Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 48 204680 198687 2026-07-06T20:53:50Z Iketsi 3254 [[pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; [[miemiecczi jãzëk|miem.]]→{{jãz.|de}} 204680 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zamek Ksiazat Pomorskich w Szczecinie (widok z wiezy).jpg|mały|[[Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów w Szczecënie|Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów]] w Szczecënie. Szczecëno je nôwikszim gardã, chtëren òbjimô równo pòlskô, jak téż miemieckô definicëjô grańców regionu.]] '''Pòmòrskô''' abò '''Pòmòrzé''' ({{jãz.|de}} ''Pommern''<ref>Miemieckô pòzwa ''Pommern'' ë słowiańsczé pòzwë ''Pòmòrskô'' abò ''Pomorze'' nie pòkrëwają sã całowno; òbaczë karno ''Geògrafijô'' pò wicë informacëji.</ref>, {{jãz.|pl}} ''Pomorze'', {{jãz.|la}} ''Pomerania'') je to [[historëcznô krôjna]] nad pôłniowim pòbrzegù [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrzégò]]. Miono òbéńdë mô [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczi wëprôwodzk]], pòchòdzy òd ''po more'' (< {{jãz.|xpsi}} *po morьje „(krôjna chtërnô sëgô) pò mòrze”)<ref name="Łab">Łabuda, G. et al., ''Historia Pomorza, tom I (do roku 1466), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1969.</ref>. Mieszkańcë krôjnë zwią sã ''[[Pòmòrzónie|Pòmòrzanie]]''. Rozdzélonô midzë [[Miemieckô|Miemiecką]] ë [[Pòlskô|Pòlską]], Pòmòrskô rozcygô sã z grëbsza òd [[Reknica|Reknicë]] kòl [[Strzelewò|Strzelewa]] na zôpadze, przez ùscé [[Òdra|Òdrë]] kòl [[Szczecëno|Szczecëna]] do ùscégò [[Wisła|Wisłë]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]. Nôwikszima pòmòrsczima òstrowama są [[Rana]], [[Ùznojm (òstrów)|Ùznojm]] ë [[Wòlin (òstrów)|Wòlin]]. Òbéńda słëchô do [[Westrzédnoeùropejskô Niżawa|Westrzédnoeùropejsczi Niżawë]]. Nôwikszé gardë krôjnë to [[Gduńsk]], [[Szczecëno]], [[Gdiniô]], [[Kòszalëno]], [[Stôłpskò]] ë [[Stôrgard]] w Pòlsczi, ë [[Strzelewò]] ë [[Grifiô]] w Miemiecczi. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò nie słëchają pòrénkòwé gardë Gduńsk ë Gdiniô do Pòmòrsczi, le do [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòmerelije]]. Òkróm gardów, charakterizëje sã Pòmòrskô bëlnym zalasenim ë rólnyma òbéńdama. Krôjna bëła mòckò dotkłô òbama swiatowima wòjnama ë wëmianama lëdztwa pò [[1945]]. Rolnictwò zajimô w pierszi rédze [[chów|chòwã bëdła]], [[lesnictwò|lestnictwã]], [[rëbaczenié|rëbaczenim]] ë [[ùprawa zbòżégò|ùprawã zbòżégò]]. Téż przemësłowé przerôbianié charnë zwëskiwô na wôżnoce. Òd XIX w. rozwijô sã [[turistika]], òsoblëwò w wëpòczinkòwich môlach wzdługą pòbrzegù. Kluczowé òbrëmia wërobnégò przemësłu to [[òkrãtownictwò]], [[mechanicznô jinżinierijô]], [[cëkrownictwò]] ë [[drzewny przemësł]]. Ùsłeżnotë ë sparłãczony z nimi przemësł stają sã wôżną czãscą òbéńdowi gòspòdarczi, nié bez wesprzënë wëższich szkòłów, z chtërnëch nôstarszi je [[Ùniwersitet w Grifji|Ùniwersitet w Grifii]] jim. Ernsta Moritza Arndta, założony w [[1457]]. == Geògrafijô == === Grańce === [[Òbrôzk:Provinz Pommern 1905.png|mały|Pòmrë w 1905 &mdash; Pòmòrskô pòdle „wąsczégò”, miemiecczégò pòjimaniégò.]] Pòlsczé pòjimanié grańców Pòmòrsczi je baro przëszerné. Żlë zôpadnô grańca miemiecczi czãscë céchëje sã samò, terôbëtnô pòlskô òbéńda zajimô bëlno wikszé òbrëmié, chtërno pòdle Miemców do Pòmòrsczi nie słëchô. Pòrénkòwą greńcã Pòmòrsczi wëznôcziwô rzéka [[Wisła]], pôłniową [[Niéc]] ë [[Warta]]. Region òbjimô tak [[Przédnô Pòmòrskô|Przedną Pòmòrskã]], [[Rana|Ranã]], pòlsczi pas pòbrzegów, [[Kaszëbë]], [[Pòmòrsczé Pòjezerzé]], [[Chełmëńskô Ziemia|Chełmëńskã]] ë [[Krajnô|Krajnã]], ë gardë taczé jak [[Gduńsk]], [[Bëdgòszcz]], [[Torń]], [[Pieła]] czë [[Łącbarg]]. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò je Pòmòrskô jednaczô z [[Pòmrë|Pòmrami]], nierôz w nôszerszi sygù z [[1938]], le równo czãsto bez [[pielskô regencëjô|pielszczi regencëjé]]<ref>''Bertelsmann – Das Neue Universallexikon''. Wissen Media Verlag, Gütersloh/München 2007</ref>. Grańce na pôłniu ë pòrénkù są wic blós arbitralné ë òbstejają sã z objimã [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|władztwa Grifitów]], tak tej tegò co w Pòlsczi sã rôzmieje jako [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]. === Wëdrzatk ë struktura plónu === [[Òbrôzk:NP Vorp. Boddenlandschaft.JPG|mały|left|Brzég Bôłtu na pòrénk òd [[Zingst]].]] Pòmòrskô leżi w pasie pòbrzegów ë pòjezerzów. W regionie òdwôżëwają [[mòrena|mòrenné]] formacëje, wic je tu wiele jezorów a krôjòbrôz je grzëpòwati. Wiôlgô czãsc Pòmòrsczi ni je òdwòdnianô przez wikszé rzéczi, jak [[Òdra]], [[Wisła]] czë [[Łaba]], le przez krótczé rzéczi pòbrzegù, jak [[Reknica]], [[Ùkra]], [[Pôrsãta]], [[Słëpiô]] abò [[Łeba (rzéka)|Łeba]], chtërné wpôdają bezpòstrzédno do Bôłtu. Pòmòrskô brzegòwô liniô je naprocëm nierozwitô. Òbserwëje sã tendencëjã do ji ùprôszczaniégò, równo na skùtk dzejaniégò nôtëralnich jak ë antropògenicznëch czinników. Môłé zatoczi czãsto stają sã jezorama jakò nastãpstwò wërobieniégò sã sztremlëznë. Tak pòwstôłë jezora [[Łebskò]], [[Gardno]], [[Sôrbskò]], [[Wickò (jezoro)|Wickò]], [[Bùkòwò]] abò [[Jamno (jezoro)|Jamno]]. W [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodnëm Parkù „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] mòżnô òbaczëc ten proces: półòstrów [[Fischland-Darß-Zingst]] béł nonej trzema òstrowama Fischland, Darß ë Zingst, a terô stãpniowò zamëkô zatokã [[Darß-Zingster Boddenkette]]. Pòmòrskô je pòkrëtô lasama. [[Tëchòlsczé Bòrë]], [[Miasteckô Pùszczô]], [[Ùkrzańskô Pùszczô]] ë lasë dolënë [[Gwda|Gwdë]] kòl [[Pieła|Piełë]] są to nowikszé lasné zgrëpinë regionu. Òbrobné òbéńdë leżą kòl wikszich gardów. Na terenie Pòmòrsczi je szesc nôrodnëch parków: [[Drawieńsczi Nôrodny Park]], [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodny Park „Tëchòlsczé Bòrë”]], [[Słowinsczi Nôrodny Park]] ë [[Wòlinsczi Nôrodny Park]] w Pòlsczi ë [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodny Park „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] ë [[Nôrodny Park Jasmund|Nôrodny Park „Jasmund”]] w Miemiecczi. Òkróm tegò w regionie je widzec jinszé formë òchronë nôtëralnégò strzodowiska: krôjòbrazowé parczi (np. [[Krôjòbrazowi Park Dolëna Słëpié|Krôjòbrazowi Park „Dolëna Słëpié”]] kòl [[Stôłpskò|Stôłpska]] abò [[Jińsczi Krôjòbrazowi Park]] kòl [[Stôrgard]]u), rezerwatë, òbeńdë chronionégò krôjòbrazu „[[Natura 2000]]” itp. === Historëczné pòdzelenié === [[Òbrôzk:119 Ratusz Głównego Miasta, ob. Muzeum Historyczne ul. Długa 46 nocą Rafał Peplinski.JPG|mały|[[Rôtësz Przédnégò Gardu w Gduńskù|Rôtësz Przédnégò Gardu]] w Gduńskù. Gduńsk je historëczną stolëcą pòrénkòwi czãscë Pòmòrsczi.]] We [[strzédnowiek|strzédnowiekù]] ùsztôłcëł sã pòdzélënk Pòmòrsczi na dwa główné regionë: '''[[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrskã]]''' z [[Gduńsk]]iem, dze mòcni bëło widzec pòlszczé wpłiwë, ë '''[[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]''' ze [[Szczecëno|Szczecënem]], chtërna nalôzłô sã we conie wpłiwów [[Swiãté Césarstwò Rzimsczé|Swiãtégò Césarstwa Rzimsczégò]] ë pòzdze miemiecczich krajów. Òb czas co w Pòlsczi sã rozszlachëje te òbéńdë przë pòmòcë znankòwników, chtërné nacziwają abò jich leżnosc wedle sebie (''Pomorze Wschodnie'', ''Pomorze Zachodnie''), abò jich stolëczné gardë (''Pomorze Gdańskie'' „Gduńsczé Pòmòrzé”, ''Pomorze Szczecińskie'' „Szczecëńsczé Pòmòrzé”), w miemiecczi terminologijé je miono ''Pommern'' brëkòwané blós w òdniesenim do zôpadnégò cządu regionu. Pòrénkòwô Pòmòrskô nazéwô sã ''Pommerellen'', a wic „Môłé Pòmòrskô”. Taczé pòdzelenié rzeszi sã z geòpòliticzną situacëją we strzédnowiekù, czej Zôpadnô Pòmòrskô ùtrzëmała razną samòstójnotã jako '''[[Pòmòrsczé Ksãżstwò]]''', a Pòrénkòwô Pòmòrskô weszło nôprzódka do [[państwò krzëżacczégò zôkonu|państwa krzëżacczégò zôkonu]] a dali &mdash; jako '''[[Królewsczé Prësë]]''' &mdash; do Pòlsczi. Jinszé pòliticzné warënczi doprowadzëłë do ùsztôłceniégò sã różnëch wnitrznich pòdzélënków. W Zôpadny Pòmòrsce bëło długòtrwałé rozbicé na miészé ksãżstwa, chtërné dostôwałë miôna òd ksążëczich sedzbów, jak [[Szczecëńsczé Ksiãżstwò]] abò [[Wòłogòsczé Ksiãżstwò]]. Młodszé pòdzelenié na [[Przédné Pòmrë|Przédné]] ë [[Tilné Pòmrë]] rzeszi sã z rozdzelenim Pòmòrsczégò Ksãżstwa midzë [[Brambòrskô|Brambòrskã]] ë [[Szwedzkô|Szwedzkã]] w [[1637]]. Na pòrénkù rozwinãłë sã etnograficzné regionë, taczé jak [[Kaszëbë]], [[Bòrë (region)|Bòrë]], [[Gòchë]], abò [[Kòcéwskô]]. [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia]] na pògrańczim òbù czãscë Pòmòrsczi je cãżkô do zaklasyfikòwaniégò jako cząd chtërnykòlwiek z nich &ndash; mô dosc skòmplikòwóną historëjã ë wiele razë zmieniôła przënôleżnosc. Slédno òstała sã czãscą [[Pòmrë|Pòmrów]], le utrzëmała kùlturową apartnosc, przëblëżającą jã do Pòrénkòwi Pòmòrsczi. [[Krajnô]] òddzelô Pòmòrskã òd [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]] a [[Wiselné Zëławie]] òd [[Warmiô|Warmié]] ë [[Mazurë|Mazurów]]. Na pôłniowim zôpadze przechôdzô region w [[Lubùskô Zemia|Lubùskã]] ë [[Brambòrskô|Brambòrskã]], a na zôpadze w [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]]. W miemiecczim pòjimanim, na pôłnié òd Pòmrów leżą [[Nowô Marchiô]] (na zôpadze, kòl [[Łącbarg]]a) ë [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô|Nôgrańcznô Marchiô]] (na pòrénkù, kòl [[Pieła|Piełë]]). Drëgô nieczedë je wrechòwanô do Pòmòrsczi téż przez Miemców. === Sprôwné pòdzelenié === W dzysészëznie òdnoszą sã do miona Pòmòrsczi sztërë jednostczi [[sprôwné pòdzelenié|sprôwnégò pòdzeleniégò]] nôwëższégò stãpienia: trzë pòlszczé [[wòjewództwò|wòjewództwa]]: [[kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczé]], [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczé]] ë [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczé]], ë jeden [[stôworné kraje Miemiecczi|stôworny krôj]] w Miemiecczi: [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]], ë téż dwa miemiecczé [[kréz|krezë]]: [[kréz Vorpommern-Greifswald|Vorpommern-Greifswald]] ë [[kréz Vorpommern-Rügen|Vorpommern-Rügen]]. Sprôwné grańce nie pòkrëwają sã równak z historëcznyma ani w pòlsczim, ani w miemiecczim pòjimanim. Czãscë Pòmòrsczi leżą téż we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczëm wòjewództwie]] ([[Pieła]], [[Złotowò]] ë òkòla), [[lubùsczé wòjewództwò|lubùsczëm wòjewództwie]] (òkòlé [[Łącbarg]]a) ë w [[Brambòrskô|Brambòrsczi]] ([[Garc (nad Òdrą)|Garc]] ë [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]). == Dzeje == === 1918–1945 === [[Òbrôzk:German losses after WWI.svg|mały|Terytorialné ùbiwczi Miemiecczi pò pierszi swiatowi wòjnie. [[Wòlny Gard Gduńsk]] je pòznakòwany na zelono.]] Pò [[pierszô swiatowô wòjna|pierszi swiatowi wòjnie]] pòmòrskô òbéńda, dotądka całowno pòd miemiecczim sprôwianim w ramach [[Prësczé Królestwò|Prësczégò Królestwa]], òstała pòdzelonô midzë [[Weimarskô Repùblika|Weimarską Repùblikã]] ë òdtwòrzoną [[Pòlskô Repùblika (1918-1945)|Pòlskã]], z [[Gduńsk|Gduńskã]] jakò [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnym Gardã]] sprôwianym bezpòstrzédno przez [[Liga Nôrodów|Ligã Nôrodów]]. Taczé rozwiązanié problemù pòliticzni przënôleżnotë tegò gardu, równo jak pòwstanié tzw. „[[pòlsczi kòritôrz|pòlsczégò kòritarza]]” z Pòrénkòwi Pòmorsczi, chtëren òddzelôł [[Pòrénkòwé Prësë]] òd òstonëch miemiecczich zemiów, bëłë jednyma z przëczënów bùchù pòstãpny wòjnë dwadzescë lat pòzdze. [[Òbrôzk:Piła rejencja.JPG|mały|left|Dôwny gmach administracëjé prowincëjé [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] w Piele, dzys [[Szkòła Pòlicëjé w Piele|Szkòła Pòlicëjé]]. Stolëmnô architektura bùdinków w centrum gardu je pamiątka pò pòdwëżbie Piełë na òstrzodk lokalnegò sprôwianiégò.]] Prëskô prowincëjô [[Pòmrë]] zmiészëła sã përznã, ò 6,64 km² z krezów: [[bëtowsczi kréz (Prëskô)|bëtowsczégò]], [[lãbòrsczi kréz (Prëskô)|lãbòrsczégò]] ë [[stôłpsczi kréz (Prëskô)|stôłpsczégò]]. To, co òstało sã z prowincëjów [[Zôpadné Prësë]] ë [[pòznańskô prowincëjô|Pòznańsczé]], bëło sparłãczoné w [[1922]] w nową prowincëjã [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] ze stolëcą w [[Pieła|Piele]], chtërnô bëła wcygnãtô do Pòmrów [[1 pazdzérznika]] [[1938]]. Òbéńdë chtërné przëpadłe Pòlsczi zdziejałë w [[1919]] [[pòmòrszczé wòjewództwò (1919–1939)|pòmòrsczé wòjewództwò]]. Jegò stolëcą béł [[Torń]]. Pòlskô czãsc Pòmòrsczi bëła w midzëwòjnowich latach jedną z nôdinamiczni rozwijającëch sã òbéńdów Drëdżi Repùbliczi. W [[1920]] rozsądzono ò bùdownié mòrsczégò pòrtu w [[Gdiniô|Gdinié]]. Ju w [[1923]] wpłënãł do timczasowi howindżi pierszi òceanowi òkrãt [[SS Kentucky]]. Dalszé etapë bùdownié òbjimałë założënk towôrowégò, rëbacczégò, pasażérnégò ë wòjnowégò pòrtu, a téż òkrãtownié. Zëdlënié konstrukcëjé [[wãdżelnô magistrala|wãdżelny magistralë]] w [[1933]], chtërnô sparłãczëła [[Górny Szląsk]] ë westrzédną Pòlskã z nowim pòrtã przecënając côłé pòmòrsczé wòjewództwò (dzys [[banowô liniô 201]]), dało mòżlëwòtã òbjachaniégò Gduńska ë przëczëniło sã do dalszégò rozwicégò gardu ë krôjnë. Ju w [[1934]] bëła Gdiniô nôwikszim pòrtã w Eùropie pòdle wialgoscë przekłôdënkù. [[Òbrôzk:Kazimierz Mastalerz.jpg|175px|mały|[[Kazimierz Mastalerz]] dokazëjący pòlską kònnicą w [[bitwa pòd Krojantama|bitwie pòd Krojantama]]. Nôjôzd w [[Krojantë|Krojantach]] béł brëkòwany w nazistowsczi propagandze dlô wësënieniégò technologòwi przemòdżi Miemiecczi nad Pòlską.]] Pòliticzni status Pòmrów wnitrzno Weimarsczi Repùbliczi nie różnił sã baro òd tegò sprzed wòjnë. Mimò abdikacëjé césarza, sprôwné pòdzelenié kraju òstało blós zdemòkratizowané, z piersza bez ingerencëjé w jistniejący pòrządk. Pòmrë bëłë wic cządã Prësczi, chtërnô bëła terô [[Wòlny Krôj Prëskô|Wòlnym Krajã]] w ramach Repùbliczi. W rezultace wòjnë pòlëchszëł sã równak gòspòdarczi stón i tak nié dëcht bògatégò regionu. Ògleswiatowi krizys miôł tu òsoblëwò cãżczi przechôdënk — wiele inwesticëjów òstało strzëmané a bezrobòcé ùrôstało. Pòrt w [[Szczecëno|Szczecënie]] pòzbéł na wôżnoce, a rozwicé prowincëjé scygnãło. Te czinniczi doprowadzëłë do wzrosceniégò pòdeprzeniégò dlô radikalnich partëjów — zwëkòwò mòcni w òbéńdze [[Miemieckô Nôrodnô Lëdowô Partëjô|DNVP]] ë pòzdze téż [[Nôrodnosocjalistnô Miemieckô Robòtnô Partëjô|NSDAP]], chtërnô w welowanim w [[1933]] zwënégòwała drudżi nôwëższi rezultat (55,3&nbsp;% wszëtczich głosów &mdash; wice bëło blós w Pòrénkòwich Prësach). Pòspół z ùdostanim władzë przez [[nazizm|nazistów]] napòczëłë sã w Pòmrach ùstëgòwania na [[Żëdzë|Żëdów]] ë przësztëlowania do wòjnë, chtërnô bùchła [[1 séwnika]] [[1945]]. „Pòlsczi kòritôrz” òstôł rëchło òpanowany na skùtk technologòwi ë ustôwny przemòdżi miemiecczich sëłów. [[Bitwa ò Hél]] bëła tej nôdłëgszô; [[1 pazdzérznika]] dokazëjący pòlsczima sëłama kòntradmirôł [[Józef Unrug]] rozpòsãdzëł ò pòddanim sã. Pòslédné pùnktë biôtczi strzëmałë jesz do [[3 pazdzérznika]]. Pò ti dace bëło biôtkòwané w Pòmòrsczi ju blós w tacënkù &mdash; jistniała m.in. [[partizana]] (òb. [[Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif"|Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô „Pòmòrsczi Grif”]]). Na pòmòrsczi òbéńdze miałë môl lëczné masowé mòrdë, np. we [[Wiôlgô Piôsznica|Wiôldżi Piôsznicë]] ë w [[Bëdgòszcz]]ë (tzw. [[bëdgoskô krwawô niedzela]]). Ju [[2 séwnika]] béł zrëszony [[Stutthof|kòncentracëjny lager]] w [[Sztutowò|Sztutowie]] z wieloma filiama, m.jin. w Bëdgòszczë, òkolim [[Torń|Tornia]], le téż w [[Stôłpskò|Stôłpskù]] ë [[Szczecëno|Szczecënie]]. === Pò 1945 === [[Òbrôzk:0804 POL GER 0.JPG|mały|Pòlskò-miemieckô grańca na [[Ùznojm]]ie. Ji slédny sztôłt mô nalazłé w [[1951]].]] W [[1945]], pò [[drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnie]] grańca midzë Pòlską ë Miemiecką zjinaczëła sã ë przesënãła ku zôpadowi. Nowô grańca òstała òpiartô na [[liniô Òdra-Nissa|linié Òdra-Nissa]] z niewiôldżim oddżëbanim, cobë [[Szczecëno]] ë [[Swina]] téż przëpadłë Pòlsczi<ref>''Encyklopedia Szczecina. T. I A-O''. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 306-307.</ref>. Bezlëcha całô òbéńda dôwny prowincëjé Pòmrë zaczãła wic słëchac pòlsczim władzom &mdash; pò miemiecczi starnie òstał sã leno ji nôzôpadnéjszi cząd ze [[Strzelewò|Strzelewem]] ë [[Grifiô|Grifią]], sparłãczony z [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]] w jeden [[kraje Miemiecczi Demòkraticzny Repùbliczi|krôj]] (rozrzeszony w [[1951]] w òkrãdżi [[òkrąg Neubrandenburg|Neubrandenburg]], [[òkrąg Rostock|Rostock]] ë [[òkrąg Schwerin|Schwerin]] ë przëwrócony w [[1990]]<ref>Mielke, H., ''Die Auflösung der Länder in der SBZ/DDR: Von der deutschen Selbstverwaltung zum sozialistisch-zentralistischen Einheitsstaat nach sowjetischem Modell 1945–1952'' (= Beiträge zur Wirtschafts- und Sozialgeschichte; Bd. 66), 1995.</ref>). Czãsc przejimniãtô przez Pòlskô òstała zòrganizowanô wprzódk w prowizoriczny [[Òkrąg III — Zôpadnô Pòmòrskô]] ë w [[1946]], z môłima zmianama, w [[szczecëńsczé wòjewództwò (1946-1950)|szczecëńsczé wòjewództwò]]<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/Download;jsessionid=800B9A8AB2019090572BAD628C077E82?id=WDU19460280177&type=2 Dz.Ù. 46.28.177]</ref>. [[Òbrôzk:Muzeum koszalińskie..jpg|mały|left|Miesczé mùzeùm w Kòszalënie. Kòszalëno bëło w miemiecczich czasach stolëcą regencëjé, a pò wòjnie, midzë [[1950]] a [[1998]], stolëcą apartnégò wòjewództwa. [[Jerzy Buzek|Buzkòwô]] sprôwnô reforma rozrzeszëła równak [[kòszalëńsczé wòjewództwò|Kòszalëńscze]] mimò òpiérë lokalny wëcmaniznë.]] Pierszé lata pò wòjnie to czas wiôldżich przemieszczeniów lëdztwa. Wikszi cząd miemiecczich mieszkańców [[wënëkania Miemców pò drëdżi swiatowi wòjnie|òstôł wëwieziony za Òdrã]], temù zalëdzenié [[Przédné Pòmrë|Przédnich Pòmrów]] ùrosło dwùkrotno<ref>Buchholz, W. (red.), ''Pommern''. Siedler, 2002.</ref>. Do Pòmòrsczi doprzëszli zôs wnożniczi z westrzédni Pòlsczi ë [[Kresë|Kresów]], ë téż mùszowi prôcowniczi z òdpòjãtich [[mùszowô prôca|lôgrów prôcë]]<ref>Piskorski, J. M. (red.), ''Pomorze Zachodnie poprzez wieki'', Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999.</ref>, a pòzdze, w ramach [[akcjô „Wisła”|akcjé „Wisła”]], [[Ukrajińcë]]<ref>Sowa, A.L., ''Stosunki polsko-ukraińskie 1939-1947'', Kraków 1998.</ref>, Mimò propagandowich pòstulatów ò pòwroce Pòmòrsczi do „Macerzi” (òb. [[Òdzwëskóné Zemie]]), òpiartich m.in. na bëtnosci w òbéńdze autochtonicznégò słowiańsczégò lëdztwa, wëcmanim z Miemcama wëwiezeni abò zmùszeni do wëjachaniégò bëli téż [[Słowińcë]]<ref>Filip, M., ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012</ref>. Przemieszczenia zrëszëłë Pòrénkòwą Pòmòrskã w miészim stãpieniu ë rzeszëłë sã przede wszëtczim z zniesenim [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnégò Gardu]] [[Gduńsk]]a<ref>Jankowski, T. ''Miasto na furmankach''. „30 dni”. 6 (32), czerwiec 2001.</ref>. Pòspół z pòdzelenim miemiecczégò państwa na apartną [[Miemieckô Federalnô Repùblika|Federalną Repùblikã]] na zôpadze ë [[Miemieckô Demòkraticznô Repùblika|Demòkraticzną Repùblikã]] na pòrénkù, wërobił sã nowi pòliticzny pòrządk, chtëren òbtaksowôł dalszé kawle regionu. Równo w [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Lëdowi Pòlsczi]], jak téż w MDR zaczãto spòsobë [[Józef Stalin|stalinowsczi]] sprôwny ë gòspòdarczi centralizacëjé, ze wszétczima nastãpstwama: ògrańczenim swòjiznë, òrganizacëją prôcë pòdle sowiecczich mùstrów (òsoblëwie w rolnictwie, òb. [[Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft]] ë [[Państwowe Gospodarstwo Rolne]]), centralno planowanym rozbùdowanim [[cãżczi przemësł|cãżczégò przemësłu]], [[kùstrzenié|kùstrzeniama]], wprowadzenim państwòwégò mònopòlu w zamiedznëm hańdlu<ref>Grala, D. T.: Reformy gospodarcze w PRL (1982–1989). Warszawa 2005.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140331085308/http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/wirtschaftswissen/wirtschaftsgeschichte-der-weg-der-ddr-in-den-untergang-11043750.html Wirtschaftsgeschichte: er Weg der DDR in den Untergang]</ref>. Nisczi niw żëcégò doprowadził do oprzéczków ë sztrajków (1953 &ndash; MRD; [[1970]] &ndash; [[Gdyniô]], Gduńsk, Szczecëno) ë założeniégò w [[1980]] w Gduńsku [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Samòstójny Samòsprôwny Warkòwy Zrzeszë „Solidarnosc”]]. Ùstrojowé zjinaczi w Pòlsczi ë sparłãczenié Miemiecczi w jeden krôj a za régã pòliticzné przëkrodzenié òbù państwów, wësłowioné m.in. pòspòlnym nôleżenim do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnijé]] ë òtemkniãcym grańców pòzwôlô na ekònomiczną ë kùlturową współprôcã. Równo Przédné Pòmrë jak i pòlskô Pòmòrskô mùszą równak schwôcëc sã z pòwôżnyma problemama różnëch nôtërów, jak [[migracëjô|wëjéżdżanié młodich]] abò [[bezrobòcé]]. == Ekònomijô == [[Òbrôzk:Brosen_ContainerTerminaGdansk.jpg|mały|Kòntenerowi Terminal w Gduńskù]] Nôwôżniészima wietwiama gòspòdarzënkù w Pòmòrsce je mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë), turistika, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Mòrskô industrëjô skòncentrowónô je przede wszëtczim w nôwikszëch gardach: Gduńskù, Gdini ë Sztetënie. Òkrãtë bùdowóné w pòmòrsczich òkrãtowniach są technologiczno nôbarżi zaawansowónyma produktama [[Ekspòrt|ekspòrtowónyma]] z Pòlsczi Repùbliczi. Turistika rozwijô sã przede wszëtczim nad sztrądã Bôłtu, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza ë niechtërné gardë, np. Gduńsk. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców w Pòmòrsce słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]], [[Mizëzdroje]], [[Sopòt]], [[Ùskô]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé gardë]] * [[Pòmòrsczé wsë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://kpbc.umk.pl/dlibra/docmetadata?id=23486&from=publication Kôrta z 1775 rokù] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrskô| ]] q5bm2q8sm3de4i3u1gecfpnlpy8ie3z 0 1381 204615 201621 2026-07-06T18:33:15Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] 204615 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Miastkò| dopełniacz=Miastka| adjektiw_mask=miastecczi| adjektiw_fem=miasteckô| céch=POL_Miastko_COA_1.svg| fana=POL Miastko flag.svg| karta=| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=bëtowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardno -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Danuta Karaśkiewicz| adres_um=ul.Grunwaldzka 1| kod_poczt_um=77-200 | tel_um=59&nbsp;857-25-42| fax_um=59&nbsp;857-23-68| mail_um=| wiéchrzëzna=15.68| stopniN=54|minutN=01|stopniE=16|minutE=59| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=10 738[| gęstość=1890,5| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=77-200| registracëjné tôfle=GBY| TERYT=6222801064| SIMC=| www=http://www.miastko.pl| }} '''Miastkò''' (we zdrojach: ''Rumzbork'' 1565, ''Rummelsborch'' 1618, ''Stettlin Rummelsburg'' 1628, ''Rummelsburgk'' 1628, ''Rummelsburg'' 1789, ''Ramelsburg'' 1807, ''Rumelsburg'' 1807, ''Miastko'' 1885, ''Miastków'' 1885, ''Mjastko'' (Cenôwa), ''Miastkò'' (Ramułt); [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Miastko'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Rummelsburg'') – gard leżący w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], nad rzéką [[Stëdnica|Stëdnicą]] (lewim dopłiwã [[Wieprzô|Wieprzë]]). Stolëca [[gmina Miastkò|Miastecczi Gminë]]. == Pòłożenié ë statisticzné pòdôwczi == *Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°01' N, dôłgòta - 16°59'E *170 km na nordóst òd [[Szczëtna|Szczëtno]], 52 km na pôłnié òd [[Stôłpskò|Stôłpska]], 39 km na wieczór òd [[Bëtowò|Bëtowa]], 116 km na zudwest òd [[Gduńsk]]a *bez gard przebiégają krajewé dardżi nr 20 i 21 ë bana [[Szczecënkò]] – [[Stôłpskò]] *Lëdztwò: 11 998 (2004) *Wiéchrzëzna: 15,68 km² *Bezrobòcëzna: 13% *Gãstnota lëdztwa: 1959 per./km² * [http://upload.wikimedia.org/wikipedia/csb/6/60/Karta_miastko.jpg gardnô mapa] * [https://web.archive.org/web/20060715021415/http://www.znamirowski.pl/mapy/mapa_miastko.php jinteraktiwnô gardnô mapa] === Lëdztwò Miastka === [[Òbrôzk:Ledztwo w miastku.jpg|center|350px]] === Wse Miastecczi Gminë === *Biôłô ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Biała'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Bial'') *Bòbicëno ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Bobięcino'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Papenzin'') *Chlebòwò ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Chlebowo'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Kornburg'') *Czôrnicô ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Czarnica'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Scharnitz'') *Dolskò ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Dolsko'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Dulzig'') *Dretiń(([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Dretyń'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] Treten'') *Dretink ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Dretynek'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Tretenwalde'') *Gatka ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Gatka'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Gadgen'') *Głodowò ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Głodowo'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Gloddow'') *Komnica ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kamnica'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Kamnitz'') *Kôwcze ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kawcze'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Kaffzig'') *Kòwalewice ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kowalewice'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Julienhof'') *Kwisno ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kwisno'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Gewiesen'') *Lubkòwò ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Lubkowo'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Georgendorf'') *Miôłocëce ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Miłocice'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Falkenhagen'') *Òkunino ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Okunino'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Wocknin'') *Paszeka ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Pasieka) *Piôszczëna ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Piaszczyna'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Reinwasser'') *Pòpòwice ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Popowice'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Puppendorf'') *Przãsëno ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Przęsin'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Hansberg'') *Role ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Role'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Grünwalde'') *Słoszënkò ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Słosinko'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Reinfeld-Hammer'') *Swierzenkò ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Świerzenko'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Klein Schwirsen'') *Swierzno ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Świerzno'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Groß Schwirsen'') *Swieszëno ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Świeszyno'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Schwessin'') *Trzcëno ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Trzcinno'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Rohr'') *Turowò ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Turowo'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Steinau'') *Turskò ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Tursko'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Turzig'') *Wôłdowò ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Wałdowo'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Waldow'') *Wãgòrzënkò ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Węgorzynko'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Vangerin'') *Wiatrołóm ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Wiatrołom'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Viartlum'') *Małô Wôłczô ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Wołcza Mała'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Klein Volz'') *Wiôlgô Wôłczô ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Wołcza Wielka'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Groß Volz'') *Żabno ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Żabno'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Saaben'') == Historëjô == [[Òbrôzk:Rummelsburgwappen.jpg|mały|100px|left|Miastkò - stôri herb]] Miastkò je stôrim słowiańsczim (pòmòrsczim) sedlësczã. Pierszé pisóné dokùmańtë ò miejscowòscë òkreslóny tedë rôz "môłi gard", rôz "[[wies]]" pòchòdają z lat [[1335]], [[1368]], [[1478]], [[1496]] ë [[1506]]. Miastkò nôleżało tedë do pòmòrsczi familëje Maszewsczich (von Massow). W latach [[1616]]-[[1617]] mieszkeńcë zbùntowelë sã procëm Maszewsczim ë pò tim w [[1617]] Miastkò pierszi rôz dostało gardné prawa. W latach [[1628]] ë [[1657]] dwa pòżarë niszczą wiãcy jak 1/3 bùdinków w gardze, a [[26 czerwińca]] [[1719]] trzecy òdżiń niszczi wnet côłi gard (òstają le dwa côłé chëczë!). Chòc Miastkò miało gardné prawa familëjô von Massow wcyg ùwôżała gard jakno swòji miectwò, a w swôre wmieszëwôł sã król [[I. Fridrich Wëlem]] w [[1721]] r. Sztrid zakùńczëł sã wërokã nadwòrnégò sądu w [[Kòszalëno|Kòszalënie]] ([[1781]]). Pierszi rôz w historëji Miastkò stało sã stolëcą [[kréz]]u w [[1843]]. [[26 zélnika]] [[1939]] ògłoszëlë w Miastkù wòjnowi stan. Miastkò przedërchało [[II swiatowô wòjna|wòjnã]] wnet bez wiãkszëch krziwd, ale dobëté [[3 strëmiannika]] [[1945]] bez [[Sowiecka Zrzesz|sowiecczich]] żôłnérzów bëło znikwioné w 70%. Ju [[14 strëmiannika]] [[1945]] òstôł ùtworzony miastkòwsczi kréz. Pò refòrmie z [[1946]] Miastkò nalazło sã w [[szczëceńsczi wòjewództwò|szczëceńsczim wòjewództwie]], a w [[1950]] miastecczi kréz nalazł sã [[kòszalënsczi wòjewództwò|kòszalënsczim wòjewództwie]]. Administracëjnô refòrma w [[1975]] ùmiescëła Miastkò w [[stôłpsczé wòjewództwò|stôłpsczim wòjewództwie]]. W rokù [[1998]] w Miastkù pòwstôł Spòlëznowi Kòmitet Òbarnë Miastecczégò Krézu, ale w slédny refòrmie w [[1999]] Miastkò òstało le gminą i nalazło sã w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]]. * [https://web.archive.org/web/20071020132308/http://e-miastko.pl/galeria/galeria.php?start=0&kategoria=25 historiczné fotografije Miastka] == Stôrodôwnotë == [[Òbrôzk:Miastko_kosciol_NMP.jpg|mały|Miastkò - póznobarokòwô cerczew]] *Póznobarokòwi kòscół wëbudowony w [[1730]] r. W [[1905]] r. do kòscôła béła dobùdowónô wieżô, chtërna w [[1927]] dostaa barokòwi hełm. *Chëcz przë Ribacczi ùlëcë, z [[1905]] r. == Ùczba == * [https://web.archive.org/web/20091119135714/http://www.liceum.miastko.com.pl/ Zbiér Ògólowòsztôłcącëch Szkòłów] * [https://web.archive.org/web/20041129043733/http://www.zsmmiastko.pl/ Zbiér Mechanicznëch Szkòłów] * [https://web.archive.org/web/20110827090447/http://www.zsrckulodzierz.republika.pl/ Zbiér Gbùrzczich Szkòłów w [[Łodzéż|Łodzéżë]] ] * [https://web.archive.org/web/20170426043451/http://www.sp1.miastko.pl/ Spòdlécznô Szkòła Nr 1] * Spòdlécznô Szkòła Nr 2 * [https://web.archive.org/web/20051025051135/http://www.gimnazjum.miastko.pl/ Miastkòwskô Gimnazëjô] == Jinszé informacëje == * Partnersczim gardã Miastka je [[Miemieckô|miemiecczé]] [[:de: Fallingbostel|Fallingbostel]] * Górnomiemiecczé miono Miastka – ''Rummelsburg'', pòdług legendë, pòchôdô òd miona rojbra Rumla, jaczi miôł żëc w dôwnëch czasach w òkòlim dzysdniowégò Miastka. Maszewskô familëjô (von Massow) chcaa dac Rumlowi tak wiôldżi plachc zemi, jaczi ùdô mù sã przejachac na kóniu òd rena do wieczora, żebë le rojber zaprzestôł swòjégò dzejaniô. Na zemi dóny Rumlowi miôł pòwstac Rummelsburg, to je Miastkò. * Z Miastka pòchôdają m.jin. [[aktor]]ka [[Ewa Gawryluk]], [[generał|jenerôł barni]] [[Zbigniew Zalewski]] ë kaszëbsczi [[lëterat]] [https://web.archive.org/web/20070928021044/http://www.zmuda.tk/ Robert Zmùda-Trzebiatowsczi]. == Òbaczë téż == * [[Wieża cësnieniów w Miastkù]] * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Lëteratura == * [[Jan Mordawski]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; tłómaczëlë: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * òficjalnô starna Miastka: [http://www.miastko.pl Miastecki Portal Internetowy] * nieòficjalnô starna gardu: www.miastko.prv.pl * [http://www.rummelsburg.de/index.htm Heimatkreis Rummelsburg in Pommern] * [http://republika.pl/zkpmiastko ZK-P Miastkò] {{Pòmòrsczé krézë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz]] 4ippm5j5ckujneiy1jw7kpczqxx8ops 204617 204615 2026-07-06T18:35:15Z Iketsi 3254 [[pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; [[miemiecczi jãzëk|miem.]]→{{jãz.|de}} 204617 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Miastkò| dopełniacz=Miastka| adjektiw_mask=miastecczi| adjektiw_fem=miasteckô| céch=POL_Miastko_COA_1.svg| fana=POL Miastko flag.svg| karta=| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=bëtowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardno -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Danuta Karaśkiewicz| adres_um=ul.Grunwaldzka 1| kod_poczt_um=77-200 | tel_um=59&nbsp;857-25-42| fax_um=59&nbsp;857-23-68| mail_um=| wiéchrzëzna=15.68| stopniN=54|minutN=01|stopniE=16|minutE=59| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=10 738[| gęstość=1890,5| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=77-200| registracëjné tôfle=GBY| TERYT=6222801064| SIMC=| www=http://www.miastko.pl| }} '''Miastkò''' (we zdrojach: ''Rumzbork'' 1565, ''Rummelsborch'' 1618, ''Stettlin Rummelsburg'' 1628, ''Rummelsburgk'' 1628, ''Rummelsburg'' 1789, ''Ramelsburg'' 1807, ''Rumelsburg'' 1807, ''Miastko'' 1885, ''Miastków'' 1885, ''Mjastko'' (Cenôwa), ''Miastkò'' (Ramułt); {{jãz.|pl}} ''Miastko'', {{jãz.