articleView.html?idxno=960886|title=فێستیواڵە جۆراوجۆرەکانی گوڵی بەھار لە شاری سیجۆنگ}}</ref> == وێنە == <gallery widths="200px" heights="155px"> پەڕگە:Sejong-si_BRT_Hyundai_BlueCity.jpg|بی ئاڕ تی سێجۆنگ سیتی پەڕگە:Sejong_Public_Bicycle_Ouling_at_Government_Complex_Sejong.jpg|پاسکیلێکی گشتی لە شاری سێجۆنگ پەڕگە:First_APT_in_Sejong_City.jpg|بیناسازی لە شاری سێجۆنگ، تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ </gallery> == ئەمەش ببینە == [[دەروازە:کۆریای باشوور|دەروازەی کۆریای باشوور]] == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Sejong City}} * {{URL|https://www.sejong.go.kr/eng.do|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20120218163055/http://www.happycity.go.kr/ ئاژانسی دروستکردنی شاری کارگێڕیی فرەفەرمان (MACCA)] * [https://metrotaifun.com/automatic_solid_waste_collection_system/en/news-media/news/807-marimatic-to-deliver-automatic-waste-collection-to-sejong-happy-city-5-1-south-korea.html کۆکردنەوەی خۆکارانەی خاشاک لە سیجۆنگ] {{دەروازە|کۆریای باشوور}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆریای باشوور]] [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:پایتەختە داڕێژراوەکان]] 93e2l1e3iwarovhmmpnxlzv9ws7a8ra 0 305712 1695697 2026-10-27T15:21:17Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|شارێک لە کۆریای باشوور}} {{Infobox settlement | name = دایجۆن | official_name = شاری گەورەی دایجۆن | type = شاری گەورە | coordinates = {{Coord|36.350|127.385|type:city|format=dms|display=inline,title}} | image_size = 250px | caption = | image_flag = Flag of Daejeon.svg | image_blank_emblem = Emblem of Daejeon.sv...»ەوە 1695697 wikitext text/x-wiki {{Short description|شارێک لە کۆریای باشوور}} {{Infobox settlement | name = دایجۆن | official_name = شاری گەورەی دایجۆن | type = شاری گەورە | coordinates = {{Coord|36.350|127.385|type:city|format=dms|display=inline,title}} | image_size = 250px | caption = | image_flag = Flag of Daejeon.svg | image_blank_emblem = Emblem of Daejeon.svg | blank_emblem_type = دروشم | image_map = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 9 | mapframe-point = none | map_size = | map_caption = | pushpin_map = #South Korea | pushpin_label_position = right | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_relief = 1 | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = کۆریای باشوور | subdivision_type1 = [[ھەرێمەکانی کۆریا|ھەرێم]] | subdivision_name1 = ھۆسێۆ | parts_type = ناوچەکان | parts = 5 | government_type = شارەوانی-ئەنجومەن | leader_title = پارێزگار | leader_name = ھۆ تە-جۆنگ _ پارتی دیموکراتی (کۆریای باشوور، ٢٠١٥){{!}} | leader_title1 = دەستە | leader_name1 = ئەنجومەنی شاری گەورەی دایجۆن | area_total_km2 = 539.85 | population_footnotes = <ref name="2023_Population_Stats">{{cite web |author= |date= |title= دانیشتووان، خێزانەکان و یەکەکانی نیشتەجێبوون|url= https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Flist_id%3DA111%26obj_var_id%3D%26seqNo%3D%26tblId%3DDT_1IN0001_ENG%26vw_cd%3DMT_ETITLE%26language%3Den%26orgId%3D101%26path%3D%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do%26conn_path%3DMT_ETITLE%26itm_id%3D%26lang_mode%3Den%26scrId%3D%26|website= kosis.kr|location= |publisher= خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا|access-date=27 January 2025}}</ref> | population_total = 1441203 | population_as_of = شوباتی 2026 | population_note = <ref name="daejeon_stat">{{cite web |title=ئامارەکانی دەجۆن |url=https://www.daejeon.go.kr/sta/ |publisher=حکومەتی شاری گەورەی دەجۆن |access-date=2026-03-25}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = شێوەزار | population_blank1 = چۆنگچێۆنگ | iso_code = KR-30 | demographics_type2 = بەرھەمی ناوخۆیی خاو {{Nobold|(سەرەکی، 2023)}} | demographics2_footnotes = <ref name="index.go.kr">{{cite web|url= https://kostat.go.kr/boardDownload.es?bid=243&list_no=434448&seq=1|title= داهاتی ناوچەیی ساڵی ٢٠٢٣ |website=www.kostat.go.kr}}</ref> | demographics2_title1 = کۆی گشتی | demographics2_info1 = [[وۆنی کۆریای باشوور|وۆن]] 54 تریلیۆن<br />([[دۆلاری ئه‌مریكی|دۆلاری ئه‌مریكی]] 43 ملیار) | demographics2_title2 = بۆ هەر کەسێک | demographics2_info2 = دۆلاری ئه‌مریكی 33,682<ref name="percapita">{{cite web|title=بەرھەمی ناوخۆیی خاوی ناوچەیی، داهاتی ناوچەیی خاو و داهاتی تاکەکەسی|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Fconn_path%3DI2%26tblId%3DDT_1C86%26language%3Den%26orgId%3D101%26|website=nosis.kr}}</ref> | website = {{URL|1=https://www.daejeon.go.kr/dre/index.do|2=daejeon.go.kr}} | custom_label_sec1 = گوڵ | custom_data_sec1 = ماگنۆلیای یولان | custom_label1_sec1 = دار | custom_data1_sec1 = سنۆبەری سووری کۆری | custom_label2_sec1 = باڵندە | custom_data2_sec1 = قەلەڕەشی ڕۆژھەڵاتی }} '''دایجۆن''' ({{Korean|hangul=대전}}؛ ) پێنجەم گەورەترین شاری گەورەی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]، کە ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ١.٥ ملیۆن کەسە.<ref>{{Cite web |title=دانیشتووان، خێزانەکان و یەکەکانی نیشتەجێبوون |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Flist_id%3DA111%26obj_var_id%3D%26seqNo%3D%26tblId%3DDT_1IN0001_ENG%26vw_cd%3DMT_ETITLE%26language%3Den%26orgId%3D101%26path%3D%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do%26conn_path%3DMT_ETITLE%26itm_id%3D%26lang_mode%3Den%26scrId%3D%26 |access-date=27 January 2025 |website=kosis.kr |publisher=خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا}}</ref> شارەکە لە دۆڵێکی ناوەندی نزمی نێوان چیاکانی سۆبایک و ڕووباری گێوم ھەڵکەوتووە، وەک ناوەندێکی تەکنەلۆژیا و توێژینەوە و بەهۆی پەیوەندی نزیکی لەگەڵ ژینگەی سروشتیدا ناسراوە.<ref>{{Cite web |title=١٢ شوێنی سەرنجڕاکێشی دەجۆن |url=https://www.daejeon.go.kr/toe/ToeContentsHtmlView.do?menuSeq=1378 |url-status=live |access-date=18 November 2021 |website=ڕۆشنبیری و گەشتوگوزاری شاری گەورەی دەجۆن |archive-url=https://web.archive.org/web/20180508215023/http://www.daejeon.go.kr:80/toe/ToeContentsHtmlView.do?menuSeq=1378 |archive-date=8 May 2018}}</ref><ref name="HT" /> '''دایجۆن''' ناوەندێکی سەرەکی گواستنەوەیە، کە وەک شارۆچکەی ھێڵی ئاسن گەشەی کردووە، و نزیکەی ٥٠ خولەک دوورە لە [[سێئول]]ەوە بە ڕێگەی شەمەندەفەری خێرای شەمەندەفەری کۆریا ئێکسپرێس یان هێڵی ئاسنی خێرای سوزیۆ-پیۆنگتایک.<ref>{{Cite web |title=خشتەی قطاری KTX {{!}} لە سێئولەوە بۆ دەجۆن |url=http://www.ktxtrains.com/train-seoul-daejeon.html |access-date=2021-03-26 |website=KTX TRAINS |language=en |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420161918/https://www.ktxtrains.com/train-seoul-daejeon.html |url-status=live}}</ref> دایجۆن (لەگەڵ [[سیئۆل|سێئول]]، گواچێۆن و [[سێجۆنگ|شاری سیجۆنگ]]) یەکێکە لە ناوەندەکانی کارگێڕیی کۆریای باشوور. شارەکە ٢٣ زانکۆ و کۆلێژی لەخۆگرتووە، لەوانەش پەیمانگای پێشکەوتووی زانست و تەکنەلۆژیای کۆریا (KAIST) و زانکۆی نیشتمانیی چۆنگنام، هەروەھا پەیمانگاکانی توێژینەوەی حکومی، و ناوەندەکانی توێژینەوە و گەشەپێدان بۆ چەندین کۆمپانیای وەک [[سامسۆنگ]] و [[ئێڵ جی]]، کە زۆربەیان لە دایدۆک ئینۆپۆلیس شارەکەدا ھەڵکەوتوون.<ref>{{Cite web |date=2006-11-18 |title=بەخێر بێن بۆ شاری گەورەی دەجۆن |url=http://www.metro.daejeon.kr/english/investdaejeon/daedeokvalley/daedeoksciencetown.jsp |access-date=2022-10-03 |archive-date=18 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061118140735/http://www.metro.daejeon.kr/english/investdaejeon/daedeokvalley/daedeoksciencetown.jsp |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kang |first=Byung Sam |title=ڕێگا بەرەو کۆریا – پارکی زانست و تەکنەلۆژیا |publisher=دابینکاری داھێنانی کۆریا |year=2021 |isbn=979-11-976808-1-6 |pages=31, 60, 67}}</ref> لە ساڵانی ١٩٨٠کانی سەدەی ڕابردووەوە، چەندین فەرمانگەی کارگێڕیی نیشتمانی لە سێئولەوە گواسترانەوە بۆ دایجۆن، کە زۆربەیان لە ئێستادا لە کۆمەڵگەی حکومی ھەڵکەوتوون، کە بووە ھۆی زیادبوونی دانیشتووانی شارەکە.<ref>{{Cite web |title=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |url=https://gbmo.go.kr/eng/cm/cntnts/cntntsView.do?mi=1445&cntntsId=1221 |access-date=2022-10-03 |website=gbmo.go.kr |language=ko |archive-date=26 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626165748/https://gbmo.go.kr/eng/cm/cntnts/cntntsView.do?mi=1445&cntntsId=1221 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٩دا بەرزکرایەوە بۆ پلەی شاری گەورە.<ref name="dbpia.co.kr">{{cite journal |author=Song-Du-Bum |title=دەجۆن، شاری کارگێڕیی ناوەکی و زانستی-پێشەسازی |journal=گۆکتۆ (وڵات) |date=July 2000 |series=7 |issue=225 |page=70 |url=http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/998530?Seq=4&Collection=0&q=%5B%EB%8C%80%EC%A0%84%20%EA%B3%BC%ED%95%99%C2%A7coldb%C2%A72%C2%A751%C2%A73%5D&Sort=1&SortType=desc&Page=1&PageSize=20&Multimedia=0 |access-date=7 April 2013 |archive-date=3 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203051015/http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/998530?Seq=4&Collection=0&q=%5B%EB%8C%80%EC%A0%84%20%EA%B3%BC%ED%95%99%C2%A7coldb%C2%A72%C2%A751%C2%A73%5D&Sort=1&SortType=desc&Page=1&PageSize=20&Multimedia=0 |url-status=live}}</ref><ref name="MW">{{Cite web |script-title=ko:현대의대전 |url=https://www.daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2041 |access-date=3 October 2022 |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003062847/https://www.daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2041 |url-status=live|title=دەجۆنی هاوچەرخ}}</ref> شارەکە میوانداری لاوەکیی یارییەکانی ئاسیای ١٩٨٦ بوو، میوانداریی ئێکسپۆ ٩٣ و ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتیی بیرکاریی ساڵی ٢٠٠٠ی کرد، و دەبێتە شارەوانی میوانداری سەرەکیی یارییەکانی جیھانیی زانکۆکانی ھاوینی ٢٠٢٧. لە دۆڵێکی نزمدا ھەڵکەوتووە کە سێ ڕووباری سەرەکیی پێدا دەڕژێت، کە لە کۆتاییدا هەمویان لە ڕێگەی ڕووباری گێومەوە دەڕژێنە [[دەریای زەرد]]. شارەکە بە چەندین چیای بچووک دەورەدراوە، و نزیکەی ١٧٠ km لە باشووری [[سێئول]]، ٢٩٠ km لە باکووری [[بوسان]]، و ٧٠ km لە ڕۆژھەڵاتی دەریای زەردەوە دوورە.<ref>{{Cite web |date=2022-07-11 |script-title=ko:위치 {{!}} 대전광역시청 |url=https://daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2033 |access-date=2022-10-03 |archive-date=11 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220711144856/https://daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2033 |url-status=bot: unknown|title=کەشوھەوا {{!}} دەفتەری شاری گەورەی دەجۆن}}</ref> کەشوھەوایەکی چوار وەرزیی ژێر کاریگەریی [[بای وەرزی]] ھەیە کە ھاوینی تەڕ و گەرم و زستانی وشکتر و ساردی ھەیە.<ref>{{Cite web |title=کەشوھەوای دەجۆن، ناوچەی کەشوھەوا، تێکڕای کەشوھەوای مانگانە و داتا مێژووییەکان |url=https://weatherandclimate.com/south-korea/daejeon |access-date=2025-05-05 |website=weatherandclimate.com}}</ref> لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ شارۆچکەی بۆئون و شارۆچکەی ئۆکچێۆن لە [[پارێزگای باکووری چونگچۆنگ]]، لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ [[گۆنگجو]] و گیێریۆنگ لە [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]]، لە باشوورەوە لەگەڵ شارۆچکەی گێومسان و نۆنسان لە پارێزگای چۆنگچێۆنگی باشوور، و لە باکوورەوە لەگەڵ شاری سیجۆنگ و چێۆنگجو لە پارێزگای چۆنگچێۆنگی باکوور. کۆردیناتەکانی لە نێوان ١٢٧°١٤′ تا ١٢٧°٣٣′ درێژیی ڕۆژھەڵات و ٣٦°١٠′ تا ٣٦°٢٩′ پێوی باکووردا دەستپێدەکات. ڕووبەری ٥٣٩.٩٨ ڕووبەری کیلۆمەتری چوارگۆشە دەگرێتەوە و ژمارەی دانیشتووانی ١,٥١٨,٧٧٥ کەس بووە تا ساڵی ٢٠١٥. لە ڕووی کارگێڕییەوە، شارەکە دابەشکراوە بۆ پێنج ناوچە و ٧٩ گەڕەکی کارگێڕی (١٧٧ گەڕەکی یاسایی).<ref name="encykorea.aks.ac.kr">{{cite web |url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0014708 |script-title=ko:대전광역시 (大田廣域市)|title=شاری گەورەی دەجۆن}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{URL|https://www.daejeon.go.kr/dre/index.do|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20160105153523/http://english.visitkorea.or.kr/enu/ATR/SI_EN_3_1_1_1.jsp?areaCode=3 دایجۆن: ماڵپەڕی فەرمی ڕێکخراوی گەشتوگوزاری کۆریا] (ئەرشیڤکراو) {{دەروازە|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆریای باشوور]] [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] tezhuj1n31zljw2q8sdzwbfr2gadf5w 1695701 1695697 2026-10-27T15:28:29Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1695701 wikitext text/x-wiki {{Short description|شارێک لە کۆریای باشوور}} {{Infobox settlement | name = دایجۆن | official_name = شاری گەورەی دایجۆن | type = شاری گەورە | coordinates = {{Coord|36.350|127.385|type:city|format=dms|display=inline,title}} | image_size = 250px | caption = | image_flag = Flag of Daejeon.svg | image_blank_emblem = Emblem of Daejeon.svg | blank_emblem_type = دروشم | image_map = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 9 | mapframe-point = none | map_size = | map_caption = | pushpin_map = #South Korea | pushpin_label_position = right | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_relief = 1 | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = کۆریای باشوور | subdivision_type1 = [[ھەرێمەکانی کۆریا|ھەرێم]] | subdivision_name1 = ھۆسێۆ | parts_type = ناوچەکان | parts = 5 | government_type = شارەوانی-ئەنجومەن | leader_title = پارێزگار | leader_name = ھۆ تە-جۆنگ _ پارتی دیموکراتی (کۆریای باشوور، ٢٠١٥){{!}} | leader_title1 = دەستە | leader_name1 = ئەنجومەنی شاری گەورەی دایجۆن | area_total_km2 = 539.85 | population_footnotes = <ref name="2023_Population_Stats">{{cite web |author= |date= |title= دانیشتووان، خێزانەکان و یەکەکانی نیشتەجێبوون|url= https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Flist_id%3DA111%26obj_var_id%3D%26seqNo%3D%26tblId%3DDT_1IN0001_ENG%26vw_cd%3DMT_ETITLE%26language%3Den%26orgId%3D101%26path%3D%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do%26conn_path%3DMT_ETITLE%26itm_id%3D%26lang_mode%3Den%26scrId%3D%26|website= kosis.kr|location= |publisher= خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا|access-date=27 January 2025}}</ref> | population_total = 1441203 | population_as_of = شوباتی 2026 | population_note = <ref name="daejeon_stat">{{cite web |title=ئامارەکانی دەجۆن |url=https://www.daejeon.go.kr/sta/ |publisher=حکومەتی شاری گەورەی دەجۆن |access-date=2026-03-25}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = شێوەزار | population_blank1 = چۆنگچێۆنگ | iso_code = KR-30 | demographics_type2 = بەرھەمی ناوخۆیی خاو {{Nobold|(سەرەکی، 2023)}} | demographics2_footnotes = <ref name="index.go.kr">{{cite web|url= https://kostat.go.kr/boardDownload.es?bid=243&list_no=434448&seq=1|title= داهاتی ناوچەیی ساڵی ٢٠٢٣ |website=www.kostat.go.kr}}</ref> | demographics2_title1 = کۆی گشتی | demographics2_info1 = [[وۆنی کۆریای باشوور|وۆن]] 54 تریلیۆن<br />([[دۆلاری ئه‌مریكی|دۆلاری ئه‌مریكی]] 43 ملیار) | demographics2_title2 = بۆ هەر کەسێک | demographics2_info2 = دۆلاری ئه‌مریكی 33,682<ref name="percapita">{{cite web|title=بەرھەمی ناوخۆیی خاوی ناوچەیی، داهاتی ناوچەیی خاو و داهاتی تاکەکەسی|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Fconn_path%3DI2%26tblId%3DDT_1C86%26language%3Den%26orgId%3D101%26|website=nosis.kr}}</ref> | website = {{URL|1=https://www.daejeon.go.kr/dre/index.do|2=daejeon.go.kr}} | custom_label_sec1 = گوڵ | custom_data_sec1 = ماگنۆلیای یولان | custom_label1_sec1 = دار | custom_data1_sec1 = سنۆبەری سووری کۆری | custom_label2_sec1 = باڵندە | custom_data2_sec1 = قەلەڕەشی ڕۆژھەڵاتی }} '''دایجۆن''' ({{Korean|hangul=대전}}؛ ) پێنجەم گەورەترین شاری گەورەی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]، کە ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ١.٥ ملیۆن کەسە.<ref>{{Cite web |title=دانیشتووان، خێزانەکان و یەکەکانی نیشتەجێبوون |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Flist_id%3DA111%26obj_var_id%3D%26seqNo%3D%26tblId%3DDT_1IN0001_ENG%26vw_cd%3DMT_ETITLE%26language%3Den%26orgId%3D101%26path%3D%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do%26conn_path%3DMT_ETITLE%26itm_id%3D%26lang_mode%3Den%26scrId%3D%26 |access-date=27 January 2025 |website=kosis.kr |publisher=خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا}}</ref> شارەکە لە دۆڵێکی ناوەندی نزمی نێوان چیاکانی سۆبایک و ڕووباری گێوم ھەڵکەوتووە، وەک ناوەندێکی تەکنەلۆژیا و توێژینەوە و بەهۆی پەیوەندی نزیکی لەگەڵ ژینگەی سروشتیدا ناسراوە.<ref>{{Cite web |title=١٢ شوێنی سەرنجڕاکێشی دەجۆن |url=https://www.daejeon.go.kr/toe/ToeContentsHtmlView.do?menuSeq=1378 |url-status=live |access-date=18 November 2021 |website=ڕۆشنبیری و گەشتوگوزاری شاری گەورەی دەجۆن |archive-url=https://web.archive.org/web/20180508215023/http://www.daejeon.go.kr:80/toe/ToeContentsHtmlView.do?menuSeq=1378 |archive-date=8 May 2018}}</ref><ref name="HT" /> '''دایجۆن''' ناوەندێکی سەرەکی گواستنەوەیە، کە وەک شارۆچکەی ھێڵی ئاسن گەشەی کردووە، و نزیکەی ٥٠ خولەک دوورە لە [[سێئول]]ەوە بە ڕێگەی شەمەندەفەری خێرای شەمەندەفەری کۆریا ئێکسپرێس یان هێڵی ئاسنی خێرای سوزیۆ-پیۆنگتایک.<ref>{{Cite web |title=خشتەی قطاری KTX {{!}} لە سێئولەوە بۆ دەجۆن |url=http://www.ktxtrains.com/train-seoul-daejeon.html |access-date=2021-03-26 |website=KTX TRAINS |language=en |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420161918/https://www.ktxtrains.com/train-seoul-daejeon.html |url-status=live}}</ref> دایجۆن (لەگەڵ [[سیئۆل|سێئول]]، گواچێۆن و [[سێجۆنگ|شاری سیجۆنگ]]) یەکێکە لە ناوەندەکانی کارگێڕیی کۆریای باشوور. شارەکە ٢٣ زانکۆ و کۆلێژی لەخۆگرتووە، لەوانەش پەیمانگای پێشکەوتووی زانست و تەکنەلۆژیای کۆریا (KAIST) و زانکۆی نیشتمانیی چۆنگنام، هەروەھا پەیمانگاکانی توێژینەوەی حکومی، و ناوەندەکانی توێژینەوە و گەشەپێدان بۆ چەندین کۆمپانیای وەک [[سامسۆنگ]] و [[ئێڵ جی]]، کە زۆربەیان لە دایدۆک ئینۆپۆلیس شارەکەدا ھەڵکەوتوون.<ref>{{Cite web |date=2006-11-18 |title=بەخێر بێن بۆ شاری گەورەی دەجۆن |url=http://www.metro.daejeon.kr/english/investdaejeon/daedeokvalley/daedeoksciencetown.jsp |access-date=2022-10-03 |archive-date=18 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061118140735/http://www.metro.daejeon.kr/english/investdaejeon/daedeokvalley/daedeoksciencetown.jsp |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kang |first=Byung Sam |title=ڕێگا بەرەو کۆریا – پارکی زانست و تەکنەلۆژیا |publisher=دابینکاری داھێنانی کۆریا |year=2021 |isbn=979-11-976808-1-6 |pages=31, 60, 67}}</ref> لە ساڵانی ١٩٨٠کانی سەدەی ڕابردووەوە، چەندین فەرمانگەی کارگێڕیی نیشتمانی لە سێئولەوە گواسترانەوە بۆ دایجۆن، کە زۆربەیان لە ئێستادا لە کۆمەڵگەی حکومی ھەڵکەوتوون، کە بووە ھۆی زیادبوونی دانیشتووانی شارەکە.<ref>{{Cite web |title=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |url=https://gbmo.go.kr/eng/cm/cntnts/cntntsView.do?mi=1445&cntntsId=1221 |access-date=2022-10-03 |website=gbmo.go.kr |language=ko |archive-date=26 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626165748/https://gbmo.go.kr/eng/cm/cntnts/cntntsView.do?mi=1445&cntntsId=1221 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٩دا بەرزکرایەوە بۆ پلەی شاری گەورە.<ref name="dbpia.co.kr">{{cite journal |author=Song-Du-Bum |title=دەجۆن، شاری کارگێڕیی ناوەکی و زانستی-پێشەسازی |journal=گۆکتۆ (وڵات) |date=July 2000 |series=7 |issue=225 |page=70 |url=http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/998530?Seq=4&Collection=0&q=%5B%EB%8C%80%EC%A0%84%20%EA%B3%BC%ED%95%99%C2%A7coldb%C2%A72%C2%A751%C2%A73%5D&Sort=1&SortType=desc&Page=1&PageSize=20&Multimedia=0 |access-date=7 April 2013 |archive-date=3 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203051015/http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/998530?Seq=4&Collection=0&q=%5B%EB%8C%80%EC%A0%84%20%EA%B3%BC%ED%95%99%C2%A7coldb%C2%A72%C2%A751%C2%A73%5D&Sort=1&SortType=desc&Page=1&PageSize=20&Multimedia=0 |url-status=live}}</ref><ref name="MW">{{Cite web |script-title=ko:현대의대전 |url=https://www.daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2041 |access-date=3 October 2022 |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003062847/https://www.daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2041 |url-status=live|title=دەجۆنی هاوچەرخ}}</ref> شارەکە میوانداری لاوەکیی یارییەکانی ئاسیای ١٩٨٦ بوو، میوانداریی ئێکسپۆ ٩٣ و ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتیی بیرکاریی ساڵی ٢٠٠٠ی کرد، و دەبێتە شارەوانی میوانداری سەرەکیی یارییەکانی جیھانیی زانکۆکانی ھاوینی ٢٠٢٧. لە دۆڵێکی نزمدا ھەڵکەوتووە کە سێ ڕووباری سەرەکیی پێدا دەڕژێت، کە لە کۆتاییدا هەمویان لە ڕێگەی ڕووباری گێومەوە دەڕژێنە [[دەریای زەرد]]. شارەکە بە چەندین چیای بچووک دەورەدراوە، و نزیکەی ١٧٠ km لە باشووری [[سێئول]]، ٢٩٠ km لە باکووری [[بوسان]]، و ٧٠ km لە ڕۆژھەڵاتی دەریای زەردەوە دوورە.<ref>{{Cite web |date=2022-07-11 |script-title=ko:위치 {{!}} 대전광역시청 |url=https://daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2033 |access-date=2022-10-03 |archive-date=11 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220711144856/https://daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2033 |url-status=bot: unknown|title=کەشوھەوا {{!}} دەفتەری شاری گەورەی دەجۆن}}</ref> کەشوھەوایەکی چوار وەرزیی ژێر کاریگەریی [[بای وەرزی]] ھەیە کە ھاوینی تەڕ و گەرم و زستانی وشکتر و ساردی ھەیە.<ref>{{Cite web |title=کەشوھەوای دەجۆن، ناوچەی کەشوھەوا، تێکڕای کەشوھەوای مانگانە و داتا مێژووییەکان |url=https://weatherandclimate.com/south-korea/daejeon |access-date=2025-05-05 |website=weatherandclimate.com}}</ref> لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ شارۆچکەی بۆئون و شارۆچکەی ئۆکچێۆن لە [[پارێزگای باکووری چونگچۆنگ]]، لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ [[گۆنگجو]] و گیێریۆنگ لە [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]]، لە باشوورەوە لەگەڵ شارۆچکەی گێومسان و نۆنسان لە پارێزگای چۆنگچێۆنگی باشوور، و لە باکوورەوە لەگەڵ شاری سیجۆنگ و چێۆنگجو لە پارێزگای چۆنگچێۆنگی باکوور. کۆردیناتەکانی لە نێوان ١٢٧°١٤′ تا ١٢٧°٣٣′ درێژیی ڕۆژھەڵات و ٣٦°١٠′ تا ٣٦°٢٩′ پێوی باکووردا دەستپێدەکات. ڕووبەری ٥٣٩.٩٨ ڕووبەری کیلۆمەتری چوارگۆشە دەگرێتەوە و ژمارەی دانیشتووانی ١,٥١٨,٧٧٥ کەس بووە تا ساڵی ٢٠١٥. لە ڕووی کارگێڕییەوە، شارەکە دابەشکراوە بۆ پێنج ناوچە و ٧٩ گەڕەکی کارگێڕی (١٧٧ گەڕەکی یاسایی).<ref name="encykorea.aks.ac.kr">{{cite web |url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0014708 |script-title=ko:대전광역시 (大田廣域市)|title=شاری گەورەی دەجۆن}}</ref> == ڕەچەڵەکی ناو == کۆنترین تۆماری ناوی ھاوچەرخی «دایجۆن» لە پەڕتووکی جوگرافیی ساڵی ١٤٨١ی پێداچوونەوەی زیادکراوی جوگرافیای کۆریایە. «دایجۆن» (대전 大田) وەرگێڕانی ھانجا (پیتە چینییەکان)یە بۆ ناوی ڕەسەنی شوێنەکە بە کۆری کە «ھانبات»ە ({{Korean|hangul=한밭|labels=no}})، واتە {{'}}''کێڵگە گەورەکان''{{'}}. {{'}}''ھانبات''{{'}} وشەیەکی لێکدراوە کە «ھان» (한/زۆرجار لە ھانجادا بە 韓 دەنووسرێت، وەک لە ''کۆریا'') زیاد دەکات، کە واتای گەورە یان زل دەبەخشێت، لەگەڵ وشەی «بات» ({{Korean|hangul=밭|labels=no}})، کە واتای کێڵگە دەبەخشێت، کە دەبێتە کێڵگەی گەورە/زەوی زار.<ref>{{Cite web |last=이 |first=호영 |date=2017-03-01 |script-title=ko:[우리고장 대전(大田) 이야기] 대전 역사가 고작 100년? 조선 초기에도 '한밭'으로 불려 |url=https://www.goodmorningcc.com/news/articleView.html?idxno=58078#:~:text=%EB%8C%80%EC%A0%84,%20%EB%AA%85%EC%B9%AD%EC%9D%98%20%EC%9C%A0%EB%9E%98&text=%EC%88%9C%EC%9A%B0%EB%A6%AC%EB%A7%90%EB%A1%9C%20'%ED%95%9C'%EC%9D%80,(%E5%A4%A7%E7%94%B0)%EC%9D%B4%EB%9D%BC%20%EB%B6%80%EB%A5%B4%EA%B2%8C%20%EB%90%98%EC%97%88%EB%8B%A4. |access-date=2024-10-27 |website=굿모닝충청 |language=ko |title=چیرۆکی دەجۆنی ناوچەکەمان: ئایا مێژووی دەجۆن تەنها ١٠٠ ساڵە؟ لە سەرەتای سەردەمی جۆسۆنیشدا بە 'ھانباط' ناوبراوە}}</ref> ''«ھان» ({{Korean|hangul=한|labels=no}}) وەرگێڕدراوە بۆ «دا» (大) - کە ھەردووکیان واتای گەورە دەبەخشن، و «بات» ({{Korean|hangul=밭|labels=no}}) وەرگێڕدراوە بۆ «جۆن» (田)، کە ھەردووکیان واتای کێڵگە دەبەخشن.'' ناوی ھانبات تا ئێستاش وەک ناوی شەقامێک بۆ ھانبات-دەڕۆ ({{Korean|hangul=한밭대로|labels=no}}) یان ''شەقامی ھانبات'' بەکاردێت، کە شەقامێکە بە درێژی ١٢.٧ کیلۆمەتر کە ناوچەی یوسێۆنگی دایجۆن بە دۆنگ-گو دەبەستێتەوە.[http://www.daejeon.go.kr/cmm/Download.do?filePath=FileUpload%2FBEF%2Fdj2009%2Fincomming%2Fgongbo%2FAKK0A0A0insertdb_jsp%2F2%EA%B0%9C%EC%9D%B4%EC%83%81_%EC%9E%90%EC%B9%98%EA%B5%AC%EC%97%90_%EA%B1%B8%EC%B2%98_%EC%9E%88%EB%8A%94_%EB%8F%84%EB%A1%9C%EA%B5%AC%EA%B0%84_%EB%93%B1%EC%9D%98%EA%B2%B0%EC%A0%95%28%EA%B3%A0%EC%8B%9C_%EC%A0%9C2009-177%ED%98%B8%29.hwp&fileName=2%EA%B0%9C%EC%9D%B4%EC%83%81+%EC%9E%90%EC%B9%98%EA%B5%AC%EC%97%90+%EA%B1%B8%EC%B2%98+%EC%9E%88%EB%8A%94+%EB%8F%84%EB%A1%9C%EA%B5%AC%EA%B0%84+%EB%93%B1%EC%9D%98%EA%B2%B0%EC%A0%95%28%EA%B3%A0%EC%8B%9C+%EC%A0%9C2009-177%ED%98%B8%29.hwp] ئەم ناوە لە چەندین شوێنەواری دیار و دامەزراوەی دیکەی دایجۆنیشدا بوونی ھەیە، لەوانەش زانکۆی نیشتمانیی ھانبات و یاریگای بەیسبۆڵی هانبات. == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{URL|https://www.daejeon.go.kr/dre/index.do|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20160105153523/http://english.visitkorea.or.kr/enu/ATR/SI_EN_3_1_1_1.jsp?areaCode=3 دایجۆن: ماڵپەڕی فەرمی ڕێکخراوی گەشتوگوزاری کۆریا] (ئەرشیڤکراو) {{دەروازە|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆریای باشوور]] [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] 31eaec4059tflhz66hm4d3fbc43xmml 1695716 1695701 2026-10-27T16:01:13Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Daejeon}} 1695716 wikitext text/x-wiki {{Short description|شارێک لە کۆریای باشوور}} {{Infobox settlement | name = دایجۆن | official_name = شاری گەورەی دایجۆن | type = شاری گەورە | coordinates = {{Coord|36.350|127.385|type:city|format=dms|display=inline,title}} | image_size = 250px | caption = | image_flag = Flag of Daejeon.svg | image_blank_emblem = Emblem of Daejeon.svg | blank_emblem_type = دروشم | image_map = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 9 | mapframe-point = none | map_size = | map_caption = | pushpin_map = #South Korea | pushpin_label_position = right | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_relief = 1 | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = کۆریای باشوور | subdivision_type1 = [[ھەرێمەکانی کۆریا|ھەرێم]] | subdivision_name1 = ھۆسێۆ | parts_type = ناوچەکان | parts = 5 | government_type = شارەوانی-ئەنجومەن | leader_title = پارێزگار | leader_name = ھۆ تە-جۆنگ _ پارتی دیموکراتی (کۆریای باشوور، ٢٠١٥){{!}} | leader_title1 = دەستە | leader_name1 = ئەنجومەنی شاری گەورەی دایجۆن | area_total_km2 = 539.85 | population_footnotes = <ref name="2023_Population_Stats">{{cite web |author= |date= |title= دانیشتووان، خێزانەکان و یەکەکانی نیشتەجێبوون|url= https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Flist_id%3DA111%26obj_var_id%3D%26seqNo%3D%26tblId%3DDT_1IN0001_ENG%26vw_cd%3DMT_ETITLE%26language%3Den%26orgId%3D101%26path%3D%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do%26conn_path%3DMT_ETITLE%26itm_id%3D%26lang_mode%3Den%26scrId%3D%26|website= kosis.kr|location= |publisher= خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا|access-date=27 January 2025}}</ref> | population_total = 1441203 | population_as_of = شوباتی 2026 | population_note = <ref name="daejeon_stat">{{cite web |title=ئامارەکانی دەجۆن |url=https://www.daejeon.go.kr/sta/ |publisher=حکومەتی شاری گەورەی دەجۆن |access-date=2026-03-25}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = شێوەزار | population_blank1 = چۆنگچێۆنگ | iso_code = KR-30 | demographics_type2 = بەرھەمی ناوخۆیی خاو {{Nobold|(سەرەکی، 2023)}} | demographics2_footnotes = <ref name="index.go.kr">{{cite web|url= https://kostat.go.kr/boardDownload.es?bid=243&list_no=434448&seq=1|title= داهاتی ناوچەیی ساڵی ٢٠٢٣ |website=www.kostat.go.kr}}</ref> | demographics2_title1 = کۆی گشتی | demographics2_info1 = [[وۆنی کۆریای باشوور|وۆن]] 54 تریلیۆن<br />([[دۆلاری ئه‌مریكی|دۆلاری ئه‌مریكی]] 43 ملیار) | demographics2_title2 = بۆ هەر کەسێک | demographics2_info2 = دۆلاری ئه‌مریكی 33,682<ref name="percapita">{{cite web|title=بەرھەمی ناوخۆیی خاوی ناوچەیی، داهاتی ناوچەیی خاو و داهاتی تاکەکەسی|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Fconn_path%3DI2%26tblId%3DDT_1C86%26language%3Den%26orgId%3D101%26|website=nosis.kr}}</ref> | website = {{URL|1=https://www.daejeon.go.kr/dre/index.do|2=daejeon.go.kr}} | custom_label_sec1 = گوڵ | custom_data_sec1 = ماگنۆلیای یولان | custom_label1_sec1 = دار | custom_data1_sec1 = سنۆبەری سووری کۆری | custom_label2_sec1 = باڵندە | custom_data2_sec1 = قەلەڕەشی ڕۆژھەڵاتی }} '''دایجۆن''' ({{Korean|hangul=대전}}؛ ) پێنجەم گەورەترین شاری گەورەی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]، کە ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ١.٥ ملیۆن کەسە.<ref>{{Cite web |title=دانیشتووان، خێزانەکان و یەکەکانی نیشتەجێبوون |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Flist_id%3DA111%26obj_var_id%3D%26seqNo%3D%26tblId%3DDT_1IN0001_ENG%26vw_cd%3DMT_ETITLE%26language%3Den%26orgId%3D101%26path%3D%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do%26conn_path%3DMT_ETITLE%26itm_id%3D%26lang_mode%3Den%26scrId%3D%26 |access-date=27 January 2025 |website=kosis.kr |publisher=خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا}}</ref> شارەکە لە دۆڵێکی ناوەندی نزمی نێوان چیاکانی سۆبایک و ڕووباری گێوم ھەڵکەوتووە، وەک ناوەندێکی تەکنەلۆژیا و توێژینەوە و بەهۆی پەیوەندی نزیکی لەگەڵ ژینگەی سروشتیدا ناسراوە.