Wikipedia
cowiki
https://co.wikipedia.org/wiki/Pagina_maestra
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
first-letter
Media
Speciale
Discussione
Utente
Discussioni utente
Wikipedia
Discussioni Wikipedia
File
Discussioni file
MediaWiki
Discussioni MediaWiki
Template
Discussioni template
Aiuto
Discussioni aiuto
Categoria
Discussioni categoria
TimedText
TimedText talk
Modulo
Discussioni modulo
Evento
Discussioni evento
7 di settembre
0
1800
400926
391556
2026-05-08T16:24:26Z
Fausta Samaritani
15085
/* Nascite */ file
400926
wikitext
text/x-wiki
{{settembre}}
U '''7 di settembre''' hè u 250esimu ghjornu (u 251esimu ghjornu s'è l'annata hè bisesta) di u calendariu gregorianu.
== Evenimenti ==
== Nascite ==
<gallery>
Georges-Louis Leclerc de Buffon.jpg|<small>[[Georges Louis Leclerc di Buffon]] ([[Montbard]], 7 di settembre [[1707]] - [[Parigi]], [[15 di aprile]] [[1788]], matematicu è biolugu</small>
</gallery>
== Morte ==
== Celebrazione ==
=== Feste ===
=== I Santi ===
Santa '''Regina'''. Santu '''Clodoaldu'''.
'''Regina''' hè festighjata, almenu da l'annu 628, in Alise-Sainte-Reine, in u dipartimentu di a Côte-d'Or, paese chì serebbi l'Alesia di i Gallichi duve Vercingetorice si rese à Cesaru in 52 nanzu à Cristu.
E reliquie di Santa Regina sò in Flavigny-sur-Ozerain. I so pretesi scritti ùn sò chè una gattiva copia di l'Atti di Santa Margherita.
Etimolugia: da u lat. "regere" (guvernà).
Nomi: Gina, Gino, Ginu, Raina, Regan, Reggie, Regina, Régine, Regino, Reginu, Reginus, Régis, Reina, Reine, Reyba, Rina, Rioghnach.
Paesi è cità: Alise in Burgogna.
'''Clodoveu''', rè di i Franchi, avia avutu trè figlioli maschji cù Cluttilda, una donna assai credente chì avia cunvertitu u maritu è ghjè stata santificata. Quand'ellu hè mortu, i figlioli si anu spartutu l'imperu.
Clodomiru hè statu tombu l'annu 524, battendusi contru à i Burgondi. Lasciava trè figlioli maschji di dece, sette è cinque anni chì sò stati dati in cura à a mammone. I so ziacci, chì pretendianu elli à a lascita, mandonu à dì à Cluttilda: "Issi trè zitelli, preferisci vedeli tosi o morti?" (tosi venia à dì tunsurati, chjusi in un cunventu).
Cluttilda ùn a li dete vinta, ma i più grandi sò stati tombi. U più chjucu, Clodoaldu, a si francò, chì l'avianu piattatu in un cunventu.
Cluttilda ebbe à scappà. In quantu à Clodoveu, un pobbe ricuperà u so regnu. Si hè fattu prete è ghjè mortu quand'ellu avia una quarantina d'anni, in u paese di Novigentu, diventatu a cità di Saint-Cloud, accantu à Parigi.
Prutezzione: in Francia, per via di u nome, Saint-Cloud hè u santu patrone di i fabricanti di chjodi. U preganu per guarì i brisgioli tupini.[https://adecec.net/adecec/santi/09-sittembre.php]
== In Corsica ==
== Ligami ==
* [http://adecec.net/almanaccu2006.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060422085036/http://adecec.net/almanaccu2006.pdf |date=2006-04-22 }} L'almanaccu 2006 di l'[[Adecec]]]
{{mesi}}
{{C-supranu}}
[[Categoria:Ghjornu di l'annu]]
[[Categoria:Settembre]]
[[Categoria:Sittembri]]
bsad1lcwx36ywhpxa8im0hhf4syntt2
2 di dicembre
0
1885
400916
398367
2026-05-08T15:29:26Z
Fausta Samaritani
15085
/* Nascite */
400916
wikitext
text/x-wiki
{{decembre}}
U '''2 di dicembre''' hè u 336esimu [[ghjornu]] (u 337esimu ghjornu s'è l'annata hè bisesta) di u calendariu gregorianu.
== Evenimenti ==
== Nascite ==
- [[1891]] - [[Otto Dix]], pittore tedescu.<br>
- [[1981]] - [[Britney Spears]], cantautrice, attrice, persunaghju televisivu è stilista [[Stati Uniti d'America|statunitense]].<br>
== Morte ==
== Celebrazione ==
=== Feste ===
=== I Santi ===
Santa '''Bibiana'''. Santu '''Ghjuvanni''' Ruysbroeck.
Ghjulianu l'Apostatu, nipote di Custantinu, hè statu imperatore mancu dui anni (361-363). U so cugnome vene da u fattu ch'ellu hà rinnegatu u so battezimu cristianu. Hà pruvatu à cumbatte u Cristianisimu à à sparghje una specia di duttrina politeista. Dava tutti l'impieghi, civili è militari, à i pagani, è scacciafughjava quelli chì praticavanu a religione di Ghjesù Cristu senza veradimente persecutalli. Cusì avia fattu nasce una certa odiosità è ci fù quantunque qualchì martiru.
Contanu chì, à Bibiana l'avianu messa in manu à una rofiana per ch'ella ne fessi una prustituta, ma ùn a ci fece. Nè mancu pobbe falli rinnegà a so fede. Allora, l'anu liata à una culonna è l'anu tichjata di colpi cù un staffile piumbatu, sinu à ch'ella morghi.
Etimolugia: da u lat. "vivianus" (vivace).
Casate: Viviani.
Nomi: Bibian, Bibiana, Bibiane, Bibianu, Fithian, Vibien, Viv, Vivence, Vivencion, Viventiol, Vivia, Vivian, Viviana, Viviane, Vivianne, Viviano, Vivianu, Vivien, Vivienne, Vivine.
Prutezzione: preganu à Santa Bibiana pè a pena in capu è u malcaducu.
'''Ghjuvanni''' Ruysbroeck, dettu Ruysbroeck l'Ammirabile, natu in u 1293, mortu in u 1381, hè unu di i megliu scrittori mistichi. I so libri: "E Nozze spirituale", "E Stette Chjudende", "U Libru di a più Alta Verità", è d'altri, tradutti in parechje lingua, sò letti ancu avà.
Era natu à Ruysbroeck, accantu à Brusselle, è fù 26 anni cappellanu di a chjesa Santa Gudulla di issa cità. Dopu, hà creatu, à Groenendael, in u Brabante belgicu, una piccula cumunità di canonichi regulari ch'ellu hà guvernatu sinu à a so morte à 87 anni. Tutti u tenianu caru è ùn li truvavanu alcun difettu for di u frate giardinaru di u cunventu. Quellu li rimpruverava di ùn sapè distingue un legume da una gattiva erba è suffria quand'ellu u vedia ghjunghje in l'ortu per zappittà i pustimi.[https://adecec.net/adecec/santi/12-dicembre.php]
== In Corsica ==
== Ligami ==
* [http://adecec.net/almanaccu2006.pdf L'almanaccu 2006 di l'Adecec] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060422085036/http://adecec.net/almanaccu2006.pdf |date=2006-04-22 }}
{{mesi}}
[[Categoria:Ghjornu di l'annu]]
[[Categoria:Decembre]]
[[Categoria:Dicembri]]
9gsfw5asosnlldcoiqltc3v2ez9kzck
A Stazzona
0
2921
400913
374199
2026-05-08T12:16:18Z
Fausta Samaritani
15085
sostituito file non funzionante, fix
400913
wikitext
text/x-wiki
{{cumuna suprana|cumuna=A Stazzona
[[Image:Stazzona.jpg|300 px]]
| statu=Francia
| regione=Corsica
| pieve=
| dipartimentu=Corsica suprana
| circundariu=Corti
| cantone=Orezza è Alisgiani
| insee=2B291
| cp=20229
| merre=
| long=9° 22' 20"
| lat=42° 22' 20"
| alt med=546
| alt min=309
| alt max=581
| sup ett=139
| sup=1,39
| pupulazione=37
| annu=1999
| densità=23
| nomab=
}}
'''A Stazzona ''' hè una [[cumuna]] di u [[dipartimentu]] di a [[Corsica]] suprana.
== Geografia ==
A [[Castagniccia]] è a [[Pieve d'Orezza]], induve si trovi Stazzona.
[[File:Logo de la communauté de communes de la Castagniccia-Casinca.jpg|thumb|200px|right|Logo di a Castagniccia]]
== Storietta di Stazzona ==
Stazzona, picculu [[paese]] di [[Castagniccia]], ind'è a [[pieve d'Orezza]], era a l'epica, cunnisciutu sopratuttu cum'è un locu d'accoltu, per a ghjente chi venia ind'è a [[surghjente]] d'Orezza pè accurassi.
A un mumentu datu c'eranu trè usterie. Quella di a famiglia Alitti, quella di i Casanova, è quella di i Villa. C'eranu ancu [[risturente]], [[buttega|butteghe]], sicuru una [[scola]], è fattu impurtante un [[Cristianesimu|prete]] ind'è a [[ghjesia]], chi ghj'era sempre aperta. A stu mumentu c'eranu centinaie è centinaie di ghjente, in stu [[paese]].
A una mezz'uretta di i Fulelli, quaranta cinque minute, à pocu prezu di Ponte Leccia, Stazzona è i [[stazzuninchi]], si trovanu ind'è un ribassu, cù u [[paese]] di [[Carchettu|Carchetu]] insù, a surghjente d'Orezza sottu, è u [[paese]] di [[Piedicroce]] di sopra.
