Vikipediya
crhwiki
https://crh.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_Saife
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
Media
Mahsus
Muzakere
Qullanıcı
Qullanıcı muzakeresi
Vikipediya
Vikipediya muzakeresi
Fayl
Fayl muzakeresi
MediaViki
MediaViki muzakeresi
Şablon
Şablon muzakeresi
Yardım
Yardım muzakeresi
Kategoriya
Kategoriya muzakeresi
R
R talk
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul muzakeresi
Event
Event talk
Şefiqa Gasprinskaya
0
7040
244513
241065
2026-07-05T03:56:22Z
InternetArchiveBot
15570
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
244513
wikitext
text/x-wiki
{{Kişi
|resim=Safika Gaspirali (crop).jpg
}}
'''Şefiqa Gasprinskaya''' ('''Gaspıralı'''), (arab hurufatında شَفِیقَە گَصْپْرِینْسكَایَا) ([[1886]] [[oktâbr 14]] — [[1975]] [[avgust 31]]) — jurnalist, cemaat erbabı.
Şefiqa Gasprinskaya 1886 senesi [[Bağçasaray]]da ulu qırımtatar maarifçisi [[İsmail Gasprinskiy]]niñ qorantasında dünyağa keldi. O, sekiz baladan ekincisi edi.
Evde pek güzel tasil aldı. On beş yaşında olğanından berli Şefiqa "[[Terciman]]" gazetesine neşir etmesini azırlağanında yardım ete edi. O, mühbir ve müellifnen mektüpleşe edi. 1903 senisi onıñ birinci maqalesi yazdı.
O, pedagogika litseyinde oquy edi, amma babasına işinen yardım etmek içün oquvını toqtatqan. 1905 senisi littseyini bitirdi ve neşriyatcılığına daldı.
1905 senisi yigirmi yaşında olğanda Şefiqa müsülman dünyada birinci kere müsülman qadınlar içün qırımtatar tilinde "Alem-i-Nisvan" mecmuasını esasladı. "[[Alem-i Nisvan]]" mecmuası, qadınlar ve qızlar tasiline müim emiyet bergen. 1912 senesi rus akimiyeti "Alem-i Nisvan" mecmuasını, añlatmayıp, yasaqtı.
[[Fayl:Алем-и нисван.jpg|küçükresim|«Alem-i Nisvan» mecmuasınıñ cıltı.]]
1902 senesi zenaat faaliyeti yardımınen Nesib Bey Yusufbeylinen, kelecekte belli azerbaycan erbabı, tanıştı. Soñra olar mektüpleşip, ayrıca onıñ maqalelerini muzakere ete ediler. Nesib Bey onıñ öz fikirlerinen yazılğan maqalelerni eñ çoq qadirine yete edi. 1906 senesi olar evlendiler.
Kelecek bir qaç yıl Şefiqa em Qırımda, em Azerbaycanda yaşay edi. O, qız balası ve oğlan balasını doğurdı. Lâkin Nesib Bey diger qadınnen nikâh etti. Şefiqa onı bunıñ içün afu etmedi. 1912 senesi soñunda Qırımğa qaytıp, özüniñ Gasprinskaya qızlıq soyadını kene aldı. Resmen o ve Nesib Bey evli qaldılar.
1917 senesi Qırım delegatsıyasınıñ erkânında Şefiqa Gasprinskaya [[Moskva]]daki [[I Bütünrusiye Musulman Qurultayı]]nda iştirak ete. Bu yıl Şefiqa qırımtatar qadınlarınıñ areketini teşebbüs etti. Biraz soñra o [[I Qırımtatar Qurultayı]]nıñ delegatı olaraq saylana, [[Aqmescit]]te açılğan qadınlar içün pedagogika oquv yurtunıñ müdiri olıp çalışa.
Bolşevikler Qırımnı zapt etken soñ, Nasib Bey Şefiqağa mektüp yazıp, oña balalarınen köçmege teklif ete. O, balalarını qurtarmaq içün 1919 senesi Qırımdan çıqıp, [[Azerbaycan|Azerbaycanğa]] köçti.
Azerbaycanda Şefiqa qocanen beraber devletni qurup, çalışmağa devam etti. O, tercimelernen yardım etip, parlamentniñ işinde iştirak etip, qadınlarnıñ saylav aqqı ve musaviy aqlar siyasetini teşviq ete edi. O, bala bağçaları hadimleri içün üç aylıq kurslar da tesis etti. Qızıl ordu Azerbaycanğa ücüm etken soñ, Şefiqa balalarınen [[İstanbul|İstanbulğa]] köçti. Anda o, Nasib Beyniñ ölümi aqqında haber aldı.