|de}} ''Rummelsburg'') – gard leżący w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], nad rzéką [[Stëdnica|Stëdnicą]] (lewim dopłiwã [[Wieprzô|Wieprzë]]). Stolëca [[gmina Miastkò|Miastecczi Gminë]]. == Pòłożenié ë statisticzné pòdôwczi == *Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°01' N, dôłgòta - 16°59'E *170 km na nordóst òd [[Szczëtna|Szczëtno]], 52 km na pôłnié òd [[Stôłpskò|Stôłpska]], 39 km na wieczór òd [[Bëtowò|Bëtowa]], 116 km na zudwest òd [[Gduńsk]]a *bez gard przebiégają krajewé dardżi nr 20 i 21 ë bana [[Szczecënkò]] – [[Stôłpskò]] *Lëdztwò: 11 998 (2004) *Wiéchrzëzna: 15,68 km² *Bezrobòcëzna: 13% *Gãstnota lëdztwa: 1959 per./km² * [http://upload.wikimedia.org/wikipedia/csb/6/60/Karta_miastko.jpg gardnô mapa] * [https://web.archive.org/web/20060715021415/http://www.znamirowski.pl/mapy/mapa_miastko.php jinteraktiwnô gardnô mapa] === Lëdztwò Miastka === [[Òbrôzk:Ledztwo w miastku.jpg|center|350px]] === Wse Miastecczi Gminë === *Biôłô ({{jãz.|pl}} ''Biała'', {{jãz.|de}} ''Bial'') *Bòbicëno ({{jãz.|pl}} ''Bobięcino'', {{jãz.|de}} ''Papenzin'') *Chlebòwò ({{jãz.|pl}} ''Chlebowo'', {{jãz.|de}} ''Kornburg'') *Czôrnicô ({{jãz.|pl}} ''Czarnica'', {{jãz.|de}} ''Scharnitz'') *Dolskò ({{jãz.|pl}} ''Dolsko'', {{jãz.|de}} ''Dulzig'') *Dretiń(({{jãz.|pl}} ''Dretyń'', {{jãz.|de}} Treten'') *Dretink ({{jãz.|pl}} ''Dretynek'', {{jãz.|de}} ''Tretenwalde'') *Gatka ({{jãz.|pl}} ''Gatka'', {{jãz.|de}} ''Gadgen'') *Głodowò ({{jãz.|pl}} ''Głodowo'', {{jãz.|de}} ''Gloddow'') *Komnica ({{jãz.|pl}} ''Kamnica'', {{jãz.|de}} ''Kamnitz'') *Kôwcze ({{jãz.|pl}} ''Kawcze'', {{jãz.|de}} ''Kaffzig'') *Kòwalewice ({{jãz.|pl}} ''Kowalewice'', {{jãz.|de}} ''Julienhof'') *Kwisno ({{jãz.|pl}} ''Kwisno'', {{jãz.|de}} ''Gewiesen'') *Lubkòwò ({{jãz.|pl}} ''Lubkowo'', {{jãz.|de}} ''Georgendorf'') *Miôłocëce ({{jãz.|pl}} ''Miłocice'', {{jãz.|de}} ''Falkenhagen'') *Òkunino ({{jãz.|pl}} ''Okunino'', {{jãz.|de}} ''Wocknin'') *Paszeka ({{jãz.|pl}} ''Pasieka) *Piôszczëna ({{jãz.|pl}} ''Piaszczyna'', {{jãz.|de}} ''Reinwasser'') *Pòpòwice ({{jãz.|pl}} ''Popowice'', {{jãz.|de}} ''Puppendorf'') *Przãsëno ({{jãz.|pl}} ''Przęsin'', {{jãz.|de}} ''Hansberg'') *Role ({{jãz.|pl}} ''Role'', {{jãz.|de}} ''Grünwalde'') *Słoszënkò ({{jãz.|pl}} ''Słosinko'', {{jãz.|de}} ''Reinfeld-Hammer'') *Swierzenkò ({{jãz.|pl}} ''Świerzenko'', {{jãz.|de}} ''Klein Schwirsen'') *Swierzno ({{jãz.|pl}} ''Świerzno'', {{jãz.|de}} ''Groß Schwirsen'') *Swieszëno ({{jãz.|pl}} ''Świeszyno'', {{jãz.|de}} ''Schwessin'') *Trzcëno ({{jãz.|pl}} ''Trzcinno'', {{jãz.|de}} ''Rohr'') *Turowò ({{jãz.|pl}} ''Turowo'', {{jãz.|de}} ''Steinau'') *Turskò ({{jãz.|pl}} ''Tursko'', {{jãz.|de}} ''Turzig'') *Wôłdowò ({{jãz.|pl}} ''Wałdowo'', {{jãz.|de}} ''Waldow'') *Wãgòrzënkò ({{jãz.|pl}} ''Węgorzynko'', {{jãz.|de}} ''Vangerin'') *Wiatrołóm ({{jãz.|pl}} ''Wiatrołom'', {{jãz.|de}} ''Viartlum'') *Małô Wôłczô ({{jãz.|pl}} ''Wołcza Mała'', {{jãz.|de}} ''Klein Volz'') *Wiôlgô Wôłczô ({{jãz.|pl}} ''Wołcza Wielka'', {{jãz.|de}} ''Groß Volz'') *Żabno ({{jãz.|pl}} ''Żabno'', {{jãz.|de}} ''Saaben'') == Historëjô == [[Òbrôzk:Rummelsburgwappen.jpg|mały|100px|left|Miastkò - stôri herb]] Miastkò je stôrim słowiańsczim (pòmòrsczim) sedlësczã. Pierszé pisóné dokùmańtë ò miejscowòscë òkreslóny tedë rôz "môłi gard", rôz "[[wies]]" pòchòdają z lat [[1335]], [[1368]], [[1478]], [[1496]] ë [[1506]]. Miastkò nôleżało tedë do pòmòrsczi familëje Maszewsczich (von Massow). W latach [[1616]]-[[1617]] mieszkeńcë zbùntowelë sã procëm Maszewsczim ë pò tim w [[1617]] Miastkò pierszi rôz dostało gardné prawa. W latach [[1628]] ë [[1657]] dwa pòżarë niszczą wiãcy jak 1/3 bùdinków w gardze, a [[26 czerwińca]] [[1719]] trzecy òdżiń niszczi wnet côłi gard (òstają le dwa côłé chëczë!). Chòc Miastkò miało gardné prawa familëjô von Massow wcyg ùwôżała gard jakno swòji miectwò, a w swôre wmieszëwôł sã król [[I. Fridrich Wëlem]] w [[1721]] r. Sztrid zakùńczëł sã wërokã nadwòrnégò sądu w [[Kòszalëno|Kòszalënie]] ([[1781]]). Pierszi rôz w historëji Miastkò stało sã stolëcą [[kréz]]u w [[1843]]. [[26 zélnika]] [[1939]] ògłoszëlë w Miastkù wòjnowi stan. Miastkò przedërchało [[II swiatowô wòjna|wòjnã]] wnet bez wiãkszëch krziwd, ale dobëté [[3 strëmiannika]] [[1945]] bez [[Sowiecka Zrzesz|sowiecczich]] żôłnérzów bëło znikwioné w 70%. Ju [[14 strëmiannika]] [[1945]] òstôł ùtworzony miastkòwsczi kréz. Pò refòrmie z [[1946]] Miastkò nalazło sã w [[szczëceńsczi wòjewództwò|szczëceńsczim wòjewództwie]], a w [[1950]] miastecczi kréz nalazł sã [[kòszalënsczi wòjewództwò|kòszalënsczim wòjewództwie]]. Administracëjnô refòrma w [[1975]] ùmiescëła Miastkò w [[stôłpsczé wòjewództwò|stôłpsczim wòjewództwie]]. W rokù [[1998]] w Miastkù pòwstôł Spòlëznowi Kòmitet Òbarnë Miastecczégò Krézu, ale w slédny refòrmie w [[1999]] Miastkò òstało le gminą i nalazło sã w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]]. * [https://web.archive.org/web/20071020132308/http://e-miastko.pl/galeria/galeria.php?start=0&kategoria=25 historiczné fotografije Miastka] == Stôrodôwnotë == [[Òbrôzk:Miastko_kosciol_NMP.jpg|mały|Miastkò - póznobarokòwô cerczew]] * Póznobarokòwi kòscół wëbudowony w [[1730]] r. W [[1905]] r. do kòscôła béła dobùdowónô wieżô, chtërna w [[1927]] dostaa barokòwi hełm. * Chëcz przë Ribacczi ùlëcë, z [[1905]] r. == Ùczba == * [https://web.archive.org/web/20091119135714/http://www.liceum.miastko.com.pl/ Zbiér Ògólowòsztôłcącëch Szkòłów] * [https://web.archive.org/web/20041129043733/http://www.zsmmiastko.pl/ Zbiér Mechanicznëch Szkòłów] * [https://web.archive.org/web/20110827090447/http://www.zsrckulodzierz.republika.pl/ Zbiér Gbùrzczich Szkòłów w [[Łodzéż|Łodzéżë]]] * [https://web.archive.org/web/20170426043451/http://www.sp1.miastko.pl/ Spòdlécznô Szkòła Nr 1] * Spòdlécznô Szkòła Nr 2 * [https://web.archive.org/web/20051025051135/http://www.gimnazjum.miastko.pl/ Miastkòwskô Gimnazëjô] == Jinszé informacëje == * Partnersczim gardã Miastka je [[Miemieckô|miemiecczé]] [[:de: Fallingbostel|Fallingbostel]] * Górnomiemiecczé miono Miastka – ''Rummelsburg'', pòdług legendë, pòchôdô òd miona rojbra Rumla, jaczi miôł żëc w dôwnëch czasach w òkòlim dzysdniowégò Miastka. Maszewskô familëjô (von Massow) chcaa dac Rumlowi tak wiôldżi plachc zemi, jaczi ùdô mù sã przejachac na kóniu òd rena do wieczora, żebë le rojber zaprzestôł swòjégò dzejaniô. Na zemi dóny Rumlowi miôł pòwstac Rummelsburg, to je Miastkò. * Z Miastka pòchôdają m.jin. [[aktor]]ka [[Ewa Gawryluk]], [[generał|jenerôł barni]] [[Zbigniew Zalewski]] ë kaszëbsczi [[lëterat]] [https://web.archive.org/web/20070928021044/http://www.zmuda.tk/ Robert Zmùda-Trzebiatowsczi]. == Òbaczë téż == * [[Wieża cësnieniów w Miastkù]] * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Lëteratura == * [[Jan Mordawski]]: ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; tłómaczëlë: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * òficjalnô starna Miastka: [http://www.miastko.pl Miastecki Portal Internetowy] * nieòficjalnô starna gardu: www.miastko.prv.pl * [http://www.rummelsburg.de/index.htm Heimatkreis Rummelsburg in Pommern] * [http://republika.pl/zkpmiastko ZK-P Miastkò] {{Pòmòrsczé krézë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz]] gwmv5ox33wqtte8f87tdmjg72hxxqji 0 1416 204688 196955 2026-07-06T21:26:37Z Damk519 19805 /* */ 204688 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Bëtowò| dopełniacz=Bëtowa| adjektiw_mask=Bëtowsczi| adjektiw_fem=Bëtowskô| céch=POL_Bytów_COA.svg| fana=POL Bytów flag.svg| karta=POL_Bytów_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=Bëtowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Ryszard Sylka| adres_um=ul.&nbsp;1&nbsp;Maja&nbsp;15| kod_poczt_um=77-100 | tel_um=59&nbsp;822-23-17| fax_um=59&nbsp;822-25-92| mail_um=| wiéchrzëzna=8.72| stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29| wysokość=| rok=2018| lëdztwò=16 992| gęstość=1948,6| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=77-100| registracëjné tôfle=GBY| TERYT=6222801024| SIMC=| www=http://www.bytow.com.pl| commons=Bytów| }} [[Òbrôzk:Betowo_1(17a).jpg|mały|Bëtowò - dôwny krzëżôcczi zómk. Ninia [[Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeùm w Bëtowie]]]] [[Òbrôzk:Betowo_(1618).png|mały|Dôwné Bëtowò, céchùnk Lubinusa z [[1618]] rokù. ]] [[Òbrôzk:Kościół p.w. Św. Jerzego w Bytowie 2012.JPG|mały|Cerkwiô w Bëtowie]] '''Bëtowò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Bytów'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Bütow'', [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkr.]] ''Битів''; w zdrojach: ''Butow'' 1321, ''Bytow'' 1335, ''Byttow'' 1345, ''Bytowo'', ''Bütow''; ''Bétowo'' (Cenôwa)) – krézowi gard w Pòrénkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Bëtowò mô jeden ùrząd dlô gardu ë wiesczi gminë. Òno biwô zwóné stolëca bëtowsczich Kaszëbów<ref>Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. "Sport i Turystyka" Warszawa, 1980, s. 113</ref>. == Pòłożenié == Kòòrdinatë: szérzô - 54°10' N, dôłgòta - 17°30' E. == Pòdôwczi == === Gard === * Wiéchrzëzna gardu: 8.72 km² * Lëdztwò gardu: 16 992 mieszkańców === Gmina === * Wiéchrzëzna gminë: 189 km² * Lëdztwò gminë: 5 800 mieszkańców === Gard ë gmina === * Bùdżetowé wzątczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] * Bùdżetowé wëdôwczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] == Historëjô == Bëtowò bëło czëdes wôżnym gardã w [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia|Lãbòrskò-bëtowsczi Zemi]] jakô béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë brambòrsczi elechtorzë. Gardné prawa mô òd 12 lëpińca 1346. == Słôwny lëdze == * [[Szimón Krofey]] * [[Róman Malek]] * [[Rafał Mohr]] == Stôrodôwnotë == * [[Zómk w Bëtowie|Zómk z kùńca XIV wiekù]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 170 * Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. Monitor Polski rok 1946 nr 44, poz. 85[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19460440085]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/520 Bytów w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg Bytow ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Bëtowò]] 1y652lns798z9f2ptndb17p5vr8citq 204689 204688 2026-07-06T21:31:36Z Damk519 19805 /* */ 204689 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Bëtowò| dopełniacz=Bëtowa| adjektiw_mask=Bëtowsczi| adjektiw_fem=Bëtowskô| céch=POL_Bytów_COA.svg| fana=POL Bytów flag.svg| karta=POL_Bytów_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=Bëtowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Ryszard Sylka| adres_um=ul.&nbsp;1&nbsp;Maja&nbsp;15| kod_poczt_um=77-100 | tel_um=59&nbsp;822-23-17| fax_um=59&nbsp;822-25-92| mail_um=| wiéchrzëzna=8.72| stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29| wysokość=| rok=2018| lëdztwò=16 992| gęstość=1948,6| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=77-100| registracëjné tôfle=GBY| TERYT=6222801024| SIMC=| www=http://www.bytow.com.pl| commons=Bytów| }} [[Òbrôzk:Betowo_1(17a).jpg|mały|Bëtowò - dôwny krzëżôcczi zómk. Ninia [[Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeùm w Bëtowie]]]] [[Òbrôzk:Betowo_(1618).png|mały|Dôwné Bëtowò, céchùnk Lubinusa z [[1618]] rokù. ]] [[Òbrôzk:Kościół p.w. Św. Jerzego w Bytowie 2012.JPG|mały|Cerkwiô w Bëtowie]] '''Bëtowò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Bytów'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Bütow'', [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkr.]] ''Битів''; w zdrojach: ''Butow'' 1321, ''Bytow'' 1335, ''Byttow'' 1345, ''Bytowo'', ''Bütow''; ''Bétowo'' (Cenôwa)) – krézowi gard w Pòrénkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], sedzba mieskò-wiesczi gminë Bëtowò. Leżi na Bëtowsczim Pòjezerzim, nad rzekama Bòrëją ë Bëtówką. == Pòłożenié == Kòòrdinatë: szérzô - 54°10' N, dôłgòta - 17°30' E. == Pòdôwczi == === Gard === * Wiéchrzëzna gardu: 8.72 km² * Lëdztwò gardu: 16 992 mieszkańców === Gmina === * Wiéchrzëzna gminë: 189 km² * Lëdztwò gminë: 5 800 mieszkańców === Gard ë gmina === * Bùdżetowé wzątczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] * Bùdżetowé wëdôwczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] == Historëjô == Bëtowò bëło czëdes wôżnym gardã w [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia|Lãbòrskò-bëtowsczi Zemi]] jakô béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë brambòrsczi elechtorzë. Gardné prawa mô òd 12 lëpińca 1346. == Słôwny lëdze == * [[Szimón Krofey]] * [[Róman Malek]] * [[Rafał Mohr]] == Stôrodôwnotë == * [[Zómk w Bëtowie|Zómk z kùńca XIV wiekù]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 170 * Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. Monitor Polski rok 1946 nr 44, poz. 85[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19460440085]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/520 Bytów w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg Bytow ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Bëtowò]] 3b4a5wkb6x0orpfolxsaalk2r5voa2r 204690 204689 2026-07-06T21:34:02Z Damk519 19805 /* */ 204690 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Bëtowò| dopełniacz=Bëtowa| adjektiw_mask=Bëtowsczi| adjektiw_fem=Bëtowskô| céch=POL_Bytów_COA.svg| fana=POL Bytów flag.svg| karta=POL_Bytów_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=bëtowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=mieskò-wieskô| gmina=Bëtowò| miejska=| bùrméster=Jireneùsz Józef Gòspòdark| adres_um=ul.&nbsp;1&nbsp;Maja&nbsp;15| kod_poczt_um=77-100 | tel_um=59&nbsp;822-23-17| fax_um=59&nbsp;822-25-92| mail_um=| wiéchrzëzna=8.72| stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29| wysokość=| rok=2024| lëdztwò=16 218| gęstość=1859,86 òs./km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=77-100| registracëjné tôfle=GBY| TERYT=6222801024| SIMC=| www=http://www.bytow.com.pl| commons=Bytów| }} [[Òbrôzk:Betowo_1(17a).jpg|mały|Bëtowò - dôwny krzëżôcczi zómk. Ninia [[Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeùm w Bëtowie]]]] [[Òbrôzk:Betowo_(1618).png|mały|Dôwné Bëtowò, céchùnk Lubinusa z [[1618]] rokù. ]] [[Òbrôzk:Kościół p.w. Św. Jerzego w Bytowie 2012.JPG|mały|Cerkwiô w Bëtowie]] '''Bëtowò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Bytów'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Bütow'', [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkr.]] ''Битів''; w zdrojach: ''Butow'' 1321, ''Bytow'' 1335, ''Byttow'' 1345, ''Bytowo'', ''Bütow''; ''Bétowo'' (Cenôwa)) – krézowi gard w Pòrénkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], sedzba mieskò-wiesczi gminë Bëtowò. Leżi na Bëtowsczim Pòjezerzim, nad rzekama Bòrëją ë Bëtówką. == Pòłożenié == Kòòrdinatë: szérzô - 54°10' N, dôłgòta - 17°30' E. == Pòdôwczi == === Gard === * Wiéchrzëzna gardu: 8.72 km² * Lëdztwò gardu: 16 992 mieszkańców === Gmina === * Wiéchrzëzna gminë: 189 km² * Lëdztwò gminë: 5 800 mieszkańców === Gard ë gmina === * Bùdżetowé wzątczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] * Bùdżetowé wëdôwczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] == Historëjô == Bëtowò bëło czëdes wôżnym gardã w [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia|Lãbòrskò-bëtowsczi Zemi]] jakô béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë brambòrsczi elechtorzë. Gardné prawa mô òd 12 lëpińca 1346. == Słôwny lëdze == * [[Szimón Krofey]] * [[Róman Malek]] * [[Rafał Mohr]] == Stôrodôwnotë == * [[Zómk w Bëtowie|Zómk z kùńca XIV wiekù]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 170 * Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. Monitor Polski rok 1946 nr 44, poz. 85[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19460440085]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/520 Bytów w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg Bytow ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Bëtowò]] jh5tozjslv6b8u2pvej1ungbp152eb3 204694 204690 2026-07-06T22:03:43Z Damk519 19805 /* Pòłożenié */ 204694 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Bëtowò| dopełniacz=Bëtowa| adjektiw_mask=Bëtowsczi| adjektiw_fem=Bëtowskô| céch=POL_Bytów_COA.svg| fana=POL Bytów flag.svg| karta=POL_Bytów_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=bëtowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=mieskò-wieskô| gmina=Bëtowò| miejska=| bùrméster=Jireneùsz Józef Gòspòdark| adres_um=ul.&nbsp;1&nbsp;Maja&nbsp;15| kod_poczt_um=77-100 | tel_um=59&nbsp;822-23-17| fax_um=59&nbsp;822-25-92| mail_um=| wiéchrzëzna=8.72| stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29| wysokość=| rok=2024| lëdztwò=16 218| gęstość=1859,86 òs./km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=77-100| registracëjné tôfle=GBY| TERYT=6222801024| SIMC=| www=http://www.bytow.com.pl| commons=Bytów| }} [[Òbrôzk:Betowo_1(17a).jpg|mały|Bëtowò - dôwny krzëżôcczi zómk. Ninia [[Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeùm w Bëtowie]]]] [[Òbrôzk:Betowo_(1618).png|mały|Dôwné Bëtowò, céchùnk Lubinusa z [[1618]] rokù. ]] [[Òbrôzk:Kościół p.w. Św. Jerzego w Bytowie 2012.JPG|mały|Cerkwiô w Bëtowie]] '''Bëtowò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Bytów'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Bütow'', [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkr.]] ''Битів''; w zdrojach: ''Butow'' 1321, ''Bytow'' 1335, ''Byttow'' 1345, ''Bytowo'', ''Bütow''; ''Bétowo'' (Cenôwa)) – krézowi gard w Pòrénkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], sedzba mieskò-wiesczi gminë Bëtowò. Leżi na Bëtowsczim Pòjezerzim, nad rzekama Bòrëją ë Bëtówką. == Pòłożenié == Kòòrdinatë: szérzô - 54°10' N, dłużawa - 17°30' E. == Pòdôwczi == === Gard === * Wiéchrzëzna gardu: 8.72 km² * Lëdztwò gardu: 16 992 mieszkańców === Gmina === * Wiéchrzëzna gminë: 189 km² * Lëdztwò gminë: 5 800 mieszkańców === Gard ë gmina === * Bùdżetowé wzątczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] * Bùdżetowé wëdôwczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] == Historëjô == Bëtowò bëło czëdes wôżnym gardã w [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia|Lãbòrskò-bëtowsczi Zemi]] jakô béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë brambòrsczi elechtorzë. Gardné prawa mô òd 12 lëpińca 1346. == Słôwny lëdze == * [[Szimón Krofey]] * [[Róman Malek]] * [[Rafał Mohr]] == Stôrodôwnotë == * [[Zómk w Bëtowie|Zómk z kùńca XIV wiekù]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 170 * Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. Monitor Polski rok 1946 nr 44, poz. 85[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19460440085]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/520 Bytów w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg Bytow ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Bëtowò]] oubu5rflvnpsb2jpxh2fpd6f4uxd2lb 204695 204694 2026-07-06T22:04:21Z Damk519 19805 /* Gard */ 204695 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Bëtowò| dopełniacz=Bëtowa| adjektiw_mask=Bëtowsczi| adjektiw_fem=Bëtowskô| céch=POL_Bytów_COA.svg| fana=POL Bytów flag.svg| karta=POL_Bytów_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=bëtowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=mieskò-wieskô| gmina=Bëtowò| miejska=| bùrméster=Jireneùsz Józef Gòspòdark| adres_um=ul.&nbsp;1&nbsp;Maja&nbsp;15| kod_poczt_um=77-100 | tel_um=59&nbsp;822-23-17| fax_um=59&nbsp;822-25-92| mail_um=| wiéchrzëzna=8.72| stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29| wysokość=| rok=2024| lëdztwò=16 218| gęstość=1859,86 òs./km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=77-100| registracëjné tôfle=GBY| TERYT=6222801024| SIMC=| www=http://www.bytow.com.pl| commons=Bytów| }} [[Òbrôzk:Betowo_1(17a).jpg|mały|Bëtowò - dôwny krzëżôcczi zómk. Ninia [[Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeùm w Bëtowie]]]] [[Òbrôzk:Betowo_(1618).png|mały|Dôwné Bëtowò, céchùnk Lubinusa z [[1618]] rokù. ]] [[Òbrôzk:Kościół p.w. Św. Jerzego w Bytowie 2012.JPG|mały|Cerkwiô w Bëtowie]] '''Bëtowò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Bytów'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Bütow'', [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkr.]] ''Битів''; w zdrojach: ''Butow'' 1321, ''Bytow'' 1335, ''Byttow'' 1345, ''Bytowo'', ''Bütow''; ''Bétowo'' (Cenôwa)) – krézowi gard w Pòrénkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], sedzba mieskò-wiesczi gminë Bëtowò. Leżi na Bëtowsczim Pòjezerzim, nad rzekama Bòrëją ë Bëtówką. == Pòłożenié == Kòòrdinatë: szérzô - 54°10' N, dłużawa - 17°30' E. == Pòdôwczi == === Gard === * Wiéchrzëzna gardu: 8.72 km² * Lëdztwò gardu: 16 216 mieszkańców === Gmina === * Wiéchrzëzna gminë: 189 km² * Lëdztwò gminë: 5 800 mieszkańców === Gard ë gmina === * Bùdżetowé wzątczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] * Bùdżetowé wëdôwczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] == Historëjô == Bëtowò bëło czëdes wôżnym gardã w [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia|Lãbòrskò-bëtowsczi Zemi]] jakô béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë brambòrsczi elechtorzë. Gardné prawa mô òd 12 lëpińca 1346. == Słôwny lëdze == * [[Szimón Krofey]] * [[Róman Malek]] * [[Rafał Mohr]] == Stôrodôwnotë == * [[Zómk w Bëtowie|Zómk z kùńca XIV wiekù]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 170 * Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. Monitor Polski rok 1946 nr 44, poz. 85[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19460440085]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/520 Bytów w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg Bytow ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Bëtowò]] 5u3wbx7e2ak17ycdggr6m8jinxov63b 204696 204695 2026-07-06T22:04:37Z Damk519 19805 /* Gard */ 204696 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Bëtowò| dopełniacz=Bëtowa| adjektiw_mask=Bëtowsczi| adjektiw_fem=Bëtowskô| céch=POL_Bytów_COA.svg| fana=POL Bytów flag.svg| karta=POL_Bytów_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=bëtowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=mieskò-wieskô| gmina=Bëtowò| miejska=| bùrméster=Jireneùsz Józef Gòspòdark| adres_um=ul.&nbsp;1&nbsp;Maja&nbsp;15| kod_poczt_um=77-100 | tel_um=59&nbsp;822-23-17| fax_um=59&nbsp;822-25-92| mail_um=| wiéchrzëzna=8.72| stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29| wysokość=| rok=2024| lëdztwò=16 218| gęstość=1859,86 òs./km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=77-100| registracëjné tôfle=GBY| TERYT=6222801024| SIMC=| www=http://www.bytow.com.pl| commons=Bytów| }} [[Òbrôzk:Betowo_1(17a).jpg|mały|Bëtowò - dôwny krzëżôcczi zómk. Ninia [[Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeùm w Bëtowie]]]] [[Òbrôzk:Betowo_(1618).png|mały|Dôwné Bëtowò, céchùnk Lubinusa z [[1618]] rokù. ]] [[Òbrôzk:Kościół p.w. Św. Jerzego w Bytowie 2012.JPG|mały|Cerkwiô w Bëtowie]] '''Bëtowò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Bytów'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Bütow'', [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkr.]] ''Битів''; w zdrojach: ''Butow'' 1321, ''Bytow'' 1335, ''Byttow'' 1345, ''Bytowo'', ''Bütow''; ''Bétowo'' (Cenôwa)) – krézowi gard w Pòrénkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], sedzba mieskò-wiesczi gminë Bëtowò. Leżi na Bëtowsczim Pòjezerzim, nad rzekama Bòrëją ë Bëtówką. == Pòłożenié == Kòòrdinatë: szérzô - 54°10' N, dłużawa - 17°30' E. == Pòdôwczi == === Gard === * Wiéchrzëzna gardu: 8.72 km² * Lëdztwò gardu: 16 218 mieszkańców === Gmina === * Wiéchrzëzna gminë: 189 km² * Lëdztwò gminë: 5 800 mieszkańców === Gard ë gmina === * Bùdżetowé wzątczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] * Bùdżetowé wëdôwczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] == Historëjô == Bëtowò bëło czëdes wôżnym gardã w [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia|Lãbòrskò-bëtowsczi Zemi]] jakô béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë brambòrsczi elechtorzë. Gardné prawa mô òd 12 lëpińca 1346. == Słôwny lëdze == * [[Szimón Krofey]] * [[Róman Malek]] * [[Rafał Mohr]] == Stôrodôwnotë == * [[Zómk w Bëtowie|Zómk z kùńca XIV wiekù]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 170 * Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. Monitor Polski rok 1946 nr 44, poz. 85[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19460440085]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/520 Bytów w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg Bytow ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Bëtowò]] cv9l2uewwsx87vtkkyjeffnpab4s66g 204697 204696 2026-07-06T22:06:15Z Damk519 19805 /* Gmina */ 204697 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Bëtowò| dopełniacz=Bëtowa| adjektiw_mask=Bëtowsczi| adjektiw_fem=Bëtowskô| céch=POL_Bytów_COA.svg| fana=POL Bytów flag.svg| karta=POL_Bytów_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=bëtowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=mieskò-wieskô| gmina=Bëtowò| miejska=| bùrméster=Jireneùsz Józef Gòspòdark| adres_um=ul.&nbsp;1&nbsp;Maja&nbsp;15| kod_poczt_um=77-100 | tel_um=59&nbsp;822-23-17| fax_um=59&nbsp;822-25-92| mail_um=| wiéchrzëzna=8.72| stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29| wysokość=| rok=2024| lëdztwò=16 218| gęstość=1859,86 òs./km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=77-100| registracëjné tôfle=GBY| TERYT=6222801024| SIMC=| www=http://www.bytow.com.pl| commons=Bytów| }} [[Òbrôzk:Betowo_1(17a).jpg|mały|Bëtowò - dôwny krzëżôcczi zómk. Ninia [[Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeùm w Bëtowie]]]] [[Òbrôzk:Betowo_(1618).png|mały|Dôwné Bëtowò, céchùnk Lubinusa z [[1618]] rokù. ]] [[Òbrôzk:Kościół p.w. Św. Jerzego w Bytowie 2012.JPG|mały|Cerkwiô w Bëtowie]] '''Bëtowò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Bytów'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Bütow'', [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkr.]] ''Битів''; w zdrojach: ''Butow'' 1321, ''Bytow'' 1335, ''Byttow'' 1345, ''Bytowo'', ''Bütow''; ''Bétowo'' (Cenôwa)) – krézowi gard w Pòrénkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], sedzba mieskò-wiesczi gminë Bëtowò. Leżi na Bëtowsczim Pòjezerzim, nad rzekama Bòrëją ë Bëtówką. == Pòłożenié == Kòòrdinatë: szérzô - 54°10' N, dłużawa - 17°30' E. == Pòdôwczi == === Gard === * Wiéchrzëzna gardu: 8.72 km² * Lëdztwò gardu: 16 218 mieszkańców === Gmina === * Wiéchrzëzna gminë: 197,44 km² * Lëdztwò gminë: 24 831 mieszkańców === Gard ë gmina === * Bùdżetowé wzątczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] * Bùdżetowé wëdôwczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]] == Historëjô == Bëtowò bëło czëdes wôżnym gardã w [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia|Lãbòrskò-bëtowsczi Zemi]] jakô béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë brambòrsczi elechtorzë. Gardné prawa mô òd 12 lëpińca 1346. == Słôwny lëdze == * [[Szimón Krofey]] * [[Róman Malek]] * [[Rafał Mohr]] == Stôrodôwnotë == * [[Zómk w Bëtowie|Zómk z kùńca XIV wiekù]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 170 * Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. Monitor Polski rok 1946 nr 44, poz. 85[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19460440085]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/520 Bytów w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg Bytow ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Bëtowò]] 5ligw7fmkzfvq9nz0w4nkjr8o7z2l5e 0 1448 204693 204312 2026-07-06T21:45:48Z Rabùszniczka 19710 Zmieniła jem stil na barżi encyklopediczny. Dali je twuò wiele do robòtë. Nót je ùsôdzec part ò historii, geògrafii i kùlturze Kaszëb(DOCH), òd nowa napisac ò gòspòdarce. 204693 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:CSB Flag.svg|mały|Kaszëbskô fana. |196x196px]] [[Òbrôzk:Kaszëbsczi Herb.png|mały|239x239px|Herb Kaszëb.]] '''Kaszëbë''' abò '''Kaszëbskô''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszuby'', {{jãz.|la}} ''Cassubia''<ref>[http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/904 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III]</ref>, {{jãz.|de}} ''Kaschubei'' abò ''Kaschubien'') – kùlturowi i etnograficzny región leżący nad sztrądã pôłniowégò [[Bôłt]]u, part [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. Aùtochtonicznymi mieszkańcama ti zemi są [[Kaszëbi]] (pòtomkòwie [[Pòmòrzónie|Pòmòrzanów]]), chtërny ùżiwają [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi mô w [[Pòlskô|Pòlsce]] òd 2005 rokù sztatus [[Òbéndowi jãzëk|regionalnégò jãzëka]]<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20050170141 Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym]</ref>. Dzysdnia nen región òbjimô pòwiôtë: [[Kartësczi kréz|kartësczi]], [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczi]], [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczi]], [[Pùcczi kréz|pùcczi]], [[Gduńsczi kréz|gduńsczi]], [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczi]], [[Stôłpsczi kréz|stôłpsczi]], [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczi]], [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczi]], [[Chònicczi kréz|chònicczi]] a téż gardë: [[Gdiniô|Gduńsk]], [[Gdiniô|Gdiniã]] i [[Sopòt]]<ref>[https://kaszebsko.com/mapa-kaszub ''Kôrta Kraju Kaszëbów / Mapa Kaszub | Kaszëbskô Jednota''] [online], kaszebsko.com [przëstãp 2021-03-23]. </ref>. == Pòdzélënk Kaszëbsczi na regionë == Bënë dzysdniowi Kaszëbsczi je mòżlëwé wëapartnic 5 kùlturno-jãzëkòwëch regionów: 1. '''[[Norda]]''' – tradicyjnô òbéńda nordowòkaszëbsczich dialektów (krézë: pùcczi, wejrowsczi, lãbòrsczi) 2. '''Westrzódk''' – tradicyjnô òbéńda westrzédnokaszëbsczich dialektów ([[Kartësczi kréz]]) 3. '''Pôłnié''' – tradicëjnô òbéńda pôłniowòkaszëbsczich dialektów (dzélowò krézë: kòscersczi, chònicczi, tëchòlsczi) 4. '''Zôpôd''' – òbéńda chtërnô przed [[II Swiatowô Wòjna|II Swiatową Wòjną]] słëcha do Miemiecczi, a pò ny òsta przëznónô Pòlsczi Lëdowi Repùblice. Kaszëbi nie są tam procentowò tak trójną miészëzną jak na Nordze, Westrzódkù ë Pôłnim (dzélowò kréze: Lãbòrg, Bëtowò) 5. '''Trzëgard''' – aglomeracëjô Gduńska, Gdini i Sopòtu. Jesz na zôczątkù XX-gò stolatégò jistniałë tam aùtochtoniczné dialektë kaszëbsczé: nordowòpòrénkòwé- wiôlgòkacczi, witomińsczi, sopòcczi; i pôłniowòpòrénkòwé: òlëwsczi, brzezënsczi, matarnsczi. == Greńce Kaszëbsczi == [[Òbrôzk:Kôrta Kraju Kaszëbów.jpg|mały|227x227px|Kôrta Kraju Kaszëbów-aut.K.Ruda i M.Mayer]] Wëznaczenié greńców Kaszëbsczi je dosc problematiczną rzeczą, bò w ùszłoce Kaszëbskô nie bëła nigdë òbéńdą òkresloną administracyjno (w procëmnoce np. do Zôpadny czë Pòrénkòwi Pòmòrsczi). Drãgòscë dodôwô fakt, że greńce òbéndë zwóny "Kaszëbskô" przesëwałë sã w cygù stalatów na pòrénk. Czej w [[1238]] r. miono krôjnë "Cassubia" pòjawiło sã pierszi rôz w dokùmeńtach, òbjima òna dzél Zôpadny Pòmòrsczi. W tich czasach [[Słowiónie|Słowianie]] z Pòrénkòwi Pòmòrsczi definitiwno nie mianowelë sã "Kaszëbama". Wespólnym mionã Nadbôłtowëch Słowianów midzë [[Wisła|Wisłą]] a [[Òdora|Òdrą]] bëło "Pòmòrzanie". [[Gerard Labùda]] (1991) napisôł równak, że na Pòmòrzu utwòrzëło są le jedno miono dlô zemi i lëdzy – Kaszëbë, ''Kaszuby''. Ten autor pisze téż, że na pòrénk wãdrowa dësza kaszëbiznë (jãzëk i zwëk), a nie kaszëbsczi lëdze, chòc tak niejedni to zmiłkòwò òpisywają. W 1880 rokù [[Wejrowò]] bëło ùznóny za stolëcã Kaszëbsczi Zemi. Dejade dzysô to prawie dzél Pòrénkòwi Pòmòrsczi je nôczãscy mianowóny "Kaszëbskô", sztërkama no miono je téż rozcygóné na pòrénkòwé zemie Zôpadny Pòmòrsczi (òkòlé [[Bëtowò|Bëtowa]], [[Lãbòrg]]a, [[Leba|Lebë]]). Dosc pòpùlarnym pòzdrzatkã je sfòrmùłowanié, że: "Kaszëbskô je tam, dze mieszkają (w grëpie) [[Kaszëbi]]". Próbë wëznaczeniô greńców Kaszëbsczi dokònôł [[Jan Mòrdawsczi]] w prôcë: "Geògrafia dzysészëch Kaszëbów" (1999). Do Kaszëbsczi zarechòwôł òn zemie, we chtërnëch wedle badérowaniów socjologów przënômni 1/3 lëdztwa są òsobë czëjącé sã Kaszëbama, abò dze mieszkô zacht wielëna Kaszëbów (je to przëtrôfk w trzech gardach: w [[Gduńsk|Gduńskù]], [[Gdiniô|Gdini]] ë [[Sopòt|Sopòtach]]). Wedle taczich kriteriów teritorium Kaszëbsczi òbjimô wiéchrzëznã kòl 6 200&nbsp;km² w [[gmina]]ch [[Wòjewództwo pòmòrsczé|pòmòrsczégò wòjewództwa]], a òsoblëwò: * '''[[Pùcczi kréz]]''': 1. Gard [[Hél]], 2. Gard [[Jastarniô]], 3. Gard [[Pùck]], 4. Gard [[Wiôlgô Wies]], 5. [[Gmina Kòsôkòwò]], 6. [[Gmina Krokòwa]], 7. [[Gmina Pùck]]. * '''[[Wejrowsczi kréz]]''': 1. Gard [[Réda]], 2. Gard [[Rëmiô]], 3. Gard [[Wejrowò]], 4. [[Gmina Chòczewò]] – part, 5. [[Gmina Gniewino]], 6. [[Gmina Lëniô]], 7. [[Gmina Lëzëno]], 8. [[Gmina Łãczëce]], 9. [[Gmina Szëmôłd]], 10. [[Gmina Wejrowò]]. * '''[[Lãbòrsczi kréz]]''' – part: 1. [[Gmina Céwice]] – part. 2. [[Nowô Wies]] 3. [[Gmina Wickò]] 4. [[Łeba|Gmina Łeba]] * '''[[Bëtowsczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Bëtowò]] ë [[Gmina Bëtowò]], 2. [[Gmina Czôrnô Dãbrówka]], 3. [[Gmina Lëpnica]], 4. [[Gmina Parchòwò]], 5. [[Gmina Tëchòmié]]. * '''[[Kartësczi kréz]]''': 1.Gard [[Kartuzë]] ë [[Gmina Kartuzë]], 2.Gard [[Żukòwò]] ë [[Gmina Żukòwò]], 3.[[Gmina Chmielno]], 4.[[Gmina Przedkòwò]], 5.[[Gmina Sëlëczëno]], 6.[[Gmina Srôkòjce]], 7.[[Gmina Somònino]]. * '''[[Kòscérsczi kréz]]''': 1. Gard [[Kòscérzëna]], 2. [[Gmina Kòscérzëna]], 3. [[Gmina Dzemiónë]], 4. [[Gmina Kôrsëno]] – part, 5. [[Gmina Lëpùsz]], 6. [[Gmina Nowô Karczma]] – part * '''[[Chònicczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Brusë]] ë [[Gmina Brusë]], 2. [[Gmina Chònice]] – nordowi part, 3. [[Gmina Kònarzënë]]. * [[Człëchòwsczi kréz]] – part: 1. [[Gmina Przechlewò]] – part. * '''Gard [[Gduńsk]]''', '''Gard [[Gdiniô]]''', '''Gard [[Sopòt]]''' Pòlemikã móże rodzëc sprawa teroczasnégò teritorialnégò òbjimù Kaszëbów. Òstało przëjãté, że: * drëżéń Kaszëbów robi na òbéńda Pòmòrzô, na chtërny na co dzéń, w miészim abò wikszim stãpniu, pòtrzebòwóny je [[kaszëbsczi jãzëk]]; * za Kaszëbë je przëjãtô òbéńda, na jaczi lëdze rechùjącé sã do ti spòlëznë robią przënômni trzecy dzél môlowégò lëdztwa i ten, dze nimò niewiôldżégò procenta w òbrëmienim dónégò zalëdzeniô wielota Kaszëbów je wiôlgô (np. we Gduńsku i Sopòce); No slédné kriterium pòzwòli, mòżebno, przesënąc greńce teroczasnëch Kaszëbów na zôchód, jakò że są znaczi, że w stronach pod [[Słëpsk]]iem procent [[Kaszëbi|Kaszëbów]] i swiąda kaszëbskòscë nëch terenów je znaczącô.