S. D. (Seguita dopu)
== Merri ==
== Referenze ==
== Ligami ==
{{Cumuna di Corsica Suprana}}
[[Categoria:Cumuna di Corsica suprana]]
[[Categoria:Cumuna di Corsica]]
nzh5pds6tmlkzy4o8iidadcauwd76oo
400914
400913
2026-05-08T12:16:45Z
Fausta Samaritani
15085
/* Storietta di Stazzona */
400914
wikitext
text/x-wiki
{{cumuna suprana|cumuna=A Stazzona
[[Image:Stazzona.jpg|300 px]]
| statu=Francia
| regione=Corsica
| pieve=
| dipartimentu=Corsica suprana
| circundariu=Corti
| cantone=Orezza è Alisgiani
| insee=2B291
| cp=20229
| merre=
| long=9° 22' 20"
| lat=42° 22' 20"
| alt med=546
| alt min=309
| alt max=581
| sup ett=139
| sup=1,39
| pupulazione=37
| annu=1999
| densità=23
| nomab=
}}
'''A Stazzona ''' hè una [[cumuna]] di u [[dipartimentu]] di a [[Corsica]] suprana.
== Geografia ==
A [[Castagniccia]] è a [[Pieve d'Orezza]], induve si trovi Stazzona.
[[File:Logo de la communauté de communes de la Castagniccia-Casinca.jpg|thumb|200px|right|Logo di a Castagniccia]]
== Storietta di Stazzona ==
Stazzona, picculu [[paese]] di [[Castagniccia]], ind'è a [[pieve d'Orezza]], era a l'epica, cunnisciutu sopratuttu cum'è un locu d'accoltu, per a ghjente chi venia ind'è a [[surghjente]] d'Orezza pè accurassi.
A un mumentu datu c'eranu trè usterie. Quella di a famiglia Alitti, quella di i Casanova, è quella di i Villa. C'eranu ancu [[risturente]], [[buttega|butteghe]], sicuru una [[scola]], è fattu impurtante un [[Cristianesimu|prete]] ind'è a [[ghjesia]], chi ghj'era sempre aperta. A stu mumentu c'eranu centinaie è centinaie di ghjente, in stu [[paese]].
A una mezz'uretta di i Fulelli, quaranta cinque minute, à pocu prezu di Ponte Leccia, Stazzona è i [[stazzuninchi]], si trovanu ind'è un ribassu, cù u [[paese]] di [[Carchettu|Carchetu]] insù, a surghjente d'Orezza sottu, è u [[paese]] di [[Piedicroce]] di sopra.
== Merri ==
== Referenze ==
== Ligami ==
{{Cumuna di Corsica Suprana}}
[[Categoria:Cumuna di Corsica suprana]]
[[Categoria:Cumuna di Corsica]]
h2vvctsyb0g95zx6azipzzzgwkxnq78
Lantaniu
0
6054
400921
370663
2026-05-08T15:57:39Z
Fausta Samaritani
15085
file
400921
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bastnaesit Burundi.jpg|thumb|200px|right|Bastnaesite]]
U '''Lantaniu''' (simbulu ''La'') hè u 57imu [[elementu chimicu]]. A so [[massa atomica]] hè 138,9055 g/mol è a so [[densità]] hè 6,16
g/cm3 . U Lantaniu hè statu scupertu in u [[1839]] da [[Mosander]].
== Riferimenti ==
U Listinu di l'elementi chimichi annantu à a wikipedia in talianu è in francese
== Ligami ==
{{Elementi chimichi}}
[[Categoria:Elementu chimicu]]
bk72sfdmqfvh2crojjnwv3k2lmb5019
Tennessiu
0
6115
400915
370723
2026-05-08T15:28:06Z
Fausta Samaritani
15085
file
400915
wikitext
text/x-wiki
[[File:Elektronskal 117.svg|thumb|200px|right|Atomu di u tennessiu]]
U '''tennessiu''' (simbulu ''Ts'') hè u 117imu [[elementu chimicu]].
== Riferimenti ==
* Listinu di l'elementi chimichi annantu à a wikipedia in talianu è in francese
== Ligami ==
{{Elementi chimichi}}
[[Categoria:Elementu chimicu]]
2eifm9mwjt0l3xjjkp7nnk4p9k16t1k
Isula di Garganellu
0
6886
400922
370922
2026-05-08T16:01:59Z
Fausta Samaritani
15085
file, fix
400922
wikitext
text/x-wiki
[[File:Scandola Osani JPG2.jpg|thumb|250px|right|L'isula di Garganellu]]
L''''[[Isula di Garganellu]]''' (o ''Isula di Garganeddu'') hè un [[isulottu]] di [[Corsica]].
== Riferimenti ==
== Ligami ==
{{Isulotti di Corsica}}
[[Categoria:Isulotti di Corsica]]
rd4tkmjo1rkgu0hxbykbqv7662d7944
Radda in Chianti
0
7574
400946
334090
2026-05-09T06:12:47Z
Fausta Samaritani
15085
file, fix
400946
wikitext
text/x-wiki
[[File:Radda Chianti Sept 2021 2.jpg|thumb|250px|right|Radda in Chianti]]
'''Radda in Chianti''' hè una cumuna toscana di a [[pruvincia di Siena]].
== Giugrafia ==
== Storia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
Teni 1.668 abitanti.
== Rifarenzi ==
== Liami ==
{{c-supranu}}
[[Categoria:Cumuna di Toscana]]
1j8a3q2aa9eji4s25tvwobsuo9hecn9
Vociaru di Ghjuvan Cameddu
0
10403
400920
335060
2026-05-08T15:54:43Z
Fausta Samaritani
15085
link, categuria
400920
wikitext
text/x-wiki
U '''vociaru di Ghjuvan Cameddu''' (o [[voceru di Ghjuvan Camellu]]) hè un [[vociaru]] di [[Corsica]].
==U vociaru==
:Quel tonu trimenti è forti
:Da partuttu ascoltu assai
:Quiddu chì annunciò la morti
:Di Cameddu Nicolai
:Quiddu banditu d'onori
:O [[Corsica]] più nun hai.
:Cameddu ùn andava à stazzi
:Nè capanni nè mulini
:Chì abitava li palazzi
:Frà nobuli cumpagnii
:Era tinutu in istima
:Sempri in festa è alligria.
:In a cunfini di la Testa
:Ci era matrimoniu è baddu
:Ch'edda ci ghjunghi la pesta
:Cun li [[spronu|sprona]] è da [[cavaddu]]
:Eppo subarcà li tutti
:Quiddi ch'anu cummissu u faddu.
:Nun s'era mai intesu à lu mondu
:Nè lettu in la scrittura
:Chì ad omu furibondu
:La donna facia paura
:Di tirà li di pistola
:Contru la matri natura.
:Fusti traditori di [[Cristu]]
:Più di [[Ghjuda]] sè ribeddu
:Par un misiriosu acquistu
:Vindisti à Ghjuvan Cameddu
:Tirati lu coddu à la corda
:Hè lu sicondu to frateddu.
:O Camè lu me cucinu
:O Camè lu me frateddu
:Quali hè statu l'assassinu
:Chì t'hà portu à lu maceddu
:Par fani subir à teni
:Quistu barbaru flageddu ?
:Sonu in dolu li fiori dli prati
:Più nun canta varunu aceddu
:Dicini chì ani ammazzatu
:L'eroi Ghjuvan Cameddu.
:Eu lu bagnu dlu mio pientu
:Ma nun credu chì sia eddu.
==Rifarenzi==
* Peretti, Petru Paulu, ''Campu'', [[1966]].
==Da veda dinò==
* u [[lamentu di Ghjuvan' Cameddu]]
[[Categoria:Voceru]]
[[Categoria:Puesia in lingua corsa]]
sgnqg1aev59aejubuvbokt35zoz5uct
Marcu Biancarelli
0
10808
400919
394521
2026-05-08T15:51:47Z
Fausta Samaritani
15085
fix, link, categurie
400919
wikitext
text/x-wiki
'''Marcu Biancarelli''', di [[Portivechju]], hè natu in 1968, hè unu scrivanu in [[lingua corsa]].
Cofundatore di a rivista [[A Pian' d'Avretu]] in 1991, a so prima racolta di puisii, ''in Viaghju Vivaldia'', hè stata publicata in u 1999. À tempu cù u so travaddu narrativu, hà dinò travaddatu com'è dramaturgu, pueta è scrivanu di canzoni. Molti di i so publicazioni sò stati tradutti in francesu.
In u 2001 è in u 2002 hè statu primiatu incù u premiu litterariu ''Premiu Finzione di Ouessant di a Litteratura Isulana''. In u 2007 hà scrittu a so terza racolta di raconti, ''Stremu Miridianu'', chì hà ricivutu u premiu "Scelta di i littori di Corsica".
In audiuvisivu, hà scrittu ''Lettre de Porto Alegre'' (2002) realizatu da Eric Guéret è Serge Orru.
Una antra pezza, ''Cuntruversa di Valdu Nieddu'', hè stata purtata à u teatru in 2006 da u grupu teatrali [[I Stroncheghjetta]]. Cristianu Ruspini è Ghjuvan' Petru Lanfranchi anu adattatu a nuvella ''51 Pegasi astru virtuali''. Hà cumpostu e canzone ''Corsican beauty'' (I Cantelli 2005) è ''Ultimu viaghju di Stepan Trofimovich'' (Paulu Miniconi 2007).
