Vikipediya
crhwiki
https://crh.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_Saife
MediaWiki 1.47.0-wmf.10
first-letter
Media
Mahsus
Muzakere
Qullanıcı
Qullanıcı muzakeresi
Vikipediya
Vikipediya muzakeresi
Fayl
Fayl muzakeresi
MediaViki
MediaViki muzakeresi
Şablon
Şablon muzakeresi
Yardım
Yardım muzakeresi
Kategoriya
Kategoriya muzakeresi
R
R talk
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul muzakeresi
Event
Event talk
Tsukurıne
0
18652
244536
222387
2026-07-09T10:33:42Z
Spokiyny
35104
/* */
244536
wikitext
text/x-wiki
{{MY
|tip = qasaba
|qırımtatar adı = Tsukurıne
|original adı = ''ukr.'' Цукурине
|memleket = Ukraina
|tuğra =
|bayraq =
|tuğra eni =
|bayraq eni =
|lat_deg =48 |lat_min =05 |lat_sec =04
|lon_deg =37 |lon_min =18 |lon_sec =34
|CoordAddon =
|CoordScale =
|memleket haritasınıñ büyükligi = 300
|region1 haritasınıñ büyükligi =
|region2 haritasınıñ büyükligi =
|region1 türü = Vilâyet
|region1 = Donetsk vilâyeti
|cedvelde region1 adı =
|içki bölünüv =
|baş türü =
|baş =
|temeli qoyulğan tarihı =
|ilki añıluv =
|evelki adları =
|bu seneden berli statuslı = 2024
|meydanlıq =
|yükseklik =
|iklim =
|resmiy til =
|resmiy til-ref =
|eali = 2 003
|cedvelge aluv senesi = 2011
|eali sıqlığı =
|aglomeratsiya =
|milliy terkip =
|diniy terkip =
|saat quşağı = +2
|DST = bar
|telefon kodu = +380 6237
|poçta indeksi =
|poçta indeksleri = 85486
|avtomobil kodu =
|identifikator türü =
|raqamlı identifikator =
|Commons =
|sayt =
|sayt tili =
}}
'''Tsukurıne''' ({{Lang-uk|Цукурине}}) - [[Ukraina]]nıñ [[Donetsk vilâyeti]]nde bir [[qasaba]]. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
[[Kategoriya:Donetsk vilâyetindeki qasabalar]]
h9paiw0smx230mvx44j67u88kyrxunm
244539
244536
2026-07-09T11:09:10Z
Хтосьці
13041
Ealisiniñ sayısı 0 kişi → Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı cenki vaqtında mahv etildi, şimdi ealisi qalmadı.
244539
wikitext
text/x-wiki
{{MY
|tip = qasaba
|qırımtatar adı = Tsukurıne
|original adı = ''ukr.'' Цукурине
|memleket = Ukraina
|tuğra =
|bayraq =
|tuğra eni =
|bayraq eni =
|lat_deg =48 |lat_min =05 |lat_sec =04
|lon_deg =37 |lon_min =18 |lon_sec =34
|CoordAddon =
|CoordScale =
|memleket haritasınıñ büyükligi = 300
|region1 haritasınıñ büyükligi =
|region2 haritasınıñ büyükligi =
|region1 türü = Vilâyet
|region1 = Donetsk vilâyeti
|cedvelde region1 adı =
|içki bölünüv =
|baş türü =
|baş =
|temeli qoyulğan tarihı =
|ilki añıluv =
|evelki adları =
|bu seneden berli statuslı = 2024
|meydanlıq =
|yükseklik =
|iklim =
|resmiy til =
|resmiy til-ref =
|eali = 2 003
|cedvelge aluv senesi = 2011
|eali sıqlığı =
|aglomeratsiya =
|milliy terkip =
|diniy terkip =
|saat quşağı = +2
|DST = bar
|telefon kodu = +380 6237
|poçta indeksi =
|poçta indeksleri = 85486
|avtomobil kodu =
|identifikator türü =
|raqamlı identifikator =
|Commons =
|sayt =
|sayt tili =
}}
'''Tsukurıne''' ({{Lang-uk|Цукурине}}) - [[Ukraina]]nıñ [[Donetsk vilâyeti]]nde bir [[qasaba]]. [[Rusiyeniñ Ukrainağa açıq istilâsı (2022)|Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı cenki]] vaqtında mahv etildi, şimdi ealisi qalmadı.