<ref>{{Cite web |title=١٢ شوێنی سەرنجڕاکێشی دەجۆن |url=https://www.daejeon.go.kr/toe/ToeContentsHtmlView.do?menuSeq=1378 |url-status=live |access-date=18 November 2021 |website=ڕۆشنبیری و گەشتوگوزاری شاری گەورەی دەجۆن |archive-url=https://web.archive.org/web/20180508215023/http://www.daejeon.go.kr:80/toe/ToeContentsHtmlView.do?menuSeq=1378 |archive-date=8 May 2018}}</ref><ref name="HT" /> '''دایجۆن''' ناوەندێکی سەرەکی گواستنەوەیە، کە وەک شارۆچکەی ھێڵی ئاسن گەشەی کردووە، و نزیکەی ٥٠ خولەک دوورە لە [[سێئول]]ەوە بە ڕێگەی شەمەندەفەری خێرای شەمەندەفەری کۆریا ئێکسپرێس یان هێڵی ئاسنی خێرای سوزیۆ-پیۆنگتایک.<ref>{{Cite web |title=خشتەی قطاری KTX {{!}} لە سێئولەوە بۆ دەجۆن |url=http://www.ktxtrains.com/train-seoul-daejeon.html |access-date=2021-03-26 |website=KTX TRAINS |language=en |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420161918/https://www.ktxtrains.com/train-seoul-daejeon.html |url-status=live}}</ref> دایجۆن (لەگەڵ [[سیئۆل|سێئول]]، گواچێۆن و [[سێجۆنگ|شاری سیجۆنگ]]) یەکێکە لە ناوەندەکانی کارگێڕیی کۆریای باشوور. شارەکە ٢٣ زانکۆ و کۆلێژی لەخۆگرتووە، لەوانەش پەیمانگای پێشکەوتووی زانست و تەکنەلۆژیای کۆریا (KAIST) و زانکۆی نیشتمانیی چۆنگنام، هەروەھا پەیمانگاکانی توێژینەوەی حکومی، و ناوەندەکانی توێژینەوە و گەشەپێدان بۆ چەندین کۆمپانیای وەک [[سامسۆنگ]] و [[ئێڵ جی]]، کە زۆربەیان لە دایدۆک ئینۆپۆلیس شارەکەدا ھەڵکەوتوون.<ref>{{Cite web |date=2006-11-18 |title=بەخێر بێن بۆ شاری گەورەی دەجۆن |url=http://www.metro.daejeon.kr/english/investdaejeon/daedeokvalley/daedeoksciencetown.jsp |access-date=2022-10-03 |archive-date=18 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061118140735/http://www.metro.daejeon.kr/english/investdaejeon/daedeokvalley/daedeoksciencetown.jsp |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kang |first=Byung Sam |title=ڕێگا بەرەو کۆریا – پارکی زانست و تەکنەلۆژیا |publisher=دابینکاری داھێنانی کۆریا |year=2021 |isbn=979-11-976808-1-6 |pages=31, 60, 67}}</ref> لە ساڵانی ١٩٨٠کانی سەدەی ڕابردووەوە، چەندین فەرمانگەی کارگێڕیی نیشتمانی لە سێئولەوە گواسترانەوە بۆ دایجۆن، کە زۆربەیان لە ئێستادا لە کۆمەڵگەی حکومی ھەڵکەوتوون، کە بووە ھۆی زیادبوونی دانیشتووانی شارەکە.<ref>{{Cite web |title=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |url=https://gbmo.go.kr/eng/cm/cntnts/cntntsView.do?mi=1445&cntntsId=1221 |access-date=2022-10-03 |website=gbmo.go.kr |language=ko |archive-date=26 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626165748/https://gbmo.go.kr/eng/cm/cntnts/cntntsView.do?mi=1445&cntntsId=1221 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٩دا بەرزکرایەوە بۆ پلەی شاری گەورە.<ref name="dbpia.co.kr">{{cite journal |author=Song-Du-Bum |title=دەجۆن، شاری کارگێڕیی ناوەکی و زانستی-پێشەسازی |journal=گۆکتۆ (وڵات) |date=July 2000 |series=7 |issue=225 |page=70 |url=http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/998530?Seq=4&Collection=0&q=%5B%EB%8C%80%EC%A0%84%20%EA%B3%BC%ED%95%99%C2%A7coldb%C2%A72%C2%A751%C2%A73%5D&Sort=1&SortType=desc&Page=1&PageSize=20&Multimedia=0 |access-date=7 April 2013 |archive-date=3 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203051015/http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/998530?Seq=4&Collection=0&q=%5B%EB%8C%80%EC%A0%84%20%EA%B3%BC%ED%95%99%C2%A7coldb%C2%A72%C2%A751%C2%A73%5D&Sort=1&SortType=desc&Page=1&PageSize=20&Multimedia=0 |url-status=live}}</ref><ref name="MW">{{Cite web |script-title=ko:현대의대전 |url=https://www.daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2041 |access-date=3 October 2022 |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003062847/https://www.daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2041 |url-status=live|title=دەجۆنی هاوچەرخ}}</ref> شارەکە میوانداری لاوەکیی یارییەکانی ئاسیای ١٩٨٦ بوو، میوانداریی ئێکسپۆ ٩٣ و ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتیی بیرکاریی ساڵی ٢٠٠٠ی کرد، و دەبێتە شارەوانی میوانداری سەرەکیی یارییەکانی جیھانیی زانکۆکانی ھاوینی ٢٠٢٧. لە دۆڵێکی نزمدا ھەڵکەوتووە کە سێ ڕووباری سەرەکیی پێدا دەڕژێت، کە لە کۆتاییدا هەمویان لە ڕێگەی ڕووباری گێومەوە دەڕژێنە [[دەریای زەرد]]. شارەکە بە چەندین چیای بچووک دەورەدراوە، و نزیکەی ١٧٠ km لە باشووری [[سێئول]]، ٢٩٠ km لە باکووری [[بوسان]]، و ٧٠ km لە ڕۆژھەڵاتی دەریای زەردەوە دوورە.<ref>{{Cite web |date=2022-07-11 |script-title=ko:위치 {{!}} 대전광역시청 |url=https://daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2033 |access-date=2022-10-03 |archive-date=11 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220711144856/https://daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2033 |url-status=bot: unknown|title=کەشوھەوا {{!}} دەفتەری شاری گەورەی دەجۆن}}</ref> کەشوھەوایەکی چوار وەرزیی ژێر کاریگەریی [[بای وەرزی]] ھەیە کە ھاوینی تەڕ و گەرم و زستانی وشکتر و ساردی ھەیە.<ref>{{Cite web |title=کەشوھەوای دەجۆن، ناوچەی کەشوھەوا، تێکڕای کەشوھەوای مانگانە و داتا مێژووییەکان |url=https://weatherandclimate.com/south-korea/daejeon |access-date=2025-05-05 |website=weatherandclimate.com}}</ref> لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ شارۆچکەی بۆئون و شارۆچکەی ئۆکچێۆن لە [[پارێزگای باکووری چونگچۆنگ]]، لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ [[گۆنگجو]] و گیێریۆنگ لە [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]]، لە باشوورەوە لەگەڵ شارۆچکەی گێومسان و نۆنسان لە پارێزگای چۆنگچێۆنگی باشوور، و لە باکوورەوە لەگەڵ شاری سیجۆنگ و چێۆنگجو لە پارێزگای چۆنگچێۆنگی باکوور. کۆردیناتەکانی لە نێوان ١٢٧°١٤′ تا ١٢٧°٣٣′ درێژیی ڕۆژھەڵات و ٣٦°١٠′ تا ٣٦°٢٩′ پێوی باکووردا دەستپێدەکات. ڕووبەری ٥٣٩.٩٨ ڕووبەری کیلۆمەتری چوارگۆشە دەگرێتەوە و ژمارەی دانیشتووانی ١,٥١٨,٧٧٥ کەس بووە تا ساڵی ٢٠١٥. لە ڕووی کارگێڕییەوە، شارەکە دابەشکراوە بۆ پێنج ناوچە و ٧٩ گەڕەکی کارگێڕی (١٧٧ گەڕەکی یاسایی).<ref name="encykorea.aks.ac.kr">{{cite web |url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0014708 |script-title=ko:대전광역시 (大田廣域市)|title=شاری گەورەی دەجۆن}}</ref> == ڕەچەڵەکی ناو == کۆنترین تۆماری ناوی ھاوچەرخی «دایجۆن» لە پەڕتووکی جوگرافیی ساڵی ١٤٨١ی پێداچوونەوەی زیادکراوی جوگرافیای کۆریایە. «دایجۆن» (대전 大田) وەرگێڕانی ھانجا (پیتە چینییەکان)یە بۆ ناوی ڕەسەنی شوێنەکە بە کۆری کە «ھانبات»ە ({{Korean|hangul=한밭|labels=no}})، واتە {{'}}''کێڵگە گەورەکان''{{'}}. {{'}}''ھانبات''{{'}} وشەیەکی لێکدراوە کە «ھان» (한/زۆرجار لە ھانجادا بە 韓 دەنووسرێت، وەک لە ''کۆریا'') زیاد دەکات، کە واتای گەورە یان زل دەبەخشێت، لەگەڵ وشەی «بات» ({{Korean|hangul=밭|labels=no}})، کە واتای کێڵگە دەبەخشێت، کە دەبێتە کێڵگەی گەورە/زەوی زار.<ref>{{Cite web |last=이 |first=호영 |date=2017-03-01 |script-title=ko:[우리고장 대전(大田) 이야기] 대전 역사가 고작 100년? 조선 초기에도 '한밭'으로 불려 |url=https://www.goodmorningcc.com/news/articleView.html?idxno=58078#:~:text=%EB%8C%80%EC%A0%84,%20%EB%AA%85%EC%B9%AD%EC%9D%98%20%EC%9C%A0%EB%9E%98&text=%EC%88%9C%EC%9A%B0%EB%A6%AC%EB%A7%90%EB%A1%9C%20'%ED%95%9C'%EC%9D%80,(%E5%A4%A7%E7%94%B0)%EC%9D%B4%EB%9D%BC%20%EB%B6%80%EB%A5%B4%EA%B2%8C%20%EB%90%98%EC%97%88%EB%8B%A4. |access-date=2024-10-27 |website=굿모닝충청 |language=ko |title=چیرۆکی دەجۆنی ناوچەکەمان: ئایا مێژووی دەجۆن تەنها ١٠٠ ساڵە؟ لە سەرەتای سەردەمی جۆسۆنیشدا بە 'ھانباط' ناوبراوە}}</ref> ''«ھان» ({{Korean|hangul=한|labels=no}}) وەرگێڕدراوە بۆ «دا» (大) - کە ھەردووکیان واتای گەورە دەبەخشن، و «بات» ({{Korean|hangul=밭|labels=no}}) وەرگێڕدراوە بۆ «جۆن» (田)، کە ھەردووکیان واتای کێڵگە دەبەخشن.'' ناوی ھانبات تا ئێستاش وەک ناوی شەقامێک بۆ ھانبات-دەڕۆ ({{Korean|hangul=한밭대로|labels=no}}) یان ''شەقامی ھانبات'' بەکاردێت، کە شەقامێکە بە درێژی ١٢.٧ کیلۆمەتر کە ناوچەی یوسێۆنگی دایجۆن بە دۆنگ-گو دەبەستێتەوە.[http://www.daejeon.go.kr/cmm/Download.do?filePath=FileUpload%2FBEF%2Fdj2009%2Fincomming%2Fgongbo%2FAKK0A0A0insertdb_jsp%2F2%EA%B0%9C%EC%9D%B4%EC%83%81_%EC%9E%90%EC%B9%98%EA%B5%AC%EC%97%90_%EA%B1%B8%EC%B2%98_%EC%9E%88%EB%8A%94_%EB%8F%84%EB%A1%9C%EA%B5%AC%EA%B0%84_%EB%93%B1%EC%9D%98%EA%B2%B0%EC%A0%95%28%EA%B3%A0%EC%8B%9C_%EC%A0%9C2009-177%ED%98%B8%29.hwp&fileName=2%EA%B0%9C%EC%9D%B4%EC%83%81+%EC%9E%90%EC%B9%98%EA%B5%AC%EC%97%90+%EA%B1%B8%EC%B2%98+%EC%9E%88%EB%8A%94+%EB%8F%84%EB%A1%9C%EA%B5%AC%EA%B0%84+%EB%93%B1%EC%9D%98%EA%B2%B0%EC%A0%95%28%EA%B3%A0%EC%8B%9C+%EC%A0%9C2009-177%ED%98%B8%29.hwp] ئەم ناوە لە چەندین شوێنەواری دیار و دامەزراوەی دیکەی دایجۆنیشدا بوونی ھەیە، لەوانەش زانکۆی نیشتمانیی ھانبات و یاریگای بەیسبۆڵی هانبات. == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{URL|https://www.daejeon.go.kr/dre/index.do|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20160105153523/http://english.visitkorea.or.kr/enu/ATR/SI_EN_3_1_1_1.jsp?areaCode=3 دایجۆن: ماڵپەڕی فەرمی ڕێکخراوی گەشتوگوزاری کۆریا] (ئەرشیڤکراو) {{دەروازە|کۆریای باشوور}} {{پۆلی کۆمنز|Daejeon}} [[پۆل:کۆریای باشوور]] [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] hlrcrkz8iuv3wf7uvxeo584fo4ebmg9 1695778 1695716 2026-10-27T17:04:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:جوگرافیا|جوگرافیا]] و [[دەروازە:کۆریای باشوور|کۆریای باشوور]] 1695778 wikitext text/x-wiki {{Short description|شارێک لە کۆریای باشوور}} {{Infobox settlement | name = دایجۆن | official_name = شاری گەورەی دایجۆن | type = شاری گەورە | coordinates = {{Coord|36.350|127.385|type:city|format=dms|display=inline,title}} | image_size = 250px | caption = | image_flag = Flag of Daejeon.svg | image_blank_emblem = Emblem of Daejeon.svg | blank_emblem_type = دروشم | image_map = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 9 | mapframe-point = none | map_size = | map_caption = | pushpin_map = #South Korea | pushpin_label_position = right | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_relief = 1 | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = کۆریای باشوور | subdivision_type1 = [[ھەرێمەکانی کۆریا|ھەرێم]] | subdivision_name1 = ھۆسێۆ | parts_type = ناوچەکان | parts = 5 | government_type = شارەوانی-ئەنجومەن | leader_title = پارێزگار | leader_name = ھۆ تە-جۆنگ _ پارتی دیموکراتی (کۆریای باشوور، ٢٠١٥){{!}} | leader_title1 = دەستە | leader_name1 = ئەنجومەنی شاری گەورەی دایجۆن | area_total_km2 = 539.85 | population_footnotes = <ref name="2023_Population_Stats">{{cite web |author= |date= |title= دانیشتووان، خێزانەکان و یەکەکانی نیشتەجێبوون|url= https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Flist_id%3DA111%26obj_var_id%3D%26seqNo%3D%26tblId%3DDT_1IN0001_ENG%26vw_cd%3DMT_ETITLE%26language%3Den%26orgId%3D101%26path%3D%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do%26conn_path%3DMT_ETITLE%26itm_id%3D%26lang_mode%3Den%26scrId%3D%26|website= kosis.kr|location= |publisher= خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا|access-date=27 January 2025}}</ref> | population_total = 1441203 | population_as_of = شوباتی 2026 | population_note = <ref name="daejeon_stat">{{cite web |title=ئامارەکانی دەجۆن |url=https://www.daejeon.go.kr/sta/ |publisher=حکومەتی شاری گەورەی دەجۆن |access-date=2026-03-25}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = شێوەزار | population_blank1 = چۆنگچێۆنگ | iso_code = KR-30 | demographics_type2 = بەرھەمی ناوخۆیی خاو {{Nobold|(سەرەکی، 2023)}} | demographics2_footnotes = <ref name="index.go.kr">{{cite web|url= https://kostat.go.kr/boardDownload.es?bid=243&list_no=434448&seq=1|title= داهاتی ناوچەیی ساڵی ٢٠٢٣ |website=www.kostat.go.kr}}</ref> | demographics2_title1 = کۆی گشتی | demographics2_info1 = [[وۆنی کۆریای باشوور|وۆن]] 54 تریلیۆن<br />([[دۆلاری ئه‌مریكی|دۆلاری ئه‌مریكی]] 43 ملیار) | demographics2_title2 = بۆ هەر کەسێک | demographics2_info2 = دۆلاری ئه‌مریكی 33,682<ref name="percapita">{{cite web|title=بەرھەمی ناوخۆیی خاوی ناوچەیی، داهاتی ناوچەیی خاو و داهاتی تاکەکەسی|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Fconn_path%3DI2%26tblId%3DDT_1C86%26language%3Den%26orgId%3D101%26|website=nosis.kr}}</ref> | website = {{URL|1=https://www.daejeon.go.kr/dre/index.do|2=daejeon.go.kr}} | custom_label_sec1 = گوڵ | custom_data_sec1 = ماگنۆلیای یولان | custom_label1_sec1 = دار | custom_data1_sec1 = سنۆبەری سووری کۆری | custom_label2_sec1 = باڵندە | custom_data2_sec1 = قەلەڕەشی ڕۆژھەڵاتی }} '''دایجۆن''' ({{Korean|hangul=대전}}؛ ) پێنجەم گەورەترین شاری گەورەی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]، کە ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ١.٥ ملیۆن کەسە.<ref>{{Cite web |title=دانیشتووان، خێزانەکان و یەکەکانی نیشتەجێبوون |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Flist_id%3DA111%26obj_var_id%3D%26seqNo%3D%26tblId%3DDT_1IN0001_ENG%26vw_cd%3DMT_ETITLE%26language%3Den%26orgId%3D101%26path%3D%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do%26conn_path%3DMT_ETITLE%26itm_id%3D%26lang_mode%3Den%26scrId%3D%26 |access-date=27 January 2025 |website=kosis.kr |publisher=خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا}}</ref> شارەکە لە دۆڵێکی ناوەندی نزمی نێوان چیاکانی سۆبایک و ڕووباری گێوم ھەڵکەوتووە، وەک ناوەندێکی تەکنەلۆژیا و توێژینەوە و بەهۆی پەیوەندی نزیکی لەگەڵ ژینگەی سروشتیدا ناسراوە.<ref>{{Cite web |title=١٢ شوێنی سەرنجڕاکێشی دەجۆن |url=https://www.daejeon.go.kr/toe/ToeContentsHtmlView.do?menuSeq=1378 |url-status=live |access-date=18 November 2021 |website=ڕۆشنبیری و گەشتوگوزاری شاری گەورەی دەجۆن |archive-url=https://web.archive.org/web/20180508215023/http://www.daejeon.go.kr:80/toe/ToeContentsHtmlView.do?menuSeq=1378 |archive-date=8 May 2018}}</ref><ref name="HT" /> '''دایجۆن''' ناوەندێکی سەرەکی گواستنەوەیە، کە وەک شارۆچکەی ھێڵی ئاسن گەشەی کردووە، و نزیکەی ٥٠ خولەک دوورە لە [[سێئول]]ەوە بە ڕێگەی شەمەندەفەری خێرای شەمەندەفەری کۆریا ئێکسپرێس یان هێڵی ئاسنی خێرای سوزیۆ-پیۆنگتایک.<ref>{{Cite web |title=خشتەی قطاری KTX {{!}} لە سێئولەوە بۆ دەجۆن |url=http://www.ktxtrains.com/train-seoul-daejeon.html |access-date=2021-03-26 |website=KTX TRAINS |language=en |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420161918/https://www.ktxtrains.com/train-seoul-daejeon.html |url-status=live}}</ref> دایجۆن (لەگەڵ [[سیئۆل|سێئول]]، گواچێۆن و [[سێجۆنگ|شاری سیجۆنگ]]) یەکێکە لە ناوەندەکانی کارگێڕیی کۆریای باشوور. شارەکە ٢٣ زانکۆ و کۆلێژی لەخۆگرتووە، لەوانەش پەیمانگای پێشکەوتووی زانست و تەکنەلۆژیای کۆریا (KAIST) و زانکۆی نیشتمانیی چۆنگنام، هەروەھا پەیمانگاکانی توێژینەوەی حکومی، و ناوەندەکانی توێژینەوە و گەشەپێدان بۆ چەندین کۆمپانیای وەک [[سامسۆنگ]] و [[ئێڵ جی]]، کە زۆربەیان لە دایدۆک ئینۆپۆلیس شارەکەدا ھەڵکەوتوون.<ref>{{Cite web |date=2006-11-18 |title=بەخێر بێن بۆ شاری گەورەی دەجۆن |url=http://www.metro.daejeon.kr/english/investdaejeon/daedeokvalley/daedeoksciencetown.jsp |access-date=2022-10-03 |archive-date=18 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061118140735/http://www.metro.daejeon.kr/english/investdaejeon/daedeokvalley/daedeoksciencetown.jsp |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kang |first=Byung Sam |title=ڕێگا بەرەو کۆریا – پارکی زانست و تەکنەلۆژیا |publisher=دابینکاری داھێنانی کۆریا |year=2021 |isbn=979-11-976808-1-6 |pages=31, 60, 67}}</ref> لە ساڵانی ١٩٨٠کانی سەدەی ڕابردووەوە، چەندین فەرمانگەی کارگێڕیی نیشتمانی لە سێئولەوە گواسترانەوە بۆ دایجۆن، کە زۆربەیان لە ئێستادا لە کۆمەڵگەی حکومی ھەڵکەوتوون، کە بووە ھۆی زیادبوونی دانیشتووانی شارەکە.<ref>{{Cite web |title=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |url=https://gbmo.go.kr/eng/cm/cntnts/cntntsView.do?mi=1445&cntntsId=1221 |access-date=2022-10-03 |website=gbmo.go.kr |language=ko |archive-date=26 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626165748/https://gbmo.go.kr/eng/cm/cntnts/cntntsView.do?mi=1445&cntntsId=1221 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٩دا بەرزکرایەوە بۆ پلەی شاری گەورە.<ref name="dbpia.co.kr">{{cite journal |author=Song-Du-Bum |title=دەجۆن، شاری کارگێڕیی ناوەکی و زانستی-پێشەسازی |journal=گۆکتۆ (وڵات) |date=July 2000 |series=7 |issue=225 |page=70 |url=http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/998530?Seq=4&Collection=0&q=%5B%EB%8C%80%EC%A0%84%20%EA%B3%BC%ED%95%99%C2%A7coldb%C2%A72%C2%A751%C2%A73%5D&Sort=1&SortType=desc&Page=1&PageSize=20&Multimedia=0 |access-date=7 April 2013 |archive-date=3 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203051015/http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/998530?Seq=4&Collection=0&q=%5B%EB%8C%80%EC%A0%84%20%EA%B3%BC%ED%95%99%C2%A7coldb%C2%A72%C2%A751%C2%A73%5D&Sort=1&SortType=desc&Page=1&PageSize=20&Multimedia=0 |url-status=live}}</ref><ref name="MW">{{Cite web |script-title=ko:현대의대전 |url=https://www.daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2041 |access-date=3 October 2022 |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003062847/https://www.daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2041 |url-status=live|title=دەجۆنی هاوچەرخ}}</ref> شارەکە میوانداری لاوەکیی یارییەکانی ئاسیای ١٩٨٦ بوو، میوانداریی ئێکسپۆ ٩٣ و ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتیی بیرکاریی ساڵی ٢٠٠٠ی کرد، و دەبێتە شارەوانی میوانداری سەرەکیی یارییەکانی جیھانیی زانکۆکانی ھاوینی ٢٠٢٧. لە دۆڵێکی نزمدا ھەڵکەوتووە کە سێ ڕووباری سەرەکیی پێدا دەڕژێت، کە لە کۆتاییدا هەمویان لە ڕێگەی ڕووباری گێومەوە دەڕژێنە [[دەریای زەرد]]. شارەکە بە چەندین چیای بچووک دەورەدراوە، و نزیکەی ١٧٠ km لە باشووری [[سێئول]]، ٢٩٠ km لە باکووری [[بوسان]]، و ٧٠ km لە ڕۆژھەڵاتی دەریای زەردەوە دوورە.<ref>{{Cite web |date=2022-07-11 |script-title=ko:위치 {{!}} 대전광역시청 |url=https://daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2033 |access-date=2022-10-03 |archive-date=11 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220711144856/https://daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2033 |url-status=bot: unknown|title=کەشوھەوا {{!}} دەفتەری شاری گەورەی دەجۆن}}</ref> کەشوھەوایەکی چوار وەرزیی ژێر کاریگەریی [[بای وەرزی]] ھەیە کە ھاوینی تەڕ و گەرم و زستانی وشکتر و ساردی ھەیە.<ref>{{Cite web |title=کەشوھەوای دەجۆن، ناوچەی کەشوھەوا، تێکڕای کەشوھەوای مانگانە و داتا مێژووییەکان |url=https://weatherandclimate.com/south-korea/daejeon |access-date=2025-05-05 |website=weatherandclimate.com}}</ref> لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ شارۆچکەی بۆئون و شارۆچکەی ئۆکچێۆن لە [[پارێزگای باکووری چونگچۆنگ]]، لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ [[گۆنگجو]] و گیێریۆنگ لە [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]]، لە باشوورەوە لەگەڵ شارۆچکەی گێومسان و نۆنسان لە پارێزگای چۆنگچێۆنگی باشوور، و لە باکوورەوە لەگەڵ شاری سیجۆنگ و چێۆنگجو لە پارێزگای چۆنگچێۆنگی باکوور. کۆردیناتەکانی لە نێوان ١٢٧°١٤′ تا ١٢٧°٣٣′ درێژیی ڕۆژھەڵات و ٣٦°١٠′ تا ٣٦°٢٩′ پێوی باکووردا دەستپێدەکات. ڕووبەری ٥٣٩.٩٨ ڕووبەری کیلۆمەتری چوارگۆشە دەگرێتەوە و ژمارەی دانیشتووانی ١,٥١٨,٧٧٥ کەس بووە تا ساڵی ٢٠١٥. لە ڕووی کارگێڕییەوە، شارەکە دابەشکراوە بۆ پێنج ناوچە و ٧٩ گەڕەکی کارگێڕی (١٧٧ گەڕەکی یاسایی).<ref name="encykorea.aks.ac.kr">{{cite web |url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0014708 |script-title=ko:대전광역시 (大田廣域市)|title=شاری گەورەی دەجۆن}}</ref> == ڕەچەڵەکی ناو == کۆنترین تۆماری ناوی ھاوچەرخی «دایجۆن» لە پەڕتووکی جوگرافیی ساڵی ١٤٨١ی پێداچوونەوەی زیادکراوی جوگرافیای کۆریایە. «دایجۆن» (대전 大田) وەرگێڕانی ھانجا (پیتە چینییەکان)یە بۆ ناوی ڕەسەنی شوێنەکە بە کۆری کە «ھانبات»ە ({{Korean|hangul=한밭|labels=no}})، واتە {{'}}''کێڵگە گەورەکان''{{'}}. {{'}}''ھانبات''{{'}} وشەیەکی لێکدراوە کە «ھان» (한/زۆرجار لە ھانجادا بە 韓 دەنووسرێت، وەک لە ''کۆریا'') زیاد دەکات، کە واتای گەورە یان زل دەبەخشێت، لەگەڵ وشەی «بات» ({{Korean|hangul=밭|labels=no}})، کە واتای کێڵگە دەبەخشێت، کە دەبێتە کێڵگەی گەورە/زەوی زار.<ref>{{Cite web |last=이 |first=호영 |date=2017-03-01 |script-title=ko:[우리고장 대전(大田) 이야기] 대전 역사가 고작 100년? 조선 초기에도 '한밭'으로 불려 |url=https://www.goodmorningcc.com/news/articleView.html?idxno=58078#:~:text=%EB%8C%80%EC%A0%84,%20%EB%AA%85%EC%B9%AD%EC%9D%98%20%EC%9C%A0%EB%9E%98&text=%EC%88%9C%EC%9A%B0%EB%A6%AC%EB%A7%90%EB%A1%9C%20'%ED%95%9C'%EC%9D%80,(%E5%A4%A7%E7%94%B0)%EC%9D%B4%EB%9D%BC%20%EB%B6%80%EB%A5%B4%EA%B2%8C%20%EB%90%98%EC%97%88%EB%8B%A4. |access-date=2024-10-27 |website=굿모닝충청 |language=ko |title=چیرۆکی دەجۆنی ناوچەکەمان: ئایا مێژووی دەجۆن تەنها ١٠٠ ساڵە؟ لە سەرەتای سەردەمی جۆسۆنیشدا بە 'ھانباط' ناوبراوە}}</ref> ''«ھان» ({{Korean|hangul=한|labels=no}}) وەرگێڕدراوە بۆ «دا» (大) - کە ھەردووکیان واتای گەورە دەبەخشن، و «بات» ({{Korean|hangul=밭|labels=no}}) وەرگێڕدراوە بۆ «جۆن» (田)، کە ھەردووکیان واتای کێڵگە دەبەخشن.'' ناوی ھانبات تا ئێستاش وەک ناوی شەقامێک بۆ ھانبات-دەڕۆ ({{Korean|hangul=한밭대로|labels=no}}) یان ''شەقامی ھانبات'' بەکاردێت، کە شەقامێکە بە درێژی ١٢.٧ کیلۆمەتر کە ناوچەی یوسێۆنگی دایجۆن بە دۆنگ-گو دەبەستێتەوە.[http://www.daejeon.go.kr/cmm/Download.do?filePath=FileUpload%2FBEF%2Fdj2009%2Fincomming%2Fgongbo%2FAKK0A0A0insertdb_jsp%2F2%EA%B0%9C%EC%9D%B4%EC%83%81_%EC%9E%90%EC%B9%98%EA%B5%AC%EC%97%90_%EA%B1%B8%EC%B2%98_%EC%9E%88%EB%8A%94_%EB%8F%84%EB%A1%9C%EA%B5%AC%EA%B0%84_%EB%93%B1%EC%9D%98%EA%B2%B0%EC%A0%95%28%EA%B3%A0%EC%8B%9C_%EC%A0%9C2009-177%ED%98%B8%29.hwp&fileName=2%EA%B0%9C%EC%9D%B4%EC%83%81+%EC%9E%90%EC%B9%98%EA%B5%AC%EC%97%90+%EA%B1%B8%EC%B2%98+%EC%9E%88%EB%8A%94+%EB%8F%84%EB%A1%9C%EA%B5%AC%EA%B0%84+%EB%93%B1%EC%9D%98%EA%B2%B0%EC%A0%95%28%EA%B3%A0%EC%8B%9C+%EC%A0%9C2009-177%ED%98%B8%29.hwp] ئەم ناوە لە چەندین شوێنەواری دیار و دامەزراوەی دیکەی دایجۆنیشدا بوونی ھەیە، لەوانەش زانکۆی نیشتمانیی ھانبات و یاریگای بەیسبۆڵی هانبات. == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{URL|https://www.daejeon.go.kr/dre/index.do|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20160105153523/http://english.visitkorea.or.kr/enu/ATR/SI_EN_3_1_1_1.jsp?areaCode=3 دایجۆن: ماڵپەڕی فەرمی ڕێکخراوی گەشتوگوزاری کۆریا] (ئەرشیڤکراو) {{دەروازە|کۆریای باشوور}} {{پۆلی کۆمنز|Daejeon}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆریای باشوور]] [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] a3nmlu6pg1lklu5azp8dt4de80a1c3r 1695917 1695778 2026-10-27T21:13:49Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695917 wikitext text/x-wiki {{Short description|شارێک لە کۆریای باشوور}} {{Infobox settlement | name = دایجۆن | official_name = شاری گەورەی دایجۆن | type = شاری گەورە | coordinates = {{Coord|36.350|127.385|type:city|format=dms|display=inline,title}} | image_size = 250px | caption = | image_flag = Flag of Daejeon.svg | image_blank_emblem = Emblem of Daejeon.svg | blank_emblem_type = دروشم | image_map = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 9 | mapframe-point = none | map_size = | map_caption = | pushpin_map = #South Korea | pushpin_label_position = right | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_relief = 1 | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = کۆریای باشوور | subdivision_type1 = [[ھەرێمەکانی کۆریا|ھەرێم]] | subdivision_name1 = ھۆسێۆ | parts_type = ناوچەکان | parts = 5 | government_type = شارەوانی-ئەنجومەن | leader_title = پارێزگار | leader_name = ھۆ تە-جۆنگ _ پارتی دیموکراتی (کۆریای باشوور، ٢٠١٥){{!}} | leader_title1 = دەستە | leader_name1 = ئەنجومەنی شاری گەورەی دایجۆن | area_total_km2 = 539.85 | population_footnotes = <ref name="2023_Population_Stats">{{cite web |author= |date= |title= دانیشتووان، خێزانەکان و یەکەکانی نیشتەجێبوون|url= https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Flist_id%3DA111%26obj_var_id%3D%26seqNo%3D%26tblId%3DDT_1IN0001_ENG%26vw_cd%3DMT_ETITLE%26language%3Den%26orgId%3D101%26path%3D%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do%26conn_path%3DMT_ETITLE%26itm_id%3D%26lang_mode%3Den%26scrId%3D%26|website= kosis.kr|location= |publisher= خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا|access-date=27 January 2025}}</ref> | population_total = 1441203 | population_as_of = شوباتی 2026 | population_note = <ref name="daejeon_stat">{{cite web |title=ئامارەکانی دەجۆن |url=https://www.daejeon.go.kr/sta/ |publisher=حکومەتی شاری گەورەی دەجۆن |access-date=2026-03-25}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = شێوەزار | population_blank1 = چۆنگچێۆنگ | iso_code = KR-30 | demographics_type2 = بەرھەمی ناوخۆیی خاو {{Nobold|(سەرەکی، 2023)}} | demographics2_footnotes = <ref name="index.go.kr">{{cite web|url= https://kostat.go.kr/boardDownload.es?bid=243&list_no=434448&seq=1|title= داهاتی ناوچەیی ساڵی ٢٠٢٣ |website=www.kostat.go.kr}}</ref> | demographics2_title1 = کۆی گشتی | demographics2_info1 = [[وۆنی کۆریای باشوور|وۆن]] 54 تریلیۆن<br />([[دۆلاری ئه‌مریكی|دۆلاری ئه‌مریكی]] 43 ملیار) | demographics2_title2 = بۆ هەر کەسێک | demographics2_info2 = دۆلاری ئه‌مریكی 33,682<ref name="percapita">{{cite web|title=بەرھەمی ناوخۆیی خاوی ناوچەیی، داهاتی ناوچەیی خاو و داهاتی تاکەکەسی|url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Fconn_path%3DI2%26tblId%3DDT_1C86%26language%3Den%26orgId%3D101%26|website=nosis.kr}}</ref> | website = {{URL|1=https://www.daejeon.go.kr/dre/index.do|2=daejeon.go.kr}} | custom_label_sec1 = گوڵ | custom_data_sec1 = ماگنۆلیای یولان | custom_label1_sec1 = دار | custom_data1_sec1 = سنۆبەری سووری کۆری | custom_label2_sec1 = باڵندە | custom_data2_sec1 = قەلەڕەشی ڕۆژھەڵاتی }} '''دایجۆن''' ({{Korean|hangul=대전}}؛ ) پێنجەم گەورەترین شاری گەورەی [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]]، کە ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ١.٥ ملیۆن کەسە.<ref>{{Cite web |title=دانیشتووان، خێزانەکان و یەکەکانی نیشتەجێبوون |url=https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?sso=ok&returnurl=https%3A%2F%2Fkosis.kr%3A443%2FstatHtml%2FstatHtml.do%3Flist_id%3DA111%26obj_var_id%3D%26seqNo%3D%26tblId%3DDT_1IN0001_ENG%26vw_cd%3DMT_ETITLE%26language%3Den%26orgId%3D101%26path%3D%252Feng%252FstatisticsList%252FstatisticsListIndex.do%26conn_path%3DMT_ETITLE%26itm_id%3D%26lang_mode%3Den%26scrId%3D%26 |access-date=27 January 2025 |website=kosis.kr |publisher=خزمەتگوزاری زانیاری ئاماری کۆریا}}</ref> شارەکە لە دۆڵێکی ناوەندی نزمی نێوان چیاکانی سۆبایک و ڕووباری گێوم ھەڵکەوتووە، وەک ناوەندێکی تەکنەلۆژیا و توێژینەوە و بەهۆی پەیوەندی نزیکی لەگەڵ ژینگەی سروشتیدا ناسراوە.<ref>{{Cite web |title=١٢ شوێنی سەرنجڕاکێشی دەجۆن |url=https://www.daejeon.go.kr/toe/ToeContentsHtmlView.do?menuSeq=1378 |url-status=live |access-date=18 November 2021 |website=ڕۆشنبیری و گەشتوگوزاری شاری گەورەی دەجۆن |archive-url=https://web.archive.org/web/20180508215023/http://www.daejeon.go.kr:80/toe/ToeContentsHtmlView.do?menuSeq=1378 |archive-date=8 May 2018}}</ref><ref name="HT" /> '''دایجۆن''' ناوەندێکی سەرەکی گواستنەوەیە، کە وەک شارۆچکەی ھێڵی ئاسن گەشەی کردووە، و نزیکەی ٥٠ خولەک دوورە لە [[سێئول]]ەوە بە ڕێگەی شەمەندەفەری خێرای شەمەندەفەری کۆریا ئێکسپرێس یان هێڵی ئاسنی خێرای سوزیۆ-پیۆنگتایک.<ref>{{Cite web |title=خشتەی قطاری KTX {{!}} لە سێئولەوە بۆ دەجۆن |url=http://www.ktxtrains.com/train-seoul-daejeon.html |access-date=2021-03-26 |website=KTX TRAINS |language=en |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420161918/https://www.ktxtrains.com/train-seoul-daejeon.html |url-status=live}}</ref> دایجۆن (لەگەڵ [[سیئۆل|سێئول]]، گواچێۆن و [[سێجۆنگ|شاری سیجۆنگ]]) یەکێکە لە ناوەندەکانی کارگێڕیی کۆریای باشوور. شارەکە ٢٣ زانکۆ و کۆلێژی لەخۆگرتووە، لەوانەش پەیمانگای پێشکەوتووی زانست و تەکنەلۆژیای کۆریا (KAIST) و زانکۆی نیشتمانیی چۆنگنام، هەروەھا پەیمانگاکانی توێژینەوەی حکومی، و ناوەندەکانی توێژینەوە و گەشەپێدان بۆ چەندین کۆمپانیای وەک [[سامسۆنگ]] و [[ئێڵ جی]]، کە زۆربەیان لە دایدۆک ئینۆپۆلیس شارەکەدا ھەڵکەوتوون.<ref>{{Cite web |date=2006-11-18 |title=بەخێر بێن بۆ شاری گەورەی دەجۆن |url=http://www.metro.daejeon.kr/english/investdaejeon/daedeokvalley/daedeoksciencetown.jsp |access-date=2022-10-03 |archive-date=18 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061118140735/http://www.metro.daejeon.kr/english/investdaejeon/daedeokvalley/daedeoksciencetown.jsp |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kang |first=Byung Sam |title=ڕێگا بەرەو کۆریا – پارکی زانست و تەکنەلۆژیا |publisher=دابینکاری داھێنانی کۆریا |year=2021 |isbn=979-11-976808-1-6 |pages=31, 60, 67}}</ref> لە ساڵانی ١٩٨٠کانی سەدەی ڕابردووەوە، چەندین فەرمانگەی کارگێڕیی نیشتمانی لە سێئولەوە گواسترانەوە بۆ دایجۆن، کە زۆربەیان لە ئێستادا لە کۆمەڵگەی حکومی ھەڵکەوتوون، کە بووە ھۆی زیادبوونی دانیشتووانی شارەکە.<ref>{{Cite web |title=نووسینگەی بەڕێوەبردنی باڵەخانەکانی حکوومەت |url=https://gbmo.go.kr/eng/cm/cntnts/cntntsView.do?mi=1445&cntntsId=1221 |access-date=2022-10-03 |website=gbmo.go.kr |language=ko |archive-date=26 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626165748/https://gbmo.go.kr/eng/cm/cntnts/cntntsView.do?mi=1445&cntntsId=1221 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٩دا بەرزکرایەوە بۆ پلەی شاری گەورە.