== Opari ==
- ''Viaghju in Vivaldia'' - Puisii, Le Signet, [[1999]],<br>
- ''Prighjuneri'' - Nuvelli, Albiana, [[2000]] (traduttu in francesu da Ghjilormu Ferrari),<br>
- ''San Ghjuvanni in Patmos'' - Nuvelli, Albiana, [[2001]] (traduttu in francesu da Ghjilormu Ferrari, Didier Rey è l'autori),<br>
- ''Parichji dimonia'' - Puisii, Albiana, [[2002]],<br>
- ''51 Pegasi astru virtuali'' - Rumanzu, Albiana, [[2003]] (traduttu in francesu da Ghjilormu Ferrari),<br>
- ''Stremu miridianu'' - Nuvelli, Albiana, [[2007]] (traduttu in francesu da Ghjilormu Ferrari, Paulu Desanti, Bernardu Biancarelli è l'autori),<br>
- ''[[Murtoriu]]'' - Rumanzu, Albiana, [[2009]],<br>
- ''[[Vae Victis]]'' - Assaghju, Materia Scritta, [[2010]],<br>
- ''[[Cusmugrafia]]'' - Croniche litterarie, Colonna Edizione, [[2011]],<br>
- ''[[Cuntruversa di Valdu Nieddu]]'' - Teatru, Materia Scritta, [[2012]].<ref>[http://marcubiancarelli.blogspot.fr/2012/10/dopu-i-muntaneri-nuvella.html]''Dopu à i muntaneri (nuvella)'', 2012]</ref>
== Noti ==
<references/>
== Ligami ==
- [http://marcubiancarelli.blogspot.com/ U blogu di l'autori],<br>
- [http://fundazione.univ-corse.fr/Marcu-Biancarelli_a35.html Fundazione di l'Universtià di Corti: Marcu Biancarelli]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150315042244/http://fundazione.univ-corse.fr/Marcu-Biancarelli_a35.html |date=2015-03-15}},<br>
== Da veda dinò ==
* [[Portivechju]]
{{Scrivanu in lingua corsa}}
[[Categoria:Scrivanu in lingua corsa|Biancarelli, Marcu]]
[[Categoria:Corsu|Biancarelli, Marcu]]
[[Categoria:Biugrafia|Biancarelli, Marcu]]
6wsv4vrx2lq2vyyr5negzn78h8olltd
Lingua neerlandese
0
11345
400918
392003
2026-05-08T15:43:19Z
Fausta Samaritani
15085
fix
400918
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
{{Lingua
|nomu=Neerlandese
|numinativu=''Nederlands''
|culori=#FD9191
|altri nomi=Nederlandese, Nierlandese, Olandese, Ulandese
|stati=[[Paesi Bassi]], [[Belghju]], [[Suriname]], [[Caraibi di Paesi Bassi|Caraibi]]
|righjoni=
|parsoni=24 milioni
|tipulugia=SVO
|scrittura=[[Scrittura latina|Latina]]
|fam1=[[Lingue indoauropeane|Indoauropeanu]]
|fam2=[[Lingue germaniche|Germanicu]]
|fam3=[[Lingue germaniche uccidentale|Uccidentalu]]
|fam4=[[Lingue istvaeoniche|Istvaeonicu]]
|fam5=[[Lingua neerlandese|Neerlandese]]
|nazioni=[[Image:Flag of Netherlands.svg|30px]] [[Paesi Bassi]] <br /> [[Image:Flag of Belgium.svg|30px]] [[Belgica]] <br /> [[Image:Flag of Suriname.svg|30px]] [[Suriname]] <br /> [[Image:Flag of Curaçao.svg|30px]] [[Curaçao]] <br /> [[Image:Flag of Sint Maarten.svg|30px]] [[Sint Maarten]]
|aghjinzia=Nederlandse Taalunie
|iso1=nl
|iso2=dut, nld
|iso3=nld
|estrattu=Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren zich jegens elkander in een geest van broederschap te gedragen.|
|mappa=[[Image:Map of the Dutch World.svg|frameless|upright=1.5]]
|didascalia=Distribuzione geografica d'u neerlandese.
|codice=nl}}
A '''lingua neerlandese''', ancu chjamata '''nederlandese''', '''nierlandese''', '''olandese''' o '''ulandese''' (nome nativu ''Nederlands'', [[IPA]]: /ˈneːdərˌlɑnts/) hè una [[lingue germaniche|lingua germanica]]. Hè parlata, per esempiu, in i [[Paesi Bassi]] è in u [[Belghju]].
==Storia==
A lingua neerlandese hè una [[lingua germaniche|lingua germanica]], cumu per esempiu l'[[lingua inglese|inglese]], u [[lingua tedesca|tedescu]] è u [[lingua danese|danese]].
E forme storiche di u neerlandese sò chjamate:<br>
- U [[lingua neerlandese antica|neerlandese anticu]] (5u - 12u seculu)<br>
- U [[lingua neerlandese media|neerlandese mediu]] (12u - 16u seculu)<br>
- U neerlandese modernu (da u 16u seculu)<br>
==Fonetica==
===Cunsunanti===
E [[Cunsunantu|cunsunanti]] di u neerlandese:
{| class="wikitable"
|-
! [[Fonemu]] (in l'[[IPA]]) !! Esempiu in neerlandese !! Pronunzia (in l'[[IPA]]) !! Traduzzione
|-
| /m/ || '''''m'''ier'' || /ˈmiːr/ || furmicula
|-
| /n/ || '''''n'''ier'' || /ˈniːr/ || renu
|-
| /ŋ/ || ''lo'''ng''''' || /ˈlɔŋ/ || pulmone
|-
| /p/ || '''''p'''ot'' || /ˈpɔt/ || pentula
|-
| /b/ || '''''b'''ot'' || /ˈbɔt/ || ossu
|-
| /t/ || '''''t'''ak'' || /ˈtɑk/ || ramu
|-
| /d/ || '''''d'''ak'' || /ˈdɑk/ || tettu
|-
| /k/ || '''''k'''at'' || /ˈkɑt/ || ghjattu
|-
| /f/ || '''''f'''iets'' || /ˈfits/ || bicicletta
|-
| /v/ || '''''v'''is'' || /ˈvɪs/ || pesciu
|-
| /s/ || '''''s'''oep'' || /ˈsup/ || suppa
|-
| /z/ || '''''z'''ak'' || /ˈzɑk/ || saccu
|-
| /ʃ/ || '''''sj'''aal'' || /ˈʃaːl/ || sciarpa
|-
| /x/ || '''''g'''ok'' || /ˈxɔk/ || cunghjettura
|-
| /ɦ/ || '''''h'''ok'' || /ˈɦɔk/ || tana
|-
| /r/ || '''''r'''iem'' || /ˈrim/ || cinta
|-
| /ʋ/ || '''''w'''iel'' || /ˈʋil/ || rota
|-
| /l/ || '''''l'''ot'' || /ˈlɔt/ || destinu
|-
| /j/ || '''''j'''as'' || /ˈjɑs/ || mantellu
|}
In tutti dialetti magiori, /d/ è /b/ à fine sò pronunziate cumu /t/ è /p/<br>
- : ''go'''d''''' /ˈxɔt/ ("diu")<br>
- : ''ri'''b''''' /ˈrɪp/ ("costa")<br>
In alcuni dialetti uccidentali è settentriunali di [[Paesi Bassi]], /v/ hè pronunziata cumu [f]<br>
- : '''''v'''is'' [ˈfɪs] ("pesciu")<br>
In alcuni dialetti meridiunali di [[Paesi Bassi]] è [[Belgica|belgi]], /x/ hè pronunziata cumu [ç]<br>
- : ''re'''ch'''t'' [ˈrɛçt] ("dirittu")<br>
In alcuni dialetti uccidentali di [[Paesi Bassi]], /x/ hè pronunziata cumu [χ]<br>
- : ''re'''ch'''t'' [ˈʀɛχt] ("dirittu")<br>
In alcuni dialetti uccidentali di [[Belgica]], /x/ hè pronunziata cumu [h]<br>
- : '''''g'''oed'' [ˈhud] ("bè")<br>
Davanti à /j/, /k/ hè pronunziata cumu [c]<br>
- : ''he'''kj'''e'' [ˈɦɛcjə] ("serrenda piccula")<br>
In alcuni dialetti uccidentali di [[Paesi Bassi]], /r/ hè pronunziata cumu [ʀ] à u principiu è cumu [ɻ] à fine<br>
- : ''re'''ch'''t'' [ˈʀɛχt] ("dirittu")<br>
- : ''deu'''r''''' [ˈdøːɻ] ("porta")<br>
In alcuni dialetti di [[Belgica]], /ʋ/ hè pronunziata cumu [β]<br>
- : '''''w'''iel'' [ˈβil] ("rota")<br>
In [[Suriname]], /ʋ/ hè pronunziata cumu [w]<br>
- : '''''w'''iel'' [ˈwil] ("rota")<br>
===Vucali===
E [[Vucale|vucali]] di u neerlandese:
{| class="wikitable"
|-
| [[Fonemu]] (in l'[[IPA]]) !! Esempiu in neerlandese !! Pronunzia (in l'[[IPA]]) !! Traduzzione
|-
| /ɪ/ || ''v'''i'''s'' || /ˈvɪs/ || pesciu
|-
| /i(ː)/ || ''v'''ie'''s'' || /ˈvis/ || cutinone
|-
| /ʏ/ || ''c'''u'''ltuur'' || rowspan="2" | /kʏlˈtyːr/ || rowspan = "2"| cultura
|-
| /y(ː)/ || ''cult'''uu'''r''
|-
| /ɛ/ || ''b'''e'''k'' || /ˈbɛk/ || beccu
|-
| /eː/, /eɪ̯/ || ''b'''ee'''k'' || /ˈbeɪ̯k/ || vadicellu
|-
| /ə/ || ''hebb'''e'''n'' || /ˈɦɛbːən/ || avè
|-
| /ɔ/ || ''b'''o'''t'' || /ˈbɔt/ || ossu
|-
| /oː/, /ou̯/ || ''b'''oo'''t'' || /ˈbou̯t/ || batellu
|-
| /ɑ/ || ''t'''a'''k'' || /ˈtɑk/ || ramu
|-
| /aː/ || ''t'''aa'''k'' || /ˈtaːk/ || compitu
|-
| /u(ː)/ || ''m'''oe'''der'' || /ˈmudər/ || matre
|-
| /øː/, /øy̯/ || ''d'''eu'''r'' || /ˈdøːr/ || porta
|-
| /ɛɪ̯/ || ''z'''ij'''n'' || /ˈzɛɪ̯n/ || esse
|}
- E vucali /eː/, /oː/ è /øː/ sò pronunziate cumu i dittonghi /eɪ̯/, /ou̯/ è /øy̯/ sì ùn sò seguitate da /r/, /l/ ò una altra vucale<br>
- : ''m'''ee'''s'' /ˈmeɪ̯s/ ("campagnola")<br>
-: ''m'''ee'''r'' /ˈmeːr/ ("lagu")<br>
-: ''m'''ee'''l'' /ˈmeːl/ ("farina")<br>
[[Categoria:Lingua germanica|Neerlandese]]
[[Categoria:Paesi Bassi]]
9kt764r95iapljubs5vh3rwe7loxbez
Categoria:Annu
14
11736
400947
400460
2026-05-09T06:22:08Z
Fausta Samaritani
15085
Reindirizzamentu à [[Categoria:Anni]]
400947
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Categoria:Anni]]
bij7l1uewclh282qo1rzo49gmqlbjzy
Testamentu di Mamma Catalina
0
12168
400912
355783
2026-05-08T12:11:29Z
Fausta Samaritani
15085
400912
wikitext
text/x-wiki
U '''Testamentu di Mamma Catalina''' hè una [[puesia]] cumposta da [[Lisandru Petrignani]] ([[1785]]-[[1813]]).