[[Kategoriya:Donetsk vilâyetindeki qasabalar]]
eyx91sz381v9re93fcg3j22qb5as4d2
Terbiy
0
42961
244524
180778
2026-07-08T19:59:48Z
ČarnaruskiVoin
17755
244524
wikitext
text/x-wiki
{{MY
|tip = şeer şeklinde qasaba
|qırımtatar adı = Terbiy
|original adı = ''rus.'' Торбеево<br>''moqş.'' Тарбей<br>''qaztat.'' Тәрби
|memleket = Rusiye
|tuğra =
|bayraq =
|tuğra eni =
|bayraq eni =
|lat_deg =54 |lat_min =04 |lat_sec =14
|lon_deg =43 |lon_min =14 |lon_sec =02
|CoordAddon =
|CoordScale =
|memleket haritasınıñ büyükligi = 300
|region1 haritasınıñ büyükligi = 300
|region2 haritasınıñ büyükligi =
|region1 türü = Cumhuriyet
|region1 = Mordoviya
|cedvelde region1 adı =
|içki bölünüv =
|baş türü =
|baş =
|temeli qoyulğan tarihı =
|ilki añıluv =
|evelki adları =
|bu seneden berli statuslı =
|meydanlıq =
|yükseklik =
|iklim =
|resmiy til =
|resmiy til-ref =
|eali = 8876
|cedvelge aluv senesi =
|eali sıqlığı =
|aglomeratsiya =
|milliy terkip =
|diniy terkip =
|saat quşağı =
|DST =
|telefon kodu =
|poçta indeksi =
|poçta indeksleri =
|avtomobil kodu =
|identifikator türü =
|raqamlı identifikator =
|Commons =
|sayt =
|sayt tili =
}}
'''Terbiy''' ({{lang-ru|Торбеево}}, {{Lang-mdf|Тарбей}}, {{Lang-tt|Тәрби}}) - [[Rusiye]]niñ [[Mordoviya]]nde bir [[şeer şeklinde qasaba]]. [[Terbiy rayonı]]nıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 8876 kişi.
[[Kategoriya:Mordoviyadeki şeer şeklinde qasabalar]]
sr1p9vpy454cxet5fr1vl7oju3lhr8t
244525
244524
2026-07-08T19:59:54Z
ČarnaruskiVoin
17755
ČarnaruskiVoin adlı qulanıcı [[Torbeyevo (Mordoviya)]] saifesiniñ adını [[Terbiy]] dep deñiştirildi.
244524
wikitext
text/x-wiki
{{MY
|tip = şeer şeklinde qasaba
|qırımtatar adı = Terbiy
|original adı = ''rus.'' Торбеево<br>''moqş.'' Тарбей<br>''qaztat.'' Тәрби
|memleket = Rusiye
|tuğra =
|bayraq =
|tuğra eni =
|bayraq eni =
|lat_deg =54 |lat_min =04 |lat_sec =14
|lon_deg =43 |lon_min =14 |lon_sec =02
|CoordAddon =
|CoordScale =
|memleket haritasınıñ büyükligi = 300
|region1 haritasınıñ büyükligi = 300
|region2 haritasınıñ büyükligi =
|region1 türü = Cumhuriyet
|region1 = Mordoviya
|cedvelde region1 adı =
|içki bölünüv =
|baş türü =
|baş =
|temeli qoyulğan tarihı =
|ilki añıluv =
|evelki adları =
|bu seneden berli statuslı =
|meydanlıq =
|yükseklik =
|iklim =
|resmiy til =
|resmiy til-ref =
|eali = 8876
|cedvelge aluv senesi =
|eali sıqlığı =
|aglomeratsiya =
|milliy terkip =
|diniy terkip =
|saat quşağı =
|DST =
|telefon kodu =
|poçta indeksi =
|poçta indeksleri =
|avtomobil kodu =
|identifikator türü =
|raqamlı identifikator =
|Commons =
|sayt =
|sayt tili =
}}
'''Terbiy''' ({{lang-ru|Торбеево}}, {{Lang-mdf|Тарбей}}, {{Lang-tt|Тәрби}}) - [[Rusiye]]niñ [[Mordoviya]]nde bir [[şeer şeklinde qasaba]]. [[Terbiy rayonı]]nıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 8876 kişi.