<ref name="dbpia.co.kr">{{cite journal |author=Song-Du-Bum |title=دەجۆن، شاری کارگێڕیی ناوەکی و زانستی-پێشەسازی |journal=گۆکتۆ (وڵات) |date=July 2000 |series=7 |issue=225 |page=70 |url=http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/998530?Seq=4&Collection=0&q=%5B%EB%8C%80%EC%A0%84%20%EA%B3%BC%ED%95%99%C2%A7coldb%C2%A72%C2%A751%C2%A73%5D&Sort=1&SortType=desc&Page=1&PageSize=20&Multimedia=0 |access-date=7 April 2013 |archive-date=3 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203051015/http://www.dbpia.co.kr/Journal/ArticleDetail/998530?Seq=4&Collection=0&q=%5B%EB%8C%80%EC%A0%84%20%EA%B3%BC%ED%95%99%C2%A7coldb%C2%A72%C2%A751%C2%A73%5D&Sort=1&SortType=desc&Page=1&PageSize=20&Multimedia=0 |url-status=live}}</ref><ref name="MW">{{Cite web |script-title=ko:현대의대전 |url=https://www.daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2041 |access-date=3 October 2022 |archive-date=3 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003062847/https://www.daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2041 |url-status=live|title=دەجۆنی هاوچەرخ}}</ref> شارەکە میوانداری لاوەکیی یارییەکانی ئاسیای ١٩٨٦ بوو، میوانداریی ئێکسپۆ ٩٣ و ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتیی بیرکاریی ساڵی ٢٠٠٠ی کرد، و دەبێتە شارەوانی میوانداری سەرەکیی یارییەکانی جیھانیی زانکۆکانی ھاوینی ٢٠٢٧. لە دۆڵێکی نزمدا ھەڵکەوتووە کە سێ ڕووباری سەرەکیی پێدا دەڕژێت، کە لە کۆتاییدا هەمویان لە ڕێگەی ڕووباری گێومەوە دەڕژێنە [[دەریای زەرد]]. شارەکە بە چەندین چیای بچووک دەورەدراوە، و نزیکەی ١٧٠ km لە باشووری [[سێئول]]، ٢٩٠ km لە باکووری [[بوسان]]، و ٧٠ km لە ڕۆژھەڵاتی دەریای زەردەوە دوورە.<ref>{{Cite web |date=2022-07-11 |script-title=ko:위치 {{!}} 대전광역시청 |url=https://daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2033 |access-date=2022-10-03 |archive-date=11 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220711144856/https://daejeon.go.kr/drh/DrhContentsHtmlView.do?menuSeq=2033 |url-status=bot: unknown|title=کەشوھەوا {{!}} دەفتەری شاری گەورەی دەجۆن}}</ref> کەشوھەوایەکی چوار وەرزیی ژێر کاریگەریی [[بای وەرزی]] ھەیە کە ھاوینی تەڕ و گەرم و زستانی وشکتر و ساردی ھەیە.<ref>{{Cite web |title=کەشوھەوای دەجۆن، ناوچەی کەشوھەوا، تێکڕای کەشوھەوای مانگانە و داتا مێژووییەکان |url=https://weatherandclimate.com/south-korea/daejeon |access-date=2025-05-05 |website=weatherandclimate.com}}</ref> لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ شارۆچکەی بۆئون و شارۆچکەی ئۆکچێۆن لە [[پارێزگای باکووری چونگچۆنگ]]، لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ [[گۆنگجو]] و گیێریۆنگ لە [[پارێزگای باشووری چونگچۆنگ]]، لە باشوورەوە لەگەڵ شارۆچکەی گێومسان و نۆنسان لە پارێزگای چۆنگچێۆنگی باشوور، و لە باکوورەوە لەگەڵ شاری سیجۆنگ و چێۆنگجو لە پارێزگای چۆنگچێۆنگی باکوور. کۆردیناتەکانی لە نێوان ١٢٧°١٤′ تا ١٢٧°٣٣′ درێژیی ڕۆژھەڵات و ٣٦°١٠′ تا ٣٦°٢٩′ پێوی باکووردا دەستپێدەکات. ڕووبەری ٥٣٩.٩٨ ڕووبەری کیلۆمەتری چوارگۆشە دەگرێتەوە و ژمارەی دانیشتووانی ١,٥١٨,٧٧٥ کەس بووە تا ساڵی ٢٠١٥. لە ڕووی کارگێڕییەوە، شارەکە دابەشکراوە بۆ پێنج ناوچە و ٧٩ گەڕەکی کارگێڕی (١٧٧ گەڕەکی یاسایی).<ref name="encykorea.aks.ac.kr">{{cite web |url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0014708 |script-title=ko:대전광역시 (大田廣域市)|title=شاری گەورەی دەجۆن}}</ref> == ڕەچەڵەکی ناو == کۆنترین تۆماری ناوی ھاوچەرخی «دایجۆن» لە پەڕتووکی جوگرافیی ساڵی ١٤٨١ی پێداچوونەوەی زیادکراوی جوگرافیای کۆریایە. «دایجۆن» (대전 大田) وەرگێڕانی ھانجا (پیتە چینییەکان)یە بۆ ناوی ڕەسەنی شوێنەکە بە کۆری کە «ھانبات»ە ({{Korean|hangul=한밭|labels=no}})، واتە {{'}}''کێڵگە گەورەکان''{{'}}. {{'}}''ھانبات''{{'}} وشەیەکی لێکدراوە کە «ھان» (한/زۆرجار لە ھانجادا بە 韓 دەنووسرێت، وەک لە ''کۆریا'') زیاد دەکات، کە واتای گەورە یان زل دەبەخشێت، لەگەڵ وشەی «بات» ({{Korean|hangul=밭|labels=no}})، کە واتای کێڵگە دەبەخشێت، کە دەبێتە کێڵگەی گەورە/زەوی زار.<ref>{{Cite web |last=이 |first=호영 |date=2017-03-01 |script-title=ko:[우리고장 대전(大田) 이야기] 대전 역사가 고작 100년? 조선 초기에도 '한밭'으로 불려 |url=https://www.goodmorningcc.com/news/articleView.html?idxno=58078#:~:text=%EB%8C%80%EC%A0%84,%20%EB%AA%85%EC%B9%AD%EC%9D%98%20%EC%9C%A0%EB%9E%98&text=%EC%88%9C%EC%9A%B0%EB%A6%AC%EB%A7%90%EB%A1%9C%20'%ED%95%9C'%EC%9D%80,(%E5%A4%A7%E7%94%B0)%EC%9D%B4%EB%9D%BC%20%EB%B6%80%EB%A5%B4%EA%B2%8C%20%EB%90%98%EC%97%88%EB%8B%A4. |access-date=2024-10-27 |website=굿모닝충청 |language=ko |title=چیرۆکی دەجۆنی ناوچەکەمان: ئایا مێژووی دەجۆن تەنها ١٠٠ ساڵە؟ لە سەرەتای سەردەمی جۆسۆنیشدا بە 'ھانباط' ناوبراوە}}</ref> ''«ھان» ({{Korean|hangul=한|labels=no}}) وەرگێڕدراوە بۆ «دا» (大) - کە ھەردووکیان واتای گەورە دەبەخشن، و «بات» ({{Korean|hangul=밭|labels=no}}) وەرگێڕدراوە بۆ «جۆن» (田)، کە ھەردووکیان واتای کێڵگە دەبەخشن.'' ناوی ھانبات تا ئێستاش وەک ناوی شەقامێک بۆ ھانبات-دەڕۆ ({{Korean|hangul=한밭대로|labels=no}}) یان ''شەقامی ھانبات'' بەکاردێت، کە شەقامێکە بە درێژی ١٢.٧ کیلۆمەتر کە ناوچەی یوسێۆنگی دایجۆن بە دۆنگ-گو دەبەستێتەوە.[http://www.daejeon.go.kr/cmm/Download.do?filePath=FileUpload%2FBEF%2Fdj2009%2Fincomming%2Fgongbo%2FAKK0A0A0insertdb_jsp%2F2%EA%B0%9C%EC%9D%B4%EC%83%81_%EC%9E%90%EC%B9%98%EA%B5%AC%EC%97%90_%EA%B1%B8%EC%B2%98_%EC%9E%88%EB%8A%94_%EB%8F%84%EB%A1%9C%EA%B5%AC%EA%B0%84_%EB%93%B1%EC%9D%98%EA%B2%B0%EC%A0%95%28%EA%B3%A0%EC%8B%9C_%EC%A0%9C2009-177%ED%98%B8%29.hwp&fileName=2%EA%B0%9C%EC%9D%B4%EC%83%81+%EC%9E%90%EC%B9%98%EA%B5%AC%EC%97%90+%EA%B1%B8%EC%B2%98+%EC%9E%88%EB%8A%94+%EB%8F%84%EB%A1%9C%EA%B5%AC%EA%B0%84+%EB%93%B1%EC%9D%98%EA%B2%B0%EC%A0%95%28%EA%B3%A0%EC%8B%9C+%EC%A0%9C2009-177%ED%98%B8%29.hwp] ئەم ناوە لە چەندین شوێنەواری دیار و دامەزراوەی دیکەی دایجۆنیشدا بوونی ھەیە، لەوانەش زانکۆی نیشتمانیی ھانبات و یاریگای بەیسبۆڵی هانبات. == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{URL|https://www.daejeon.go.kr/dre/index.do|ماڵپەڕی فەرمی}} {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20160105153523/http://english.visitkorea.or.kr/enu/ATR/SI_EN_3_1_1_1.jsp?areaCode=3 دایجۆن: ماڵپەڕی فەرمی ڕێکخراوی گەشتوگوزاری کۆریا] (ئەرشیڤکراو) {{دەروازە|کۆریای باشوور}} {{پۆلی کۆمنز|Daejeon}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆریای باشوور]] [[پۆل:جوگرافیای کۆریای باشوور]] [[پۆل:ھەرێمەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:شارە تایبەت و شارەوانییەکان لە کۆریای باشوور]] omw5iix5mbu071uavd65yc884t1slq5 3 305713 1695700 2026-10-27T15:26:51Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1695700 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٥:٢٦، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) tuour9y4md29pp2oh1mv6waigy9tlai 0 305714 1695709 2026-10-27T15:43:51Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[زنجیرەچیا]]ی گواستەوە بۆ [[زنجیرەکێو]]: بەپێی [[کێو]] 1695709 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[زنجیرەکێو]] 3c6hsw1f1ms1ihvit13au5dscv0qwyg 1 305715 1695711 2026-10-27T15:43:51Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[وتووێژ:زنجیرەچیا]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:زنجیرەکێو]]: بەپێی [[کێو]] 1695711 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:زنجیرەکێو]] swni4eup0ehfb9bu8o9jheq4oa7dix9 3 305716 1695725 2026-10-27T16:26:37Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1695725 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٦:٢٦، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 4bo98jddg51uvpx9j9urmgacczalthl 0 305717 1695799 2026-10-27T17:31:03Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox presidential government | government_name = حکوومەتی کۆریای باشوور | nativename = {{Korean|대한민국 정부|labels=no}} | image = Emblem of the Government of the Republic of Korea (Korean, horizontal).svg | image_size = 220px | caption = دروشمی حکوومەتی (جێبەجێکاری) کۆریای باشوور | date = {{start date and age|df=y|1919|4|11}} (حکوو...»ەوە 1695799 wikitext text/x-wiki {{Infobox presidential government | government_name = حکوومەتی کۆریای باشوور | nativename = {{Korean|대한민국 정부|labels=no}} | image = Emblem of the Government of the Republic of Korea (Korean, horizontal).svg | image_size = 220px | caption = دروشمی حکوومەتی (جێبەجێکاری) کۆریای باشوور | date = {{start date and age|df=y|1919|4|11}} (حکوومەتی کاتیی کۆریای باشوور)<br>{{start date and age|df=y|1948|8|15}} (کۆماری یەکەم)<br>{{start date and age|df=y|1988|2|25}} ([[مێژووی کۆریای باشوور#کۆماری شەشەم (١٩٨٧–تا ئێستا)|شێوازی ئێستا]]) | jurisdiction = [[کۆریای باشوور]] | url = {{Official URL}} | legislature = کۆمەڵەی نیشتمانی | meeting_place = باڵەخانەی کۆمەڵەی نیشتمانی | leader_title = سەرۆک کۆمار | headquarters = چۆنگ وا دای، [[سێئول]] | appointed = | main_organ = ئەنجومەنی دەوڵەتی | departments = ١٩ | court = دادگای باڵا | seat = ناوچەی سۆچۆ، سێئول | court1 = دادگای دەستووری | seat1 = ناوچەی جۆنگنۆ، سێئول }} حکوومەتی کۆریای باشوور حکوومەتی نیشتمانیی [[کۆریای باشوور|کۆماری کۆریایە]]، کە لەلایەن دەستووری کۆریای باشوورەوە وەک دەسەڵاتی جێبەجێکاری، یاسادانان و دادوەریی کۆمارەکە دامەزراوە. [[سەرۆک کۆماری کۆریای باشوور|سەرۆک کۆمار]] وەک سەرۆکی دەوڵەت کار دەکات و باڵاترین کەسایەتی دەسەڵاتی جێبەجێکارە لە وڵاتدا، دوای ئەویش [[سەرۆک وەزیرانی کۆریای باشوور|سەرۆک وەزیران]] و وەزیرەکانی حکوومەت بە ڕیزبەندی دێن.<ref>{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/what-type-of-government-does-south-korea-have.html|title=کۆریای باشوور خاوەنی چ جۆرە حکوومەتێکە؟|website=WorldAtlas|date=28 March 2019 |language=en|access-date=2020-01-06}}</ref> لقەکانی جێبەجێکار و یاسادانان سەرەکی لە ئاستی نیشتمانیدا کار دەکەن، هەرچەندە وەزارەتە جۆراوجۆرەکانی نێو لقی جێبەجێکاریش ئەرکە خۆجێییەکان ئەنجام دەدەن. حکوومەتە خۆجێییەکان نیمچە سەربەخۆن و دەسەڵاتی جێبەجێکار و یاسادانانی تایبەت بە خۆیان هەیە. لقی دادوەریش لە هەردوو ئاستی نیشتمانی و خۆجێیدا کار دەکات. پێکهاتەی حکوومەتی کۆریای باشوور لەلایەن دەستووری کۆماری کۆریاوە دیاری دەکرێت. ئەم بەڵگەنامەیە چەندین جار لە دوای یەکەم دەرچوونی لە ساڵی ١٩٤٨ەوە هەموار کراوەتەوە (بۆ وردەکارییەکان، بڕوانە [[مێژووی کۆریای باشوور]]). لەگەڵ ئەوەشدا، زۆرێک لە تایبەتمەندییە فراوانەکانی پاراستووە؛ بە ناوبردنی کۆماری دووەمی کۆریای باشوور کە تەمەنی کورت بوو، وڵات هەمیشە خاوەنی سەرۆکێکی جێبەجێکاری سەربەخۆ بووە لە شێوەی سەرۆک کۆمارێکدا. وەک زۆرێک لە سیستمە سەرۆکایەتییەکانی تر، سیستمێک لە هاوسەنگی و چاودێری پەیڕەو دەکرێت. بۆ نموونە، دادوەرانی دادگای دەستووری بەشێکیان لەلایەن دەسەڵاتی جێبەجێکارەوە و بەشێکیان لەلایەن دەسەڵاتی یاسادانانەوە دەستنیشان دەکرێن. هەروەها، کاتێک بڕیارنامەیەکی لەکارلادان لەلایەن دەسەڵاتی یاسادانانەوە پەسەند دەکرێت، بۆ بڕیاری کۆتایی ڕەوانەی دەسەڵاتی دادوەری دەکرێت. == دەسەڵاتی جێبەجێکردن == دەسەڵاتی جێبەجێکردن لەلایەن [[سەرۆک کۆماری کۆریای باشوور|سەرۆک کۆمارەوە]] سەرپەرشتی دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://www.law.go.kr/lsSc.do?menuId=0&subMenu=1&p=&query=%EC%A0%95%EB%B6%80%EC%A1%B0%EC%A7%81%EB%B2%95#J66:0}}</ref> سەرۆک کۆمار بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ لەلایەن گەلەوە هەڵدەبژێردرێت، و تاقە ئەندامی هەڵبژێردراوی دەسەڵاتی جێبەجێکردنی نیشتمانییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://www.law.go.kr/lsSc.do?menuId=0&subMenu=1&p=&query=%EC%A0%95%EB%B6%80%EC%A1%B0%EC%A7%81%EB%B2%95#J67:0}}</ref> سەرۆک بۆ یەک خولی پێنج ساڵە خزمەت دەکات؛ خولی زیادە ڕێگەپێدراو نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://www.law.go.kr/lsSc.do?menuId=0&subMenu=1&p=&query=%EC%A0%95%EB%B6%80%EC%A1%B0%EC%A7%81%EB%B2%95#J70:0}}</ref> سەرۆک کۆمار ماوەیەکی دیاریکراو لە ئەركەکەیدا دەبێت، بەبێ ڕەچاوکردنی متمانەی پەرلەمان (کۆمەڵەی نیشتمانی).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=칼럼니스트 |first=양권모 |ڕێکەوت=2013-11-29 |سەردێڕ=[여적]국회 해산 제도 |ناونیشان=https://www.khan.co.kr/article/201311292122425#ENT |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=경향신문 |زمان=ko}}</ref> بەڵام، لەوانەیە سەرۆک کۆمار لەلایەن پەرلەمانەوە لەسەر کار لاببرێت (لەکاربخرێت) بەهۆی پێشێلکردنی دەستوور یان یاسا، و ئەم بڕگەیە دەپەڕێتەوە بۆ سەرۆک وەزیران، وەزیرەکان، سەرۆکی وەزارەتە جێبەجێکارەکان، دادوەرانی دادگای دەستووری، دادوەران، ئەندامانی کۆمسیۆنی نیشتمانیی هەڵبژاردنەکان، سەرۆک و ئەندامانی دەستەی چاودێری و پشکنین، و فەرمانبەرانی دیکەی خزمەتی گشتی وەک ئەوەی لە یاسادا دیاریکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=https://www.law.go.kr/%EB%B2%95%EB%A0%B9/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD%ED%97%8C%EB%B2%95 |ناونیشان=https://www.law.go.kr/%EB%B2%95%EB%A0%B9/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD%ED%97%8C%EB%B2%95 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20261014092210/https://www.law.go.kr/%EB%B2%95%EB%A0%B9/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD%ED%97%8C%EB%B2%95 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2026-10-14 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=www.law.go.kr |زمان=ko}}</ref> هەرکاتێک پەرلەمان دەنگی بە دەستلەکارکێشانەوە یان لەکارخستنەکە دا، دەبێت دادگای دەستووری یان بڕیاری لەکارخستنەکە پشتڕاست بکاتەوە یان ڕەتی بکاتەوە، کە ئەمەش جارێکی دیکە ڕەنگدانەوەی سیستەمی هاوسەنگی و چاودێریی نێوان سێ دەسەڵاتەکەی حکومەتە. == سەرچاوەکان == <references />{{دەروازە|کۆریای باشوور}} [[پۆل:حکوومەتی کۆریای باشوور]] [[پۆل:کۆریای باشوور]] t23i4i3tjeeef28jud6h2e57pcaghx2 1695801 1695799 2026-10-27T17:38:37Z Bilalinfo 57400 1695801 wikitext text/x-wiki {{Infobox presidential government | government_name = حکوومەتی کۆریای باشوور | nativename = {{Korean|대한민국 정부|labels=no}} | image = Emblem of the Government of the Republic of Korea (Korean, horizontal).svg | image_size = 220px | caption = دروشمی حکوومەتی (جێبەجێکاری) کۆریای باشوور | date = {{start date and age|df=y|1919|4|11}} (حکوومەتی کاتیی کۆریای باشوور)<br>{{start date and age|df=y|1948|8|15}} (کۆماری یەکەم)<br>{{start date and age|df=y|1988|2|25}} ([[مێژووی کۆریای باشوور#کۆماری شەشەم (١٩٨٧–تا ئێستا)|شێوازی ئێستا]]) | jurisdiction = [[کۆریای باشوور]] | url = {{Official URL}} | legislature = کۆمەڵەی نیشتمانی | meeting_place = باڵەخانەی کۆمەڵەی نیشتمانی | leader_title = سەرۆک کۆمار | headquarters = چۆنگ وا دای، [[سێئول]] | appointed = | main_organ = ئەنجومەنی دەوڵەتی | departments = ١٩ | court = دادگای باڵا | seat = ناوچەی سۆچۆ، سێئول | court1 = دادگای دەستووری | seat1 = ناوچەی جۆنگنۆ، سێئول }} حکوومەتی کۆریای باشوور حکوومەتی نیشتمانیی [[کۆریای باشوور|کۆماری کۆریایە]]، کە لەلایەن دەستووری کۆریای باشوورەوە وەک دەسەڵاتی جێبەجێکاری، یاسادانان و دادوەریی کۆمارەکە دامەزراوە. [[سەرۆک کۆماری کۆریای باشوور|سەرۆک کۆمار]] وەک سەرۆکی دەوڵەت کار دەکات و باڵاترین کەسایەتی دەسەڵاتی جێبەجێکارە لە وڵاتدا، دوای ئەویش [[سەرۆک وەزیرانی کۆریای باشوور|سەرۆک وەزیران]] و وەزیرەکانی حکوومەت بە ڕیزبەندی دێن.<ref>{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/what-type-of-government-does-south-korea-have.html|title=کۆریای باشوور خاوەنی چ جۆرە حکوومەتێکە؟|website=WorldAtlas|date=28 March 2019 |language=en|access-date=2020-01-06}}</ref> لقەکانی جێبەجێکار و یاسادانان سەرەکی لە ئاستی نیشتمانیدا کار دەکەن، هەرچەندە وەزارەتە جۆراوجۆرەکانی نێو لقی جێبەجێکاریش ئەرکە خۆجێییەکان ئەنجام دەدەن. حکوومەتە خۆجێییەکان نیمچە سەربەخۆن و دەسەڵاتی جێبەجێکار و یاسادانانی تایبەت بە خۆیان هەیە. لقی دادوەریش لە هەردوو ئاستی نیشتمانی و خۆجێیدا کار دەکات. پێکهاتەی حکوومەتی کۆریای باشوور لەلایەن دەستووری کۆماری کۆریاوە دیاری دەکرێت. ئەم بەڵگەنامەیە چەندین جار لە دوای یەکەم دەرچوونی لە ساڵی ١٩٤٨ەوە هەموار کراوەتەوە (بۆ وردەکارییەکان، بڕوانە [[مێژووی کۆریای باشوور]]). لەگەڵ ئەوەشدا، زۆرێک لە تایبەتمەندییە فراوانەکانی پاراستووە؛ بە ناوبردنی کۆماری دووەمی کۆریای باشوور کە تەمەنی کورت بوو، وڵات هەمیشە خاوەنی سەرۆکێکی جێبەجێکاری سەربەخۆ بووە لە شێوەی سەرۆک کۆمارێکدا. وەک زۆرێک لە سیستمە سەرۆکایەتییەکانی تر، سیستمێک لە هاوسەنگی و چاودێری پەیڕەو دەکرێت. بۆ نموونە، دادوەرانی دادگای دەستووری بەشێکیان لەلایەن دەسەڵاتی جێبەجێکارەوە و بەشێکیان لەلایەن دەسەڵاتی یاسادانانەوە دەستنیشان دەکرێن. هەروەها، کاتێک بڕیارنامەیەکی لەکارلادان لەلایەن دەسەڵاتی یاسادانانەوە پەسەند دەکرێت، بۆ بڕیاری کۆتایی ڕەوانەی دەسەڵاتی دادوەری دەکرێت. == دەسەڵاتی جێبەجێکردن == دەسەڵاتی جێبەجێکردن لەلایەن [[سەرۆک کۆماری کۆریای باشوور|سەرۆک کۆمارەوە]] سەرپەرشتی دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://www.law.go.kr/lsSc.do?menuId=0&subMenu=1&p=&query=%EC%A0%95%EB%B6%80%EC%A1%B0%EC%A7%81%EB%B2%95#J66:0}}</ref> سەرۆک کۆمار بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ لەلایەن گەلەوە هەڵدەبژێردرێت، و تاقە ئەندامی هەڵبژێردراوی دەسەڵاتی جێبەجێکردنی نیشتمانییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://www.law.go.kr/lsSc.do?menuId=0&subMenu=1&p=&query=%EC%A0%95%EB%B6%80%EC%A1%B0%EC%A7%81%EB%B2%95#J67:0}}</ref> سەرۆک بۆ یەک خولی پێنج ساڵە خزمەت دەکات؛ خولی زیادە ڕێگەپێدراو نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ= |ناونیشان=http://www.law.go.kr/lsSc.do?menuId=0&subMenu=1&p=&query=%EC%A0%95%EB%B6%80%EC%A1%B0%EC%A7%81%EB%B2%95#J70:0}}</ref> سەرۆک کۆمار ماوەیەکی دیاریکراو لە ئەركەکەیدا دەبێت، بەبێ ڕەچاوکردنی متمانەی پەرلەمان (کۆمەڵەی نیشتمانی).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=칼럼니스트 |first=양권모 |ڕێکەوت=2013-11-29 |سەردێڕ=[여적]국회 해산 제도 |ناونیشان=https://www.khan.co.kr/article/201311292122425#ENT |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=경향신문 |زمان=ko}}</ref> بەڵام، لەوانەیە سەرۆک کۆمار لەلایەن پەرلەمانەوە لەسەر کار لاببرێت (لەکاربخرێت) بەهۆی پێشێلکردنی دەستوور یان یاسا، و ئەم بڕگەیە دەپەڕێتەوە بۆ سەرۆک وەزیران، وەزیرەکان، سەرۆکی وەزارەتە جێبەجێکارەکان، دادوەرانی دادگای دەستووری، دادوەران، ئەندامانی کۆمسیۆنی نیشتمانیی هەڵبژاردنەکان، سەرۆک و ئەندامانی دەستەی چاودێری و پشکنین، و فەرمانبەرانی دیکەی خزمەتی گشتی وەک ئەوەی لە یاسادا دیاریکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=https://www.law.go.kr/%EB%B2%95%EB%A0%B9/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD%ED%97%8C%EB%B2%95 |ناونیشان=https://www.law.go.kr/%EB%B2%95%EB%A0%B9/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD%ED%97%8C%EB%B2%95 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20261014092210/https://www.law.go.kr/%EB%B2%95%EB%A0%B9/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD%ED%97%8C%EB%B2%95 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2026-10-14 |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-27 |وێبگە=www.law.go.kr |زمان=ko}}</ref> هەرکاتێک پەرلەمان دەنگی بە دەستلەکارکێشانەوە یان لەکارخستنەکە دا، دەبێت دادگای دەستووری یان بڕیاری لەکارخستنەکە پشتڕاست بکاتەوە یان ڕەتی بکاتەوە، کە ئەمەش جارێکی دیکە ڕەنگدانەوەی سیستەمی هاوسەنگی و چاودێریی نێوان سێ دەسەڵاتەکەی حکومەتە. == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:حکوومەتی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٤٨ لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی کۆریای باشوور]] {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|سیاسەت|5=یاسا|ژیاننامە|زانستی سیاسەت}} q48uc9j1dcjdxli1syc9pqislknykk3 3 305718 1695803 2026-10-27T17:58:11Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1695803 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٧:٥٨، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) nblb6mah4hri9bypcgm4biel8a04w91 0 305719 1695817 2026-10-27T19:21:35Z مامۆستا 39489 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1380437318|Norman Finkelstein]]» 1695817 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''نۆرمان گاری فینکلشتاین''' ( {{IPAc-en|ˈ|f|ɪ|ŋ|k|əl|s|t|iː|n}} {{Respell|FING|kəl|steen}} ; لەدایکبووی ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٥٣) [[زانستی سیاسی|زانایەکی سیاسی]] و [[ھەڵسووڕاوی|چالاکوانی]] ئەمریکییە. بوارە سەرەکییەکانی لێکۆڵینەوەکانی بریتین لە سیاسەتی [[ھۆلۆکۆست|هۆلۆکۆست]] و [[ململانێی فەلەستین و ئیسرائیل|ململانێی ئیسرائیل و فەلەستین]] . فینکلشتاین لە [[نیوویۆرک|شاری نیویۆرک]] لەدایکبووە، لە دایک و باوکێکی جولەکە کە لە هۆلۆکۆست ڕزگاریان بووە . دەرچووی زانکۆی بینگهامتۆنە و دکتۆرای وەرگرتووە. لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی پرینستۆن]] . پۆستی مامۆستای لە کۆلێژی بروکلن و زانکۆی ڕوتگێرز و کۆلێژی هەنتەر و زانکۆی نیویۆرک و زانکۆی دیپاول وەرگرتووە، کە لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠٠٧ مامۆستای یاریدەدەر بووە. لە ساڵی ٢٠٠٦، لیژنەکانی بەش و کۆلێژەکان لە زانکۆی دیپاول دەنگیان دا بە پێدانی پۆستی فینکلشتاین. بە هۆکاری ئاشکرا نەکراو ئیدارەی زانکۆکە پۆستی نەکرد، و دوای گەیشتن بە ڕێککەوتن لەگەڵ زانکۆکە دەستلەکارکێشانەوەی خۆی ڕاگەیاند. <ref name="depaulJointStatement">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 5, 2007 |ناونیشان=http://newsroom.depaul.edu/NewsReleases/showNews.aspx?NID=1655 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150115192710/http://newsroom.depaul.edu/NewsReleases/showNews.aspx?NID=1655 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 15, 2015}}</ref> فینکلشتاین لە ساڵی ٢٠٠٠ دوای بڵاوکردنەوەی ''پیشەسازی هۆلۆکۆست'', کتێبێک کە تێیدا دەنووسێت یادەوەری هۆلۆکۆست وەک چەکێکی ئایدیۆلۆژی دەقۆزرێتەوە بۆ ئەوەی ئیسرائیل پلەیەک لە بەرگری لە ڕەخنەکان دابین بکات، بەرزبووەوە بۆ ناوبانگ. <ref name="NFHI">{{Cite book|last=Finkelstein|first=Norman|title=''The Holocaust Industry: Reflections on the Exploitation of Jewish Suffering''|publisher=Verso|year=2003|edition=2nd|page=xi}}</ref> ڕەخنەگری سیاسەتی ئیسرائیل و چینە حوکمڕانەکەیە. حکومەتی ئیسرائیل لە ساڵی ٢٠٠٨دا بۆ ماوەی دە ساڵ ڕێگری لە چوونە ناو وڵاتەکەی کرد. {{Sfn|Friel|2013}} فینکلشتاین ئیسرائیلی بە "دەوڵەتی باڵادەستی جولەکەکان (واتای ئەوەی جولەکەکان خۆیان پێ باڵاترە لە خەڵکانی تر)" ناوبردووە، و بە ئەنجامدانی تاوانی ئەپارتاید لە دژی [[فەلەستینییەکان|گەلی فەلەستین]] سەیری دەکات. <ref name="nfmw">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Finkelstein |first=Norman G. |ڕێکەوت=15 January 2021 |ناونیشان=https://mondoweiss.net/2021/01/the-jewish-supremacist-state-a-comment-on-btselems-apartheid-regime-designation-for-israel/ |ڕێکەوتی سەردان=25 November 2023 |وێبگە=[[Mondoweiss]]}}</ref> نوێترین کتێبەکانی فینکلشتاین بریتین لە ''غەززە: لێکۆڵینەوەیەک لە شەهیدبوونی'' (٢٠١٨) و ''گۆڕهەڵکەنەکانی غەززە: لێکۆڵینەوەیەک لە گەندەڵی لە شوێنە بەرزەکاندا'' (٢٠٢٦). == کتێبەکان == * 1987: ''From the Jewish Question to the Jewish State: An Essay on the Theory of Zionism'' (thesis), Princeton University. * 1995: ''Image and Reality of the Israel-Palestine Conflict'', Verso; {{ISBN|1-85984-442-1}} * 1996: ''The Rise and Fall of Palestine: A Personal Account of the Intifada Years''. Minneapolis: U of Minnesota Press, {{ISBN|0-8166-2859-9}}. * 1998: ''A Nation on Trial: The Goldhagen Thesis and Historical Truth'' (co-written with Ruth Bettina Birn), Henry Holt and Co.; {{ISBN|0-8050-5872-9}}. * 2000: ''The Holocaust Industry: Reflections on the Exploitation of Jewish Suffering'', Verso; {{ISBN|1-85984-488-X}}. * 2005: ''Beyond Chutzpah: On the Misuse of Anti-Semitism and the Abuse of History''. University of California Press: Berkeley, 2005. {{ISBN|978-0-520-24989-9}} * 2007: ''Dennis Ross and the Peace Process: Subordinating Palestinian Rights to Israeli "needs"'', Institute for Palestine Studies, Washington, D.C. {{ISBN|978-0-88728-308-6}} * 2010: ''This Time We Went Too Far: Truth and Consequences of the Gaza Invasion''. OR Books, New York: 2010. {{ISBN|978-1-935928-43-0}} * 2011: ''Goldstone Recants. Richard Goldstone renews Israel's license to kill'', OR Books, New York (2011), {{ISBN|978-1-935928-51-5}} * 2012: ''Knowing Too Much: Why the American Jewish Romance with Israel is Coming to an End'', OR Books, New York (2012) {{ISBN|978-1-935928-77-5}} * 2012: ''What Gandhi Says About Nonviolence, Resistance and Courage'', OR Books, New York: 2012, {{ISBN|978-1-935928-79-9}} * 2014: ''Method and Madness: The Hidden Story of Israel's Assaults on Gaza'', OR Books, New York (2014), {{ISBN|978-1-939293-71-8}} * 2014: ''Old Wine, Broken Bottle: Ari Shavit's Promised Land'', OR Books, New York (2014), {{ISBN|978-1-939293-46-6}} * 2018: ''Gaza: An Inquest Into Its Martyrdom'', University of California Press, Oakland, California, January 2018, {{ISBN|9780520295711}} * 2019: ''I Accuse!: Herewith A Proof Beyond Reasonable Doubt That ICC Chief Prosecutor Fatou Bensouda Whitewashed Israel'', OR Books, New York (2019), {{ISBN|9781682192276}} * 2022: ''I'll Burn That Bridge When I Get to It'', Sublation Media, Portland, {{ISBN|979-8-9867884-2-5}} * 2026: ''Gaza's Gravediggers: An Inquiry Into Corruption in High Places'', OR Books, New York, {{ISBN|1682196577}}<ref>{{Cite book|last=Finkelstein|first=Norman|url=https://books.google.com/books/about/Gaza_s_Gravediggers.html?id=cIoQ0QEACAAJ|title=Gaza's Gravediggers: An Inquiry Into Corruption in High Places|date=September 2026|publisher=OR Books, LLC|isbn=978-1-68219-657-1}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{سەرچاوەکان}} === کتێبنامە ===   ==== ڕەخنەگرانی فینکلشتاین و وەڵامەکان ==== <templatestyles src="Refbegin/styles.css" /> == بەستەری دەرەکی == * [http://www.normanfinkelstein.com/ ماڵپەڕی فەرمی نۆرمان جی فینکلشتاین] * کتێبنامەی [http://www.ditext.com/depaul/articles.html "زانکۆی دیپۆل – دژی"] لە "کەمپینی هاوپشتی نۆرمان جی. فینکلشتاین". * {{IMDb name|3581609}} * {{C-SPAN|1009594}} [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن]] [[پۆل:مێژووناسانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣]] [[پۆل:Articles with hCards]] t01r9howr3wbrgf2zvs4ue7cvz87dlv 1695819 1695817 2026-10-27T19:30:05Z مامۆستا 39489 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە، شائەمراز 1695819 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''نۆرمان گاری فینکلشتاین''' ({{IPAc-en|ˈ|f|ɪ|ŋ|k|əl|s|t|i:|n}} {{Respell|FING|kəl|steen}} ; لەدایکبووی ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٥٣) [[زانستی سیاسی|زانایەکی سیاسی]] و [[ھەڵسووڕاوی|چالاکوانی]] ئەمریکییە. بوارە سەرەکییەکانی لێکۆڵینەوەکانی بریتین لە سیاسەتی [[ھۆلۆکۆست]] و [[ململانێی فەلەستین و ئیسرائیل|ململانێی ئیسرائیل و فەلەستین]]. فینکلشتاین لە [[نیوویۆرک|شاری نیویۆرک]] لەدایکبووە، لە دایک و باوکێکی جوولەکە کە لە ھۆلۆکۆست ڕزگاریان بووە. دەرچووی زانکۆی بینگھامتۆنە و دکتۆرای وەرگرتووە. لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی پرینستۆن]]. پۆستی مامۆستای لە کۆلێژی بروکلن و زانکۆی ڕوتگێرز و کۆلێژی ھەنتەر و زانکۆی نیویۆرک و زانکۆی دیپاول وەرگرتووە، کە لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠٠٧ مامۆستای یاریدەدەر بووە. لە ساڵی ٢٠٠٦، لیژنەکانی بەش و کۆلێژەکان لە زانکۆی دیپاول دەنگیان دا بە پێدانی پۆستی فینکلشتاین. بە ھۆکاری ئاشکرا نەکراو ئیدارەی زانکۆکە پۆستی نەکرد، و دوای گەیشتن بە ڕێککەوتن لەگەڵ زانکۆکە دەستلەکارکێشانەوەی خۆی ڕاگەیاند.<ref name="depaulJointStatement">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 5, 2007 |ناونیشان=http://newsroom.depaul.edu/NewsReleases/showNews.aspx?NID=1655 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150115192710/http://newsroom.depaul.edu/NewsReleases/showNews.aspx?NID=1655 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 15, 2015}}</ref> فینکلشتاین لە ساڵی ٢٠٠٠ دوای بڵاوکردنەوەی ''پیشەسازی ھۆلۆکۆست'', کتێبێک کە تێیدا دەنووسێت یادەوەری ھۆلۆکۆست وەک چەکێکی ئایدیۆلۆژی دەقۆزرێتەوە بۆ ئەوەی ئیسرائیل پلەیەک لە بەرگری لە ڕەخنەکان دابین بکات، بەرزبووەوە بۆ ناوبانگ.<ref name="NFHI">{{Cite book|last=Finkelstein|first=Norman|title=''The Holocaust Industry: Reflections on the Exploitation of Jewish Suffering''|publisher=Verso|year=2003|edition=2nd|page=xi}}</ref> ڕەخنەگری سیاسەتی ئیسرائیل و چینە حوکمڕانەکەیە. حکوومەتی ئیسرائیل لە ساڵی ٢٠٠٨دا بۆ ماوەی دە ساڵ ڕێگری لە چوونە ناو وڵاتەکەی کرد. {{Sfn|Friel|2013}} فینکلشتاین ئیسرائیلی بە "دەوڵەتی باڵادەستی جولەکەکان (واتای ئەوەی جولەکەکان خۆیان پێ باڵاترە لە خەڵکانی تر)" ناوبردووە، و بە ئەنجامدانی تاوانی ئەپارتاید لە دژی [[فەلەستینییەکان|گەلی فەلەستین]] سەیری دەکات.