==Testamentu di Mamma Catalina==
(Frammentu)
:Centu zicchini
:Li diani à u puveretti
:Pè u so suffraghju,
:Da esse à questu eletti,
:Chì ne hanu assai bisognu
:È si trovanu assai stretti.
:Stu danaru
:Lu sburesrà ben'tostu,
:È s'ellu ùn lhà
:Mu trovi ad ogni costu
:Lu sgiò 'Gnaziu de Zerbi
:Chì cusì sempre l'hà impostu ;
:Perchè u danaru imprestatu
:À rende si hè sottupostu.
:''Item'' pur'lascia
:Tutte le biade è grani
:Li castagneti
:Cù le padule è i piani
:Quant'è da Fiumorbu à Golu
:À ghjunghje ne in Alisciani.
:Perchè l'hè moltu obligata,
:À u sgiò Antone Petrignanni.
:À u vucinatu
:Chì sò l'annate perse
:Bench'è le chjavde
:Di u magazinu hà perse,
:Lascia centu somme d'oliu;
:Eppoi lascia ad Artaserse,
:Perche'ellu è moltu timutu,
:D'appellà le cause perse.
==Bibliugrafia==
[http://tonutimpesta.blogspot.fr/2016/11/i-tesori-duna-literatura-alessandro.html Anghjulu Santu Pietrera, ''I tesori d'una literatura: Lisandru Petrignani'' annantu à u bloggu [[Tonu è Timpesta]]]
[[Categoria:Puesia in lingua corsa]]
552p45u4i1ztp7qt3lqrhkdf61k3p7d
Chjama è rispondi
0
12727
400933
344577
2026-05-09T05:39:46Z
Fausta Samaritani
15085
fix, categuria
400933
wikitext
text/x-wiki
U Chjama è rispondi hè un cantu monòdicu impruvisatu, è soprattuttu un cuntrastu in rima trà dui o parechji impruvisadori. 'Ssu modu corsu di cantà, si ritrova sott'à formi più o menu diversi in parechji lochi di u Meditarraniu cum'è par asempiu a [[Sardegna]]. U versu di u Chjama è rispondi hè quillu tradiziunali chì si trova ind'i paghjelli, vali à dì cumpostu da ottu sìllabi. L'impruvisadori usani sempri una strufata di sei versi uttosìllabi. Pà i rimi, si sentini pà u più rimi neschi.
In certi paesi di u [[Taravu]], u chjama è rispondi hè chjamatu a "paghjedda", chì faci rifarenza à un cantu trà un "paghju" d'impruvisadori.
== Impruvisadori ==
Frà l'impruvisadori d'avà, si poni mintuvà:
- Roccu Mambrini, di [[Zilia]], dettu "U russignolu di Zilia"<br>
- Ghjuvan'Petru Ristori (di [[A Riventosa]])<br>
- [[Carlinu Orsucci]] (di [[Tallone]])<br>
- Simonu Agostini<br>
- Paulu Calzarelli<br>
- Cristofanu Limongi<br>
- Ghjuvan'Luigi Villanova (di [[Calinzana]])<br>
- Francescu Santini (di [[Merusaglia]])<br>
- Luigi Savignoni (di [[A Petra di Verde]])<br>
- Francescu Simeoni<br>
- Ghjuvan'Francescu Luciani (d'[[Erbaghjolu]])<br>
- Olivieru Ancey.<br>
==Ligami==
* [http://www.repertorium.centreculturelvoce.org/details/chjama-e-rispondi-alzipratu-1985.html Chjama è rispondi d'Alzipratu in 1985]
* [http://www.repertorium.centreculturelvoce.org/mediatheque/poesie/chjama-e-rispondi-di-natale-200.html Voce cumune, Chjama è rispondi di Natale 2000]
* [http://www.dailymotion.com/playlist/xnysb_thebestnat2A_storia-di-u-corsu/video/x4x7rz_chjami-e-rispondi-in-corsica_music Pueti impruvisatori di chjami è rispondi: incù Olivier Ancey - Charly Orsucci - Roccu Mambrini (Dettu U Rusignolu di Zilia)]
[[Categoria:Musica]]
{{c-supranu}}
9kyk174w649f4dlsnzh8bbd3h94nfkc
Coloradu
0
14247
400936
377458
2026-05-09T05:52:57Z
Fausta Samaritani
15085
fix
400936
wikitext
text/x-wiki
[[File:Map of USA CO.svg|right|thumb|300px|Posizzione di u Statu]]
U '''Coloradu''' ([[lingua inglese|inglese]]: ''Colorado'') hè unu statu federale di i [[Stati Uniti]].
== Giugrafia ==
Cunfina à u nordu incù u [[Wyoming]] è u [[Nebraska]], à livente incù u [[Kansas]], à punente incù l’[[Utah]], à meziornu incù l’[[Oklahoma]] è incù u [[Novu Messicu]].
== Storia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
A capitale hè [[Denver]] (588.349 abitanti), chì hè dinù a cità più pupulata. Altre cità impurtante sò [[Colorado Springs]] (376.427 abitanti), [[Aurora (Coloradu)|Aurora]] (311.794 abitanti) è [[Lakewood (Coloradu)|Lakewood]] (140.305 abitanti).
== Rifarenzi ==
== Liami ==
{{c-supranu}}
[[Categoria:Stati di i SUA|Colorado]]
geyxy7ruzh0z3f08iq1kpsumspvqeza
400938
400936
2026-05-09T05:54:42Z
Fausta Samaritani
15085
400938
wikitext
text/x-wiki
[[File:Map of USA CO.svg|right|thumb|300px|Posizzione di u Statu]]
U '''Coloradu''' ([[lingua inglese|inglese]]: ''Colorado'') hè unu statu federale di i [[Stati Uniti]].
== Giugrafia ==
Cunfina à u nordu incù u [[Wyoming]] è u [[Nebraska]], à livente incù u [[Kansas]], à punente incù l’[[Utah]], à meziornu incù l’[[Oklahoma]] è incù u [[Novu Messicu]].
== Storia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
A capitale hè [[Denver]] (588.349 abitanti), chì hè dinù a cità più pupulata. Altre cità impurtante sò [[Colorado Springs]] (376.427 abitanti), [[Aurora (Coloradu)|Aurora]] (311.794 abitanti) è [[Lakewood (Coloradu)|Lakewood]] (140.305 abitanti).
== Rifarenzi ==
== Liami ==
{{c-supranu}}
[[Categoria:Stati di i SUA|Coloradu]]
o35geendk9vwn9rm343cb0ef6bsu34p
400941
400938
2026-05-09T06:01:03Z
Fausta Samaritani
15085
400941
wikitext
text/x-wiki
[[File:Map of USA CO.svg|right|thumb|300px|Posizzione di u Statu]]
U '''Coloradu''' ([[lingua inglese|inglese]]: ''Colorado'') hè unu statu federale di i [[Stati Uniti]].
== Giugrafia ==
Cunfina à u nordu incù u [[Wyoming]] è u [[Nebraska]], à livente incù u [[Kansas]], à punente incù l’[[Utah]], à meziornu incù l’[[Oklahoma]] è incù u [[Novu Messicu]].
== Storia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
A capitale hè [[Denver]] (588.349 abitanti), chì hè dinù a cità più pupulata. Altre cità impurtante sò [[Colorado Springs]] (376.427 abitanti), [[Aurora (Coloradu)|Aurora]] (311.794 abitanti) è [[Lakewood (Coloradu)|Lakewood]] (140.305 abitanti).
== Rifarenzi ==
== Liami ==
{{c-supranu}}
[[Categoria:Stati di i SUA|Coloradu]]
[[Categoria:Coloradu]]
kqcjiv4bff0ytrzvi9af6o32s0zc0lr
Denver
0
14495
400935
377457
2026-05-09T05:48:55Z
Fausta Samaritani
15085
fix, categuria
400935
wikitext
text/x-wiki
[[File:Republic Plaza Denver.jpg|thumb|right|[[Republic Plaza (Denver)|Republic Plaza]], u più altu bastimentu di Denver (e di u Coloradu)]]
'''Denver''' hè una cità di i [[Stati Uniti]] capitale di u [[Coloradu]].
== Giugrafia ==
A so altitudine sopra à u nivellu di u mare hè esattamente 1609 m (un migliu). Hè per via di quessa chì hè cugnomata ''Mile High City'' (a cità alta un migliu).
== Storia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
Tene 600.158 abitanti ([[2010]]).
== Rifarenzi ==
== Liami ==
{{c-supranu}}
[[Categoria:Coloradu]]
53b26quxb0ml3uqdw9u5fo2x3hqtksr
400937
400935
2026-05-09T05:54:12Z
Fausta Samaritani
15085
400937
wikitext
text/x-wiki
[[File:Republic Plaza Denver.jpg|thumb|right|[[Republic Plaza (Denver)|Republic Plaza]], u più altu bastimentu di Denver (e di u Coloradu)]]
'''Denver''' hè una cità di i [[Stati Uniti]] capitale di u [[Coloradu]].
== Giugrafia ==
A so altitudine sopra à u nivellu di u mare hè esattamente 1609 m (un migliu). Hè per via di quessa chì hè cugnomata ''Mile High City'' (a cità alta un migliu).
== Storia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
Tene 600.158 abitanti ([[2010]]).
