Wikipedia
csbwiki
https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
first-letter
Media
Specjalnô
Diskùsëjô
Brëkòwnik
Diskùsëjô brëkòwnika
Wiki
Diskùsëjô Wiki
Òbrôzk
Diskùsëjô òbrôzków
MediaWiki
Diskùsëjô MediaWiki
Szablóna
Diskùsëjô Szablónë
Pòmòc
Diskùsëjô Pòmòcë
Kategòrëjô
Diskùsëjô Kategòrëji
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Szablóna:Infobox-państwò
10
2448
197878
196535
2026-05-09T13:35:21Z
DawnyTest
14843
197878
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{| align=right
|
{| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{miono}}}</big><br>''{{{gwôsné miono}}}''
{{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}
|<center>{{{lata jistnienia}}}</center>
|reźka=style="background:var(--background-color-base, white); color:var(--color-base, black); text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;"
}}
|- style="background:#efefef;" align="center"
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|120px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]|miono-genitiw?}}|🏁}}
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{herb|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{herb}}}|60px|Herb {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]]|miono-genitiw?}}|🛡️}}
{{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}
|<center><small>''[[Mòtto]]: {{{mòtto}}}''</small></center>
|pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;"
}}
{{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}
|<center>''[[Himn]]: {{{himn}}}''</center>
|pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;"
}}
|- style="background:#efefef;" align="center"
|colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{na karce}}}|250px|{{{miono}}} na karce]]
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{jãzëk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]]| {{{jãzëk}}}}}
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Stolëca]]
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stolëca}}}
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Fòrma państwa]]
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{fòrma państwa}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{kònstitucjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kònstitucjô]]| {{{kònstitucjô}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{Mònarcha<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/mònarcha}}| {{{Mònarcha}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{Prezydeńt<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/prezydeńt}}| {{{Prezydeńt}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{Premiéra<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Premiéra]]| {{{Premiéra}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{data ùsôdzenia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data ùsôdzenia| {{{data ùsôdzenia}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{data lëkwidacji<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data lëkwidacji| {{{data lëkwidacji}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna<br>{{#if:{{{procent-wòdë|}}}|% wòdë}}| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} <br> {{#if:{{{procent-wòdë|}}}|{{{procent-wòdë}}}%}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}| {{{lëdztwò}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{dëtk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Dëtk]]| {{{dëtk}}} {{#if:{{{kòd dëtka|}}}|({{{kòd dëtka}}})}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{czasowô cona<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czasowô cona]]| {{#if:{{{czasowô cona|}}}|[[UTC]]}} {{{czasowô cona}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{swiãto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Nôrodné swiãto]]| {{{swiãto}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[ISO 3166-1|Kòd ISO 3166]]| {{{kòd}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{Internet<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[TLD|Internet]]| {{{Internet}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{aùtowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Aùtowi kòd]]| {{{aùtowi kòd}}}}}
|-
{{Infobox réżka dodaj|{{{telefón<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Telefón| {{{telefón}}}}}
|}
|}
l91og3g405xknwzrvyub54sjh1ccx6u
Diskùsëjô:Pòmòrsczé gardë
1
2528
197885
118018
2026-05-10T00:43:13Z
~2026-28167-07
19599
/* Źródła */ nowa sekcja
197885
wikitext
text/x-wiki
''Hewòtnô starna mô za zgrôw òprôcôwanié mionowiznë pòmòrsczich gardów, w historëcznëch greńcach. Zdrzë téż: [[Diskùsëjô:Pòmòrsczé gardë/Zdroje|Zdroje do
mionowiznë pòmòrsczich gardów]].''
==Kôłczëgłowë==
Pò pòlskù je Kołczygłowy (Bëtowsczi kréz), nie jem do kùńca gwës tegò, zë Kôłczëgłowë je pòprôwną wersëją - proszã ò kòrektã. --Kaszeba 21:46, 13 zélnika 2005 (CEST)
* Jô téż nie jem te gwës. W Lorentza ''Slawische Namen Hinterpommerns'' to nie je klôr, òn nie pòdôwô przë ti wsë niżódny kaszëbsczi fòrmë, a leno etimologijã. Jô nie wiem jak to je pòprôwno, je nót sprôwdzëc to w jinszëch zdrojach. [[Brëkòwnik:Ùczk|Ùczk]] 22:16, 13 zélnika 2005 (CEST)
** Jo, ù Lorentza jô ju za tim wzirôł, stądka sã pitôm. Òbôczã, mòże je cos ù Zëchtë. Pòzdrówk --[[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]] 22:51, 13 zélnika 2005 (CEST)
== Stolpsk ==
Stolpsk, Słëpskò czë Słëpsk?? Słëpskò jakno ë Słëpsk pòdiwô na 100% Lorentz.--[[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]] 12:10, 14 zélnika 2005 (CEST)
: Nen Stolpsk jô miôł ju dôwno dze wëczëtóné (wierã w ''Òdrodze'') ë tak móm so to zapamiãtóné. Òglowò mëslã, że je nót warcëwac do stôropòmòrsczich mionów ë słowiznë, a doch stôropòmòrsczé ''stołp(a)'' = pl. ''słup'', ë nawetka jesz Sëchta mô to zanotérowóné. Lorentz pòdôwô midzë jinszima ''Stolp 1240, Stolptzk, Stolpa, ëtd.'', a Trepczik òkòma ''Słëpsk'' bédëje téż prawie ''Stołp''. Tak tej, wedle mie nôlepszim rozwiązanim je:
: '''Stołp''' abò '''Stolpsk''' jakno główné miono + w nawiasu '''Słëpsk''' (ë Redir), bò niesztôt na fòrma dominëje w mediach ë nie je mòżlëwé dzysô òd ni ùceknąc.