[[Kategoriya:Mordoviyadeki şeer şeklinde qasabalar]]
sr1p9vpy454cxet5fr1vl7oju3lhr8t
Andriyivka (Bahmut rayonı)
0
53097
244521
217102
2026-07-08T12:49:17Z
Spokiyny
35104
/* */
244521
wikitext
text/x-wiki
{{MY|tip=köy|memleket=Ukraina|qırımtatar adı=Andriyivka|original adı=ukr. Андріївка|region1=Donetsk vilâyeti|region1 türü=Vilâyeti|lat_deg=48|lat_min=30|lat_sec=4|lon_deg=37|lon_min=57|lon_sec=52|eali=59}}
'''Andriyivka''' ({{lang-uk|Андріївка}}) - [[Ukraina|Ukrainanıñ]] [[Donetsk vilâyeti|Donetsk vilâyetinde]] bir [[köy]]. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
[[Kategoriya:Donetsk vilâyetindeki köyler]]
d03x3aqiczjy3wdayrjynh7y9kuj5hy
Üsein Rıfqı Qırımlı
0
55406
244522
239340
2026-07-08T15:43:24Z
~2026-38839-04
80919
244522
wikitext
text/x-wiki
{{kişi|name=Üsein Rıfqı Tamaniy ibn Muhammed ibn Qırım Ğazı|original name=حسین رفقی تامانی ابن محمد ابن قریم غازی}}
'''Üsein Rıfqı Tamaniy ibn Muhammed ibn Qırım Ğazı (arap urufatında حسین رفقی تامانی ابن محمد ابن قریم غازی)''' — XVIII asırnıñ soñu - XIX asırnıñ başında körümli [[matematika|matematik]], [[islâat]]lar devrinde yani [[Nizam-ı Cedid]] [[Osmanlı imperiyası]]nıñ devlet erbabı. [[Qırım Hanlığı]]nda doğıp ösken. Üsein Rıfqı Qırımlı XIX asırnıñ başında on bir yıl devamında başhoca olıp, [[İstanbul]]da [[Sultan]]nıñ qara arbiy müendislik mektebine (''Mühendişane-i Barri-i Hümayun'') yolbaşçılıq etti. [[Emin Paşa]]nıñ babası.
== Üsein Rıfqınıñ meşhur eserleri ==
*''«Logaritma Risalesi»'' — [[Avropa alimleri]]niñ eserleriniñ tercimesi ve Üsein Qırımlınıñ özüniñ matematik meseleleri. [[Logarifm]]ler, olarnı qullanğan meseleler ve olarnı çezüv usulları aqqında malümatnı qabul ete. 1793 senesi neşir etildi.
*''«Telhis-Eşkâl»'' — «Geometrik figuralarnıñ qısqa hulâsası». [[1801]] ve [[1824]] seneleri [[Türkiye]]de ve [[1823]] senesi [[Mısır]]da neşir etildi.
*''«Usul-ı Hendese»'' — «Geometriya usulları» — soñki eki babında [[Robert Simson]]nıñ «Evklid geometriyasınıñ elementleri»nden [[trigonimetriya]] materialları qoşulğan, Selim efendinen beraber [[Con Bonikasl]]nıñ «Evklid geometriyasınıñ elementleri» ([[1789]]) kitabınıñ ingliz tilinden tercimesi. [[1797]] senesi neşir etildi, [[1805]], [[1852]], [[1854]] seneleri yañıdan basıldı.
*''«İmtihan el-Mühendisin»'' — «Müendis içün imtian talapları» — nazariy ve ameliy qullanuv ve çezimleri olğan 88 meseleden ibaret olğan [[geometriya]] dersligi. [[1805]], [[1830]] ve [[1844]] seneleri neşir etildi.