[[Òbrôzk:Gdunsk_5.jpg|mały|Katédra w Gduńskù-Òlëwie, môl pòchòwaniô ksyżeców Pòrénkòwi Pòmòrsczi]][[Òbrôzk:Porenkowo_Pomorsko_1.png|mały|Kôrta Pòrénkòwi Pòmòrsczi z zaznaczenim dzysdniowi kaszëbsczi òbéndë ôs dôwny zemi Słowińców]] == Ekònomijô == [[Òbrôzk:Mechelinki, łódź rybacka.jpg|mały|left|[[Bôt]]]] Nôwicy lëdzy robi w sferze ùsłëgów. Wôżnéma wietwiama gòspòdarzënkù Kaszëb są: turistika, mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë),bùdowizna, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Kaszëbi są téż bëlnyma stolôrzama i piekôrzama. Turistika rozwijô sã nad sztrądã [[Bôłt]]u, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza i niechtërné gardë, np. [[Gduńsk]]. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]] i [[Sopòt]]. Niejedné rastauracëje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników kaszëbsczé smaczczi: wãgòrzową zupã, [[czarwina|czarwinã]], [[plińce]] i jin. Mòże liczëc, że w przińdnëch latach wczasowëch chëczów ë agrokwatérów bãdze na Kaszëbach wicy. == Stón i òchróniô òkrãżégò == [[Òbrôzk:Phytoplankton bloom in the Baltic Sea (July 3, 2001).jpg|mały|Planktón na Bôłce òb lato 2001 rokù]] Jesz na zôczątkù lat dzewiãcdzesątych XX wiekù, z wëszłotë dzejnotë człowieka, na mòcno zagòspòdarzonëch òbéńdach Kaszëbów i przëlégłégò do nich [[Bôłt]]u bëłë w niebezpiekù wszëtczé dzélëczi òkrążégò, a òsoblëwò: hidrosfera, atmòsfera, wiérzk zemi, roscënizna i zwiérzãcy swiat. W wszelejaczich zakładach i chëczowëch gòspòdarztwach pòwstôwało wiele jindustriowégò i kòmùnalnégò sztokù, z chtërnégò znaczny dzél nie béł òbczëszcziwóné. Szkòdzało ùżëwanié w gbùrzenim wiôldzich miôrków szutów ë pestëcydów, ale téż z wëszłotë niegwôscëwégò zabezpieczeniô kòmùnalnégò i jindustriowégò sztokù doszło do tegò, że baro lëchi béł sanitarny stón rzéków, jezór a stëdni. W Stãgłi Wisle wszëtczé pòbiéróné próbczi wòdë bëłë za klasą czëstoscë fizykòchemiczné, a w 57% biologòwi. Mòcno zaczapóné bëłë: [[Reduniô]] a [[Wisła]] (Zgniłô Wisła), chtërné dotëgòwałë kòl 7000 hm³ sztokù na rok (100% wòdów III klasë czëstoscë fizykòchemiczné i 100% wòdów pòzaklasowëch biologòwò), a z jezór – Grabòwsczé, Karczemné, Klôsztórné, Garczin, Tëchómsczé i jinszi. Sanitarny stón wòdë pòbiéróné przez lëdztwò z wòdoprowôdników i ze stëdniów béł co sztërk lëchi. Stëdnie pùbliczné bëłë zaczapóné jaż w 80%. Trójmiescé, w chtërnym mieszkô wicy jak 750 000 lëdzy i mòcno rozwity je jindustrëjô, brëkùje baro wiele wòdë. Dłudżi czas bez ògrańczeniów bëłë wëzwëskiwónë pòdzémné wòdë. Przez przezmiarã eksploatacëji bëłë òne w znacznym gradze pòwëbieróné. Narëszonô bëła równowôga hidrologòwô. Pòd [[Gduńsk|Gduńskã]] i jegò òkòlém zrobił sã głãbòczi dół òbniżëniowi ò wiéchrzëznie bez mała 300&nbsp;km². Wòdë rzéków, chtërné mają wiele związków chemicznëch i w wiele za môłym gradze biologòwò òbczëszczoné kòmùnalné sztok, docérają do mòrza. Przez to òstała mòcno zatrëtô [[Gduńskô Hôwinga]]. Wiôldżi kwantum bakcylów glótowëch,chtërné ùnôszłë sã w wòdze ùniemòżniwało branié kąpiélë. We Władisławòwie – w czerënkù pôłniowò-pòrénszim òd pòrtu, w Nowim Pòrce i w [[Gdiniô|Gdini]] Òrłowie òd 64% do 92% pòbiérónëch próbków wòdë bëło za klasą abò w III klasë czëstoscë. Wiele kąpielëszczów mùszało bëc zamkłé. Tak bëło kòl [[Bôłt]]u w [[lëpińc]]u 2018 r. Òrganicznô materëjô a téż azot i fòsfór docérają do mòrza za pòstrzédzëzną rzéków. Ta rzôdzëzna, a téż wlewë òceanicznëch wòdów do [[Bôłt]]u i zmianë temperaturë wòdë prowadzą do periodnégò spôdaniégò abò rostu biomasë roscënów i zwiérzãtów w Gduńsczi Hôwindze i w ji sąsedztwie. W ùbògaconëch przez azot i fòsfór mòrzczich wòdach òsoblewò mòcno rozwijô sã planktón. Przez to na zôczątkù rosce kwantum òrganizmów, chtërné nim sã żëwią. Równak z czasã planktón sã tak rozrodzywô, że rëbë i jiné zwiérzãta nie są w sztãdze gò w całosce skònsumòwac. Nieżëwi planktón, chtëren òpôdô, przez dëgòwanié bakcylów rozkłôdô sã. Przez tã rzôdzëznã zmiésziwô sã kwantum krzisenia, a na dnie zjawiwô sã sarkòwòdzyk, chtëren trëje i wiele ôrtów rëbów mô ùniemòżlëwioné rozrodzywanié sã, a w skrôwnëch wëpôdkach to prowadzy do jich smiercy. Znaczny òbéńda Gduńsczi Głãbi bëła fùl sarkòwòdzyka. Na skùtk tich procesów w latach sédemdzesątëch i òsemdzesątëch nôwikszi zmianë nastałë w Pùcczi Hôwindze, nôsnôdszi i nôbarżi pòdajny na cësk zgnojeniów òbéńdze Gduńsczi Hôwindżi. [[Pùcczi kréz]] mô przë tim wësoczi wskôzywôcz zachòrzeniô lëdzy na reka. W Pùcczi Hôwindze nazebrało sã wiele trëjącëch związków to i jidealny czedës nierzchòwiszczé dlô wiele ôrtów rëbów stracëło swòją wôżnotã. Prawie ju nie bëło [[lasfòr]]a, [[Brzóna|brzónë]], [[wãgòrz]]a abò [[łosos]]a. Ù wiele rëbów bëło widzec znanczi chòrobów, do chtërnëch doprowadzało biwanié w zgnojonym òkrãżém. Wiôldzim zagrożeniém dlô mòrzczich wodów są wëcéczi sërégò òléju.Przëmiérno – 1 tona sërégò òléju pòòkriwô cenką légą wiéchrzëznã 12 km². Temù też nie dzëwi nas chùtkô jinterwencëjô przënôléżnëch mòrzczich służbów w wëpôdkù, wezmë na to awarëji przërëchtënków w bazé rzôdczëch òpôłów abò karëwôrtnégò zdrzëcaniô przez niejedné òkrãtë balastowëch wodów, w chtërnëch są resztczi sërégò òléju. W zurbanizowani conie gduńsczi krôjnë baro mòcno bëła zatrëtô atmòsféra. Przëłoziwałë sã do te wielny wërobné zakładë, a téż chëczowé gòspòdarztwa i tërlëkòwô rësznota. W pôrãdzesąt òsoblëwò ùprzikrzonëch dlô òkrążégò zakładach („Sarkòpòl”, rafinerëjô, elektrocepłowniô, cëkrowniô i jiné) pòwstôwało 264 000 ton parzënów i 59 000 ton gazowëch zaczapaniów na rok. Jindustria, gbùrzenié, transpòrt i jiné partë gòspòdarzënkù, a téż chëczowé gòspòdarztwa są pòczątkiem rozmaitégò szlachù òdpôdków, chtërné zgromadzoné w wëznaczonëch placach zajimają wiedno wikszi rëmie, a to przëłożiwô sã do degradacëji wiéchrzëznë zemi. Samé leno jindustriowé òdpôdczi, jak np. fòsfògipsë, sëpny pòpiołë ë szlaczi z energeticzi i cepłownictwa a téż mineralné parzënë nazebróné w wòjewództwie do 2003 rokù, wôżą przeszło 21 mln ton, a pòòkrëłë òbéńdã kòl 2,6&nbsp;km². Są stolemné òlérë z nalézeniém placów na wësëpiska smieców, bò na nich mòże żëc np. [[szpańsczi slënik]]. Té wësëpiska,chtërné jistnieją, są ju wnetka czësto wëzwëskóné, a na ùmôlowanié nowëch nié ma zgòdë lëdztwa, chtërno mieszkô w sąsedztwie bédowónëch môlów. Degradacëji òkrążégò, chtërna robi pòkroczi człowiek nie przëzérô sã pasywno, le podjimô corôz barzi skùtkòwné kroczi sparłãczoné z jegò óchrónią. Jinwesticjowé wëdôwczi na óchróniã òkrążégò i gòspòdarzënk wòdny pòstãpno rosną. Np. w 2005 rokù w całim pòmòrzczim wòjewództwie wëniosłë òglowò 2 329 mln zł, przë tim na óchróniã wiodra bëło przeznaczoné 34,2 mln zł, na sztokòwi gòspòdarzënk i óchróniô wòdów 1 624 mln zł,na gòspòdarzënk òdpôdkama, òchróniô i doprowadzenié wôrtnotë ùżëtny zemiów jak bëło przódë, a téż pòdzemnëch a wiéchrzëznowëch wòdów 27,7 mln zł, na wòdny gòspòdarzënk 50,6 mln zł. W latach 1990–2005 bëło rëszoné abò rozbùdwóné pôrãdzesąt kòmùnalnëch i jindustriowëch òbczëszczalniów sztokù. Jedna z nôwikszëch òbczëszczalniów – w Dãbògòrzim – zbiérô sztok z òbéńdë, na chtërné mieszkô kòl 400 000 lëdzy (z [[Gdiniô|Gdini]], [[Sopòt]]u, [[Rëmiô|Rëmi]], [[Réda|Rédë]], [[Wejrowò|Wejerowa]]). Òbczëszczalniô w [[Swôrzewò|Swôrzewie]] zbiérô i òbczëszcziwô sztok z [[Pùck]]a, [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]] i całégò Hélsczégò Półòstrowa. Pòdług [[Jan Mòrdawsczi|Jana Mòrdawsczégò]] (1999) òbéńda Kaszëbów je mało zatrëtô, òkòma przëmiérzno tamsamnëma jezorama i môlama, jak téż niechtërnëma kawałkama rzéków. Pòmôgô to rozwicu turisticzi. Bôczënk przërzesziwô sã tu do òchrónë przërodnégò òkrãżégò. Wërazã tegò je założenié parków i rezerwatów, ùznanié niechtërnëch òbiektów żëwy i miartwy przërodë za pamiątczi przërodë. Na Kaszëbach je cziledzesąt rezerwatów. Bliskò 1000 òbiektów pònazwóno mionama pamiątków przërodë (pòjedińczé drzewa, karna drzéw, aleje, [[Diôbli kam|eraticzi]] i jiné). == Media == [[Òbrôzk:Radio Kaszëbë.png|mały|[[Radio Kaszëbë]]]] Niechtërné kaszëbsczé media: ;jistniejącé * [[Gazeta Kartuska]] – magazyn [[Kaszëbskô Szwajcariô|Kaszëbsczi Szwajcarii]] * [[Głos Kaszub]] * magazynkaszuby.pl – jinternetowi magazyn ò regionie, wëdarzeniach i historie Kaszëb * Kartuzy.info – môlowi jinternetowi serwis kartësczégò krézu * Koscierski.info – môlowi jinternetowi serwis kòscérsczégò krézu * Express kaszubski ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Ekspres'') – môlowi jinternetowi serwis w [[Kartuzë|Kartëzach]] * [[Kurier Kaszubski]] ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Kùriéra'') – môlowi tidzenik wëdôwóny na terenie kartësczégò i kòscérsczégò krézu * [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]] – spòlëzno-kùlturowi miesãcznik wëdôwóny òd 1963 rokù przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Radio Kaszëbë]] – pierszô w dzejach [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëcznô]] radiowô rozsélnica, sprawny òd gòdnika 2004 rokù * ''[[Na bôłtach ë w bòrach]]'' – kaszëbskòjãzëczny radiowi magazyn [[Pòlsczé Radio Gduńsk|Radia Gduńsk]] * [[TV Półwysep|Telewizja Półwysep]] ({{jãz.|csb}} ''Zdrzélnik Półòstrów'') – môlowi zdrzélnik przëstãpnô na całczich Kaszëbach. * [[Twoja Telewizja Morska]] ({{jãz.|csb}} ''Twójô Mòrskô Telewizjô'') – môlowi zdrzélnik emitującô prògramë w kaszëbsczim jãzëkù * Kościerski Express ({{jãz.|csb}} ''Kòscérsczi Ekspres'') – kòscérsczé internetowé pismiono tématiczno sparłãczonô z westrzédnëch Kaszëb * NordaInfo.pl – òbéndowi wëdowiédny pòrtal nordowëch Kaszëb. * Szwajcaria-Kaszubska.pl – serwis, jaczi zajmô sã regionã i wëdarzeniama z Kaszëb ;nijistniejącé * [[CSB TV]] – pierszô w dzejach kaszëbskô telewizjô * ''[[Rodnô Zemia (telewizyjny program)|Rodnô zemia]]'' (czedës), ''[[Farwë Kaszëb]]'' i ''[[Tedë jo]]'' (biéżno) – kaszëbskòjãzëczné magazynë nadôwôné na antenie [[TVP3 Gduńsk]]. * Òdroda – kaszëbskòjãzëczné nieregùlarné pismiono, wëdôwóny w latach 1999–2006 == Znóny lëdze pòchôdający z Kaszëbsczi (w dzysdniowëch greńcach), abò z nią zrzeszony == * [[Witołd Bòbrowsczi]] – runita * [[Andrzej Bronk]] – filozófa z KUL * [[Jerzi Łisk]] – pòéta, mùzykańt i spiéwôk * [[Klemens Bronk]] – pòlitikôrz, zakłôdôrz TOW Gryf Kaszubski /Gryf Pomorski * [[Arnold Chrapkowszczi]] – ksądz, generał Paulinów * [[Kònstantin Dominik]] – biskùp * [[Günter Grass]] – runita * [[Sylwia Gruchała]] – florecëstka * [[Józef Jankòwsczi]] – ksądz, błogòsławiony Kòscoła rzimskòkatolëcczégò * [[Thomas Kantzow]] – runita, dzejopisôrz * [[Benedikt Karczewsczi]] – chemik, doktor jinżinéra * [[Kazimierz Klawiter]] – pòlitikôrz * [[Ryszard Krauze]] – biznesman * [[Gerard Labùda]] – dzejownik * [[Czesław Lang]] – kòłownik * [[Aleksander Majkòwsczi]] – runita, dzejopisôrz * [[Marian Majkòwsczi]]- architekta, runita * [[Maciej Miecznikowski]] – spiewôk * [[Rafał Mohr]] – aktór * [[Paul Nipkow]] – wënalôzôrz * [[Roman Paszke]] – żéglôrz * [[Janusz Reiter]] – diplomata * [[Józef Rogala Wybicki]] – ùsôdzca słowów "Mazurka Dąbrowskiego" (pòlsczégò nôrodnégò himna) * [[Jarosław Selin]] – pòlitikôrz * [[Danuta Stenka]] – aktorka * [[Abdón Strëszôk]] – profesor weterinaryjnëch nôùków * [[Bruno Synak]] – socjologa, profesor * [[Władisłôw Szulëst]] – ksądz, dzejopisôrz * [[Donald Tusk]] – pòlitikôrz * [[Edmund Wnuk-Lipiński]] – socjologa * [[Andrzéj Wrońsczi]] – biôtkôrz * [[Bernard Zëchta]] (Sëchta) – ksądz, słowôrznik * [[Marta Żmuda-Trzebiatowska]] – aktorka == Òbaczë téż == * [[Pòmòrskô]] * [[Zôpadnô Pòmòrskô]] * [[Gôchë]] * [[Kòcéwskô]] * [[Krajnô]] * [[Bòrowiôcë]] * [[Zôbòrskô Zemia]] * [[Słowińcë]] == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * Geograficzny atlas świata. 2 / [red. prowadz. Zofia Cukierska et al.]. Adres wydaw. Warszawa : Państ. Przedsiębiorstwo Wydaw. Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1991. (Kaszuby) * [[Jan Mòrdawsczi]]: Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb. dolmaczënk: Ida Czajinô, Róman Drzéżdżón, Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gdańsk Wydawn. Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gduńsk 2008. * Kaszëbë: Pojezierze Kaszubskie 1:50 000 / red. Urszula Wojciechowska, Tomasz Płatek, Katarzyna Bischoff ; treść turyst. [oprac.] Michał Kucharski, Anna Dalida, Blanka Lach ; tekst Anna Klimko ; zdj. Jacek Sztolcman [et al.] ; nazewnictwo kasz. Jerzy Treder ; Pracownia Kartograficzna Carta Blanca, Warszawa 2002 (Napis: pierwsza mapa po kaszubsku). * [[Bernard Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 145–146. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/film/mieszkamy_na_kaszubach * https://forum.mountblade.info/threads/kaszuby-czyli-kasz%C3%ABb%C3%AB-chce-wam-przybli%C5%BCy%C4%87.19497/ * https://gospodyni.com.pl/dzialy/swiat-po-kaszubsku * https://moje-morze.pl/slow-kilka-o-regionie-kaszubskim/ * [http://www.gdynia.kaszubi.pl/images/dodatkowe/ZKP%20Szczecin/plansza_2.pdf Kaszuby ...] {{Kòntrola}} {{Pòrtal}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë| ]] dars96roznkt33k4m15t447qx0hvckf 0 1467 204633 203217 2026-07-06T19:08:14Z Iketsi 3254 /* Lëteratura */ + 204633 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Kaszuby flag.svg|mały|Kaszëbskô fana]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Kaszubians.png|mały|Kaszëbsczi Grif]] [[Òbrôzk:POL województwo pomorskie COA.svg|mały|Kaszëbsczi herb]] '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') są zôpadnosłowiańską etniczną grëpã, aùtochtonicznym lëdztwã [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacëją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] zôs pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim na wnożëna mô pòwtórzny charakter - pò II swiatowi wòjnie Kaszëbi zamieszkale na môlach swòji pierwoszny wnożëny, po wëwiezeniu z ni miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracëji, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazylskô|Brazylëji]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] - wczasnych [[Słowiónie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi (słowiańsczé ''Pomore'' - ''pò mòrze''). Ùznaje sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Òdra|Òdrã]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôt. Nôstarsze zapisënczki miona są z XIII s. w sztãplu ksyża Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], czéde panowale òni w òkòlim [[Sztetëno|Sztetëna]]. [[Òbrôzk:Kaszebsko familejo leba 200.jpg|left|mały|Kaszëbskô familëjô na Zéńdzeniém Kaszëbów w [[Leba|Lebie]] w 2005 r.]] [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żëł w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddôło sã germanizacëji czë pòlonizacëji, prawò to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wielu znónych prusczich czë miemiecczich wòjskòwich miało kaszëbsczi pòchòdzënk, ale nié czële sã do parłãczë z domôcą kùlturą abò pòddôwale sã òni całownemu zarwaniu w zôstnym pòkòleniu. Dlôte drãgò akùrôtno definiowac, chtërną z historëcznych sztatur mòże ùznac za Kaszëba, a chtërną za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzënkù. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Zéńdzeniém w [[Leba|Lebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Dzysdniowò w socjologiji ë historëji panuje dba, że Kaszëbi są etnicznym karnã pòlsczégò nôrodu. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacëjã - nôrodną pòlską ë etniczną kaszëbską. Wielu nôrodnëch dzejôrzy w Pòmòrsczi w czasie zarabczeniô zôs nôleżników samòstójnoscowiégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczé rësznoce, mô równak wielelatną zwëcz. [[Florian Cenôwa]] bëł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali dzejôrze z karna tzw. "Zrzeszeńców", chtërni w PRL bëlë represjonowani òb [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãcy na zberk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowało pismiono ''[[Tatczëzna (pismiono)|Tatczëzna]]'', a pò nim ''[[Kaszëbskô Òdroda]]''. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. Stolëcą Kaszëbów nazëwô sã [[Gduńsk]], le wiôldżim gardã z nôwikszim jich procentã je [[Gdiniô]]. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historëjô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]-[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié (an. ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczé nôrodowi rësznotë béł [[Florian Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabét, òpisôł kaszëbską gramatikã ([[1879]]), opùblikòwôł etnograficzną ë historëczną lëteraturã ò żëcim Kaszëbow (''Skórb kaszébsko-slovjnskjé mòvé'', [[1866]]-[[1868]]) a téż jinsze knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëli ''Młodokaszëbi'' prowadzoni przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszącë w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' (grëpa ''Zrzëszincë''), chtërni wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. Do 1989 rokù mało Kaszëbów bëło w prowôdnëch stanach. W [[2005]] r. [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz szło wëbrac na maturowim ekzaminie. Nie zdrzącë na môłe tim zainteresowanié (kaszëbszczi wëbrało blós 23 ùczniów), to je wôżny dzél òchróni kaszëbsczi kùlturë. [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Kaszëbsczé smaczczi to mòga bëc: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jin. Niejedné restauracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerard Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerard Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzy]]<nowiki/>ński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernard Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbë]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|tOgdT5Elwh8|Kaszubi (1990 r.) — Video Studio Gdańsk}} * {{YouTube|QShOKIvG_B8|Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak}} * {{YouTube|Tyd345GCbnE|Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowiónie]] 7m2rtr33clxgsfe790nxzyvuax1uphl 204634 204633 2026-07-06T19:08:54Z Iketsi 3254 /* Lëteratura */ - 204634 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Kaszuby flag.svg|mały|Kaszëbskô fana]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Kaszubians.png|mały|Kaszëbsczi Grif]] [[Òbrôzk:POL województwo pomorskie COA.svg|mały|Kaszëbsczi herb]] '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') są zôpadnosłowiańską etniczną grëpã, aùtochtonicznym lëdztwã [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacëją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] zôs pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim na wnożëna mô pòwtórzny charakter - pò II swiatowi wòjnie Kaszëbi zamieszkale na môlach swòji pierwoszny wnożëny, po wëwiezeniu z ni miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracëji, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazylskô|Brazylëji]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] - wczasnych [[Słowiónie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi (słowiańsczé ''Pomore'' - ''pò mòrze''). Ùznaje sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Òdra|Òdrã]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôt. Nôstarsze zapisënczki miona są z XIII s. w sztãplu ksyża Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], czéde panowale òni w òkòlim [[Sztetëno|Sztetëna]]. [[Òbrôzk:Kaszebsko familejo leba 200.jpg|left|mały|Kaszëbskô familëjô na Zéńdzeniém Kaszëbów w [[Leba|Lebie]] w 2005 r.]] [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żëł w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddôło sã germanizacëji czë pòlonizacëji, prawò to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wielu znónych prusczich czë miemiecczich wòjskòwich miało kaszëbsczi pòchòdzënk, ale nié czële sã do parłãczë z domôcą kùlturą abò pòddôwale sã òni całownemu zarwaniu w zôstnym pòkòleniu. Dlôte drãgò akùrôtno definiowac, chtërną z historëcznych sztatur mòże ùznac za Kaszëba, a chtërną za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzënkù. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Zéńdzeniém w [[Leba|Lebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Dzysdniowò w socjologiji ë historëji panuje dba, że Kaszëbi są etnicznym karnã pòlsczégò nôrodu. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacëjã - nôrodną pòlską ë etniczną kaszëbską. Wielu nôrodnëch dzejôrzy w Pòmòrsczi w czasie zarabczeniô zôs nôleżników samòstójnoscowiégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczé rësznoce, mô równak wielelatną zwëcz. [[Florian Cenôwa]] bëł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali dzejôrze z karna tzw. "Zrzeszeńców", chtërni w PRL bëlë represjonowani òb [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãcy na zberk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowało pismiono ''[[Tatczëzna (pismiono)|Tatczëzna]]'', a pò nim ''[[Kaszëbskô Òdroda]]''. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. Stolëcą Kaszëbów nazëwô sã [[Gduńsk]], le wiôldżim gardã z nôwikszim jich procentã je [[Gdiniô]]. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historëjô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]-[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié (an. ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczé nôrodowi rësznotë béł [[Florian Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabét, òpisôł kaszëbską gramatikã ([[1879]]), opùblikòwôł etnograficzną ë historëczną lëteraturã ò żëcim Kaszëbow (''Skórb kaszébsko-slovjnskjé mòvé'', [[1866]]-[[1868]]) a téż jinsze knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëli ''Młodokaszëbi'' prowadzoni przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszącë w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' (grëpa ''Zrzëszincë''), chtërni wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. Do 1989 rokù mało Kaszëbów bëło w prowôdnëch stanach. W [[2005]] r. [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz szło wëbrac na maturowim ekzaminie. Nie zdrzącë na môłe tim zainteresowanié (kaszëbszczi wëbrało blós 23 ùczniów), to je wôżny dzél òchróni kaszëbsczi kùlturë. [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Kaszëbsczé smaczczi to mòga bëc: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jin. Niejedné restauracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerard Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerard Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzyński]] (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernard Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbë]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|tOgdT5Elwh8|Kaszubi (1990 r.) — Video Studio Gdańsk}} * {{YouTube|QShOKIvG_B8|Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak}} * {{YouTube|Tyd345GCbnE|Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowiónie]] l6v5uukyxzxrw39i6py945ml6oukvvc 204664 204634 2026-07-06T20:26:12Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ + https://histmag.org/Mowisz-Kaszubi-myslisz...-Kim-sa-ludzie-pogranicza-9219 204664 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Kaszuby flag.svg|mały|Kaszëbskô fana]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Kaszubians.png|mały|Kaszëbsczi Grif]] [[Òbrôzk:POL województwo pomorskie COA.svg|mały|Kaszëbsczi herb]] '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') są zôpadnosłowiańską etniczną grëpã, aùtochtonicznym lëdztwã [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacëją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] zôs pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim na wnożëna mô pòwtórzny charakter - pò II swiatowi wòjnie Kaszëbi zamieszkale na môlach swòji pierwoszny wnożëny, po wëwiezeniu z ni miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracëji, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazylskô|Brazylëji]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] - wczasnych [[Słowiónie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi (słowiańsczé ''Pomore'' - ''pò mòrze''). Ùznaje sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Òdra|Òdrã]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôt. Nôstarsze zapisënczki miona są z XIII s. w sztãplu ksyża Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], czéde panowale òni w òkòlim [[Sztetëno|Sztetëna]]. [[Òbrôzk:Kaszebsko familejo leba 200.jpg|left|mały|Kaszëbskô familëjô na Zéńdzeniém Kaszëbów w [[Leba|Lebie]] w 2005 r.]] [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żëł w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddôło sã germanizacëji czë pòlonizacëji, prawò to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wielu znónych prusczich czë miemiecczich wòjskòwich miało kaszëbsczi pòchòdzënk, ale nié czële sã do parłãczë z domôcą kùlturą abò pòddôwale sã òni całownemu zarwaniu w zôstnym pòkòleniu. Dlôte drãgò akùrôtno definiowac, chtërną z historëcznych sztatur mòże ùznac za Kaszëba, a chtërną za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzënkù. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Zéńdzeniém w [[Leba|Lebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Dzysdniowò w socjologiji ë historëji panuje dba, że Kaszëbi są etnicznym karnã pòlsczégò nôrodu. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacëjã - nôrodną pòlską ë etniczną kaszëbską. Wielu nôrodnëch dzejôrzy w Pòmòrsczi w czasie zarabczeniô zôs nôleżników samòstójnoscowiégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczé rësznoce, mô równak wielelatną zwëcz. [[Florian Cenôwa]] bëł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali dzejôrze z karna tzw. "Zrzeszeńców", chtërni w PRL bëlë represjonowani òb [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãcy na zberk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowało pismiono ''[[Tatczëzna (pismiono)|Tatczëzna]]'', a pò nim ''[[Kaszëbskô Òdroda]]''. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. Stolëcą Kaszëbów nazëwô sã [[Gduńsk]], le wiôldżim gardã z nôwikszim jich procentã je [[Gdiniô]]. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historëjô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]-[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié (an. ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczé nôrodowi rësznotë béł [[Florian Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabét, òpisôł kaszëbską gramatikã ([[1879]]), opùblikòwôł etnograficzną ë historëczną lëteraturã ò żëcim Kaszëbow (''Skórb kaszébsko-slovjnskjé mòvé'', [[1866]]-[[1868]]) a téż jinsze knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëli ''Młodokaszëbi'' prowadzoni przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszącë w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' (grëpa ''Zrzëszincë''), chtërni wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. Do 1989 rokù mało Kaszëbów bëło w prowôdnëch stanach. W [[2005]] r. [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz szło wëbrac na maturowim ekzaminie. Nie zdrzącë na môłe tim zainteresowanié (kaszëbszczi wëbrało blós 23 ùczniów), to je wôżny dzél òchróni kaszëbsczi kùlturë. [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Kaszëbsczé smaczczi to mòga bëc: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jin. Niejedné restauracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerard Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerard Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzyński]] (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernard Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbë]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|tOgdT5Elwh8|Kaszubi (1990 r.) — Video Studio Gdańsk}} * {{YouTube|QShOKIvG_B8|Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak}} * {{YouTube|Tyd345GCbnE|Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf * https://histmag.org/Mowisz-Kaszubi-myslisz...-Kim-sa-ludzie-pogranicza-9219 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowiónie]] 65574p6388satnqemegfjpdqlbp3ryb 204686 204664 2026-07-06T21:03:36Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 204686 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Kaszuby flag.svg|mały|Kaszëbskô fana]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Kaszubians.png|mały|Kaszëbsczi Grif]] [[Òbrôzk:POL województwo pomorskie COA.svg|mały|Kaszëbsczi herb]] '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') są zôpadnosłowiańską etniczną grëpã, aùtochtonicznym lëdztwã [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacëją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] zôs pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim na wnożëna mô pòwtórzny charakter - pò II swiatowi wòjnie Kaszëbi zamieszkale na môlach swòji pierwoszny wnożëny, po wëwiezeniu z ni miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracëji, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazylskô|Brazylëji]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] - wczasnych [[Słowiónie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi (słowiańsczé ''Pomore'' - ''pò mòrze''). Ùznaje sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Òdra|Òdrã]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôt. Nôstarsze zapisënczki miona są z XIII s. w sztãplu ksyża Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], czéde panowale òni w òkòlim [[Sztetëno|Sztetëna]]. [[Òbrôzk:Kaszebsko familejo leba 200.jpg|left|mały|Kaszëbskô familëjô na Zéńdzeniém Kaszëbów w [[Leba|Lebie]] w 2005 r.]] [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żëł w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddôło sã germanizacëji czë pòlonizacëji, prawò to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wielu znónych prusczich czë miemiecczich wòjskòwich miało kaszëbsczi pòchòdzënk, ale nié czële sã do parłãczë z domôcą kùlturą abò pòddôwale sã òni całownemu zarwaniu w zôstnym pòkòleniu. Dlôte drãgò akùrôtno definiowac, chtërną z historëcznych sztatur mòże ùznac za Kaszëba, a chtërną za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzënkù. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Zéńdzeniém w [[Leba|Lebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Dzysdniowò w socjologiji ë historëji panuje dba, że Kaszëbi są etnicznym karnã pòlsczégò nôrodu. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacëjã - nôrodną pòlską ë etniczną kaszëbską. Wielu nôrodnëch dzejôrzy w Pòmòrsczi w czasie zarabczeniô zôs nôleżników samòstójnoscowiégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczé rësznoce, mô równak wielelatną zwëcz. [[Florian Cenôwa]] bëł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali dzejôrze z karna tzw. "Zrzeszeńców", chtërni w PRL bëlë represjonowani òb [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãcy na zberk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowało pismiono ''[[Tatczëzna (pismiono)|Tatczëzna]]'', a pò nim ''[[Kaszëbskô Òdroda]]''. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. Stolëcą Kaszëbów nazëwô sã [[Gduńsk]], le wiôldżim gardã z nôwikszim jich procentã je [[Gdiniô]]. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historëjô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]-[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié (an. ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczé nôrodowi rësznotë béł [[Florian Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabét, òpisôł kaszëbską gramatikã ([[1879]]), opùblikòwôł etnograficzną ë historëczną lëteraturã ò żëcim Kaszëbow (''Skórb kaszébsko-slovjnskjé mòvé'', [[1866]]-[[1868]]) a téż jinsze knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëli ''Młodokaszëbi'' prowadzoni przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszącë w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' (grëpa ''Zrzëszincë''), chtërni wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. Do 1989 rokù mało Kaszëbów bëło w prowôdnëch stanach. W [[2005]] r. [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz szło wëbrac na maturowim ekzaminie. Nie zdrzącë na môłe tim zainteresowanié (kaszëbszczi wëbrało blós 23 ùczniów), to je wôżny dzél òchróni kaszëbsczi kùlturë. [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Kaszëbsczé smaczczi to mòga bëc: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jin. Niejedné restauracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerard Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerard Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzyński]] (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernard Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbë]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|tOgdT5Elwh8|Kaszubi (1990 r.) — Video Studio Gdańsk}} * {{YouTube|QShOKIvG_B8|Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak}} * {{YouTube|Tyd345GCbnE|Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf * https://histmag.org/Mowisz-Kaszubi-myslisz...-Kim-sa-ludzie-pogranicza-9219 * https://www.busemprzezswiat.pl/2019/01/kaszubi-tajemniczy-lud-polnocy-polski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowiónie]] oiso8pihwqnsoghxbl1ahp916xx9jxs 14 1496 204700 200825 2026-07-06T23:23:45Z Iketsi 3254 kat. 204700 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòmòrskô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbizna]] l4hxavj53whdmz28hvpc5qjlc3jdwnw 0 2415 204665 198216 2026-07-06T20:28:40Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 204665 wikitext text/x-wiki === Główné robòcé jãzëczi w institucëjach EÙ === Zéńdzenia institucëjów [[Eùropejskô Ùnijô|EÙ]] są nôczascy prowadzoné pò anielskù, frańcëskù abò miemieckù. Jeżlë jistnieje nótnosc mògą bëc òne prowadzoné téż w jińszëch jãzëkach. Decyzëje pòdjãté przez institucëje EÙ są dolmaczoné na wszëtczé òficjalné jãzëczi EÙ, a òbiwatele EÙ mają prawò kòntaktowac sã z nyma institucëjama w kòżdim z nich. Òbczôs ùradów [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]] ë [[Eùropejskô Radzëzna|Eùropejsczi Radzëznë]] wiedno je zagwësnioné dolmaczenié na wszëtczé òficjalné jãzëczi EÙ. === Òficjalné jãzëczi EÙ === <table><tr><td valign=top> * [[Anielsczi jãzëk|anielsczi]] * [[Frańcësczi jãzëk|frańcësczi]] * [[Łotewsczi jãzëk|łotewsczi]] * [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] * [[Szwedzczi jãzëk|szwedzczi]] </td><td valign=top> * [[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] * [[Czesczi jãzëk|czesczi]] * [[Grecczi jãzëk|grecczi]] * [[Madżarsczi jãzëk|madżarsczi]] * [[Pòrtugalsczi jãzëk|pòrtugalsczi]] </td><td valign=top> * [[Dëńsczi jãzëk|dëńsczi]] * [[Irlandzczi jãzëk|irlandzczi]] * [[Maltańsczi jãzëk|maltańsczi]] * [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]] </td><td valign=top> * [[Estońsczi jãzëk|estońsczi]] * [[Italsczi jãzëk|italsczi]] * [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] <!