: Ë żebë bëło klôr: Stołp/Stolpsk nie są niżódnyma "miemiecczima" mionama, bò: 1. to prawie miemiecczé ''Stolp'' pòchòdô òd pòmòrsczégò miona, 2. Sëchta òd starszëch lëdzy miôł téż zapisóné ''Sztolp''- ë leno takô fòrma òznaczałabë ùżiwanié miemiecczégò miona.
: A tak dëcht na marginesu, to baro sã dzëwùjã, że niechtërny dzejôrze chcą wszëtczim pòkôzac zakòrzenienié Kaszëbów we Westrzédny Pòmòrsce (w co prawie wiele lëdzy tam nie wierzi), a równoczasno nie wôrcają do stôrëch pòmòrsczich mionów a leno adaptëją pòlsczé miona, wedle reglë: "wësokô mòwa" -> "niskô mòwa". (a to ju tikô sã nie le blós mionów gardów, ale òglowò téż całi słowiznë). Pòzdrówk, [[Brëkòwnik:Ùczk|Ùczk]] 01:18, 19 zélnika 2005 (CEST)
::Widzã, że jakòs drãgò sã z tobą gôdô ë że nie wëdiwô sã ce zajimac to dlôcze chtos sã ò cos pitô.
::Żebë bëłô klôr:
::1.Żle ju, to : ''Slupsk 1236, Slupsko 1236'' ë.t.d.
::2. ''F.Lorentz "Die kaschubischen Ortsnamen nebst Ableitungen"'', Berlin 1933 - tuwò nie je mòżno miona Stolp jakno ë Stolpsko nalezc, je le blós Słëpskò jakno ë Słëpsk, to równak jak widzã nié je wôrt niżódni diskùsëji.
::--[[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]] 16:57, 19 zélnika 2005 (CEST)
::: Wiém, że Lorentz pòdôwô wicy, dlôte jem wërazno napisôł: '''pòdôwô midzë jinszima'''. To je kwestëjô wëbiérkù, wëbrac mòżno so kòżdą ùdokùmentowóną fòrmã. Ti drëdżi ksążczi Lorentza jô ni móm, tak tej ni mògã tam zazdrzec. Tak ë wspak, wedle mòjegò pòzdrzatkù dobrze je warcëwac do stôropòmòrsczich mionów ë słowiznë (ale to je ju téma na jinszą diskùsëjã). Jem sã spòdzewôł, że miono negò gardu mdze kòntrowersëjné, ë prawie dlôte ni móm zaczãté negò artikla, jaż to mdze przediskùtowóné. [[Brëkòwnik:Ùczk|Ùczk]] 17:57, 19 zélnika 2005 (CEST)
== Pruszcz/Prëszcz/Prauszcz/Gduńsczi Prëszcz ==
Mëslã, że nôlepszi mdze mimò wszëtkò ''Pruszcz'':
http://konkurs.dsys.org/ekipa5/hist.html
Leno "Pruszczów" to da wicy:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Pruszcz
Kòżdim z nich bë bëło nót sã zajic indiwidualno, leno w sécë mòże bëc jiwer ze zdrojama.
Pòzdrówk, [[Brëkòwnik:Tuvok|Tuvok]] 22:53, 22 gromicznika 2006 (CET)
:Jô sã czerowôł m.jin. tim jak piszemë/gôdômë n.p. Prësë/Prëskô, stądka pl: Pru -> csb: Prë. Nie jem równak tegò gwës. Na "pru" w csb to nie dô za wiele słów. (Dôsz të radã to "Pruszcz" bëlno po kaszëbskù pòwiedzec (tak fejn pò kartëskù)? Mie to jidze grãdo). Pòzdrôwióm. Mark --[[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]] 00:44, 23 gromicznika 2006 (CET)
:: Czim dali na nordã tim czãscy je '''ë''' w môlu '''u''', a czim dali na pôłnié tim wicy '''u''' (np. pôłniowé: ''Kaszubë''). Co jak co, ale bez to, że jô jem z Nordë, baro czãsto piszã '''ë''' tam dze lëdze z Westrzódka dôwają '''u''' abò '''i'''. Dlô mie szok béł czej jem ùzdrzôł w ksążce ''Kartuzë, Pùck'', bò kòl mie wiedno bëło ''Kartëzë, Pëck''. Ale niech ju jima "westrzédnyma" bądze...