== Rifarenzi ==
== Liami ==
{{c-supranu}}
[[Categoria:Stati di i SUA|Coloradu]]
qo6qk6fmrc8bmc90v3e41o05xeabk8f
400940
400937
2026-05-09T05:58:49Z
Fausta Samaritani
15085
400940
wikitext
text/x-wiki
[[File:Republic Plaza Denver.jpg|thumb|right|[[Republic Plaza (Denver)|Republic Plaza]], u più altu bastimentu di Denver (e di u Coloradu)]]
'''Denver''' hè una cità di i [[Stati Uniti]] capitale di u [[Coloradu]].
== Giugrafia ==
A so altitudine sopra à u nivellu di u mare hè esattamente 1609 m (un migliu). Hè per via di quessa chì hè cugnomata ''Mile High City'' (a cità alta un migliu).
== Storia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
Tene 600.158 abitanti ([[2010]]).
== Rifarenzi ==
== Liami ==
{{c-supranu}}
[[Categoria:Colorado]]
8a11umvon43v3v55sm76wel179j6kuc
400942
400940
2026-05-09T06:01:29Z
Fausta Samaritani
15085
400942
wikitext
text/x-wiki
[[File:Republic Plaza Denver.jpg|thumb|right|[[Republic Plaza (Denver)|Republic Plaza]], u più altu bastimentu di Denver (e di u Coloradu)]]
'''Denver''' hè una cità di i [[Stati Uniti]] capitale di u [[Coloradu]].
== Giugrafia ==
A so altitudine sopra à u nivellu di u mare hè esattamente 1609 m (un migliu). Hè per via di quessa chì hè cugnomata ''Mile High City'' (a cità alta un migliu).
== Storia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
Tene 600.158 abitanti ([[2010]]).
== Rifarenzi ==
== Liami ==
{{c-supranu}}
[[Categoria:Coloradu]]
53b26quxb0ml3uqdw9u5fo2x3hqtksr
Colorado Springs
0
14499
400939
368168
2026-05-09T05:57:30Z
Fausta Samaritani
15085
fix, categuria
400939
wikitext
text/x-wiki
{{C-supranu}}
[[File:Colorado Springs 03.jpg|thumb|right|200px|U centru di Colorado Springs]]
'''Colorado Springs''' hè una cità di i [[Stati Uniti d'America]] è siconda cità più grande di u [[Coloradu]].
== Demugrafia ==
Tene una populazione di 370.000 abitanti ([[2010]]).
== Storia ==
== Monumenti ==
== Geugrafia==
A so altitudina hè di 1840 metri.
== Amministrazione ==
U merre hè Lionel Rivera ([[2010]]).
[[Categoria:Stati di i SUA|Coloradu]]
kdv5oi5m3kifjphod4brpu1uoss33vs
400943
400939
2026-05-09T06:02:07Z
Fausta Samaritani
15085
/* Amministrazione */
400943
wikitext
text/x-wiki
{{C-supranu}}
[[File:Colorado Springs 03.jpg|thumb|right|200px|U centru di Colorado Springs]]
'''Colorado Springs''' hè una cità di i [[Stati Uniti d'America]] è siconda cità più grande di u [[Coloradu]].
== Demugrafia ==
Tene una populazione di 370.000 abitanti ([[2010]]).
== Storia ==
== Monumenti ==
== Geugrafia==
A so altitudina hè di 1840 metri.
== Amministrazione ==
U merre hè Lionel Rivera ([[2010]]).
[[Categoria:Coloradu]]
61wi6bjjntm1zuoe8a9kzqhgsehnw8l
Motörhead
0
14524
400934
379250
2026-05-09T05:44:41Z
Fausta Samaritani
15085
fix
400934
wikitext
text/x-wiki
[[File:Motorhead-03.jpg|thumb|300px|Motörhead live in [[2005]]]]
I '''Motörhead''' sò stati un gruppu musicale rock è heavy metal [[Regnu Unitu|britannicu]], furmatusi à [[Londra]] in u 1975 pè iniziativa di u cantadore, bassista è leader storicu [[Lemmy Kilmister]], è scioltusi à a fine di u 2015 in seguitu à a sò a morte.
== Opere ==
- ''Motörhead'' (1977)<br>
- ''Overkill'' (1979)<br>
- ''Bomber'' (1979)<br>
- ''Ace of Spades'' (1980)<br>
- ''Iron Fist'' (1982)<br>
- ''Another Perfect Day'' (1983)<br>
- ''Orgasmatron'' (1986)<br>
- ''Rock 'n' Roll'' (1987)<br>
- ''1916'' (1991)<br>
- ''March ör Die'' (1992)<br>
- ''Bastards'' (1993)<br>
- ''Sacrifice'' (1995)<br>
- ''Overnight Sensation'' (1996)<br>
- ''Snake Bite Love'' (1998)<br>
- ''We Are Motörhead'' (2000)<br>
- ''Hammered'' (2002)<br>
- ''Inferno'' (2004)<br>
- ''Kiss of Death'' (2006)<br>
- ''Motörizer'' (2008)<br>
- ''The Wörld Is Yours'' (2011)<br>
- ''Aftershock'' (2013)<br>
- ''Bad Magic'' (2015)<br>
== Dischi da u vivu ==
- ''No Sleep 'til Hammersmith'' (1981)<br>
- ''Nö Sleep at All'' (1988)<br>
- ''Everything Louder Than Everyone Else'' (1999)<br>
- ''Live at Brixton Academy'' (2003)<br>
- ''Better Motörhead Than Dead - Live at Hammersmith'' (2007)<br>
== Ligami ==
* [http://www.imotorhead.com iMotorhead.com]
[[Categoria:Gruppu di rock]]
[[Categoria:Musica]]
9am9phvbi7j6qd9sctyarqcw7sat0ok
Luigi XIV di Francia
0
14570
400910
360584
2026-05-08T12:08:30Z
Fausta Samaritani
15085
400910
wikitext
text/x-wiki
{{C-supranu}}
[[File:Louis XIV of France.jpg|thumb|right|200px|Louis XIV (ritrattu di H. Rigaud)]]
'''Luigi XIV di Borbone''', battezzatu ''Louis-Dieudonné'' è cugnomatu ''u Re Sole'', o ''u Grande'', era natu à [[Saint-Germain-en-Laye]] u [[5 di settembre|5 sittembre]] di u [[1638]].<br />
Diventa rè di [[Francia]] à 5 anni, dopu à a morte di u so babbu [[Luigi XIII di Francia|Luigi XIII]].<br />
A so mamma [[Anna d'Austria]] tene a reggenza.
In u 1660 Luigi XIV si marita incù Maria Teresa, infanta di Spagna.
L'annu dopu, à a morte di u primu ministru cardinale [[Jules Mazarin|Mazzarinu]], u rè annuncia chì guvernarà persunalmente è si circonda di ministri fideli à ellu.
Incù u primu ministru [[Jean-Baptiste Colbert|Colbert]] riurganizeghja finanziariamente è amministrativamente u [[statu]] è sviluppa u cummerciu è l'industria.
Incù [[François Michel Le Tellier de Louvois|Louvois]] riforma l'armata.
Hà fattu costruisce u [[palazzu di Versaglia]].
More à [[Versaglia]] u [[1 di settembre|1u sittembre]] di u [[1715]], dopu à 72 anni di regnu.
[[Categoria:Francesu]]
[[Categoria:Biugrafia]]
2pmhuwppdq47kitcfcl1suvcwdsoavk
Muntagni Rucciosi
0
15713
400945
379458
2026-05-09T06:08:23Z
Fausta Samaritani
15085
/* Da veda */
400945
wikitext
text/x-wiki
[[File:RockyMountainsLocatorMap.png|thumb|right|280px|Pusizioni di i Muntagni Rucciosi]]
I Muntagni Rucciosi (o [[Muntagne Rucciose]]) (in [[lingua inglesa|inglesu]] Rocky Mountains; spessu dinuminati simpliciamenti Rockies) sò una di i più vasti cateni muntosi di a [[Terra]] lucalizati in a parti uccidintali di u Nordu America.
==Giugrafia==
I Muntagni Rucciosi si snodani annantu à una lunghezza chì supareghja i 4.800 km, da u nordu di a [[Culumbia Britannica]], in [[Canada]], à u [[Novu Messicu]], in i Stati Uniti. A vetta più alta di a catena hè u Monti Elbert in Coloradu chì tocca i 4.401 metri sopra à u liveddu di u mari. Ancu s'è facini parti di a Curdigliera di u Pacificu di u Nordu America, i Muntagni Rucciosi sò distinti inveci da a Catena Custiera di u Pacificu chì corri immediatamenti aghjacenti sopra a costa di l'Uceanu Pacificu. U latu uriintali di i Muntagni Rucciosi s'innalza sopra i Grandi Pianuri di u Nordu America, è annantu à stu virsanti com'è sottucateni truvemu u Front Range chì và da u nordu di u [[Novu Messicu]] à u nordu di u Coloradu, u Wind River Range è i Monti Big Horn di u [[Wyoming]], i Monti Crazy è u Rocky Mountain Front in u Montana, è i Monti Clark in Alberta, incù à una seria di cateni in [[Canada]] chjamati Continental Range. U Monti Robson in a [[Culumbia Britannica]], incù i so 3954 metri sopra à u liveddu di u mari, hè a vetta più elevata di i Muntagni Rucciosi Canadesi. U latu uccidintali di i Muntagni Rucciosi, com'è par asempiu i Monti Wasatch à livanti di Salt Lake City in l'[[Utah]] dividi u Gran Bacinu da altri cateni muntosi più uccidintali. I Muntagni Rucciosi ùn si stendini micca in i rigioni nordu-uccidintali di a [[Culumbia Britannica]] è par via di cunsiquenza ùn righjunghjini micca u tarritoriu canadesu di u Yukon è l'Alaska.