<ref name="nfmw">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Finkelstein |first=Norman G. |ڕێکەوت=15 January 2021 |ناونیشان=https://mondoweiss.net/2021/01/the-jewish-supremacist-state-a-comment-on-btselems-apartheid-regime-designation-for-israel/ |ڕێکەوتی سەردان=25 November 2023 |وێبگە=[[Mondoweiss]]}}</ref> نوێترین کتێبەکانی فینکلشتاین بریتین لە ''غەززە: لێکۆڵینەوەیەک لە شەھیدبوونی'' (٢٠١٨) و ''گۆڕھەڵکەنەکانی غەززە: لێکۆڵینەوەیەک لە گەندەڵی لە شوێنە بەرزەکاندا'' (٢٠٢٦). == کتێبەکان == * 1987: ''From the Jewish Question to the Jewish State: An Essay on the Theory of Zionism'' (thesis), Princeton University. * 1995: ''Image and Reality of the Israel-Palestine Conflict'', Verso; {{ISBN|١-٨٥٩٨٤-٤٤٢-١}} * 1996: ''The Rise and Fall of Palestine: A Personal Account of the Intifada Years''. Minneapolis: U of Minnesota Press, {{ISBN|٠-٨١٦٦-٢٨٥٩-٩}}. * 1998: ''A Nation on Trial: The Goldhagen Thesis and Historical Truth'' (co-written with Ruth Bettina Birn), Henry Holt and Co. ; {{ISBN|٠-٨٠٥٠-٥٨٧٢-٩}}. * 2000: ''The Holocaust Industry: Reflections on the Exploitation of Jewish Suffering'', Verso; {{ISBN|1-85984-488-X}}. * 2005: ''Beyond Chutzpah: On the Misuse of Anti-Semitism and the Abuse of History''. University of California Press: Berkeley, 2005. {{ISBN|٩٧٨-٠-٥٢٠-٢٤٩٨٩-٩}} * 2007: ''Dennis Ross and the Peace Process: Subordinating Palestinian Rights to Israeli "needs"'', Institute for Palestine Studies, Washington, D.C. {{ISBN|٩٧٨-٠-٨٨٧٢٨-٣٠٨-٦}} * 2010: ''This Time We Went Too Far: Truth and Consequences of the Gaza Invasion''. OR Books, New York: 2010. {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٥٩٢٨-٤٣-٠}} * 2011: ''Goldstone Recants. Richard Goldstone renews Israel's license to kill'', OR Books, New York (2011), {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٥٩٢٨-٥١-٥}} * 2012: ''Knowing Too Much: Why the American Jewish Romance with Israel is Coming to an End'', OR Books, New York (2012) {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٥٩٢٨-٧٧-٥}} * 2012: ''What Gandhi Says About Nonviolence, Resistance and Courage'', OR Books, New York: 2012, {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٥٩٢٨-٧٩-٩}} * 2014: ''Method and Madness: The Hidden Story of Israel's Assaults on Gaza'', OR Books, New York (2014), {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٩٢٩٣-٧١-٨}} * 2014: ''Old Wine, Broken Bottle: Ari Shavit's Promised Land'', OR Books, New York (2014), {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٩٢٩٣-٤٦-٦}} * 2018: ''Gaza: An Inquest Into Its Martyrdom'', University of California Press, Oakland, California, January 2018, {{ISBN|٩٧٨٠٥٢٠٢٩٥٧١١}} * 2019: ''I Accuse!: Herewith A Proof Beyond Reasonable Doubt That ICC Chief Prosecutor Fatou Bensouda Whitewashed Israel'', OR Books, New York (2019), {{ISBN|9781682192276}} * 2022: ''I'll Burn That Bridge When I Get to It'', Sublation Media, Portland, {{ISBN|٩٧٩-٨-٩٨٦٧٨٨٤-٢-٥}} * 2026: ''Gaza's Gravediggers: An Inquiry Into Corruption in High Places'', OR Books, New York, {{ISBN|1682196577}}<ref>{{Cite book|last=Finkelstein|first=Norman|url=https://books.google.com/books/about/Gaza_s_Gravediggers.html?id=cIoQ0QEACAAJ|title=Gaza's Gravediggers: An Inquiry Into Corruption in High Places|date=September 2026|publisher=OR Books, LLC|isbn=978-1-68219-657-1}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} === کتێبنامە === {{refbegin}} * {{cite book|first=Matthew|last=Abraham|title=Out of Bounds: Academic Freedom and the Question of Palestine|url=https://books.google.com/books?id=NYbFAgAAQBAJ&pg=PA86|date=2 January 2014|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1-4411-3823-1}} * {{cite book|first=Norman G.|last=Finkelstein|title=Beyond Chutzpah: On the Misuse of Anti-Semitism and the Abuse of History|url=https://archive.org/details/beyondchutzpahon00fink_0/mode/2up|date=2 June 2008|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-24989-9}}, contains an appendix written by Frank J. Menetrez, "Dershowitz vs Finkelstein. Who's Right and Who's Wrong?", pp. 363–394. * {{cite book|first=Howard |last=Friel|title=Chomsky and Dershowitz: On Endless War and the End of Civil Liberties|url=https://books.google.com/books?id=Iy0uAgAAQBAJ&pg=PT179|date=21 September 2013|publisher=Interlink Publishing|isbn=978-1-62371-035-4}} * {{cite book|first=Lawrence|last=Swaim|title=How Finkelstein Broke the Trauma Bond, and Beat the Holocaust: Traumatic Memory And The Struggle Against Systemic Evil|url=https://books.google.com/books?id=U8alCgAAQBAJ&pg=PT163|date=30 October 2015|publisher=John Hunt Publishing|isbn=978-1-78535-021-4}} * {{cite book|first=Amy|last=Goodman|title=Breaking the Sound Barrier|url=https://books.google.com/books?id=0MVVgX2xfuEC&pg=PA330|year=2009|publisher=Haymarket Books|isbn=978-1-931859-99-8}} {{refend}} ==== ڕەخنەگرانی فینکلشتاین و وەڵامەکان ==== {{refbegin}} * {{cite web |last=Abunimah |first=Ali |title=Finkelstein, BDS and the destruction of Israel - Ireland |website=Al Jazeera |date=February 28, 2012 |url=https://www.aljazeera.com/opinions/2012/2/28/finkelstein-bds-and-the-destruction-of-israel/ |access-date=October 4, 2020}} * {{cite journal |author=William Rubinstein |title=Letters |journal=London Review of Books |date=February 2000 |volume=22 |issue=3 |url=https://www.lrb.co.uk/the-paper/v22/n03/letters |access-date=October 15, 2020}} * {{cite web |url=http://israel.georgetown.edu/ADL-letter.pdf |author=David Friedman |title=Anti-Defamation League letter |archive-url=https://web.archive.org/web/20050515095722/http://israel.georgetown.edu/ADL-letter.pdf |date=November 22, 2000 |archive-date=May 15, 2005}}, calling Finkelstein a "[[Holocaust denial|Holocaust denier]]" * {{cite web |url=http://www.normanfinkelstein.com/content.php?pg=1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080702112944/http://www.normanfinkelstein.com/content.php?pg=1 |archive-date=July 2, 2008 |title=The Washington Post Publishes a Retraction: Marc Fisher, a ''Washington Post'' columnist, publishes a retraction of his charge of "Holocaust revisionism"}} * {{Cite web |url=http://www.goldhagen.com/nda0.html |title=The New Discourse of Avoidance |access-date=December 2, 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20021204232909/http://www.goldhagen.com/nda0.html |archive-date=December 4, 2002 |url-status=dead |author=Daniel Goldhagen}} * {{cite web |url=http://www.normanfinkelstein.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20050320120755/http://www.normanfinkelstein.com/article.php?pg=2&ar=2 |archive-date=March 20, 2005 |title=Response to Goldhagen |author=Norman Finkelstein}} {{refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.normanfinkelstein.com/ ماڵپەڕی فەرمی نۆرمان جی فینکلشتاین] * کتێبنامەی [http://www.ditext.com/depaul/articles.html "زانکۆی دیپۆل – دژی"] لە "کەمپینی ھاوپشتی نۆرمان جی. فینکلشتاین". * {{IMDb name|3581609}} * {{C-SPAN|1009594}} [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن]] [[پۆل:مێژووناسانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣]] [[پۆل:Articles with hCards]] gujidr08ou3tjoocjorb1qej1nuelkq 1695873 1695819 2026-10-27T20:01:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1695873 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''نۆرمان گاری فینکلشتاین''' ({{IPAc-en|ˈ|f|ɪ|ŋ|k|əl|s|t|i:|n}} {{Respell|FING|kəl|steen}} ; لەدایکبووی ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٥٣) [[زانستی سیاسی|زانایەکی سیاسی]] و [[ھەڵسووڕاوی|چالاکوانی]] ئەمریکییە. بوارە سەرەکییەکانی لێکۆڵینەوەکانی بریتین لە سیاسەتی [[ھۆلۆکۆست]] و [[ململانێی فەلەستین و ئیسرائیل|ململانێی ئیسرائیل و فەلەستین]]. فینکلشتاین لە [[نیوویۆرک|شاری نیویۆرک]] لەدایکبووە، لە دایک و باوکێکی جوولەکە کە لە ھۆلۆکۆست ڕزگاریان بووە. دەرچووی زانکۆی بینگھامتۆنە و دکتۆرای وەرگرتووە. لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی پرینستۆن]]. پۆستی مامۆستای لە کۆلێژی بروکلن و زانکۆی ڕوتگێرز و کۆلێژی ھەنتەر و زانکۆی نیویۆرک و زانکۆی دیپاول وەرگرتووە، کە لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠٠٧ مامۆستای یاریدەدەر بووە. لە ساڵی ٢٠٠٦، لیژنەکانی بەش و کۆلێژەکان لە زانکۆی دیپاول دەنگیان دا بە پێدانی پۆستی فینکلشتاین. بە ھۆکاری ئاشکرا نەکراو ئیدارەی زانکۆکە پۆستی نەکرد، و دوای گەیشتن بە ڕێککەوتن لەگەڵ زانکۆکە دەستلەکارکێشانەوەی خۆی ڕاگەیاند.<ref name="depaulJointStatement">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=September 5, 2007 |ناونیشان=http://newsroom.depaul.edu/NewsReleases/showNews.aspx?NID=1655 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150115192710/http://newsroom.depaul.edu/NewsReleases/showNews.aspx?NID=1655 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=January 15, 2015}}</ref> فینکلشتاین لە ساڵی ٢٠٠٠ دوای بڵاوکردنەوەی ''پیشەسازی ھۆلۆکۆست'', کتێبێک کە تێیدا دەنووسێت یادەوەری ھۆلۆکۆست وەک چەکێکی ئایدیۆلۆژی دەقۆزرێتەوە بۆ ئەوەی ئیسرائیل پلەیەک لە بەرگری لە ڕەخنەکان دابین بکات، بەرزبووەوە بۆ ناوبانگ.<ref name="NFHI">{{Cite book|last=Finkelstein|first=Norman|title=''The Holocaust Industry: Reflections on the Exploitation of Jewish Suffering''|publisher=Verso|year=2003|edition=2nd|page=xi}}</ref> ڕەخنەگری سیاسەتی ئیسرائیل و چینە حوکمڕانەکەیە. حکوومەتی ئیسرائیل لە ساڵی ٢٠٠٨دا بۆ ماوەی دە ساڵ ڕێگری لە چوونە ناو وڵاتەکەی کرد. {{Sfn|Friel|2013}} فینکلشتاین ئیسرائیلی بە "دەوڵەتی باڵادەستی جولەکەکان (واتای ئەوەی جولەکەکان خۆیان پێ باڵاترە لە خەڵکانی تر)" ناوبردووە، و بە ئەنجامدانی تاوانی ئەپارتاید لە دژی [[فەلەستینییەکان|گەلی فەلەستین]] سەیری دەکات.<ref name="nfmw">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Finkelstein |first=Norman G. |ڕێکەوت=15 January 2021 |ناونیشان=https://mondoweiss.net/2021/01/the-jewish-supremacist-state-a-comment-on-btselems-apartheid-regime-designation-for-israel/ |ڕێکەوتی سەردان=25 November 2023 |وێبگە=[[Mondoweiss]]}}</ref> نوێترین کتێبەکانی فینکلشتاین بریتین لە ''غەززە: لێکۆڵینەوەیەک لە شەھیدبوونی'' (٢٠١٨) و ''گۆڕھەڵکەنەکانی غەززە: لێکۆڵینەوەیەک لە گەندەڵی لە شوێنە بەرزەکاندا'' (٢٠٢٦). == کتێبەکان == * 1987: ''From the Jewish Question to the Jewish State: An Essay on the Theory of Zionism'' (thesis), Princeton University. * 1995: ''Image and Reality of the Israel-Palestine Conflict'', Verso; {{ISBN|١-٨٥٩٨٤-٤٤٢-١}} * 1996: ''The Rise and Fall of Palestine: A Personal Account of the Intifada Years''. Minneapolis: U of Minnesota Press, {{ISBN|٠-٨١٦٦-٢٨٥٩-٩}}. * 1998: ''A Nation on Trial: The Goldhagen Thesis and Historical Truth'' (co-written with Ruth Bettina Birn), Henry Holt and Co. ; {{ISBN|٠-٨٠٥٠-٥٨٧٢-٩}}. * 2000: ''The Holocaust Industry: Reflections on the Exploitation of Jewish Suffering'', Verso; {{ISBN|1-85984-488-X}}. * 2005: ''Beyond Chutzpah: On the Misuse of Anti-Semitism and the Abuse of History''. University of California Press: Berkeley, 2005. {{ISBN|٩٧٨-٠-٥٢٠-٢٤٩٨٩-٩}} * 2007: ''Dennis Ross and the Peace Process: Subordinating Palestinian Rights to Israeli "needs"'', Institute for Palestine Studies, Washington, D.C. {{ISBN|٩٧٨-٠-٨٨٧٢٨-٣٠٨-٦}} * 2010: ''This Time We Went Too Far: Truth and Consequences of the Gaza Invasion''. OR Books, New York: 2010. {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٥٩٢٨-٤٣-٠}} * 2011: ''Goldstone Recants. Richard Goldstone renews Israel's license to kill'', OR Books, New York (2011), {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٥٩٢٨-٥١-٥}} * 2012: ''Knowing Too Much: Why the American Jewish Romance with Israel is Coming to an End'', OR Books, New York (2012) {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٥٩٢٨-٧٧-٥}} * 2012: ''What Gandhi Says About Nonviolence, Resistance and Courage'', OR Books, New York: 2012, {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٥٩٢٨-٧٩-٩}} * 2014: ''Method and Madness: The Hidden Story of Israel's Assaults on Gaza'', OR Books, New York (2014), {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٩٢٩٣-٧١-٨}} * 2014: ''Old Wine, Broken Bottle: Ari Shavit's Promised Land'', OR Books, New York (2014), {{ISBN|٩٧٨-١-٩٣٩٢٩٣-٤٦-٦}} * 2018: ''Gaza: An Inquest Into Its Martyrdom'', University of California Press, Oakland, California, January 2018, {{ISBN|٩٧٨٠٥٢٠٢٩٥٧١١}} * 2019: ''I Accuse!: Herewith A Proof Beyond Reasonable Doubt That ICC Chief Prosecutor Fatou Bensouda Whitewashed Israel'', OR Books, New York (2019), {{ISBN|9781682192276}} * 2022: ''I'll Burn That Bridge When I Get to It'', Sublation Media, Portland, {{ISBN|٩٧٩-٨-٩٨٦٧٨٨٤-٢-٥}} * 2026: ''Gaza's Gravediggers: An Inquiry Into Corruption in High Places'', OR Books, New York, {{ISBN|1682196577}}<ref>{{Cite book|last=Finkelstein|first=Norman|url=https://books.google.com/books/about/Gaza_s_Gravediggers.html?id=cIoQ0QEACAAJ|title=Gaza's Gravediggers: An Inquiry Into Corruption in High Places|date=September 2026|publisher=OR Books, LLC|isbn=978-1-68219-657-1}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} === کتێبنامە === {{refbegin}} * {{cite book|first=Matthew|last=Abraham|title=Out of Bounds: Academic Freedom and the Question of Palestine|url=https://books.google.com/books?id=NYbFAgAAQBAJ&pg=PA86|date=2 January 2014|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1-4411-3823-1}} * {{cite book|first=Norman G.|last=Finkelstein|title=Beyond Chutzpah: On the Misuse of Anti-Semitism and the Abuse of History|url=https://archive.org/details/beyondchutzpahon00fink_0/mode/2up|date=2 June 2008|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-24989-9}}, contains an appendix written by Frank J. Menetrez, "Dershowitz vs Finkelstein. Who's Right and Who's Wrong?", pp. 363–394. * {{cite book|first=Howard |last=Friel|title=Chomsky and Dershowitz: On Endless War and the End of Civil Liberties|url=https://books.google.com/books?id=Iy0uAgAAQBAJ&pg=PT179|date=21 September 2013|publisher=Interlink Publishing|isbn=978-1-62371-035-4}} * {{cite book|first=Lawrence|last=Swaim|title=How Finkelstein Broke the Trauma Bond, and Beat the Holocaust: Traumatic Memory And The Struggle Against Systemic Evil|url=https://books.google.com/books?id=U8alCgAAQBAJ&pg=PT163|date=30 October 2015|publisher=John Hunt Publishing|isbn=978-1-78535-021-4}} * {{cite book|first=Amy|last=Goodman|title=Breaking the Sound Barrier|url=https://books.google.com/books?id=0MVVgX2xfuEC&pg=PA330|year=2009|publisher=Haymarket Books|isbn=978-1-931859-99-8}} {{refend}} ==== ڕەخنەگرانی فینکلشتاین و وەڵامەکان ==== {{refbegin}} * {{cite web |last=Abunimah |first=Ali |title=Finkelstein, BDS and the destruction of Israel - Ireland |website=Al Jazeera |date=February 28, 2012 |url=https://www.aljazeera.com/opinions/2012/2/28/finkelstein-bds-and-the-destruction-of-israel/ |access-date=October 4, 2020}} * {{cite journal |author=William Rubinstein |title=Letters |journal=London Review of Books |date=February 2000 |volume=22 |issue=3 |url=https://www.lrb.co.uk/the-paper/v22/n03/letters |access-date=October 15, 2020}} * {{cite web |url=http://israel.georgetown.edu/ADL-letter.pdf |author=David Friedman |title=Anti-Defamation League letter |archive-url=https://web.archive.org/web/20050515095722/http://israel.georgetown.edu/ADL-letter.pdf |date=November 22, 2000 |archive-date=May 15, 2005}}, calling Finkelstein a "[[Holocaust denial|Holocaust denier]]" * {{cite web |url=http://www.normanfinkelstein.com/content.php?pg=1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080702112944/http://www.normanfinkelstein.com/content.php?pg=1 |archive-date=July 2, 2008 |title=The Washington Post Publishes a Retraction: Marc Fisher, a ''Washington Post'' columnist, publishes a retraction of his charge of "Holocaust revisionism"}} * {{Cite web |url=http://www.goldhagen.com/nda0.html |title=The New Discourse of Avoidance |access-date=December 2, 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20021204232909/http://www.goldhagen.com/nda0.html |archive-date=December 4, 2002 |url-status=dead |author=Daniel Goldhagen}} * {{cite web |url=http://www.normanfinkelstein.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20050320120755/http://www.normanfinkelstein.com/article.php?pg=2&ar=2 |archive-date=March 20, 2005 |title=Response to Goldhagen |author=Norman Finkelstein}} {{refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.normanfinkelstein.com/ ماڵپەڕی فەرمی نۆرمان جی فینکلشتاین] * کتێبنامەی [http://www.ditext.com/depaul/articles.html "زانکۆی دیپۆل – دژی"] لە "کەمپینی ھاوپشتی نۆرمان جی. فینکلشتاین". * {{IMDb name|3581609}} * {{C-SPAN|1009594}} [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن]] [[پۆل:مێژووناسانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣]] [[پۆل:Articles with hCards]] qi4h9rjbyjlo6vlncf8e1pplj2d6vcl 0 305720 1695847 2026-10-27T19:38:02Z مامۆستا 39489 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1381746912|Muhammad ibn Marwan]]» 1695847 wikitext text/x-wiki '''ئەبو عەبدولرەحمان محەمەد کوڕی مەڕوان کوڕی حەکەم''' ( {{Langx|ar|أبو عبد الرحمن محمد بن مروان بن الحكم}} ) (719/720 کۆچی دوایی کردووە) {{Sfn|Zetterstéen|1993}} شازادەیەکی ئومەوی بووە و یەکێک بووە لە گرنگترین ژەنەڕاڵەکانی [[خەلافەتی ئومەوی]] لە ماوەی 690-710، هەروەها ئەو کەسەی کە فەتحی ئیسلامی ئەرمینیای تەواو کردووە. [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|بیزەنتینەکانی]] شکست پێهێنا و خاکەکانی ئەرمەنەکانی داگیرکرد، یاخیبوونێکی ئەرمەنەکانی لە ساڵانی ٧٠٤-٧٠٥ تێکشکاند و وڵاتەکەی کردە ویلایەتێکی خیلافەتی ئەمەوی. کوڕەکەی مەروانی دووەم ( {{Reign|744|750}} ) دوا خەلیفەی ئەمەوی بوو. == ژیان == محەمەد کوڕی خەلیفە [[مەڕوان کوڕی حەکەم|مەروانی یەکەم]] ( {{Reign|684|685}} ) دایکی کچێکی کویلە بووە بە ناوی زەینەب، و لێرەوە دەکات نیوە برای خەلیفە [[عەبدولمەلیک کوڕی مەروان|عەبدولمەلیکی کوڕی مەروان]] ( {{Reign|685|705}} ). {{Sfn|Zetterstéen|1993}} {{Sfn|Donner|2014}} لە کاتی فیتنەی دووەمدا ، محەمەد فەرماندەیی پاسەوانی پێشکەوتووی براکەی کرد لە شەڕی مەسکین دژی موسعەبی کوڕی زوبەیر (برای خەلیفەی ڕکابەری [[مەککە]] [[عەبدوڵڵا کوڕی زوبێر|عەبدوڵڵای کوڕی زوبەیر]] ) لە ساڵی {{Sfn|Zetterstéen|1993}} بە یارمەتی پزیشکی مەسیحی فارسی ئەرستۆکراتی مەردانشا توانی [[نسێبین|نیسیبیس]] وەربگرێتەوە و مەردانشای وەک پارێزگار سپارد. {{Sfn|Hoyland|Brunner|Tannous|2021}} لە ساڵی ٦٩٢، دوای سەرکەوتن بەسەر ئەلزوبەیر، لە کاتێکدا دەسەڵاتی لە [[حەڕان|حەران]] هەبوو، وەک حاکمی بەت نەحرین (باکوری میزۆپۆتامیا) و [[توور عەبدین|تور عەبدین]] دەستنیشانکرا. {{Sfn|Hoyland|Brunner|Tannous|2021}} بەپێی ''ژیانی شیمۆنی زەیتوونەکان'' کە لە سەردەمی پارێزگاری محەمەددا بووە قەشەی حەران ، [[مەدرەسە|مەدرەسەیەکی]] لەوێ دامەزراندووە. {{Sfn|Hoyland|Brunner|Tannous|2021}} لە ساڵی ٦٩٢/٣، لە شەڕی سێباستۆپۆلیسدا شکستی بە سوپای [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|بیزەنتین]] هێنا، بە ڕازیکردنی فەوجی گەورەی [[سلاڤە سەرەتاییەکان|سلاڤی]] سوپای ئیمپراتۆری بێزەنتی بۆ لادان بۆ لای. لە ساڵی دواتردا بە هاوکاری هەمان سلاڤەکان هێرشی کردە سەر [[ئاناتۆلیا|ئاسیای بچووکی]] بیزەنتین، و سەرکەوتنی بەدەستهێنا لە دژی سوپای بیزەنتین لە نزیک [[مەرعەش|جێرمانیکیا]] ، لە کاتێکدا لە ساڵی ٦٩٥، هەڵیکوتایە سەر پارێزگای ئەرمینیای چوارەم . {{Sfn|Zetterstéen|1993}} <ref name="PmbZ">{{Harvard citation no brackets|Lilie|Ludwig|Pratsch|Zielke|2000}}.</ref> {{Sfn|Treadgold|1997}} === ئازادکردنی ئەرمینیا === لە ساڵانی ٦٩٩-٧٠١ لەگەڵ برازاکەی، عەبدوڵڵای کوڕی عەبدولمەلیک ، ڕەوانەی عێراق کرا بۆ یارمەتیدانی حاکم [[حەجاج بن یووسف سەقەفی|ئەلحەجاجی کوڕی یوسف]] لە سەرکوتکردنی یاخیبوونی عەبدولڕەحمانی کوڕی محەمەدی کوڕی ئەشعث . {{Sfn|Zetterstéen|1993}} لە ساڵی ٧٠١ محەمەد هەڵمەتی دژی خاکی ئەرمەنستانی ژێر کۆنترۆڵی بیزەنتین لە ڕۆژهەڵاتی [[فورات]] ئەنجامدا، و دانیشتووانەکەی و حاکمی ناوچەکە، بەانس، ناچار کرد ملکەچی خەلافەت بن. بەڵام هەر زوو دوای ڕۆیشتنی ئەرمەنییەکان یاخی بوون و داوای هاوکاریی بیزەنتینیان کرد. هەڵمەتە دووبارەبووەکانی ساڵانی ٧٠٣ و ٧٠٤ لەلایەن <ref name="PmbZ" /> عەبدوڵڵای کوڕی عەبدولمەلیکەوە ڕاپەڕینەکەی چەقاند و محەمەد زیاتر کۆنترۆڵی موسڵمانانی مسۆگەر {{Sfn|Treadgold|1997}} ڕێکخستنی کۆمەڵکوژییەکی بەرفراوان لە بنەماڵەی {{Transliteration|hy|[[nakharar]]}} شازادەی ئەرمەنستان لە ساڵی {{Sfn|Zetterstéen|1993}} کاتێک [[وەلید کوڕی عەبدولمەلیک|وەلیدی یەکەم]] لە ساڵی ٧٠٥دا کەوتە سەر تەختی پاشایەتی، محەمەد لەلایەن کوڕەزاکەیەوە مەسلەمەی کوڕی عەبدولمەلیک وەلانرا, کە وەک ئەو لە کۆیلەیەک لەدایک بووە. مەسلەمە سەرکردایەتی هەڵمەتەکانی دژی بیزەنتین گرتە ئەستۆ، دواجار بە تەواوی جێگەی محەمەدی گرتەوە بە پلەی پارێزگاری میزۆپۆتامیا و ئەرمینیا و [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجان]] لە ساڵی ٧٠٩/١٠. محەمەد لە ساڵی ٧١٩/٢٠ کۆچی دوایی کردووە. {{Sfn|Zetterstéen|1993}} <ref name="PmbZ" /> == سەرچاوەکان == <references /> {{سەرچاوەکان|2}} == کتێبنامە == * {{Cite book|last=Donner|first=Fred|url=https://books.google.com/books?id=rySrBgAAQBAJ|title=Genealogy and Knowledge in Muslim Societies: Understanding the Past|publisher=Edinburgh University Press|year=2014|isbn=978-0-7486-4497-1|editor-last=Savant|editor-first=Sarah Bowen|location=Edinburgh|chapter=Was Marwan ibn al-Hakam the First "Real" Muslim|author-link=Fred Donner|editor-last2=de Felipe|editor-first2=Helena}} * {{Encyclopaedia of Islam, New Edition|title=Marwān II|author-link=G. R. Hawting|url=http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_SIM_4980}} * {{Cite book|last=Hoyland|first=Robert G.|url=https://books.google.com/books?id=ZV-XzgEACAAJ|title=The Life of Simeon of the Olives: An Entrepreneurial Saint of Early Islamic North Mesopotamia|last2=Brunner|first2=Kyle B.|last3=Tannous|first3=Jack Boulos Victor|date=2021|publisher=Gorgias Press LLC|isbn=978-1-4632-4346-3|language=en|author-link=Robert G. Hoyland|access-date=16 January 2025}} *   * {{Cite book|last=Robinson|first=Majied|url=https://books.google.com/books?id=TiXGDwAAQBAJ|title=Marriage in the Tribe of Muhammad: A Statistical Study of Early Arabic Genealogical Literature|publisher=Walter de Gruyter|year=2020|isbn=9783110624168|location=Berlin}} *   * {{Encyclopaedia of Islam, New Edition|title=Muḥammad b. Marwān|author-link=Karl Vilhelm Zetterstéen}} * {{Cite book|last=Robinson|first=Chase F.|url=https://books.google.com/books?vid=6tXFwAEACAAJ|title=Living Islamic History: Studies in Honour of Professor Carole Hillenbrand|date=2010|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-3738-6|editor-last=Suleiman|editor-first=Yasir|editor-link=Yasir Suleiman|location=Edinburgh|pages=226–251|chapter=The Violence of the Abbasid Revolution|author-link=Chase F. Robinson}} [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٨ەم]] [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم]] [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ٨ەم]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] 1jh5d9gt1rhhk7g24amrehs0nyqilro 1695856 1695847 2026-10-27T19:39:22Z مامۆستا 39489 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە، چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1695856 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}'''ئەبوو عەبدولرەحمان محەممەد کوڕی مەڕوان کوڕی حەکەم''' ({{Langx|ar|أبو عبد الرحمن محمد بن مروان بن الحکم}}) (٧١٩/٧٢٠ کۆچی دوایی کردووە) {{Sfn|Zetterstéen|1993}} شازادەیەکی ئومەوی بووە و یەکێک بووە لە گرنگترین ژەنەڕاڵەکانی [[خەلافەتی ئومەوی]] لە ماوەی ٦٩٠–٧١٠، ھەروەھا ئەو کەسەی کە فەتحی ئیسلامی ئەرمینیای تەواو کردووە. [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|بیزەنتینەکانی]] شکست پێھێنا و خاکەکانی ئەرمەنەکانی داگیرکرد، یاخیبوونێکی ئەرمەنەکانی لە ساڵانی ٧٠٤–٧٠٥ تێکشکاند و وڵاتەکەی کردە ویلایەتێکی خیلافەتی ئەمەوی. کوڕەکەی مەروانی دووەم ({{Reign|744|750}}) دوا خەلیفەی ئەمەوی بوو. == ژیان == محەممەد کوڕی خەلیفە [[مەڕوان کوڕی حەکەم|مەروانی یەکەم]] ({{Reign|684|685}}) دایکی کچێکی کویلە بووە بە ناوی زەینەب، و لێرەوە دەکات نیوە برای خەلیفە [[عەبدولمەلیک کوڕی مەروان|عەبدولمەلیکی کوڕی مەروان]] ({{Reign|685|705}}). {{Sfn|Zetterstéen|1993}} {{Sfn|Donner|2014}} لە کاتی فیتنەی دووەمدا، محەممەد فەرماندەیی پاسەوانی پێشکەوتووی براکەی کرد لە شەڕی مەسکین دژی موسعەبی کوڕی زوبەیر (برای خەلیفەی ڕکابەری [[مەککە]] [[عەبدوڵڵا کوڕی زوبێر|عەبدوڵڵای کوڕی زوبەیر]]) لە ساڵی {{Sfn|Zetterstéen|1993}} بە یارمەتی پزیشکی مەسیحی فارسی ئەرستۆکراتی مەردانشا توانی [[نسێبین|نیسیبیس]] وەربگرێتەوە و مەردانشای وەک پارێزگار سپارد. {{Sfn|Hoyland|Brunner|Tannous|2021}} لە ساڵی ٦٩٢، دوای سەرکەوتن بەسەر ئەلزوبەیر، لەکاتێکدا دەسەڵاتی لە [[حەڕان|حەران]] ھەبوو، وەک حاکمی بەت نەحرین (باکووری میزۆپۆتامیا) و [[توور عەبدین|تور عەبدین]] دەستنیشانکرا. {{Sfn|Hoyland|Brunner|Tannous|2021}} بەپێی ''ژیانی شیمۆنی زەیتوونەکان'' کە لە سەردەمی پارێزگاری محەممەددا بووە قەشەی حەران، [[مەدرەسە|مەدرەسەیەکی]] لەوێ دامەزراندووە. {{Sfn|Hoyland|Brunner|Tannous|2021}} لە ساڵی ٦٩٢/٣، لە شەڕی سێباستۆپۆلیسدا شکستی بە سوپای [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی]] ھێنا، بە ڕازیکردنی فەوجی گەورەی [[سلاڤە سەرەتاییەکان|سلاڤی]] سوپای ئیمپراتۆری بێزەنتی بۆ لادان بۆ لای ئەو. لە ساڵی دواتردا بە ھاوکاری ھەمان سلاڤەکان ھێرشی کردە سەر [[ئاناتۆلیا|ئاسیای بچووکی]] بیزەنتین، و سەرکەوتنی بەدەستھێنا لە دژی سوپای بیزەنتین لە نزیک [[مەرعەش]]، لەکاتێکدا لە ساڵی ٦٩٥، ھەڵیکوتایە سەر پارێزگای ئەرمینیای چوارەم. {{Sfn|Zetterstéen|1993}}<ref name="PmbZ">{{Harvard citation no brackets|Lilie|Ludwig|Pratsch|Zielke|2000}}.</ref> {{Sfn|Treadgold|1997}} === ئازادکردنی ئەرمینیا === لە ساڵانی ٦٩٩–٧٠١ لەگەڵ برازاکەی، عەبدوڵڵای کوڕی عەبدولمەلیک، ڕەوانەی عێراق کرا بۆ یارمەتیدانی حاکم [[حەجاج بن یووسف سەقەفی|ئەلحەجاجی کوڕی یوسف]] لە سەرکوتکردنی یاخیبوونی عەبدولڕەحمانی کوڕی محەممەدی کوڕی ئەشعث. {{Sfn|Zetterstéen|1993}} لە ساڵی ٧٠١ محەممەد ھەڵمەتی دژی خاکی ئەرمەنستانی ژێر کۆنترۆڵی بیزەنتین لە ڕۆژھەڵاتی [[فورات]] ئەنجامدا، و دانیشتووانەکەی و حاکمی ناوچەکە، بەانس، ناچار کرد ملکەچی خەلافەت بن؛ بەڵام ھەر زوو دوای ڕۆیشتنی ئەرمەنییەکان یاخی بوون و داوای ھاوکاریی بیزەنتینیان کرد. ھەڵمەتە دووبارەبووەکانی ساڵانی ٧٠٣ و ٧٠٤ لەلایەن<ref name="PmbZ"/> عەبدوڵڵای کوڕی عەبدولمەلیکەوە ڕاپەڕینەکەی چەقاند و محەممەد زیاتر کۆنترۆڵی موسڵمانانی مسۆگەر {{Sfn|Treadgold|1997}} ڕێکخستنی کۆمەڵکوژییەکی بەرفراوان لە بنەماڵەی {{Transliteration|hy|[[nakharar]]}} شازادەی ئەرمەنستان لە ساڵی {{Sfn|Zetterstéen|1993}} کاتێک [[وەلید کوڕی عەبدولمەلیک]] لە ساڵی ٧٠٥دا ھاتە سەر تەختی پاشایەتی، محەممەد لەلایەن کوڕەزاکەیەوە مەسلەمەی کوڕی عەبدولمەلیک وەلانرا، کە وەک ئەو لە کۆیلەیەک لەدایک بووە. مەسلەمە سەرکردایەتی ھەڵمەتەکانی دژی بیزەنتین گرتە ئەستۆ، دواجار بە تەواوی جێگەی محەممەدی گرتەوە بە پلەی پارێزگاری میزۆپۆتامیا و ئەرمینیا و [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجان]] لە ساڵی ٧٠٩/١٠. محەممەد لە ساڵی ٧١٩/٢٠ کۆچی دوایی کردووە. {{Sfn|Zetterstéen|1993}}<ref name="PmbZ"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == کتێبنامە == * {{Cite book|last=Donner|first=Fred|url=https://books.google.com/books?id=rySrBgAAQBAJ|title=Genealogy and Knowledge in Muslim Societies: Understanding the Past|publisher=Edinburgh University Press|year=2014|isbn=978-0-7486-4497-1|editor-last=Savant|editor-first=Sarah Bowen|location=Edinburgh|chapter=Was Marwan ibn al-Hakam the First "Real" Muslim|author-link=Fred Donner|editor-last2=de Felipe|editor-first2=Helena}} * {{Encyclopaedia of Islam, New Edition|title=Marwān II|author-link=G. R. Hawting|url=http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_SIM_4980}} * {{Cite book|last=Hoyland|first=Robert G.|url=https://books.google.com/books?id=ZV-XzgEACAAJ|title=The Life of Simeon of the Olives: An Entrepreneurial Saint of Early Islamic North Mesopotamia|last2=Brunner|first2=Kyle B.|last3=Tannous|first3=Jack Boulos Victor|date=2021|publisher=Gorgias Press LLC|isbn=978-1-4632-4346-3|language=en|author-link=Robert G. Hoyland|access-date=16 January 2025}} ** {{Cite book|last=Robinson|first=Majied|url=https://books.google.com/books?id=TiXGDwAAQBAJ|title=Marriage in the Tribe of Muhammad: A Statistical Study of Early Arabic Genealogical Literature|publisher=Walter de Gruyter|year=2020|isbn=978-3-11-062416-8|location=Berlin}} ** {{Encyclopaedia of Islam, New Edition|title=Muḥammad b. Marwān|author-link=Karl Vilhelm Zetterstéen}} * {{Cite book|last=Robinson|first=Chase F.|url=https://books.google.com/books?vid=6tXFwAEACAAJ|title=Living Islamic History: Studies in Honour of Professor Carole Hillenbrand|date=2010|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-3738-6|editor-last=Suleiman|editor-first=Yasir|editor-link=Yasir Suleiman|location=Edinburgh|pages=226–251|chapter=The Violence of the Abbasid Revolution|author-link=Chase F. Robinson}} [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٨ەم]] [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم]] [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ٨ەم]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] nu8xmu8rsgobve09sid3315uuxti0ve 0 305721 1695864 2026-10-27T19:49:57Z مامۆستا 39489 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1376869589|Umm Hakim bint al-Harith ibn Hisham]]» 1695864 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''ئوم حەکیم کچی حارس کوڕی هیشام''' ( {{Langx|ar|أم حكيم بنت الحارث إبن هشام}} ) یەکێکە بووە لە هاوەڵانی [[محەممەد|پێغەمبەر محەمەد]]. هاوسەری [[عومەر کوڕی خەتتاب|عومەر]] [[خەلافەتی ڕاشیدون|خەلیفەی دووەمی ئیسلام]] بووە. == ژیان == ئوم حەکیم کچی حارس [[بەنی مەخزوم|مەخزومی]] ( کوڕی هیشامی کوڕی موغیرە کوڕی عەبدوڵڵ کوڕی عومەر کوڕی مەخزوم) بوو. <ref>{{Cite book|last=Faizer|first=Rizwi|url=https://books.google.com/books?id=-Z4nAAAAQBAJ&q=umm+hakim&pg=PT446|title=The Life of Muhammad: Al-Waqidi's Kitab al-Maghazi - Google Books|date=5 September 2013|publisher=Routledge|isbn=9781136921131|access-date=2014-01-18}}</ref> <ref name="Sirat Un Nabi">{{Cite book|last=Nuʻmānī|first=Shiblī|url=https://books.google.com/books?id=6zE-4TYCGRoC&q=umm+hakim&pg=PA189|title=Sirat Un Nabi the Life of the Prophet - Google Books|publisher=Adam Publishers & Distributors|year=2003|isbn=9788174351388|access-date=2014-01-18}}</ref> <ref name="Islamic State">{{Cite book|last=Balādhurī|first=Aḥmad ibn Yaḥyá|url=https://books.google.com/books?id=y-cPvgAACAAJ|title=The Origins of the Islamic State: Being a Translation from the Arabic ... - Abu Al-Abbas Ahmad Bin Jab Al-Baladhuri, Aḥmad ibn Yaḥyá Balādhurī - Google Books|publisher=Gorgias Press|year=2002|isbn=9781931956635|page=182|access-date=2014-01-18}}</ref> <ref name="Tabari Vol 14">{{Cite book|last=?Abar?