::Wedle mie Pruszcz je lepszi jak Prëszcz, bò to pòslédné baro mie szlachùje za nordową wëmòwą westrzédnégò słowa ''priszcz''. Nen gard je wnetka na Westrzódkù, tej to nawetka lepi pasëje, ë jidze baro fejn wëmòwic: ''Prüszcz'', pòdobno jak ''Brusë''. Na ''pru'' jô sã terô nick nie przëbôczã, ale to da doch prawie ''Brusë'' abò ''trus'', a ''(p, b, t, d)'' to je ta samò familëjô spółzwãków, bò są na nen sóm ôrt wëmôwióné. Tak tej, dlô mie ''Pruszcz'' je jak nôbarżi OK. (Gwësno "Gduńsczi" ju òdpôdô, nié?) pzdr, [[Brëkòwnik:Tuvok|Tuvok]] 00:29, 25 gromicznika 2006 (CET)
==miem. Gartz==
Pò miemieckù je "Gartz", téj pò kaszëbskù wino bëc "Garc", temù jëz zdrobnienim od "Gard", to je prawie "Garc"
na mòdłã
pl: krawiec csb: krawc
pl: grodziec csb: garc
pl: Marek csb: Mark
pl: koniec csb: kùńc, kóńc
Wszelëjaczé "Garc"e mòże téż doch nalezc w Pòrenkòwi Pomorsce
Zdrzë téż Ramułt'owi słowôrz, starna 88. w Tredr'owi edicëji
Czôpiewsczi'ch Żuroch'ów Dark
== Kùńzbarch pl: Chojna==
Kùńzbarch - rekònstrukcëjô z dólnomiemiecczégò miona wedle zdrojów; miono "Chojna" je sztëcznym; mòże téż bëc òd biédë "Królewskô Góra", ale w zdrojach tegò nié dô téj lepi òpasowac (DŻCz)
== Żôłdzëno pl: Myślibórz de: Soldin==
Miono tegò garcu pòchòdô òd pòmòrsczégò (kaszëbsczégò) słowa "żôłdz" (pl: gołoledź) (DŻCz);
zdrzë: http://www.mysliborz.info.pl/historia/skad-pochodzi-nazwa-miasta.htm
[[Żôłdzëno]]
== Greifswald - Gryfia - Grifiô / Grifów Las (?) ==
[[Grifiô]]
== Gryfice - Greifenberg - Grifiô Góra (?) ==
[[Grifiô Góra]]
==Wólëń pl: Wolin de: Wollin ==
[[Wólëń]]
Zôpis we kronikach "Julin" mòże wskôzëwac, jëż richtich kaszëbską (pòmòrską) pòzwą tegò gardu je "WÓlin", a mòże jesz barżi "Wiólin". Òbòcznosc w:j je czãsto widzec w kaszëbsczich gwarach np. "Sjónowò", czedës "Swiónowò"; "wieséń": "jeséń". Ninia jô nie chcã ùprôwiac póczi jô nie mdã miôł wicy wiadłów (DŻCz)
Knéga Jiwicczégò Witôłda pòswiãconô stôłpsczémù krézowi (tã téż je sedlëszcze dze górnomiemiecczé miono bëło Wollin) wskazëje jëż richtich mionã mòże bëc "Wólëń", e zdroje nie jidą temù przek, ë no dôłmaczi czemù w zdrojach je téż miono "Julin".(DŻCz)
== Źródła ==
Większość z nazw na tej stronie to amatorskie rekonstrukcje, bez potwierdzenia w jakichkolwiek źródłach, które potem trafiają do innych Wikipedii. Dotyczy to zarówno obszarów, gdzie pomorszczyzna zanikła raczej szybko, jak i tych, gdzie słowiańskie nazwy częściowo zarejestrowano (Lorenz, Ceynowa), ale postanowiono je dopełnić. Czy planowany jest jakiś ''clean-up'', tutaj, na pl-wiki, czy gdziekolwiek indziej, czy będzie sobie ta wolna twórczość wisiała i konfundowała dalej? [[Specjalnô:Wkład/~2026-28167-07|~2026-28167-07]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:~2026-28167-07|dyskusja]]) 02:43, 10 môj 2026 (CEST)
f1v382nvj60zei5eys0zyyxckz10z1f
Francëjô
0
3174
197889
196523
2026-05-10T11:56:11Z
DawnyTest
14843
197889
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò
|gwôsné miono = République française
|miono = Francëskô Repùblika
|miono-genitiw = Francësczi
|fana = Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg
|herb = Armoiries_république_française.svg
|na karce = EU location FRA.svg
|mòtto = Liberté, Égalité, Fraternité<br>(Wòlnosc, Równosc, Braterstwò)
|himn = La Marseillaise<br>(Marsëliankô)
[[File:La Marseillaise.ogg|La Marseillaise]]</center>
|jãzëk = [[Francësczi jãzëk|Francësczi]]
|stolëca = [[Pariz]]
|fòrma państwa = [[repùblika]]
|wiéchrzëzna = 547.026
|lëdztwò = 66,746,401<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/france-population/ France Population (LIVE)], worldometers.info.</ref>
|rok = 2026
|dëtk = [[Eùro]]
|kòd dëtka = EUR, €
|czasowô cona = +0
|swiãto = [[14 lëpińca]]
|kòd = FR, FRA
|Internet = .fr
|telefón = +345
|Prezydeńt=Emmanuel Macron
|Premiéra=Sébastien Lecornu
|aùtowi kòd=F
|kònstitucjô=Kònstitucjô Francësczi}}
'''Francëjô, Francëskô Repùblika''' (fr. ''France, République française'') – państwò w zôpadny i pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], jaczé mô téż teritoria na jinszëch kòntinentach. Grańczi z [[Belgijskô|Belgią]], [[Luksembùrg|Luksembùrgã]], [[Niemieckô|Niemiecką]], [[Szwajcariô|Szwajcarią]], [[Italskô|Italską]], [[Mònakò]], [[Andorra|Andorą]] i [[Szpańskô|Szpańską]]. Zamòrsczé teritoria grańczą z [[Brazylskô|Brazylią]], [[Surinam|Surinamã]] i [[Néderlandzkô|Néderlandzką]].