Maddiy ceetten [[Türkiye|Türkiyede]] yaşayış pek qıyın edi. Şefiqa anasınıñ bir qaç qıymetliligini satmağa mecbur oldı. Emşire olıp çalıştı, soñ balalar evinde. O qapatılğan soñ, Şefiqa işsiz qaldı. Anası tarafından soy-sopu Yusuf Aqçura oña Qızıl Ayda iş tapmağa yardım etti.
Qıyınlıqlarğa baqmayıp qırımtatar muhacirleri ve hayriye meselelerinen oğraşmağa devam ete edi. "Kırım" ve "Emel" mecmualarına da maqaleler yaza edı. 1930 senesi Gasprinskaya qırımtatar qadınlar birligini meydanğa ketire ve onıñ reisi ola. 1961 senesi fevral 26 künü, İstanbulda [[Noman Çelebicihan]]ğa bağışlanğan merasimde Şefiqa Gasprinskayanıñ "Çelebicihan şeadeti" serlevalı maqalesi oquldı (mezkür maqale "Yıldız" mecmuasında 1995 s. 5-6 sanında basıldı).
Şefiqa Gasprinskaya 1975 senesi avgust 31-inde İstanbulda vefat etti. O, Zincirlikuyu mezarlığında defn etilgen.
[[Fayl:She is Crimea She is World Exhibition of the Krymski Dom Foundation in Wroclaw (Shefika Gaspirali) 2.jpg|küçükresim|Qırım evi fondunıñ «O — Qırım, o — dünya» sergisinde Şefiqa Gaspıralıge bağışlanğan stend. [[Vrotslav]], 2025 senesi orta küz ayı]]
== Menbalar ==
[[Avdet Gazetası]], 2010 s. 40-ıncı san.
[https://genderindetail.org.ua/spetsialni-rubriki/zhinky-yaki-toruyit-novi-shliachy/shefika-hasprynska.html Шефіка Гаспринська — жінка, яка творила історію Криму, Наталія Малиновська, Гендер в деталях.] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20250916220542/https://genderindetail.org.ua/spetsialni-rubriki/zhinky-yaki-toruyit-novi-shliachy/shefika-hasprynska.html |date=2025-09-16 }}
{{1917}}
{{DEFAULTSORT:Gasprinskaya, Şefiqa}}
[[Kategoriya:Jurnalistler]]
[[Kategoriya:1886 senesinde doğğanlar]]
[[Kategoriya:1975 senesinde ölgenler]]
hvg3huq9oxa971jrgrue1kdinbkd4ty
Vilnogirsk
0
16643
244512
221858
2026-07-05T03:14:25Z
InternetArchiveBot
15570
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
244512
wikitext
text/x-wiki
{{MY
|tip = şeer
|qırımtatar adı = Vilnogirsk
|original adı = ''ukr.'' Вільногірськ
|memleket = Ukraina
|tuğra = Coat of Arms of Vilnohirsk.svg
|bayraq = Flag of Vilnohirsk.svg
|tuğra eni =
|bayraq eni =
|lat_deg =48 |lat_min =28 |lat_sec =41
|lon_deg =34 |lon_min =01 |lon_sec =41
|CoordAddon =
|CoordScale =
|memleket haritasınıñ büyükligi = 300
|region1 haritasınıñ büyükligi =
|region2 haritasınıñ büyükligi =
|region1 türü = Vilâyet
|region1 = Dnipropetrovsk vilâyeti
|cedvelde region1 adı =
|içki bölünüv =
|baş türü =
|baş =
|temeli qoyulğan tarihı =
|ilki añıluv = 1956
|evelki adları =
|bu seneden berli statuslı = 1964
|meydanlıq = 10
|yükseklik =
|iklim =
|resmiy til =
|resmiy til-ref =
|eali = 23 795
|cedvelge aluv senesi = 2011
|eali sıqlığı = 2379
|aglomeratsiya =
|milliy terkip =
|diniy terkip =
|saat quşağı = +2
|DST = bar
|telefon kodu = +380 5653
|poçta indeksi =
|poçta indeksleri = 51700-51799
|avtomobil kodu =
|identifikator türü =
|raqamlı identifikator =
|Commons = Vilnohirsk
|sayt =
|sayt tili =
}}
'''Vilnogirsk''' ({{Lang-uk|Вільногірськ}}) - [[Ukraina]]nıñ [[Dnipropetrovsk vilâyeti]]nde bir [[şeer]]. Ealisiniñ sayısı 23 795 kişi (2011 senesi).