|url=https://books.google.com/books?id=x6uA7Pyh4CIC&q=umm+hakim&pg=PA188|title=The History of al-Tabari Vol. 14: The Conquest of Iran A.D. 641-643/A.H. 21-23 - Ṭabarī - Google Books|last2=Tabari|date=1994-02-17|publisher=State University of New York Press|isbn=9780791412947|access-date=2014-01-18}}</ref> ناوی دایکی فاتیمە کچی [[وەلید کوڕی موغەیرە|وەلیدی]] کوڕی موغیرەی کوڕی عەبدوڵڵآ کوڕی عومەر کوڕی مەخزوم بووە. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamela.ws/book/146/4694#p1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210913141908/https://shamela.ws/book/146/4694 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=13 September 2021 |ڕێکەوتی سەردان=2021-09-18 |وێبگە=shamela.ws |زمان=ar}}</ref> هاوسەری [[عیکریمە|عیکریمەی کوڕی ئەبوو جەهل]] بووە <ref name="Sirat Un Nabi" /> <ref name="Companions">{{Cite book|last=Islamkotob|url=https://books.google.com/books?id=Vi5D4RZBKPQC&q=umm+hakim&pg=PT127|title=Companions of the Prophet - IslamKotob - Google Books|date=|access-date=2014-01-18}}</ref> کە لە [[شەڕی یەرمووک|شەڕی یەرمووکدا]] کوژراوە . === تەپڵ لێدان لە کاتی شەڕی ئوحود === لە [[شەڕی ئوحود|شەڕی ئوحوددا]] یاوەری عیکریمە و [[قوڕەیش|قوڕەیشەکانی]] تری [[مەککە]] بوو کە دژی [[موسڵمان|موسڵمانان]] شەڕیان کرد . ئەو لەگەڵ ژنانی دیکە تەپڵیان لێدەدا کاتێک ئەو کۆمەڵە ژنە قوڕەیشیان دەبردە بەرەکانی شەڕ. <ref name="Sirat Un Nabi" /> <ref name="Companions" /> === فەتحکردنی مەککە لەلایەن موسڵمانان و قبوڵکردنی ئیسلام === لە ساڵی ٦٣٠ی زایینی، کاتێک [[فەتحی مەککە|موسڵمانان مەککەیان ئازادکرد]] ، ئوم حەکیم لەگەڵ قوڕەیشەکانی دیکەدا موسڵمان بوون. <ref name="Sirat Un Nabi" /> <ref name="Companions" /> <ref>{{Cite book|last=Khan|first=Maulana Wahiduddin|url=https://books.google.com/books?id=hn6HTt-XhAEC&q=umm+hakim&pg=PA247|title=God-oriented Life: In the Light of Sayings and Deeds of the Prophet Muhammad ... - Google Books|last2=k̲h̲Ān̲|first2=Vaḥīduddīn|publisher=Goodword|year=1992|isbn=9788185063973|access-date=2014-01-18}}</ref> دواتر ئوم حەکیم عیکریمەی هاوسەری ڕازی دەکات کە موسڵمان بێت. <ref>{{Cite book|last=G̲h̲az̤anfar|first=Mahmūd Aḥmad|url=https://books.google.com/books?id=mddOGCKSAywC&q=umm+hakim&pg=PA13|title=Great Women of Islam: Who Were Given the Good News of Paradise - Mahmood Ahmad Ghadanfar - Google Books|publisher=Darussalam|year=2009|isbn=9789960897271|access-date=2014-01-18}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ژنە سەحابەکان]] [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم]] [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:Articles with hCards]] 3m8z6e9znh6s10pt9xyf3wmjiwltfo0 1695865 1695864 2026-10-27T19:51:13Z مامۆستا 39489 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1695865 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''ئوم حەکیم کچی حارس کوڕی ھیشام''' ({{Langx|ar|أم حکیم بنت الحارث إبن ھشام}})یەکێکە بووە لە ھاوەڵانی [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەد]]. ھاوسەری [[عومەر کوڕی خەتتاب|عومەر]] [[خەلافەتی ڕاشیدون|خەلیفەی دووەمی ئیسلام]] بووە. == ژیان == ئوم حەکیم کچی حارس [[بەنی مەخزوم|مەخزومی]] (کوڕی ھیشامی کوڕی موغیرە کوڕی عەبدوڵڵا کوڕی عومەر کوڕی مەخزوم) بوو.<ref>{{Cite book|last=Faizer|first=Rizwi|url=https://books.google.com/books?id=-Z4nAAAAQBAJ&q=umm+hakim&pg=PT446|title=The Life of Muhammad: Al-Waqidi's Kitab al-Maghazi - Google Books|date=5 September 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-92113-1|access-date=2014-01-18}}</ref><ref name="Sirat Un Nabi">{{Cite book|last=Nuʻmānī|first=Shiblī|url=https://books.google.com/books?id=6zE-4TYCGRoC&q=umm+hakim&pg=PA189|title=Sirat Un Nabi the Life of the Prophet - Google Books|publisher=Adam Publishers & Distributors|year=2003|isbn=9788174351388|access-date=2014-01-18}}</ref><ref name="Islamic State">{{Cite book|last=Balādhurī|first=Aḥmad ibn Yaḥyá|url=https://books.google.com/books?id=y-cPvgAACAAJ|title=The Origins of the Islamic State: Being a Translation from the Arabic … - Abu Al-Abbas Ahmad Bin Jab Al-Baladhuri, Aḥmad ibn Yaḥyá Balādhurī - Google Books|publisher=Gorgias Press|year=2002|isbn=978-1-931956-63-5|page=182|access-date=2014-01-18}}</ref><ref name="Tabari Vol 14">{{Cite book|last=?Abar?|url=https://books.google.com/books?id=x6uA7Pyh4CIC&q=umm+hakim&pg=PA188|title=The History of al-Tabari Vol. 14: The Conquest of Iran A.D. 641-643/A.H. 21-23 - Ṭabarī - Google Books|last2=Tabari|date=1994-02-17|publisher=State University of New York Press|isbn=978-0-7914-1294-7|access-date=2014-01-18}}</ref> ناوی دایکی فاتیمە کچی [[وەلید کوڕی موغەیرە|وەلیدی]] کوڕی موغیرەی کوڕی عەبدوڵڵا کوڕی عومەر کوڕی مەخزوم بووە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamela.ws/book/146/4694#p1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210913141908/https://shamela.ws/book/146/4694 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=13 September 2021 |ڕێکەوتی سەردان=2021-09-18 |وێبگە=shamela.ws |زمان=ar}}</ref> ھاوسەری [[عیکریمە|عیکریمەی کوڕی ئەبوو جەھل]] بووە<ref name="Sirat Un Nabi"/><ref name="Companions">{{Cite book|last=Islamkotob|url=https://books.google.com/books?id=Vi5D4RZBKPQC&q=umm+hakim&pg=PT127|title=Companions of the Prophet - IslamKotob - Google Books|date=|access-date=2014-01-18}}</ref> کە لە [[شەڕی یەرمووک|شەڕی یەرمووکدا]] کوژراوە. === تەپڵ لێدان لە کاتی شەڕی ئوحود === لە [[شەڕی ئوحود|شەڕی ئوحوددا]] یاوەری عیکریمە و [[قوڕەیش|قوڕەیشەکانی]] تری [[مەککە]] بوو کە دژی [[موسڵمان|موسڵمانان]] شەڕیان کرد. ئەو لەگەڵ ژنانی دیکە تەپڵیان لێدەدا کاتێک ئەو کۆمەڵە ژنە قوڕەیشیان دەبردە بەرەکانی شەڕ.<ref name="Sirat Un Nabi"/><ref name="Companions"/> === فەتحکردنی مەککە لەلایەن موسڵمانان و قبوڵکردنی ئیسلام === لە ساڵی ٦٣٠ی زایینی، کاتێک [[فەتحی مەککە|موسڵمانان مەککەیان ئازادکرد]]، ئوم حەکیم لەگەڵ قوڕەیشەکانی دیکەدا موسڵمان بوون.<ref name="Sirat Un Nabi"/><ref name="Companions"/><ref>{{Cite book|last=Khan|first=Maulana Wahiduddin|url=https://books.google.com/books?id=hn6HTt-XhAEC&q=umm+hakim&pg=PA247|title=God-oriented Life: In the Light of Sayings and Deeds of the Prophet Muhammad … - Google Books|last2=k̲h̲Ān̲|first2=Vaḥīduddīn|publisher=Goodword|year=1992|isbn=9788185063973|access-date=2014-01-18}}</ref> دواتر ئوم حەکیم عیکریمەی ھاوسەری ڕازی دەکات کە موسڵمان بێت.<ref>{{Cite book|last=G̲h̲az̤anfar|first=Mahmūd Aḥmad|url=https://books.google.com/books?id=mddOGCKSAywC&q=umm+hakim&pg=PA13|title=Great Women of Islam: Who Were Given the Good News of Paradise - Mahmood Ahmad Ghadanfar - Google Books|publisher=Darussalam|year=2009|isbn=9789960897271|access-date=2014-01-18}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} [[پۆل:ژنە سەحابەکان]] [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم]] [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:Articles with hCards]] fzm9651kbbkvy43vgtbzjg7k2wnqmtu 1695866 1695865 2026-10-27T19:51:28Z مامۆستا 39489 مامۆستا پەڕەی [[ئوم حەکیم کچی حارس کوڕی هیشام]]ی گواستەوە بۆ [[ئوم حەکیم کچی حارس کوڕی ھیشام]]: گونجاندنی لەگەڵ تەختەکلیلی ستاندارد 1695865 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''ئوم حەکیم کچی حارس کوڕی ھیشام''' ({{Langx|ar|أم حکیم بنت الحارث إبن ھشام}})یەکێکە بووە لە ھاوەڵانی [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەد]]. ھاوسەری [[عومەر کوڕی خەتتاب|عومەر]] [[خەلافەتی ڕاشیدون|خەلیفەی دووەمی ئیسلام]] بووە. == ژیان == ئوم حەکیم کچی حارس [[بەنی مەخزوم|مەخزومی]] (کوڕی ھیشامی کوڕی موغیرە کوڕی عەبدوڵڵا کوڕی عومەر کوڕی مەخزوم) بوو.<ref>{{Cite book|last=Faizer|first=Rizwi|url=https://books.google.com/books?id=-Z4nAAAAQBAJ&q=umm+hakim&pg=PT446|title=The Life of Muhammad: Al-Waqidi's Kitab al-Maghazi - Google Books|date=5 September 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-92113-1|access-date=2014-01-18}}</ref><ref name="Sirat Un Nabi">{{Cite book|last=Nuʻmānī|first=Shiblī|url=https://books.google.com/books?id=6zE-4TYCGRoC&q=umm+hakim&pg=PA189|title=Sirat Un Nabi the Life of the Prophet - Google Books|publisher=Adam Publishers & Distributors|year=2003|isbn=9788174351388|access-date=2014-01-18}}</ref><ref name="Islamic State">{{Cite book|last=Balādhurī|first=Aḥmad ibn Yaḥyá|url=https://books.google.com/books?id=y-cPvgAACAAJ|title=The Origins of the Islamic State: Being a Translation from the Arabic … - Abu Al-Abbas Ahmad Bin Jab Al-Baladhuri, Aḥmad ibn Yaḥyá Balādhurī - Google Books|publisher=Gorgias Press|year=2002|isbn=978-1-931956-63-5|page=182|access-date=2014-01-18}}</ref><ref name="Tabari Vol 14">{{Cite book|last=?Abar?|url=https://books.google.com/books?id=x6uA7Pyh4CIC&q=umm+hakim&pg=PA188|title=The History of al-Tabari Vol. 14: The Conquest of Iran A.D. 641-643/A.H. 21-23 - Ṭabarī - Google Books|last2=Tabari|date=1994-02-17|publisher=State University of New York Press|isbn=978-0-7914-1294-7|access-date=2014-01-18}}</ref> ناوی دایکی فاتیمە کچی [[وەلید کوڕی موغەیرە|وەلیدی]] کوڕی موغیرەی کوڕی عەبدوڵڵا کوڕی عومەر کوڕی مەخزوم بووە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://shamela.ws/book/146/4694#p1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210913141908/https://shamela.ws/book/146/4694 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=13 September 2021 |ڕێکەوتی سەردان=2021-09-18 |وێبگە=shamela.ws |زمان=ar}}</ref> ھاوسەری [[عیکریمە|عیکریمەی کوڕی ئەبوو جەھل]] بووە<ref name="Sirat Un Nabi"/><ref name="Companions">{{Cite book|last=Islamkotob|url=https://books.google.com/books?id=Vi5D4RZBKPQC&q=umm+hakim&pg=PT127|title=Companions of the Prophet - IslamKotob - Google Books|date=|access-date=2014-01-18}}</ref> کە لە [[شەڕی یەرمووک|شەڕی یەرمووکدا]] کوژراوە. === تەپڵ لێدان لە کاتی شەڕی ئوحود === لە [[شەڕی ئوحود|شەڕی ئوحوددا]] یاوەری عیکریمە و [[قوڕەیش|قوڕەیشەکانی]] تری [[مەککە]] بوو کە دژی [[موسڵمان|موسڵمانان]] شەڕیان کرد. ئەو لەگەڵ ژنانی دیکە تەپڵیان لێدەدا کاتێک ئەو کۆمەڵە ژنە قوڕەیشیان دەبردە بەرەکانی شەڕ.<ref name="Sirat Un Nabi"/><ref name="Companions"/> === فەتحکردنی مەککە لەلایەن موسڵمانان و قبوڵکردنی ئیسلام === لە ساڵی ٦٣٠ی زایینی، کاتێک [[فەتحی مەککە|موسڵمانان مەککەیان ئازادکرد]]، ئوم حەکیم لەگەڵ قوڕەیشەکانی دیکەدا موسڵمان بوون.<ref name="Sirat Un Nabi"/><ref name="Companions"/><ref>{{Cite book|last=Khan|first=Maulana Wahiduddin|url=https://books.google.com/books?id=hn6HTt-XhAEC&q=umm+hakim&pg=PA247|title=God-oriented Life: In the Light of Sayings and Deeds of the Prophet Muhammad … - Google Books|last2=k̲h̲Ān̲|first2=Vaḥīduddīn|publisher=Goodword|year=1992|isbn=9788185063973|access-date=2014-01-18}}</ref> دواتر ئوم حەکیم عیکریمەی ھاوسەری ڕازی دەکات کە موسڵمان بێت.<ref>{{Cite book|last=G̲h̲az̤anfar|first=Mahmūd Aḥmad|url=https://books.google.com/books?id=mddOGCKSAywC&q=umm+hakim&pg=PA13|title=Great Women of Islam: Who Were Given the Good News of Paradise - Mahmood Ahmad Ghadanfar - Google Books|publisher=Darussalam|year=2009|isbn=9789960897271|access-date=2014-01-18}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} [[پۆل:ژنە سەحابەکان]] [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم]] [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:Articles with hCards]] fzm9651kbbkvy43vgtbzjg7k2wnqmtu 0 305722 1695867 2026-10-27T19:51:28Z مامۆستا 39489 مامۆستا پەڕەی [[ئوم حەکیم کچی حارس کوڕی هیشام]]ی گواستەوە بۆ [[ئوم حەکیم کچی حارس کوڕی ھیشام]]: گونجاندنی لەگەڵ تەختەکلیلی ستاندارد 1695867 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ئوم حەکیم کچی حارس کوڕی ھیشام]] 9f6uk2yc0n8bog6wcrkpiezfaiccxtb 0 305723 1695868 2026-10-27T19:51:34Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلم لە کۆریای باشوور}}{{Infobox company|name=کۆرپۆڕەیشنی شووبۆکس|logo=SHOWBOX Co., Ltd. (South Korea) logo.png|logo_caption=کۆپای شووبۆکس|trade_name=|native_name=쇼박스|native_name_lang=ko|former_name=کۆمپانیای شووبۆکس میدیاپلێکس {{small|(쇼박스㈜미디어플렉스)}}|type=پشکداری|traded_as=...»ەوە 1695868 wikitext text/x-wiki {{Short description|کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلم لە کۆریای باشوور}}{{Infobox company|name=کۆرپۆڕەیشنی شووبۆکس|logo=SHOWBOX Co., Ltd. (South Korea) logo.png|logo_caption=کۆپای شووبۆکس|trade_name=|native_name=쇼박스|native_name_lang=ko|former_name=کۆمپانیای شووبۆکس میدیاپلێکس {{small|(쇼박스㈜미디어플렉스)}}|type=پشکداری|traded_as={{Korea Exchange|086980}} {{small|(٧ی تەممووزی ٢٠٠٦)}}|ISIN=|industry=کاتبه‌سەربردن، میدیا|genre=|fate=|predecessor=کۆمپانیای میدیاپلێکس|successor=کۆرپۆڕەیشنی شووبۆکس|founded={{Start date and age|1999|6|10}} لە [[سیئۆل]]، [[کۆریای باشوور]]|founder=یوو جونگ-ھوون|defunct=<!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} -->|hq_location=نامبوسوونهوان، گانگنام|hq_location_city=سیئۆل|hq_location_country=کۆریای باشوور|num_locations=|num_locations_year=|area_served=لە سەرانسەری جیهان|key_people=یوو جونگ-ھوون {{small|(بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پێشوو و دامەزرێنەر)}}<br>شین ھۆ-جونگ {{small|(بەڕێوەبەری جێبەجێکار)}}|products=|brands=|production=|production_year=|services=دابەشکردنی فیلم|revenue=١٢،٣٢٧،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|revenue_year=٢٠١٤|operating_income=٢،٠٨٦،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|income_year=|net_income=٢٠،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|net_income_year=|assets=|assets_year=|equity=١٠٥،٢٧٢،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|equity_year=٢٠١٤|owner={{ubl|ئۆریۆن هۆڵدینگس: ٥٧.٥٠%|لی ھوا-کیۆنگ: ٠.٣%}}|num_members=|num_members_year=|num_employees=|num_employees_year=<!-- Year of num_employees data (if known) -->|parent={{ill|Orion Holdings|ko|오리온홀딩스}}|divisions=|subsidiaries=|website={{URL|http://www.showbox.co.kr/}}|footnotes=|intl=<!-- Set positively ("true"/"yes"/etc) if company is international, otherwise omit -->}} '''کۆمپانیای شۆبۆکس''' ({{Ko-hhrm|쇼박스}}) کۆمپانیایەکی دابەشکردن و بەرھەمھێنانی فیلمە لە [[کۆریای باشوور]]. یەکێکە لە گەورەترین کۆمپانیاکانی دابەشکردنی فیلم لە کۆریای باشوور، کە لە ساڵی ١٩٩٩ دامەزراوە.<ref>{{cite web |trans-title=ShowBox History |url=http://www.showbox.co.kr/comp/history.asp |website=www.showbox.co.kr |series=ماڵەوە > کۆمپانیا |language=ko |title=مێژووی کۆمپانیای شووبۆکس}}</ref> شووبۆکس لقی وەبەرهێنان، بەرهەمهێنان و دابەشکردنی فیلمی کۆمپانیای میدیاپلێکسە، کە بەشێکە لە کاتبه‌سەربردنی گرووپی ئۆریۆن. ڕکابەرە سەرەکییەکانی لە بۆکس ئۆفیسی ناوخۆیی بریتیین لە سی جەی ئینتەرتەینمەنت، لۆتێ ئینتەرتەینمەنت و نێکست ئینتەرتەینمەنت وۆرڵد. لەگەڵ ئەوەی مێژوویەکی زۆر کورتی لە پیشەسازییەکەدا هەیە، توانیویانە ٦ لە ۱۰ پڕفرۆشترین فیلمەکانی مێژووی بۆکس ئۆفیسی کۆریا بەدەستبهێنن، کە ڕیزبەندی یەکەمیان فیلمی دزەکان لە ساڵی ٢٠١٢ بوو. == وەشاندنەکان == === فیلم === === زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان === {| class="wikitable" !ساڵ !ناو !ناوی ڕەسەن !تۆڕ !بەرهەمهێنانی پەیوەندیدار !ژێدەر |- |٢٠٢٠ |ئیتاوان کڵاس |이태원 클라쓰 |JTBC |Zium Content Itaewon Class Production Partners |<ref name="hankyung" /><ref>{{cite web |url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2019071809422098116&MS1 |title=박서준X김다미X유재명 '이태원클라쓰' 캐스팅 확정(공식)}}</ref> |- |٢٠٢٥ |جادووگەرەکە |마녀 |چەناڵ ئەی |Mr. Romance |<ref>{{Cite web |url=https://m.entertain.naver.com/article/449/0000283841 |access-date=2025-01-10 |work=Channel A |via=Naver |title=강풀 원작 드라마 '마녀' 내년 상반기 첫방...박진영 X 노정의, 강렬한 미스터리 로맨스 예고}}</ref> |- |٢٠٢٦ |پۆرترێتەکانی وەهم |현혹 |[[دیزنی+]] |Magnum Nine |<ref name=":1">{{Cite web |last=Kim |first=Ji-hye |date=May 23, 2025 |trans-title=Suzy X Kim Seon-ho, meet again through 'Hwanok'... Disney+ release confirmed for 2026 |url=https://m.entertain.naver.com/now/article/416/0000314089 |access-date=May 23, 2025 |work=SBS Entertainment News |language=ko |via=Naver |title=수지X김선호, '현혹'으로 다시 만났다...2026년 디즈니+ 공개 확정}}</ref> |-| {{TBA}} |دۆڵد ئاپ |대세녀| {{TBA}} | |<ref name="hankyung" /> |- |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official|https://showbox.co.kr/}} {{in lang|ko}} * {{Official|https://global.showbox.co.kr/}} {{in lang|en}} * [https://pro.imdb.com/company/co0967811 شووبۆکس] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|IMDb]] {{in lang|en}} * [https://www.kobis.or.kr/kobis/mobile/mast/comp/searchCompanyDtl.do?companyCd=20100103 شووبۆکس] لە KoFiC لە بنکەدراوەی KOBIS {{in lang|ko}} [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:لقەکانی کۆریای باشوور]] t9ztwn9kxvyexehcuhht8mhnpuf1iiz 1695911 1695868 2026-10-27T21:04:44Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1695911 wikitext text/x-wiki {{Short description|کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلم لە کۆریای باشوور}}{{Infobox company|name=کۆرپۆڕەیشنی شووبۆکس|logo=SHOWBOX Co., Ltd. (South Korea) logo.png|logo_caption=کۆپای شووبۆکس|trade_name=|native_name=쇼박스|native_name_lang=ko|former_name=کۆمپانیای شووبۆکس میدیاپلێکس {{small|(쇼박스㈜미디어플렉스)}}|type=پشکداری|traded_as={{Korea Exchange|086980}} {{small|(٧ی تەممووزی ٢٠٠٦)}}|ISIN=|industry=کاتبه‌سەربردن، میدیا|genre=|fate=|predecessor=کۆمپانیای میدیاپلێکس|successor=کۆرپۆڕەیشنی شووبۆکس|founded={{Start date and age|1999|6|10}} لە [[سیئۆل]]، [[کۆریای باشوور]]|founder=یوو جونگ-ھوون|defunct=<!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} -->|hq_location=نامبوسوونهوان، گانگنام|hq_location_city=سیئۆل|hq_location_country=کۆریای باشوور|num_locations=|num_locations_year=|area_served=لە سەرانسەری جیهان|key_people=یوو جونگ-ھوون {{small|(بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پێشوو و دامەزرێنەر)}}<br>شین ھۆ-جونگ {{small|(بەڕێوەبەری جێبەجێکار)}}|products=|brands=|production=|production_year=|services=دابەشکردنی فیلم|revenue=١٢،٣٢٧،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|revenue_year=٢٠١٤|operating_income=٢،٠٨٦،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|income_year=|net_income=٢٠،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|net_income_year=|assets=|assets_year=|equity=١٠٥،٢٧٢،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|equity_year=٢٠١٤|owner={{ubl|ئۆریۆن هۆڵدینگس: ٥٧.٥٠%|لی ھوا-کیۆنگ: ٠.٣%}}|num_members=|num_members_year=|num_employees=|num_employees_year=<!-- Year of num_employees data (if known) -->|parent={{ill|Orion Holdings|ko|오리온홀딩스}}|divisions=|subsidiaries=|website={{URL|http://www.showbox.co.kr/}}|footnotes=|intl=<!-- Set positively ("true"/"yes"/etc) if company is international, otherwise omit -->}} '''کۆمپانیای شۆبۆکس''' ({{Ko-hhrm|쇼박스}}) کۆمپانیایەکی دابەشکردن و بەرھەمھێنانی فیلمە لە [[کۆریای باشوور]]. یەکێکە لە گەورەترین کۆمپانیاکانی دابەشکردنی فیلم لە کۆریای باشوور، کە لە ساڵی ١٩٩٩ دامەزراوە.<ref>{{cite web |trans-title=ShowBox History |url=http://www.showbox.co.kr/comp/history.asp |website=www.showbox.co.kr |series=ماڵەوە > کۆمپانیا |language=ko |title=مێژووی کۆمپانیای شووبۆکس}}</ref> شووبۆکس لقی وەبەرهێنان، بەرهەمهێنان و دابەشکردنی فیلمی کۆمپانیای میدیاپلێکسە، کە بەشێکە لە کاتبه‌سەربردنی گرووپی ئۆریۆن. ڕکابەرە سەرەکییەکانی لە بۆکس ئۆفیسی ناوخۆیی بریتیین لە سی جەی ئینتەرتەینمەنت، لۆتێ ئینتەرتەینمەنت و نێکست ئینتەرتەینمەنت وۆرڵد. لەگەڵ ئەوەی مێژوویەکی زۆر کورتی لە پیشەسازییەکەدا هەیە، توانیویانە ٦ لە ۱۰ پڕفرۆشترین فیلمەکانی مێژووی بۆکس ئۆفیسی کۆریا بەدەستبهێنن، کە ڕیزبەندی یەکەمیان فیلمی دزەکان لە ساڵی ٢٠١٢ بوو. == وەشاندنەکان == === فیلم === === زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان === {| class="wikitable" !ساڵ !ناو !ناوی ڕەسەن !تۆڕ !بەرهەمهێنانی پەیوەندیدار !ژێدەر |- |٢٠٢٠ |ئیتاوان کڵاس |이태원 클라쓰 |JTBC |Zium Content Itaewon Class Production Partners |<ref name="hankyung" /><ref>{{cite web |url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2019071809422098116&MS1 |title=박서준X김다미X유재명 '이태원클라쓰' 캐스팅 확정(공식)}}</ref> |- |٢٠٢٥ |جادووگەرەکە |마녀 |چەناڵ ئەی |Mr. Romance |<ref>{{Cite web |url=https://m.entertain.naver.com/article/449/0000283841 |access-date=2025-01-10 |work=Channel A |via=Naver |title=강풀 원작 드라마 '마녀' 내년 상반기 첫방...박진영 X 노정의, 강렬한 미스터리 로맨스 예고}}</ref> |- |٢٠٢٦ |پۆرترێتەکانی وەهم |현혹 |[[دیزنی+]] |Magnum Nine |<ref name=":1">{{Cite web |last=Kim |first=Ji-hye |date=May 23, 2025 |trans-title=Suzy X Kim Seon-ho, meet again through 'Hwanok'... Disney+ release confirmed for 2026 |url=https://m.entertain.naver.com/now/article/416/0000314089 |access-date=May 23, 2025 |work=SBS Entertainment News |language=ko |via=Naver |title=수지X김선호, '현혹'으로 다시 만났다...2026년 디즈니+ 공개 확정}}</ref> |-| {{TBA}} |دۆڵد ئاپ |대세녀| {{TBA}} | |<ref name="hankyung" /> |- |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official|https://showbox.co.kr/}} {{in lang|ko}} * {{Official|https://global.showbox.co.kr/}} {{in lang|en}} * [https://pro.imdb.com/company/co0967811 شووبۆکس] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|IMDb]] {{in lang|en}} * [https://www.kobis.or.kr/kobis/mobile/mast/comp/searchCompanyDtl.do?companyCd=20100103 شووبۆکس] لە KoFiC لە بنکەدراوەی KOBIS {{in lang|ko}} [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:لقەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:کۆمپانیایانەی کەوتوونەتە سێئول]] c06y0h30gdpwd6eqnv2ht1y8sqgxp6z 1696131 1695911 2026-10-28T09:18:11Z Bilalinfo 57400 ئەنجومەنی فیلمی کۆریا 1696131 wikitext text/x-wiki {{Short description|کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلم لە کۆریای باشوور}}{{Infobox company|name=کۆرپۆڕەیشنی شووبۆکس|logo=SHOWBOX Co., Ltd. (South Korea) logo.png|logo_caption=کۆپای شووبۆکس|trade_name=|native_name=쇼박스|native_name_lang=ko|former_name=کۆمپانیای شووبۆکس میدیاپلێکس {{small|(쇼박스㈜미디어플렉스)}}|type=پشکداری|traded_as={{Korea Exchange|086980}} {{small|(٧ی تەممووزی ٢٠٠٦)}}|ISIN=|industry=کاتبه‌سەربردن، میدیا|genre=|fate=|predecessor=کۆمپانیای میدیاپلێکس|successor=کۆرپۆڕەیشنی شووبۆکس|founded={{Start date and age|1999|6|10}} لە [[سیئۆل]]، [[کۆریای باشوور]]|founder=یوو جونگ-ھوون|defunct=<!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} -->|hq_location=نامبوسوونهوان، گانگنام|hq_location_city=سیئۆل|hq_location_country=کۆریای باشوور|num_locations=|num_locations_year=|area_served=لە سەرانسەری جیهان|key_people=یوو جونگ-ھوون {{small|(بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پێشوو و دامەزرێنەر)}}<br>شین ھۆ-جونگ {{small|(بەڕێوەبەری جێبەجێکار)}}|products=|brands=|production=|production_year=|services=دابەشکردنی فیلم|revenue=١٢،٣٢٧،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|revenue_year=٢٠١٤|operating_income=٢،٠٨٦،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|income_year=|net_income=٢٠،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|net_income_year=|assets=|assets_year=|equity=١٠٥،٢٧٢،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|equity_year=٢٠١٤|owner={{ubl|ئۆریۆن هۆڵدینگس: ٥٧.٥٠%|لی ھوا-کیۆنگ: ٠.٣%}}|num_members=|num_members_year=|num_employees=|num_employees_year=<!-- Year of num_employees data (if known) -->|parent={{ill|Orion Holdings|ko|오리온홀딩스}}|divisions=|subsidiaries=|website={{URL|http://www.showbox.co.kr/}}|footnotes=|intl=<!-- Set positively ("true"/"yes"/etc) if company is international, otherwise omit -->}} '''کۆمپانیای شۆبۆکس''' ({{Ko-hhrm|쇼박스}}) کۆمپانیایەکی دابەشکردن و بەرھەمھێنانی فیلمە لە [[کۆریای باشوور]]. یەکێکە لە گەورەترین کۆمپانیاکانی دابەشکردنی فیلم لە کۆریای باشوور، کە لە ساڵی ١٩٩٩ دامەزراوە.<ref>{{cite web |trans-title=ShowBox History |url=http://www.showbox.co.kr/comp/history.asp |website=www.showbox.co.kr |series=ماڵەوە > کۆمپانیا |language=ko |title=مێژووی کۆمپانیای شووبۆکس}}</ref> شووبۆکس لقی وەبەرهێنان، بەرهەمهێنان و دابەشکردنی فیلمی کۆمپانیای میدیاپلێکسە، کە بەشێکە لە کاتبه‌سەربردنی گرووپی ئۆریۆن. ڕکابەرە سەرەکییەکانی لە بۆکس ئۆفیسی ناوخۆیی بریتیین لە سی جەی ئینتەرتەینمەنت، لۆتێ ئینتەرتەینمەنت و نێکست ئینتەرتەینمەنت وۆرڵد. لەگەڵ ئەوەی مێژوویەکی زۆر کورتی لە پیشەسازییەکەدا هەیە، توانیویانە ٦ لە ۱۰ پڕفرۆشترین فیلمەکانی مێژووی بۆکس ئۆفیسی کۆریا بەدەستبهێنن، کە ڕیزبەندی یەکەمیان فیلمی دزەکان لە ساڵی ٢٠١٢ بوو. == وەشاندنەکان == === فیلم === === زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان === {| class="wikitable" !ساڵ !ناو !ناوی ڕەسەن !تۆڕ !بەرهەمهێنانی پەیوەندیدار !ژێدەر |- |٢٠٢٠ |ئیتاوان کڵاس |이태원 클라쓰 |JTBC |Zium Content Itaewon Class Production Partners |<ref name="hankyung" /><ref>{{cite web |url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2019071809422098116&MS1 |title=박서준X김다미X유재명 '이태원클라쓰' 캐스팅 확정(공식)}}</ref> |- |٢٠٢٥ |جادووگەرەکە |마녀 |چەناڵ ئەی |Mr. Romance |<ref>{{Cite web |url=https://m.entertain.naver.com/article/449/0000283841 |access-date=2025-01-10 |work=Channel A |via=Naver |title=강풀 원작 드라마 '마녀' 내년 상반기 첫방...박진영 X 노정의, 강렬한 미스터리 로맨스 예고}}</ref> |- |٢٠٢٦ |پۆرترێتەکانی وەهم |현혹 |[[دیزنی+]] |Magnum Nine |<ref name=":1">{{Cite web |last=Kim |first=Ji-hye |date=May 23, 2025 |trans-title=Suzy X Kim Seon-ho, meet again through 'Hwanok'... Disney+ release confirmed for 2026 |url=https://m.entertain.naver.com/now/article/416/0000314089 |access-date=May 23, 2025 |work=SBS Entertainment News |language=ko |via=Naver |title=수지X김선호, '현혹'으로 다시 만났다...2026년 디즈니+ 공개 확정}}</ref> |-| {{TBA}} |دۆڵد ئاپ |대세녀| {{TBA}} | |<ref name="hankyung" /> |- |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official|https://showbox.co.kr/}} {{in lang|ko}} * {{Official|https://global.showbox.co.kr/}} {{in lang|en}} * [https://pro.imdb.com/company/co0967811 شووبۆکس] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|IMDb]] {{in lang|en}} * [https://www.kobis.or.kr/kobis/mobile/mast/comp/searchCompanyDtl.do?companyCd=20100103 شووبۆکس] لە [[ئەنجومەنی فیلمی کۆریا|KoFiC]] لە بنکەدراوەی KOBIS {{in lang|ko}} [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:لقەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:کۆمپانیایانەی کەوتوونەتە سێئول]] 4b7x3te5zieitdalx4j8eol6hlib9st 1696132 1696131 2026-10-28T09:19:06Z Bilalinfo 57400 1696132 wikitext text/x-wiki {{Short description|کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلم لە کۆریای باشوور}}{{Infobox company|name=کۆرپۆڕەیشنی شووبۆکس|logo=SHOWBOX Co., Ltd. (South Korea) logo.png|logo_caption=کۆپای شووبۆکس|trade_name=|native_name=쇼박스|native_name_lang=ko|former_name=کۆمپانیای شووبۆکس میدیاپلێکس {{small|(쇼박스㈜미디어플렉스)}}|type=پشکداری|traded_as={{Korea Exchange|086980}} {{small|(٧ی تەممووزی ٢٠٠٦)}}|ISIN=|industry=کاتبه‌سەربردن، میدیا|genre=|fate=|predecessor=کۆمپانیای میدیاپلێکس|successor=کۆرپۆڕەیشنی شووبۆکس|founded={{Start date and age|1999|6|10}} لە [[سیئۆل]]، [[کۆریای باشوور]]|founder=یوو جونگ-ھوون|defunct=<!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} -->|hq_location=نامبوسوونهوان، گانگنام|hq_location_city=سیئۆل|hq_location_country=کۆریای باشوور|num_locations=|num_locations_year=|area_served=لە سەرانسەری جیهان|key_people=یوو جونگ-ھوون {{small|(بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پێشوو و دامەزرێنەر)}}<br>شین ھۆ-جونگ {{small|(بەڕێوەبەری جێبەجێکار)}}|products=|brands=|production=|production_year=|services=دابەشکردنی فیلم|revenue=١٢،٣٢٧،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|revenue_year=٢٠١٤|operating_income=٢،٠٨٦،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|income_year=|net_income=٢٠،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|net_income_year=|assets=|assets_year=|equity=١٠٥،٢٧٢،٠٠٠،٠٠٠ وۆن|equity_year=٢٠١٤|owner={{ubl|ئۆریۆن هۆڵدینگس: ٥٧.٥٠%|لی ھوا-کیۆنگ: ٠.٣%}}|num_members=|num_members_year=|num_employees=|num_employees_year=<!-- Year of num_employees data (if known) -->|parent={{ill|Orion Holdings|ko|오리온홀딩스}}|divisions=|subsidiaries=|website={{URL|http://www.showbox.co.kr/}}|footnotes=|intl=<!-- Set positively ("true"/"yes"/etc) if company is international, otherwise omit -->}} '''کۆمپانیای شۆبۆکس''' ({{Ko-hhrm|쇼박스}}) کۆمپانیایەکی دابەشکردن و بەرھەمھێنانی فیلمە لە [[کۆریای باشوور]]. یەکێکە لە گەورەترین کۆمپانیاکانی دابەشکردنی فیلم لە کۆریای باشوور، کە لە ساڵی ١٩٩٩ دامەزراوە.