Francëskô Repùblika je semiprezydencką repùbliką, w jaczi wôżną rolã mô prezydent. Je piątim z nôlepi rozwiniãtëch krajów swiata i dzewiątim ze wzglãdu na warënczi żëcégò. W swòji kònstytucje narzeszô do Deklaracje Praw Człowieka i Òbëwatela z 1789 rokù<ref>[https://biblioteka.sejm.gov.pl/wp-content/uploads/2015/10/Francja_pol_010711.pdf Konstytucja Republiki Francuskiej z dnia 4 października 1958 r.], biblioteka.sejm.gov.pl.</ref>. Francëskô je nôleżnikã i jednym z załóżców [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]] i Òrganizacje Zjednónëch Narodów.
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Euro}}
{{Eùropa}}
{{stub}}
[[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]]
[[Kategòrëjô:Francëjô]]
9odi2lzxgwtvjqlw978vhs82edozo14
Aùstriô
0
4329
197881
197255
2026-05-09T22:03:39Z
DawnyTest
14843
197881
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò|
gwôsné miono = Republik Österreich |
miono = Repùblika Aùstrie |
miono-genitiw = Aùstrie |
fana = Flag of Austria.svg|
herb = Coat of arms of Austria.svg |
na karce = EU-Austria.svg|
jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], słoweńsczi |
stolëca = Widen |
fòrma państwa = repùblika |
wiéchrzëzna = 83.879 |
lëdztwò = 8.783.198 | rok = 2017 |
dëtk = Eùro | kòd dëtka = EUR |
czasowô cona = +0 |
swiãto = [[26 pazdzérznika]] |
himn = Land der Berge, Land am Strome <center>[[Òbrôzk:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg]]</center> |
kòd = AT |
Internet = .at |
telefón = 43 |Prezydeńt=Alexander Van der Bellen|Premiéra=Christian Stocker|aùtowi kòd=A}}
'''Aùstriô''' ([[Miemiecczi jãzëk|niem.]] ''Österreich''), '''Repùblika Aùstrie''' (niem. ''Republik Österreich'') – państwò pòłożoné w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]], [[federacjô]], chtërną twòrzi dzewiãc stôwornëch krajów (miem. ''Bundesländer'') ze stolëcą w gardze [[Widen]]. Òd 1995 nôleżi do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]].
W regione [[Karintia|Karintie]] mieszkô wiele lëdzy nôleżącëch do słoweńsczi miészëznë, nalezc mòże tam dwùjãzëkòwé niemieckò-słoweńsczé tôfle. W stôwornym kraju Burgenland mieszkają zôs przedstôwcowie chòrwacczi i wãgersczi miészëznë. Na ti òbéńdze téż stosowóné są dëbeltné zapisë nazw môlëznów<ref>[https://web.archive.org/web/20170120160956/http://www.efhr.eu/2015/04/29/dwujezyczne-tabliczki-w-unii-europejskiej-to-standard/ ''Dwujęzyczne tabliczki w Unii Europejskiej to standard'']</ref>.
=== Spòdlowé pòdôwczi ===
* stoleczny gard: [[Widen]]
* lëdztwò: 8.783.198 mieszkańców ([[2017]])
* wiéchrzëzna: 83.879 km²
== Sprôwné pòdzelenié ==
[[Òbrôzk:The States of Austria Numbered.svg|mały]]
W Aùstrie je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje (niem. Bundesländer).
# Burgenland
# [[Karintia]]
# Dolnô Aùstriô
# Górnô Aùstriô
# Salzbùrg
# Styriô
# Tyrol
# Vorarlberg
# [[Widen]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Eùropa}}
{{Euro}}
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Aùstriô| ]]
k3fazsxje0mowbqp9960k4a5h8x2doe
197882
197881
2026-05-09T22:06:16Z
DawnyTest
14843
/* Sprôwné pòdzelenié */
197882
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò|
gwôsné miono = Republik Österreich |
miono = Repùblika Aùstrie |
miono-genitiw = Aùstrie |
fana = Flag of Austria.svg|
herb = Coat of arms of Austria.svg |
na karce = EU-Austria.svg|
jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], słoweńsczi |
stolëca = Widen |
fòrma państwa = repùblika |
wiéchrzëzna = 83.879 |
lëdztwò = 8.783.198 | rok = 2017 |
dëtk = Eùro | kòd dëtka = EUR |
czasowô cona = +0 |
swiãto = [[26 pazdzérznika]] |
himn = Land der Berge, Land am Strome <center>[[Òbrôzk:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg]]</center> |
kòd = AT |
Internet = .at |
telefón = 43 |Prezydeńt=Alexander Van der Bellen|Premiéra=Christian Stocker|aùtowi kòd=A}}
'''Aùstriô''' ([[Miemiecczi jãzëk|niem.]] ''Österreich''), '''Repùblika Aùstrie''' (niem. ''Republik Österreich'') – państwò pòłożoné w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]], [[federacjô]], chtërną twòrzi dzewiãc stôwornëch krajów (miem. ''Bundesländer'') ze stolëcą w gardze [[Widen]]. Òd 1995 nôleżi do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]].