-- niemiecczi / mniemiecczi --> * [[Słowacczi jãzëk|słowacczi]] </td><td valign=top> * [[Fińsczi jãzëk|fińsczi]] * [[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]] * [[Néderlandzczi jãzëk|néderlandzczi]] * [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] </td></tr></table> === Sztatus baskijsczégò, galicëjsczégò ë katalońsczégò === Mieszkeńcowie [[Krôj Basków|Krôju Basków]], [[Galicëjô|Galicëji]] ë [[Katalońskô|Katalońsczi]] mdą mòglë czëtac òficjalné dokùmentë ôs kòntaktowac sã z Eùropejską Ùniją w swòjëch rodnëch jãzëkach. Gwarantëje to ùchwôlënk [[Radzëzna Eùropejsczi Ùniji|Radzëznë Eùropejsczi Ùniji]] z 13-gò czerwińca [[2005]]. Ne jãzëczi nie mają òficjalnégò sztatusu w całi [[Szpańskô|Szpańsce]], równak w swòjëch regionach mają taczi sztatus. Za dolmaczenia mdze płacył szpańsczi rząd, chtëren miôł starã ò òficjalny sztatus nëch jãzëków w EÙ. === Miészëznowé ë regionalné jãzëczi EÙ === Òkróm òficjalnëch jãzëków w państwach słëchającëch do EÙ brëkòwónô je zacht wielëna miészëznowëch ë regionalnëch jãzëków. Jich sztatus je baro zróżnicowóny. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160305172747/http://www.sjo.agh.edu.pl/dane/ESOKJ.pdf ESOKJ] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] o6x1kfy4ae8qst7cbx58fdt6w5986ts 14 2652 204565 162920 2026-07-06T12:22:28Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204565 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Fùńdamentné kategòrëje]] 38kosp3ibvkx65qnb8yg4efrm5x0pb8 14 2664 204698 196997 2026-07-06T23:22:21Z Iketsi 3254 Kaszëbizna 204698 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Pòmòrzani]] [[Kategòrëjô:Kaszëbizna]] [[Kategòrëjô:Lëdzë wedle nôrodnoscë]] d95wdb27dfwc5ynvglh4jnd4ugwwi1r 14 2892 204518 159632 2026-07-06T12:03:16Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204518 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi brëkòwników|ja]] 9fs6onpfhkmxrzcwxu1x8kc9hgbhm5k 0 3007 204515 162670 2026-07-06T12:00:40Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Hidrologiô]] 204515 wikitext text/x-wiki '''Wëżëwienié rzéczi''' – dotëgówanié wòdë do [[rzéka|rzéczi]] przez zdroje gruńtowich wòdów, a téż wiéchrzëznianich zleniem wòdë z rozceków ë [[wiodrowe przekropnosce|wiodrowëch przekropnosców]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Hidrologiô]] mbe3sfpttchfcspm8jewxm8q002gozn 0 3068 204671 201328 2026-07-06T20:34:54Z Iketsi 3254 {{jãz.|sk}} 204671 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Slovenská republika | miono = Słowackô Repùblika | miono-genitiw =Słowacczi | fana = Flag of Slovakia.svg| herb = Coat of Arms of Slovakia.svg| na karce = EU-Slovakia.svg| jãzëk = [[słowacczi]]| stolëca = Bratysława | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 49 035 | procent-wòdë = 0| lëdztwò = 5 426 252 | rok = 2015 | dëtk = Euro | kòd dëtka = EUR, (€)| czasowô cona = +1 | swiãto = [[1 stëcznika]] | himn = Nad Tatrou sa blýska<br>(Nad Tatrami sã błëska) <center>[[Òbrôzk:Nad Tatrou sa blýska.ogg]]</center> | kòd = SK | Internet = .sk | telefón = +421 |Premiéra=Robert Fico|Prezydeńt=Peter Pellegrini|data ùsôdzenia=1 stëcznika 1993|aùtowi kòd=SK}} [[Òbrôzk:Bratislava Panorama R01.jpg|mały|Bratislava - stolëca]] '''Słowackô''', Słowackô Repùblika ({{jãz.|sk}} ''Slovenská republika, Slovensko'') – państwò w westrzédnej Eùropie. Greńczë z [[Aùstriô|Aùstreją]] (91 km), [[Pòlskô|Pòlską]] (541 km), [[Czeskô Repùblika|Czeską]] (215 km), [[Ùkrajina|Ùkrajiną]] (90 km) ôs [[Madżarskô|Madżarską]] (515 km). Stolëcą tegò państwa je [[Bratisława]] ({{jãz.|sk}} Bratislava). Długòta greńców je 1355 km. Słowackô nié mô przistãpù do mòrza. Òd [[1918]] do [[1993]] béła w zrzeszë z Czeską w [[Czechosłowacëjô|Czechosłowacëji]]. Òd [[2004]] r. słëchô do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Tu je ùrzãdowi [[słowacczi jãzëk]]. Dominëjącą religiją w Słowacczi Repùblice je [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëckô]] wiara. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070716054820/http://www-8.vlada.gov.sk/ Òficjalnô starna] {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowackô| ]] bu88sqvr7t5wulu29o8m0070gw2a8uz 14 3069 204516 159663 2026-07-06T12:01:48Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204516 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ckzb69r1np8eyz9x3krrs32a7tsoezh 0 3153 204669 196670 2026-07-06T20:33:33Z Iketsi 3254 ({{jãz.|sk}} ''slovenčina'', ''slovenský jazyk'') 204669 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=0000ff| farba=ffffff| apartne miono=slovenčina| kraj, òbénda1= [[Słowackô]], [[Czeskô Repùblika]]| lëczba=6 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|Zôpôdnosłowiańsczi jãzëk]] ***'''Słowacczi jãzëk'''| alfabét=[[łacëzniany alfabét|łacëzniany]]| kraj, òbénda2=[[Słowackô]]| agencëjô=?| iso1=sk| |agencëjô=Ministerstvo kultúry Slovenskej republiky| iso2=slo/slk| iso3=skl| sil=SLO| kòd=sk| znankównik=Słowackô| jãzëk=słowacczi|znankòwnik2=słowacczégò }} '''Słowacczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2014|158}}</ref> ({{jãz.|sk}} ''slovenčina'', ''slovenský jazyk'') – jãzëk z [[zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|zôpôdnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Słowacczi jãzëk je krótko krewny z [[czesczi jãzëk|czesczim]]. Słowacczé dialektë zacht so jinaczą midze sobą. Wëapraniô sã 3 karna dialektów: * '''pòrénkòwòsłowacczi''' (nôblëższi [[pòlsczi jãzëk|pòlsczémù jãzëkòwi]]), * '''westrzédnosłowacczi''' (mô wiele wëcmanowich céchów z [[pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi|pòłniowòsłowiańsczima jãzëkama]], òsoblëwie z [[sloweńsczi jãzëk|sloweńsczim]]), * '''zôpadnosłowacczi''' (nôblëższi [[czesczi jãzëk|czesczémù jãzëkòwi]]). == Òbaczë téż == * [[Czesczi jãzëk]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Kashubian-Slovak Kashubian-Slovak] * [https://tsp.org.pl/maly-slownik-kaszubsko-polsko-slowacki/ Môłi kaszëbskò - pòlskò - słowacczi słowôrz] * http://fripoinheffer.free.fr/album/europe/arles_gallery/imagepages/image64.html {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] o7ebp05u2mzys7vdvu9glpm6pcx4k39 14 3166 204533 162473 2026-07-06T12:07:41Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204533 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] r5v3g358zaeofhth7himm3lfil6qs6t 0 3573 204553 202951 2026-07-06T12:17:16Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Gardë w Szpańskô]] to [[Category:Gardë w Szpańsce]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204553 wikitext text/x-wiki '''Quintanilla de Onsoña''' je wsą ë gminą w [[Szpańskô|Szpańsczi]]. Lëdztwò wsë: 211 mieszkańców ([[2005]]). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070313063456/http://usuarios.lycos.es/hayfuturo/ Quintanilla de Onsoña] * [https://web.archive.org/web/20071105231154/http://pueblospalencia.es/index.php/quintanilla-de-onsona Más Información de Quintanilla] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]] 8q3c0q70b6vx88vq970k9c16j8v8jfj 0 3789 204668 195063 2026-07-06T20:32:45Z Iketsi 3254 ({{jãz.|cs}} ''čeština'', ''český jazyk'') 204668 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=0000ff| farba=ffffff| apartne miono=Čeština| kraj, òbénda1= [[Czeskô Repùblika]], [[Słowackô]]| lëczba=12 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] *[[Słowiańsczé jãzëczi]] **[[Zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|Zôpôdnosłowiańsczi jãzëk]] ***'''czesczi jãzëk'''| alfabét=[[Łacyńsczi alfabét|łacëzniany]]| kraj, òbénda2=[[Czeskô Repùblika]]| agencëjô=?| iso1=cs| iso2=cze/ces| iso3=ces| sil=CES| kòd=czc| znankównik=Czeskô Repùblika| jãzëk=czesczi|znankòwnik2=czesczégò }} [[Òbrôzk:Map of Czech language.svg|mały|Czesczi jãzëk]] '''Czesczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2014|158|2026-03-23}}</ref> ({{jãz.|cs}} ''čeština'', ''český jazyk'') – jãzëk z [[zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|zôpôdnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. == Òbaczë téż == * [[Słowacczi jãzëk]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://cs.wikipedia.org/ Czeskô Wikipedijô] * [https://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Kashubian-Czech Kashubian-Czech] * [http://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2010_num_88_3_7799?q=kashubian Czech] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Czesczi jãzëk]] obedza1udhd7oguwqehagfjk6o5plap 0 4163 204550 202952 2026-07-06T12:17:15Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Gardë w Szpańskô]] to [[Category:Gardë w Szpańsce]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204550 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Moncalvillo1.jpg|mały|Moncalvillo]] '''Moncalvillo''' je wsą ë gminą w [[Szpańskô|Szpańsczi]]. Lëdztwò wsë: 107 mieszkańców ([[2006]]) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110701114057/http://www.moncalvillo.es/ Moncalvillo] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]] inar9ifd0gciw0lnwh3hjnnxc0s7py8 0 4164 204552 202953 2026-07-06T12:17:16Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Gardë w Szpańskô]] to [[Category:Gardë w Szpańsce]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204552 wikitext text/x-wiki '''Rabanera del Pinar''' je wsą ë gminą w [[Szpańskô|Szpańsczi]]. Lëdztwò wsë: 143 mieszkańców ([[2005]]). {{stub}} [[Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]] eydnin7564s6qobq3qf3o30qe5upni7 14 4269 204521 162867 2026-07-06T12:03:35Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204521 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Brëkòwnik csb|csb]] dx86sxj6ywb0yr4nzznlxg8z9lpngih 14 4270 204519 162880 2026-07-06T12:03:25Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204519 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Brëkòwnik es|es]] sk1zecuv6w01gc9nhn5c362d34w0vq0 0 4291 204641 201158 2026-07-06T19:39:02Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Amerikańsczé spiéwôrczi]] 204641 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ani Difranco Ancienne Belgique.jpg|mały|Ani DiFranco (2007)]] '''Ani DiFranco''' (ùr. [[23 séwnika]] [[1970]]) je amerikańską spiéwôrką. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:DiFranco, Ani}} [[Kategòrëjô:Amerikańsczé spiéwôrczi]] dw8skk595mznb078nq37lp79m4yvmlu 204642 204641 2026-07-06T19:39:34Z Iketsi 3254 – amerikańskô spiéwôrka. 204642 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ani Difranco Ancienne Belgique.jpg|mały|Ani DiFranco (2007)]] '''Ani DiFranco''' (ùr. [[23 séwnika]] [[1970]]) – amerikańskô spiéwôrka. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:DiFranco, Ani}} [[Kategòrëjô:Amerikańsczé spiéwôrczi]] qkdp1qc7n7uqm4s00rh116do05n4doc 0 4346 204652 203213 2026-07-06T20:02:04Z Iketsi 3254 Lësta 204652 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Język polski w Europie.png.jpg|mały|Pòlsczi jãzëk w [[Eùropa|Eùropie]]]] '''Pòlsczi jãzëk''', '''pòlaszëzna''' (pòl. ''język polski'', ''polszczyzna'') – [[Lechicczé jãzëczi|lechicczi jãzëk]] z [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczégò]] (do chtërny nôléżą równak [[Czesczi jãzëk|czesczi]], [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]], [[Słowacczi jãzëk|słowacczi]], [[łużëcczé jãzëczi]] czë wëmarłi [[pòłabsczi jãzëk]]), stónowiący dzél [[Jindoeùropejsczé jãzëczi|jindoeùropejsczi familie]]. Je [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowi]] [[Ùrzãdowi jãzëk|jãzëkã]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] a téż nôléżi do [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùniji|òficjalnich jãzëków Eùropejsczi Ùnie]]. == Alfabét == {| style="font-family:Microsoft Sans Serif; font-size:1.4em; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; text-align:center;" | style="width:3.5em;" |A a | style="width:3.5em;" |[[Ą|Ą ą]] | style="width:3.5em;" |[[Ã|B b]] | style="width:3.5em;" |C c | style="width:3.5em;" |[[Ć|Ć ć]] | style="width:3.5em;" |D d | style="width:3.5em;" |E e |- |[[Ę|Ę ę]] |F f |G g |H h |I i |J j |K k |- |L l |[[Ł|Ł ł]] |M m |N n |[[Ń|Ń ń]] |O o |[[Ó|Ó ó]] |- |P p |Q q |R r |S s |[[Ś|Ś ś]] |T t |U u |- |V v |W w |X x |Y y |Z z |[[Ź|Ź ź]] |[[Ż|Ż ż]] |} == Lësta == * [[białka]] * [[larwa]] * [[Miesądz|miesąc/miesądz]] * [[sklep]] == Òbaczë téż == * [[Lechicczé jãzëczi]] * [[Kaszëbsczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] flwc8nzleqmgbftyk0h1gggx6p8ke8z 0 4363 204667 203241 2026-07-06T20:31:30Z Iketsi 3254 ({{jãz.|hsb}} ''hornjoserbšćina'', ''hornjoserbsce'') 204667 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Niža Wjes – wjesna tafla.jpg|mały]] [[Òbrôzk:Frencel 1706.jpg|mały]] '''Górnosorbsczi jãzëk''' abò '''górnołużëcczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2017|116}}</ref> ({{jãz.|hsb}} ''hornjoserbšćina'', ''hornjoserbsce'') – jãzëk z [[zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|zôpôdnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Dzece w katolëcczëch rodzëznach jesz gôdają tim jãzëkiem. Baro znónym łużëcczim Serbem je Stanisław Tilich (pò miem. Stanislaw Tillich), ùr. 1959 rokù. To béł òd 2008 do 2017 rokù premiéra [[Saksë|Saksów]]. Pòzdrôwiôł w górnołuzëcczim jãzëkù papiéż [[Jan Paweł II]]. Ò tich łużëcczich Serbach nie zabôczëł téż papież [[Benedikt XVI]]. Tam gdze mieszkają łużëcczi katolëcë (midzë [[Bùdzyszin|Bùdzyszënã]] a [[Kamińc]]ã) je górnosorbsczi jãzëk ùziwóny przez wszëtczé pòkòlenia w codniowi mòwie (kòl 8000 lëdzy). Górnołużëcczi jãzëk szlachùje za kaszëbsczim, np. słowa: [[kana]], [[kara]], [[Domôcy kóń|kóń]], [[krosna]], [[łosos]], [[zwón]] pisze sã tak samò pò górnołużëckù i pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]. == Przëmiôr ùżëcô == === Òjcze nasz === :Wótče naš, :kiž sy w njebjesach. :Swjeć so Twoje mjeno. :Přińdź Twoje kralestwo. :Stań so Twoja wola, :kaž na njebju, :tak na zemi. :Wšědny chlěb naš daj nam dźens. :Wodaj nam naše winy, :jako my tež wodawamy swojim winikam. :A njewjedź nas do spytowanja, :ale wumóž nas wot złeho. :Amen. == Òbaczë téż == * [[Dólnosorbsczi jãzëk]] * [[Kaszubi wczoraj i dziś (wëstawa)]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016. * G. Stone: Upper Sorbian-English Dictionary, Bautzen/Budyšin: Domowina. 2003. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.youtube.com/watch?v=5Oi574CYQpo film] * [http://www.boehmak.de/ Miemieckò-górnosorbsczi słowôrz] * [http://www.witaj-sprachzentrum.de/obersorbisch/sb/ WITAJ] * [http://enricu.wordpress.com/webova-kavarna/kurs-serbskeje-rece-kurz-luzicke-srbstiny/ Kurs serbskeje rěče], wšě serbske dialogi z wučbnicy ''Curs practic de limba sorabă'' * [https://web.archive.org/web/20131225003733/http://www.witaj-sprachzentrum.de/index.php/hsb/linki lënczi] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sorbsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] 9gjph2y8bmd9g0ya90henaksypnv358 0 4582 204547 202948 2026-07-06T12:17:15Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Gardë w Szpańskô]] to [[Category:Gardë w Szpańsce]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204547 wikitext text/x-wiki '''Entrena''' je wsą ë gminą w [[Szpańskô|Szpańsczi]]. Lëdztwò wsë: 1.397 mieszkańców ([[2007]]). == Òbôcze téż == * [https://web.archive.org/web/20201220114031/http://www.entrena.org/ Entrena] {{stub}} [[Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]] iy7dbpj49h69jm079bggpz6al874lvq 0 5079 204639 198764 2026-07-06T19:37:04Z Iketsi 3254 [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}} 204639 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL gmina Parchowo COA.svg|mały|]] '''Gmina Parchòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Gmina Parchowo'') – wieskò gmina w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Lëteratura == * [[Jan Mordawski]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; tłómaczëlë: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://europa.eu/citizens-2013/sites/default/files/content/131115_PL_FoY_Franz_Becker_PL.pdf radzëcel] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz]] jvx2uph5ggjq1v0pl2hd73z5ih4qu8v 14 5091 204702 195716 2026-07-06T23:26:18Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Kaszëbë]] to [[Category:Kaszëbizna]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204702 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbizna|Kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi|Kùltura]] [[Kategòrëjô:Kùltura]] piuw0aqrtmy1i2daor8cy7woqnaeuf1 0 5092 204654 203974 2026-07-06T20:13:03Z Iketsi 3254 ({{jãz.|en}}) 204654 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wilno Ontario.JPG|mały|Wilno (Ontario)]] [[Òbrôzk:St Mary's Church Our Lady of Częstochowa Queen of Poland in Wilno, Ontario.jpg|mały|Kòscół St. Mary w Wilnie z repliką rzezbë Swiónowsczi Matczi Bòsczi - Kaszëbsczi Królewi]] [[Òbrôzk:Kashub Heritage Park 1.JPG|mały|Kaszëbsczi Park Spadkòwiznë]] [[Òbrôzk:Kashub Heritage Park 2.JPG|mały|Kaszëbsczi Park Spadkòwiznë]] '''Wilno''' ''(Ontario)'' – òsada pòłóżonô w gminie [[Madawaska Valley]], w grôfòwstwie Renfrew w prowincji Ontario. Je to pierszô i nôstôrszô kaszëbskô wnożëna w [[Kanada|Kanadze]]. == Pòzwa == Òsada òstała nazwónô na tczã lëtewsczégò [[Wilno|Wilna]], w jaczim ùrodzył sã òjc [[Ludwik Dembski|Ludwik Dembsczi]] – dëchòwi przédnik zasôdzców wsë. == Geògrafiô == Wilno pòłożóné je w dolinie [[Madawaska]], jakô z racji swòji pòlodowcowi historii je pòkrëtô mitczimi [[Grëpa|grëpama]]. Geògrafiô szlachùjącô za kaszëbską skòniła zasôdzów do założeniô nowi òsadë prawie tuwò. {{Zdrzódło}} == Historiô == W 1894 r. banowô liniô Canadian Atlantic Railroad sparłączëłô wnożënã z Ottawą. W 1984 rokù papiéż [[Jan Paweł II]] nazwôł ten môl ''"Wilno na Kaszubach"''.{{Zdrzódło}} == Kaszëbskô kùltura w Wilnie == W Wilnie przez kòl 150 lat ùchòwół sã [[kaszëbsczi jãzëk]] i zwëczi<ref>Shulist D. and coauthors: Canadian Kashub Cookbook, Wilno Heritage Society. Ottawa, ON 2007</ref>; np. znóny je [[kaszëbsczi wësziwk]], a w szkòle dzecë ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò]] òd [[séwnik]]a 2010 rokù. W latach sédmëdzesątëch XX stolata Wilno òdwiedzył [[Jan Drzéżdżón]]. Réza ta zmòtiwòwała gò do napisóniô ò kanadijsczich Kaszëbach do cządnika [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]]<ref>J. Drzeżdżon, ''WSRÓD KASZUBÓW KANADYJSKICH'', „Pomerania” 1974, nr 2, ss. 24 - 32.</ref>. W kòscele ''St. Mary'' w Wilnie, je òd 29 zélnika 2004 rokù replika rzezbë [[Sjónowò|Swiónowsczi]] Matczi Bòsczi - Kaszëbsczi Królewi. W Wilnie aktiwnô je stowôra [[Wilno Heritage Society]] jakô je pòzarządową òrganizacją i mô za cél ùchòwanié kaszëbsczi i pòlsczi kùlturë. Do ni nôleżi [[Kaszëbsczi Park Spadkòwiznë w Kanadze]]. Pòza tim w stwòrzë tim dzałają/lë midzë jinszimi [[David Shulist]], [[Peter Glofcheskie]], [[Ed Chippior]], czë [[Julian Kulas]]. Shulist nalôzł w swòji spòlëznie lëdzy, chtërny chcëlë zachòwac i rozwijac kùlturã swòjich tatków. W Wilnie, rok w rok je fejrowóny Kaszëbsczi Dzéń, a bëło téż pôrã ju rézów nôleżników stowôrë do kraju tatków. Czësto nowim dobëcym kanadijsczich Kaszëbów je radiowi program w ò nazwie "Radio Kaszebe". Je òn nadôwóny w niedzelã.{{Zdrzódło}} W Wilnie żëł [[Martin Shulist]] - kaszëbsczi dzejôrz kùlturë w tich stronach. W Wilnie najdiwô sã smãtôrz<ref>[https://www.interment.net/data/canada/ontario/renfrew/hagarty/stmary/ Saint Mary Cemetery Wilno].</ref>. W 2012 rokù Wilno nawiedzëł tamtoczasny premiéra PR – [[Donôld Tusk]]. Biwôł tu ks. [[Władisłôw Szulëst]]. == Òbaczë téż == * [[Wilno]] * [[Dawid Szulëst]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Drzeżdżon, ''WSRÓD KASZUBÓW KANADYJSKICH'', „Pomerania” 1974, nr 2, ss. 24–32. * S. Frymark, ''Kaszëbsczi jãzek w Kanadze, ÙSA i Nowi Zelandii. Leksykalné interferencje w gôdce Kaszëbów w Kanadze, ÙSA i Nowi Zelandii.,'' 2020 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.wilno.org Domôcô starna gardu - Wilno Heritage Society] ({{jãz.|en}}) * {{YouTube|Qwm37EJmRC0|"Nie jesteśmy Polakami, jesteśmy Kaszubami!" — Planeta Abstrakcja}} * [https://web.archive.org/web/20110927141923/http://www.wilnovillager.on.ca/ Wilno Villager] ({{jãz.|en}}) * [https://web.archive.org/web/20180623171935/http://www.wirtualnekaszuby.com/przegladaj-filmy2/106-kanadijsczi-kaszebi film] * https://web.archive.org/web/20260310120755/https://trojmiasto.eska.pl/kaszubi-zyja-w-kanadzie-od-xix-wieku-david-schulist-myla-nas-z-polakami-aa-gHm9-Lyzt-4dNT.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kanada]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 4v10aeumko7gkp6dgxrmqxqo8yhvw6t 204655 204654 2026-07-06T20:13:52Z Iketsi 3254 [[Kaszëbi]] 204655 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wilno Ontario.JPG|mały|Wilno (Ontario)]] [[Òbrôzk:St Mary's Church Our Lady of Częstochowa Queen of Poland in Wilno, Ontario.jpg|mały|Kòscół St. Mary w Wilnie z repliką rzezbë Swiónowsczi Matczi Bòsczi - Kaszëbsczi Królewi]] [[Òbrôzk:Kashub Heritage Park 1.JPG|mały|Kaszëbsczi Park Spadkòwiznë]] [[Òbrôzk:Kashub Heritage Park 2.JPG|mały|Kaszëbsczi Park Spadkòwiznë]] '''Wilno''' (Ontario) – òsada pòłóżonô w gminie [[Madawaska Valley]], w grôfòwstwie Renfrew w prowincji Ontario. Je to pierszô i nôstôrszô [[Kaszëbi|kaszëbskô]] wnożëna w [[Kanada|Kanadze]]. == Pòzwa == Òsada òstała nazwónô na tczã lëtewsczégò [[Wilno|Wilna]], w jaczim ùrodzył sã òjc [[Ludwik Dembski|Ludwik Dembsczi]] – dëchòwi przédnik zasôdzców wsë. == Geògrafiô == Wilno pòłożóné je w dolinie [[Madawaska]], jakô z racji swòji pòlodowcowi historii je pòkrëtô mitczimi [[Grëpa|grëpama]]. Geògrafiô szlachùjącô za kaszëbską skòniła zasôdzów do założeniô nowi òsadë prawie tuwò. {{Zdrzódło}} == Historiô == W 1894 r. banowô liniô Canadian Atlantic Railroad sparłączëłô wnożënã z Ottawą. W 1984 rokù papiéż [[Jan Paweł II]] nazwôł ten môl ''"Wilno na Kaszubach"''.{{Zdrzódło}} == Kaszëbskô kùltura w Wilnie == W Wilnie przez kòl 150 lat ùchòwół sã [[kaszëbsczi jãzëk]] i zwëczi<ref>Shulist D. and coauthors: Canadian Kashub Cookbook, Wilno Heritage Society. Ottawa, ON 2007</ref>; np. znóny je [[kaszëbsczi wësziwk]], a w szkòle dzecë ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò]] òd [[séwnik]]a 2010 rokù. W latach sédmëdzesątëch XX stolata Wilno òdwiedzył [[Jan Drzéżdżón]]. Réza ta zmòtiwòwała gò do napisóniô ò kanadijsczich Kaszëbach do cządnika [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]]<ref>J. Drzeżdżon, ''WSRÓD KASZUBÓW KANADYJSKICH'', „Pomerania” 1974, nr 2, ss. 24 - 32.</ref>. W kòscele ''St. Mary'' w Wilnie, je òd 29 zélnika 2004 rokù replika rzezbë [[Sjónowò|Swiónowsczi]] Matczi Bòsczi - Kaszëbsczi Królewi. W Wilnie aktiwnô je stowôra [[Wilno Heritage Society]] jakô je pòzarządową òrganizacją i mô za cél ùchòwanié kaszëbsczi i pòlsczi kùlturë. Do ni nôleżi [[Kaszëbsczi Park Spadkòwiznë w Kanadze]]. Pòza tim w stwòrzë tim dzałają/lë midzë jinszimi [[David Shulist]], [[Peter Glofcheskie]], [[Ed Chippior]], czë [[Julian Kulas]]. Shulist nalôzł w swòji spòlëznie lëdzy, chtërny chcëlë zachòwac i rozwijac kùlturã swòjich tatków. W Wilnie, rok w rok je fejrowóny Kaszëbsczi Dzéń, a bëło téż pôrã ju rézów nôleżników stowôrë do kraju tatków. Czësto nowim dobëcym kanadijsczich Kaszëbów je radiowi program w ò nazwie "Radio Kaszebe". Je òn nadôwóny w niedzelã.{{Zdrzódło}} W Wilnie żëł [[Martin Shulist]] - kaszëbsczi dzejôrz kùlturë w tich stronach. W Wilnie najdiwô sã smãtôrz<ref>[https://www.interment.net/data/canada/ontario/renfrew/hagarty/stmary/ Saint Mary Cemetery Wilno].</ref>. W 2012 rokù Wilno nawiedzëł tamtoczasny premiéra PR – [[Donôld Tusk]]. Biwôł tu ks. [[Władisłôw Szulëst]]. == Òbaczë téż == * [[Wilno]] * [[Dawid Szulëst]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Drzeżdżon, ''WSRÓD KASZUBÓW KANADYJSKICH'', „Pomerania” 1974, nr 2, ss. 24–32. * S. Frymark, ''Kaszëbsczi jãzek w Kanadze, ÙSA i Nowi Zelandii. Leksykalné interferencje w gôdce Kaszëbów w Kanadze, ÙSA i Nowi Zelandii.,'' 2020 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.wilno.org Domôcô starna gardu - Wilno Heritage Society] ({{jãz.|en}}) * {{YouTube|Qwm37EJmRC0|"Nie jesteśmy Polakami, jesteśmy Kaszubami!" — Planeta Abstrakcja}} * [https://web.archive.org/web/20110927141923/http://www.wilnovillager.on.ca/ Wilno Villager] ({{jãz.|en}}) * [https://web.archive.org/web/20180623171935/http://www.wirtualnekaszuby.com/przegladaj-filmy2/106-kanadijsczi-kaszebi film] * https://web.archive.org/web/20260310120755/https://trojmiasto.eska.pl/kaszubi-zyja-w-kanadzie-od-xix-wieku-david-schulist-myla-nas-z-polakami-aa-gHm9-Lyzt-4dNT.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kanada]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] p4k5wzoyc2yigvl768calav96fx8699 204660 204655 2026-07-06T20:22:10Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kaszëbskô diaspòra]] 204660 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wilno Ontario.JPG|mały|Wilno (Ontario)]] [[Òbrôzk:St Mary's Church Our Lady of Częstochowa Queen of Poland in Wilno, Ontario.jpg|mały|Kòscół St. Mary w Wilnie z repliką rzezbë Swiónowsczi Matczi Bòsczi - Kaszëbsczi Królewi]] [[Òbrôzk:Kashub Heritage Park 1.JPG|mały|Kaszëbsczi Park Spadkòwiznë]] [[Òbrôzk:Kashub Heritage Park 2.JPG|mały|Kaszëbsczi Park Spadkòwiznë]] '''Wilno''' (Ontario) – òsada pòłóżonô w gminie [[Madawaska Valley]], w grôfòwstwie Renfrew w prowincji Ontario. Je to pierszô i nôstôrszô [[Kaszëbi|kaszëbskô]] wnożëna w [[Kanada|Kanadze]]. == Pòzwa == Òsada òstała nazwónô na tczã lëtewsczégò [[Wilno|Wilna]], w jaczim ùrodzył sã òjc [[Ludwik Dembski|Ludwik Dembsczi]] – dëchòwi przédnik zasôdzców wsë. == Geògrafiô == Wilno pòłożóné je w dolinie [[Madawaska]], jakô z racji swòji pòlodowcowi historii je pòkrëtô mitczimi [[Grëpa|grëpama]]. Geògrafiô szlachùjącô za kaszëbską skòniła zasôdzów do założeniô nowi òsadë prawie tuwò. {{Zdrzódło}} == Historiô == W 1894 r. banowô liniô Canadian Atlantic Railroad sparłączëłô wnożënã z Ottawą. W 1984 rokù papiéż [[Jan Paweł II]] nazwôł ten môl ''"Wilno na Kaszubach"''.{{Zdrzódło}} == Kaszëbskô kùltura w Wilnie == W Wilnie przez kòl 150 lat ùchòwół sã [[kaszëbsczi jãzëk]] i zwëczi<ref>Shulist D. and coauthors: Canadian Kashub Cookbook, Wilno Heritage Society. Ottawa, ON 2007</ref>; np. znóny je [[kaszëbsczi wësziwk]], a w szkòle dzecë ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò]] òd [[séwnik]]a 2010 rokù. W latach sédmëdzesątëch XX stolata Wilno òdwiedzył [[Jan Drzéżdżón]]. Réza ta zmòtiwòwała gò do napisóniô ò kanadijsczich Kaszëbach do cządnika [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]]<ref>J. Drzeżdżon, ''WSRÓD KASZUBÓW KANADYJSKICH'', „Pomerania” 1974, nr 2, ss. 24 - 32.</ref>. W kòscele ''St. Mary'' w Wilnie, je òd 29 zélnika 2004 rokù replika rzezbë [[Sjónowò|Swiónowsczi]] Matczi Bòsczi - Kaszëbsczi Królewi. W Wilnie aktiwnô je stowôra [[Wilno Heritage Society]] jakô je pòzarządową òrganizacją i mô za cél ùchòwanié kaszëbsczi i pòlsczi kùlturë. Do ni nôleżi [[Kaszëbsczi Park Spadkòwiznë w Kanadze]]. Pòza tim w stwòrzë tim dzałają/lë midzë jinszimi [[David Shulist]], [[Peter Glofcheskie]], [[Ed Chippior]], czë [[Julian Kulas]]. Shulist nalôzł w swòji spòlëznie lëdzy, chtërny chcëlë zachòwac i rozwijac kùlturã swòjich tatków. W Wilnie, rok w rok je fejrowóny Kaszëbsczi Dzéń, a bëło téż pôrã ju rézów nôleżników stowôrë do kraju tatków. Czësto nowim dobëcym kanadijsczich Kaszëbów je radiowi program w ò nazwie "Radio Kaszebe". Je òn nadôwóny w niedzelã.{{Zdrzódło}} W Wilnie żëł [[Martin Shulist]] - kaszëbsczi dzejôrz kùlturë w tich stronach. W Wilnie najdiwô sã smãtôrz<ref>[https://www.interment.net/data/canada/ontario/renfrew/hagarty/stmary/ Saint Mary Cemetery Wilno].</ref>. W 2012 rokù Wilno nawiedzëł tamtoczasny premiéra PR – [[Donôld Tusk]]. Biwôł tu ks. [[Władisłôw Szulëst]]. == Òbaczë téż == * [[Wilno]] * [[Dawid Szulëst]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Drzeżdżon, ''WSRÓD KASZUBÓW KANADYJSKICH'', „Pomerania” 1974, nr 2, ss. 24–32. * S. Frymark, ''Kaszëbsczi jãzek w Kanadze, ÙSA i Nowi Zelandii. Leksykalné interferencje w gôdce Kaszëbów w Kanadze, ÙSA i Nowi Zelandii.,'' 2020 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.wilno.org Domôcô starna gardu - Wilno Heritage Society] ({{jãz.|en}}) * {{YouTube|Qwm37EJmRC0|"Nie jesteśmy Polakami, jesteśmy Kaszubami!" — Planeta Abstrakcja}} * [https://web.archive.org/web/20110927141923/http://www.wilnovillager.on.ca/ Wilno Villager] ({{jãz.|en}}) * [https://web.archive.org/web/20180623171935/http://www.wirtualnekaszuby.com/przegladaj-filmy2/106-kanadijsczi-kaszebi film] * https://web.archive.org/web/20260310120755/https://trojmiasto.eska.pl/kaszubi-zyja-w-kanadzie-od-xix-wieku-david-schulist-myla-nas-z-polakami-aa-gHm9-Lyzt-4dNT.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kanada]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô diaspòra]] aery87a0hupqjofv8wa9lk858i2gv3g 0 5104 204676 204371 2026-07-06T20:47:46Z Iketsi 3254 [[Miemiecczi jãzëk|miem]].→{{jãz.|de}} 204676 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox||Gard=Ùskô|dopełniacz=Ùsczi|adjektiw_mask=Ùsczi|adjektiw_fem=Ùskô|céch=POL Ustka COA.svg|fana=POL Ustka flag.svg|karta=POL_Ustka_map.svg|wòjewództwò=pòmòrsczé|kréz=słëpsczi|grodzki=|rodzaj_gminy=mieskô|gmina=|miejska=|bùrméster=Jacek Maniszewski|tel_um=|fax_um=|mail_um=|wiéchrzëzna=13,85|stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29|wysokość=|rok=2024|lëdztwò=13 574|gęstość=|aglomeracja=|czerënkòwi numer=(+48) 59|pòcztowi kòd=76-270|registracëjné tôfle=GSL|TERYT=|SIMC=|www=http://www.ustka.pl|gwôsné miono=Ustka|adres_um=Urząd Miasta Ustka, Wyszyńskiego 3|kod_poczt_um=76-270 Ustka}} '''Ùskô''' (téż ''Ùszcz'', {{jãz.|pl}} ''Ustka'', {{jãz.|de}} ''Stolpmünde'') – gard w nordowi Pòlsce, w pòmòrsczim wòjewództwie, we słëpsczim krézu, na historicznëch [[Pòmrë|Pòmrach]], sedzba [[Gmina Ùszcz|wiesczi gminë Ùskô]]. Ùskô leżi na [[Wybrzeże Słowińskie|Słowińsczim Sztrądze]], kòl ùscô rzéczi [[Słëpiô|Słëpie]] do [[Bôłt|Bôłtu]]. Je hôwingòwim miastã, klimaticzno-[[Balneologia|balneòlogicznym]] kùrortã (solónka i bòrowina), mòrsczim kąpielëszczã a wëpòczinkòwim òstrzódkã.[[Òbrôzk:Ustka,_latarnia_morska_(HB1).jpg|mały|Bliza|lewo|267x267px]]Wedle pòdôwków [[Główny Statisticzny Ùrząd|GUS]] z 30.06.2024 r., Ùskô mia 13 574 mieszkańców<ref name="Populacja2024">[https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-w-2024-r-stan-w-dniu-30-06,6,37.html Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2024 r. (stan w dniu 30.06)] ({{jãz.|pl}}), Główny Urząd Statystyczny, przëstãp z 28.10. 2024 r.</ref>. Òd 13 lëpińca 2003 Ùskã a [[Stôłpsk|Słëpsk]] łączi dogôdënk pòzéwóny Dwagardã ({{jãz.|pl}} ''Dwumiasto''). Òba miasta są sparłãczoné banową ë aùtobùsową kòmùnikacją. W [[Lãdowò|Lãdowie]] kòl Ùsczi to dô [[Centrum Ùczbieniô Marinë]], mdącé głównym ùczbieniowim òstrzódkã [[Marina|Marinë]]. We [[Strzédnowiek|strzédnëch wiékach]] Ùskô bëła [[Kaszëbë|kaszëbską]] rëbacką òsadą słëchającą słëpsczémù kasztelaństwù i dzéla historiczny kawel z pòblësczim [[Stôłpsk|Słëpskã]]. Dzysdnia klimat stôri hôwingòwi òsadë mòże jesz nalezc westrzód rëbacczich chëczów we wiertlu midzë sz. Marinë a Czerwionëch Kòsyniérów. Ùchòwôł sã tuwò jesz ùkłôd sztrasów strzédnowieczny wsë, przez wzgląd na historiczną wôrtnotã òbjimniãti kònserwatorską òchroną<ref>[https://ustka.travel/a556-ustka.html Ustka – atrakcje turystyczne], ustka.travel, przëstãp z 2.07.2026 r.</ref>. Dzysdnia to je plac rôd òdwiédzóny przez turistów, ze wzglãdu na blëskòsc Bôłtu, dobré skòmùnikòwanié a wielosc nocników, hotelów i [[Penzjónat|pensjónatów]], a téż [[Restaùracjô (gastronomiô)|restaùracjów]] i tawernów. == Pòłożenié == Ùskô leżi nad Bôłtã w zôpadnym parce Słowińsczégò Sztrądu. W Ùsce do mòrza wpôdô rzéka [[Słëpiô]]. W zôpadnym dzelu miasta ùchôdô do mòrza téż strëga Czôrnô.[[Òbrôzk:Ustka,_port_morski_(HB18).jpg|mały|Wjôzd do pòrtu|lewo]]Wedle stanu z 1 stëcznika 2026 nadwiérzchniô miasta wënosa 13,85 km²<ref>[https://www.ustka.pl/pl/news/content/10648 Ustka powiększy się o część Przewłoki] ({{jãz.|pl}}), Ustka, przëstãp z 2.07.2026 r.</ref>. Gard leżi na nordowò-zapôdnym kraju [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]], w [[Stołpsczi kréz|słëpsczim krézu]] i grańczi z [[Gmina Ùszcz|wieską gminą Ùskô]]. W cządze pòwòjnowi pòlsczi adminystracje, òb lata 1950–1975 słëcha [[Kòszalińsczé wòjewództwò (1950–1975)|kòszalińsczémù wòjewództwù]], a òb lata 1975–1998 – [[Słëpsczé wòjewództwò|słëpsczémù wòjewództwù]]. == Demògrafiô == Wedle protokòłu biskùpi wizytacje z 1665 r., òsedlonëch w tedëczasny Ùsce bëłë 33 familie<ref>Gerard Labuda. Historia Pomorza: Do roku 1815. Pomorze Zachodnie w latach 1648–1815, Tóm 2, Dzél 3.</ref>. W pajicznikù 1947 w Ùsce mieszkało 3458 [[Pòlôszë|Pòlôchów]] i 371 [[Miemcë|Miemców]]<ref>Granica morska PRL, 1945–1950, 1979 s. 160.</ref>. === 2014 rok === Wedle pòdôwków z 31 gòdnika 2014 gard miôł 16 056 mieszkańców<ref name="Ludność2014-12">[http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-stan-w-dniu-31-xii-2014-r-,6,17.html Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2014 r.)] ({{jãz.|pl}}), Główny Urząd Statystyczny, ISSN 1734-6118</ref>. Piramida wiékù mieszkańców Ùsczi w 2014<ref name="populacja2016">[https://www.polskawliczbach.pl/Ustka Ustka w liczbach] ({{jãz.