I Muntagni Rucciosi sò cumunamenti cumpresi in l'ampia rigioni chì và da u fiumu Liard in [[Culumbia Britannica]] à u nordu, finu à u Riu Grandi in u [[Novu Messicu]] à sudu. Una longa seria d'altri cateni muntosi cuntinueghjani à u di quà di sti dui fiuma, trà i quali i Monti Selwyn in u Yukon, i Monti Mackenzie à a cunfina incù i Tarritorii di u Nordu-Punenti, a Catena di i Monti Brooks in u nordu di l'Alaska è a Sierra Matri in Messicu, ma ùn facini micca parti di i Muntagni Rucciosi, ancu s'eddi sò parti di a più ampia Curdigliera americana. In a difinizioni americana di i Muntagni Rucciosi, eppuri, sò inclusi ancu i monti Cabinet è Salish in Idaho è Montana, mentri i so contraparti à u nordu di u fiumu Kootenai, i Monti Culumbia chì si snodani in i rigioni centru miridiunali di a [[Culumbia Britannica]], sò cunsidarati un sistemu siparatu in [[Canada]].
==Giulugia==
[[File:Ynp-old-faithful.jpg|thumb|right|280px|Geyser in u parcu di Yellowstone chì tistimunieghja di l'attività vulcanichi risidui chì sò sempri impurtanti in parechji sizioni di i Muntagni Rucciosi]]
I cateni più ghjovani di i Muntagni Rucciosi s'innalzoni annantu à a fini di u [[Cretaceu]] (100 milioni-65 milioni di anni fà), ancu s'è parechji cateni miridiunali datani a so furmazioni in u corsu di u Precambrianu (3.980 milioni-600 milioni di anni fà). Giulugicamenti i muntagni sò custituiti da un cumplessu di rocci ignei è mitamorfichi; ghjovani rocci sidimintarii si trovani longu i marghjini miridiunali di i Muntagni rucciosi, è rocci vulcanichi da u terziariu (65 milioni di-1,8 milioni di anni fà) sò prisenti in i Monti San Juan è in altri sittori. Millennii di grandi erusioni in i bacini intermuntanini di u [[Wyoming]] ani trasfurmatu u tarrenu rindendu lu rilativamenti piattu. I monti Teton è altri cateni centru-sittintriunali cuntenini rocci di u [[Paleuzoicu]] è [[Mesuzoicu]] sopra nuclei di rocci ignei è mitamorfichi di u [[Proteruzoicu]] è Archeanu d'ità chì varieghja da i 1,2 miliardi d'anni fà (par asempiu i Tetons) à più di 3,3 miliardi d'anni fà (par asempiu i Monti Beartooth).
==Principali vetti==
[[File:TC Hwy Rockies.JPG|thumb|right|280px|Muntagni Rucciosi in [[Alberta]], [[Canada]]]]
Monte Elbert, Monte Massive, Monte Harvard, La Plata Peak, Blanca Peak, Uncompahgre Peak, Crestone Peak, Monte Lincoln, Castle Peak, Grays Peak.
==Storia==
Finu da l'ultima grandi ghjaciazioni, i Muntagni Rucciosi sò stati abitati da Paleu-indiani prima è da tribù di nativi americani dopu, com'è Apache, Arapaho, Bannock, Peda Neri, Cheyenne, Crow, Flathead, Shoshoni, Sioux, Ute, Kutenai (Ktunaxa in [[Canada]]), Sekani, Dunne-za è altri. I paleu-indiani caccighjavani i mammuti è l'antichi bisonti (un animali u 20% più maiori di u bisonti mudernu) probbiu à i peda di i vaddi muntagnoli. Com'è i muderni tribù chì l'ani suvitati, i paleu-indiani migravani versu a pianura di vaghjimu è d'inguernu suvitendu i bisonti, è ricuddavani a muntagna di branu è d'istati par a pesca, a caccia (cerva è alci) è par a racolta di radichi è di baga. In Coloradu, longu i cimi di u spartiacqua cuntinintali, mura di roccia custruiti da i nativi americani ricoddani à 5.400-5.800 anni fà. Evidenzi scentifichi dimustreghjani chì i nativi americani ani avutu effetti significativi nantu à i pupulazioni di i mammiferi. A storia ricenti umana di i Muntagni Rucciosi hà subitu scunvuglimenti subitanii. L'espluratori spagnolu Francisco Vázquez de Coronado, incù un gruppu di suldati, missiunarii, è schiavi africani, marchjò in a rigioni di i Muntagni Rucciosi da sudu in u 1540. L'intruduzioni di u cavaddu, di strumenti metallichi, fucili, è novi malatii purtati da i culunizadori auropei cambioni prufundamenti parechji culturi nativi americani. I pupulazioni nativi funi littiralamenti stirpati da a maiò parti di i so rigioni storichi d'insidiamentu da malatii, guerri, perdita di circundamentu (l'eliminazioni di i bisonti) è da l'assalti cuntinui à a so cultura. In u 1739, i cummircianti di piddicci francesi Pierre è Paul Mallet, mentri travirsavani i Grandi Pianuri, scuprini una seria di muntagni à i surghjenti di u fiumu Platte, chì una tribù indiana americana lucali chjamava "Muntagni Rucciosi". Tali nomu divintò di rifirimentu par i primi auropei in meritu à sta catena muntosa tandu inesplurata. Sir Alexander Mackenzie (1764 - 11 marzu 1820) divintò u prima auropeu à travirsà i Muntagni Rucciosi in u 1793. Scuprì a parti supiriori di u fiumu Fraser è righjunsi quidda chì hè oghji a costa pacifica di u [[Canada]] u 20 lugliu di u stessu annu, cumplittendu a prima travirsata trascuntinintali righjistrata di l'[[America di u Nordu]] (intesa com'è a parti di u cuntinenti à nordu di u Messicu). Arrivò à Bedda Coola in a [[Culumbia Britannica]], induva righjunsi l'acqui di l'uceanu vicinu à South Bentinck Arm, un fiordu di u Pacificu. Meriwether Lewis è William Clark
A Spidizioni di Lewis è Clark (1804-1806) fù a prima ricugnizioni scentifica di i Muntagni Rucciosi. Campioni funi racolti cuntimpuraniamenti da butanichi, zoologhi è giuloghi. Muntagnoli, soprattuttu francesi, spagnoli è inglesi ghjiranduloni par i Muntagni Rucciosi trà u 1720 è u 1800 in cerca di dipositi minerarii è piddicci. A Cumpagnia di u Nordu-Punenti istituì una stazioni di posta à Rocky Mountain House in quidda chì hè l'Alberta in u 1799, è i so principali cuncurrenti a Cumpagnia di a Baia di Hudson stabilì Acton House in u circondu. Tali insidiamenti ghjuvoni com'è basa par a maiò parti di l'attività auropei in i Muntagni Rucciosi Canadesi in i primi anni di u XIX seculu. David Thompson, fù u prima auropeu à suvità u corsu di u fiumu Culumbia righjunghjendu l'Uceanu Pacificu. U 24 lugliu 1832, Benjamin Bonneville vidò u prima trenu à traversu i Muntagni Rucciosi imprudendu u passu di [[Wyoming]]'s South. Migliaia oltripassoni i Muntagni Rucciosi Annantu à a reta farruviaria di l'Oregon Trail da u 1842. I Murmoni cumincioni à insidià si vicinu à u Grandi Lavu Salatu in u 1847. Trà u 1859 è u 1864, fù scupartu l'oru in Coloradu, Idaho, Montana, [[Culumbia Britannica]] purtendu migliaia di minatori à splurà ogni muntagna è canyon, dendu vita à a principali industria nantu à i Muntagni Rucciosi di l'ebbica. U camminu di farru trascuntinintali fù cumplittatu in u 1869, è u Parcu Naziunali di Yellowstone fù stabilitu com'è prima parcu naziunali in u 1872. Mentri i culoni riimpiani i vaddi è i cità minerarii, a cunsirvazioni è a prisirvazioni ambiintali principiò à piglià pedi. U prisidenti Benjamin Harrison criò diversi riservi furistali in a rigioni trà u 1891 è u 1892. In u 1905 u prisidenti [[Theodore Roosevelt]] stesi a Medicine Bow Forest Reserve finu à inchjuda a zona tandu gistita com'è Rocky Mountain National Park. U sviluppu ecunomicu pughjava annantu à i centri minerarii, a silvicultura, l'agricultura è l'attività ricriativi, com'è puri nantu à l'industrii di i sirvizii à so supportu.
==Da vede dinò==
* [[America di u Nordu]]
* [[Culumbia Britannica]]
* [[Novu Messicu]]
* [[Coloradu]]
==Fonti==
'Ss'articulu pruveni in parti o in tutalità da l'articulu currispundenti di a wikipedia taliana.
[[Categoria:America di u Nordu]]
[[Categoria:Giugrafia]]
i8d9p7euerxft6pe5ufebh6q0f0xlt5
Categoria:Cervidae
14
18261
400927
347010
2026-05-08T16:37:56Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
400927
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Artiodactyla]]
nb7x7h4szm752sy64pnm8rmmw0ol8z7
Pittura di u doge Luca Giustiniani da Cornelis de Wael
0
26352
400917
399722
2026-05-08T15:33:37Z
Fausta Samaritani
15085
400917
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jan Hovaert - Portrait of Luca Giustiniani, the doge of Genoa.jpg|miniatura|Pittura di u doge Luca Giustiniani]]
'''A pittura di u doge [[Luca Giustiniani]]''' da u pittore [[Giovanni Hovart]] hè un'opera ch'ellu si pò vede à u [[Museu di Bastia]].<ref>https://pop.culture.gouv.fr/notice/joconde/03290034462.</ref> Hè una pittura fatta nant'à tela (130 x 96 cm), fatta trà [[1644]] è [[1646]].<ref>Elisabeth Cornetto et Sylvain Gregori, Bastia, une histoire revisitée catalogue des collections permanentes exposées, Musée de la Ville de Bastia, 2011. ISBN: 9782953641325.</ref>
Rapresenta Luca Giustiniani chì hè statu u 107u doge di a Republica di Ghjenuva, trà 1644 è 1646.
U doge era u persunagiu u più impurtante di a Republica di [[Ghjenuva]]. Era elettu per dui anni. Hè ellu chì direge a Republica di Ghjenuva, è chì face appiegà e lege è e decisione pigliate da u guvernu.