== Bağlantılar ==
* http://vln.dp.ua/ {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20151025184101/http://vln.dp.ua/ |date=2015-10-25 }} — şeer saytı
{{Dnipropetrovsk vilâyetindeki şeerler}}
[[Kategoriya:Dnipropetrovsk vilâyetindeki şeerler]]
ry05wnikjkoz08d86unp5yfsge4vmfj
Areket (gazeta)
0
24334
244510
170142
2026-07-04T23:00:13Z
InternetArchiveBot
15570
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
244510
wikitext
text/x-wiki
'''Areket''' — mustaqil qırımtatar gazetası.<ref>[https://search.rsl.ru/ru/record/01004511049 Арекет : информационный вестник национального движения крымских татар (НДКТ)] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20210512011419/https://search.rsl.ru/ru/record/01004511049 |date=2021-05-12 }}</ref><ref>[http://www.krimoved-library.ru/books/krimskie-repatrianti-deportaciya-vozvraschenie-i-obustroystvo20.html 2.7.4. Крымскотатарское национальное движение сегодня.] - О.А. Габриелян, С.А. Ефимов, В.Г. Зарубин, А.Е. Кислый, А.В. Мальгин, А.Р. Никифоров, В.М. Павлов, В.П. Петров. «Крымские репатрианты: депортация, возвращение и обустройство»</ref> Gazetanıñ birinci baş muarriri — [[Yuriy Osmanov]].
== Menbalar ==
<references/>
== Bağlantılar ==
* [http://milli-firka.org/халид-бекташ-как-создавалась-газета-«/ Халид Бекташ: Как создавалась газета «Арекет»]
[[Kategoriya:Qırımtatar gazetaları]]
l40zxx18iyauixtfathnhqn6ba6l5gx
Ğarbiy Dvina
0
44022
244509
228978
2026-07-04T22:13:02Z
InternetArchiveBot
15570
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
244509
wikitext
text/x-wiki
{{universal infocard}}
'''Ğarbiy Dvina''' ve ya '''Daugava''' ({{lang-lv|Daugava}}; {{lang-be|Заходняя Дзвіна}}; {{lang-ru|Западная Двина}}) — Avropada bir özen. [[Baltıq deñizi]]ne qoşula.
== Edebiyat ==
* Белорусская ССР: Краткая энциклопедия. В 5 т. / Ред. колл.: П. У. Бровка и др. — Мн.: Гл. ред. Белорус. Сов. Энциклопедии, 1979. — Т. 2. — 768 с. — 50 000 экз.
* Исток Западной Двины. Краткий справочник-путеводитель. — М.: Спутник +, 2021. — 48 с.
* Попов А. С. [https://search.rsl.ru/ru/record/01001469332 Загадка Янтарной реки: Краеведческое путешествие на исток Западной Двины] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20221116094119/https://search.rsl.ru/ru/record/01001469332 |date=2022-11-16 }}. — М.: Профиздат, 1989. — 256 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-255-00311-5.
* Попов А. С. [http://volkota.narod.ru/books/Zagadka_Yantarnoj_reki_2_izd.pdf Загадка Янтарной реки: Краеведческое путешествие на исток Западной Двины]. — 2-е изд. — Тверь, 2012. — 272 с.
* Природа Белоруссии: Популярная энциклопедия / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 2-е. — Мн.: БелСЭ имени Петруся Бровки, 1989. — С. 163. — 599 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85700-001-7.
* Рудаков В. Е. [https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%94%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Западная Двина] // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Сапунов А. [https://search.rsl.ru/ru/record/01003666110 Река Западная Двина: Историко-географический обзор] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20221116094121/https://search.rsl.ru/ru/record/01003666110 |date=2022-11-16 }} / Сост. и изд. А. Сапунов, чл.-соревнователь О-ва истории и древностей рос. при Моск. ун-те. — Витебск: Типо-литография Г. А. Малкина, 1893. — [4], IV, 512, LXXII с.
[[Kategoriya:Rusiye]]
[[Kategoriya:Belarus]]
[[Kategoriya:Latviya]]
[[Kategoriya:Özenler]]
1xzxsmprxb6qd2a56qoi4y4wgav6glb
Krımskiy komsomolets
0
48202
244511
205393
2026-07-05T00:34:23Z
InternetArchiveBot
15570
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
244511
wikitext
text/x-wiki
{{universal infocard}}
'''Krımskiy komsomolets''' ({{lang-ru|Крымский комсомолец}}) - qırım gazetası. 1933 senesi Aqmescit şeerinde tesis etildi.<ref name=":0">[https://search.rsl.ru/ru/record/01004519600 Крымский комсомолец : еженедельная газета] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20230514054506/https://search.rsl.ru/ru/record/01004519600 |date=2023-05-14 }} // Российская государственная библиотека. Сайт. — 2022.</ref>
== Atıflar ==
<references/>
[[Kategoriya:Qırım gazetaları]]
ld8rffyb3ok8diox1iumpatq046fypy