|pl}}), Polska w liczbach, przëstãp z 18.01.2023 r.</ref> [[Òbrôzk:Piramida_wieku_Ustka.png|link=Plik:Piramida_wieku_Ustka.png|600x600px]] [[Òbrôzk:Ustka_z_lotu_ptaka_IMG_6828.jpg|mały|Ùskô (2010)]] === 2021 rok === Wedle pòdôwków GUS, w Ùsce w 2021 mieszkało 14 954 lëdzy, w tim 7134 chłopów (47,7%) a 7820 białków (52,3%). W produkcyjnym wiékù bëło 61,7% chłopów i 49,3% białków.<ref name="populacja20162">[https://www.polskawliczbach.pl/Ustka Ustka w liczbach] ({{jãz.|pl}}), Polska w liczbach, przëstãp z 18.01.2023 r.</ref> == Topònimiô == Miono mô słowiańsczé pòchôdanié i topògraficzny charakter. Pòwsta òd [[Pòmòrsczi jãzëk|pomorskiego]] kòntinuantu [[Prasłowiańsczi jãzëk|psł.]] pòwszédny pòzwë *ustьje „ùscé”<ref>W. Iwicki, Toponimia byłego powiatu słupskiego ({{jãz.|pl}}), s. 110; Wydawnictwo Gdańskie, Gduńsk, 1993</ref>. Miemiecczé miono ''Stolpmünde'' téż mô topògraficzny charakter i je złożenim dwùch elementów: gwôsny pòzwë ''Stolpe'' „[[Słëpiô]]” (ò słowiańsczim pòchôdanim) i pòwszédny pòzwë ''Münde'' „ùscé”<ref>W. Iwicki, Toponimia byłego powiatu słupskiego ({{jãz.|pl}}), s. 105; Wydawnictwo Gdańskie, Gduńsk, 1993</ref>. Òb czile miesãcy pò przejimniãcym gardu przez pòlską adminystracjã w 1945 równoczasno fónksnérowało czile mionów miasta: ''Nowy Słupsk'', ''Nowe Słupie'', ''Postomin'', ''Postomino'', ''Słupioujście'', ''Słupie'', ''Ujście'' a ''Uszcz''<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945–1948|inni=Tadeusz Białecki (red.)|wydawca=Książnica Pomorska w Szczecinie|miejsce=Szczecin|rok=2002|strony=228|isbn=83-87879-34-7}}</ref>. Òstateczno rozpòrządzenim w 1946 ùstanowiona òsta pòzwa ''Ustka''<ref>Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. ({{Monitor Polski|1946|142|262}}, s. 7).</ref>. [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] bédëje kaszëbską fòrmã ''Ùszcz''<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/uchwaa-nr-6-2010/ ''UCHWAŁA NR 6/RJK/10 Z DNIA 6-01-2010 R. W SPRAWIE STOSOWANIA KASZUBSKICH NAZW MIAST I WSI GMINNYCH I SOŁECKICH'' ({{jãz.|pl}}), Skarbnica Kaszubska, przëstãp z dnia 1.07.2026 r.</ref>. [[Friedrich Lorentz]] òdnotérowôł w pòblësczich [[Słowińsczi jãzëk|słowińsczich gwarach]]: ''Vʉ͂skå (Ùskô),'' z mionama mieszkańców mët: ''Vʉ͂ščȯu̯n, Vʉ͂ščȯu̯nkă (Ùszczón, Ùszczónka)<ref>Lorentz F., ''Slovinzisches Wörterbuch: zweiter Teil: P-Z: Orts- und Personennamen. Nachträge, Unsichere Wörter'', Sankt Petersburg: Kaiserliche Akademie der Wissenschaften, 1912, s. 1535.</ref>. Pòlskò-kaszëbsczi słowôrz miestnëch ë fizjografnëch mión'' pòdôwô fòrmã ''Ùstka''<ref>É. Bréza, A. Chlëdzyńsczi'', Polsko-kaszubski słownik nazw miejscowych i fizjograficznych'', str. 222; Gduńsk, 2006</ref>. [[Òbrôzk:Ustka_from_plane.JPG|mały|Lotniczi òdjimk Ùsczi]] == Historiô == Z ùmòwë słëpsczich rôdców ze [[Swiãcowie|Swiãcama]] (Jaszkò ze [[Słôwno|Słôwna]] a Jaszko z [[Dërłowò|Rëwałda]]) z 2 gromicznika 1337 pòchôdô nadczidka ò jistnienim festindżi w môlu ùscégò [[Słëpiô|Słëpie]]. Festinga w Ùsce jest [[Gardzëszcze (archeòlogiô)|gardzëszczã]] „quondam castrum”, w dogôdënkù je to plac òpisóny jakno: ''...nec non totum et integrum portum Stolpesmunde dictum, penes aquam stolpensem tam ab una quam alia parte situm...'' ...jak téż cawny i niepòdzélny pòrt Ùskô, pòłożony pò òbù starnach rzéczi Słëpie...<ref name="autonazwa1">Dzieje Ustki – praca zbiorowa, Polskie Towarzystwo Historyczne w Słupsku 1985 r.</ref> Szlachòwno do mieszkańców jinszich miesczich wsów, ùszczani bëlë pòddónyma Słëpska. Z te pòwòdu mùszelë składac pòddańczą przësëgã, tpzw. ùską przësëgã, a téż płacëc pòdatczi na rzecz miasta, dbac ò stón hôwindżi i kejów, ùprawiac je, pòmagac przë rozladënkù ë zaladënkù òkrãtów, a przë wjezdze òkrãtów do hôwindżi. Òbrzesziwôł jich téż młinny mùsz (miesczi młin w Zamełowie). Mieszkańcë Ùsczi apartnilë sã nié le òbrzészkã wëkònywaniégò wszelejaczich robòtów i ùsłëgów zrzeszonëch z pòrtã, ale téż płacenim szaséjowégò pòdatkù, a nié pòdrëgù, czë òdrôbianim pańszczënë. Jaż do [[Trzëdzescëlatnô wòjna|trzëdzescëlatny wòjnë]] ekònomiczno samòstójny ùszczani, przédno [[Szëper|szëprowie]], karczmarze i wójtowie, przëjimelë òbëwatelstwò gardu Słëpska i kòrzistelë z przëwilejów wëchôdającëch z pòsôdaniégò miesczich prawów. Mieskô radzëzna Słëpska ùchwôla sztatutë, regùlaminë i pòrtowé tarifë, mianowa [[Wójt|wójta]], decydowa ò wszëtczich robòtach zrzeszonëch z fónksnérowanim hôwindżi, òpiséwa zortë i wësokòsc pòdatków płaconëch przez ùszczanów, patronowa kòscołowi i szkòle. Wójt Ùsczi béł narôz hôwingòwim wójtã. Trzimôł òn wëkònôwczą włôdzã w òbrëmim Ùsczi w òdniesenim do ji stałëch mieszkańców, przebiwającëch cządama gòsców (kùpców) a sprawów wëchôdającëch z bieżącégò dzejaniô hôwindżi. Òd 1329 do kùńca 1342 Ùskô i Słëpsk w drodze [[Zastôw|zastawù]] bëłë w pòsôdanim [[Krzëżacczi zôkón|krzëżacczégò zôkònu]]. Béł to trudny cząd, bò czej ksyżã [[Bògùsłôw V]] nie béł w sztãdze spłacëc w terminie do 1 stëcznika 1343 r. nôleżny kwòtë 3334 grziwnów, realnô sta sã zagrôżba przejimniãcégò zemi przez zôkón we wieczësté òbsôdanié. Òstateczno nã sëmã zebra spòlëzna. Te dëtczi pòzwòlëłë Słëpskòwi i mieszkańcóm słëpsczi zemie wëkùpic sã z rãk Krzëżôków. Òd 1368 Ùskô leża w grańcach [[Słëpsczé ksãstwò|słëpsczégò ksãstwa]], dôwnégò lenna [[Kòruna Pòlsczégò Królestwa|Kòrunë Pòlsczégò Królestwa]], pózni w grańcach [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|pòmòrsczégò ksãstwa]] [[Grificë|Grifitów]] ze stolëcą w [[Szczecëno|Szczecënie]]. Òd XIII wieku na ne terenë przecygelë miemiecczi kòlonizatorzë. Lëczba lëdztwa rosła wiedno prãdzy. Kòscół w Ùsce, jakô ju tedë mia jinszé miono – ''Stolpmünde'', béł bùdowóny z kòscołã we [[Wëtrowno|Wëtrownie]] (1356). Zbùdowóny z drzewa kòscół pòd wezwanim [[Swiãti Mikòłôj|św. Mikołaja]] stojôł na zwëższenim, nôgwësni bënë stôrégò słowiańsczégò [[Gardzëszcze (archeòlogiô)|gardzëszcza]]. Filialnô swiãtnica kòscoła we Wëtrownie bëła brëkòwónô jakno dzénny a nocny nawigacyjny znak. Pòwôżniészą inwesticją bëła, rozpòczãtô kòl pòłowë XIV st., rozbùdowa hôwindżi. Tedë to òstałë zbùdowóné pierszé trwałé pòrtowé sprzãtë – [[Mòlo|mòla]] ò dłëżawie òk. 55 m, wëkònóné z kôstów z kamieniama, zmòcnionëch pôlama, a téż drzewiané ùmòcnienia brzegów hôwingòwégò karnalu ò dłużawie: lewi, zôpadny brzég – 280 m, prawi, pòrénczny – 320 m. Przedłëżenim ùmòcnieniów bëłë mòla. Pòsobny etap rozbùdowë pòrtu, sparłãczony z kapitalnym remóntã donëchczasnëch ùrządzeniów, to dało w XV st. Mòlo òstało tej przedłëżoné do òk. 100 m, pòrénczny brzég pòrtowégò karnalu òstôł zmòcniony scaną z pôlów ò dłużawie 170 m a téż òstałë wëmienioné wszëtczé zùżëté abò skażoné elementë donëchczasnëch kònstrukcjów. Wizytacje szkòłów przënôszają pierszé infòrmacje ò szkòle w Ùsce z 28 lëpińca 1590 i z 1729. W 1590 to dało téż nadczidkã, co mieszkańcowie Ùsczi zajimają sã intensywno rëbaczenim. Òb czas [[Wojna trzydziestoletnia|trzëdzescëlatny wòjnë]] 2 lëstopadnika 1626 do [[Mòrskô hôwinga Ùszcz|pòrtu w Ùsce]] wjachałë szwédzczé wòjska. Dzejalnosc pòrtu przëgasła. Zmniésza sã téż lëczba mieszkańców. W dodôwkù do tragediów zrzeszonëch z wòjną w 1644 Ùskã zdzegwił òdżin; przedërchało 15 chëczi i cerkwiô. [[Òbrôzk:Ustka_1890-1900_fragment.jpg|mały|[[Bliza w Ùsce|Bliza]] (XIX w.)]] W 1648 pòkòjowi traktat i dodôwkòwé dogôdënczi w 1653 òddałë pòrénczny part Zôpadnégò Pòmòrzégò, a tej i Ùskã, pòd panowanié [[Brandenbórg-Prësë|brandenbòrskò-prësczégò]] państwa, przesztôłconégò w 1701 w [[Królestwò Prësów]]. W XVIII stalatim niewielné òkrãtë bëłë rozladowiwóné na redze. W 1794 w Ùsce mieszkało kòl 700 òsób. Nowô wòjna zaczãtô przez [[Napòléón Bonaparte|Napòléòna]] spòwòdowa, że [[Wiôlgô Armiô]] zajimnã Zapôdné Pòmòrzé na przełómanim lat 1806/07. Ùskô hôwinga bëła blokòwónô. [[Òbrôzk:POL_USTKA_PORT_NA_OLD_POSTKARDS.jpg|mały|Hôwinga – pòrtowi karnôl (1905)]] W 1888 kònsekrowónô bëła nowô cerkwiô. Mùrowóny bùdink òd cegłë na fùndamence z granitowëch kamieni. Bùdowa wąskò- a szeroksztrekòwégò banu (zôczątk XX wiékù) dokòna schùtczeniô gòspòdarczégò rozwiju hôwindżi, jak téż cawnégò regionu. Lëczba lëdztwa Ùsczi w 1818 wënosa 477, a w 1941 – 5051 òsób. Pierszé, dosc zachtné inwesticje wëpòczinkòwi infrastrukturë òstałë pòdjimniãté przez mieską gminã w 1911. Bùdacje pò òbù starnach pòrtu bëłë ò drzewiany kònstrukcje a pòstawioné na pôlach. Projekt zgrôwôł, cobë szlachòwac za kąpnicama w [[Sopòt|Sopòtach]]. Òd ne czasu je nieprzerwóny przërost realizacjów nëch inwesticjów. W 1904 ùskô [[bliza]] emitowa biôłi przeriwóny wid, a òd 1913 r. dodôwkòwò na pòréncznym mòlu dzeja dôcznô syrena. 8 stëcznika 1914 rokù na zôpadnym sztrądze w òkòlim Ùsczi zdarza sã mòrskô katastrofa – môłi a stôri parówc „Stolp” òstôł wërzucony na zôlój òb czas sztorëmù. Òd séwnika 1939 i òd czerwińca 1941 òbrzesziwałë na gwësny czas ògrańczenia dlô cywilnégò rëchù òkrãtów. Pòd kùńc lat 30. pojawiłë sã planë rozbùdowë hôwindżi. Pò wëbùchù wòjnë robòtë ùstałë, a jedurną pòòstałoscą pò nëch zdarzeniach je dzél nieùkùńczonégò mòla (tpzw. trzecé mòlo). Òd 1942 w môłim stãpieniu bëła rozbùdowiwónô òkrãtowniô. Do pòłowë 1944 w Ùsce bëło òk. 230 sôdzewëch. Òd séwnika 1944 r. Miemcë „przechòwiwelë” w Ùsce zacht duńsczi [[Pancernik obrony wybrzeża|pancernik òbronë sztrądu]] [[Niels Iuel (1918)|„Niels Iuel”]], jaczi służił jima za pòmòcniczi bôt. W 1944 dlô Ùsczi (òsoblëwie ze wzglãdu na pòrt, chtëren dôwôł mòżebnosc zwiorniãcô przed frontã) gromadzëło sã baro wiele ùchódników. Panowa pò prôwdze òstrô zëma, felowało kwatérów i jôdë. [[Òbrôzk:POL_USTKA_PORT_NA_OLD_PSTKARDS.jpg|mały|[[Mòrskô hôwinga Ùszcz|Hôwinga]] (1910)]] 9 strëmiannika 1945 môlëzna òsta zajimniãtô przez pancerné òddzéle [[3 Gwardijsczi Pancerny Kòrpùs (ZSSR)|3 Gwardijsczégò Pancernégò Kòrpùsu]] [[2 Biôłorusczi Front|2 Biôłorusczégò Frontu]] (pò wòjnie na tczã sowiecczich żôłnérzów òstôł pòstawiony pòmnik na placu Wòlnotë)<ref>Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945”, Sport i Turystyka 1988, [[Specjalna:Książki/8321727093|ISBN&nbsp;<span class="isbn">83-217-2709-3</span>]], s. 686.</ref>. Pòwsta kòmendantura, jakô ùtwòrza miemiecką, pòmòcniczą administracjã z miemieczim bùrméstrã. Zaczãlë sã zjeżdżac pòlsczi òsedléńcowie. Pierszô pòlskô wëszëzna, Miesczi Zarząd ({{jãz.|pl}} ''Zarząd Miejski''), rozpòczã ùrzãdowanié 11 maja 1945. Pierszim bùrméstrã òstôł Wacław Jaworski, a jegò zastãpcą Wacław Michalski<ref>Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Słupsku. Sprawozdanie z działalności Zarządu Miejskiego w Ustce za okres 1945–1950.</ref>. Pòżdôwk PKP wrócył do dzejaniô na turze Słëpsk – Ùskô 29 czerwińca 1945 przëjazdã banë, jaką przëjachelë rôczony do Ùsczi gòsce na pierszé pò wòjnie [[Swiãto Mòrza]]. Pòcztowi Ùrząd, pòwòłóny do żëcô 3 maja 1945, òbjimôł swòjim sëgã ze zôczątkù Ùskã i 20 pòblësczich gminów. Òficjalné przekôzanié administracyjny włôdzë Pòlôchóm òdbëło sã 22 lëpińca 1945. Zlikwidowónô òsta sowieckô wòjnowô kòmendantura. Òb nen czas zameldowónëch bëło w Ùsce 266 Pòlôchów. W latach 50. Ùskô zaczã sã rozwijac jakno wiwczasowò-wëpòczinkòwô môlëzna. Pòwstôwałë wëpòczinkòwé òstrzódczi institucjów a zakładów prôcë, na zôczątkù na spòdlim przedwòjnowëch willów, pózni nowò bùdowónëch òbiektów. Pòd kùńc 60. lat fónksnérowałë tu ju sztërë wiôldżé wiwczasowé òstrzódczi [[Fundusz Wczasów Pracowniczych|FWP]] („Czarodziejka”, „Celwiskoza”, „Przystań” i „Włókniarz”), jaczi dispònowałë òk. 700 placama mët a dało téż trój mniészich zakładowëch òstrzódków (skłôdającëch sã przédno z kempingòwëch chëczów), skùpionëch w pòréncznym dzélu miasta. Dzejało 5 restaùracjów, 2 rëbné barë, mléczny bar, kawiarniô, 2 kina („Delfin” i MDK) a 3 binë<ref>Krystyna Chylińska (òbrob.): ''Informator FWP''.Warszawa&#x3A; Wydawnictwo Związkowe CRZZ, 1968, s.191-192.</ref>. [[Òbrôzk:Ustka,_port,_1979.jpg|mały|Ùskô hôwinga w 1979]] W gòdnikù 2013 do ùżëtkù òsta òddónô òbrotowô mòst dlô piechtnëch nad pòrtowim karnalã. Stalanô kònstrukcjô ò mase wikszi jak 80 t mô wnet 58 m dłużawë mô wësoczi na 24 m [[Pylon|pilón]] a pòmòst o szerzawie 4 m. Òbrôcanié mòstu warô 4 minutë i je mòżebné dzãka elektricznémù nanëkòwi. Bùdacjô dérowa pół rokù i kòszta 4,39 mln zł<ref>[http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/56,35612,16750825,Kladka_nad_Kanalem_Portowym__Ustka__wyroznienie_I_stopnia,,5.html Wybrali najlepszą przestrzeń publiczną. Wygrała kontrowersyjna inwestycja] ({{jãz.|pl}}), Wyborcza Trójmiasto, przëstãp z 2.07.2026 r.</ref>. Pò dwalatny przerwie zrzeszony z awarią, mòst òstôł zôs òdemkłi w maju 2017<ref>T. Częścik, [http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,21756218,feralna-kladka-w-usteckim-porcie-znow-dziala.html Feralna kładka w usteckim porcie znów działa] ({{jãz.|pl}}), Wyborcza Trójmiasto, przëstãp z 2.07.2026 r.</ref>. == Kwestiô felënkù miesczich prawów == [[Òbrôzk:Ustka,_ratusz_(HB1).jpg|mały|Rôtësz (dôwnô szkòła)]] Midzë 5 a 13 czerwińca 2007 to dało w Ùsce kònsultacje w sprawie nadaniégò môlëznie Ùskô sztatusu gardu<ref>[https://bip.um.ustka.pl/Article/get/id,17016.html Uchwała Nr 67/2007 w sprawie: konsultacji o nadanie statusu miasta]</ref>. Przëczëną te bëło pòdwôżenié historicznégo faktu nadaniô Ùsce miesczich prawów przez Miemców 22 strëmiannika 1935. Przë leżnoscë òbchòdów 70. roczëznë nadaniégò miesczich prawów, ùsczi gazétnik, pòdjimôrz a historik [[Marcin Barnowski]] òdkrił, co Ùskô nigdë nie òtrzima miesczich prawów, a ji terôczasny sztatus gardu je wënikã ùzurpacje. Nie ùdało sã nalezc niżódnégò dokùmentu pòcwierdzającégò nadanié Ùsce miesczich prawów, a data 22 strëmiannika 1935 je blós datą wëdaniégò ''rozpòrządzeniégò do ùstawù o ùstroju gminów'', dzãka jaczémù kòżdi przédnik gminë òbligatorijno stôł sã bùrméstrã. To òznôczô, że zmienia sã le samòrządzënowô titulatura, a samò rozpòrządzenié nie stanowiło nadaniô miesczich prawów. Co wicy, wëdóny w 1938 rokù spisënk gardów Westrzédnégò Pòmòrza, mającëch mni jak 10 tësãcy mieszkańców, nie òbjimôł Ùsczi. Ùskô nie wëstãpiwô jakno gard w niżódnym midzëwòjnowim wëkazu gminów (np. w ''Amtliches Gemeindeverzeichnis für das Deutsche Reich'' z 1939), a jakno miasto pòjôwiô sã pierszi rôz w pòlsczich pòwòjnowëch zdrojach [[Główny Statisticzny Ùrząd|GUS]]<nowiki/>u. No wëdarzenié stało sã historiczną sensacją<ref>http://www.gp24.pl/wiadomosci/art/4249071,ustka-to-wioska,id,t.html J. Cegła, ''Ustka to wioska'' ({{jãz.|pl}}), Głos Pomorza, przëstãp z 1.07.2026 r.</ref>. Pòjawiłë sã bédënczi złożeniégò wnióskù do [[Premiéra (pòlitika)|premiérë]] ò nadanié Ùsce miesczich prawów. Równak wedle [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji|Minysterstwa Bënowëch Sprawów ë Administracje]], nie bëło taczi brëkòwnotë, bò we wielnëch prawnëch aktach wëdónëch pò 1975 rokù,<ref>Np. ''Dz. U.'' z 1975 r. Nr 16, pòz. 91 i ''Dz. U.'' z 1998 r. Nr 96, pòz. 603.</ref> Ùskô figùrëje jakno gard<ref>[http://fakty.interia.pl/newsroom/news/ustka-jest-miastem,990670 Interia.pl/PAP: ''Ustka jest miastem,'' 09.10''.''2007 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Òstateczno pò przeprowadzony analize przepisów òstało pòcwierdzoné, że Ùskô mô miesczé prawa przënômni òd 1 lëpińca 1976 rokù. Przëjimniãcé jinszi interpretacje prowadzëłobë do ùznaniégò, że równoczasno fónksnérowałëbë dwie gminë ò identycznym prawnym sztatusu ''wiesczi gminë'' (a tej wieskô gmina i pseùdo-mieskô gmina), co je niedopùszczalné. Na spòdlim tëch kònkluzjów MBSëA scwierdzëło, że wëszëzna Ùsczi ni mùszi sã starac ò nadanié miesczich prawów<ref>[http://www.gp24.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20071006/USTKA/71005021 GP24.pl: ''Prawa miejskie potwierdzone''] , Głos Pomorza ({{jãz.|pl}}), przëstãp z 1.07.2026 r.</ref>. Analogiczny prawny stón tikający sã felënkù fòrmalnégò aktu nadaniégò miesczich prawów béł w [[Pruszcz|Pruszczu]]. == Kùrort Ùskô == Pierszé môłé łaznie pòwstałë w Ùsce na przełómanim XIX i XX w. Kùracjô pòléga na zëmnëch a gòrącëch kąpielach w mòrsczi wòdze a szpacérach pò bòrach. Lékarzony bëlë rekònwalescencë pò gripach a chòri na płëca, [[Astma|astmaticë]] i [[Reùmaticzné chòroscë|reùmaticë]]. Kùracyjny cząd warôł òd 15 czerwińca do 15 séwnika. W 1905 dało 2 kùrortowëch lékarzów [33]. W 1911 na placu stôrëch łazniów òstôł òdemkłi nowi Rodoléczny Zakłôd<ref>Artur Flaczyński i jiny: ''Sanatoria i uzdrowiska''.Dom Wydawniczy PWN, Warszawa 2016, s.98,99. <nowiki>ISBN 978-83-268-2502-6</nowiki>.</ref>. Frekwencjô przed [[I swiatowô wòjna|I swiatową wòjną]] wënosa w sezonie kòl 3500–3600 lëdzy i niewiele sã zwiksza òb midzëwòjnowi cząd<ref>Józef Lindmajer i jiny: ''Dzieje Ustki''. s. 113; Polskie Towarzystwo Historyczne, 1985.</ref>. Òb zôczątkòwé lata pò wòjnie to dało stagnacjã w kùrortowi dzejalnoscë. Dopiérze w 1974 po ùrësznienim Rodolécznégò Zakładu (zamienionégò na miesczé łaznie) òstałë zòrganizowóné pierszé turnusë dlô kùracjuszów. 1 lëpińca 1978 pòwsta Państwòwô Pòdjimizna Kùrort Ùskô ({{jãz.|pl}} ''Państwowe Przedsiębiorstwo Uzdrowisko Ustka''). Rëgnã òrganizacjô sanatoriów na spòdlim wëpòcznikòwëch òstrzódków. Tak òstało ùrządzoné sanatoria Azoty, Pomorze, Radość, Perła, Promyk. W jednym turnusu lékarzëło sã 590 kùracjuszów<ref>Józef Lindmajer i jiny: ''Dzieje Ustki''. s. 189; Polskie Towarzystwo Historyczne, 1985.</ref>. W 1988 Ùskô zwëska sztatus kùrortu. Do rozwiju lékarsczi òfertë Ùsczi jakò kùrortu wiôldżi wkłôd wniósł Henryk Klimczuk, jegò Przédny Lékôrz w latach 1981–2010<ref>''Od kąpieliska do uzdrowiska. 1988-2018 Trzydziesta rocznica nadania Ustce statusu miejscowości uzdrowiskowej''. Infòrmacyjnô tôblëca kòle tãżnie w Ùszczë, 2018, s. 1.</ref>. W 2010 kùrort òstôł spriwatizowóny. Kùpia gò familiô de Lubicz Szeliskich przez wëcmaniznã Hotel Lubicz w Ùsce<ref>''Od kąpieliska do uzdrowiska. 1988-2018 Trzydziesta rocznica nadania Ustce statusu miejscowości uzdrowiskowej''. Infòrmacyjnô tôblëca kòle tãżnie w Ùszczë, 2018, s. 1.</ref>. Kùrortowô dzejalnosc òsta òd tamnegò sztërkù baro rozszerzwionô. Dzysdnia bédowóné są nié le lékarsczé a hotelarsczé ùsłëdżi, ale téż profesjonalnô biologicznô òdnowa<ref>''[https://www.horecabc.pl/rodzina-de-lubicz-otworzyla-kolejny-hotel-na-wybrzezu/ Rodzina de Lubicz Szeliskich otworzyła kolejny hotel na Wybrzeżu]'' ({{jãz.|pl}}), horecabc.pl, przëstãp z 2.07.2023 r.</ref>. W [[Kùrort|kùrorce]] prowadzoné je lékarzenié w czerënkù ortopedicznëch chòrosców, [[Choroby układu nerwowego|chòrosców nerwòwégò ùkładu]], [[Reùmaticzné chòroscë|reùmatologicznëch chòrosców]], kardiologicznëch chòrosców, nadcësnieniégò a chòrosców górnëch dechòwëch drogów<ref>(§ 6. Statut Uzdrowiska Ustka) Uchwała Nr XXXV/282/2009 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2009 r. Nr 102, poz. 2020).</ref>. Ùskã charakterizëje léczniczo kòrzistny [[klimat]], a do te nôtërné lékarsczé sërowinë: * solónka 3,43% chlórkòwò-natriowô, jódkòwô, hipòtermalnô ze zleżënë „Ustka IGH-1”, * zlëżënë lékarsczégò torfù – bòrowinë „Ustka-1”, rechòwóné do spòdlowëch kòpalënów<ref>(§ 5. Statut Uzdrowiska Ustka) Uchwała Nr XXXV/282/2009 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2009 r. Nr 102, poz. 2020).</ref>. === Kąpielëszcza === W òbrëmim miasta òstałë wëznaczoné 2 latné mòrsczé [[Kąpielisko|kąpielëszcza]]<ref name="rada_kapieliska">Uchwała Nr XXXV/303/2013 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2013 r. ws. wykazu kąpielisk</ref>: * Ustka Wschód (Ùskô Pòrénk) – òbjimającé dłużawã 500 m zôlojewi linie rechòwóny na pòrénk òd òk. 250 m pòréncznégò mòla, * Ustka Zachód (Ùskô Zôpôd) – òbjimającé dłużawã 200 m zôlojewi linie rechòwóny na zôpôd òd òk. 110 m òd zôpadnégò mòla. <gallery widths="200" heights="150" perrow="3" style="text-align: center"> Òbrôzk:Ustka, plaża wschodnia (HB2).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_wschodnia_(HB2).jpg|Główné wéńscé na pòrénczny gòłobrzég Òbrôzk:Ustka, plaża wschodnia (HB5).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_wschodnia_(HB5).jpg|Pòrénczny gòłobrzég Òbrôzk:Ustka, plaża wschodnia (HB3).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_wschodnia_(HB3).jpg|Widzënk z pòréncznégò mòla na hôwingã i pòrénczny sztrąd (2023) </gallery>W 2012&nbsp;r. kąpielëszcza Ùskô Pòrénk a Ùskô Zôpôd bëłë zgòdą z òbrzészkòwima jakòscowima wëmògama dlô wòdë w kąpielëszczu wedle Eùropejsczi Ùnie<ref>[http://www.eea.europa.eu/themes/water/status-and-monitoring/state-of-bathing-water/bathing-water-data-viewer Bathing water quality – data viewer.] (an.), European Environment Agency, przëstãp z 14.06.2013 r.</ref>.<gallery widths="200" heights="150" perrow="3" style="text-align: center"> Òbrôzk:Ustka, plaża zachodnia (HB2).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_zachodnia_(HB2).jpg|Widzënk ze zôpadnégò mòla na gòłobrzég Òbrôzk:Ustka, plaża zachodnia (HB10).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_zachodnia_(HB10).jpg|Widzënk ze zôpadnégò mòla na hôwingã Òbrôzk:Ustka, plaża zachodnia (HB5).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_zachodnia_(HB5).jpg|Zôpadny gòłobrzég, tpzw. trzecé mòlo </gallery>W 2013 r. òstôł ùstalony kąpielowi cząd warający òd 15 czerwińca do 15 séwnika<ref name="rada_kapieliska2">Uchwała Nr XXXV/303/2013 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2013 r. ws. wykazu kąpielisk</ref>. == Transpòrt == [[Òbrôzk:Ustka,_dworzec_kolejowy_(HB3).jpg|mały|Banóf a bùsowiszcze]] === Ban === Ùskô bëła w ùszłoce za wãzłową stacjã, òd jaczi òdlôżałë banowé linie: * Głównô [[Piła (gard)|Piła]] – Ùszcz * [[Słôwno]] – Ùszcz o długości 36 km * [[Kòmnino]] – Ùszcz o długości 24 km Dzysdnia jistnieje blós liniô Głównô Piła – Ùszcz, pòòstałé dwie òstałë zdemóntowóné pò 1945 przez Czerwioną Armiã jakno wòjnowô zwënéga. Je to jednosztrekòwô zelektrifikòwónô banowô liniô. [[Òbrôzk:Ustka,_dworzec_kolejowy_(HB4).jpg|mały|Pamiątkòwi kam]] W òbrëmim gardu to dô dzysdnia dwa dzejającé banowé pòżdôwczi: Ustka a Ustka Uroczysko. === Aùtobùsë === [[Òbrôzk:Ustka,_dworzec_autobusowy_(HB1).jpg|mały|Bùsowiszcze]] [[Òbrôzk:Ustka,_pomnik_Ireny_Kwiatkowskiej_(HB1).jpg|mały|Łôwka Irénë Kwiôtkòwsczi]] Z Ùsczi [[Krajewô droga nr 21 (Pòlskô)|krajewą drogą nr 21]] mòże dojachac do [[Stôłpsk|Słupska]] aùtobùsama firmów: * PKS Słupsk A.W. – liniô 200 – tur do Słëpska<ref>Redakcjô, ''[https://gp24.pl/pks-slupsk-rezygnuje-z-linii-500-przewoznik-do-ustki-kursuje-jako-linia-200/ar/c1-15275860 PKS Słupsk rezygnuje z linii 500. Przewoźnik do Ustki kursuje jako linia 200]'' ({{jãz.|pl}}), Głos Pomorza, 6.11.2020 r., przëstãp z 20.08.2022 r.</ref> * Nord Express w. z ò.ò. – liniô 500 – tur do Słëpska<ref>''[https://nordexpress.pl/polaczenia-slupsk-ustka/ Nord Express – tanio, szybko, na czas! » Połączenia Słupsk – Ustka]'' ({{jãz.|pl}}), nordexpress.pl, przëstãp z 20.08.2022 r.</ref> * Ramzes w. z.ò.ò. – liniô 500 – tur do Słëpska<ref>''[https://ramzes.ustka.pl/rozklad-jazdy.php Ramzes Ustka Usługi przewozowe Słupsk-Ustka Przewozy autobusowe]'' ({{jãz.|pl}}), ramzes.ustka.pl przëstãp z 20.08.2022 r.</ref> Òd 12 lëpińca 2018 jistnieje téż mieskô kòmùnikacjô òbsłëgiwónô przez PKS Słupsk A.W.<ref>Rzeczkowska B., ''[http://www.gp24.pl/wiadomosci/ustka/a/w-czwartek-rusza-darmowa-komunikacja-w-ustce-sprawdz-rozklad-jazdy,13325722/ W czwartek rusza darmowa komunikacja w Ustce. Sprawdź rozkład jazdy]'' ({{jãz.|pl}}), „gp24.pl”, przëstãp z 25.07.2018 r.</ref> To dô téż regionalné sparłãczenia w czerënkù [[Rowë|Rowù]] czë [[Jarosłôwc|Jarosłôwca]]. == Kùltura == {| | width="50%" | ; Institucje kùlturë w Ùsce : * Centrum Twórczi Aktiwnoscë w Ùsce * Dodóm Kùlturë w Ùsce * Mieskô Biblioteka * [[Mùzeùm Ùsczi Zemi w Ùsce|Mùzeùm Ùsczi Zemi]] * [[Mùzeùm Piekarnictwa a Cëczernictwa w Ùsce|Mùzeùm Piekarnictwa a Cëczernictwa]] * Mùzeùm Òkrãtów * Mùzeùm Bùrsztënu | width="50%" | ; Regùlarné kùlturalno-rekreacjowé rozegracje w Ùsce : * Columbus Festiwal Wiatru (Festiwal Wiatru – lotniczé i mòtoparalotniowé pòkôzczi) * Grand Lubicz Festiwal Światła (Festiwal Widu) * Festiwal Ulicznych Reakcji Artystycznych (Festiwal Sztrasowëch Artisticznëch Reakcjów) * „Bielsko Biała i Beskidy w Ustce” ([[Bielsko-Biała]] a Beskidë w Ùsce) * Ustka Charlotta Enduro Extreme * Dni Morza (Dnie Mòrza) * Sound of Gravity (swiãto ekstremalnëch spòrtów) * Mistrzostwa Polski w wypłukiwaniu bursztynu „Złoto Bałtyku” (mésterstwa Pòlsczi w wëpłëkiwanim bùrsztënu) * Święto Miasta – „Dożynki Rybne” (Swiãto Gardu – „Rëbné Òżniwinë” * Hip-Hop na fali (Hip-hop na wale) * Pòkôzk módë z firmą Pierre René |} [[Òbrôzk:Ustka_ul._Chopina_8_willa_A1285.jpg|mały|Dodóm Twórczi Robòtë, sz. Chopina 8]] Wiele lat w Ùsce mieszkôł a twòrził kaszëbsczi pisôrz, dr [[Marian Majkòwsczi|Marión Majkòwsczi]]. == Pòùczëna<ref name="autonazwa1" /> == === Szkòlnictwò do 1939 rokù === Òb całé XIX stalaté w Ùsce dało le jednã pòwszechą szkòłã, ze zôczątkù czileklasową – elementarną, a pózni ò cawnym zakresu spòdlowi edukacje. Òb szkòłowi rok 1897/98 robiło w ni 6 szkólnëch, a w 1917 r. 8 szkólnëch i 3 szkólné. W bùdinkù szkòłë bëłë òsobnë klasë strzédny szkòłë niższégò stãpienia. Pòd kùńc XIX st. w Ùsce òsta ùsadzonô państwòwô nawigacyjnô szkòła pierszégò stãpienia (miem. ''die Königliche Navigationsvorschule''). Nã szkòłã dërch dotikôł felënk pasowny lëczbë kandidatów. Òsta zlikwidowónô w 1910 rokù. === Szkòlnictwò pò 1945 rokù === Òb szkòłowi rok 1977/78 do spòdlecznëch szkòłów chòdzëło 1731 szkòlôków, Òglowòsztôłcącé Liceùm ùkùńczëło 58 ùczniów, a warkòwą szkòłã 65. [[Òbrôzk:Ustka,_pomnik_żaglowca_(HB1).jpg|mały|Sztatura żaglówca kòl Spòdleczny Szkòłë nr 2]] ==== Spòdleczné szkòłë ==== * Spòdlecznô Szkòła nr 1 m. kpt. Leonida Telidżi, * Spòdlecznô Szkòła nr 2 m. kòmandora Bolesława Romanowskiégò * Spòdlecznô Szkòła nr 3 m. gen. Mariusza Zaruskiégò * Niepùblicznô Spòdlecznô Szkòła ADVENTURE w Ùsce W NSSz ADVENTURE to dô ùczbë kaszëbsczégò jãzëka.<ref>Niepubliczna Szkoła Podstawowa Adventure,https://www.facebook.com/reel/1422071593286668/?locale=pl_PL, Facebook, przëstãp z 3.07.2026 r.</ref> ==== Wëżispòdleczné szkòłë ==== * Zespół Technicznëch Szkòłów * Zespół Òglowòsztôłcącëch Szkòłów m. Mikòłaja Kòpernika == Spòrt == === Spòrtowé klubë a towarzëstwa === * Miejski Klub Sportowy „Jantar Ustka” (miesczi spòrtowi klub) * Lekkoatletyczny Klub Sportowy „Jantar Ustka” (letkòatléticzny spòrtowi klub) * Klub Tenisa Stołowego (klub stołowégò tenisa) * Stowarzyszenie Turystyczno Sportowe „STS Ustka” (turisticzno-spòrtowô stowôra) * Stowarzyszenie Sympatyków Piłki Ręcznej „Szczypiorniak Ustka” (stowôra lubòtników rãczny balë) * Stowarzyszenie „Yacht Klub Ustka” (stowôra – jachtklub) * Związek Kulturystyki i Fitness (związk kùlturisticzi a fitnessu) * Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej (towarzëstwò rozkòscérzaniô fizyczny kùlturë) * Usteckie Towarzystwo Sympatyków Sportu (towarzëstwò lubòtników spòrtu) [[Òbrôzk:Ustka_plaza_IMG_fotografia_lotnicza_net_6873.jpg|mały|Ùskô hôwinga]] === Ùsczi spòrtówcowie === * [[Natasza Caban]] * [[Tomasz Iwan]] * [[Barbara Madejczyk]] * [[Agnieszka Pogroszewska]] * [[Kazimierz Adach]] == Religiowé pòspólnotë == * [[Chrzescëjańskô Ewanielëcznô Pòspólnota (Pòlskô)|Chrzescëjańskô Ewanielëcznô Pòspólnota]]: ** misyjnô placówka w Ùsce<ref>''[https://www.chwe.pl/lista-placowek/ Zbory i placówki]'' ({{jãz.|pl}}), chwe.pl, przëstãp z 15.08.2023 r.</ref> * [[Greckòkatolëcczi kòscół w Pòlsce|Greckòkatolëcczi kòscół]]: ** greckòkatolëcczi dëszpastursczi òstrzód kòl [[Kòscół Nôswiãtszégò Zbawicela w Ùsce|kòscoła Nôswiãtszégò Zbawicela]]<ref>''[https://www.cerkiew.net.pl/parafie-i-dekanaty/dekanat-slupski/ Dekanat słupski]'' ({{jãz.|pl}}), cerkiew.net.pl, przëstãp z 12.06.2023 r.</ref> * [[Rzimskòkatolëcczi kòscół|Rzimskòkatolëcczi]]: ** parafiô sw. òjca Pio<ref>''[https://www.diecezjakoszalin.pl/parafia/szczegoly/220/ustka-sw-pio Parafia pw. św. Pio, Ustka]'' ({{jãz.|pl}}), diecezjakoszalin.pl, przëstãp z 12.06.2023 r.</ref> ** parafiô Nôswiãtszi Marije Pannë Gwiôzdë Mòrza<ref>''[https://www.diecezjakoszalin.pl/parafia/szczegoly/218/najswietszej-maryi-panny-gwiazdy-morza-ustka Parafia pw. Najświętszej Maryi Panny Gwiazdy Morza, Ustka]'' ({{jãz.|pl}}), diecezjakoszalin.pl, przëstãp z 12.06.2023 r.</ref> ** parafiô Nôswiãtszégò Zbawicela<ref>''[https://www.diecezjakoszalin.pl/parafia/szczegoly/217/ustka-najswietszego-zbawiciela Parafia pw. Najświętszego Zbawiciela, Ustka]'' ({{jãz.|pl}}), diecezjakoszalin.pl, przëstãp z 12.06.2023 r.</ref> ** [[Parafia wojskowa św. Marka Ewangelisty w Ustce|wòjskòwô parafiô sw. Marka Ewanielëstë]] z sedzbą w [[Lãdowò-Sedlëszcze|Lãdowie-Sedlëszczu]] * [[Zelonoswiątkòwi Kòscół w PR|Zelonoswiątkòwi Kòscół]]: ** zbór w Ùsce<ref>''[https://kzustka.wixsite.com/nowa/kontakt Kontakt]'' ({{jãz.|pl}}), kzustka.wixsite.com przëstãp z 12.06.2023 r.</ref> * [[Swiôdkòwie Jehowë w Pòlsce|Swiôdkòwie Jehowë]]: ([[Sala królestwa|Zala Królestwa]], sz. Dunina 12)<ref name="jw">Pòdôwczi wedle ''[https://apps.jw.org/ui/P/meeting-search.html#/weekly-meetings sznëkrownika zborów]'', z òficjalny starnë Swiôdków Jehowë jw.org; przëstãp z 15.10.2018 r.</ref> ** zbór Ùskô-Pòrénk<ref name="jw" /> ** zbór Ùskô-Zôpôd == Administracjô == Ùskô mô sztatus [[Mieskô gmina|miesczi gminë]]. Mieszkańcowie welëją do [[Rada gminy|Radzëznë Gardu]] Ùskô 15 rôdców<ref>Zarządzenie nr 56/10 Wojewody Pomorskiego z dnia 4 marca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2010 r. Nr 35, poz. 594).</ref>. Mieszkańcowie welëją rôdców do [[Sejmik Województwa Pomorskiego|sejmikù wòjewództwa w òkrãgù nr 1]]. Pòsélców na Sejm welëją z [[Okręg wyborczy nr 26 do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|welownégò òkrãgù nr 26]], senatora z [[Okręg wyborczy nr 62 do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej|òkrãgù nr 62]], a pòsélców do [[Parlament Europejski|Eùropejsczégò Parlamentu]] z [[Okręg wyborczy nr 1 do Parlamentu Europejskiego w Polsce|òkrãgu nr 1]]. Ùskô słëchô [[Rejonowi sąd|Rejonowémù Sądowi]] we Słëpskù, [[Òkrãgòwi sąd|Òkrãgòwémù Sądowi]] we Słëpskù<ref>Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2002 r. ({{Dziennik Ustaw|2002|180|1508}}).</ref> a [[Samorządowe kolegium odwoławcze|Samòrządzënowémù Òdwòłôwczémù Kòlegium]] we Słëpskù<ref>Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. ({{Dziennik Ustaw|2003|198|1925}}).</ref>. [[Òbrôzk:Ustka,_dom_kapitana_Haase_(HB2).jpg|mały|Stôrô rëbackô òsada, chëcz kapténë Haase, 1804]] === Partnersczé gardë a gminë === * [[Òbrôzk:Ustka,_ul._Czerwonych_Kosynierów_(HB1).jpg|mały|Stôrô rëbackô òsada (''XIX/XX w.'')]][[Bielsko-Biała]] – pòrozmienié ò wespółrobòce pòdpisóné 20 lëpińca 2002 r.<ref>[https://web.archive.org/web/20120313035642/http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=304 Bielsko-Biała.] ({{jãz.|pl}}) ComSerwis, przëstãp z 28.11.2011 r.; zarchiwizowóné z [http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=304 ny adresë] (13.03.2012 r.)</ref> * [[Stôłpsk|Słëpsk]] – deklaracjô partnersczi wespółrobòtë w ramach Dwagardu z 13 lëpińca 2003 r. ==== Midzënôrodnô wespółrobòta ==== * [[Enkhuizen]] (Holandiô) – partnerskô ùmòwa pòdpisónô 5 maja 1992 r.<ref>[https://web.archive.org/web/20120313041818/http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=302 Enkhuizen] ({{jãz.|pl}}) ComSerwis, przëstãp z 28.11.2011 r., zarchiwizowóné z [http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=302 ny adresë] (13.03.2012 r.)</ref> * [[Kappeln]] (Miemieckô) – partnerskô ùmòwa pòdpisónô 8 maja 1991 r.<ref>[https://web.archive.org/web/20120313035616/http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=301 Kappeln] ({{jãz.|pl}}) ComSerwis, przëstãp z 28.11.2011 r., zarchiwizowóné z [http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=301 ny adresë] (13.03.2012 r.)</ref> * [[Palanga]] (Lëtwa) – partnerskô ùmòwa pòdpisónô 8 lëpińca 2006 r.<ref>[https://web.archive.org/web/20120313034020/http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=303 Palanga] ({{jãz.|pl}}) ComSerwis, przëstãp z 28.11.2011 r., zarchiwizowóné z [http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=303 ny adresë] (13.03.2012 r.)</ref> Òd 2008 rokù partnersczim gardã Ùsczi bëło téż rusczé miasto [[Pionierskij (królewieckô òbéńda)|Pionierskij]]. Pò [[Inwazjô Rusczi na Ùkrajinã|rusczi inwazje na Ùkrajinã]] w 2022 rokù dogôdënk ò wespółrobòce òstôł zerwóny<ref>[https://ustka.naszemiasto.pl/ustka-zerwala-umowe-partnerska-z-rosyjskim-miastem/ar/c1-86998958 Ustka zerwała umowę partnerską z rosyjskim miastem Pioniersk.] ({{jãz.|pl}}), ustka.naszemiasto.pl, 28.02.2022 r., przëstãp z 3.03.2022 r.</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Czesław Piskorski. Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Wyd. "Sport i Turystyka" Warszawa, 1980, ss. 298–299. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,27260717,jacek-maniszewski-nowym-burmistrzem-ustki-frekwencja-wyborcza.html?disableRedirects=true Maciej Sandecki, Wyborcza, 28.06.2021 r., dostãp z 30.09.2022 r. {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Stołpsczi kréz]] 0s3wk1g707g3y9lwm85yd8a8qerkmme 14 5186 204557 161835 2026-07-06T12:19:29Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204557 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] s0n3sfuqad5duvbbu6rxsr1h9h2f4q0 0 5301 204539 199375 2026-07-06T12:11:30Z Iketsi 3254 {{jãz.|de}} 204539 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lucas Cranach (I) - Johannes Bugenhagen.jpg|mały]] '''Jón Bùgenhagen''' ({{jãz.