*''«Mecmua el-Mühendisin»'' — «Müendis içün bilgiler cıyıntığı» — [[coğrafiya]]da, [[qurucılıq]]ta, [[arbiy işler]]de çeşit ameliy meselelerni çezüvde geometriyanıñ qullanıluvı aqqında kitap. Birinci kere [[1802]] senesi neşir etildi. Yigirmi kere yañıdan basıldı, soñkisi ise [[1869]] senesi.
*''«El-Medhal fi el-Cografya»'' — «Coğrafiyağa kiriş» — Üsein Tamaniniñ astronomiyadan büyük işiniñ bir qısmı; [[coğrafiya]], [[astronomiya]], [[geometriya]], hususan [[seyyare orbitaları]], [[yıldızlar cıyıntığı]], [[qutuplar]], [[meridianlar]] aqqında malümat berdi. [[1876]] senesi o, altı kere yañıdan basıldı.
Tamaniyniñ [[osmanlı tili|osmanlı]] ve [[arap tili|arap]] tillerindeki yedi elyazması da saqlanğan: osmanlı tilinde — ''«Usul-ı İstihqamat»'' («İstiq etüv esasları»), ''«Müselesat-i Müsteviye»'' («Planimetriyanıñ esasları»), ''«Usul-ı İnşa-i Tarik»'' («Yol qurucılığınıñ printsipleri»), ''«Humbara Cedveli»'' («Topçulıq Cedveli», arapça elyazma bar), ''«İrtifa Risalesi»'' («Yükseklik köşeleri») - arapça ve digerleri.
Üsein Rıfqıynıñ zenaatperverligini yüksek qıymet kesken [[III Selim]] Sultan oña tehnologik donatmalar satın aluv boyunca ğarp şeriklerinen muzakere etmekni işandırdı. Ve onıñ tillerni yahşı bilgeni oña [[diplomatiya|diplomatik]] saadaki imkânlarını ömürge keçirmege imkân berdi. Qırımlı Üsein öz ilmiy ve memuriy faaliyetini III Selim devirilgen soñ, [[IV Mustafa]] ve [[II Mahmud]] devrinde devam ete.
Üsein Rıfqı Tamaniy ibn Qırım Ğazı 1817 senesi [[Mekke]]ge barğanından biraz vaqıt keçken soñ [[Medine]]de vefat etti ve anda defin olundı.
== Menbalar ==
* Усеинов Мемедула Адилович. [https://cyberleninka.ru/article/n/matematik-huseyn-ryfky-tamani-ibn-muhammad-ibn-kyrym-gazi/viewer Математик Хусейн Рыфкы Тамани ибн Мухаммад ибн Кырым Газы] // Золотоордынское обозрение. — 2015. — Т. 03 — История. Исторические науки, № 3. — С. 143—150. УДК:929.23
* Фатима Османова (27.08.2015). Выдающиеся крымские татары Османской империи. Ислам на Украине — islam.in.ua. Процитировано 6.05.2017.
* Хусейин Рыфкы Крымский. Ислам в Украине — islam.in.ua. 27.08.2015. Процитировано 6.05.2017.
* Нариман Абдульваап (10.07.2016). Крымские татары в общественно-политической жизни Османской империи. Авдет — avdet.org. Процитировано 6.05.2017.
[[Kategoriya:Osmanlı devleti adamları]]
[[Kategoriya:Qırım adamları]]
[[Kategoriya:Qırımtatar matematikleri]]
ryli0a2dcgbv93qtakngegn16r0hrby
Şablon:Lang-mdf
10
60432
244523
2026-07-08T19:59:39Z
ČarnaruskiVoin
17755
Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: '{{LangWithName|moqşı tili|moqşıca|''{{{1}}}''}}<noinclude> [[Kategoriya:Til şablonları|Mdf]]</noinclude>'
244523
wikitext
text/x-wiki
{{LangWithName|moqşı tili|moqşıca|''{{{1}}}''}}<noinclude>
[[Kategoriya:Til şablonları|Mdf]]</noinclude>
8es1p19qm9xahmis8d40mxjm9xrclf2
Torbeyevo (Mordoviya)
0
60433
244526
2026-07-08T19:59:54Z
ČarnaruskiVoin
17755
ČarnaruskiVoin adlı qulanıcı [[Torbeyevo (Mordoviya)]] saifesiniñ adını [[Terbiy]] dep deñiştirildi.