<ref>{{cite web |trans-title=ShowBox History |url=http://www.showbox.co.kr/comp/history.asp |website=www.showbox.co.kr |series=ماڵەوە > کۆمپانیا |language=ko |title=مێژووی کۆمپانیای شووبۆکس}}</ref> شووبۆکس لقی وەبەرهێنان، بەرهەمهێنان و دابەشکردنی فیلمی کۆمپانیای میدیاپلێکسە، کە بەشێکە لە کاتبه‌سەربردنی گرووپی ئۆریۆن. ڕکابەرە سەرەکییەکانی لە بۆکس ئۆفیسی ناوخۆیی بریتیین لە سی جەی ئینتەرتەینمەنت، لۆتێ ئینتەرتەینمەنت و نێکست ئینتەرتەینمەنت وۆرڵد. لەگەڵ ئەوەی مێژوویەکی زۆر کورتی لە پیشەسازییەکەدا هەیە، توانیویانە ٦ لە ۱۰ پڕفرۆشترین فیلمەکانی مێژووی بۆکس ئۆفیسی کۆریا بەدەستبهێنن، کە ڕیزبەندی یەکەمیان فیلمی دزەکان لە ساڵی ٢٠١٢ بوو. == وەشاندنەکان == === فیلم === === زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان === {| class="wikitable" !ساڵ !ناو !ناوی ڕەسەن !تۆڕ !بەرهەمهێنانی پەیوەندیدار !ژێدەر |- |٢٠٢٠ |ئیتاوان کڵاس |이태원 클라쓰 |JTBC |Zium Content Itaewon Class Production Partners |<ref name="hankyung" /><ref>{{cite web |url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2019071809422098116&MS1 |title=박서준X김다미X유재명 '이태원클라쓰' 캐스팅 확정(공식)}}</ref> |- |٢٠٢٥ |جادووگەرەکە |마녀 |چەناڵ ئەی |Mr. Romance |<ref>{{Cite web |url=https://m.entertain.naver.com/article/449/0000283841 |access-date=2025-01-10 |work=Channel A |via=Naver |title=강풀 원작 드라마 '마녀' 내년 상반기 첫방...박진영 X 노정의, 강렬한 미스터리 로맨스 예고}}</ref> |- |٢٠٢٦ |پۆرترێتەکانی وەهم |현혹 |[[دیزنی+]] |Magnum Nine |<ref name=":1">{{Cite web |last=Kim |first=Ji-hye |date=May 23, 2025 |trans-title=Suzy X Kim Seon-ho, meet again through 'Hwanok'... Disney+ release confirmed for 2026 |url=https://m.entertain.naver.com/now/article/416/0000314089 |access-date=May 23, 2025 |work=SBS Entertainment News |language=ko |via=Naver |title=수지X김선호, '현혹'으로 다시 만났다...2026년 디즈니+ 공개 확정}}</ref> |-| {{TBA}} |دۆڵد ئاپ |대세녀| {{TBA}} | |<ref name="hankyung" /> |- |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official|https://showbox.co.kr/}} {{in lang|ko}} * {{Official|https://global.showbox.co.kr/}} {{in lang|en}} * [https://pro.imdb.com/company/co0967811 شووبۆکس] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|IMDb]] {{in lang|en}} * [https://www.kobis.or.kr/kobis/mobile/mast/comp/searchCompanyDtl.do?companyCd=20100103 شووبۆکس] لە [[ئەنجومەنی فیلمی کۆریا|KoFiC]] لە بنکەدراوەی KOBIS {{in lang|ko}} {{دەروازە|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:لقەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:کۆمپانیایانەی کەوتوونەتە سێئول]] 1iyrwuhg37be4lu6zl1fda24y29oiu1 6 305724 1696074 2026-10-28T07:28:02Z -Haryad 40333 {{ھۆکاری بەکارھێنانی نائازاد | ناساندن = ئەمە لۆگۆی شۆبۆکسە | سەرچاوە = http://fims.kofic.or.kr/upload/up_img/2011/02/cmp_9G289A_20110211154710_1.gif | وتار = شۆبۆکس | چەندێتی = تەواوی لۆگۆکە بۆ گەیاندنی مانای مەبەست و دوورکەوتنەوە لە چەواشەکردنی لۆگۆی مەبەست بە کار دێت | ڕێزۆلووشنی کەم = لۆگۆکە قەبارە و ڕێزۆڵووشنی بەسە بۆ پاراستنی ئەو کوالێتییەی کە کۆمپانیا یان ڕێکخراوەکە مەبەستێتی، بەبێ ئەوەی پێویست بە ڕیزۆڵووشنی بەرز بێت. | مەبەست = لە ئینفۆبۆکسی وتا... 1696074 wikitext text/x-wiki == کورتە == {{ھۆکاری بەکارھێنانی نائازاد | ناساندن = ئەمە لۆگۆی شۆبۆکسە | سەرچاوە = http://fims.kofic.or.kr/upload/up_img/2011/02/cmp_9G289A_20110211154710_1.gif | وتار = شۆبۆکس | چەندێتی = تەواوی لۆگۆکە بۆ گەیاندنی مانای مەبەست و دوورکەوتنەوە لە چەواشەکردنی لۆگۆی مەبەست بە کار دێت | ڕێزۆلووشنی کەم = لۆگۆکە قەبارە و ڕێزۆڵووشنی بەسە بۆ پاراستنی ئەو کوالێتییەی کە کۆمپانیا یان ڕێکخراوەکە مەبەستێتی، بەبێ ئەوەی پێویست بە ڕیزۆڵووشنی بەرز بێت. | مەبەست = لە ئینفۆبۆکسی وتارەکە بە کار دێ | جێگۆڕی = | زانیاریی تر = بەکارھێنانی لۆگۆکە لە وتارەکەدا لەگەڵ یاساکانی بەرھەمی نائازاد و بەکارھێنانی دادی ویکیپیدیادا یەک دەگرێتەوە لەژێر یاسای مافی لەبەرگرتنەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان کە لە سەرەوە باسکراوە. }} == مۆڵەتنامە == {{لۆگۆی نائازاد}} 2g42ujnoid3yofsjz8jcstkp9i1ywlo 0 305725 1696118 2026-10-28T07:51:22Z Kushared 5048 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1372848794|Satoshi Yagisawa (writer)]]» 1696118 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ساتۆشی یاگیساوا|image=Satoshi Yagisawa.jpg|alt=|caption=ساتۆشی یاگیساوا لە ساڵی ٢٠٢٦، کتێبی ڕۆژانێک لەکتێبفرۆشی مۆریساکی بەدەست گرتووە.|birth_name=|birth_date=١٩٧٧|birth_place=[[چیبا Prefecture]], ژاپۆن|education=زانکۆی نیهۆن|occupation=|notable_works=''[[ڕۆژانێک لەکتێبفرۆشی مۆریساکی]]''|awards=Chiyoda Literature Prize (2009)|website={{URL|yagisawa-satoshi.com}}}} '''ساتۆشی یاگیساوا''' (八木沢 里志، لەدایکبووی ١٩٧٧) نووسەری ژاپۆنییە. ئەو بە یەکەم ڕۆمانی ناسراوە بە ناوی ''ڕۆژانێک لە کتێبفرۆشی مۆریساکی'' کە بووە بە یەکێ لە پڕفرۆشترین ڕۆمانی نێودەوڵەتی و کراوەتە فیلمیش.<ref name="Nippon2024">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nippon.com/en/japan-topics/e00234/yagisawa-satoshi-an-interview-with-the-days-at-the-morisaki-bookshop-author-about-his-inte.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=Nippon.com}}</ref><ref name="Deccan2025">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Kulkarni |first=V. |ڕێکەوت=2025-02-10 |ناونیشان=https://www.deccanherald.com/features/books/i-dont-believe-in-chasing-trends-japanese-novelist-satoshi-yagisawa-3888975 |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=Deccan Herald}}</ref> == سەرەتای ژیان == ساتۆشی یاگیساوا لە ساڵی ١٩٧٧ لە [[پارێزگای چیبا|ویلایەتی چیبا]] لە ژاپۆن لەدایکبووە. دەرچووی کۆلێژی هونەری زانکۆی نیهۆنە.<ref name="Nippon2024" /> پێش سەرکەوتنی وەک ڕۆماننووس، یاگیساوا کاری جۆراوجۆری کردووە. == ژیانی لە وێژەدا == لە ساڵی ٢٠٠٩ یاگیساوا خەڵاتی ئەدەبی چییۆدای بەدەستهێنا بەهۆی چیڕۆکی (''ڕۆژانێک لە کتێبفرۆشی مۆریساکی''). <ref name="Nippon2024" /> ڕۆمانەکە لە ناوچەی کاندا-جینبۆچۆ لە تۆکیۆ ڕوودەدات کە بە چڕبوونەوەی زۆری کتێبفرۆشییەکانی دەستی دوو ناسراوە، ڕۆمانەکە باس لە کچێکی گەنج دەکات بە ناوی تاکاکۆ کە دوای جیابوونەوەیەکی دژوار لە پەیوەندییە خۆشەویستییەکەی دەچێتە ناو کتێبفرۆشی مامی.<ref name="NodMag" /> یاگیساوا ڕایگەیاندووە کە ڕەوتی ئەدەبی پەیڕەو ناکات، پێی باشترە چیرۆک بنووسێت کە تیشک بخاتە سەر "بەختەوەرییە بچووکەکان"ی ژیانی ڕۆژانە و پەیوەندی مرۆڤایەتی.<ref name="Deccan2025" /> سەرکەوتنی ڕۆمانەکە بووە هۆی وەرگێڕانی فیلمێکی ساڵی ٢٠١٠ لە دەرهێنانی ئاساکۆ هیوگا. <ref name="Nippon2024" /> هەرچەندە لە سەرەتادا زیاتر لە دە ساڵ پێشتر بڵاوکرایەوە، بەڵام کتێبەکە لە ساڵانی ٢٠٢٠دا ناوبانگێکی جیهانی بەرچاوی بەدەستهێنا لە ڕێگەی پلاتفۆرمی سۆشیال میدیای وەک BookTok, کە بووە هۆی وەرگێڕان بە زیاتر لە بیست زمان.<ref name="Deccan2025" /> == ژیانی کەسی == نووسینی یاگیساوا زۆرجار بە ئەزموونە کەسییەکانی خۆی ئاگادار دەناسرێتەوە. ژیانێکی ئاسایی لەگەڵ هاوسەر و پشیلەکەی دەژی و ئیلهام لە گۆڕانکارییە بچووکەکانی جیهان و باری دەروونی خۆی وەردەگرێت.<ref name="NodMag">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://thenodmag.com/content/satoshi-yagiasawa-japanese-author-morisaki-bookshop |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=The Nod Mag}}</ref> == بەرهەمەکان == {| class="wikitable" !ناونیشان !کاتی بڵاوبوونەوە |- |Days at the Morisaki Bookshop 森崎書店の日々 Morisaki Shoten no Hibi |٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠<ref>{{cite web |script-title=ja:森崎書店の日々 |trans-title=Days at the Morisaki Bookshop |url=https://bookmeter.com/books/642866 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4094085457 |- |More Days at the Morisaki Bookshop 続・森崎書店の日々 Zoku Morisaki Shoten no Hibi |٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١<ref>{{cite web |script-title=ja:続・森崎書店の日々 |trans-title=More Days at the Morisaki Bookshop |url=https://bookmeter.com/books/4343540 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Zoku Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4094086720 |- |Days at the Torunka Café 純喫茶トルンカ Junkissa Torunka |١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ <ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ |trans-title=Days at the Torunka Café |url=https://bookmeter.com/books/7463275 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka}}</ref> 978-4198937669 |- |More Days at the Torunka Café: The Scent of Happiness しあわせの香り 純喫茶トルンカ Shiawase no Kaori Junkissa Torunka |٦ی شووباتی ٢٠١٥<ref>{{cite web |script-title=ja:しあわせの香り 純喫茶トルンカ |trans-title=More Days at the Torunka Café: The Scent of Happiness |url=https://bookmeter.com/books/9240774 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shiawase no Kaori Junkissa Torunka}}</ref> 978-4198939151 |- |きみと暮らせば Kimi to Kuraseba |٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥<ref>{{cite web |script-title=ja:きみと暮らせば |url=https://bookmeter.com/books/10070704 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Kimi to Kuraseba}}</ref> 978-4198940508 |- |純喫茶トルンカ　新装版 Junkissa Torunka Shinsouban |٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢<ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/19745863 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka Shinsouban}}</ref> 978-4198947514 |- |しあわせの香り 純喫茶トルンカ　新装版 Shiawase no Kaori Junkissa Torunka Shinsouban |١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣<ref>{{cite web |script-title=ja:しあわせの香り 純喫茶トルンカ　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/20509689 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shiawase no Kaori Junkissa Torunka Shinsouban}}</ref> 978-4198948153 |- |きみと暮らせば　新装版 Kimi to Kuraseba Shinsouban |١٢ی ئایاری ٢٠٢٣<ref>{{cite web |script-title=ja:きみと暮らせば　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/21159044 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Kimi to Kuraseba Shinsouban}}</ref> 978-4198948542 |- |眠れぬ夜のご褒美（アンソロジー） Nemurenu Yoru no Gohoubi (Ansorojii) |٤ی تەممووزی ٢٠٢٤<ref>{{cite web |script-title=ja:眠れぬ夜のご褒美（アンソロジー） |url=https://bookmeter.com/books/22011622 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Nemurenu Yoru no Gohoubi (Ansorojii)}}</ref> 978-4591182260 |- |純喫茶トルンカ　最高の一杯 Junkissa Torunka Saikou no Ippai |١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤<ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ　最高の一杯 |url=https://bookmeter.com/books/22170824 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka Saikou no Ippai}}</ref> 978-4198949709 |- |新装版 森崎書店の日々 Shinsouban Morisaki Shoten no Hibi |٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥<ref>{{cite web |script-title=ja:新装版 森崎書店の日々 |url=https://bookmeter.com/books/22949244 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shinsouban Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4093867658 |- |新装版 続・森崎書店の日々 Shinsouban Zoku Morisaki Shoten no Hibi |٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥<ref>{{cite web |script-title=ja:新装版 続・森崎書店の日々 |url=https://bookmeter.com/books/22997065 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shinsouban Zoku Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4093867665 |} == سەرچاوەکان == == بەستەری دەرەکی == * * [[openlibrary:authors/OL7594044A/Satoshi_Yagisawa|Works by Satoshi Yagisawa]] at [[ئۆپن لایبرەری|Open Library]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:Articles with hCards]] cpvd31rd12lpujmrb1c5hx3yjqhcr9l 1696119 1696118 2026-10-28T07:52:02Z Kushared 5048 /* سەرچاوەکان */ 1696119 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ساتۆشی یاگیساوا|image=Satoshi Yagisawa.jpg|alt=|caption=ساتۆشی یاگیساوا لە ساڵی ٢٠٢٦، کتێبی ڕۆژانێک لەکتێبفرۆشی مۆریساکی بەدەست گرتووە.|birth_name=|birth_date=١٩٧٧|birth_place=[[چیبا Prefecture]], ژاپۆن|education=زانکۆی نیهۆن|occupation=|notable_works=''[[ڕۆژانێک لەکتێبفرۆشی مۆریساکی]]''|awards=Chiyoda Literature Prize (2009)|website={{URL|yagisawa-satoshi.com}}}} '''ساتۆشی یاگیساوا''' (八木沢 里志، لەدایکبووی ١٩٧٧) نووسەری ژاپۆنییە. ئەو بە یەکەم ڕۆمانی ناسراوە بە ناوی ''ڕۆژانێک لە کتێبفرۆشی مۆریساکی'' کە بووە بە یەکێ لە پڕفرۆشترین ڕۆمانی نێودەوڵەتی و کراوەتە فیلمیش.<ref name="Nippon2024">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nippon.com/en/japan-topics/e00234/yagisawa-satoshi-an-interview-with-the-days-at-the-morisaki-bookshop-author-about-his-inte.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=Nippon.com}}</ref><ref name="Deccan2025">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Kulkarni |first=V. |ڕێکەوت=2025-02-10 |ناونیشان=https://www.deccanherald.com/features/books/i-dont-believe-in-chasing-trends-japanese-novelist-satoshi-yagisawa-3888975 |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=Deccan Herald}}</ref> == سەرەتای ژیان == ساتۆشی یاگیساوا لە ساڵی ١٩٧٧ لە [[پارێزگای چیبا|ویلایەتی چیبا]] لە ژاپۆن لەدایکبووە. دەرچووی کۆلێژی هونەری زانکۆی نیهۆنە.<ref name="Nippon2024" /> پێش سەرکەوتنی وەک ڕۆماننووس، یاگیساوا کاری جۆراوجۆری کردووە. == ژیانی لە وێژەدا == لە ساڵی ٢٠٠٩ یاگیساوا خەڵاتی ئەدەبی چییۆدای بەدەستهێنا بەهۆی چیڕۆکی (''ڕۆژانێک لە کتێبفرۆشی مۆریساکی''). <ref name="Nippon2024" /> ڕۆمانەکە لە ناوچەی کاندا-جینبۆچۆ لە تۆکیۆ ڕوودەدات کە بە چڕبوونەوەی زۆری کتێبفرۆشییەکانی دەستی دوو ناسراوە، ڕۆمانەکە باس لە کچێکی گەنج دەکات بە ناوی تاکاکۆ کە دوای جیابوونەوەیەکی دژوار لە پەیوەندییە خۆشەویستییەکەی دەچێتە ناو کتێبفرۆشی مامی.<ref name="NodMag" /> یاگیساوا ڕایگەیاندووە کە ڕەوتی ئەدەبی پەیڕەو ناکات، پێی باشترە چیرۆک بنووسێت کە تیشک بخاتە سەر "بەختەوەرییە بچووکەکان"ی ژیانی ڕۆژانە و پەیوەندی مرۆڤایەتی.<ref name="Deccan2025" /> سەرکەوتنی ڕۆمانەکە بووە هۆی وەرگێڕانی فیلمێکی ساڵی ٢٠١٠ لە دەرهێنانی ئاساکۆ هیوگا. <ref name="Nippon2024" /> هەرچەندە لە سەرەتادا زیاتر لە دە ساڵ پێشتر بڵاوکرایەوە، بەڵام کتێبەکە لە ساڵانی ٢٠٢٠دا ناوبانگێکی جیهانی بەرچاوی بەدەستهێنا لە ڕێگەی پلاتفۆرمی سۆشیال میدیای وەک BookTok, کە بووە هۆی وەرگێڕان بە زیاتر لە بیست زمان.<ref name="Deccan2025" /> == ژیانی کەسی == نووسینی یاگیساوا زۆرجار بە ئەزموونە کەسییەکانی خۆی ئاگادار دەناسرێتەوە. ژیانێکی ئاسایی لەگەڵ هاوسەر و پشیلەکەی دەژی و ئیلهام لە گۆڕانکارییە بچووکەکانی جیهان و باری دەروونی خۆی وەردەگرێت.<ref name="NodMag">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://thenodmag.com/content/satoshi-yagiasawa-japanese-author-morisaki-bookshop |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=The Nod Mag}}</ref> == بەرهەمەکان == {| class="wikitable" !ناونیشان !کاتی بڵاوبوونەوە |- |Days at the Morisaki Bookshop 森崎書店の日々 Morisaki Shoten no Hibi |٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠<ref>{{cite web |script-title=ja:森崎書店の日々 |trans-title=Days at the Morisaki Bookshop |url=https://bookmeter.com/books/642866 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4094085457 |- |More Days at the Morisaki Bookshop 続・森崎書店の日々 Zoku Morisaki Shoten no Hibi |٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١<ref>{{cite web |script-title=ja:続・森崎書店の日々 |trans-title=More Days at the Morisaki Bookshop |url=https://bookmeter.com/books/4343540 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Zoku Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4094086720 |- |Days at the Torunka Café 純喫茶トルンカ Junkissa Torunka |١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ <ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ |trans-title=Days at the Torunka Café |url=https://bookmeter.com/books/7463275 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka}}</ref> 978-4198937669 |- |More Days at the Torunka Café: The Scent of Happiness しあわせの香り 純喫茶トルンカ Shiawase no Kaori Junkissa Torunka |٦ی شووباتی ٢٠١٥<ref>{{cite web |script-title=ja:しあわせの香り 純喫茶トルンカ |trans-title=More Days at the Torunka Café: The Scent of Happiness |url=https://bookmeter.com/books/9240774 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shiawase no Kaori Junkissa Torunka}}</ref> 978-4198939151 |- |きみと暮らせば Kimi to Kuraseba |٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥<ref>{{cite web |script-title=ja:きみと暮らせば |url=https://bookmeter.com/books/10070704 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Kimi to Kuraseba}}</ref> 978-4198940508 |- |純喫茶トルンカ　新装版 Junkissa Torunka Shinsouban |٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢<ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/19745863 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka Shinsouban}}</ref> 978-4198947514 |- |しあわせの香り 純喫茶トルンカ　新装版 Shiawase no Kaori Junkissa Torunka Shinsouban |١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣<ref>{{cite web |script-title=ja:しあわせの香り 純喫茶トルンカ　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/20509689 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shiawase no Kaori Junkissa Torunka Shinsouban}}</ref> 978-4198948153 |- |きみと暮らせば　新装版 Kimi to Kuraseba Shinsouban |١٢ی ئایاری ٢٠٢٣<ref>{{cite web |script-title=ja:きみと暮らせば　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/21159044 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Kimi to Kuraseba Shinsouban}}</ref> 978-4198948542 |- |眠れぬ夜のご褒美（アンソロジー） Nemurenu Yoru no Gohoubi (Ansorojii) |٤ی تەممووزی ٢٠٢٤<ref>{{cite web |script-title=ja:眠れぬ夜のご褒美（アンソロジー） |url=https://bookmeter.com/books/22011622 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Nemurenu Yoru no Gohoubi (Ansorojii)}}</ref> 978-4591182260 |- |純喫茶トルンカ　最高の一杯 Junkissa Torunka Saikou no Ippai |١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤<ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ　最高の一杯 |url=https://bookmeter.com/books/22170824 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka Saikou no Ippai}}</ref> 978-4198949709 |- |新装版 森崎書店の日々 Shinsouban Morisaki Shoten no Hibi |٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥<ref>{{cite web |script-title=ja:新装版 森崎書店の日々 |url=https://bookmeter.com/books/22949244 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shinsouban Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4093867658 |- |新装版 続・森崎書店の日々 Shinsouban Zoku Morisaki Shoten no Hibi |٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥<ref>{{cite web |script-title=ja:新装版 続・森崎書店の日々 |url=https://bookmeter.com/books/22997065 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shinsouban Zoku Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4093867665 |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * * [[openlibrary:authors/OL7594044A/Satoshi_Yagisawa|Works by Satoshi Yagisawa]] at [[ئۆپن لایبرەری|Open Library]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:Articles with hCards]] 2vb0onuw5kgj53ua3s73fhoommzjdcx 1696120 1696119 2026-10-28T07:52:10Z Kushared 5048 /* سەرچاوەکان */ 1696120 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ساتۆشی یاگیساوا|image=Satoshi Yagisawa.jpg|alt=|caption=ساتۆشی یاگیساوا لە ساڵی ٢٠٢٦، کتێبی ڕۆژانێک لەکتێبفرۆشی مۆریساکی بەدەست گرتووە.|birth_name=|birth_date=١٩٧٧|birth_place=[[چیبا Prefecture]], ژاپۆن|education=زانکۆی نیهۆن|occupation=|notable_works=''[[ڕۆژانێک لەکتێبفرۆشی مۆریساکی]]''|awards=Chiyoda Literature Prize (2009)|website={{URL|yagisawa-satoshi.com}}}} '''ساتۆشی یاگیساوا''' (八木沢 里志، لەدایکبووی ١٩٧٧) نووسەری ژاپۆنییە. ئەو بە یەکەم ڕۆمانی ناسراوە بە ناوی ''ڕۆژانێک لە کتێبفرۆشی مۆریساکی'' کە بووە بە یەکێ لە پڕفرۆشترین ڕۆمانی نێودەوڵەتی و کراوەتە فیلمیش.<ref name="Nippon2024">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nippon.com/en/japan-topics/e00234/yagisawa-satoshi-an-interview-with-the-days-at-the-morisaki-bookshop-author-about-his-inte.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=Nippon.com}}</ref><ref name="Deccan2025">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Kulkarni |first=V. |ڕێکەوت=2025-02-10 |ناونیشان=https://www.deccanherald.com/features/books/i-dont-believe-in-chasing-trends-japanese-novelist-satoshi-yagisawa-3888975 |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=Deccan Herald}}</ref> == سەرەتای ژیان == ساتۆشی یاگیساوا لە ساڵی ١٩٧٧ لە [[پارێزگای چیبا|ویلایەتی چیبا]] لە ژاپۆن لەدایکبووە. دەرچووی کۆلێژی هونەری زانکۆی نیهۆنە.<ref name="Nippon2024" /> پێش سەرکەوتنی وەک ڕۆماننووس، یاگیساوا کاری جۆراوجۆری کردووە. == ژیانی لە وێژەدا == لە ساڵی ٢٠٠٩ یاگیساوا خەڵاتی ئەدەبی چییۆدای بەدەستهێنا بەهۆی چیڕۆکی (''ڕۆژانێک لە کتێبفرۆشی مۆریساکی''). <ref name="Nippon2024" /> ڕۆمانەکە لە ناوچەی کاندا-جینبۆچۆ لە تۆکیۆ ڕوودەدات کە بە چڕبوونەوەی زۆری کتێبفرۆشییەکانی دەستی دوو ناسراوە، ڕۆمانەکە باس لە کچێکی گەنج دەکات بە ناوی تاکاکۆ کە دوای جیابوونەوەیەکی دژوار لە پەیوەندییە خۆشەویستییەکەی دەچێتە ناو کتێبفرۆشی مامی.<ref name="NodMag" /> یاگیساوا ڕایگەیاندووە کە ڕەوتی ئەدەبی پەیڕەو ناکات، پێی باشترە چیرۆک بنووسێت کە تیشک بخاتە سەر "بەختەوەرییە بچووکەکان"ی ژیانی ڕۆژانە و پەیوەندی مرۆڤایەتی.<ref name="Deccan2025" /> سەرکەوتنی ڕۆمانەکە بووە هۆی وەرگێڕانی فیلمێکی ساڵی ٢٠١٠ لە دەرهێنانی ئاساکۆ هیوگا. <ref name="Nippon2024" /> هەرچەندە لە سەرەتادا زیاتر لە دە ساڵ پێشتر بڵاوکرایەوە، بەڵام کتێبەکە لە ساڵانی ٢٠٢٠دا ناوبانگێکی جیهانی بەرچاوی بەدەستهێنا لە ڕێگەی پلاتفۆرمی سۆشیال میدیای وەک BookTok, کە بووە هۆی وەرگێڕان بە زیاتر لە بیست زمان.<ref name="Deccan2025" /> == ژیانی کەسی == نووسینی یاگیساوا زۆرجار بە ئەزموونە کەسییەکانی خۆی ئاگادار دەناسرێتەوە. ژیانێکی ئاسایی لەگەڵ هاوسەر و پشیلەکەی دەژی و ئیلهام لە گۆڕانکارییە بچووکەکانی جیهان و باری دەروونی خۆی وەردەگرێت.<ref name="NodMag">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://thenodmag.com/content/satoshi-yagiasawa-japanese-author-morisaki-bookshop |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=The Nod Mag}}</ref> == بەرهەمەکان == {| class="wikitable" !ناونیشان !کاتی بڵاوبوونەوە |- |Days at the Morisaki Bookshop 森崎書店の日々 Morisaki Shoten no Hibi |٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠<ref>{{cite web |script-title=ja:森崎書店の日々 |trans-title=Days at the Morisaki Bookshop |url=https://bookmeter.com/books/642866 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4094085457 |- |More Days at the Morisaki Bookshop 続・森崎書店の日々 Zoku Morisaki Shoten no Hibi |٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١<ref>{{cite web |script-title=ja:続・森崎書店の日々 |trans-title=More Days at the Morisaki Bookshop |url=https://bookmeter.com/books/4343540 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Zoku Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4094086720 |- |Days at the Torunka Café 純喫茶トルンカ Junkissa Torunka |١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ <ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ |trans-title=Days at the Torunka Café |url=https://bookmeter.com/books/7463275 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka}}</ref> 978-4198937669 |- |More Days at the Torunka Café: The Scent of Happiness しあわせの香り 純喫茶トルンカ Shiawase no Kaori Junkissa Torunka |٦ی شووباتی ٢٠١٥<ref>{{cite web |script-title=ja:しあわせの香り 純喫茶トルンカ |trans-title=More Days at the Torunka Café: The Scent of Happiness |url=https://bookmeter.com/books/9240774 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shiawase no Kaori Junkissa Torunka}}</ref> 978-4198939151 |- |きみと暮らせば Kimi to Kuraseba |٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥<ref>{{cite web |script-title=ja:きみと暮らせば |url=https://bookmeter.com/books/10070704 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Kimi to Kuraseba}}</ref> 978-4198940508 |- |純喫茶トルンカ　新装版 Junkissa Torunka Shinsouban |٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢<ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/19745863 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka Shinsouban}}</ref> 978-4198947514 |- |しあわせの香り 純喫茶トルンカ　新装版 Shiawase no Kaori Junkissa Torunka Shinsouban |١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣<ref>{{cite web |script-title=ja:しあわせの香り 純喫茶トルンカ　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/20509689 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shiawase no Kaori Junkissa Torunka Shinsouban}}</ref> 978-4198948153 |- |きみと暮らせば　新装版 Kimi to Kuraseba Shinsouban |١٢ی ئایاری ٢٠٢٣<ref>{{cite web |script-title=ja:きみと暮らせば　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/21159044 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Kimi to Kuraseba Shinsouban}}</ref> 978-4198948542 |- |眠れぬ夜のご褒美（アンソロジー） Nemurenu Yoru no Gohoubi (Ansorojii) |٤ی تەممووزی ٢٠٢٤<ref>{{cite web |script-title=ja:眠れぬ夜のご褒美（アンソロジー） |url=https://bookmeter.com/books/22011622 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Nemurenu Yoru no Gohoubi (Ansorojii)}}</ref> 978-4591182260 |- |純喫茶トルンカ　最高の一杯 Junkissa Torunka Saikou no Ippai |١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤<ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ　最高の一杯 |url=https://bookmeter.com/books/22170824 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka Saikou no Ippai}}</ref> 978-4198949709 |- |新装版 森崎書店の日々 Shinsouban Morisaki Shoten no Hibi |٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥<ref>{{cite web |script-title=ja:新装版 森崎書店の日々 |url=https://bookmeter.com/books/22949244 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shinsouban Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4093867658 |- |新装版 続・森崎書店の日々 Shinsouban Zoku Morisaki Shoten no Hibi |٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥<ref>{{cite web |script-title=ja:新装版 続・森崎書店の日々 |url=https://bookmeter.com/books/22997065 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shinsouban Zoku Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4093867665 |} == سەرچاوەکان == == بەستەری دەرەکی == * * [[openlibrary:authors/OL7594044A/Satoshi_Yagisawa|Works by Satoshi Yagisawa]] at [[ئۆپن لایبرەری|Open Library]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:Articles with hCards]] cpvd31rd12lpujmrb1c5hx3yjqhcr9l 1696121 1696120 2026-10-28T07:52:28Z Kushared 5048 /* سەرچاوەکان */ 1696121 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ساتۆشی یاگیساوا|image=Satoshi Yagisawa.jpg|alt=|caption=ساتۆشی یاگیساوا لە ساڵی ٢٠٢٦، کتێبی ڕۆژانێک لەکتێبفرۆشی مۆریساکی بەدەست گرتووە.|birth_name=|birth_date=١٩٧٧|birth_place=[[چیبا Prefecture]], ژاپۆن|education=زانکۆی نیهۆن|occupation=|notable_works=''[[ڕۆژانێک لەکتێبفرۆشی مۆریساکی]]''|awards=Chiyoda Literature Prize (2009)|website={{URL|yagisawa-satoshi.com}}}} '''ساتۆشی یاگیساوا''' (八木沢 里志، لەدایکبووی ١٩٧٧) نووسەری ژاپۆنییە. ئەو بە یەکەم ڕۆمانی ناسراوە بە ناوی ''ڕۆژانێک لە کتێبفرۆشی مۆریساکی'' کە بووە بە یەکێ لە پڕفرۆشترین ڕۆمانی نێودەوڵەتی و کراوەتە فیلمیش.<ref name="Nippon2024">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nippon.com/en/japan-topics/e00234/yagisawa-satoshi-an-interview-with-the-days-at-the-morisaki-bookshop-author-about-his-inte.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=Nippon.com}}</ref><ref name="Deccan2025">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Kulkarni |first=V. |ڕێکەوت=2025-02-10 |ناونیشان=https://www.deccanherald.com/features/books/i-dont-believe-in-chasing-trends-japanese-novelist-satoshi-yagisawa-3888975 |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=Deccan Herald}}</ref> == سەرەتای ژیان == ساتۆشی یاگیساوا لە ساڵی ١٩٧٧ لە [[پارێزگای چیبا|ویلایەتی چیبا]] لە ژاپۆن لەدایکبووە. دەرچووی کۆلێژی هونەری زانکۆی نیهۆنە.<ref name="Nippon2024" /> پێش سەرکەوتنی وەک ڕۆماننووس، یاگیساوا کاری جۆراوجۆری کردووە. == ژیانی لە وێژەدا == لە ساڵی ٢٠٠٩ یاگیساوا خەڵاتی ئەدەبی چییۆدای بەدەستهێنا بەهۆی چیڕۆکی (''ڕۆژانێک لە کتێبفرۆشی مۆریساکی''). <ref name="Nippon2024" /> ڕۆمانەکە لە ناوچەی کاندا-جینبۆچۆ لە تۆکیۆ ڕوودەدات کە بە چڕبوونەوەی زۆری کتێبفرۆشییەکانی دەستی دوو ناسراوە، ڕۆمانەکە باس لە کچێکی گەنج دەکات بە ناوی تاکاکۆ کە دوای جیابوونەوەیەکی دژوار لە پەیوەندییە خۆشەویستییەکەی دەچێتە ناو کتێبفرۆشی مامی.<ref name="NodMag" /> یاگیساوا ڕایگەیاندووە کە ڕەوتی ئەدەبی پەیڕەو ناکات، پێی باشترە چیرۆک بنووسێت کە تیشک بخاتە سەر "بەختەوەرییە بچووکەکان"ی ژیانی ڕۆژانە و پەیوەندی مرۆڤایەتی.<ref name="Deccan2025" /> سەرکەوتنی ڕۆمانەکە بووە هۆی وەرگێڕانی فیلمێکی ساڵی ٢٠١٠ لە دەرهێنانی ئاساکۆ هیوگا. <ref name="Nippon2024" /> هەرچەندە لە سەرەتادا زیاتر لە دە ساڵ پێشتر بڵاوکرایەوە، بەڵام کتێبەکە لە ساڵانی ٢٠٢٠دا ناوبانگێکی جیهانی بەرچاوی بەدەستهێنا لە ڕێگەی پلاتفۆرمی سۆشیال میدیای وەک BookTok, کە بووە هۆی وەرگێڕان بە زیاتر لە بیست زمان.<ref name="Deccan2025" /> == ژیانی کەسی == نووسینی یاگیساوا زۆرجار بە ئەزموونە کەسییەکانی خۆی ئاگادار دەناسرێتەوە. ژیانێکی ئاسایی لەگەڵ هاوسەر و پشیلەکەی دەژی و ئیلهام لە گۆڕانکارییە بچووکەکانی جیهان و باری دەروونی خۆی وەردەگرێت.<ref name="NodMag">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://thenodmag.com/content/satoshi-yagiasawa-japanese-author-morisaki-bookshop |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-14 |وێبگە=The Nod Mag}}</ref> == بەرهەمەکان == {| class="wikitable" !ناونیشان !