W regione [[Karintia|Karintie]] mieszkô wiele lëdzy nôleżącëch do słoweńsczi miészëznë, nalezc mòże tam dwùjãzëkòwé niemieckò-słoweńsczé tôfle. W stôwornym kraju Burgenland mieszkają zôs przedstôwcowie chòrwacczi i wãgersczi miészëznë. Na ti òbéńdze téż stosowóné są dëbeltné zapisë nazw môlëznów<ref>[https://web.archive.org/web/20170120160956/http://www.efhr.eu/2015/04/29/dwujezyczne-tabliczki-w-unii-europejskiej-to-standard/ ''Dwujęzyczne tabliczki w Unii Europejskiej to standard'']</ref>.
=== Spòdlowé pòdôwczi ===
* stoleczny gard: [[Widen]]
* lëdztwò: 8.783.198 mieszkańców ([[2017]])
* wiéchrzëzna: 83.879 km²
== Sprôwné pòdzelenié ==
[[Òbrôzk:The States of Austria Numbered.svg|mały|Sprôwné pòdzelenié Aùstrie ]]
W Aùstrie je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje (niem. Bundesländer).
# Burgenland
# [[Karintia]]
# Dolnô Aùstriô
# Górnô Aùstriô
# Salzbùrg
# Styriô
# Tyrol
# Vorarlberg
# [[Widen]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Eùropa}}
{{Euro}}
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Aùstriô| ]]
jvfq2n05dynqj3fw14m8lowq4v03wjo
Wiôlgô Britanijô
0
4340
197883
194003
2026-05-09T22:08:57Z
DawnyTest
14843
197883
wikitext
text/x-wiki
{{Verify}}{{Infobox-państwò|
gwôsné miono = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland |
miono = Wiôlgô Britanijô |
miono-genitiw = Wiôldżi Britanji |
fana = Flag of the United Kingdom.svg|
herb = Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg |
na karce = Europe-UK.svg|
mòtto = Dieu et mon droit<br>(Bóg i mòje prawò)|
jãzëk = [[Anielsczi jãzëk|anielsczi]] |
stolëca = [[Londin]] |
fòrma państwa = [[mònarchia]] |
wiéchrzëzna = 244.820 |
lëdztwò = 67 791 400 | rok = 2021 |
dëtk = Anielsczi funt szterling ₤ | kòd dëtka = GBP |
czasowô cona = +0 |
himn = God Save the King<br>(Bòże chroń Króla) <center>[[File:United States Navy Band - God Save the Queen.oga]]</center> |
kòd = GB |
Internet = .uk |
telefón = 44 |Mònarcha=Karól III|Premiéra=Keir Starmer|aùtowi kòd=UK|data ùsôdzenia=1 stëcznika 1801}}
[[Òbrôzk:Map of the countries of the United Kingdom.svg|mały|Krôje Wiôldżi Britanji:<br>niebiesczi - [[Szkòckô]]<br> czerwòny - [[Anielskô]]<br>
zelony - [[Walijô]]<br>żôłti - [[Nordowô Irlandëjô]]]]
'''Wiôlgô Britanijô''' ([[anielsczi jãzëk|anielsczi]]: ''Great Britain, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'') je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], a do [[31 stëcznika]] 2020 rokù òna bëła dzélã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Dzysdniowò, wedle kònstitucëji Wiôldżi Britaniji w ji skłôd wchôdają 4 krôje: [[Walijô]], [[Szkòckô]], [[Anielskô]], [[Nordowô Irlandëjô]].
Wiôlgô Britanijô mô kòl cesnôscë zależnëch teritoriów, chtërne nie są fòrmalno partã państwa, ale są z nim kònstitucjonalno pòwiązóné ë administracyjno pòdległé. Należą do nich dependencje Britijsczi Kòrónë ([[Guernsey]], [[Jersey]] ë [[Man|Òstrów Man]]) ë britijsczé zamòrzsczé teritoria: Akrotiri, Anguilla, Bermuda, Britijsczé Antarkticczé Teritorium, Britijsczé Teritorium Indiancczégo Òceanu, Britijsczé Dzewicczé Òstrowë, Dhekelia, Kajmane, Falklandë, Pôłniowô Georgia ë Pôłniowi Sandwich, Gibraltar, Montserrat, Pitcairn, Turks ë Caicos ë Òstrów Swiãti Heleny, Òstrów Wniebowstąpienia ë Tristan da Cunha.
Wiôlgô Britanijô je załóżcą [[Wspólnotô Nôrodów|Wspólnotë Nôrodów]], chtërna zrzesziwô bëłé kòlonie, dominia ë jinszé britijsczé włôsnoscë. Òd 1 stëcznika 1973 do 31 stëcznika 2020 rokù bëła człónkã nôprzód Eùropejsczi Wspólnotë, a pòzni [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]] (EÙ). Je stałim człónkã Radzë Bezpieczeństwa ÒNZ òd czasu ji pierszi sesji w 1946 rokù, mô prawo weta. Wchôdô téż w skłôd Radzë Eùropë, G7, G20, NATO, OECD ë WTO.
Wiôlgô Britanijô je krôjã rozwiniãtym, stanowi szóstą gòspòdarkã swiata pòdle PKB nòminalnégò ë osmą gòspòdarkã swiata pòdle paritetu sëłë nabëwczi. Bëło to pierszé na swiece w pełni zindustrializowóné państwò ë nôwikszé mocarstwo swiatowé w XIX ë na pòczątkù XX wiekù.