Luca Giustiniani hè rapresentatu cum'è un rè. Hà parechji attributi d'un rè: un mantellu d'ermellinu, una curona nant'à u capu, è tene un scettru in a so mane diritta.
In u 1637, a [[Republica di Ghjenuva]] face di a [[Corsica]] un reame ("regno"), pè ragione diplomatiche. Tandu, u doge di Ghjenuva porta u titulu simbolicu di "Rè di Corsica". Bastia diventa a capitale di stu reame.
== Infurmazione ==
Numeru d'inventariu : MEC.2016.1.1
== Note ==
<references />
[[Categoria:Bastia]]
[[Categoria:Museu di Bastia]]
4nghjbc0608rp1lbe2k4uk22tbzpame
Gianni Matheja
0
26450
400931
399775
2026-05-09T05:22:37Z
CommonsDelinker
173
Removing [[:c:File:Gianni-Matheja-Alexandria-Ocasio-Cortez-2026.jpg|Gianni-Matheja-Alexandria-Ocasio-Cortez-2026.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 8 April 2026.
400931
wikitext
text/x-wiki
[[File:Gianni-Matheja-Frankfurt-9-2026.jpg|miniatura|Gianni Matheja in [[Francuforte nant'à u Menu|Francoforte]] in u 2026]]
'''Gianni Matheja''' (natu [[14 di marzu|u 14 di marzu]] [[2005|di u 2005]] in [[Berlinu]] ) hè un ghjurnalistu [[Germania|tedescu]], pruduttore di video web è studiente. Dapoi u [[2025]], hà presentatu un prugramma radiofonicu mensile nantu à Rundfunk Berlin Brandenburg è hè un reporter televisivu per u prugramma di nutizie per i zitelli ZDF ''logo!''
== Biugrafia ==
Matheja hè crisciutu in [[Berlinu]] cum'è figliolu di una mamma sola. U so babbu hè uriginariu d'Italia è hà lasciatu a famiglia quandu avia 10 anni.<ref>{{Cita libru|nome=Anne|cognome=Waak|titolo=Kümmern und Kämpfen: warum Geschlechtergerechtigkeit in Erziehung und Familie uns alle freier macht|url=https://www.google.de/books/edition/K%C3%BCmmern_und_K%C3%A4mpfen/5nx9zwEACAAJ?hl=en|ed=Goldmann|data=2023|lingua=de|ISBN=978-3-442-31703-5}}</ref> À l'età di 14 anni, hà testimuniatu contru à u so babbu in un tribunale [[Potsdam|di Potsdam]].<ref>https://krautreporter.de/politik-und-macht/4378-warum-gianni-17-fur-seine-mutter-kampft#lesen</ref> Da u 2017, hà frequentatu u Lilienthal Gymnasium in Steglitz-Zehlendorf è, in u so primu annu di scola, hà participatu à u Cuncorsu di Dibattitu di Berlinu, induve hà vintu u titulu di "Best Speaker" in un dibattitu in lingua inglese.<ref>https://lilienthal-gymnasium-berlin.de/erfolgreiche-juniors-beim-debating-contest-2018/</ref> In u 2021, hà moderatu una tavola rotonda cù i candidati diretti per a circunscrizione in a so scola per l' elezzioni federali.
== Carriera ==
À l'età di 17 anni, Matheja hà lanciatu u so podcast.<ref name=":0">https://www.zeit.de/zett/2022-10/jugendwort-jahr-2022-jugendsprache</ref> In ghjugnu [[2022]], hà publicatu u primu episodiu di "Social Germany". In ogni episodiu, hà trattatu un tema sociopuliticu. A maiò parte di l'episodi eranu basati nantu à dibattiti attuali è prisentavanu un invitatu prominente è ancu un espertu scientificu o ghjurnalisticu. Calchì volta, e conversazioni si sò svolte ancu cù altri ghjovani.
In u 2024, Matheja hà moderatu letture cù Katja Riemann è hà cuntinuatu u so furmatu di podcast nant’à YouTube.<ref>https://www.saarbruecker-zeitung.de/app/consent/?ref=https%3A%2F%2Fwww.saarbruecker-zeitung.de%2Fsaarland%2Fsaar-pfalz-kreis%2Fhomburg%2Fhomburg-katja-riemann-mit-zeit-der-zaeune-bei-der-hombuch-2024_aid-121616379</ref> In uttrovi, in cuincidenza cù l’iniziu di i so studii, hà cuminciatu à publicà video nant’à TikTok è Instagram sottu u nome ''gianni.studiert'', chì ritrattavanu satiricamente a vita cutidiana di i studienti universitarii. In pochi mesi, avia accumulatu un totale di 200 000 seguitori nant’à e piattaforme (d’aprile 2025) è hà fattu apparizioni televisive nant’à a rivista satirica ''Extra 3'' di ARD.<ref>https://www.zeit.de/campus/2025-03/uni-memes-studium-humor-social-media</ref> I so video nant’à l’usu di ChatGPT per studià, in particulare, anu suscitatu una grande attenzione.
In maghju 2025, Matheja hà fattu u discorsu d’apertura à e ghjurnate d’infurmazione di a so università, un discorsu chì, in l’anni precedenti, era tradiziunalmente tenutu da u presidente Günther Ziegler. U so discorsu hè diventatu dopu virale nant’à i social media. Dapoi ghjugnu 2025, Matheja presenta u prugramma radiofunicu mensile ''Blue Moon'' nant’à rbb.<ref>https://www.ardsounds.de/episode/urn:ard:episode:91bd3b263f90d0ff/</ref> In dicembre, hè apparsu cum’è reporter in u prugramma di nutizie televisivu per i zitelli ''logo!'' nant’à ZDF.<ref>https://www.zdf.de/video/magazine/logo-154/gianni-weihnachtsbaumkauf-100</ref>
Matheja ùn palesa micca ciò ch'ellu studia. Hà spiegatu chì questu era per ragioni d'anonimatu in u campus.<ref>https://campusradio-mainz.de/2025/07/14/gianni-studiert/</ref> Vive in [[Berlinu]], [[Potsdam]] è Magonza.<ref>https://www.zeit.de/wissen/2026-02/universitaet-leben-alltag-uni-podcast</ref> In u 2022, ''Die Zeit'' l'hà prisentatu cum'è una di e 20 stelle nascenti di a so generazione.<ref name=":0" />
== Referenze ==
<references />
[[Categoria:Biugrafia|Matheja, Gianni]]
[[Categoria:Tedescu|Matheja, Gianni]]
1fitkzb3e0mmqgm4cxppe40x7nx3cd5
400932
400931
2026-05-09T05:25:10Z
CommonsDelinker
173
Removing [[:c:File:Gianni-Matheja-Frankfurt-9-2026.jpg|Gianni-Matheja-Frankfurt-9-2026.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 8 April 2026.
400932
wikitext
text/x-wiki
'''Gianni Matheja''' (natu [[14 di marzu|u 14 di marzu]] [[2005|di u 2005]] in [[Berlinu]] ) hè un ghjurnalistu [[Germania|tedescu]], pruduttore di video web è studiente. Dapoi u [[2025]], hà presentatu un prugramma radiofonicu mensile nantu à Rundfunk Berlin Brandenburg è hè un reporter televisivu per u prugramma di nutizie per i zitelli ZDF ''logo!''
== Biugrafia ==
Matheja hè crisciutu in [[Berlinu]] cum'è figliolu di una mamma sola. U so babbu hè uriginariu d'Italia è hà lasciatu a famiglia quandu avia 10 anni.<ref>{{Cita libru|nome=Anne|cognome=Waak|titolo=Kümmern und Kämpfen: warum Geschlechtergerechtigkeit in Erziehung und Familie uns alle freier macht|url=https://www.google.de/books/edition/K%C3%BCmmern_und_K%C3%A4mpfen/5nx9zwEACAAJ?hl=en|ed=Goldmann|data=2023|lingua=de|ISBN=978-3-442-31703-5}}</ref> À l'età di 14 anni, hà testimuniatu contru à u so babbu in un tribunale [[Potsdam|di Potsdam]].<ref>https://krautreporter.de/politik-und-macht/4378-warum-gianni-17-fur-seine-mutter-kampft#lesen</ref> Da u 2017, hà frequentatu u Lilienthal Gymnasium in Steglitz-Zehlendorf è, in u so primu annu di scola, hà participatu à u Cuncorsu di Dibattitu di Berlinu, induve hà vintu u titulu di "Best Speaker" in un dibattitu in lingua inglese.<ref>https://lilienthal-gymnasium-berlin.de/erfolgreiche-juniors-beim-debating-contest-2018/</ref> In u 2021, hà moderatu una tavola rotonda cù i candidati diretti per a circunscrizione in a so scola per l' elezzioni federali.
== Carriera ==
À l'età di 17 anni, Matheja hà lanciatu u so podcast.<ref name=":0">https://www.zeit.de/zett/2022-10/jugendwort-jahr-2022-jugendsprache</ref> In ghjugnu [[2022]], hà publicatu u primu episodiu di "Social Germany". In ogni episodiu, hà trattatu un tema sociopuliticu. A maiò parte di l'episodi eranu basati nantu à dibattiti attuali è prisentavanu un invitatu prominente è ancu un espertu scientificu o ghjurnalisticu. Calchì volta, e conversazioni si sò svolte ancu cù altri ghjovani.
In u 2024, Matheja hà moderatu letture cù Katja Riemann è hà cuntinuatu u so furmatu di podcast nant’à YouTube.<ref>https://www.saarbruecker-zeitung.de/app/consent/?ref=https%3A%2F%2Fwww.saarbruecker-zeitung.de%2Fsaarland%2Fsaar-pfalz-kreis%2Fhomburg%2Fhomburg-katja-riemann-mit-zeit-der-zaeune-bei-der-hombuch-2024_aid-121616379</ref> In uttrovi, in cuincidenza cù l’iniziu di i so studii, hà cuminciatu à publicà video nant’à TikTok è Instagram sottu u nome ''gianni.studiert'', chì ritrattavanu satiricamente a vita cutidiana di i studienti universitarii. In pochi mesi, avia accumulatu un totale di 200 000 seguitori nant’à e piattaforme (d’aprile 2025) è hà fattu apparizioni televisive nant’à a rivista satirica ''Extra 3'' di ARD.<ref>https://www.zeit.de/campus/2025-03/uni-memes-studium-humor-social-media</ref> I so video nant’à l’usu di ChatGPT per studià, in particulare, anu suscitatu una grande attenzione.