|de}} ''Johannes Bugenhagen, Doctor Pomeranus'') (1485–1558) béł jednym z przédnëch refòrmatorów, téż na miarã nordowëch Miemców, nie leno Pòmòrza. Òn - wspiéróné przez ksyżãt i z pòczątku téż kamiéńsczégò biskùpa, pòstrzégającégò pòtrzébnotã refòrmë Kòscoła - szerzwił deje refòrmacji. Zgódno z wòlą ksyżëca òn ùsadzył „Òrdinacjã kòscelną” (wëd. 1535 r.), chtërna stała sã kònstitucją lëterzczégò Kòscoła na [[Pòmòrskô|Pòmòrzu]]. Wspiéróné przez [[Bògùsłôw X|Bògùsława X]] w 1518 r. napisôł òn w swòjim dokôzu „Pomorania” ò jãzëkòwëch zmianach w rodnym kraju taczé słowa: „Czëż nié chùtkò pò przejimniãcym chrzescëjańsczi wiarë pòmòrzczé miasta, zaniedbiwającë słowiańsczi jãzëk, zaczãłë sã stawac teùtońsczé i germańsczé tak, że ne [miasta], chtërné za [[Kòszalëno|Kòszalënã]] jaż do Pòlsczi òstałë słowiańsczé, zaczãłë miec òdraza do swòjich bracy Pòmòrzónów, ju Miemców.” Czëtającë „słowiańsczé”, trzeba rozmiec [[Kaszëbi|„kaszëbsczé”]]. == Lëteratura == [[Òbrôzk:Bugenhagendenkmal-WB-1.jpg|mały]] * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 172 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.luther.de/bugenha_pl.html Johannes Bugenhagen] * [https://web.archive.org/web/20130507084956/http://bugenhagenhaus.de/ Dodóm Bugenhagena w Wittenberdze] * [http://www.reformator-bugenhagen.de/ Pommersche Evangelische Kirche Rok Bugenhagena] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Bugenhagen Jan}} [[Kategòrëjô:Pòmòrzani]] [[Kategòrëjô:Miemiecczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Miemcë]] 4uoepdw57hlqtjbwtflysu0noftpmir 0 5305 204710 196608 2026-07-07T03:30:35Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Kaszëbskô rësznota]] to [[Category:Karna młodëch Kaszëbów]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204710 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Towarzëstwò Młodokaszëbów''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]]: ''Towarzystwo Młodokaszubów'') – to bëła [[Kaszëbi|kaszëbskô]] òrganizacjô założónô w [[zélnik]]ù [[1912]] rokù we [[Gduńsk|Gduńskù]]. Sekretarzã ji béł dochtór [[Aleksander Majkòwsczi]]. Jakno spòdlowi cél Towarzëstwò miało òcucenié w Kaszëbach swòi nôrodowi swiądë ë podwëszënié wiedzë ò nich, jakno téż wrechowanié jich w strzôl òglowòpòlsczégò żëcô<ref>http://www.naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=108</ref>. Młodokaszëbi wëdôwali w cządnikù "[[Gryf (cządnik)|Gryf]]". Jich parola bëła ''Co kaszëbsczé, to pòlsczé'' – òddôwali przez to mëslã, że nimo jãzëkòwi jinoscë nié są òni apartnym dzélã òd [[Pòlôchë|Pòlôchów]] wedle parłãczni [[histrorëjô|historii]], [[kùltura|kùlturë]] ë wiarë<ref>http://www.naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=135</ref>. == Ùtwórstwò == Ùtwórstwò Młodokaszëbów òpirô sã nôbarżi na mòtiwach [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] [[Mitologiô|mitologii]] a tradicje. Kritikòwano dlôte rozszérzającé sã midzë Kaszëbama pieniastwo, babiewiérstwò, pijatëka i felënk ògładë. Trzëmają ò tim midzë jinszima epicczi pòemat Majkòwsczégò pòdtitel ''Jak w Kòscérznie kòscelnégò òbrelë abò piãc kawalerów a jednô jedinô brutka'' ([[1899]]) a tomik wiérzów Jana Karnowsczégò ''Nowòtné spiéwë''. == Òbaczë téż == * [[Gduńsczi Towarzëstwò Nôùkòwé]] * [[Zabòrsczé Nôùkòwé Towarzëstwò]] * [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] [[Kategòrëjô:Nôùkòwé towarzëstwa]] mjedzup2rmjywztyqltpg54u9sr26pk 0 5349 204646 202646 2026-07-06T19:55:40Z Iketsi 3254 Bùtnowé lënczi 204646 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Jizbica | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=stôłpsczi | gmina=Główczëce | szôłtëstwò= | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=40 | sekùndëN=41 | gradëE=17 | minutëE=25 | sekùndëE=28 | wiżô= | rok= | lëdztwò=299 | gãscëzna= | nr_czér=59 | pòcztowi_kòd=76-220 | reg_tôfla=GSL | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk=Pomorskie Izbica 14 06 2010 P6141706.JPG | galerëjô_commons=Category:Izbica (gmina Główczyce) |}} '''Jizbica''' – [[wies]] w [[Gmina Główczëce|gminie Główczëce]], w [[stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. [[Aleksander Hilferding]] pisôł, że tu bëło gôdónë gwarą pòmerańsczich Kaszëbów. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Stołpsczi kréz]] ptirf4dd51izrdyny9eiw6y09b0xdc9 0 5376 204598 203328 2026-07-06T17:23:57Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 204598 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dorota Arciszewska VII kadencja Kancelaria Senatu.JPG|mały|Dorota Arcëszewskô-Miélewczik]] '''Dorota Irvina Arciszewska-Mielewczyk''' (ùr. 1968 rokù w [[Gdiniô|Gdini]]) – pòlsczi pòlitikôrz. Dorota Arcëszewskô-Miélewczik mia w 2009 rokù w [[Kartuzë|Kartuzach]] biuro z tôflą pò kaszëbskù. Òna je w [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]] i je pòsłã (2011), a bëła senatorã. W 2014 rokù òna je w [[Kòmisjô Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów| Kòmisje Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów]] i w [[Parlamentarné Kaszëbsczé Karno|Parlamentarnim Kaszëbsczim Karnie]]. Òd 2019 rokù òna nie je senatorã. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Pòlsczé pòliticzczi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Arciszewska-Mielewczyk Dorota}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] [[Kategòrëjô:Pòlsczé pòliticzczi]] nymtenz6yjx9a4silfz1gz5rb19a3ev 204599 204598 2026-07-06T17:24:48Z Iketsi 3254 (2005) 204599 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dorota Arciszewska VII kadencja Kancelaria Senatu.JPG|mały|Dorota Arcëszewskô-Miélewczik (2005)]] '''Dorota Irvina Arciszewska-Mielewczyk''' (ùr. 1968 rokù w [[Gdiniô|Gdini]]) – pòlsczi pòlitikôrz. Dorota Arcëszewskô-Miélewczik mia w 2009 rokù w [[Kartuzë|Kartuzach]] biuro z tôflą pò kaszëbskù. Òna je w [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]] i je pòsłã (2011), a bëła senatorã. W 2014 rokù òna je w [[Kòmisjô Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów| Kòmisje Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów]] i w [[Parlamentarné Kaszëbsczé Karno|Parlamentarnim Kaszëbsczim Karnie]]. Òd 2019 rokù òna nie je senatorã. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Pòlsczé pòliticzczi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Arciszewska-Mielewczyk Dorota}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] [[Kategòrëjô:Pòlsczé pòliticzczi]] syonwe8fwqc9r0qh07qnx6jjvjou09g 0 5582 204614 198482 2026-07-06T18:31:14Z Iketsi 3254 [[pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; == Òbaczë téż == * [[Zjôzd Młodëch Kaszëbów]] 204614 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Banino | rodzôcz_wsë=Banina | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Żukòwò | szôłtëstwò=Banino | miejskô= | wiechrzëzna=7,8 | gradëN=54 | minutëN=23 | sekùndëN=31 | gradëE=18 | minutëE=24 | sekùndëE=27 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=1193 (szołtëstwò) | gãscëzna=152,9 | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=80-297 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Józef Zelewski | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Banino''' ({{jãz.|pl}} ''Banino'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. Tu je kòscół ë szkòła. W ni dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Banino je pòłożoné kòl 15 km òd [[Gduńsk]]a. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożonô je mniésza kòloniô Bòrowc. Tu ùrodzony je [[Henrik Dawidowsczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Banino - kòscół.jpg|Kòscół </gallery> == Òbaczë téż == * [[Zjôzd Młodëch Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/99 Banino] * [http://spbanino.pl/ szkòła] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/banino.pdf Karty zabytków architektury – Banino] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 0x3wnnawtc6ogh3u6jzsczfhzh33ime 0 5950 204650 181116 2026-07-06T19:57:29Z Iketsi 3254 ' - to je '→' – '; {{Kòntrola}} 204650 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Malva neglecta-flower.jpg|mały|Kukuczczi chléb]] '''Kukuczczi chléb''' (''Malva neglecta'' L.) – roscëna z rodzëznë slôzowatëch (''Malvaceae''). Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 148. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 4pev92cq89h2zvteaskiownwev2pv4f 0 6187 204551 202949 2026-07-06T12:17:15Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Gardë w Szpańskô]] to [[Category:Gardë w Szpańsce]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204551 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Monzón| dopełniacz=montisonense| céch=Escudo de Monzón.svg| fana=Bandera_de_Monzon.svg‎| karta=Localización de Cinca Medio (Aragón).svg| wòjewództwò=Aragóńskô| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Fernando Heras Laderas| adres_um=Plaza Mayor, 4<br />22400 Monzón (Huesca)| kod_poczt_um=| tel_um=(+34) 974 400 700| fax_um=(+34) 974 404 807| mail_um=|ayuntamiento@monzon.es wiéchrzëzna=155.01| stopniN=41| minutN=54| stopniE=0| minutE=11| wysokość=| rok=2009| lëdztwò=17 042| gęstość=109,94| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+34) 974| pòcztowi kòd=22400| registracëjné tôfle=MZN| TERYT=| SIMC=| www=http://www.monzon.es| }} [[Òbrôzk:Castillo de Monzon (15530066601).jpg|thumb|Zómk w Monzón]] '''Monzón''' je gardã w [[Aragonijô|Aragoniji]] ([[Szpańskô]]). Lëdztwò gardu: 17.115 mieszkańców ([[2010]]). To béł wôżny môl dlô [[templariusze|templariuszów]]. {{stub}} [[Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]] [[Kategòrëjô:Aragonijô]] puigp3vlan3hpso3fqsnc607b8cwt5i 0 6272 204644 100451 2026-07-06T19:54:12Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 204644 wikitext text/x-wiki '''Mirosława''' (ùr. kòl 1190 rokù) - to bëła wiele lat ksyżnô [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]]. Òna i ksyżëc [[Bògùsłôw II]] miele sëna [[Barnim I|Barnima I]]. Bëła sostrą [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II]]. Òna mia wiôlgą starã ò kòscelné fùńdacje. Za ji czasów gòscą na szczecëńsczim dwòrze béł ksyżëc [[Sambòr II]]. Jich òjcem béł [[Mscëwòj I]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi]] 1agi6nlt8w11w2gj8agyzshb7uffwct 204645 204644 2026-07-06T19:54:28Z Iketsi 3254 - → – 204645 wikitext text/x-wiki '''Mirosława''' (ùr. kòl 1190 rokù) – to bëła wiele lat ksyżnô [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]]. Òna i ksyżëc [[Bògùsłôw II]] miele sëna [[Barnim I|Barnima I]]. Bëła sostrą [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II]]. Òna mia wiôlgą starã ò kòscelné fùńdacje. Za ji czasów gòscą na szczecëńsczim dwòrze béł ksyżëc [[Sambòr II]]. Jich òjcem béł [[Mscëwòj I]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi]] rgt2qlqs6lsswry1jzr7gkx5m2gtcgj 14 6278 204703 196946 2026-07-06T23:26:18Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Kaszëbë]] to [[Category:Kaszëbizna]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204703 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbizna|Kùchnia]] bzblz7aobs3rq0gfvkwofivwsxm1s50 0 6498 204653 204257 2026-07-06T20:03:29Z Iketsi 3254 <ref>{{sloworz.org|3330|3797}}</ref> 204653 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Full Moon Luc Viatour.jpg|mały|Widzënk Miesąca ze Zemi]] [[Òbrôzk:Youtubeastronautsonmoonot3.gif|mały]] '''Miesąc'''<ref name=":0" /> (jiné miona: '''miesądz'''<ref name=":0">{{sloworz.org|3330|3797}}</ref>, '''miesidz''', '''ksãżëc'''; symbòl: [[Òbrôzk:Moon decrescent symbol (fixed width).svg|16px|☾]]) – jedurny nôtërny satelita [[Zemia|Zemi]]. Òn krąży wkół Zemi ë mô rozmajité fazë. Na Miesącë bëlë w 1969 r. dwaji [[Zjednóné Kraje Americzi|Amerikanie]] - Neil Armstrong i Edwin "Buzz" Aldrin<ref>[https://www.rmg.co.uk/stories/space-astronomy/how-many-people-have-walked-on-moon How many people have walked on the Moon?] Royal Museums Greenwich</ref><ref>[https://www.nhm.ac.uk/discover/factfile-the-moon.html The Moon] Natural History Museum</ref>. Promiéń je 1,737.5 km. Masa je 7.35 x 10^22 kg. Wiéchrzëzna 38 millionów km&#xB2;<ref>[https://www.space.com/18135-how-big-is-the-moon.html How big is the moon?] Space</ref>. == Òbaczë téż == * [[Zemia]] * [[Faza Miesądza]] * [[Zacmienié Miesądza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 262 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] hhl3b1llwh1w4huhyyzrswxfwolc708 0 6612 204595 201710 2026-07-06T17:20:54Z Rabùszniczka 19710 To je wip 204595 wikitext text/x-wiki '''Domôcy kóń''' (''Equus ferus caballus'')<ref>Grubb, P. (2005). [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=14100016 "Order Perissodactyla"]. In Wilson, D.E.; Reeder, D.M (eds.). [http://www.google.com/books?id=JgAMbNSt8ikC&pg=PA630%E2%80%93631 Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference] (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 630–631. [[:en:Special:BookSources/978-0-8018-8221-0|ISBN 978-0-8018-8221-0]]. OCLC 62265494.</ref> – ùdomòwióny, niepôrokòpëtny susk z rodzëznë [[Kòniowati|kòniowatëch]] (''Equidae''). == Dłëgòsc żëcô i jégò etapë == W zależnoscy od rasë, òpieczi i strzôdwisza, szacowóny czas żëcô teroczasnégò kònia to midzë 25 a 30 latami<ref>Ensminger, M. E. (1990). Horses and Horsemanship: Animal Agricultural Series (Sixth ed.). Danville, IN: Interstate Publishers. [[:en:Special:BookSources/0-8134-2883-1|ISBN 0-8134-2883-1]]. OCLC 21977751</ref>. == Pòchòdzenié kònia == Kóń wëewòluòwôł przez pònad 45 - 55 milionów lat z môłégò wielopaczastégò suska w wiôldżégò zwierza jaczégò znómë dzysô. Miészańcem tegò kònia mòże bëc [[muła]]. Kùczer rozmieje sã òbchôdac z kòniama. Czasã kònie np. zaprzãgłé do wòza mògą sã równak spłoszëc, a tedë je niebezpiek. == Przësłowié == * ''Kóń mô wikszi łep, niech sã jiscy.'' == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kòniowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòniowaté]] nue8u5yznwz2iyujmn56ivsgdv95jpq 0 7004 204647 174513 2026-07-06T19:55:57Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 204647 wikitext text/x-wiki '''Epifòra''' ('''epistrofa''', '''kònwersjô''') – celowé pòwtórzenié tégò samégò słowa abò zwrotu na kùńcu pòstãpnëch segmeńtów wëpòwiedzë. Je stosowónô w pòezji ë oratorstwie, na przëkłôd: ''Cziej jô bëł dzeckã, jô gôdôł jak dzeckò, odczuł jem jak dzeckò, mëslôł jak dzeckò'' (1 Kor 13, 11). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lingwistika]] [[Kategòrëjô:Lëteratura]] r2lnbkolwfbjy9ny8j7ee7m11wiumtw 14 7105 204520 167050 2026-07-06T12:03:30Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204520 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Brëkòwnik ru|ru]] fnfuvcjmvk8eee5aev3pismsaf6x77j 14 7180 204532 185085 2026-07-06T12:07:36Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204532 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Lãbòrsczi kréz]] 4n8vg9mcv99ujgirxg0tm9mootyyex1 0 7285 204549 202947 2026-07-06T12:17:15Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Gardë w Szpańskô]] to [[Category:Gardë w Szpańsce]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204549 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:MurallaCatedralGenial.JPG|mały|Lugo]] '''Lugo''' je gardã w [[Galicia|Galicëji]], aùtonomiczny prowincëji w ([[Szpańskô|Szpańsce]]).<br /> Lëdztwò gardu: 100 000 mieszkańców ([[2010]]) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]] fgjg0ecefply1d1r5r9103ctzjaoy1q 0 7300 204590 202747 2026-07-06T17:11:21Z Iketsi 3254 /* Filantropiô */ + 204590 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026).jpg|mały|Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026)]] '''Artur Jabłońsczi''', spòtikô sã téź pisënk ''Artur Jablonsczi'' i ''Artúr Jablonskji'' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: '''Artur Jabłoński''', ùr. [[16 zélnika]] [[1970]] w [[Pùck|Pùckù]]) – [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] gazétnik, samòrządówc, spòlëznowi ë òswiatòwi dzejôrz, w latach 2004–2010 przédnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczi Zrzeszeniô]], pùcczi starosta (1999–2009). == Żëcòrës == Skùńcził historiã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W latach 1991–1998 béł redachtorã „Panoramë” ë kaszëbsczégò programù „Rodnô Zemia” w [[TVP3 Gdańsk|gduńsczim parce TVP S.A.]] Òd 1998 do 2009 r. A. Jabłońsczi béł [[Pùck|pùcczim]] starostą. Òd rujana 2009, mô swòją pòdjimiznã. W cządze 1990-1995 béł nôleżnikã, a w latach 1992-94 wiceprzédnikã Karna Sztudérów Pomorania. W 1990 r. nalôzł sã w cządnikù „Tatczëzna” ë dzejôł w nim do likwidacje pismiona w 1991 r. Òd 1997 r. je w [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]], jaczémù przédnikòwôł òd 2004 do 2010 r. Przënôleżi téż do Stowôrë Rozwiju [[Norda|Nordowëch Kaszëb]] „Norda” – Òbéńdowi Turisticzny Òrganizacji, chtërną prowadzył w latach 2000-2007. W latach 2002–2004 béł przédnym redaktorã „Pòmeranii”<ref name="Pomerania 6/13">''Redaktór na krizys'', „Pomerania” 2013 nr 6, s. 8-9.</ref>. Je wespółzałóżcą ë przédnikã dzejający òd 2003 r. Stowôrë „Ziemia Pucka”, jakô pòwòła do jistnienia [[Radio Kaszëbë]] (nadôwô òd 2004 r.), a téż wespółzałóżcą niejistniejący ju telewizje [[CSB TV]]<ref name="Pomerania">''Swiat bez CSBTV'', Pomerania 2012, nr 3, s. 13-15.</ref>. Òd 2005 r. ùtwórca dzejô w Pòspólny Kòmisji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów, jaczi òd łżekwiôta 2008 r. je wespółprzédnikã. Zajimô sã téż ùsôdzanim prowadników. Mô jich wëdónëch pôrã: ''Na nordzie. Przewodnik po osobliwościach Ziemi Puckiej'' (1996), ''Wędrówki po Kaszubach. Opowieści o miejscach i ludziach'' (1997, 2. wëd. 1998 ), ''Norda na wakacje'' (2003; wespółùtwórstwò Jarosław Éllwart), ''Odkrywamy Nordę. Gmina Krokowa. Turystyczne przeboje gminy Krokowa'' (2004). Prócz tegò razã z Tadeùszã Stankewiczã przërëchtowôł albùm stôrich òdjimków ''Pozdrowienia z Pucka. Gruesse aus Putzig'' (1997), a z Mariuszã Szmëdką ùsôdzył dokôz ''Kaszubi w Ziemi Świętej. Niech sã swiãcy Twòje miono'' (2000). W 2009 r. w serie ''Biblioteka Jastarniańska'' ukôzôł sã repòrtôż ''Bóg z nami'', jaczi òpisëjë zetkónié Òjca Swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] z kaszëbsczima rëbôkama w [[Sopòt|Sopòtach]]. W 2013 wëszła drëkã jegò pòwiésc „Namerkôny”<ref>ArturJablonsczi, ''Namerkôny'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013</ref>, pózdni – „Smùgã”<ref>Artur Jablonsczi, ''Smùgã'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013.</ref>, a w 2015 – „Fényks”<ref>Artur Jablonsczi, ''Fényks'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2015.</ref>. == Òdznaczeniô ë wëapartnieniô == A. Jabłońsczi òstôł ùtczony m.jin. nôdgrodą mn. Rómana Wróblewsczégò (1997) ë wëprzednieniony bez Polcul Foundation (1998 r.). Prezydeńt [[Barnisłôw Komorowsczi|Bronisław Komorowski]] nadôł mù Strzébrzny Krziż Zawdzãczi za dzejanié dlô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch ë etnicznych miészëznów w Pòlsce]] (2011 r.). == Filantropiô == * [[Sloworz.org]]<ref>[https://archive.li/Pwklz https://zrzutka.pl/mretr4]</ref> * [[FOSTERLANG]]<ref>https://web.archive.org/web/20251016042856/https://cordis.europa.eu/project/id/101178387/pl</ref> * ''[[Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie]]'' pò kaszëbskù<ref>https://zrzutka.pl/pkc3ad</ref> == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/artur-jablonsczi-debrl-n2247243 * [https://web.archive.org/web/20151017060215/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480%2CCharakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html#kaszubski Ùdzél Kaszëbów w miészëznowi ë regionalny pòliticzi Pòlsczi Repùbliczi] * [https://web.archive.org/web/20160415122454/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/komisja-wspolna/sklad-i-regulamin/6831,Sklad-Komisji-Wspolnej-Rzadu-i-Mniejszosci-Narodowych-i-Etnicznych.html Terôczasni nôleżnicë Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów] * https://radiokaszebe.pl/news/pomorancy-przyznali-medal-stolema-arturowi-jablonskiemu-csb-383 ([https://web.archive.org/web/20260327042138/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/01/artur-jablonski-medal-.mp3 audio]) * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp Perspectiva Kaszëbskô – Artur Jabłońsczi] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 5gxgtge4qvjoeapvykaamhq3g377u02 0 7306 204576 203710 2026-07-06T15:33:56Z Iketsi 3254 ' – to je '→' – ' 204576 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Legal status of German in Europe.svg|mały|300px|Niemiecczi jãzëk]] [[Òbrôzk:Legal status of German in the world.svg|mały|300px|]] '''Niemiecczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2014|170}}</ref><ref name=":0">{{sloworz.org|6312|7076}}</ref> (téż '''miemiecczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2020|169}}</ref><ref name=":0" />, {{jãz.|de}} ''deutsche Sprache, Deutsch'') – jãzëk ùrzãdny w [[Niemieckô|Niemiecczi]], [[Aùstriô|Aùstrii]], [[Liechtenstein|Liechtensteinie]], dzélu [[Szwajcarskô|Szwajcarsczi]] i jinëch państwach. Je jãzëkã germańsczim. {| class="wikitable" border="1" |+Alfabét ! Wiôldzé | [[A]] | [[Ä]] | [[B]] | [[C]] | [[D]] | [[E]] | [[F]] | [[G]] | [[H]] | [[I]] | [[J]] | [[K]] | [[L]] | [[M]] | [[N]] | [[O]] | [[Ö]] | [[P]] | [[Q]] | [[R]] | [[S]] | [[ẞ]] | [[T]] | [[U]] | [[Ü]] | [[V]] | [[W]] | [[X]] | [[Y]] | [[Z]] |- ! Môłé | a | ä | b | c | d | e | f | g | h | i | j | k | l | m | n | o | ö | p | q | r | s | ß | t | u | ü | v | w | x | y | z |} == Òbaczë téż == * [[Angelsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jindoeùropejsczé jãzëczi]] 95ikgxwzlqrssroj6bdk35lj264yxrv 0 7338 204714 201532 2026-07-07T11:52:25Z Terrus38 14026 204714 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Libańskô Repùblika|gwôsné miono=‏الجمهوريّة اللبنانيّة‎|fana=Flag of Lebanon.svg|herb=Coat of arms of Lebanon.svg|himn=النشيد الوطني اللبناني<br> Koullouna Lilouataan <center>[[Òbrôzk:Lebanese national anthem.ogg]]</center> |na karce=LocationLebanon.svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Bejrut|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=Joseph Khalil Aoun|Premiéra=Nawaf Salam|wiéchrzëzna=10,452<ref>[https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14647308 Lebanon country profile] BBC News</ref>|procent-wòdë=|lëdztwò=5,897,467<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/lebanon-population/ Lebanon Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref>|dëtk=libańsczi pùńt|czasowô cona=+2 – zëma UTC +3 – lato|kòd=LB|Internet=.lb|telefón=961|kòd dëtka=LBP|miono-genitiw=Libanu|rok=2026}}'''Liban''' je państwã w zôpadny [[Azëjô|Azje]], na Blësczim Wschòdze, nad [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnym Mòrzã]]. Grańczi z [[Syrëjô|Syrią]] i [[Izrael|Izraelã]]. Stolëcznym gardã je Bejrut. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}}[[Òbrôzk:Beirutcity.jpg|mały|Liban|lewo]]{{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Liban| ]] nqve32q7texj4e9il25xrnuzg9lgbgq 0 7392 204651 161594 2026-07-06T19:58:24Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Etnografné Mùzeum miona Marii Znamierowsczi-Prufferowi w Toruniu]] 204651 wikitext text/x-wiki '''Etnologiô''' je ùczbą ò lëdach. Znajôrztwò lëdów to je dzél [[antropòlogiô|antropòlogii]]. == Òbaczë téż == * [[Etnografné Mùzeum miona Marii Znamierowsczi-Prufferowi w Toruniu]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Etnologiô| ]] 5lldhaxkj40gawj9pkuk5mtrim9u7ix 0 7511 204648 177368 2026-07-06T19:56:46Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 204648 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Worzałła.jpg|mały|]] '''Agùstin Wòrzałła''' - (ùr. [[7 lëpinca]] [[1837]] w [[Łubianô|Łubianie]] - ùm. [[21 maja]] [[1905]]), ksądz. W młodich latach rósł na gbùrstwie. Pò egzaminie dozdrzelałotë mógł w 1862 rokù zacząc sztudérowanié w Dëchòwny Seminarëji w Pelplinie. Tùwò dożdôł sã ksãżëch swiãceniów, chtërne przëjimnął 15 [[łżëkwiôt]]a 1864 rokù. Jakno ksądz béł w [[Bòrzëszkòwë|Bòrzëszkòwach]]. Òd 1882 rokù òn béł probòszczã. Za żëcégò òn nie zabôcził ò kaszëbiznie i przë rozmajitëch leżnoscach gôdôł pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]. Tak gôdôł òn np. do [[Stefan Ramułt|Stefana Ramułta]], a jegò je ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego'', w chtërnym mòże przeczëtac co pòwiôdôł „ksądz Agust Worzałła z Łągu(...)". == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://biblioteka.wejherowo.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=2821&from=&dirids=1] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Wòrzałła Agùstin}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 9847j4gf72uxz1c116dhhseyd7dnbcj 204649 204648 2026-07-06T19:57:00Z Iketsi 3254 -' ' 204649 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Worzałła.jpg|mały|]] '''Agùstin Wòrzałła''' - (ùr. [[7 lëpinca]] [[1837]] w [[Łubianô|Łubianie]] - ùm. [[21 maja]] [[1905]]), ksądz. W młodich latach rósł na gbùrstwie. Pò egzaminie dozdrzelałotë mógł w 1862 rokù zacząc sztudérowanié w Dëchòwny Seminarëji w Pelplinie. Tùwò dożdôł sã ksãżëch swiãceniów, chtërne przëjimnął 15 [[łżëkwiôt]]a 1864 rokù. Jakno ksądz béł w [[Bòrzëszkòwë|Bòrzëszkòwach]]. Òd 1882 rokù òn béł probòszczã. Za żëcégò òn nie zabôcził ò kaszëbiznie i przë rozmajitëch leżnoscach gôdôł pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]. Tak gôdôł òn np. do [[Stefan Ramułt|Stefana Ramułta]], a jegò je ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego'', w chtërnym mòże przeczëtac co pòwiôdôł „ksądz Agust Worzałła z Łągu(...)". == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://biblioteka.wejherowo.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=2821&from=&dirids=1] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Wòrzałła Agùstin}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] gxsbrg1svd164nwy03ez0l9kqavuiq3 0 7612 204656 204407 2026-07-06T20:15:32Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 204656 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:David Shulist 2024.jpg|mały|Dawid Szulëst na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów|Swiatowim Zjezdze Kaszëbów]] w Kòscérznie, 2024]] '''Dawid Szulëst''' ({{Jãz.|en}} ''David Martin Shulist''; ùr. [[14 rujana]] [[1951]] w [[Wilno (Ontario)|Wilnie]]) – kaszëbsczi dzejôrz i kanadnym pòlitikôrz. Òn je zasedzałim [[Kaszëbi|Kaszëbą]] w [[Kanada|Kanadze]], we wnożënie [[Wilno (Ontario)]] ùrodzonym. Jegò òjcã béł [[Môrcën Szulëst]]. D. Szulëst ùcził sã m.jin. w Òttawie, a je òd lat aktiwny w stowôrze [[Wilno Heritage Society]]. Dłudżi lata to béł ji szef<ref>http://www.wilno.org/directors.html</ref>. [[Wilno (Ontario)]] – jakno w mało jaczim jinszim môlu bùten Kaszëb, ùchòwôł sã przez kòle półtorasta lat [[kaszëbsczi jãzëk]] i zwëczi – wiele mù w òstatnëch latach zawdzãcziwô. Stowôrã ''Wilno Heritage Society'' wiele zrobia dlô ùchòwaniô i rozwiju kaszëbsczi kùlturë w Kanadze, a w tim jego aktiwné spòleznowé dzejanié mô znaczënk. Jesz jinszim gónã, na jaczim dzejô je mùzeum we wnożënie [[Wilno (Ontario)]]. To je bëlny ôrt rozkòscérzaniô kaszëbiznë midzë lëdzama w Americe. Òn biwô na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] i òb czas swòjégò przebiwaniô tuwò pòznôł wiele aktiwnëch Kaszëbów. D. Szulëst mô wiôldżi cësk na przińdny rozwij i spopularizowanié kaszëbsczi materialny i dëchòwi kùlturë. Òn ùznôwô cësk pismionów, chtërne napisôł [[Günter Grass]] – noblista, np. „Kaszëbi są za mało niemiecczi dlô Niemców i za mało pòlsczi dlô Pòlôków” – dlô nich Kaszëbi są Kaszëbama. D. Szulëst achtnie téż pismiona, chtërne napisôł [[Alojzy Rekowski]]. Òn w [[Żukòwò|Żukòwie]] (kòlébce kaszëbsczégò wësziwù) pòdpisôł umòwã i przez wiele lat w tim gardze béł wëstôwk kaszëbsczich wësziwków ze szkòłów z Kanadë. Przë tim D. Szulëst i Theresa Chapeskie wiele zrobilë, a to je pótrzébnô dlô kaszëbiznë robòta<ref>http://www.wilno.org/culture/m-jelinsczi/m-jelinsczi.html</ref><ref>http://www.zukowo.pl/aktualnosci/news/id/357.html</ref>. Òd 2008 rokù [[kaszëbsczi jãzëk]] bëło czasã czëc w “[[Radio Kaszëbë]]” w Kanadze, a D. Szulëst i Ray Chapeskie wiele przë tim zrobilë<ref>http://www.wilno.org/culture/music/Radio_Kaszebe/radio_kaszebe.html</ref>. W 2012 rokù D. Szulëst przërôcził pòlsczégò premiérã [[Donald Tusk|D.Tuska]] do zazëcégò tobaczi<ref>https://web.archive.org/web/20120323201328/http://www.kashub.com/canada/leaders.html</ref>. M. jin. D. Szulëst zrobił dosc wiele, żebë Matka Bòskô Swiónowskô - Kaszëbskô Królewô, chtërna w kòscele w [[Sjónowò|Swiónowie]] mô swój trón bëła znónô téż w Kanadze<ref>http://www.wilno.org/events150/St__Cas_Mass/st__cas_mass.html</ref><ref>http://radioglos.pl/wiadomosci/z-zycia-kosciola/1036-figura-dla-kaszubow-z-kanady</ref>. M. jin. òn zrobił wiele, żebë w Kanadze zebrac karna ledzy rozmajitëch kùlturów, a òni grelë ze sobą w hokeja<ref>http://www.wilno.org/events150/Griffins_TO/griffins_to.html</ref>. D. Szulëst lubi rzeczónkã: “Wiedno Kaszëbë. Na wiedno Kaszëbi”. Òn w latach 2010–2014 béł wójtã gminë ''Madawaska Valley''. Jak napisôł japońsczi ùczałi [[lingwista]] òn gôdô téż ò Kaszëbach: më bëlë, më jesmë, më wiedno bãdzemë. Òn przënôlégô do karenka lëdzy w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]], co jakno pierszi są wëprzédniony za swòją robòtã dlô kaszëbsczi kùlturë<ref> http://www.kaszubi.pl/wydarzenia/wydarzenie/id/240</ref><ref>https://web.archive.org/web/20210615010143/https://www.gazetakaszubska.pl/35388/medale-stolema-kaszubskie-oskary</ref> np. medalią "Zasłużony Kùlturze ''Gloria Artis''". W Kanadze, państwòwô nôdgrodã bëła mù przëznónô za czasów [[Michaelle Jean]]. W 2010 rokù D. Szulëst dostôł za swòje dzejanié Kawalérsczi Krziż z Pòlsczi. W 2016 rokù w Kanadze medalia bëła mù przëznónô za czasów David'a Johnston'a<ref>http://www.thedailyobserver.ca/2016/11/18/david-shulist-honoured-with-governor-generals-medal</ref>. Òn je wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"|Karno Sztudérów Pòmòraniô]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Pòlskò-anielskò-kaszëbsczi słowôrz (Polish-English-Kashubian Dictionary, 2010 ISBN 9788392856900) (wespółautor [[Marión Jelińsczi]])<ref>http://www.theeuropeanlibrary.org/tel4/search?query=david%20shulist</ref> * Kaszëbskò-anielskò-pòlsczi słowôrz (Kashubian-English-Polish Dictionary, 2011 ISBN 9788392856917) (wespółautor [[Marión Jelińsczi]])<ref>http://www.worldcat.org/identities/lccn-n2014002642/</ref> * Òdkrëwającë Eùropejsczé Kaszëbë : tatczëzna mòjich kaszëbsczich prastarków (Discovering Kashubia Europe: The Fatherland of My Kashubian Ancestors, 2018 ISBN 9781771366441) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * M. Nomachi: U Kaszubów w Kanadzie. Pomerania nr 2(462) luty 2013, s. 43. * [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|E. Prëczkòwsczi]]: Wszëtcë jesmë krewny. Pomerania nr 6 (455)czerwiec 2012, s. 17 * Na wiedno Kaszëbi. Z Dawidã Szulëstã (ang. David Shulist), prowadnikã Kaszëbów w kanadijsczim Wilnie, gôdô Stanisłôw Janka. Pomerania nr 4(486) kwiecień 2015, ss. 56-57. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|Qwm37EJmRC0|"Nie jesteśmy Polakami, jesteśmy Kaszubami!" — Planeta Abstrakcja}} * https://web.archive.org/web/20120323201328/http://www.kashub.com/canada/leaders.html * https://web.archive.org/web/20130416020510/http://www.gazetakaszubska.pl/36668/gala-wreczenia-medali-stolema-juz-w-sobote * https://web.archive.org/web/20150529174257/http://www.thedailyobserver.ca/2009/04/28/wilno-resident-david-shulist-to-receive-caring-canadian-award * https://web.archive.org/web/20210214112714/http://www.miesiecznikpomerania.pl/artykuly?limitstart=0 * https://web.archive.org/web/20150529174257/http://www.thedailyobserver.ca/2009/04/28/wilno-resident-david-shulist-to-receive-caring-canadian-award * https://web.archive.org/web/20250807025718/https://www.countyofrenfrew.on.ca/en/resources/Councilors-2023/Mayor-David-Shulist-Madawaska-Valley.jpg * https://web.archive.org/web/20260626142420/https://dziennikbaltycki.pl/klub-studencki-pomorania-wreczyl-medale-stolema-zdjecia/ar/706387 ** https://web.archive.org/web/20260626142509/https://dziennikbaltycki.pl/klub-studencki-pomorania-wreczyl-medale-stolema-zdjecia/gh/706387 ** https://web.archive.org/web/20260626142509/https://dziennikbaltycki.pl/klub-studencki-pomorania-wreczyl-medale-stolema-zdjecia/gh/706387/2 ** https://web.archive.org/web/20260626142509/https://dziennikbaltycki.pl/klub-studencki-pomorania-wreczyl-medale-stolema-zdjecia/gh/706387/3 {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Szulëst Dawid}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kanadijczicë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] hvxchzgkud1s3he3fyq3ekmikcvb9ub 0 7632 204623 203360 2026-07-06T18:52:46Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] 204623 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Checz w Łączyńskiej Hucie.jpg|mały|Chëcz w Łãtczińsczi Hëce]] '''Karno Sztudérów „Pomorania”''' je òd [[1962]] rokù jakno karno młodzëznë, chtërna mia përznã òdswiéżëc [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]]. Diskùsëje, wëjazdë, pòtkania – sã tipiczné w fùnksnérowaniu Karna. Célã tëch wszëtczich pòdjimiznów je samòùczenié sã Pòmòreńców ë lubòtników Karna, ale téż cësk na jinszich i òsoblëwé jintegrowanié lëdzy wkół sprawów juwernotë ë kùlturowi spôdkòwiznë. 1967 rokù Karno dało pierszą [[Medal Stolema|Medaliã Stolema]]. Ùczestniwóny są nią lëdze, òsoblëwò zasłużony dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]] ë Pòmòrzégò. W pierszich latach dzejaniô Karno dostało Chëcz – stôri kaszëbsczi bùdinuszk w Łątczińsczi Hëce ë to jegò „terenowô” sedzba. Tu bëło wiele wôżnëch zetkaniów nié leno w historië Karna, ale całégò Zrzeszeniégò. Òd lat rok w rok są téż òrganizowané wanodżi - rézë pò [[Kaszëbë|Kaszëbach]] ë Pòmòrzim, jaczich célã mô bëc dostôwanié sã do wôżnëch môlów, priwatnô edukacjô bëtników, a kù reszce pòspólnô wanoga i pòznôwanié se nawzôjno. Pòdjimizną Karna do dzysô je pòkôzk scynaniégò kanië w Łątczińsczi Hëce czë Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów, jaczégò zaczątk béł w 1985 rokù. Karno mô kòńtaktë z jinszima etnicznyma ë jãzëkòwima miészëznama Eùropë ë òdwiédzô Frizów czë Serbòłużiczanów. „Pomorania” to je téż Nôùkòwi Krąg (na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] òd 1983 rokù, na Gduńsczi Pòlitechnice òd 1992 rokù). Jich dzejanié je widzec w rëchtowanim rozmajitëch ùczałëch kònferencjów czë wëstôwków. "Pòmòreńcowie" pùblikùją swòje artikle na stronach „Pòmeranie”. Zadanim jich je rozkòscérzanié swòjich ùdbów w rozmajitëch placach, promòwanié samòrządzënë ë wspiéranié spòlëznowégò dzejaniégò. Nôleżnikama Karna są [[Kaszëbi]], Kòcewiôcë, gduńczónowie ë wszëtcë, chtërni czedës przëjachelë tuwò, a chtërnym zanôlégô na ti zemi. == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] * [[Konkurs Wiedzy o Pomorzu]] * [[Remusowa Kara]] * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] == Lëteratura == * Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, s. 338 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240327200558/http://pomorania.kaszubi.eu/ Pomorania] * [http://www.kaszubi.pl Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Zarząd Główny w Gdańsku] * [http://www.kaszubi.pl/o/pomoraniagdansk Klubu Studenckiego „Pomorania” w Gdańsku] * [http://www.kaszubi.pl/o/pomoraniatorun Klubu Studenckiego „Pomorania” w Toruniu] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] 0nuu7lzn4tgw8jqw5wkpjr3gsncynbs 204709 204623 2026-07-07T03:30:35Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Kaszëbskô rësznota]] to [[Category:Karna młodëch Kaszëbów]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204709 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Checz w Łączyńskiej Hucie.jpg|mały|Chëcz w Łãtczińsczi Hëce]] '''Karno Sztudérów „Pomorania”''' je òd [[1962]] rokù jakno karno młodzëznë, chtërna mia përznã òdswiéżëc [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]]. Diskùsëje, wëjazdë, pòtkania – sã tipiczné w fùnksnérowaniu Karna. Célã tëch wszëtczich pòdjimiznów je samòùczenié sã Pòmòreńców ë lubòtników Karna, ale téż cësk na jinszich i òsoblëwé jintegrowanié lëdzy wkół sprawów juwernotë ë kùlturowi spôdkòwiznë. 