Wiôlgô Britanijô òstôwô dali mocarstwã ze znacznyma wpływami ekònomicznyma, kulturalnyma, militarnëma, naùkòwima ë pòliticznëma na midzënarodowi arenie. Britijsczé zbrojné sëłë stacjonują w 80 krôjach swiata (nôwikszé stałé garnizony są w [[Miemieckô|Miemczech]], na [[Cyper|Cyperze]], na Falklandach, w Gibraltarze ë w [[Kanada|Kanadze]]). Wësoczoscë wëdatków na wòjskòwòsc dają Wiôldżi Britaniji ósme plac na swiece (2019). Posiadô równak kòl 200 głowiców atómowëch.
Wiôlgo Britanijô je kònstitucyjną mònarchią. Głową państwa je mònarcha (òd 8 séwnika 2022 na trónie zasôdô król Karól III).
* stoleczny gard: [[Londin]]
* lëdztwò: 67 791 400 mieszkańców ([[2021]])
* wiéchrzëzna: 244.820 km²
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Eùropa}}
[[Kategòrëjô:Wiôlgô Britanijô| ]]
oclennbx2bygzl83hrfqoab8d75z3pz
Madżarskô
0
4625
197877
197051
2026-05-09T12:47:19Z
DawnyTest
14843
197877
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò|
gwôsné miono = Magyarország |
miono = Madżarskô |
miono-genitiw = Madżarsczi |
fana = Flag of Hungary.svg|
herb = Coat of arms of Hungary.svg |
na karce = EU_location_HUN.png|
jãzëk = [[madżarsczi jãzëk|madżarsczi]] |
stolëca = Bùdapeszt |
fòrma państwa = repùblika |
wiéchrzëzna = 93.030 |
procent-wòdë = |
lëdztwò = 9.996.000 | rok = 2010 |
dëtk = forint | kòd dëtka = HUF |
czasowô cona = +0 |
swiãto = [[15 strëmiannika]] |
himn = Isten áldd meg a magyart |
kòd = HU |
Internet = .hu |
telefón = +36 |Prezydeńt=Tamás Sulyok|Premiéra=Péter Magyar|aùtowi kòd=H}}
'''Madżarskô''' je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/hungary_pl Węgry - Informacje o kraju UE] Unia Europejska</ref>. Greńczë z [[Rumùńskô|Rumùńską]], [[Ùkrajina|Ùkrajiną]], [[Słowackô|Słowacką]], [[Aùstriô|Aùstrią]], [[Słoweniô|Słowenią]], [[Chòrwackô|Chòrwacką]], ë [[Serbiô|Serbią]].
== Geògrafiô ==
* Pòłożenié: Leżë w w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]].
* wiéchrzëzna: 93.030 km²
* Grańce:
** òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,106 km
** państwa, z jaczima mô grańce: [[Aùstriô]] 321 km; [[Chòrwackô]] 348 km; [[Rumùńskô]] 424 km; [[Serbiô]] 164 km; [[Słowackô]] 627 km; [[Słoweniô]] 94 km; [[Ùkrajina]] 128 km, 2,106
== Demografiô ==
* Lëdztwò: 9,827,455 mieszkańców (2025)<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20210812150943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/#people-and-society Hungary] The World Factbook</ref>
* Religie: [[Katolëcczi Kòscół|Rzimsko-katolëcczi Kòscół]] 27.5%, Grecko-katolëcczi 1.7%, jinsze katolëcczé wëznania 0.9%, kalwinizm 9.8%, [[Lëterstwò]] 1.8%, jinsze [[Chrzescëjanizna|chrzescëjańsczé]] (w tim [[prawòsławié]]) 1.6%, jinsze 0.4%, bezbòżnictwò 16.1%, brak òdpòwiédzi w ankece 40.1%<ref name=":1" />
== Pòliticzny system ==
* pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika<ref name=":0" />
* Przédnik kraju: prezydent (Tamás Sulyok), reprezentacëjnô fónkcjô<ref name=":0" />
* Wëkònôwczô władza: rząd z premierã (Péter Magyar) na przódku<ref>[https://2015-2019.kormany.hu/en/doc/the-hungarian-state/the-government-and-commissioners/the-government The Government] Hungarian Goverment</ref>
* Ùstawòdôwczô władza: jednojizbowi parlament - Nôrôdnô Gromada (199 nôleżników, wëbieranëch na 4 lata<ref>[https://www.parlament.hu/en/web/house-of-the-national-assembly/election-of-the-members-of-parliament Electing Members of the National Assembly] Hungarian National Assembly</ref>)
* dëtk: forint (HUF)
== Historiô ==
[[25 gòdnika]] 1000 madżarsczi ksażã Sztefón I kòrónował sã na króla ë pòwstało [[Królestwò Madżarsczi]]. W 1526 Madżarze pòniesli klãska w bitwie pòd Mochaczem, z jej przëczënë pòrénk Madżarsczi dòstał sã pòd władzã jimperium òsmańsczégò, zôpôd pòd władzã [[Mònarchiô Habsburgów|mònarchii Habsburgów]]<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/battle-mohacs Battle of Mohács] EBSCO</ref>. Procëm Aùstrie mioły mol nôrôdne pòwstania: Rakoczego (1703–1711) ë Zymk Lëdów (1848–1849)<ref name=":2">[https://www.idegenvezetok-veszprem.org/en/history-of-hungary.html History of Hungary] Tour guides Veszprém Hungary</ref>, òstateczné w 1867 Madżarskô zwëskałô aùtonomiã ë pòwstałë [[Aùstro-Madżarskô]]<ref name=":3">[https://history.state.gov/countries/hungary A Guide to the United States’ History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Hungary]</ref>. Po I swiatowi wòjnie (1918) wspólne państwò ùstało jistniec ë Madżarskô stałô sã repùblikã<ref>[https://theorangefiles.hu/the-first-hungarian-republic/ The First Hungarian Republic] The Orange Files</ref>. Samòstójnota òstała ùznana na mòcë