In maghju 2025, Matheja hà fattu u discorsu d’apertura à e ghjurnate d’infurmazione di a so università, un discorsu chì, in l’anni precedenti, era tradiziunalmente tenutu da u presidente Günther Ziegler. U so discorsu hè diventatu dopu virale nant’à i social media. Dapoi ghjugnu 2025, Matheja presenta u prugramma radiofunicu mensile ''Blue Moon'' nant’à rbb.<ref>https://www.ardsounds.de/episode/urn:ard:episode:91bd3b263f90d0ff/</ref> In dicembre, hè apparsu cum’è reporter in u prugramma di nutizie televisivu per i zitelli ''logo!'' nant’à ZDF.<ref>https://www.zdf.de/video/magazine/logo-154/gianni-weihnachtsbaumkauf-100</ref>
Matheja ùn palesa micca ciò ch'ellu studia. Hà spiegatu chì questu era per ragioni d'anonimatu in u campus.<ref>https://campusradio-mainz.de/2025/07/14/gianni-studiert/</ref> Vive in [[Berlinu]], [[Potsdam]] è Magonza.<ref>https://www.zeit.de/wissen/2026-02/universitaet-leben-alltag-uni-podcast</ref> In u 2022, ''Die Zeit'' l'hà prisentatu cum'è una di e 20 stelle nascenti di a so generazione.<ref name=":0" />
== Referenze ==
<references />
[[Categoria:Biugrafia|Matheja, Gianni]]
[[Categoria:Tedescu|Matheja, Gianni]]
jcqx5gucvoh6df1hmu02b2uii0pe8gd
1924
0
26512
400948
400236
2026-05-09T06:28:11Z
Fausta Samaritani
15085
400948
wikitext
text/x-wiki
'''1924''' è un'[[Annata bisesta]].
{{Annu|XIX secolu|XX secolu|XXI secolu|1900|1910|1920|1930|1940|1920|1921|1922|1923|1924|1925|1926|1927|1928}}
== Evenimenti ==
[[File:1924WOlympicPoster.jpg|thumb|140px|right|Olimpiadi 1924 [[Chamonix]]]]
=== Sport ===
=== [[Premiu Nobel|Prèmii Nobel]] 1924 [[Image:NobelP.png|50px]] ===
[[Premiu Nobel per a Pace]]: <br>
[[Premiu Nobel per a Litteratura]]: <br>
[[Premiu Nobel per a Medicina]]: <br>
[[Premiu Nobel per a Fisica]]: <br>
[[Premiu Nobel per a Chimica]]: <br>
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
* Orsu Ghjuvanni Caporossi, ''Cronica di a Corsica'', [https://cronicadiacorsica.pagesperso-orange.fr/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220702173750/https://cronicadiacorsica.pagesperso-orange.fr/ |date=2022-07-02 }}
== Liami ==
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XX seculu|#]]
1svuuzlm4w5rf4pbvbyee0rhpzfo5vw
Juncaceae
0
26516
400949
400016
2026-05-09T06:30:18Z
Fausta Samaritani
15085
400949
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i '''Juncaceae'''.
[[File:20150617Juncus inflexus3.jpg|thumb|250px|right|''Juncus inflexus'']]
=== Listinu di plante ===
;G
[[Ghjuncu marinu]]<br>
;J
[[Juncus acutiflorus]]<br>
[[Juncus acutus]]<br>
[[Juncus anceps]]<br>
[[Juncus articulatus]]<br>
[[Juncus bufonius]]<br>
[[Juncus bulbosus]]<br>
[[Juncus capitatus]]<br>
[[Juncus effusus]]<br>
[[Juncus foliosus]]<br>
[[Juncus gerardii]]<br>
[[Juncus inflexus]]<br>
[[Juncus pygmaeus]]<br>
[[Juncus subnodulosus]]<br>
[[Juncus tenageia]]<br>
[[Juncus tenuis]]<br>
;L
[[Luzula campestris]]<br>
[[Luzula forsteri]]<br>
[[Luzula luzulina]]<br>
[[Luzula multiflora]]<br>
[[Luzula nivea]]<br>
[[Luzula spicata]]<br>
[[Luzula sylvatica]]<br>
[[Categoria:Juncaceae]]
rfirjtxj8ko4tn4nskx3buozn2k4044
1773
0
26752
400909
400907
2026-05-08T12:06:31Z
Fausta Samaritani
15085
file
400909
wikitext
text/x-wiki
U '''1773''' (MDCCLXXIII in nùmeri rumani) hè un [[annu]] di lu [[XVIII sèculu]].
{{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1750|1760|1770|1780|1790|1769|1770|1771|1772|1773|1774|1775|1776|1777}}
[[File:François-Hubert Drouais, Louis XV, roi de France et de Navarre (1773).jpg|thumb|150px|right|[[François-Hubert Drouais]], ''[[Luigi XV]]'', 1773]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1773 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]]
7cidhz0a9o3w8x7zl8v99tz7hukn79k
400911
400909
2026-05-08T12:08:59Z
Fausta Samaritani
15085
400911
wikitext
text/x-wiki
U '''1773''' (MDCCLXXIII in nùmeri rumani) hè un [[annu]] di lu [[XVIII sèculu]].
{{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1750|1760|1770|1780|1790|1769|1770|1771|1772|1773|1774|1775|1776|1777}}
[[File:François-Hubert Drouais, Louis XV, roi de France et de Navarre (1773).jpg|thumb|150px|right|[[François-Hubert Drouais]], ''[[Luigi XV di Francia]]'', 1773]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1773 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]]
eao4z967rx5pqwy2t9jzb557zjee41x
1774
0
26753
400923
2026-05-08T16:04:16Z
Fausta Samaritani
15085
annu 1774
400923
wikitext
text/x-wiki
U '''1774''' (MDCCLXXIV in nùmeri rumani) hè un [[annu]] di lu [[XVIII sèculu]].
{{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1750|1760|1770|1780|1790|1770|1771|1772|1773|1774|1775|1776|1777|1778}}
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1774 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]]
7tuk145vnljjnolfuzs68cq3qm4zi2v
400924
400923
2026-05-08T16:12:24Z
Fausta Samaritani
15085
file
400924
wikitext
text/x-wiki
U '''1774''' (MDCCLXXIV in nùmeri rumani) hè un [[annu]] di lu [[XVIII sèculu]].
{{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1750|1760|1770|1780|1790|1770|1771|1772|1773|1774|1775|1776|1777|1778}}
== Evenimenti ==
[[File:Œuvres complètes de M. le C(om)te de Buffon (1774) (14587952557).jpg|thumb|100px|right|Opera di [[Georges Louis Leclerc]] conte di Buffon]]
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1774 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]]
9akzb26gs86n6hktw64o02waqukbzdd
400925
400924
2026-05-08T16:20:38Z
Fausta Samaritani
15085
400925
wikitext
text/x-wiki
U '''1774''' (MDCCLXXIV in nùmeri rumani) hè un [[annu]] di lu [[XVIII sèculu]].
{{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1750|1760|1770|1780|1790|1770|1771|1772|1773|1774|1775|1776|1777|1778}}
== Evenimenti ==
[[File:Œuvres complètes de M. le C(om)te de Buffon (1774) (14587952557).jpg|thumb|120px|right|Opera di [[Georges Louis Leclerc di Buffon]]]]
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1774 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]]
rr978wkd73vgfilgg1il3y4jvmm4k78
Cervidae
0
26754
400928
2026-05-08T16:43:14Z
Fausta Samaritani
15085
pagina nova
400928
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i '''Cervidae'''.
=== Listinu di Cervidae ===
;C
[[Cervu di Corsica]]<br>
[[Categoria:Cervidae]]
n29pqwvzzv86wjw2aqqi2qv2ykbmj83
400929
400928
2026-05-08T16:45:59Z
Fausta Samaritani
15085
file
400929
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i '''Cervidae'''.
[[File:Œuvres complètes de M. le C(om)te de Buffon (1774) (14587938187).jpg|thumb|200px|right|''Cervu''. Da: [[Georges Louis Leclerc di Buffon]], [[1774]]]]
=== Listinu di Cervidae ===
;C
[[Cervu di Corsica]]<br>
[[Categoria:Cervidae]]
ag2ucxnwryacgy0m55o2m8mfj1jci3w
Corulina Vittori
0
26755
400930
2026-05-08T22:48:02Z
~2026-27967-87
28067
Pàgina creata cù "'''Corulina Bastelica Vittori''', o '''Charlotte Bastelica Vittori''', hè una donna trans membro di u gruppu sindicatu [[Ghjuventù Paolina|Gjhuventù Paolina]] di l'[[Università di Corsica]]. Vive in a cumuna di [[Corti]].<ref>Charlotte hà dettu questu parechje volte in i servitori Discord da youtubers "mapping" populari. Principalmente in Ollie Bye's. Dice ancu ch'ella hè corsica in a so biografia di YouTube.</ref>"
400930
wikitext
text/x-wiki
'''Corulina Bastelica Vittori''', o '''Charlotte Bastelica Vittori''', hè una donna trans membro di u gruppu sindicatu [[Ghjuventù Paolina|Gjhuventù Paolina]] di l'[[Università di Corsica]]. Vive in a cumuna di [[Corti]].<ref>Charlotte hà dettu questu parechje volte in i servitori Discord da youtubers "mapping" populari. Principalmente in Ollie Bye's. Dice ancu ch'ella hè corsica in a so biografia di YouTube.</ref>
bdg93m5oaet1xl5uw6lwbysru2sk8uw
Categoria:Coloradu
14
26756
400944
2026-05-09T06:03:15Z
Fausta Samaritani
15085
categuria
400944
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Stati di i SUA]]
c3jbktqmm9ft9qery2hmdomyyhre7g4