1967 rokù Karno dało pierszą [[Medal Stolema|Medaliã Stolema]]. Ùczestniwóny są nią lëdze, òsoblëwò zasłużony dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]] ë Pòmòrzégò. W pierszich latach dzejaniô Karno dostało Chëcz – stôri kaszëbsczi bùdinuszk w Łątczińsczi Hëce ë to jegò „terenowô” sedzba. Tu bëło wiele wôżnëch zetkaniów nié leno w historië Karna, ale całégò Zrzeszeniégò. Òd lat rok w rok są téż òrganizowané wanodżi - rézë pò [[Kaszëbë|Kaszëbach]] ë Pòmòrzim, jaczich célã mô bëc dostôwanié sã do wôżnëch môlów, priwatnô edukacjô bëtników, a kù reszce pòspólnô wanoga i pòznôwanié se nawzôjno. Pòdjimizną Karna do dzysô je pòkôzk scynaniégò kanië w Łątczińsczi Hëce czë Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów, jaczégò zaczątk béł w 1985 rokù. Karno mô kòńtaktë z jinszima etnicznyma ë jãzëkòwima miészëznama Eùropë ë òdwiédzô Frizów czë Serbòłużiczanów. „Pomorania” to je téż Nôùkòwi Krąg (na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] òd 1983 rokù, na Gduńsczi Pòlitechnice òd 1992 rokù). Jich dzejanié je widzec w rëchtowanim rozmajitëch ùczałëch kònferencjów czë wëstôwków. "Pòmòreńcowie" pùblikùją swòje artikle na stronach „Pòmeranie”. Zadanim jich je rozkòscérzanié swòjich ùdbów w rozmajitëch placach, promòwanié samòrządzënë ë wspiéranié spòlëznowégò dzejaniégò. Nôleżnikama Karna są [[Kaszëbi]], Kòcewiôcë, gduńczónowie ë wszëtcë, chtërni czedës przëjachelë tuwò, a chtërnym zanôlégô na ti zemi. == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] * [[Konkurs Wiedzy o Pomorzu]] * [[Remusowa Kara]] * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] == Lëteratura == * Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, s. 338 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240327200558/http://pomorania.kaszubi.eu/ Pomorania] * [http://www.kaszubi.pl Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Zarząd Główny w Gdańsku] * [http://www.kaszubi.pl/o/pomoraniagdansk Klubu Studenckiego „Pomorania” w Gdańsku] * [http://www.kaszubi.pl/o/pomoraniatorun Klubu Studenckiego „Pomorania” w Toruniu] [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] mkqe8a8qn91z62pyy2t2bryx5ye3ihv 0 7735 204683 196665 2026-07-06T20:56:59Z Iketsi 3254 {{jãz.|xx}} 204683 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=000066| farba=ffffff| apartne miono=беларуская мова| kraj, òbénda1= [[Biôłorus|Biôłoruskô]]| lëczba= kòl 5-6 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] ***'''Biôłorusczi jãzëk'''| alfabét= cërëlicô, [[łacëzniany alfabét|łacëzniany]], biôłrusczi arabsczi alfabét| kraj, òbénda2=[[Biôłorus|Biôłoruskô]], [[Pòlskô]] gminë Orla, Narewka, Czyże, Hajnówka (wies) ë gard Hajnówka, jãzëk mniészoscë w [[Czeskô]] ë [[Ùkrajina|Ùkrajinié]]| agencëjô=Biôłorsukô nôródnô akademjiô naùk| iso1=be| iso2=bel| iso3=bel| sil=BEL| kòd=bl| znankównik=Białoruskô| jãzëk=białorusczi|znankòwnik2=białorusczégò }} [[Òbrôzk:Dialects of Belarusian language be-tarask.png|mały|Dialektë biôłorusczégò jãzëka]] [[Òbrôzk:Jezyk białoruski w gminach.png|mały|Gminë w [[Pòdlasczé wòjewództwò|Pòdlasczim wòjewództwie]], w chtërnëch biôłorusczi je brëkòwóny jakno pòmòcny jãzëk]] '''Biôłorusczi jãzëk''' ({{jãz.|be}} ''беларуская мова'') – jãzëk z [[Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwòsłowiańsczégò karna]] [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Rozkòscerzony przede wszëtczim w [[Biôłorusjô|Biôłorusje]], gdze jawi sã państwòwim jãzëkã (òbòk [[Rusczi jãzëk|rusczégò]]). Mô dwa wariantë jãzëkòwi normë: dominëjący òficjalny prawòpis (wprowadzóny w 1933) i tak pòzwóną taraszkiewicã (zwóną téż „klasycznym prawòpisã”), chtërna bëła brëkòwónô oficjalno òd 1918 do 1933, a dzysô je wëzwëskiwónô nieòficjalno i w ògrańczonym zakresu. Wedle biôłorusczégò òglowégò spisënkù z 2009 doma pò biôłoruskù gôdało 2 073 853 lëdzy [[Biôłorusënowie|biôłorusczi nôrodnoscë ]] i 153 271 przedstôwców jinëch nôrodów (w tim 120 378 Pòlôchów), co dôwô 23,43 % lëdztwa tegò państwa<ref>[https://web.archive.org/web/20110825202316/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/publications/selected_nationalities.rar ''Предварительные результаты переписи 2009 года'']</ref>. W òficjalnym żëcym wespółczasny Biôłorusje biôłorusczi jãzëk òstôł wëcësnióny rusczim jãzëkã. Czësto ruskojãzëczną je midzë jinszima sądowizna i ùsôdzanié ùrzãdowich dokùmeńtów. Wiele lëdzy w codniowim żëcym ùżiwô „trasianczi”. Je to rozmòwnô fòrma jãzëka z przewôgą rusczi leksyczi, ale z biôłoruską gramatiką i fònetiką. Trasianka pòwstała w wënikù wëmiészaniô dialektowégò biôłorusczégò jãzëkã z wespółczasnym rusczim jãzëkã lëteracczim i zaczinô przemikac nawetka do pùblicysticzi. Lëteracczi biôłorusczi jãzëk brëkòwóny je przede wszëtczim westrzód miesczi jinteligencji. Wiãkszosc lëdzy z miast gôdô równak pò ruskù. Dlô zapisu biôłorusczégò jãzëka ùżiwô sã [[cyrilica|cyrilicë]]. Òsoblëwòscą biôłorusczégò alfabétu (w przërównanim z jinëma cyrilicczima) je brëkòwanié lëtrë [[Ў]]. [[Òbrôzk:WIKITONGUES- Uladzislau speaking Belarusian.webm|mały|Biôłorusczi jãzëk]] {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | (Дж дж) | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | (Дз дз) | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё ё | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | І і | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ў ў |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ы ы | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ь ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э э |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Belarusian-Kashubian Biôłoruskò-kaszëbsczi „falszëwi drëchòwie” dolmacza] * [https://web.archive.org/web/20181107180540/http://poland.mfa.gov.by/pl/bilateral_relations/bialorusini/uczelnie/ ''katedra Etnofilologii Białoruskiej''] [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] 1vmqcbo173vtyueqluqiytopua6tx5q 0 7905 204542 163211 2026-07-06T12:13:26Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Gotthelf Bronisch]] do [[Matej Bogumił Broniš]]: hsb 163211 wikitext text/x-wiki '''Gotthelf Bronisch''' (ùr. [[3 czerwińca]] 1868 rokù, ùm. [[12 stëcznika]] 1937 rokù w [[Berlëno|Berlënie]]) − to béł jãzëkòznajôrz i łużëcczi Serb. Òn napisôł m. jin. ò kaszëbiznie: ''Kaschubische Dialectstudien: Mit gütiger Subvention einer hohen Provinzial-Commission zur Verwaltung der westpreussischen Provinzial-Museen unternommen und hrsg. von Gotthelf Bronisch'', Leipzig : O. Harrassowitz, 1898[http://books.google.pl/books?hl=pl&id=CNlDAAAAYAAJ&q=kasz%C3%ABbi#search_anchor]. {{stub}} [[Kategòrëjô:Miemcë]] 8bm3tq8llvz0zpem5qkrhye29jmvl33 204544 204542 2026-07-06T12:16:17Z Iketsi 3254 '''Matej Bogumił Broniš''' ({{jãz.|de}} ''Mathias Gotthelf Bronisch'' 204544 wikitext text/x-wiki '''Matej Bogumił Broniš''' ({{jãz.|de}} ''Mathias Gotthelf Bronisch''; ùr. [[3 czerwińca]] 1868 rokù, ùm. [[12 stëcznika]] 1937 rokù w [[Berlëno|Berlënie]]) – jãzëkòznajôrz i łużëcczi Serb. Òn napisôł m. jin. ò kaszëbiznie: ''Kaschubische Dialectstudien: Mit gütiger Subvention einer hohen Provinzial-Commission zur Verwaltung der westpreussischen Provinzial-Museen unternommen und hrsg. von Gotthelf Bronisch'', Leipzig : O. Harrassowitz, 1898[http://books.google.pl/books?hl=pl&id=CNlDAAAAYAAJ&q=kasz%C3%ABbi#search_anchor]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Miemcë]] [[Kategòrëjô:Słowiónie]] l6gnn4cf3jni33jg80cwtey1861p71f 204545 204544 2026-07-06T12:16:26Z Iketsi 3254 {{Bez òdjimka}} 204545 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Matej Bogumił Broniš''' ({{jãz.|de}} ''Mathias Gotthelf Bronisch''; ùr. [[3 czerwińca]] 1868 rokù, ùm. [[12 stëcznika]] 1937 rokù w [[Berlëno|Berlënie]]) – jãzëkòznajôrz i łużëcczi Serb. Òn napisôł m. jin. ò kaszëbiznie: ''Kaschubische Dialectstudien: Mit gütiger Subvention einer hohen Provinzial-Commission zur Verwaltung der westpreussischen Provinzial-Museen unternommen und hrsg. von Gotthelf Bronisch'', Leipzig : O. Harrassowitz, 1898[http://books.google.pl/books?hl=pl&id=CNlDAAAAYAAJ&q=kasz%C3%ABbi#search_anchor]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Miemcë]] [[Kategòrëjô:Słowiónie]] juok74bzvuclodi7lh58hhzih7j3bm3 0 7970 204640 202538 2026-07-06T19:37:41Z Iketsi 3254 [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}} 204640 wikitext text/x-wiki '''Gmina Serakòjce''' ({{jãz.|pl}} ''Gmina Sierakowice'') – wieskô gmina w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Do ùrzãdu gminë w Serakòjcach mòże pisac pò kaszëbskù. Tu dzece w szkòłach są ùczoné [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégó jãzëka]]. W ti gminie są taczé wse jak: [[Gòwidlëno]], [[Jelónkò]], [[Kamińca Królewskô]], [[Mòjsz]], [[Mòjszewskô Hëta]], [[Pùzdrowò]], [[Skrzeszewò]], [[Stôrô Hëta (Gmina Serakòjce)|Stôrô Hëta]], [[Tëchlëno]], [[Załôkòwò]] i jiné. == Jinszô wëdowiédzô == * Partnerską gminą je Saint-Ghislain [http://www.saint-ghislain.be] == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; tłómaczëlë: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://mojestrone.com/artykul/mieszkanc-rzekl-n2212675 Mieszkańcë rzeklë swòje, wësłëchają jesz socjologa] {{Kartësczi kréz}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce| ]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] i317dakxzrj3z6t35fj4agprpi5aiv0 0 8065 204546 202950 2026-07-06T12:16:52Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} 204546 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard= Madrit |gwôsné miono= Madrid |céch= Escudo de Madrid THV.svg |dopełniacz= Madritu |fana= Bandera de la ciudad de Madrid.svg |karta= |państwò= [[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]] Szpańskô |wòjewództwò= |Kréz= |wiéchrzëzna= 604,45 |stopniN= 40 |minutN= 26 |stopniE= 3 |minutE= 41 |lëdztwò= 3,477,497<ref>[https://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=67991 Population by province capitals and gender], ine.es.</ref> |rok= 2025 |czerënkòwi numer= 91 |pòcztowi kòd= 28001-28080 |registracëjné tôfle= M |bùrméster= José Luis Martínez-Almeida |www= https://www.madrid.es/portal/site/munimadrid |adres_um= C. de Montalbán, 1, Retiro |kod_poczt_um= Madrit, 28014 |commons= }} [[Òbrôzk:Escudo de Madrid.svg|mały|Herb]] '''Madrit''' ([[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] ''Madrid'') – je nôwikszim gardã [[Szpańskô|Szpańsczi]] ë ji stolëcą. == Òbaczë téż == * [[Barcelona]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Szpańskô]] 65ei5qgp51pvjq3zb1g5ph670y86qfd 204548 204546 2026-07-06T12:17:15Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Gardë w Szpańskô]] to [[Category:Gardë w Szpańsce]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204548 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard= Madrit |gwôsné miono= Madrid |céch= Escudo de Madrid THV.svg |dopełniacz= Madritu |fana= Bandera de la ciudad de Madrid.svg |karta= |państwò= [[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]] Szpańskô |wòjewództwò= |Kréz= |wiéchrzëzna= 604,45 |stopniN= 40 |minutN= 26 |stopniE= 3 |minutE= 41 |lëdztwò= 3,477,497<ref>[https://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=67991 Population by province capitals and gender], ine.es.</ref> |rok= 2025 |czerënkòwi numer= 91 |pòcztowi kòd= 28001-28080 |registracëjné tôfle= M |bùrméster= José Luis Martínez-Almeida |www= https://www.madrid.es/portal/site/munimadrid |adres_um= C. de Montalbán, 1, Retiro |kod_poczt_um= Madrit, 28014 |commons= }} [[Òbrôzk:Escudo de Madrid.svg|mały|Herb]] '''Madrit''' ([[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] ''Madrid'') – je nôwikszim gardã [[Szpańskô|Szpańsczi]] ë ji stolëcą. == Òbaczë téż == * [[Barcelona]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]] 4tavh7bucduunpnhiin4iijr39mrbfr 0 8235 204643 191350 2026-07-06T19:52:07Z Iketsi 3254 {{RKJ|2010|112}} 204643 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gdansk wyspa sobieszewska.svg|mały|Sobieszewsczi Òstrów - dzél [[Gduńsk]]a, czerwiono zamalowóné na mapie]] '''Sobieszewsczi Òstrów'''<ref>{{RKJ|2010|112}}</ref> – dzél [[Gduńsk]]a, nôwiãkszô wedle wiérzchù i zôrazã nôbarżi wësunãtô na pòrénk dzéla Gduńska pòłóżonô na òstrówie ò tij samej pòzwie w ùscé Wisłë. == Geògrafiô == '''Sobieszewsczi Òstrów''' – òstrów, co òd 1973 rokù leżi w grańcach Gduńska; je òtoczonë: * òd nordë: wodama [[Gduńskô Roztoka|Gduńsczi Roztoce]], * òd zudë: [[Wislónô Sztremlëzna|Wislóną Sztremlëzną]], * òd pòrénkù: [[Przekòp Wisłë|Przekòpim Wisłë]], * òd zôpôdù: [[Smiałô Wisła|Smiałą Wisłą]]. W nôszérszim placu òstrów mô ok. 10 km równoleżnikowi szérzë, a w nôdłëższim placu ok. 6 km południkowi długòscë. == Przëpisë == {{Przëpisë}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dzéle Gduńska]] 0cnmfg07giygvhf811kguw3382lj2lw 204687 204643 2026-07-06T21:18:09Z Iketsi 3254 Bùtnowé lënczi 204687 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gdansk wyspa sobieszewska.svg|mały|Sobieszewsczi Òstrów - dzél [[Gduńsk]]a, czerwiono zamalowóné na mapie]] '''Sobieszewsczi Òstrów'''<ref>{{RKJ|2010|112}}</ref> – dzél [[Gduńsk]]a, nôwiãkszô wedle wiérzchù i zôrazã nôbarżi wësunãtô na pòrénk dzéla Gduńska pòłóżonô na òstrówie ò tij samej pòzwie w ùscé Wisłë. == Geògrafiô == '''Sobieszewsczi Òstrów''' – òstrów, co òd 1973 rokù leżi w grańcach Gduńska; je òtoczonë: * òd nordë: wodama [[Gduńskô Roztoka|Gduńsczi Roztoce]], * òd zudë: [[Wislónô Sztremlëzna|Wislóną Sztremlëzną]], * òd pòrénkù: [[Przekòp Wisłë|Przekòpim Wisłë]], * òd zôpôdù: [[Smiałô Wisła|Smiałą Wisłą]]. W nôszérszim placu òstrów mô ok. 10 km równoleżnikowi szérzë, a w nôdłëższim placu ok. 6 km południkowi długòscë. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dzéle Gduńska]] ru9dat6wvoleq14z0orhv0ekp1o1nax 0 8257 204541 200158 2026-07-06T12:12:12Z Iketsi 3254 {{Ùzémk artikla}} 204541 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Poblocie76.JPG|mały|Pòbłocé – szkòła]] '''Pòbłocé''' – wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[Gmina Główczëce|gminie Główczëce]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/343 ''Pobłocie'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Główczëce]] 43b660caqwc0ll1o4s46gq9udkiadul 0 8319 204613 200011 2026-07-06T18:30:05Z Iketsi 3254 [[pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; ' – to je '→' – '; == Òbaczë téż == * [[Zjôzd Młodëch Kaszëbów]] 204613 wikitext text/x-wiki '''Góra''' ({{jãz.|pl}} ''Góra'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Wejrowò|gminie Wejrowò]]. == Òbaczë téż == * [[Zjôzd Młodëch Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/688 1.) Góra w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Wejrowò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] k8438ars6cbgxu5fvdcu0ngdppy9ze7 0 8391 204540 194050 2026-07-06T12:12:02Z Terrus38 14026 Utworzono przez tłumaczenie strony „[[:en:Special:Redirect/revision/1336688546|Onouphrios]]” 204540 wikitext text/x-wiki '''Ònufri''' – chłopsczé miono egipsczégò pòchòdzeniô. Do eùropejsczich jãzëków doprzëszło pòstrzédno przez grecką fòrmã Ονούφριος (''Onouphrios''). Egipsczé ''wnn-nfr'' òznôczô „ten, co je dobri, ten co je rôd”. Béł to epitet òpisëjący bòga [[Òzyris|Òzyrisa]]. <ref>Behind the Name, [https://www.behindthename.com/name/onuphrius Onuphrius] (an.), przëstãp z 6.07.2026 r.</ref> Zdrobnienim miona Ònufri je Nufri.<ref>{{RKJ|2008|61}}</ref> [[Òbrôzk:Onuphrius_6352.jpg|mały|Mòzajika swiãtégò Ònufrégò na placu Marienplatz we [[Mnichòwò|Mnichòwie]]]] * == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] 7cvpcn2dfzj9eb5wqfyvszmnt9ydh7s 204562 204540 2026-07-06T12:21:28Z Terrus38 14026 204562 wikitext text/x-wiki '''Ònufri''' – chłopsczé miono egipsczégò pòchòdzeniô. Do eùropejsczich jãzëków doprzëszło pòstrzédno przez grecką fòrmã Ονούφριος (''Onouphrios''). Egipsczé ''wnn-nfr'' òznôczô „ten, co je dobri, ten co je rôd”. Béł to epitet òpisëjący bòga [[Òzyris|Òzyrisa]]. <ref>Behind the Name, [https://www.behindthename.com/name/onuphrius Onuphrius] (an.), przëstãp z 6.07.2026 r.</ref> Zdrobnienim miona Ònufri je Nufri.<ref>{{RKJ|2008|61}}</ref> [[Òbrôzk:Onuphrius_6352.jpg|mały|Mòzajika swiãtégò Ònufrégò na placu Marienplatz we [[Mnichòwò|Mnichòwie]]]] ; Słôwny lëdze ò nym mionie * [[swiãti Ònufri]] – pùstelnik * [[Onufry Jacewicz]] (1800–1836) – generôł, wódca pòwstaniô w telszewsczim krézu w 1831, òb czas [[Lëstopadnikòwé pòwstanié|lëstopadnikòwégò pòwstaniégò]] * [[Onufry Kopczyński]] – gramatik, pijar * [[Onufry Małachowski]] – grôf, senatór * [[Onofre Marimón]] – ùszłi argentińsczi jazdowi Formùłë 1 * [[Onufry Oborski]] – szambelana króla [[Stanisłôw Agùst Pòniatowsczi|Stanisława Agùsta Pòniatowsczégo]] òd 1785, pòsélc na [[Sztërëlatny Sejm]] * Ònufri (Òrest Wòłodimirowicz Berezowski, ur. 1944) – biskùp Ùkrajińsczi Prawòsłôwny Cerkwie Mòsczewsczégò Patriarchatu * Ònufri (zm. 1147) – czernihowsczi biskùp * Ònufri (Jarosław Jarosławòwicz Chawruk, ur. 1966) – biskùp Prawòsłôwny Cerkwie Ùkrajinë * Ònufri (Antoni Maksimowicz Gagaluk, 1889-1938) – prawòsłôwny swiãti, kùrsczi i òbòjańsczi arcëbiskùp * Ònufri (Ònufri Argitis abò Ònufri z Neòkastrë) – albańsczi ikònograf i malôrz pejzażów a pòrtretów * Ònufri (Ołeh Łehki, ur. 1970) – biskup Ùkrajinãczi Prawòsłôwny Cerkwie Mòsczewsczégò Patriarchatu == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] nv3ywv9ihpga2qjpr1oqbpxg75fp1n5 204568 204562 2026-07-06T12:45:03Z Terrus38 14026 204568 wikitext text/x-wiki '''Ònufri''' – chłopsczé miono egipsczégò pòchòdzeniô. Do eùropejsczich jãzëków doprzëszło pòstrzédno przez grecką fòrmã Ονούφριος (''Onouphrios''). Egipsczé ''wnn-nfr'' òznôczô „ten, co je dobri”, „ten, co je rôd”. Béł to epitet òpisëjący bòga [[Òzyris|Òzyrisa]]. <ref>Behind the Name, [https://www.behindthename.com/name/onuphrius Onuphrius] (an.), przëstãp z 6.07.2026 r.</ref> Zdrobnienim miona Ònufri je Nufri.<ref>{{RKJ|2008|61}}</ref> [[Òbrôzk:Onuphrius_6352.jpg|mały|Mòzajika swiãtégò Ònufrégò na placu Marienplatz we [[Mnichòwò|Mnichòwie]]]] ; Słôwny lëdze ò nym mionie * [[swiãti Ònufri]] – pùstelnik * [[Onufry Jacewicz]] (1800–1836) – generôł, wódca pòwstaniô w telszewsczim krézu w 1831, òb czas [[Lëstopadnikòwé pòwstanié|lëstopadnikòwégò pòwstaniégò]] * [[Onufry Kopczyński]] – gramatik, pijar * [[Onufry Małachowski]] – grôf, senatór * [[Onofre Marimón]] – ùszłi argentińsczi jazdowi Formùłë 1 * [[Onufry Oborski]] – szambelana króla [[Stanisłôw Agùst Pòniatowsczi|Stanisława Agùsta Pòniatowsczégo]] òd 1785, pòsélc na [[Sztërëlatny Sejm]] * Ònufri (Òrest Wòłodimirowicz Berezowski, ur. 1944) – biskùp Ùkrajińsczi Prawòsłôwny Cerkwie Mòsczewsczégò Patriarchatu * Ònufri (zm. 1147) – czernihowsczi biskùp * Ònufri (Jarosław Jarosławòwicz Chawruk, ur. 1966) – biskùp Prawòsłôwny Cerkwie Ùkrajinë * Ònufri (Antoni Maksimowicz Gagaluk, 1889-1938) – prawòsłôwny swiãti, kùrsczi i òbòjańsczi arcëbiskùp * Ònufri (Ònufri Argitis abò Ònufri z Neòkastrë) – albańsczi ikònograf i malôrz pejzażów a pòrtretów * Ònufri (Ołeh Łehki, ur. 1970) – biskup Ùkrajinãczi Prawòsłôwny Cerkwie Mòsczewsczégò Patriarchatu == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] o0kf9b67efocqh58gcx9sw4s0v334g8 204569 204568 2026-07-06T12:45:14Z Terrus38 14026 204569 wikitext text/x-wiki '''Ònufri''' – chłopsczé miono egipsczégò pòchòdzeniô. Do eùropejsczich jãzëków doprzëszło pòstrzédno przez grecką fòrmã Ονούφριος (''Onouphrios''). Egipsczé ''wnn-nfr'' òznôczô „ten, co je dobri”, „ten, co je rôd”. Béł to epitet òpisëjący bòga [[Òzyris|Òzyrisa]].<ref>Behind the Name, [https://www.behindthename.com/name/onuphrius Onuphrius] (an.), przëstãp z 6.07.2026 r.</ref> Zdrobnienim miona Ònufri je Nufri.<ref>{{RKJ|2008|61}}</ref> [[Òbrôzk:Onuphrius_6352.jpg|mały|Mòzajika swiãtégò Ònufrégò na placu Marienplatz we [[Mnichòwò|Mnichòwie]]]] ; Słôwny lëdze ò nym mionie * [[swiãti Ònufri]] – pùstelnik * [[Onufry Jacewicz]] (1800–1836) – generôł, wódca pòwstaniô w telszewsczim krézu w 1831, òb czas [[Lëstopadnikòwé pòwstanié|lëstopadnikòwégò pòwstaniégò]] * [[Onufry Kopczyński]] – gramatik, pijar * [[Onufry Małachowski]] – grôf, senatór * [[Onofre Marimón]] – ùszłi argentińsczi jazdowi Formùłë 1 * [[Onufry Oborski]] – szambelana króla [[Stanisłôw Agùst Pòniatowsczi|Stanisława Agùsta Pòniatowsczégo]] òd 1785, pòsélc na [[Sztërëlatny Sejm]] * Ònufri (Òrest Wòłodimirowicz Berezowski, ur. 1944) – biskùp Ùkrajińsczi Prawòsłôwny Cerkwie Mòsczewsczégò Patriarchatu * Ònufri (zm. 1147) – czernihowsczi biskùp * Ònufri (Jarosław Jarosławòwicz Chawruk, ur. 1966) – biskùp Prawòsłôwny Cerkwie Ùkrajinë * Ònufri (Antoni Maksimowicz Gagaluk, 1889-1938) – prawòsłôwny swiãti, kùrsczi i òbòjańsczi arcëbiskùp * Ònufri (Ònufri Argitis abò Ònufri z Neòkastrë) – albańsczi ikònograf i malôrz pejzażów a pòrtretów * Ònufri (Ołeh Łehki, ur. 1970) – biskup Ùkrajinãczi Prawòsłôwny Cerkwie Mòsczewsczégò Patriarchatu == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] 4xv844l2oc350n329y81034vv63f2h7 204600 204569 2026-07-06T17:29:25Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 204600 wikitext text/x-wiki '''Ònufri''' – chłopsczé miono egipsczégò pòchòdzeniô. Do eùropejsczich jãzëków doprzëszło pòstrzédno przez grecką fòrmã Ονούφριος (''Onouphrios''). Egipsczé ''wnn-nfr'' òznôczô „ten, co je dobri”, „ten, co je rôd”. Béł to epitet òpisëjący bòga [[Òzyris|Òzyrisa]].<ref>Behind the Name, [https://www.behindthename.com/name/onuphrius Onuphrius] ({{jãz.|en}}), przëstãp z 6.07.2026 r.</ref> Zdrobnienim miona Ònufri je Nufri.<ref>{{RKJ|2008|61}}</ref> [[Òbrôzk:Onuphrius_6352.jpg|mały|Mòzajika swiãtégò Ònufrégò na placu Marienplatz we [[Mnichòwò|Mnichòwie]]]] ; Słôwny lëdze ò nym mionie * [[swiãti Ònufri]] – pùstelnik * [[Onufry Jacewicz]] (1800–1836) – generôł, wódca pòwstaniô w telszewsczim krézu w 1831, òb czas [[Lëstopadnikòwé pòwstanié|lëstopadnikòwégò pòwstaniégò]] * [[Onufry Kopczyński]] – gramatik, pijar * [[Onufry Małachowski]] – grôf, senatór * [[Onofre Marimón]] – ùszłi argentińsczi jazdowi Formùłë 1 * [[Onufry Oborski]] – szambelana króla [[Stanisłôw Agùst Pòniatowsczi|Stanisława Agùsta Pòniatowsczégo]] òd 1785, pòsélc na [[Sztërëlatny Sejm]] * Ònufri (Òrest Wòłodimirowicz Berezowski, ùr. 1944) – biskùp Ùkrajińsczi Prawòsłôwny Cerkwie Mòsczewsczégò Patriarchatu * Ònufri (zm. 1147) – czernihowsczi biskùp * Ònufri (Jarosław Jarosławòwicz Chawruk, ùr. 1966) – biskùp Prawòsłôwny Cerkwie Ùkrajinë * Ònufri (Antoni Maksimowicz Gagaluk, 1889-1938) – prawòsłôwny swiãti, kùrsczi i òbòjańsczi arcëbiskùp * Ònufri (Ònufri Argitis abò Ònufri z Neòkastrë) – albańsczi ikònograf i malôrz pejzażów a pòrtretów * Ònufri (Ołeh Łehki, ùr 1970) – biskup Ùkrajinãczi Prawòsłôwny Cerkwie Mòsczewsczégò Patriarchatu == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] fjqjong8e42i6hn05byt768bpiy7ywp 14 8499 204523 165621 2026-07-06T12:05:46Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204523 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] nl5slt1udhrv7sv8juhh4q12gku2f1f 14 8578 204555 165618 2026-07-06T12:18:56Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204555 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Technika]] lva62s5apnhifctvpcco2riwk37nc0b 14 8683 204534 196291 2026-07-06T12:07:52Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204534 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Sejm]] 6ff0jyz7i8b5pwdhxb0i47uoeu5ivff 14 8745 204536 170866 2026-07-06T12:10:09Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204536 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Tołmôcze]] eduzvk3kj2qmgqpqo58gzjpxvgp12g1 14 9006 204522 170495 2026-07-06T12:04:08Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204522 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Lëteratura]] 9ndq3zis1gh6tv3v3wkmu7p3da1wza3 14 9065 204558 170882 2026-07-06T12:19:34Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204558 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ruchna]] b501y0gyn5obtvobpqzflfozrujnpmu 14 9071 204537 166623 2026-07-06T12:10:21Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204537 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] 082vvpo3lnud27qujwxw4zvvg1era74 0 9176 204712 200127 2026-07-07T04:16:54Z Iketsi 3254 +pl. 204712 wikitext text/x-wiki '''Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka''' ({{jãz.|pl}} ''Rada Języka Kaszubskiego'') – ùdba ùsadzonô [[26 zélnika]] [[2006]] rokù jakô je fòrmalno dzélã [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]<ref name="rjk">[https://rjk.org.pl/o-radzie/ Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]</ref>. Przédnym ji zgrôwã je m.jin. wëpòwiadanié sã w sprawach jãzëkòwi pòliticzi [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|K-PZ]], króm tegò pòdja òna próbã ùsztandarizowaniô pisënkù [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Przédnikã ''Radzëznë'' béł prof. [[Édwôrd Bréza]], a òn ùznôł, że "... jem téż dbë, że waranié kaszëbiznë bãdze zanôlégac òd te, czë [[Kaszëbi]] so na to ù Bòga zasłùżą." Wiele ò ròbòtach ti Radzëznë mòże przeczëtac w [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka|Biuletinie Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka]]<ref name="biuletynyrjk">[https://rjk.org.pl/biuletyny/ Biuletyny]</ref>. == Òbaczë téż == * [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Elżbiéta Bùgajnô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://rjk.org.pl/o-radzie/ Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka] * https://www.youtube.com/@BiuroZKP * [http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/31591/287-295%20Marika%20Jelinska.pdf?sequence=1&isAllowed=y ''Kreatywność językowa Kaszubów na przykładzie uchwał podejmowanych przez Radę Języka Kaszubskiego''] * [https://web.archive.org/web/20160506212216/https://rjk.org.pl/dokumenty/biuletyny-rjk.html z Radzëznë] * [https://pl.wiktionary.org/wiki/Indeks:Kaszubski_-_Imiona#T ''Uchwały w sprawie stosowania kaszubskich imion oficjalnych oraz ich zdrobnień''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka| ]] 91bn3ruehfynanozorpz2g91c48qdft 204713 204712 2026-07-07T11:46:26Z Terrus38 14026 kòrekta 204713 wikitext text/x-wiki '''Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka''' ({{jãz.|pl}} ''Rada Języka Kaszubskiego'') – dorôdczi òrgan stwòrzony [[26 zélnika]] [[2006]] rokù, jaczi fòrmalno pòdlégô [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczémù Zrzeszeniémù]]<ref name="rjk">[https://rjk.org.pl/o-radzie/ Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]</ref>. Przédnym zgrawã Radzëznë je m.jin. wëpòwiôdanié sã w sprawach jãzëkòwi pòliticzi [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|K-PZ]], króm tegò zajimô sã sztandarizacją pisënkù [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Radzëzna co rokù wëdôwô swój [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka|Biuletin]], w jaczim mòże sã zapòznac z ùchwałama a artiklama na rozmajité jãzëkòwé témë<ref name="biuletynyrjk">[https://rjk.org.pl/biuletyny/ Biuletyny]</ref>. == Òbaczë téż == * [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Elżbiéta Bùgajnô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://rjk.org.pl/o-radzie/ Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka] * https://www.youtube.com/@BiuroZKP * [http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/31591/287-295%20Marika%20Jelinska.pdf?sequence=1&isAllowed=y ''Kreatywność językowa Kaszubów na przykładzie uchwał podejmowanych przez Radę Języka Kaszubskiego''] * [https://web.archive.org/web/20160506212216/https://rjk.org.pl/dokumenty/biuletyny-rjk.html z Radzëznë] * [https://pl.wiktionary.org/wiki/Indeks:Kaszubski_-_Imiona#T ''Uchwały w sprawie stosowania kaszubskich imion oficjalnych oraz ich zdrobnień''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka| ]] b9tu78buzeh96b5nqx8xu47pz24g8je 14 9217 204538 170884 2026-07-06T12:10:49Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204538 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Gramatika]] 2m3hu96wbi3nrhy1bve0457ni96zzaw 14 9268 204556 170885 2026-07-06T12:19:19Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204556 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlitologijô]] 1qy3e0s8gstmuwjgn20m119z7hl9tz6 0 9285 204663 203781 2026-07-06T20:24:10Z Iketsi 3254 ' – to je '→' – ' 204663 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Alexandrine von Preußen als Witwe.jpg|mały|Gdowa kòl 1880 rokù]] '''Gdówstwò''' – wseczëcowô i prawnô sytuacjô òstónégò przë żëcu żeniałégò pò smiercy drëdżégò żeniałégò. Białka pò smiercy chłopa to je gdowa, a chłop pò smiercy białczi to je gdówc. == Òbaczë téż == * [[Białka]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Antropòlogiô]] jkojul30p5dssm5dn988ov9ztsp78j2 14 9289 204535 170888 2026-07-06T12:07:58Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204535 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Móda]] 2ouphokocljeen823ildjxhipqlwuto 14 9478 204564 200252 2026-07-06T12:22:11Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Technika]] to [[Category:Mechanika]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204564 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mechanika]] lp5jg3nf7h2my1w6lo0pvm1bgrj9t8b 14 9679 204524 171003 2026-07-06T12:05:53Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204524 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] s47lya8oz2rs7lf8p7uiephfftlubr6 0 9843 204605 199548 2026-07-06T17:46:04Z Iketsi 3254 -' ' 204605 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jument bretonne de l'écomusée de la Bintinais - détail sur la châtaigne.jpg|mały|Jedno z kóńsczich òczu]] '''Kóńsczé òczë''' (''Torus carpeus'' abò ''tarseus'') – to są jakbë bardówczi bez sërzchlë na nogach np. [[Domôcy kóń|kònia]] z rodzëznë kòniowatëch. [[Kaszëbi]] gôdelë, że jak kóń wléze w wòdã, to òn na te dôwné òczë widzi. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Chestnuts-2.jpg| Òbrôzk:Chestnut horse 3.JPG| Òbrôzk:Chestnut horse 1.JPG| Òbrôzk:Equus ferus caballus 002.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kòniowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, s. 197. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kòniowaté]] gib64ihbbgyji2nh9ie3i7mchltvcif 14 9976 204559 171296 2026-07-06T12:19:40Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204559 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Gòspòdarzënk]] t2aeqw449s5o2356iv4pycxt4oktty3 0 10261 204684 196663 2026-07-06T20:57:50Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 204684 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=000066| farba=ffffff| apartne miono=українська мова| kraj, òbénda1= [[Ùkrajina]], [[Pòlskô]], [[Madżarskô]], [[Serbiô]] ë jinsze| lëczba= kòl 45 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] ***'''Ùkrajinsczi jãzëk'''| alfabét= cërëlicô| kraj, òbénda2=[[Ùkrajina]], [[Pòdniéstrze]] | agencëjô=Ùkrajińskô nôrodnô akademjiô nôùków| iso1=uk| iso2=ukr| iso3=ukr| sil=UKR| kòd=uk| znankównik=Ùkrajina| jãzëk=ùkrajińsczi|znankòwnik2=ùkrajińsczégò }} '''Ùkrajińsczi jãzëk''' ({{jãz.|uk}} ''українська мова'') – jãzëk z [[Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwòsłowiańsczégò karna]] [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Gôdô nim kòl 45 mln lëdzy, wikszi dzél jaczich mieszkô w [[Ùkrajina|Ùkrajinie]]. Òn je państwòwim jãzëkã w Ùkrajinie i jednym z państwòwich jãzëków w [[Naddniestrzé|Naddniestrzu]]. Ùkrajińskòjãzëczné lëdztwò mieszkô téż w [[Biôłorëskô|Biôłorësczi]], [[Mòłdawskô|Mòłdawsczi]], [[Pòlskô|Pòlsce]], [[Ruskô|Rusczi]], [[Rumùńskô|Rumùńsczi]], [[Słowackô|Słowacczi]], [[Kazachstan]]ie, [[Argentina|Argentinie]], [[Brazylskô|Brazylsce]], [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britaniji]], [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónych Krajach Americzi]]. Wedle genealogii nôblëższim ùkrajińsczimù je [[biôłorusczi jãzëk]]; òd IX-XI st. òbadwa jãzëczi dzélowò fòrmowałë sã na pòspólnym dialektowim spòdlim – òsoblëwie nordowé dialektowé karno ùkrajińsczégò jãzëka twòrzi dialektowé ''continuum'' ze skrôwnyma pôłniowima biôłorusczima gwarama [[Pòlesé|Pòleségò]]. W [[Strzédnowiek|strzédnowiekù]] òbadwa nôrodë miałë pospólny jãzëk w knégach. [[Òbrôzk:WIKITONGUES- Vira speaking Ukrainian.webm|mały|left|Ùkrajińsczi jãzëk]] Wespółczasno dlô zapisu ùkrajińsczégò jãzëka ùżiwô sã adaptowóny [[cyrilica|cyrilicë]], jakô skłôdô sã z 33 lëtrów. Òsoblëwòscą ùkrajińsczégò alfabétu (w przërównanim z jinëma cyrilicczima) je brëkòwanié lëtrów [[Ґ]], [[Є]] a [[Ї]]. {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ґ ґ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Є є | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | І і | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ї ї | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щ щ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я | | | |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Ukrainian-Kashubian Ukrainian - Kashubian] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] cbzm7bri37nm0xl5m6zurozruoae2c7 0 10412 204672 203665 2026-07-06T20:36:50Z Iketsi 3254 /* W jinëch jãzëkach */ {{jãz.