244526
wikitext
text/x-wiki
#YÖNLENDİRME [[Terbiy]]
07w57mquih106r197kktkdx66i1ioq4
Nur al-Idah
0
60434
244527
2026-07-09T02:27:23Z
Sultantepenn
70211
Nur al Idah haqqinda saife yaratim
244527
wikitext
text/x-wiki
Bu, İmam Şulunbüli tarafından yazılğan Hanefiy fiqh kitabıdır. Hac, namaz, oraza kibi mevzularnı hanafiy fiqh tarafından añlata.<ref>https://www.kalamullah.com/nur-al-idah.html</ref>
taw7pa5mud9mzmja5mi1d31ypiylkdg
Şablon:Potd/2026-09-13 (crh)
10
60435
244528
2026-07-09T08:06:09Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-09#13]] ingliz metnini tercime etip baqtım: «Breil-Brigels. Lag da Breil. Reservoir with currently low water level» → «Brayl-Brigels kommunasında alçaq suv seviyesi vaqtında Lag-da-Brayl suv anbarı».
244528
wikitext
text/x-wiki
Brayl-Brigels kommunasında alçaq suv seviyesi vaqtında Lag-da-Brayl suv anbarı.
o5fk3y7a4uufri035kk60hscr991eg5
244530
244528
2026-07-09T08:09:19Z
Хтосьці
13041
kiril elifbesinde Брайл → Брайль
244530
wikitext
text/x-wiki
-{crh-latn: Brayl; crh-cyrl: Брайль}--Brigels kommunasında alçaq suv seviyesi vaqtında Lag-da--{crh-latn: Brayl; crh-cyrl: Брайль}- suv anbarı.
nss38wwakzdqzeg8uwn2tp3l4itifbv
Şablon:Potd/2026-09-13
10
60436
244529
2026-07-09T08:06:27Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-09#13]] ingliz saifesinden kopiyaladım
244529
wikitext
text/x-wiki
Breil-Brigels. (actm) 02.jpg
ndoyi6u8cfkpbwlktf0ipjsh9jjxkp4
Şablon:Potd/2026-09-14 (crh)
10
60437
244531
2026-07-09T08:17:16Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-09#14]] ingliz metnini tercime etip baqtım: «A historical reenactment of a pioneer traveling the Oregon Trail in Wyoming» → «Vayoming ştatında, Oregon yolunda seyaat etken ilk müstemlekecilerinden biri rolünde tarihiy bir rekonstruktor». “Rekonstruktor” mında taptım: https://ktat.krymr.com/a/aqyarda-balal%C4%B1l%C4%B1q-k%C3%BCn%C3%BC-arbiy-tehnika-%C3%B6l%C3%BCmsiz-polk-ve-kamufl%C3%A2jl%C4%B1-bala-ba%C4%9F%C3%A7a-balalar%C4%B1-s%C3%BCret-/29951056.html
244531
wikitext
text/x-wiki
[[Vayoming|-{crh-latn: Vayoming; crh-cyrl: Вайоминг}-]] ştatında, Oregon yolunda seyaat etken ilk müstemlekecilerinden biri rolünde tarihiy bir rekonstruktor.
9ut7qshxltk7adi5t1sx3tjeo6kin9d
244533
244531
2026-07-09T08:29:54Z
Хтосьці
13041
izafet yoq ettim
244533
wikitext
text/x-wiki
[[Vayoming|-{crh-latn: Vayoming; crh-cyrl: Вайоминг}-]] ştatında, Oregon yolunda seyaat etken ilk müstemlekecilerden biri rolünde tarihiy bir rekonstruktor.