traktatu z Saint-Germain-en-Laye w 1919<ref name=":3" />. W 1920 krôj znowù stał sã mònarchią, le sledny król (ë czezer Aùstrie) Karól IV nie òstał dopùszczony do władzë a państwã rządzëł regent Miklós Horthy<ref>[https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-wegry,nId,2025161 Węgry] Encyklopedia Interia</ref>. W 1920 na mòcë traktatu z Trianon krôj stracëł òk. 2/3 teritorium<ref name=":2" />. Òbczas II swiatowy wòjnie państwò biotkowało po starnie [[III Rzesza|III Rzeszy]], w 1944 przeszłë na starnã Aliantów. Po II swiatowi wòjnie mioł mol okres kòmùnizmù (m.jin. w 1956 bëłô pòwstanié lëdowe, brutalnie stłumione przez czerwòną armiã), a pò 1989 rokù stały sã demòkraticznym państwã jako Repùblika Madżarsczi<ref name=":2" />. W 2011 przëjãto nową kònstitucëję, dze mionã państwa je Madżarskô<ref>[https://www.parlament.hu/documents/125505/138409/Fundamental+law/ Art. A kònstitucji]</ref>.
== Przepisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Eùropa}}
{{Euro}}
[[Kategòrëjô:Madżarskô| ]]
[[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]]
ohac0csl3sans3eg897df3v8euidli1
Erste Bank Polska
0
7727
197886
185139
2026-05-10T11:43:02Z
Alan ffm
3163
Alan ffm przeniós starnã [[Santander Bank Polska]] do [[Erste Bank Polska]]
185139
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bank Santander Polska.jpg|thumb]]
'''Santander Bank Polska S.A.''' - to je bank w [[Pòlskô|Pòlsce]]. Òn je òd 2001 rokù. Ten bank słëchô w wiôldzim dzélu do [[Szpańskô|szpańsczégò]] karna.
{{stub}}
==Bùtnowé lënczi==
* [http://www.santander.pl/ Santander Bank Polska]
[[Kategòrëjô:Banczi]]
o1ph5pifspw4o0j8tcrd3oriq6j3pew
197888
197886
2026-05-10T11:48:15Z
Alan ffm
3163
197888
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bank Santander Polska.jpg|thumb]]
'''Erste Bank Polska''' - to je bank w [[Pòlskô|Pòlsce]]. Òn je òd 1988 rokù. <!-- Ten bank słëchô w wiôldzim dzélu do [[Szpańskô|szpańsczégò]] karna. -->
{{stub}}
==Bùtnowé lënczi==
* [https://www.santander.pl/ Erste Bank Polska]
[[Kategòrëjô:Banczi w Pòlsce]]
l25hh61vmoqzmsypwgltrumkjw3rd7a
Liberiô
0
7767
197880
197753
2026-05-09T14:00:38Z
DawnyTest
14843
infobox
197880
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò|miono=Repùblika Liberji|gwôsné miono=Republic of Liberia|fana=Flag of Liberia.svg|herb=Coat of arms of Liberia.svg|miono-genitiw=Liberji|mòtto=The love of liberty brought us here<br>(Miłota wòlnosci przëwiodłô nas tuwò)|himn=All Hail, Liberia, Hail!<br>
(Chwała wszëtczim, Liberji chwała!) <center>[[File:Liberia National Anthem.ogg]]</center>|lëdztwò=5,853,949<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/liberia-population/ Liberia Population (2026)] [online], Worldometer [dostęp 2026-05-09] (ang.).</ref>|czasowô cona=0|na karce=Liberia (orthographic projection).svg|jãzëk=anielsczi|stolëca=[[Monrovia]]|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=Joseph Boakai|data ùsôdzenia=26 lëpińca 1847|wiéchrzëzna=111 370|rok=2026|dëtk=liberijsczi dolar|kòd dëtka=LRD|kòd=LR|Internet=.lr|aùtowi kòd=LB|telefón=+231}}
'''Liberiô''' ([[Anielsczi jãzëk|an]]. ''Liberia'') – to je państwò w [[Afrika|Africe]], ze stolëcznym gardã Monrovia. Do 1847 bëła pòd kòntrolã [[Zjednóné Kraje Americzi|Amerikańsczégò]] Kòlonizacëjnegò Towarzëstwa.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Afrika}}
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Afrika]]
pqtt5fb3f7jin5jgr7qr3jkfwuk3cwf
Algieriô
0
11648
197879
196896
2026-05-09T13:37:26Z
DawnyTest
14843
lenczi
197879
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò
|gwôsné miono = al-Jazāʼir
|miono = Algeriô
|miono-genitiw = Algerie
|fana = Flag of Algeria.svg
|herb = National Emblem of Algeria (bronze effect).svg
|na karce = Algeria_-_Location_Map_(2013)_-_DZA_-_UNOCHA.svg
|mòtto = بالشّعب وللشّعب<br> (Z ludu i dlô ludu)
|jãzëk = arabsczi, berbersczi, francësczi
|stolëca = [[Algierë]]
|fòrma państwa = [[repùblika]]
|wiéchrzëzna = 2 381 740
|procent-wòdë =
|lëdztwò = 47,735,685<ref>https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/algeria/#people-and-society The World Factbook</ref> | rok = 2025
|dëtk = Algiersczi dënar | kòd dëtka = DZD
|czasowô cona = +1
|swiãto =
|himn = Kassaman (Przësëgamë) <center>[[Òbrôzk:Kassaman instrumental.ogg]]</center>
|kòd = DZA, DZ
|Internet = .dz
|telefón = 213|Prezydeńt=Abd al-Madżid Tabbun|Premiéra=Sifi Ghrieb|aùtowi kòd=DZ|data ùsôdzenia=5 lëpińca 1962
}}
'''Algieriô''' abò '''Algierskô''' – to je stolemne państwò w nordowi [[Afrika|Africe]], ze stolecznym gardã [[Algiers]]. Algerio je nôwikszim wedle wiéchrzëznë panstwã Afriki.