کاتی بڵاوبوونەوە |- |Days at the Morisaki Bookshop 森崎書店の日々 Morisaki Shoten no Hibi |٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠<ref>{{cite web |script-title=ja:森崎書店の日々 |trans-title=Days at the Morisaki Bookshop |url=https://bookmeter.com/books/642866 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4094085457 |- |More Days at the Morisaki Bookshop 続・森崎書店の日々 Zoku Morisaki Shoten no Hibi |٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١<ref>{{cite web |script-title=ja:続・森崎書店の日々 |trans-title=More Days at the Morisaki Bookshop |url=https://bookmeter.com/books/4343540 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Zoku Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4094086720 |- |Days at the Torunka Café 純喫茶トルンカ Junkissa Torunka |١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ <ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ |trans-title=Days at the Torunka Café |url=https://bookmeter.com/books/7463275 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka}}</ref> 978-4198937669 |- |More Days at the Torunka Café: The Scent of Happiness しあわせの香り 純喫茶トルンカ Shiawase no Kaori Junkissa Torunka |٦ی شووباتی ٢٠١٥<ref>{{cite web |script-title=ja:しあわせの香り 純喫茶トルンカ |trans-title=More Days at the Torunka Café: The Scent of Happiness |url=https://bookmeter.com/books/9240774 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shiawase no Kaori Junkissa Torunka}}</ref> 978-4198939151 |- |きみと暮らせば Kimi to Kuraseba |٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥<ref>{{cite web |script-title=ja:きみと暮らせば |url=https://bookmeter.com/books/10070704 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Kimi to Kuraseba}}</ref> 978-4198940508 |- |純喫茶トルンカ　新装版 Junkissa Torunka Shinsouban |٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢<ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/19745863 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka Shinsouban}}</ref> 978-4198947514 |- |しあわせの香り 純喫茶トルンカ　新装版 Shiawase no Kaori Junkissa Torunka Shinsouban |١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣<ref>{{cite web |script-title=ja:しあわせの香り 純喫茶トルンカ　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/20509689 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shiawase no Kaori Junkissa Torunka Shinsouban}}</ref> 978-4198948153 |- |きみと暮らせば　新装版 Kimi to Kuraseba Shinsouban |١٢ی ئایاری ٢٠٢٣<ref>{{cite web |script-title=ja:きみと暮らせば　新装版 |url=https://bookmeter.com/books/21159044 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Kimi to Kuraseba Shinsouban}}</ref> 978-4198948542 |- |眠れぬ夜のご褒美（アンソロジー） Nemurenu Yoru no Gohoubi (Ansorojii) |٤ی تەممووزی ٢٠٢٤<ref>{{cite web |script-title=ja:眠れぬ夜のご褒美（アンソロジー） |url=https://bookmeter.com/books/22011622 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Nemurenu Yoru no Gohoubi (Ansorojii)}}</ref> 978-4591182260 |- |純喫茶トルンカ　最高の一杯 Junkissa Torunka Saikou no Ippai |١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤<ref>{{cite web |script-title=ja:純喫茶トルンカ　最高の一杯 |url=https://bookmeter.com/books/22170824 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Junkissa Torunka Saikou no Ippai}}</ref> 978-4198949709 |- |新装版 森崎書店の日々 Shinsouban Morisaki Shoten no Hibi |٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥<ref>{{cite web |script-title=ja:新装版 森崎書店の日々 |url=https://bookmeter.com/books/22949244 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shinsouban Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4093867658 |- |新装版 続・森崎書店の日々 Shinsouban Zoku Morisaki Shoten no Hibi |٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥<ref>{{cite web |script-title=ja:新装版 続・森崎書店の日々 |url=https://bookmeter.com/books/22997065 |website=Bookmeter |language=Japanese |title=Shinsouban Zoku Morisaki Shoten no Hibi}}</ref> 978-4093867665 |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * * [[openlibrary:authors/OL7594044A/Satoshi_Yagisawa|Works by Satoshi Yagisawa]] at [[ئۆپن لایبرەری|Open Library]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:Articles with hCards]] 2vb0onuw5kgj53ua3s73fhoommzjdcx 0 305726 1696129 2026-10-28T09:13:19Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|ڕێکخراوێکی حکومی کۆریای باشوور}} {{Infobox government agency |name = ئەنجومەنی فیلمی کۆری |seal = |formed = ٣ی نیسانی ١٩٧٣ |preceding1 = کۆمپانیای گەشەپێدانی وێنەی جوڵاوی کۆری |preceding2 = کۆمییسیۆنی فیلمی کۆری |preceding3 = |jurisdiction = [[کۆریای باشوور]] |headquarter...»ەوە 1696129 wikitext text/x-wiki {{Short description|ڕێکخراوێکی حکومی کۆریای باشوور}} {{Infobox government agency |name = ئەنجومەنی فیلمی کۆری |seal = |formed = ٣ی نیسانی ١٩٧٣ |preceding1 = کۆمپانیای گەشەپێدانی وێنەی جوڵاوی کۆری |preceding2 = کۆمییسیۆنی فیلمی کۆری |preceding3 = |jurisdiction = [[کۆریای باشوور]] |headquarters = ھایوندای، [[بوسان]]، کۆریای باشوور |parent_agency = وەزارەتی ڕۆشنبیری، وەرزش و گەشتوگوزار |website = {{URL|https://www.kofic.or.kr|kofic.or.kr}} |embed = {{Infobox Korean name/auto |child=yes |hangul=영화진흥위원회 |hanja=映畫振興委員會 }} |map=https://en.wikipedia.org/wiki/Korean_Film_Council#/map/0}} '''ئەنجومەنی فیلمی کۆری''' ('''KOFIC'''؛ {{Korean|영화진흥위원회}}) ڕێکخراوێکی بەڕێوەبەری سەربەخۆیە کە لەلایەن دەوڵەتەوە پشتگیری دەکرێت لەژێر سەرپەرشتی وەزارەتی ڕۆشنبیری، وەرزش و گەشتوگوزار (MCST) لە کۆریای باشوور.<ref>{{cite web|last1=Lee|first1=Hyo-won|title=دامەزراوە سەرەکییەکانی فیلمی کۆریای باشوور دەگوازرێنەوە بۆ بوسان|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/major-south-korean-film-bodies-651407|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2016-01-24|date=28 October 2013}}</ref> == مێژوو == ئەنجومەنی فیلمی کۆری لە ساڵی ١٩٧٣ وەک کۆمپانیای گەشەپێدانی وێنەی جوڵاوی کۆری (KMPPC) دەستی پێکرد. لە ساڵی ١٩٩٩ ناوی خۆی گۆڕی بۆ کۆمییسیۆنی فیلمی کۆری، تا وەک دەستەیەکی خۆبەڕێوەبەر دامەزرێت کە بتوانێت سیاسەتی فیلم بەبێ پێویستی بە پەسەندکردنی وەزارەتی ڕۆشنبیری جێبەجێ بکات. لە ساڵی ٢٠٠٤ جارێکی تر ناوی گۆڕدرا بۆ ئەنجومەنی فیلمی کۆری تا ڕێگری بکات لە تێکەڵاوبوون لەگەڵ کۆمییسیۆنە ناوخۆییەکانی فیلم کە پشتیوانی لە شوێنی وێنەگرتن دەکەن.<ref name=filmbiz>{{cite web|first1=Stephen|last1=Cremin|title=ئەنجومەنی فیلمی کۆری: گەنج لە چل ساڵیدا|url=http://www.filmbiz.asia/news/korean-film-council-young-at-forty|website=[[Film Business Asia]]|access-date=2016-01-24|date=8 October 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=ئەنجومەنی فیلمی کۆری (KOFIC)|url=http://www.koreanfilm.org/links.html|website=Koreanfilm.org |access-date=2016-01-24}}</ref> == ڕۆڵەکان == ئەنجومەنی فیلمی کۆری لە پێنج کۆمیسیار پێکهاتووە، لەوانەش سەرۆکێکی تەواو و ٨ ئەندامی کۆمیتە کە لەلایەن وەزارەتی ڕۆشنبیری، وەرزش و گەشتوگوزار دامەزراون بۆ گفتوگۆکردن و بڕیاردان لەسەر سیاسەتە سەرەکییەکانی پەیوەست بە فیلمی کۆری.<ref>{{cite web|title=نناساندنی KOFIC|url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/kofic/intro.jsp|website=Korean Film Biz Zone|access-date=2016-01-24}}</ref> ئامانجی پەرەپێدان و پاڵپشتیکردنی فیلمی کۆرییە لەناوخۆ و دەرەوەی کۆریا.<ref>{{cite web|title=ئەنجومەنی فیلمی کۆری|url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/films/index/company.jsp?companyCd=20100548|website=Korean Film Biz Zone|access-date=2016-01-24}}</ref><ref>{{cite web|first1=Darcy|last1=Paquet|title=ئەنجومەنی فیلمی کۆری: پاڵپشتی هەمەجۆر|url=http://culture360.asef.org/magazine/korean-film-council-diversified-support/|website=[[Asia–Europe Foundation (ASEF)|ASEF]] culture360|access-date=2016-01-24|date=2008}}</ref><ref>{{cite web|first1=Darcy|last1=Paquet|title=دابینکردنی بودجەی بزنسی فیلمی کۆری|url=http://culture360.asef.org/magazine/funding-the-korean-film-business/|website=[[Asia–Europe Foundation (ASEF)|ASEF]] culture360|access-date=2016-01-24|date=2008|archive-date=2016-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160319123417/http://culture360.asef.org/magazine/funding-the-korean-film-business/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|first1=Darcy|last1=Paquet|title=سەرهەڵدانی سەرسوڕهێنەری فیلمی کۆری|url=http://culture360.asef.org/magazine/the-impressive-rise-of-korean-cinema/|website=[[Asia–Europe Foundation (ASEF)|ASEF]] culture360|access-date=2016-01-24|date=2008|archive-date=2016-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160130172430/http://culture360.asef.org/magazine/the-impressive-rise-of-korean-cinema/|url-status=dead}}</ref> == هێڵی کاتی (١٩٧٣–٢٠١٣) == * نیسانی ١٩٧٣ - وەک کۆمپانیای گەشەپێدانی وێنەی جوڵاوی کۆری دامەزرا<ref name=filmbiz /> * ئاداری ١٩٨٤ - ئەکادیمیای هونەرەکانی فیلمی کۆری (KAFA) دامەزرا * تشرینی یەکەمی ١٩٩٧ - سندوقی گەشەپێدانی فیلمی کۆری دامەزرا * تشرینی دووەمی ١٩٩٧ - تەواوبوونی ستۆدیۆکانی نامیانگجو * شباتی ١٩٩٨ - یاسای گەشەپێدانی فیلم چوارچێوەی یاسایی بۆ KOFIC دیاری کرد * ئایاری ١٩٩٩ - کۆمییسیۆنی فیلمی کۆری دەستی پێکرد * ئاداری ٢٠٠٤ - کۆمییسیۆنی فیلمی کۆری ناوی گۆڕدرا بۆ ئەنجومەنی فیلمی کۆری * تەمموزی ٢٠٠٧ - سندوقی گەشەپێدانی فیلم دامەزرا * ئاداری ٢٠١٢ - ناوەندی بزنسی فیلمی کۆری لە [[پەکین]] کرایەوە * تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ - دوا وادە بۆ KOFIC تا بگوێزرێتەوە بۆ [[بوسان]] == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{official website|http://www.koreanfilm.or.kr}} {{دەروازە|کۆریای باشوور}} [[پۆل:دارایی فیلم]] [[پۆل:کۆریای باشوور]] nzgx5wstp6szuf8flm5cybqdum9q4gl 3 305727 1696140 2026-10-28T10:25:59Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1696140 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٠:٢٥، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) 759q64vqgss3nvbqykdvbpg8dxvi5sg 3 305728 1696141 2026-10-28T10:27:40Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1696141 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٠:٢٧، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ (UTC) avwhbv5g5uhyuw82vagv0fair9n43c8 0 305729 1696156 2026-10-28T10:35:37Z DiyarKamaran 50583 ڕەوانە کرا بۆ [[ڕەفعەت عەبدوڵڵا پیرداود]] 1696156 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ڕەفعەت عەبدوڵڵا پیرداود]] 2bgv9y0xexjjbbeun47zyevpp4ndrtb 10 305730 1696188 2026-10-28T11:14:31Z Shaween 18477 پەڕەی دروست کرد بە «{{راوەکانی خەڵاتی نۆبێڵ بەپێی ساڵ | ساڵ = 2026 | state = {{{state|}}} | chemistry = *[[Henri B. Kagan]] (France) *[[Kensō Soai]] (Japan) | literature = *[[Anne Carson]] (Canada) | peace = *[[Navi Pillay]] (South Africa) | physics = *[[Francis Halzen]] (Belgium/United States) | medicine = *[[Karl Deisseroth]] (United States) *[[Peter Hegemann]] (Germany) *[[Georg Nagel]] (Germany) | econ...»ەوە 1696188 wikitext text/x-wiki {{راوەکانی خەڵاتی نۆبێڵ بەپێی ساڵ | ساڵ = 2026 | state = {{{state|}}} | chemistry = *[[Henri B. Kagan]] (France) *[[Kensō Soai]] (Japan) | literature = *[[Anne Carson]] (Canada) | peace = *[[Navi Pillay]] (South Africa) | physics = *[[Francis Halzen]] (Belgium/United States) | medicine = *[[Karl Deisseroth]] (United States) *[[Peter Hegemann]] (Germany) *[[Georg Nagel]] (Germany) | economy = * [[Robert E. Hall]] (United States) * [[Michael Woodford (economist)|Michael Woodford]] (United States) }} <noinclude> Source for announcement times: https://www.nobelprize.org/prizes/about/prize-announcement-dates/ </noinclude> 0baann9kvcprixsv46k3oo89o5uqezt 1696189 1696188 2026-10-28T11:14:51Z Shaween 18477 1696189 wikitext text/x-wiki {{براوەکانی خەڵاتی نۆبێڵ بەپێی ساڵ | ساڵ = 2026 | state = {{{state|}}} | chemistry = *[[Henri B. Kagan]] (France) *[[Kensō Soai]] (Japan) | literature = *[[Anne Carson]] (Canada) | peace = *[[Navi Pillay]] (South Africa) | physics = *[[Francis Halzen]] (Belgium/United States) | medicine = *[[Karl Deisseroth]] (United States) *[[Peter Hegemann]] (Germany) *[[Georg Nagel]] (Germany) | economy = * [[Robert E. Hall]] (United States) * [[Michael Woodford (economist)|Michael Woodford]] (United States) }} <noinclude> Source for announcement times: https://www.nobelprize.org/prizes/about/prize-announcement-dates/ </noinclude> 0pqo1eznmhd0qft849cuyd6qrmukrnd 1696190 1696189 2026-10-28T11:16:23Z Shaween 18477 1696190 wikitext text/x-wiki {{براوەکانی خەڵاتی نۆبێڵ بەپێی ساڵ | ساڵ = 2026 | state = {{{state|}}} | chemistry = *[[Henri B. Kagan]] (France) *[[Kensō Soai]] (Japan) | literature = *[[Anne Carson]] (Canada) | peace = *[[Navi Pillay]] (South Africa) | physics = *[[Francis Halzen]] (Belgium/United States) | medicine = *[[Karl Deisseroth]] (United States) *[[Peter Hegemann]] (Germany) *[[Georg Nagel]] (Germany) | economy = * [[Robert E. Hall]] (United States) * [[Michael Woodford (economist)|Michael Woodford]] (United States) }} he1lkzuxmqbyei91fyc8zr6hs1jlm43 1696191 1696190 2026-10-28T11:17:49Z Shaween 18477 1696191 wikitext text/x-wiki {{Navbox | ناو = براوەکانی خەڵاتی نۆبێڵ بەپێی ساڵ | ساڵ = 2026 | state = {{{state|}}} | chemistry = *[[Henri B. Kagan]] (France) *[[Kensō Soai]] (Japan) | literature = *[[Anne Carson]] (Canada) | peace = *[[Navi Pillay]] (South Africa) | physics = *[[Francis Halzen]] (Belgium/United States) | medicine = *[[Karl Deisseroth]] (United States) *[[Peter Hegemann]] (Germany) *[[Georg Nagel]] (Germany) | economy = * [[Robert E. Hall]] (United States) * [[Michael Woodford (economist)|Michael Woodford]] (United States) }} 79p4dg2z5wbfal53jnr7x1jatn5a4ja 1696193 1696191 2026-10-28T11:21:10Z Shaween 18477 1696193 wikitext text/x-wiki {{Navbox | ناو = براوەکانی خەڵاتی نۆبێڵ بەپێی ساڵ | ساڵ = 2026 | state = {{{state|}}} | chemistry = *[[Henri B. Kagan]] (France) *[[Kensō Soai]] (Japan) | literature = *[[Anne Carson]] (Canada) | peace = *[[Navi Pillay]] (South Africa) | physics = *[[Francis Halzen]] (Belgium/United States) | medicine = *[[Karl Deisseroth]] (United States) *[[Peter Hegemann]] (Germany) *[[Georg Nagel]] (Germany) | economy = * [[Robert E. Hall]] (United States) * [[Michael Woodford (economist)|Michael Woodford]] (United States) }} <noinclude> <templatedata> { "params": { "ناو": {}, "ساڵ": {} } } </templatedata> </noinclude> dpnynjk117xi69s893hgoym6z49bz1h 1696194 1696193 2026-10-28T11:21:52Z Shaween 18477 1696194 wikitext text/x-wiki {{Navbox | ناو = براوەکانی خەڵاتی نۆبێڵ بەپێی ساڵ | ساڵ = 2026 | state = {{{state|}}} | chemistry = *[[Henri B. Kagan]] (France) *[[Kensō Soai]] (Japan) | literature = *[[Anne Carson]] (Canada) | peace = *[[Navi Pillay]] (South Africa) | physics = *[[Francis Halzen]] (Belgium/United States) | medicine = *[[Karl Deisseroth]] (United States) *[[Peter Hegemann]] (Germany) *[[Georg Nagel]] (Germany) | economy = * [[Robert E. Hall]] (United States) * [[Michael Woodford (economist)|Michael Woodford]] (United States) }} <noinclude> </noinclude> muyjjijuqetcjs17bem3imypk4aekvn 1696195 1696194 2026-10-28T11:23:48Z Shaween 18477 1696195 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = براوەکانی خەڵاتی نۆبێڵ بەپێی ساڵ | year = 2026 | state = {{{state|}}} | chemistry = *[[Henri B. Kagan]] (France) *[[Kensō Soai]] (Japan) | literature = *[[Anne Carson]] (Canada) | peace = *[[Navi Pillay]] (South Africa) | physics = *[[Francis Halzen]] (Belgium/United States) | medicine = *[[Karl Deisseroth]] (United States) *[[Peter Hegemann]] (Germany) *[[Georg Nagel]] (Germany) | economy = * [[Robert E. Hall]] (United States) * [[Michael Woodford (economist)|Michael Woodford]] (United States) }} jelvprd352zhldzrk1tuhssplao5hsk 1696201 1696195 2026-10-28T11:47:32Z Shaween 18477 1696201 wikitext text/x-wiki {{ navbox | name = خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک | title = [[پێڕستی وەرگرانی خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|وەرگران]]ی [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | nowrapitems = yes | list1 = | chemistry = *[[Henri B. Kagan]] (France) *[[Kensō Soai]] (Japan) | list1 = | literature = *[[Anne Carson]] (Canada) | peace = *[[Navi Pillay]] (South Africa) | physics = *[[Francis Halzen]] (Belgium/United States) | medicine = *[[Karl Deisseroth]] (United States) *[[Peter Hegemann]] (Germany) *[[Georg Nagel]] (Germany) | economy = * [[Robert E. Hall]] (United States) * [[Michael Woodford (economist)|Michael Woodford]] (United States) }} 6afzkj7lqxozyx5difd8myl8q881us1 0 305731 1696196 2026-10-28T11:32:10Z Shaween 18477 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1382234198|2026 Nobel Prizes]]» 1696196 wikitext text/x-wiki '''خەڵاتی نۆبڵی ساڵی ٢٠٢٦''' لەلایەن [[دامەزراوەی نۆبێڵ|دامەزراوەی نۆبڵ]] کە لە سویدە و دامەزراوەی نۆبڵی نەرویژی کە لە ئۆسلۆیە، بە ١٠ کەس بەخشرا. == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" !خەڵات ! وەرگر(ەکان) ! هۆکار |- | [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|فیزیا]] |{{ھێمای ئاڵا|Belgium}}{{ھێمای ئاڵا|USA}}[[Francis Halzen|فرانسیس هالزن]] | "بۆ بەشدارییە یەکلاکەرەوەکان لە ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب و دۆزینەوەی [[نووترینۆ|نیوترینۆی]] وزە بەرز کە سەرچاوەی فیزیایی ئەستێرەیی" |- | rowspan="3" | [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|فیزیۆلۆژی یان پزیشکی]] |{{ھێمای ئاڵا|USA}} [[Karl Deisseroth|کارل دیسێرۆس]] | rowspan="3" | "بۆ دۆزینەوەکانیان سەبارەت بە کەناڵە ئایۆنییە دەروازە ڕووناکییەکان و ئۆپتۆجینێتیک".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2026/press-release/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20261005094452/https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2026/press-release/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 5, 2026 |ڕێکەوتی سەردان=October 5, 2026 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> |- |{{ھێمای ئاڵا|GER}} [[Georg Nagel|جۆرج ناگل]] |- |{{ھێمای ئاڵا|GER}} [[Peter Hegemann|پیتەر هێگمان]] |- | ئاشتی |{{ھێمای ئاڵا|South Africa}} [[ناڤی پیڵای|ناڤی پیلای]] | "بۆ هەوڵەکانی بۆ پێشخستنی ئاشتی و [[یاسای نێودەوڵەتی]] ." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2026/pillay/facts/ |ڕێکەوتی سەردان=October 12, 2026 |وێبگە=nobelprize.org}}</ref> |- | وێژە |{{ھێمای ئاڵا|CAN}} [[Anne Carson|ئان کارسۆن]] | "بۆ ئەو کارە بوێر و داهێنەرانەی کە لە گفتوگۆیەکی یاریزانانەدا لەگەڵ نەریتی کلاسیکدا، فۆڕمی نوێی بۆ ئەدەبیاتی هاوچەرخ دروستکردووە".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Youngs |first=Ian |ڕێکەوت=2026-10-08 |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/cq4g1j54nepyo |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=BBC |زمان=en-GB}}</ref> |- | rowspan="2" | [[خەڵاتی نۆبێل لە کیمیا|کیمیا]] |{{ھێمای ئاڵا|FRA}} [[Henri B. Kagan|هێنری بی کاگان]] | rowspan="2" | "بۆ دۆزینەوەی کاریگەرییە ناهێڵییەکان و ئۆتۆکاتالیزەکردن لە دروستکردنی ئۆرگانیکی ناهاوسەنگدا ."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=7 October 2026 |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/press-release/ |ڕێکەوتی سەردان=10 October 2026 |وێبگە=NobelPrize.org}}</ref> |- |{{ھێمای ئاڵا|JPN}} [[Kensō Soai|کێنسۆ سۆای]] |- | rowspan="2" | زانستە ئابوورییەکان |{{ھێمای ئاڵا|USA}} [[Robert Hall (economist)|ڕۆبێرت هۆڵ]] | rowspan="2" | "بۆ بنەما [[ئابوورناسیی ورد|ئابوورییە بچووکەکانی]] سەقامگیرکردنی ئابووریی گەورە". |- |{{ھێمای ئاڵا|USA}} [[Michael Dean Woodford|مایکل وودفۆرد]] |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{2026 Nobel Prize winners}} ayyi9g178yrprmsg1fmj16vbhabvdch 1696197 1696196 2026-10-28T11:35:11Z Shaween 18477 /* خەڵاتەکان */ 1696197 wikitext text/x-wiki '''خەڵاتی نۆبڵی ساڵی ٢٠٢٦''' لەلایەن [[دامەزراوەی نۆبێڵ|دامەزراوەی نۆبڵ]] کە لە سویدە و دامەزراوەی نۆبڵی نەرویژی کە لە ئۆسلۆیە، بە ١٠ کەس بەخشرا. == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" !خەڵات ! وەرگر(ەکان) ! هۆکار |- | [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|فیزیا]] |{{ھێمای ئاڵا|Belgium}}{{ھێمای ئاڵا|USA}}[[Francis Halzen|فرانسیس هالزن]] | "بۆ بەشدارییە یەکلاکەرەوەکان لە ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب و دۆزینەوەی [[نووترینۆ|نیوترینۆی]] وزە بەرز کە سەرچاوەی فیزیایی ئەستێرەیی" |- | rowspan="3" | [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|فیزیۆلۆژی یان پزیشکی]] |{{ھێمای ئاڵا|USA}} [[Karl Deisseroth|کارل دیسێرۆس]] | rowspan="3" | "بۆ دۆزینەوەکانیان سەبارەت بە کەناڵە ئایۆنییە دەروازە ڕووناکییەکان و ئۆپتۆجینێتیک".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2026/press-release/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20261005094452/https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2026/press-release/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=October 5, 2026 |ڕێکەوتی سەردان=October 5, 2026 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> |- |{{ھێمای ئاڵا|GER}} [[Georg Nagel|جۆرج ناگل]] |- |{{ھێمای ئاڵا|GER}} [[Peter Hegemann|پیتەر هێگمان]] |- | [[خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل|ئاشتی]] |{{ھێمای ئاڵا|South Africa}} [[ناڤی پیڵای|ناڤی پیلای]] | "بۆ هەوڵەکانی بۆ پێشخستنی ئاشتی و [[یاسای نێودەوڵەتی]] ." <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2026/pillay/facts/ |ڕێکەوتی سەردان=October 12, 2026 |وێبگە=nobelprize.org}}</ref> |- | وێژە |{{ھێمای ئاڵا|CAN}} [[Anne Carson|ئان کارسۆن]] | "بۆ ئەو کارە بوێر و داهێنەرانەی کە لە گفتوگۆیەکی یاریزانانەدا لەگەڵ نەریتی کلاسیکدا، فۆڕمی نوێی بۆ ئەدەبیاتی هاوچەرخ دروستکردووە".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Youngs |first=Ian |ڕێکەوت=2026-10-08 |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/cq4g1j54nepyo |ڕێکەوتی سەردان=2026-10-08 |وێبگە=BBC |زمان=en-GB}}</ref> |- | rowspan="2" | [[خەڵاتی نۆبێل لە کیمیا|کیمیا]] |{{ھێمای ئاڵا|FRA}} [[Henri B. Kagan|هێنری بی کاگان]] | rowspan="2" | "بۆ دۆزینەوەی کاریگەرییە ناهێڵییەکان و ئۆتۆکاتالیزەکردن لە دروستکردنی ئۆرگانیکی ناهاوسەنگدا ."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=7 October 2026 |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/press-release/ |ڕێکەوتی سەردان=10 October 2026 |وێبگە=NobelPrize.org}}</ref> |- |{{ھێمای ئاڵا|JPN}} [[Kensō Soai|کێنسۆ سۆای]] |- | rowspan="2" | زانستە ئابوورییەکان |{{ھێمای ئاڵا|USA}} [[Robert Hall (economist)|ڕۆبێرت هۆڵ]] | rowspan="2" | "بۆ بنەما [[ئابوورناسیی ورد|ئابوورییە بچووکەکانی]] سەقامگیرکردنی ئابووریی گەورە". |- |{{ھێمای ئاڵا|USA}} [[Michael Dean Woodford|مایکل وودفۆرد]] |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{2026 Nobel Prize winners}} hzt3gg23nzt4k6c58uc9ehhzzkd2pmr 0 305732 1696202 2026-10-28T11:52:03Z Shaween 18477 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1381473977|Francis Halzen]]» 1696202 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی زانا|image=Francis Halzen (2025).jpg}}'''فرانسیس لویس هاڵزن''' (لەدایکبووی ٢٣ی ئازاری ١٩٤٤) فیزیازانێکی بەلجیکی-ئەمریکییە و لە هەردوو بواری فیزیای تەنۆلکەی تیۆری و تاقیکاریدا کاری کردووە، لەنێویاندا فیزیای ئەستێرەیی وزە بەرز. لە [[بەلجیکا]] لەدایکبووە، لە زانکۆی کاسۆلیکی لۆڤن خوێندوویەتی و وەک هاوکارێکی زانستی لە [[سێرن|CERN]] کاری کردووە پێش ئەوەی بچێتە ئەمریکا، لەوێ لە ساڵی ١٩٧٢ەوە مامۆستایە لە زانکۆی ویسکۆنسێن-مادیسۆن . لە ساڵی ٢٠٠١ەوە لێکۆڵەری سەرەکی و هاوبەشی وتەبێژی ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب بووە، کە گەورەترین ئامێری دۆزەرەوەی [[نووترینۆ|نیوترینۆیە]] لە جیهاندا، کە بنکەکەی لە وێستگەی جەمسەری باشووری ئەموندسن-سکۆت لە [[ئانتارکتیکا|ئەنتارکتیکایە]]. [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبڵی فیزیای]] ساڵی ٢٠٢٦ی وەرگرتووە "بەهۆی بەشداریکردنی یەکلاکەرەوە لە ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب و دۆزینەوەی نیوترینۆی وزە بەرز و سەرچاوەی فیزیای ئەستێرەیی".<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/halzen/facts/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20261006150059/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/halzen/facts/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=6 October 2026 |ڕێکەوتی سەردان=6 October 2026 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> == ژیانی سەرەتایی و پەروەردە == [[File:Halzen-Neutel_(cropped).jpg|وێنۆک| هالزن لەگەڵ کۆپییەکی تەلەسکۆپی گالیلۆ، ساڵی ٢٠٢٥]] فرانسیس لویس هاڵزن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Kölbel |first=David Beck und Ralf |ڕێکەوت=6 October 2026 |ناونیشان=https://www.tagesschau.de/wissen/physiknobelpreis-francis-halzen-100.html |ڕێکەوتی سەردان=7 October 2026 |زمان=de}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=6 October 2026 |ناونیشان=https://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2026-10/69767784-belgian-physicist-wins-nobel-prize-in-physics-for-cosmic-particle-discovery-020.htm |ڕێکەوتی سەردان=7 October 2026 |وێبگە=FinanzNachrichten.de |زمان=de |quote=Copyright(c) 2026 RTTNews.com}}</ref> لە ٢٣ی ئازاری ١٩٤٤ لە شاری تیێنێن لە بەلجیکا لەدایکبووە.<ref name=":1" /> لە زانکۆی کاسۆلیکی لۆڤن لە ساڵی ١٩٦٦ بڕوانامەی ماستەر لە فیزیا و لە ساڵی ١٩٦٩ دکتۆرای بەدەستهێناوە. دیزەرتەیشنی دکتۆراکەی کە بە [[زمانی ھۆڵەندی|زمانی هۆڵەندی]] نووسراوە، بە ناوی ''Gebroken symmetrieën van hadronen – dynamica van het π N kanaal'' ("سیمیتری شکاوی هادرۆنەکان : داینامیکی کەناڵی π N") بووە. لە نێوان ساڵانی ١٩٦٩ و ١٩٧١ وەک هاوکارێکی زانستی لە [[سێرن|کۆمپانیای CERN]] کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٧٢، هالزن خوێندنی ''agrégation de l'enseignement supérieur'' ی تەواو کرد، کە لەو کاتەدا ئەو توانایە بوو کە پێویست بوو بۆ سەرکەوتن بۆ پۆستە باڵاکانی توێژینەوە و وانەوتنەوە لە زانکۆیەکی بەلجیکا.<ref name="cv">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ae-info.org/ae/Member/Halzen_Francis/CV |ڕێکەوتی سەردان=7 October 2026 |وێبگە=Academy of Europe}}</ref> == پیشە == لە ساڵی ١٩٧٢، هالزن وەک مامۆستای یاریدەدەر لە زانکۆی ویسکۆنسێن-مادیسۆن (UW)، لە ئەمریکا دەستنیشانکرا. لە ساڵی ١٩٧٧ بووەتە پرۆفیسۆری تەواو لە زانکۆی یو دبلیو. لە ساڵی ١٩٨٤ەوە بەڕێوەبەری پەیمانگای UW بووە بۆ توێژینەوەی فیزیای تەنۆلکە سەرەتاییەکان. لە ساڵی ١٩٨٧ پلەی بەرزکرایەوە بۆ کورسی بەرزی گریگۆری بریت. توێژینەوە سەرەتاییەکانی هالزن لەسەر فیزیای تەنۆلکەی تیۆری و [[فیزیکی ناوکی|فیزیای ناوکی]] بوو.{{ژێدەر پێویستە|date=October 2026}} لەگەڵ فیزیازانێکی تیۆری بەریتانی ئالان مارتن، هالزن هاوبەشی نووسینی ''کوارک و لێپتۆنەکان: خولێکی ناساندن لە فیزیای تەنۆلکە مۆدێرنەکان'' (1984) بوون، کە زۆری نەخایاند بوو بە کتێبێکی خوێندنی ستاندارد لە فیزیای تەنۆلکەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://royalsociety.org/people/alan-martin-11891/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191128114221/https://royalsociety.org/people/alan-martin-11891/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=28 November 2019 |ڕێکەوتی سەردان=4 December 2018 |وێبگە=Fellows Directory}}</ref><ref>{{Cite book|last=Halzen|first=Francis|url=https://www.google.co.cr/books/edition/Quarks_and_Leptons/G7RvQgAACAAJ?hl=en|title=Quarks and Leptons: An Introductory Course in Modern Particle Physics|last2=Martin|first2=Alan Douglas|date=1984|publisher=Wiley|isbn=978-0-471-81187-9|language=en}}</ref> هالزن لە ساڵی ٢٠٢١ وەک پرۆفیسۆری توێژینەوەی ڤیلاس دەستنیشانکرا. {{ھەتا ڕێکەوتی|October 2026}} ئەو ئەم پۆستەی دەپارێزێت، هەروەها بەردەوامە لە ڕۆڵی بەڕێوەبەری پەیمانگای توێژینەوەی فیزیای تەنۆلکە سەرەتاییەکان و پرۆفیسۆری بەڕێز گریگۆری بریت.<ref name="cv202610">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://user-web.icecube.wisc.edu/~halzen/CV/FH_longCV_05152026.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20261006222303/https://user-web.icecube.wisc.edu/~halzen/CV/FH_longCV_05152026.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=6 October 2026 |ڕێکەوتی سەردان=7 October 2026}}</ref>  هەروەها هالزن بووە توێژەرێکی پێشەنگ لە فیزیای [[تیشکی گەردوونی]] و فیزیای تەنۆلکە ئەستێرەییەکان. ئەو چەندین توێژینەوەی لەسەر ناتەواوییەکانی تیشکی گەردوونی و ماددە کوارکەکان بڵاوکردۆتەوە، لەسەر پەیوەندییەکانی نێوان فیزیای تەنۆلکەکان و تیشکی گەردوونی، لەسەر تەنۆلکەکانی لە [[سووپەرنۆڤا|سوپەرنۆڤاکانەوە]]، و لەسەر بەرهەمهێنانی میون لە بارانبارینی [[تیشکی گاما|تیشکی گامای]] بەرگەهەوادا.<ref name="BalzanPrize2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2015 |ناونیشان=http://www.balzan.org/en/prizewinners/francis-halzen |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190810195205/https://www.balzan.org/en/prizewinners/francis-halzen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=10 August 2019 |ڕێکەوتی سەردان=11 November 2018 |وێبگە=[[Balzan Prize|International Balzan Prize Foundation]]}}</ref> === ئاماندا === ئەم تاقیکردنەوە تاقیکارییە AMANDA توانی میون و نیوترینۆی گەردوونی وزە بەرز دەستنیشان بکات، بەڵام پێوانەکانی کاریگەرییان لەسەر بوو بەهۆی دەستێوەردانی [[تیشکی گەردوونی]], هەروەها بەهۆی بڵقی هەوا لە سەهۆڵەکەدا. ئەم هۆکارانە هالزنیان قەناعەت پێکرد کە ڕیزبەندییەکی زۆر گەورەتر و قووڵتر پێویستە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا پڕۆژەی ئاماندا بوو بە بەشێک لە پڕۆژەی جێنشینی خۆی، کە ڕوانگەی ئایسکیوب نیوترینۆیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/uploads/2026/10/advanced-physicsprize2026.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20261006123354/https://www.nobelprize.org/uploads/2026/10/advanced-physicsprize2026.