dsd1tib81o8ml2aywtpsc8n1t1q48lp
Şablon:Potd/2026-09-14
10
60438
244532
2026-07-09T08:17:54Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-09#14]] ingliz saifesinden kopiyaladım
244532
wikitext
text/x-wiki
Oregon National Historic Trail in Wyoming.jpg
879dqrvtdfyow4upl2lpmztc00sg2ya
Şablon:Potd/2026-09-15 (crh)
10
60439
244534
2026-07-09T09:57:42Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-09#14]] ingliz tarifini tercime etip baqtım: «Church of the Jesuit College, Ponta Delgada, São Miguel Island, Azores, Portugal» → «Portugaliyada, Azor adalarınıñ San-Migel adasında, Ponta-Delgada şeerindeki İyezuit kolleciniñ kilsesi»
244534
wikitext
text/x-wiki
[[Portugaliya]]da, Azor adalarınıñ -{crh-latn: San-Migel; crh-cyrl: Сан-Мигел}- adasında, -{crh-latn: Ponta-Delgada; crh-cyrl: Понта-Делгада}- şeerindeki İyezuit kolleciniñ kilsesi.
4y3zyzsgvvditgjj1h8s5duk4vl3qyz
Şablon:Potd/2026-09-15
10
60440
244535
2026-07-09T09:58:20Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-09#14]]-ten kopiyaladım
244535
wikitext
text/x-wiki
Iglesia del colegio de los Jesuitas, Ponta Delgada, isla de San Miguel, Azores, Portugal, 2020-07-30, DD 09-11 HDR.jpg
0os2kg13sgrt2jnhwlccbx79xuzu6w4
Şablon:Potd/2026-09-16 (crh)
10
60441
244537
2026-07-09T10:51:58Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-09#16]] ingliz tarifini tercime etip baqtım: «Eurasian coot (Fulica atra) with chicks, Estanque de San Lázaro, Trujillo, Spain» → «İspaniyanıñ Truhilyo şeerindeki Estanke de San Lazaro gölünde bir qaşqaldaq (Fulica atra) ve balaları». Eurasian coot: «Qaşqaldaq» [[az:Qaşqaldaq]], [[kk:Қасқалдақ]], [[ky:Кашкалдактар]], [[tt:Кашкалак]] ve [[ru:кашкалдак]]-tan aldım.
244537
wikitext
text/x-wiki
[[İspaniya]]nıñ -{crh-latn: Truhilyo; crh-cyrl: Трухильо}- şeerindeki Estanke de San Lazaro gölünde bir qaşqaldaq (-{''Fulica atra''}-) ve balaları.
m0h74bmvq06y1ihl0t48gnm6zq4q8e4
Şablon:Potd/2026-09-16
10
60442
244538
2026-07-09T10:52:19Z
Хтосьці
13041
[[commons:Template:Potd/2026-09#16]] ingliz saifesinden kopiyaladım
244538
wikitext
text/x-wiki
Eurasian coot (Fulica atra) with chicks.jpg
ni8z1wnem0aoj4ott3k670m53vgsxvw
Şimdi Gökkuşakları
0
60443
244540
2026-07-09T11:46:14Z
~2026-38840-09
80932
/* */
244540
wikitext
text/x-wiki
{{Film
|Yıl=2026
}}
'''Şimdi Gökkuşakları''' ({{lang-ru|Теперь радуги}}) — 2026 s. çıqqan Rusiyenıñ teleseriali, rejissör – [[Pötr Toçilin]].
qyvj066uge5oj7ka4do1x76si35j84o
244541
244540
2026-07-09T11:48:36Z
~2026-38840-09
80932
/* */
244541
wikitext
text/x-wiki
{{Film
|Yıl=2026
|Sayt=Erik Gundin
Ekaterina Ponamareva
Alina Mosechkova
Diana Sibagatova
Lyubov Ivanova
Daria Mosechkova
Yulia Mosechkova
Alexander Kovlev
Valentin Shvachunov
Nikita Filkin
Tatiana Shurova
Maksim Kravchenko
Kirill Popov
Leonid Antipov
Daniil Chastukhin}}
'''Şimdi Gökkuşakları''' ({{lang-ru|Теперь радуги}}) — 2026 s. çıqqan Rusiyenıñ teleseriali, rejissör – [[Pötr Toçilin]].
m7vs1tww9f5zk7isr8dzua3mhr05ngw