== Òbaczë téż ==
* [[Algierë]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Afrika}}
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Algieriô]]
meelbh52ei5667o5jrj4z6an5qseyu4
Mònarchiô
0
12389
197884
194436
2026-05-09T22:46:32Z
DawnyTest
14843
/* Azëjô */
197884
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Fałowski1.jpg|mały|Kòróna, symbòl władzy mònarchy]]
'''Mònarchiô''' je [[Fòrma państwa|fòrmã państwa]], chtërnëgo przédnikã je mònarcha (np. król, czezer, ksążã ëtp)<ref name=":0">[https://encyklopedia.interia.pl/historia/slownik-pojec/news-monarchia,nId,1977099 Monarchia] Encyklopedia Interia</ref>.
== Dzysdniowe fòrmy mònarchii ==
* absolutnô mònarchiô – mònarchiô, gdze przédnik ma nieògrańczonã władzã<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-absolutna;3942921.html monarchia absolutna] Encyklopedia PWN</ref>
* kònstitucëjnô mònarchiô – mònarchiô, gdze [[kònstitucjô]] ògrańcza władzã przédnika<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-konstytucyjna;3942923.html monarchia konstytucyjna] Encyklopedia PWN</ref>
* parlameńtarnô mònarchiô – mònarchiô, gdze rząd dzelë władzã z [[Parlameńt|parlameńtã]] ë ògrańcza władzã mònarchy<ref name=":0" />
== Mònarchié na Swiecie ==
[[Òbrôzk:Modern Monarchies.svg|mały|<span style="color:#AA0000;font-weight:;">czerwòny</span> - absolutne mònarchié<br><span style="color:#D45500;font-weight:;">apfelzynowi</span> - kònstitucëjne mònarchié<br><span style="color:#285F27;font-weight:;">zelony</span> - parlameńtarne mònarchié<br><span style="color:#FF00FF;font-weight:;">różewi</span> - plemienne mònarchie<br><span style="color:#FBCE00;font-weight:;">żôłti</span> - ''quasimònarchié'']]
=== Eùropa ===
* [[Andorra]]
* [[Belgijskô]]
* [[Dëńskô]]
* [[Szpańskô]]
* [[Néderlandzkô]]
* [[Liechtenstein]]
* [[Luksembùrg]]
* [[Mònakò]]
* [[Norweskô]]
* [[Szwedzkô]]
* [[Wiôlgô Britanijô]]
* [[Watikan]]
=== Azëjô ===
* [[Saudëjskô Arabijô]]
* [[Bahrajn]]
* [[Bhutan]]
* [[Brunei]]
* [[Japòńskô]]
* [[Jordaniô]]
* [[Kambòdżô]]
* [[Katar]]
* [[Kùwejt]]
* [[Malezjô]]
* [[Òman]]
* [[Tajlandiô]]
* [[Zjednóné Arabsczé Emiratë]]
=== Afrika ===
* [[Eswatini]]
* [[Lesòthò]]
* [[Marokò]]
=== Amerika ===
* [[Antigua i Barbuda]]
* [[Bahamë]]
* [[Belize]]
* [[Grenada]]
* [[Jamajka]]
* [[Kanada]]
* [[Saint Kitts i Nevis]]
* [[Saint Lucia]]
* [[Saint Vincent i Grenadinë]]
=== Australëjô i Òceanijô ===
* [[Aùstralëjô]]
* [[Fidżi]]
* [[Nowô Zelandzkô]]
* [[Òstrowë Salomóna]]
* [[Papùa-Nowô Gwinejô]]
* [[Samoa]]
* [[Tonga]]
* [[Tuvalu]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Fòrmy państwa]]
[[Kategòrëjô:Politika]]
2ruvn50nxbf8uqcet620s5qv1mcnkuw
Santander Bank Polska
0
12886
197887
2026-05-10T11:43:02Z
Alan ffm
3163
Alan ffm przeniós starnã [[Santander Bank Polska]] do [[Erste Bank Polska]]
197887
wikitext
text/x-wiki
#PATRZ [[Erste Bank Polska]]
ep6067pk13ubveyazh00xlifs2j4kev