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=6 October 2026 |ڕێکەوتی سەردان=6 October 2026 |via=NobelPrize.Org}}</ref> هاڵزن بۆ یەکەمجار زانیاری لەسەر هەوڵەکانی زانایانی ڕووسی بۆ دیاریکردنی نیوترینۆکان لە [[ئانتارکتیکا|جەمسەری باشوور]] زانی، بە بەکارهێنانی ئەنتێنەی ڕادیۆیی لە وێستگەی توێژینەوەکەیان لە جەمسەری باشوور بۆ گەڕان بەدوای پریشکی کارەبایی کە لە ئەنجامی پێکدادانی [[نووترینۆ|نیوترینۆی]] گەردوونی لەگەڵ سەهۆڵەکەدا دروست دەبێت.<ref name="NeutrinoHunters">{{Cite book|last=Jayawardhana|first=Ray|url=https://archive.org/details/neutrinohunterst0000jaya|title=Neutrino Hunters: The Thrilling Chase for a Ghostly Particle to Unlock the Secrets of the Universe|date=10 December 2013|publisher=[[Scientific American]]|isbn=978-0-374-22063-1|author-link=Ray Jayawardhana|url-access=registration}}</ref> دوای ئەوەی دیاری کرد کە ئەم کارلێکانە زۆر لاواز دەبن بۆ تۆمارکردن، لە ساڵی ١٩٨٧ دەستی بە کارکردن کرد لەسەر پڕۆژەی AMANDA، کە پێشنیاری ناشتنی کۆمەڵێک هەستەوەری ڕووناکی کرد لە قووڵایی سەهۆڵی جەمسەری باشوور کە ڕوون و تاریک و جێگیر و نەزۆک و دوور لە ڕووناکی پاشبنەما. ئەو دیزاینە لەسەر بنەمای بیرۆکەیەکی فیزیازانێکی سۆڤیەت مۆیسی مارکۆڤ بوو، کە لە سەرەتادا لە ساڵی ١٩٦٠ پێشنیارکرابوو بەڵام هەرگیز جێبەجێ نەکرا، بۆ گەڕان بەدوای نیوترینۆی وزە بەرزدا بە دانانی ئامێری دۆزەرەوەی چێرێنکۆڤ بۆ ناو [[دەریاچەی بایکاڵ|دەریاچەی بایکال]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=6 October 2026 |ناونیشان=https://meduza.io/feature/2026/10/07/kak-nobelevskogo-laureata-po-fizike-2026-goda-vdohnovila-ideya-sovetskogo-uchenogo-pochti-70-letney-davnosti |ڕێکەوتی سەردان=11 October 2026 |زمان=ru}}</ref><ref>{{Cite book|last=Halzen|first=Francis|url=https://www.balzan.org/wp-content/uploads/2022/04/ABL8-Halzen-Download.pdf|title=IceCube and the Discovery of High-Energy Cosmic Neutrinos|page=34|access-date=11 October 2026}}</ref> === ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب === <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles> [[File:IceCube_Neutrino_Observatory_in_2023_02.jpg|وێنۆک| ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب لە جەمسەری باشوور]] لە ساڵی ٢٠٠٥ تیمەکەی دەستیان بە دروستکردنی پڕۆژەی ئایسکیوب کرد کە بە شێوەیەک دیزاین کرابوو کە ١٠٠ هێندەی کۆمپانیای ئاماندا گەورەتر بێت و کۆی قەبارەی پڕۆژەکە {{Cvt|1|km3}} بوو و تا {{Convert|2400|m|ft}} نێژراوە قووڵ. دوای شەش ساڵ لە دروستکردن، ئایس کیوب لە ساڵی ٢٠١١ بە تەواوی دەستی بە کارکردن کرد.<ref name="ox">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=13 May 2021 |ناونیشان=https://www.physics.ox.ac.uk/news/icecube-celebrating-decade-discovery |ڕێکەوتی سەردان=6 October 2026 |via=University of Oxford Department of Physics}}</ref> گرنگترین ئەنجامی IceCube چاودێریکردنی ڕوونی پێشکەوتووی نیوترینۆی وزە بەرزەکان بوو (نزیکەی 100 هێندە وزەدارتر لەو تەنۆلکانەی کە ئەمڕۆ لە بەهێزترین ئامێری جیهان، LHC لە CERN خێراتر بوون) لە ساڵی 2013، لە سەرچاوە تا ئێستا نەناسراوەکانی دەرەوەی گەلەئەستێرەکە. ئەم دۆزینەوە هاندەری پلاندانان و پەرەپێدانی تەلەسکۆپی نیوترینۆی گەورەتر بووە، چ لە جەمسەری باشوور و چ لە قووڵایی ژێر ئاودا.<ref name="BalzanPrize2015" /> === ڕۆڵی تر === هالزن لە لیژنەی ڕاوێژکاری جۆراوجۆردا کاری کردووە، لەوانە ئەوانەی بۆ تاقیکردنەوەکانی SNO, Telescope Array و Auger-upgrade، پەیمانگای ماکس پلانک لە هایدلبێرگ و میونشن، ICRR لە زانکۆی تۆکیۆ لە ساڵانی 1983 و 1987، پانێڵی یەکەمایەتی فیزیای تەنۆلکەکانی ئەمریکا و پانێڵی ڕاوێژکاری فیزیای ئەستێرەیی تەنۆلکەکانی ApPEC لە ئەوروپا.<ref name="BalzanBio2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2015 |ناونیشان=https://www.balzan.org/en/prizewinners/francis-halzen/bio-bibliography-halzen |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180919124240/http://www.balzan.org/en/prizewinners/francis-halzen/bio-bibliography-halzen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=19 September 2018 |ڕێکەوتی سەردان=19 February 2020 |وێبگە=[[Balzan Prize|International Balzan Prize Foundation]]}}</ref> == ڕێزلێنان و خەڵات == لە ساڵی ١٩٩٤، هالزن بووە هاوڕێی [[کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی|کۆمەڵەی فیزیایی ئەمریکی]] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.aps.org/funding-recognition/aps-fellowship?q=Francis%20Halzen&af=true |ڕێکەوتی سەردان=6 October 2026 |وێبگە=[[American Physical Society]]}}</ref> و لە ساڵی ٢٠٢٤دا بۆ ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکان <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=30 April 2024 |ناونیشان=https://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2024-nas-election.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240430193331/https://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2024-nas-election.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=30 April 2024 |ڕێکەوتی سەردان=12 May 2024 |وێبگە=www.nasonline.org}}</ref> هەڵبژێردرا. چەندین خەڵاتی وەرگرتووە لەوانە: * ٢٠١٣: ''خەڵاتی پێشکەوتنی ساڵ'' لەلایەن گۆڤاری ''جیهانی فیزیا'' بۆ یەکەمجار دۆزینەوەی نیوترینۆی گەردوونی لە دەرەوەی [[ڕێگای شیری|ڕێڕەوی شیری]] <ref name="PhysicsWorld2013">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Hamish Johnston |ڕێکەوت=13 December 2013 |ناونیشان=https://physicsworld.com/a/cosmic-neutrinos-named-physics-world-2013-breakthrough-of-the-year/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191128114251/https://physicsworld.com/a/cosmic-neutrinos-named-physics-world-2013-breakthrough-of-the-year/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=28 November 2019 |ڕێکەوتی سەردان=11 November 2018 |وێبگە=[[Physics World]]}}</ref> * ٢٠١٥: خەڵاتی باڵزان <ref name="BalzanPrize2015" /> * 2015: خەڵاتی جوزێپی و ڤانا کۆکۆنی لە کۆمەڵگەی فیزیایی ئەوروپی "بۆ ڕۆڵی دیدەوانی و پێشەنگی لە دۆزینەوەی نیوترینۆی دەرەوەی زەوی وزەی زۆر بەرز، کردنەوەی پەنجەرەیەکی نوێی چاودێری لەسەر گەردوون". <ref name="EPS2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=14 April 2015 |ناونیشان=https://www.eps.org/blogpost/751263/213602/The-2015-EPS-HEPP-Prizes-are-announced |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191128114228/https://www.eps.org/blogpost/751263/213602/The-2015-EPS-HEPP-Prizes-are-announced |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=28 November 2019 |ڕێکەوتی سەردان=11 November 2018 |وێبگە=[[European Physical Society]]}}</ref> * 2018: خەڵاتی برۆنۆ پۆنتێکۆرڤۆ بۆ بەشدارییەکی بەرچاو لە دروستکردنی دۆزەرەوەی ئایس کیوب و دۆزینەوەی تاقیکاری نیوترینۆی فیزیای ئەستێرەیی وزە بەرز. <ref name="dlnp.jinr.ru">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://dlnp.jinr.ru/en/175-slajdshou-na-glavnoj/647-bruno-pontecorvo-prize-2018-awards-to-professor-francis-halzen-university-of-wisconsin-madison-usa |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231104172552/https://dlnp.jinr.ru/en/175-slajdshou-na-glavnoj/647-bruno-pontecorvo-prize-2018-awards-to-professor-francis-halzen-university-of-wisconsin-madison-usa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=4 November 2023 |ڕێکەوتی سەردان=10 September 2021 |وێبگە=dlnp.jinr.ru}}</ref> * ٢٠١٩: خەڵاتی یۆد لە کۆمپانیای IUPAP بۆ "سەرکردایەتی و بەشدارییە گرینگەکانی ڕێگایەکی بۆ سەرهەڵدانی فەلەکناسی نیوترینۆ پاککردەوە". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=O'Keefe, Madeleine |ڕێکەوت=2 August 2019 |ناونیشان=https://icecube.wisc.edu/news/awards/2019/08/francis-halzen-awarded-2019-yodh-prize/ |وێبگە=IceCube Neutrino Observatory}}</ref> * ٢٠٢١: مەدالیای هۆمی بەبابا و خەڵاتی IUPAP و TIFR <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=17 February 2021 |ناونیشان=https://iupap.org/who-we-are/internal-organization/commissions/c4-astroparticle-physics/c4-awards/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260921144320/https://iupap.org/who-we-are/internal-organization/commissions/c4-astroparticle-physics/c4-awards/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=21 September 2026 |ڕێکەوتی سەردان=7 September 2024}}</ref> * ٢٠٢٦: مەدالیای APS بۆ دەستکەوتی ناوازە لە توێژینەوەدا <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=8 December 2025 |ناونیشان=https://www.aps.org/apsnews/2025/12/medal-francis-halzen |ڕێکەوتی سەردان=9 December 2025 |وێبگە=www.aps.org}}</ref> * ٢٠٢٦: [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبڵ لە فیزیا]] "بۆ بەشدارییە یەکلاکەرەوەکان لە ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب و دۆزینەوەی نیوترینۆی وزە بەرز کە سەرچاوەی فیزیای ئەستێرەیی" <ref name=":1" /> لە ساڵی ٢٠٠٥ لیژنەی ڕاوێژکاری ئەمریکا بۆ ناوەکانی جەمسەری باشوور ناوی Halzen Mesa (لە ناو زنجیرە چیای ئینسێل لە ڤیکتۆریا لاند, ئەنتارکتیکا)ی بە ناوی فرانسیس هالزن ناوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://geonames.usgs.gov/apex/f?p=gnispq:5:::NO::P5_ANTAR_ID:18739 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210602220947/https://geonames.usgs.gov/apex/f?p=gnispq:5:::NO::P5_ANTAR_ID:18739 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 June 2021 |ڕێکەوتی سەردان=9 October 2026 |وێبگە=geonames.usgs.gov |زمان=en-us}}</ref> === خەڵاتی نۆبێڵ لە فیزیا === لە ساڵی ٢٠٢٦دا، هالزن [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبڵی فیزیای]] پێبەخشرا "بەهۆی بەشداریکردنی یەکلاکەرەوە لە ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب و دۆزینەوەی نیوترینۆی وزە بەرز و سەرچاوەی فیزیای ئەستێرەیی".<ref name=":1" /> لە ڕاگەیاندنی خەڵاتەکەدا، ئەکادیمیای شاهانەی سویدی بۆ زانستەکان ستایشی سەرکردایەتی زانستی هالزنی کرد لە پەرەپێدانی ئایس کیوب وەک ئامرازێک بۆ فەلەکناسی نیوترینۆ. ڕوونیکردەوە کە نیوتریۆنە وزە بەرزەکان دەتوانن ئاماژەمان پێبدەن بۆ خێراکەری تەنۆلکەی فیزیای ئەستێرەیی دوور, چونکە نیوتریۆنەکان بە مەودای گەردوونیدا دەڕۆن بەبێ ئەوەی ئاراستە بگۆڕن یان وزە لەدەست بدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=6 October 2026 |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/press-release/ |ڕێکەوتی سەردان=10 October 2026 |وێبگە=NobelPrize.org}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * {{Nobelprize}} * {{بیرخستنەوەی وێب |last=Halzen, Francis |ڕێکەوت=6 April 2021 |ناونیشان=https://archive.int.washington.edu/talks/S@INTtalks/Halzen_Apr_6_2021.pdf |وێبگە=archive.int.washington.edu}} (archive of talks at [https://www.int.washington.edu Institute for Nuclear Theory], U.S. Department of Energy & [[زانکۆی واشینگتن|University of Washington]]) * {{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=30 November 2022 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=cun1zuEQTVU |وێبگە=[[YouTube]]}} * {{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=14 December 2022 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=UbFB7PC_Rxk |وێبگە=YouTube}} * {{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=14 September 2023 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=1tcsyYqKKbE |وێبگە=YouTube}} {{خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک}}{{2026 Nobel Prize winners}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤]] [[پۆل:Articles with hCards]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] nodz8kw87tc6dvczjn9hx3d2954v6q6 1696203 1696202 2026-10-28T11:53:10Z Shaween 18477 1696203 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی زانا|image=Francis Halzen (2025).jpg}}'''فرانسیس لویس هاڵزن''' (لەدایکبووی ٢٣ی ئازاری ١٩٤٤) فیزیازانێکی بەلجیکی-ئەمریکییە و لە هەردوو بواری فیزیای تەنۆلکەی تیۆری و تاقیکاریدا کاری کردووە، لەنێویاندا فیزیای ئەستێرەیی وزە بەرز. لە [[بەلجیکا]] لەدایکبووە، لە زانکۆی کاسۆلیکی لۆڤن خوێندوویەتی و وەک هاوکارێکی زانستی لە [[سێرن|CERN]] کاری کردووە پێش ئەوەی بچێتە ئەمریکا، لەوێ لە ساڵی ١٩٧٢ەوە مامۆستایە لە زانکۆی ویسکۆنسێن-مادیسۆن . لە ساڵی ٢٠٠١ەوە لێکۆڵەری سەرەکی و هاوبەشی وتەبێژی ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب بووە، کە گەورەترین ئامێری دۆزەرەوەی [[نووترینۆ|نیوترینۆیە]] لە جیهاندا، کە بنکەکەی لە وێستگەی جەمسەری باشووری ئەموندسن-سکۆت لە [[ئانتارکتیکا|ئەنتارکتیکایە]]. [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبڵی فیزیای]] ساڵی ٢٠٢٦ی وەرگرتووە "بەهۆی بەشداریکردنی یەکلاکەرەوە لە ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب و دۆزینەوەی نیوترینۆی وزە بەرز و سەرچاوەی فیزیای ئەستێرەیی".<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/halzen/facts/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20261006150059/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/halzen/facts/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=6 October 2026 |ڕێکەوتی سەردان=6 October 2026 |وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}</ref> == ژیانی سەرەتایی و پەروەردە == [[File:Halzen-Neutel_(cropped).jpg|وێنۆک| هالزن لەگەڵ کۆپییەکی تەلەسکۆپی گالیلۆ، ساڵی ٢٠٢٥]] فرانسیس لویس هاڵزن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Kölbel |first=David Beck und Ralf |ڕێکەوت=6 October 2026 |ناونیشان=https://www.tagesschau.de/wissen/physiknobelpreis-francis-halzen-100.html |ڕێکەوتی سەردان=7 October 2026 |زمان=de}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=6 October 2026 |ناونیشان=https://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2026-10/69767784-belgian-physicist-wins-nobel-prize-in-physics-for-cosmic-particle-discovery-020.htm |ڕێکەوتی سەردان=7 October 2026 |وێبگە=FinanzNachrichten.de |زمان=de |quote=Copyright(c) 2026 RTTNews.com}}</ref> لە ٢٣ی ئازاری ١٩٤٤ لە شاری تیێنێن لە بەلجیکا لەدایکبووە.<ref name=":1" /> لە زانکۆی کاسۆلیکی لۆڤن لە ساڵی ١٩٦٦ بڕوانامەی ماستەر لە فیزیا و لە ساڵی ١٩٦٩ دکتۆرای بەدەستهێناوە. دیزەرتەیشنی دکتۆراکەی کە بە [[زمانی ھۆڵەندی|زمانی هۆڵەندی]] نووسراوە، بە ناوی ''Gebroken symmetrieën van hadronen – dynamica van het π N kanaal'' ("سیمیتری شکاوی هادرۆنەکان : داینامیکی کەناڵی π N") بووە. لە نێوان ساڵانی ١٩٦٩ و ١٩٧١ وەک هاوکارێکی زانستی لە [[سێرن|کۆمپانیای CERN]] کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٧٢، هالزن خوێندنی ''agrégation de l'enseignement supérieur'' ی تەواو کرد، کە لەو کاتەدا ئەو توانایە بوو کە پێویست بوو بۆ سەرکەوتن بۆ پۆستە باڵاکانی توێژینەوە و وانەوتنەوە لە زانکۆیەکی بەلجیکا.<ref name="cv">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ae-info.org/ae/Member/Halzen_Francis/CV |ڕێکەوتی سەردان=7 October 2026 |وێبگە=Academy of Europe}}</ref> == پیشە == لە ساڵی ١٩٧٢، هالزن وەک مامۆستای یاریدەدەر لە زانکۆی ویسکۆنسێن-مادیسۆن (UW)، لە ئەمریکا دەستنیشانکرا. لە ساڵی ١٩٧٧ بووەتە پرۆفیسۆری تەواو لە زانکۆی یو دبلیو. لە ساڵی ١٩٨٤ەوە بەڕێوەبەری پەیمانگای UW بووە بۆ توێژینەوەی فیزیای تەنۆلکە سەرەتاییەکان. لە ساڵی ١٩٨٧ پلەی بەرزکرایەوە بۆ کورسی بەرزی گریگۆری بریت. توێژینەوە سەرەتاییەکانی هالزن لەسەر فیزیای تەنۆلکەی تیۆری و [[فیزیکی ناوکی|فیزیای ناوکی]] بوو.{{ژێدەر پێویستە|date=October 2026}} لەگەڵ فیزیازانێکی تیۆری بەریتانی ئالان مارتن، هالزن هاوبەشی نووسینی ''کوارک و لێپتۆنەکان: خولێکی ناساندن لە فیزیای تەنۆلکە مۆدێرنەکان'' (1984) بوون، کە زۆری نەخایاند بوو بە کتێبێکی خوێندنی ستاندارد لە فیزیای تەنۆلکەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://royalsociety.org/people/alan-martin-11891/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191128114221/https://royalsociety.org/people/alan-martin-11891/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=28 November 2019 |ڕێکەوتی سەردان=4 December 2018 |وێبگە=Fellows Directory}}</ref><ref>{{Cite book|last=Halzen|first=Francis|url=https://www.google.co.cr/books/edition/Quarks_and_Leptons/G7RvQgAACAAJ?hl=en|title=Quarks and Leptons: An Introductory Course in Modern Particle Physics|last2=Martin|first2=Alan Douglas|date=1984|publisher=Wiley|isbn=978-0-471-81187-9|language=en}}</ref> هەروەها هالزن بووە توێژەرێکی پێشەنگ لە فیزیای [[تیشکی گەردوونی]] و فیزیای تەنۆلکە ئەستێرەییەکان. ئەو چەندین توێژینەوەی لەسەر ناتەواوییەکانی تیشکی گەردوونی و ماددە کوارکەکان بڵاوکردۆتەوە، لەسەر پەیوەندییەکانی نێوان فیزیای تەنۆلکەکان و تیشکی گەردوونی، لەسەر تەنۆلکەکانی لە [[سووپەرنۆڤا|سوپەرنۆڤاکانەوە]]، و لەسەر بەرهەمهێنانی میون لە بارانبارینی [[تیشکی گاما|تیشکی گامای]] بەرگەهەوادا.<ref name="BalzanPrize2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2015 |ناونیشان=http://www.balzan.org/en/prizewinners/francis-halzen |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190810195205/https://www.balzan.org/en/prizewinners/francis-halzen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=10 August 2019 |ڕێکەوتی سەردان=11 November 2018 |وێبگە=[[Balzan Prize|International Balzan Prize Foundation]]}}</ref> هالزن لە ساڵی ٢٠٢١ وەک پرۆفیسۆری توێژینەوەی ڤیلاس دەستنیشانکرا. {{ھەتا ڕێکەوتی|October 2026}} ئەو ئەم پۆستەی دەپارێزێت، هەروەها بەردەوامە لە ڕۆڵی بەڕێوەبەری پەیمانگای توێژینەوەی فیزیای تەنۆلکە سەرەتاییەکان و پرۆفیسۆری بەڕێز گریگۆری بریت.<ref name="cv202610">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://user-web.icecube.wisc.edu/~halzen/CV/FH_longCV_05152026.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20261006222303/https://user-web.icecube.wisc.edu/~halzen/CV/FH_longCV_05152026.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=6 October 2026 |ڕێکەوتی سەردان=7 October 2026}}</ref>  === ئاماندا === هاڵزن بۆ یەکەمجار زانیاری لەسەر هەوڵەکانی زانایانی ڕووسی بۆ دیاریکردنی نیوترینۆکان لە [[ئانتارکتیکا|جەمسەری باشوور]] زانی، بە بەکارهێنانی ئەنتێنەی ڕادیۆیی لە وێستگەی توێژینەوەکەیان لە جەمسەری باشوور بۆ گەڕان بەدوای پریشکی کارەبایی کە لە ئەنجامی پێکدادانی [[نووترینۆ|نیوترینۆی]] گەردوونی لەگەڵ سەهۆڵەکەدا دروست دەبێت.<ref name="NeutrinoHunters">{{Cite book|last=Jayawardhana|first=Ray|url=https://archive.org/details/neutrinohunterst0000jaya|title=Neutrino Hunters: The Thrilling Chase for a Ghostly Particle to Unlock the Secrets of the Universe|date=10 December 2013|publisher=[[Scientific American]]|isbn=978-0-374-22063-1|author-link=Ray Jayawardhana|url-access=registration}}</ref> دوای ئەوەی دیاری کرد کە ئەم کارلێکانە زۆر لاواز دەبن بۆ تۆمارکردن، لە ساڵی ١٩٨٧ دەستی بە کارکردن کرد لەسەر پڕۆژەی AMANDA، کە پێشنیاری ناشتنی کۆمەڵێک هەستەوەری ڕووناکی کرد لە قووڵایی سەهۆڵی جەمسەری باشوور کە ڕوون و تاریک و جێگیر و نەزۆک و دوور لە ڕووناکی پاشبنەما. ئەو دیزاینە لەسەر بنەمای بیرۆکەیەکی فیزیازانێکی سۆڤیەت مۆیسی مارکۆڤ بوو، کە لە سەرەتادا لە ساڵی ١٩٦٠ پێشنیارکرابوو بەڵام هەرگیز جێبەجێ نەکرا، بۆ گەڕان بەدوای نیوترینۆی وزە بەرزدا بە دانانی ئامێری دۆزەرەوەی چێرێنکۆڤ بۆ ناو [[دەریاچەی بایکاڵ|دەریاچەی بایکال]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=6 October 2026 |ناونیشان=https://meduza.io/feature/2026/10/07/kak-nobelevskogo-laureata-po-fizike-2026-goda-vdohnovila-ideya-sovetskogo-uchenogo-pochti-70-letney-davnosti |ڕێکەوتی سەردان=11 October 2026 |زمان=ru}}</ref><ref>{{Cite book|last=Halzen|first=Francis|url=https://www.balzan.org/wp-content/uploads/2022/04/ABL8-Halzen-Download.pdf|title=IceCube and the Discovery of High-Energy Cosmic Neutrinos|page=34|access-date=11 October 2026}}</ref> ئەم تاقیکردنەوە تاقیکارییە AMANDA توانی میون و نیوترینۆی گەردوونی وزە بەرز دەستنیشان بکات، بەڵام پێوانەکانی کاریگەرییان لەسەر بوو بەهۆی دەستێوەردانی [[تیشکی گەردوونی]], هەروەها بەهۆی بڵقی هەوا لە سەهۆڵەکەدا. ئەم هۆکارانە هالزنیان قەناعەت پێکرد کە ڕیزبەندییەکی زۆر گەورەتر و قووڵتر پێویستە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا پڕۆژەی ئاماندا بوو بە بەشێک لە پڕۆژەی جێنشینی خۆی، کە ڕوانگەی ئایسکیوب نیوترینۆیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/uploads/2026/10/advanced-physicsprize2026.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20261006123354/https://www.nobelprize.org/uploads/2026/10/advanced-physicsprize2026.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=6 October 2026 |ڕێکەوتی سەردان=6 October 2026 |via=NobelPrize.Org}}</ref> === ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب === <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles> [[File:IceCube_Neutrino_Observatory_in_2023_02.jpg|وێنۆک| ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب لە جەمسەری باشوور]] لە ساڵی ٢٠٠٥ تیمەکەی دەستیان بە دروستکردنی پڕۆژەی ئایسکیوب کرد کە بە شێوەیەک دیزاین کرابوو کە ١٠٠ هێندەی کۆمپانیای ئاماندا گەورەتر بێت و کۆی قەبارەی پڕۆژەکە {{Cvt|1|km3}} بوو و تا {{Convert|2400|m|ft}} نێژراوە قووڵ. دوای شەش ساڵ لە دروستکردن، ئایس کیوب لە ساڵی ٢٠١١ بە تەواوی دەستی بە کارکردن کرد.<ref name="ox">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=13 May 2021 |ناونیشان=https://www.physics.ox.ac.uk/news/icecube-celebrating-decade-discovery |ڕێکەوتی سەردان=6 October 2026 |via=University of Oxford Department of Physics}}</ref> گرنگترین ئەنجامی IceCube چاودێریکردنی ڕوونی پێشکەوتووی نیوترینۆی وزە بەرزەکان بوو (نزیکەی 100 هێندە وزەدارتر لەو تەنۆلکانەی کە ئەمڕۆ لە بەهێزترین ئامێری جیهان، LHC لە CERN خێراتر بوون) لە ساڵی 2013، لە سەرچاوە تا ئێستا نەناسراوەکانی دەرەوەی گەلەئەستێرەکە. ئەم دۆزینەوە هاندەری پلاندانان و پەرەپێدانی تەلەسکۆپی نیوترینۆی گەورەتر بووە، چ لە جەمسەری باشوور و چ لە قووڵایی ژێر ئاودا.<ref name="BalzanPrize2015" /> === ڕۆڵی تر === هالزن لە لیژنەی ڕاوێژکاری جۆراوجۆردا کاری کردووە، لەوانە ئەوانەی بۆ تاقیکردنەوەکانی SNO, Telescope Array و Auger-upgrade، پەیمانگای ماکس پلانک لە هایدلبێرگ و میونشن، ICRR لە زانکۆی تۆکیۆ لە ساڵانی 1983 و 1987، پانێڵی یەکەمایەتی فیزیای تەنۆلکەکانی ئەمریکا و پانێڵی ڕاوێژکاری فیزیای ئەستێرەیی تەنۆلکەکانی ApPEC لە ئەوروپا.<ref name="BalzanBio2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=October 2015 |ناونیشان=https://www.balzan.org/en/prizewinners/francis-halzen/bio-bibliography-halzen |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180919124240/http://www.balzan.org/en/prizewinners/francis-halzen/bio-bibliography-halzen |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=19 September 2018 |ڕێکەوتی سەردان=19 February 2020 |وێبگە=[[Balzan Prize|International Balzan Prize Foundation]]}}</ref> == ڕێزلێنان و خەڵات == لە ساڵی ١٩٩٤، هالزن بووە هاوڕێی [[کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی|کۆمەڵەی فیزیایی ئەمریکی]] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.aps.org/funding-recognition/aps-fellowship?q=Francis%20Halzen&af=true |ڕێکەوتی سەردان=6 October 2026 |وێبگە=[[American Physical Society]]}}</ref> و لە ساڵی ٢٠٢٤دا بۆ ئەکادیمیای نیشتمانی زانستەکان <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=30 April 2024 |ناونیشان=https://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2024-nas-election.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240430193331/https://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2024-nas-election.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=30 April 2024 |ڕێکەوتی سەردان=12 May 2024 |وێبگە=www.nasonline.org}}</ref> هەڵبژێردرا. چەندین خەڵاتی وەرگرتووە لەوانە: * ٢٠١٣: ''خەڵاتی پێشکەوتنی ساڵ'' لەلایەن گۆڤاری ''جیهانی فیزیا'' بۆ یەکەمجار دۆزینەوەی نیوترینۆی گەردوونی لە دەرەوەی [[ڕێگای شیری|ڕێڕەوی شیری]] <ref name="PhysicsWorld2013">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Hamish Johnston |ڕێکەوت=13 December 2013 |ناونیشان=https://physicsworld.com/a/cosmic-neutrinos-named-physics-world-2013-breakthrough-of-the-year/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191128114251/https://physicsworld.com/a/cosmic-neutrinos-named-physics-world-2013-breakthrough-of-the-year/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=28 November 2019 |ڕێکەوتی سەردان=11 November 2018 |وێبگە=[[Physics World]]}}</ref> * ٢٠١٥: خەڵاتی باڵزان <ref name="BalzanPrize2015" /> * 2015: خەڵاتی جوزێپی و ڤانا کۆکۆنی لە کۆمەڵگەی فیزیایی ئەوروپی "بۆ ڕۆڵی دیدەوانی و پێشەنگی لە دۆزینەوەی نیوترینۆی دەرەوەی زەوی وزەی زۆر بەرز، کردنەوەی پەنجەرەیەکی نوێی چاودێری لەسەر گەردوون". <ref name="EPS2015">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=14 April 2015 |ناونیشان=https://www.eps.org/blogpost/751263/213602/The-2015-EPS-HEPP-Prizes-are-announced |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191128114228/https://www.eps.org/blogpost/751263/213602/The-2015-EPS-HEPP-Prizes-are-announced |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=28 November 2019 |ڕێکەوتی سەردان=11 November 2018 |وێبگە=[[European Physical Society]]}}</ref> * 2018: خەڵاتی برۆنۆ پۆنتێکۆرڤۆ بۆ بەشدارییەکی بەرچاو لە دروستکردنی دۆزەرەوەی ئایس کیوب و دۆزینەوەی تاقیکاری نیوترینۆی فیزیای ئەستێرەیی وزە بەرز. <ref name="dlnp.jinr.ru">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://dlnp.jinr.ru/en/175-slajdshou-na-glavnoj/647-bruno-pontecorvo-prize-2018-awards-to-professor-francis-halzen-university-of-wisconsin-madison-usa |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231104172552/https://dlnp.jinr.ru/en/175-slajdshou-na-glavnoj/647-bruno-pontecorvo-prize-2018-awards-to-professor-francis-halzen-university-of-wisconsin-madison-usa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=4 November 2023 |ڕێکەوتی سەردان=10 September 2021 |وێبگە=dlnp.jinr.ru}}</ref> * ٢٠١٩: خەڵاتی یۆد لە کۆمپانیای IUPAP بۆ "سەرکردایەتی و بەشدارییە گرینگەکانی ڕێگایەکی بۆ سەرهەڵدانی فەلەکناسی نیوترینۆ پاککردەوە". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=O'Keefe, Madeleine |ڕێکەوت=2 August 2019 |ناونیشان=https://icecube.wisc.edu/news/awards/2019/08/francis-halzen-awarded-2019-yodh-prize/ |وێبگە=IceCube Neutrino Observatory}}</ref> * ٢٠٢١: مەدالیای هۆمی بەبابا و خەڵاتی IUPAP و TIFR <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=17 February 2021 |ناونیشان=https://iupap.org/who-we-are/internal-organization/commissions/c4-astroparticle-physics/c4-awards/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260921144320/https://iupap.org/who-we-are/internal-organization/commissions/c4-astroparticle-physics/c4-awards/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=21 September 2026 |ڕێکەوتی سەردان=7 September 2024}}</ref> * ٢٠٢٦: مەدالیای APS بۆ دەستکەوتی ناوازە لە توێژینەوەدا <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=8 December 2025 |ناونیشان=https://www.aps.org/apsnews/2025/12/medal-francis-halzen |ڕێکەوتی سەردان=9 December 2025 |وێبگە=www.aps.org}}</ref> * ٢٠٢٦: [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبڵ لە فیزیا]] "بۆ بەشدارییە یەکلاکەرەوەکان لە ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب و دۆزینەوەی نیوترینۆی وزە بەرز کە سەرچاوەی فیزیای ئەستێرەیی" <ref name=":1" /> لە ساڵی ٢٠٠٥ لیژنەی ڕاوێژکاری ئەمریکا بۆ ناوەکانی جەمسەری باشوور ناوی Halzen Mesa (لە ناو زنجیرە چیای ئینسێل لە ڤیکتۆریا لاند, ئەنتارکتیکا)ی بە ناوی فرانسیس هالزن ناوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://geonames.usgs.gov/apex/f?p=gnispq:5:::NO::P5_ANTAR_ID:18739 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210602220947/https://geonames.usgs.gov/apex/f?p=gnispq:5:::NO::P5_ANTAR_ID:18739 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2 June 2021 |ڕێکەوتی سەردان=9 October 2026 |وێبگە=geonames.usgs.gov |زمان=en-us}}</ref> === خەڵاتی نۆبێڵ لە فیزیا === لە ساڵی ٢٠٢٦دا، هالزن [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبڵی فیزیای]] پێبەخشرا "بەهۆی بەشداریکردنی یەکلاکەرەوە لە ڕوانگەی نیوترینۆی ئایس کیوب و دۆزینەوەی نیوترینۆی وزە بەرز و سەرچاوەی فیزیای ئەستێرەیی".<ref name=":1" /> لە ڕاگەیاندنی خەڵاتەکەدا، ئەکادیمیای شاهانەی سویدی بۆ زانستەکان ستایشی سەرکردایەتی زانستی هالزنی کرد لە پەرەپێدانی ئایس کیوب وەک ئامرازێک بۆ فەلەکناسی نیوترینۆ. ڕوونیکردەوە کە نیوتریۆنە وزە بەرزەکان دەتوانن ئاماژەمان پێبدەن بۆ خێراکەری تەنۆلکەی فیزیای ئەستێرەیی دوور, چونکە نیوتریۆنەکان بە مەودای گەردوونیدا دەڕۆن بەبێ ئەوەی ئاراستە بگۆڕن یان وزە لەدەست بدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=6 October 2026 |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/press-release/ |ڕێکەوتی سەردان=10 October 2026 |وێبگە=NobelPrize.org}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * {{Nobelprize}} * {{بیرخستنەوەی وێب |last=Halzen, Francis |ڕێکەوت=6 April 2021 |ناونیشان=https://archive.int.washington.edu/talks/S@INTtalks/Halzen_Apr_6_2021.pdf |وێبگە=archive.int.washington.edu}} (archive of talks at [https://www.int.washington.edu Institute for Nuclear Theory], U.S. Department of Energy & [[زانکۆی واشینگتن|University of Washington]]) * {{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=30 November 2022 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=cun1zuEQTVU |وێبگە=[[YouTube]]}} * {{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=14 December 2022 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=UbFB7PC_Rxk |وێبگە=YouTube}} * {{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=14 September 2023 |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=1tcsyYqKKbE |وێبگە=YouTube}} {{خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک}}{{2026 Nobel Prize winners}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤]] [[پۆل:Articles with hCards]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 4lc28ojx9yznwq5j1z8d1kl07n8u7ug