|xx}} 204672 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} == Katarzënô == Miono [[białka|białogłòwsczé]] pòchòdającé òd [[Grecjô|grecczégò]] słowa katharós "czësty", "bez skôzë". Do Pòlsczi jimię to trafiło za przëczëną [[łacëzna|łacëzne]]. Je to sétme co do pòpùlarnote miono w [[Pòlskô|Pòlsce]] (trzecé pòsród mion białogłòwsczéch), noszoné przez kòle 600 tës. òsób. Jimię znané w Pòlsce ju w strzédnëch wiekach w fòrmach: Kachna, Kata, Katarzena, Katarzyna, Katerzena, Katerzyna, Katuszka. W dôwnëch pòlsczich dòkùmentach pòjawia sã òd XII w., a co nômni od XV w. przez pòstëpné stalaté znajdëje sã w pierszéj trójce nômili nadôwónëch mion białogłòwsczéch, z wëjątkiem XIX w., czedë bëła ùwôżanô za jimię przestôrzałé. Jéj pòwrót do grupë nôchãtniéj nadôwónëch mion rozpòczął sã w latach 60. XX w. Katarzëna zëskała wówczas wiôlgą pòpùlarnotã, chtërnô terô ju nieco zmalałô. Niemniéj pòsrôd jimion nadôwónëch nowò narodzonëm dzôtkóm, w 2009 r. Katarzëna zajmòwała 32. plac w grupie jimion białogłòwsczéch. [[Òbrôzk:Catherine_II_by_F.Rokotov_after_Roslin_(1780s,_Hermitage)_2.jpg|mały|Katarzëna II]] [[Òbrôzk:Portrait_of_Catherine_of_St_Sava_(1425-1478).jpg|mały|bł. Katarzëna Kosača]] '''Katarzëna imieninë òbchòdzi:''' 2 gromnicznika, 13 gromnicznika, 9 strëmiannika, 22 strëmiannika, 24 strëmiannika, 1 łżëkwiata, 6, 17 łżëkwiata, 29 łżëkwiata, 30 łżëkwiata, 9 maja, 4 séwnika, 15 séwnika, 25 lëstopadnika i 31 gódnika. === W jinëch jãzëkach === • białorus. Кацярына (Kaciaryna), Кася (Kasia), Катра (Katra) • bułg. Ekaterina, Kata, Katerina, Katja, Kica • czes. Kateřina, Katka, Káťa, Kačka • duński Katrine, Karen, Karna, Trine • fin. Katariina, Katri, Kaisa, Kaarina, Katriina, Kati, Kaisu, Kaija, Katja, Riina • fr. Catherine • gr. Αικατερίνη (Ekaterini), Κατερίνα (Katerina), Κατινα (Katina) • gru. ეკატერინე (Ekaterine), zdrobnienie ეკა (Eka) • hiszp. Catalina • niderl. Catharina, Katrijn • lit. Kotryna, Katryna, Katryne, Katarina, Katre • łac. Catharina • maced. Ekaterina, Kata, Katarina • niem. Katharina, Katherine, Katrin, Katarina, Kathrin • norw. Karen, Katharina, Katrine, Kari, Rina • port. Catarina, Cátia, Kátia • ros. Екатерина (Jekatierina), Катерина (Katierina), Катя (Katia), Катюша (Katiusza), Катенька (Katieńka). • rum. Ekaterina, Catalina, Caterina, Catrina • serb.-chorw. Katarina, Kata, Katica * {{jãz.|sk}} Katarína, Katka, Karin * {{jãz.|sl}} Katarina, Katja, Katka, Katii * {{jãz.|sv}} Katarina, Karin, Karina, Karna, Kajsa * {{jãz.|uk}} Катерина (Kateryna), Катеринка (Katerynka), Катря (Katria), Катруся (Katrusia) * {{jãz.|hu}} Katalin, Kata, Kato, Katinka * {{jãz.|it}} Caterina, Rina == Òsobë noszącé jimię Katarzënô == === swiãté i błògòsłôwióné === * sw. [[Katarzëna Aleksandryjskô]] (III/IV w.), mãczelnica * sw. Katarzëna Szwedzkô (Katarzëna z Vadstena) (1331–1381), brëgidkô * sw. Katarzëna ze Sieny (1347–1380), tercjarkô dominikańskô, mistëczkô * sw. Katarzëna de Vigri (Katarzëna z Bolonii) (1413–1463), klarëskô, mistëczkô * sw. Katarzëna z Genui (1447–1510), mistëczkô * sw. Katarzëna del Ricci (1522–1590), dominikankô, stëgmatëczkô * sw. Katarzëna z Palmë (1533–1574), aùgùstiankô, mistëczkô * sw. Katarzëna Tekakwitha(1656–1680), kanadëjskô òsòba swieckô, pierwszô kanònizowónô indianka * sw. Katarzëna Labouré (1806–1876), szarëtkô * sw. Katarzëna Drexel (1858–1955), zakònnica * bł. Katarzëna Faron (1913–1944), dzéwica, mãczelnica, zakònnica * bł. Katarzëna z Parc-aux-Dames (XIII w.), cësterkô, mistëczkô * bł. Katarzëna z Pallanzy Caterina Morigi) (1427–1478), włoskô zakònnica * bł. Katarzëna z Racconigi (Caterina Mattei) (1487–1574), włoskô tercjarkô dominikańskô, mistëczkô, stëgmatëczkô * bł. Katarzëna Cottenceau (ok. 1733–1794), mãczelnica z czasów rewòlucji francësczéj * bł. Katarzëna Kosača (ok. 1424–1478), królewô Bòsni, błogòsławionô kòscôła katolicczégò === władczynie === * [[Katarzëna I]], carëca Rosji * Katarzëna II Wielkô, cesarzòwô Rosji * Katarzëna Bragança, ksyżënka pòrtùgalskô, królewô Anglii i Szkocji * Katarzëna Aragòńskô, piérszô z szescù żon Henryka VIII, króla Anglii * Katarzëna Habsburżankô, królewô pòlskô, wiôlgô ksyżëna litewskô * Katarzëna Jagiellonkô, królewô szwedzkô * Katarzëna Medëcejskô, królewô francëskô === jiné znóné Katarzënë === * Katarzëna Ankudowicz, teatrownica * Katarzëna Bachleda-Curuś, szrëcownica * Kathleen Battle, amerikańskô spiéwôczka òperowa * Katarzëna Borowicz, Miss Polonia 2004 * Katarzëna Bujakiewicz, pòlskô teatrownica * Katarzëna Cerekwickô, spiéwôczka * Katarzëna Cichopek, dzénnikôrkô i pòlskô teatrownica * Katarzëna Cynke, teatrownica * Katarzëna Dãbrowskô, teatrownica, spiéwôczka * Katarzëna Dowbor, prézéntérka telewizyjnô * Katarzëna Figùra, teatrownica * Katarzëna Gajgał-Anioł, * Katarzëna Galica, teatrownica * Jekatierina Gamowa, * Katarzëna Gärtner, kòmpòzitorka * Katarzëna Glinka, teatrownica * Katarzëna Gniewkowskô, teatrownica * Katarzëna Grochòla, pisôrka * Katarzëna Groniec, spiéwôczka * Katarzëna Herman, teatrownica * Katarzëna Jamróz, teatrownica * Katarzëna Klich, spiéwôczka * Katarzëna Kòbro, rzézbiôrka * Katarzëna Kòlénda-Zaleskô, dzénnikarkô * Katarzëna Kòwalskô, spiéwôczka * Katarzëna Kòwalskô, * Katarzëna Łaniewskô, teatrownica * Katarzëna Maciąg, teatrownica * Katarzëna Nosòwskô, spiéwôczka * Katarzëna Nowickô * Katarzëna Òbara-Kòwalskô, prézéntérka telewizyjnô * Katarzëna Pakòsińskô, artistka kabarétòwô * Katarzëna Pònikwia, * Katarzëna Rooyens, pòlskô spiéwôczka * Katarzëna Skòwrońskô-Dôlata, * Katarzëna Skrzëneckô, pòlskô teatrownica i spiéwôczka * Katarzëna Smùtniak, pòlskô teatrownica i mòdélka * Katarzëna Sobczyk, spiéwôczka * Katarzëna Stankiewicz, spiéwôczka * Katarzëna Styskal, * Katy Taylor, amerikańskô szrëcownica figùrowô * Ekaterine Tkeszelaszwili, gruzińskô pòlitik * Katarzëna Walter, teatrownica * Katarzëna Wilk, spiéwôczka * Katarzëna Wòzniak, pòlskô szrëcownica * Katarzëna Zawidzkô, Miss Polonia 1985 * Katarzëna Zelinskô (ùr. 1979), teatrownica * Katarzëna Zelinskô (ùr. 1981), teatrownica * Katarzëna Żak, teatrownica * Cate Blanchett, teatrownica * Catherine Deneuve, teatrownica francùskô * Catherine Oxenberg, teatrownica amerikańskô * Catherine Zeta-Jones, teatrownica * Katarzëna, ksyżëna Cambridge * Katarina Witt, niemieckô szrëcownica figùrowô * Kate Beckinsale, teatrownica * Kate Bush, spiéwôczka * Kate Moss, mòdélka * Kate Nash, spiéwôczka * Kate Ryan, spiéwôczka * Katie Melua, spiéwôczka * Kate Winslet, teatrownica anielskô * Kateřina Neumannová, * Katharine Hepburn, teatrownica amerikańskô * Kati Wilhelm, * Katie Holmes, teatrownica * Katja Seizinger, * Katy Perry, spiéwôczka. 4t0kjvenesgqd8gi12qqb2e4g1amf6i 204675 204672 2026-07-06T20:43:46Z Iketsi 3254 /* W jinëch jãzëkach */ {{jãz.|xx}} 204675 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} == Katarzënô == Miono [[białka|białogłòwsczé]] pòchòdającé òd [[Grecjô|grecczégò]] słowa katharós "czësty", "bez skôzë". Do Pòlsczi jimię to trafiło za przëczëną [[łacëzna|łacëzne]]. Je to sétme co do pòpùlarnote miono w [[Pòlskô|Pòlsce]] (trzecé pòsród mion białogłòwsczéch), noszoné przez kòle 600 tës. òsób. Jimię znané w Pòlsce ju w strzédnëch wiekach w fòrmach: Kachna, Kata, Katarzena, Katarzyna, Katerzena, Katerzyna, Katuszka. W dôwnëch pòlsczich dòkùmentach pòjawia sã òd XII w., a co nômni od XV w. przez pòstëpné stalaté znajdëje sã w pierszéj trójce nômili nadôwónëch mion białogłòwsczéch, z wëjątkiem XIX w., czedë bëła ùwôżanô za jimię przestôrzałé. Jéj pòwrót do grupë nôchãtniéj nadôwónëch mion rozpòczął sã w latach 60. XX w. Katarzëna zëskała wówczas wiôlgą pòpùlarnotã, chtërnô terô ju nieco zmalałô. Niemniéj pòsrôd jimion nadôwónëch nowò narodzonëm dzôtkóm, w 2009 r. Katarzëna zajmòwała 32. plac w grupie jimion białogłòwsczéch. [[Òbrôzk:Catherine_II_by_F.Rokotov_after_Roslin_(1780s,_Hermitage)_2.jpg|mały|Katarzëna II]] [[Òbrôzk:Portrait_of_Catherine_of_St_Sava_(1425-1478).jpg|mały|bł. Katarzëna Kosača]] '''Katarzëna imieninë òbchòdzi:''' 2 gromnicznika, 13 gromnicznika, 9 strëmiannika, 22 strëmiannika, 24 strëmiannika, 1 łżëkwiata, 6, 17 łżëkwiata, 29 łżëkwiata, 30 łżëkwiata, 9 maja, 4 séwnika, 15 séwnika, 25 lëstopadnika i 31 gódnika. === W jinëch jãzëkach === * {{jãz.|be}} Кацярына (Kaciaryna), Кася (Kasia), Катра (Katra) * {{jãz.|bg}} Ekaterina, Kata, Katerina, Katja, Kica * {{jãz.|cs}} Kateřina, Katka, Káťa, Kačka * {{jãz.|da}} Katrine, Karen, Karna, Trine * {{jãz.|fi}} Katariina, Katri, Kaisa, Kaarina, Katriina, Kati, Kaisu, Kaija, Katja, Riina * {{jãz.|fr}} Catherine * {{jãz.|gr}} Αικατερίνη (Ekaterini), Κατερίνα (Katerina), Κατινα (Katina) * {{jãz.|ka}} ეკატერინე (Ekaterine), zdrobnienie ეკა (Eka) * {{jãz.|es}} Catalina * {{jãz.|nl}} Catharina, Katrijn * {{jãz.|lt}} Kotryna, Katryna, Katryne, Katarina, Katre * {{jãz.|la}} Catharina * {{jãz.|mk}} Ekaterina, Kata, Katarina * {{jãz.|de}} Katharina, Katherine, Katrin, Katarina, Kathrin * {{jãz.|no}} Karen, Katharina, Katrine, Kari, Rina * {{jãz.|pt}} Catarina, Cátia, Kátia * {{jãz.|ru}} Екатерина (Jekatierina), Катерина (Katierina), Катя (Katia), Катюша (Katiusza), Катенька (Katieńka). * {{jãz.|ro}} Ekaterina, Catalina, Caterina, Catrina * {{jãz.|hbs}} Katarina, Kata, Katica * {{jãz.|sk}} Katarína, Katka, Karin * {{jãz.|sl}} Katarina, Katja, Katka, Katii * {{jãz.|sv}} Katarina, Karin, Karina, Karna, Kajsa * {{jãz.|uk}} Катерина (Kateryna), Катеринка (Katerynka), Катря (Katria), Катруся (Katrusia) * {{jãz.|hu}} Katalin, Kata, Kato, Katinka * {{jãz.|it}} Caterina, Rina == Òsobë noszącé jimię Katarzënô == === swiãté i błògòsłôwióné === * sw. [[Katarzëna Aleksandryjskô]] (III/IV w.), mãczelnica * sw. Katarzëna Szwedzkô (Katarzëna z Vadstena) (1331–1381), brëgidkô * sw. Katarzëna ze Sieny (1347–1380), tercjarkô dominikańskô, mistëczkô * sw. Katarzëna de Vigri (Katarzëna z Bolonii) (1413–1463), klarëskô, mistëczkô * sw. Katarzëna z Genui (1447–1510), mistëczkô * sw. Katarzëna del Ricci (1522–1590), dominikankô, stëgmatëczkô * sw. Katarzëna z Palmë (1533–1574), aùgùstiankô, mistëczkô * sw. Katarzëna Tekakwitha(1656–1680), kanadëjskô òsòba swieckô, pierwszô kanònizowónô indianka * sw. Katarzëna Labouré (1806–1876), szarëtkô * sw. Katarzëna Drexel (1858–1955), zakònnica * bł. Katarzëna Faron (1913–1944), dzéwica, mãczelnica, zakònnica * bł. Katarzëna z Parc-aux-Dames (XIII w.), cësterkô, mistëczkô * bł. Katarzëna z Pallanzy Caterina Morigi) (1427–1478), włoskô zakònnica * bł. Katarzëna z Racconigi (Caterina Mattei) (1487–1574), włoskô tercjarkô dominikańskô, mistëczkô, stëgmatëczkô * bł. Katarzëna Cottenceau (ok. 1733–1794), mãczelnica z czasów rewòlucji francësczéj * bł. Katarzëna Kosača (ok. 1424–1478), królewô Bòsni, błogòsławionô kòscôła katolicczégò === władczynie === * [[Katarzëna I]], carëca Rosji * Katarzëna II Wielkô, cesarzòwô Rosji * Katarzëna Bragança, ksyżënka pòrtùgalskô, królewô Anglii i Szkocji * Katarzëna Aragòńskô, piérszô z szescù żon Henryka VIII, króla Anglii * Katarzëna Habsburżankô, królewô pòlskô, wiôlgô ksyżëna litewskô * Katarzëna Jagiellonkô, królewô szwedzkô * Katarzëna Medëcejskô, królewô francëskô === jiné znóné Katarzënë === * Katarzëna Ankudowicz, teatrownica * Katarzëna Bachleda-Curuś, szrëcownica * Kathleen Battle, amerikańskô spiéwôczka òperowa * Katarzëna Borowicz, Miss Polonia 2004 * Katarzëna Bujakiewicz, pòlskô teatrownica * Katarzëna Cerekwickô, spiéwôczka * Katarzëna Cichopek, dzénnikôrkô i pòlskô teatrownica * Katarzëna Cynke, teatrownica * Katarzëna Dãbrowskô, teatrownica, spiéwôczka * Katarzëna Dowbor, prézéntérka telewizyjnô * Katarzëna Figùra, teatrownica * Katarzëna Gajgał-Anioł, * Katarzëna Galica, teatrownica * Jekatierina Gamowa, * Katarzëna Gärtner, kòmpòzitorka * Katarzëna Glinka, teatrownica * Katarzëna Gniewkowskô, teatrownica * Katarzëna Grochòla, pisôrka * Katarzëna Groniec, spiéwôczka * Katarzëna Herman, teatrownica * Katarzëna Jamróz, teatrownica * Katarzëna Klich, spiéwôczka * Katarzëna Kòbro, rzézbiôrka * Katarzëna Kòlénda-Zaleskô, dzénnikarkô * Katarzëna Kòwalskô, spiéwôczka * Katarzëna Kòwalskô, * Katarzëna Łaniewskô, teatrownica * Katarzëna Maciąg, teatrownica * Katarzëna Nosòwskô, spiéwôczka * Katarzëna Nowickô * Katarzëna Òbara-Kòwalskô, prézéntérka telewizyjnô * Katarzëna Pakòsińskô, artistka kabarétòwô * Katarzëna Pònikwia, * Katarzëna Rooyens, pòlskô spiéwôczka * Katarzëna Skòwrońskô-Dôlata, * Katarzëna Skrzëneckô, pòlskô teatrownica i spiéwôczka * Katarzëna Smùtniak, pòlskô teatrownica i mòdélka * Katarzëna Sobczyk, spiéwôczka * Katarzëna Stankiewicz, spiéwôczka * Katarzëna Styskal, * Katy Taylor, amerikańskô szrëcownica figùrowô * Ekaterine Tkeszelaszwili, gruzińskô pòlitik * Katarzëna Walter, teatrownica * Katarzëna Wilk, spiéwôczka * Katarzëna Wòzniak, pòlskô szrëcownica * Katarzëna Zawidzkô, Miss Polonia 1985 * Katarzëna Zelinskô (ùr. 1979), teatrownica * Katarzëna Zelinskô (ùr. 1981), teatrownica * Katarzëna Żak, teatrownica * Cate Blanchett, teatrownica * Catherine Deneuve, teatrownica francùskô * Catherine Oxenberg, teatrownica amerikańskô * Catherine Zeta-Jones, teatrownica * Katarzëna, ksyżëna Cambridge * Katarina Witt, niemieckô szrëcownica figùrowô * Kate Beckinsale, teatrownica * Kate Bush, spiéwôczka * Kate Moss, mòdélka * Kate Nash, spiéwôczka * Kate Ryan, spiéwôczka * Katie Melua, spiéwôczka * Kate Winslet, teatrownica anielskô * Kateřina Neumannová, * Katharine Hepburn, teatrownica amerikańskô * Kati Wilhelm, * Katie Holmes, teatrownica * Katja Seizinger, * Katy Perry, spiéwôczka. rw5ydngbujxh81jfim2j6q1kc3el9c1 14 10770 204566 175662 2026-07-06T12:22:53Z Iketsi 3254 {{Commons}}\ 204566 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] kxh84ktikdut6nhodv24b9bbgjfcifp 0 10835 204567 204513 2026-07-06T12:25:07Z Terrus38 14026 òdjimk 204567 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Charnowo- church 001.jpg|mały|Strzédnowieczny kòscół w Charnowie]] '''Charnowò''' ({{jãz.|pl}} ''Charnowo'') – [[wies]] w [[Gmina Ùszcz|Gminie Ùszcz]], w [[Stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]] [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je kòscół, a dzece w szkòle ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/548 ''Charnowo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20160116163609/http://spcharnowo.edu.pl/ szkòła] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Ùszcz]] d9ys3jpfc8judpndeyzr7er97rqsfd3 0 10883 204514 195547 2026-07-06T12:00:09Z Iketsi 3254 ' – to je '→' – ' 204514 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Olonets.jpg|mały|Plëta na szasëji]] [[Òbrôzk:2005-06-06 Puddles in Chapel Hill parking lot.jpg|mały|Plëtë]] '''Plëta''' – niewiôldżi zbiérnik wòdë abò jiny ceklënë na wiéchrzëznie zemi. Zwiksza òna je pòtemù jak deszcz chilôł. == Òbaczë téż == * [[Deszcz]] * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Hidrologiô]] q69ml582pj4589xe9km0z33bu1h9oli 14 10886 204530 176095 2026-07-06T12:07:09Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204530 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] cffta17f533u6kc1om1iwmgnouzv167 14 10903 204560 176137 2026-07-06T12:19:59Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204560 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Fizycznô geògrafiô]] or7ezsia101d57lu8rz9rwxvndn9pb4 14 10909 204528 176149 2026-07-06T12:06:55Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204528 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kòntinentë]] k0l2w2drtv35id2plsurol39x7beax8 14 10925 204527 176185 2026-07-06T12:06:47Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204527 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Architektura]] 825plj3gjmmzfrnzjes9ut0fjemo1u0 14 10949 204529 179418 2026-07-06T12:07:03Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204529 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Barnie]] i5hkk170xb0s8sraxay03j4xsbljaqn 14 11066 204531 176884 2026-07-06T12:07:16Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204531 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 0cjb72ziv9utrsnvknmsuyf3fzxmeov 14 11070 204526 176895 2026-07-06T12:06:27Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204526 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôrzãda]] 0b174g5cvu5oa2f9qiyqpyubxhrrqnz 0 11105 204608 200430 2026-07-06T18:21:22Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] 204608 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”''' – karno młodëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]], chtërne dzejô przy [[Lëzëno|lëzyńsczim]] parce [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. Zéńdzenia klubù są prowadzóné w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]<ref>''[http://www.kaszubi.pl/o/luzino/artykulmenu?id=706 Regùlamin Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska” jaczi fąksnérëje przë parce KPZ Lëzëno]''</ref>. Założeniowié zéńdzenié klubù òdbéło sã 28 stëcznika 2017 rokù i bëło pierszim brzadã [[Kòngres Młodëch Kaszëbów|Kòngresu Młodëch Kaszëbów]], jaczi òdbéł sã w [[Kartuzë|Kartëzach]] w lëstopadnikù 2016 rokù. Przédniczką klubù òstała [[Katarzëna Kankòwskô-Filëpiôk]]. W skłôd zarządu weszlë: [[Adóm Hébel]], Patrik Mùdlawa, Tomôsz Czapp, Sławòmir Jankòwsczi, Wòjcech Sczerka i Michôł Miłka<ref>''[http://www.kaszubi.pl/o/luzino/artykulmenu?id=704 Klub Młodëch Kaszëbów „Òska” z Lëzëna]''</ref>. Wôżnym célã dzejanégò nôlëżników Klubù „Òska” je dążenié do współrobòtë z partami i klubami Kaszëbskò-Pòmòrszczégò Zrzeszeniô (òsoblëwie KPZ P/Banino i KMK „Cassubia”), ale téż jinszima stowôrama, dlô jaczich wôżné je dobro [[Kaszëbë|Kaszëb]] (m. jin. [[Kaszëbskô Jednota]]). == Òbaczë téż == {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} * [[Katarzëna Kankòwskô-Filëpiôk]] * [[Towarzëstwò Młodokaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.chwaszczyno.pl/klub-mlodech-kaszebow-oska-z-lezena-klub-mlodych-kaszubow-oska-z-luzina/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] i8w0xcl9az1ufxjmebmjjwm7eqa007h 0 11163 204661 198531 2026-07-06T20:23:11Z Iketsi 3254 [[Miemiecczi jãzëk|miem.]]→{{jãz.|de}} 204661 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Koschneiderei 1926.gif|mały|Kòsznajderiô – 1926 rok]] '''Kòsznajderiô''' abò '''Kòsznéderiô''' ({{jãz.|de}} ''Koschneiderei'') – to bëłë zemie na pôłnié òd [[Chònice|Chònic]] gdze òd XIV stalata do 1945 rokù mieszkelë Miemcë. Czedës ti miészëznë bëło tam wiele we wsach np. w Òstrowitim, ale to sã zmiéniało po II swiatowi wòjnie. W rãkach tich Miemców bëło dzél gbùrsczi zemi. Pò 1945 rokù ò Kòsznajdrach jesz piszą, a niejedny z nich są wierã pò dłudżëch latach [[Kaszëbi|Kaszëbama]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20150825001927/http://www.nasze.kujawsko-pomorskie.pl/etnografia/kosznajderia.html Kosznajderia] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/99 ''Kosznajdrzy'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] oao82whrz04kt5ybc32bu1t10ctpy70 0 11347 204611 200432 2026-07-06T18:24:11Z Iketsi 3254 {{jãz.|pl}} 204611 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Katarzëna Kankòwskô-Filëpiôk''' ({{jãz.|pl}} Katarzyna Kankowska-Filipiak; ùr. [[20 strëmiannika]] 1986 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – gazétniczka, pòetka, pisôrka, aùtórka tekstów na binã, dolmaczka, kaszëbskô dzejarka, nôleżniczka Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô i Pòlsczégò Towarzëstwa Pedagogicznégò, liderka Młodëch Kaszëbów i przédniczka [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”|Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska”]] w [[Lëzëno|Lëzënie]]. Przédniô redaktórka cządnika „Kaszëbskô Zemia” i pórtalu „Nëże”. Doktorantka Gduńsczégò Ùniwersitetu. Aktórka mùzicznëch scenów, animatorka kùlturë. Mieszkô w Lëzënie. == Pùblikacje == * Katarzyna Kankowska-Filipiak, ''Wpływ Teatru Muzycznego Junior na wychowanie dzieci i młodzieży'', 2017. * Katarzëna Kankòwskô-Filëpiôk, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], ''Kaszëbskô Młodëch Rewòlucjô'', 2017. * Kankowska-Filipiak K., [https://repozytorium.bg.ug.edu.pl/info/article/UOGf22cdfd47bce483c9885cfebe32fb214/ Z życia Kaszubów w Gdańsku i na Pomorzu w okresie międzywojennym] (1920–1939), „Rocznik Gdański”, 2018, t.77/78, pp. 32–42. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] kw2oye267xvkfa4eqnzzc5driw5k8f2 0 11877 204631 203377 2026-07-06T19:02:54Z Iketsi 3254 /* XXI wiek */ [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] 204631 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema.png|alt=|mały|Medal Stolema (2024)]] '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karno Sztudérów "Pòmòraniô"]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach ta ùdba òsta zaniechónô, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë KS "Pomorania". == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], [[Ryszard Kukier]], Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerard Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible collapsible" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi<ref>[https://web.archive.org/web/20240314110707/http://pomorania.kaszubi.eu/2024/01/medal-stolema-2023-dla-dariusza.html Medal Stolema 2023 dla Dariusza Majkowskiego], pomorania.kaszubi.eu, 23 stëcznika 2024, Wayback Machine, web.archive.org, dost. 30 czerwińca 2026.</ref> |- | <center>2024</center> | dr [[Justina Pòmierskô]], prof. [[Daniel Kalinowsczi]] |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-03-21|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == * [[Nôdgroda]] * [[Stolem]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260422142520/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] * https://web.archive.org/web/20260522202031/https://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/publication/45377/edition/39532?language=pl [[Kategòrëjô:Medal Stolema| ]] 19rwntin35ezmi6dpghvhwlkdp0mu9a 14 11888 204517 185690 2026-07-06T12:03:09Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204517 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Brëkòwnik fr|fr]] soa4q8pba304ug42msyson3abqu2y64 0 11958 204681 194833 2026-07-06T20:54:43Z Iketsi 3254 {{jãz.|xpsi}} 204681 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=000066|iso1=ro|jãzëk=rumùńsczi|znankównik=Rumùńskô|kòd=ro|sil=RUM|iso3=ron|iso2=rum/ron|agencëjô=Academia Română|farba=ffffff|kraj, òbénda2=[[Rumùńskô]], [[Mòłdawskô]], [[Pòdniéstrze]] (jakò mòłdawsczi), Wojwodina ([[Serbiô]])|alfabét=[[Łacyńsczi alfabét|łacëzniany]], (cërëlicô jakò mòłdawsczi)|rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[romańsczé jãzëczi]] ** [[pòrénkòwòromańsczé jãzëczi]] ***'''Rumùńsczi jãzëk'''|môl=-|lëczba=kòl 24 milionów|kraj, òbénda1=[[Rumùńskô]], [[Mòłdawskô]], [[Madżarskô]], [[Ùkrajina]] ë jinsze|apartne miono=limba română|znankòwnik2=rumùńsczégò}} '''Rumùńsczi jãzëk''' ({{jãz.|ro}} ''limba română,'' ['limba ro’mɨnə]) - romańsczi jãzëk ùżiwôny przez 24 mln lëdzë 17,25 mln w [[Rumùńskô]], kòl 2,7 mln w [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]], [[Szpańskô]] (kòl 2 mln), [[Italskô|Jitalskô]] (kòl 800 tys.), kòl 200 tës. w [[Izrael|Izraelu]], kòl 100 tës. w [[Serbiô|Serbjô]] ë kòl 400 tës. w [[Ùkrajina|Ùkrajinié]]. Do zôpisu tégò jãzëka ùżiwôna bëła cërëlicô do 1860, a dzys je łacëzniany alfabét (w [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]] cërëlicô bëła do 1989, a w [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrzu]] (de iure Mòłdawskô) do dzys. W rumùńsczim je wiele słów słowiańsczich, np.: ''da'' (jo), ''ceas'' (gòdzina, òd słowa ''czas''), ''război'' (wòjna, òd {{jãz.|xpsi}} słowa ''*orzbojь''), ''nevastă'' (białka, {{jãz.|xpsi}} *nevěsta), ''duh'' (dëch, {{jãz.|xpsi}} *duxъ). Dzys slawizmë to 14% słów rumùńsczégò, le w XIX w. bëło jich pònôd 50%. Òd XIX w. rumùńsczi bëł reromanizowny, czëli rëmôjownié niromańsczich słów i zastãpòwanié jich romańsczimi słowami. [[Òbrôzk:Idioma_rumano.PNG|mały|Bëtnota rumùńsczégò]] W [[Kaszëbë|Kaszëbskô]] nie mòżnô studiowac rumùńsczéj filologji, le mòżnô w [[Pòlskô|Pòlsce]] w [[Poznań|Poznaniù]] i [[Krakòwò|Krakòwié]]. == Geograficznô pòzycjonowanié == [[Òbrôzk:Knowledge_Romanian_Eastern_EU.png|mały|Znajemnota rumùńsczégò w [[Eùropejskô Ùnijô|EÙ]], [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]], [[Tëreckô|Tërcjô]] ë Wojwodinié]] === Rumùńskô === Wedle konstytucji [[Rumùńskô|Rumùsczi]] z 1991, rumùńsczi je ùrzãdnym jãzëkã w krôju. === Mòłdawskô === Òd 2013 ùrzãdnym jãzëka je rumùńsczi w latach 1992-2013 bëł to rumùńsczi mionowany mòłdawsczi, a do 1989 mòłdawsczi bëł zôpisëwôny cërëlicą ë tak je do dzys w niéùznôwónym [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrzu]]. === Wojwodina === Artikel 6 sztatutu Aùtonomicznégò Regionu Wojwodini mówi, że ùrzãdnymi jãzëkama regionu są [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]], [[Madżarsczi jãzëk|madżarsczi]], [[Słowacczi jãzëk|słowacczi]], rumùńsczi ë [[Rusynsczi jãzëk|rusynsczi]]. W spisënku z 2002 1,5% lëdzë w Wojwodinié wëbralo rumùńsczi za rôdną mòwã. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Francësczi jãzëk]] * [[Katalońsczi jãzëk]] * [[Italsczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] a4jm93jwce5udf9xgoarn722sgrm6q5 204682 204681 2026-07-06T20:55:16Z Iketsi 3254 - → – 204682 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=000066|iso1=ro|jãzëk=rumùńsczi|znankównik=Rumùńskô|kòd=ro|sil=RUM|iso3=ron|iso2=rum/ron|agencëjô=Academia Română|farba=ffffff|kraj, òbénda2=[[Rumùńskô]], [[Mòłdawskô]], [[Pòdniéstrze]] (jakò mòłdawsczi), Wojwodina ([[Serbiô]])|alfabét=[[Łacyńsczi alfabét|łacëzniany]], (cërëlicô jakò mòłdawsczi)|rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[romańsczé jãzëczi]] ** [[pòrénkòwòromańsczé jãzëczi]] ***'''Rumùńsczi jãzëk'''|môl=-|lëczba=kòl 24 milionów|kraj, òbénda1=[[Rumùńskô]], [[Mòłdawskô]], [[Madżarskô]], [[Ùkrajina]] ë jinsze|apartne miono=limba română|znankòwnik2=rumùńsczégò}} '''Rumùńsczi jãzëk''' ({{jãz.|ro}} ''limba română,'' ['limba ro’mɨnə]) – romańsczi jãzëk ùżiwôny przez 24 mln lëdzë 17,25 mln w [[Rumùńskô]], kòl 2,7 mln w [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]], [[Szpańskô]] (kòl 2 mln), [[Italskô|Jitalskô]] (kòl 800 tys.), kòl 200 tës. w [[Izrael|Izraelu]], kòl 100 tës. w [[Serbiô|Serbjô]] ë kòl 400 tës. w [[Ùkrajina|Ùkrajinié]]. Do zôpisu tégò jãzëka ùżiwôna bëła cërëlicô do 1860, a dzys je łacëzniany alfabét (w [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]] cërëlicô bëła do 1989, a w [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrzu]] (de iure Mòłdawskô) do dzys. W rumùńsczim je wiele słów słowiańsczich, np.: ''da'' (jo), ''ceas'' (gòdzina, òd słowa ''czas''), ''război'' (wòjna, òd {{jãz.|xpsi}} słowa ''*orzbojь''), ''nevastă'' (białka, {{jãz.|xpsi}} *nevěsta), ''duh'' (dëch, {{jãz.|xpsi}} *duxъ). Dzys slawizmë to 14% słów rumùńsczégò, le w XIX w. bëło jich pònôd 50%. Òd XIX w. rumùńsczi bëł reromanizowny, czëli rëmôjownié niromańsczich słów i zastãpòwanié jich romańsczimi słowami. [[Òbrôzk:Idioma_rumano.PNG|mały|Bëtnota rumùńsczégò]] W [[Kaszëbë|Kaszëbskô]] nie mòżnô studiowac rumùńsczéj filologji, le mòżnô w [[Pòlskô|Pòlsce]] w [[Poznań|Poznaniù]] i [[Krakòwò|Krakòwié]]. == Geograficznô pòzycjonowanié == [[Òbrôzk:Knowledge_Romanian_Eastern_EU.png|mały|Znajemnota rumùńsczégò w [[Eùropejskô Ùnijô|EÙ]], [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]], [[Tëreckô|Tërcjô]] ë Wojwodinié]] === Rumùńskô === Wedle konstytucji [[Rumùńskô|Rumùsczi]] z 1991, rumùńsczi je ùrzãdnym jãzëkã w krôju. === Mòłdawskô === Òd 2013 ùrzãdnym jãzëka je rumùńsczi w latach 1992-2013 bëł to rumùńsczi mionowany mòłdawsczi, a do 1989 mòłdawsczi bëł zôpisëwôny cërëlicą ë tak je do dzys w niéùznôwónym [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrzu]]. === Wojwodina === Artikel 6 sztatutu Aùtonomicznégò Regionu Wojwodini mówi, że ùrzãdnymi jãzëkama regionu są [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]], [[Madżarsczi jãzëk|madżarsczi]], [[Słowacczi jãzëk|słowacczi]], rumùńsczi ë [[Rusynsczi jãzëk|rusynsczi]]. W spisënku z 2002 1,5% lëdzë w Wojwodinié wëbralo rumùńsczi za rôdną mòwã. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Francësczi jãzëk]] * [[Katalońsczi jãzëk]] * [[Italsczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] kdw917u3w1qhck1nqaaffq0hxrbl4uz 0 12279 204637 202232 2026-07-06T19:35:26Z Iketsi 3254 [[Pòlsczi jãzëk|pòl]].→{{jãz.|pl}}; Bùtnowé pòwrózczi → Bùtnowé lënczi 204637 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô |mióno=Partiô Razã |òryginalné mióno=Partia Razem |logo=Razem.png |krôj=[[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Pòlskô]] |skrócënk=Razã |przédnik1=[[Adrian Zandberg]],<br>[[Aleksandra Owca]] |adrésa=sz. Nowi Swiat 27/1, 00-029 [[Warszawa]] |ùsôdztwò=21 maja 2015<ref>[https://bip.warszawa.so.gov.pl Partiô Razã w BIPie], bip.warszawa.so.gov.pl.</ref> |farwë= {{Legéńda|#720546|alizarinowi karmin}} |deja = [[Socjaldemòkracjô|socjaldemòkracjô]], [[Egalitaryzm|egalitaryzm]], spòlëznowô sprawiedlëwòta |ékònomiczni pòzdrzatk= [[Socjaldemòkracjô|socjaldemòkracjô]] |wielnota = 6915 (gòdnik 2025)<ref>Łukasz Szpyrka: [https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-partia-razem-w-pol-roku-podwoila-liczbe-czlonkow-mamy-najnow,nId,22464847 Partia Razem w pół roku podwoiła liczbę członków. Mamy najnowsze dane], interia.pl</ref> |midzënôrôdné = [[CEEGLA]], [[ELA]] |młodzëznówkô = Młodzi Razã<br>({{jãz.|pl}} ''Młodzi Razem'') |mańdatë= jo |mańdatë1={{Ùdzél|4|460|#720546}} |mańdatë1_titël=Sejm |mańdatë2={{Ùdzél|0|460|#720546}} |mańdatë2_titël=Senat |mańdatë3={{Ùdzél|0|53|#720546}} |mańdatë3_titël=Eùropejsczi Parlament |mańdatë4={{Ùdzél|0|552|#720546}} |mańdatë4_titël=Wòjewódzcczé sejmiczi |jinternetowô starna=https://partiarazem.pl |pòzwa przédnika1=Wespółprzédnicë}} '''Partiô Razã''' ({{jãz.|pl}} '''''Partia Razem''''') – pòlskô lewicowô pòliticznô partiô. Ùsadzonô w 2015 rokù. Òd czerwińca 2019 do rujana 2024 rokù fùnksjonowa jakno '''Lewica Razã'''. Òd 2019 mô reprezentacjã w [[Sejm|Sejmie]], w latach 2023–2024 mia ją téż w [[Senat|Senace]]. W latach 2016–2022 bëła sparłãczonô z midzënôrodną òrganizacją [[DiEM25]] (Rëch Demòkracje w Eùropie 2025), a òd 2024 wespółtwòrzi òrganizacje [[CEEGLA]] (Zdrëszëna Zelony Lewicë Westrzédno-Pòrénkòwi Eùropë) i [[ELA]] (Eùropejskô Zdrëszëna Lewicë dlô Lëdzy i Planétë) == Historiô == Partiô pòwsta jakno òdpòwiédz na apel ò pòspólny sztart spòlëznowi lewicë w welacje do parlamentu<ref>[https://web.archive.org/web/20250513114730/https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103454,17291240,apel-chcemy-wspolnego-startu-lewicy-spolecznej-lewicy-w-sejmie.html Apel: Chcemy wspólnego startu lewicy społecznej. "Lewicy w Sejmie teraz nie ma. Jest Anna Grodzka"], tokfm.pl, 21 stëcznika 2015.</ref>. Ùsôdzcama bëlë m.jin. dzejarze [[Młodi Socjalëscë|Młodëch Socjalëstów]] i ùszłi dzejarze [[Zeloni|Zelonëch]]. W welowanim do parlamentu w 2015 rokù Razã wëstawiła samòstójné lëstë we wszëtczich welacjowëch òbéńdach do Sejmu. Wënik partie to 3,62% – nie zagwësniło to reprezentacje w parlamence, le dało to subwencjã<ref>[https://parlament2015.pkw.gov.pl/pliki/1445898069_Komunikat-pkw-zbiorcze-wyniki-glosowania.pdf Komunikat Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 października 2015 r. o zbiorczych wynikach głosowania na listy kandydatów na posłów w skali kraju], pkw.gov.pl, 26 rujana 2015.</ref>. W 2016 rokù Razã rozpòczãła "czôrny protest", pò sczerowanim do dalszi robòtë projektu ò zaòstrzenim abòrcjowëch prawów i òdrzucenim projektu jich liberalizacje<ref>[https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,35136,20738514,czarny-protest-partia-razem-przeciw-zaostrzeniu-prawa-aborcyjnego.html Czarny protest. Partia Razem przeciw zaostrzeniu prawa aborcyjnego], wyborcza.pl, 24 séwnika 2016.</ref>. W 2018 rokù partiô wprowadzëła do pùbliczny dyskùsje skrodzënã czasu robòtë do 35 gòdzënów w tidzeniu<ref>[https://www.newsweek.pl/biznes/mniejszy-stres-i-wieksza-efektywnosc-po-wprowadzeniu-4-dniowego-tygodnia-pracy/ckg4qvq Mniejszy stres i większa efektywność po wprowadzeniu 4-dniowego tygodnia pracy], newsweek.pl, 20 lëpińca 2018.</ref>. W samòrządowi welacje w 2018 rokù partiô wëstawiła lëstë do sejmików, bez rejestracje lëst do radzëznów niżi<ref>[https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/delegatury/panstwowa-komisja-wyborcza/komitet-wyborczy-partii-razem-3216#candidates_stat Wybory Samorządowe 2018], pkw.gov.pl.</ref>. Nôleżnicë partie sztartowalë na prezydentów [[Krakòwò|Krakòwa]], [[Gdiniô|Gdinie]], [[Częstochowa|Czãstochòwë]] i na burméstra [[Lesna|Lesny]]. W welacje do sejmików partiô òtrzimała 1,57%. W welacje na prezydentów nôleżnicë Razã zajmòwalë slédny abò przedslédny plac; w welacje na bùrméstra Lesny Szëmón Surmacz dobëł w II turze, równak pózni wëstąpił z partie<ref>Szëmón Surmacz, [https://www.facebook.com/notes/377106210110551/ Razem dla Niepodległej!], facebook.com, 7 smùtana 2018.</ref>. W gromicznikù 2019 pòwstakòalicjô Razã, [[Ùniô Robòtë|Ùnie Robòtë]] i [[Rëch Spòlëznowi Sprawiedlëwòtë|Rëchù Spòlëznowi Sprawiedlëwòtë]], Lewica Razã, na welacjô do [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]]<ref>[https://wiadomosci.onet.pl/kraj/adrian-zandberg-oglaszamy-powstanie-koalicyjnego-komitetu-wyborczego-lewica-razem/dzrsp5f?utm_source=pl.wikipedia.org_viasg_wiadomosci&utm_medium=referal&utm_campaign=leo_automatic&srcc=undefined&utm_v=2 Adrian Zandberg: ogłaszamy powstanie Koalicyjnego Komitetu Wyborczego Lewica Razem], onet.pl 28 gromicznika 2019.</ref>. Lësta òtrzëma 1,24% głosów, nie przechòdzącë przez welacjowi próg. W czerwińcu negò rokù partiô zmieniła pòzwã na "Lewica Razã"<ref>[https://strajk.eu/partia-razem-zmienia-nazwe-i-nie-sklada-broni-robimy-to-dla-ludzi-nie-mozemy-ich-zostawic/ Partia Razem zmienia nazwę i nie składa broni. „Robimy to dla ludzi, nie możemy ich zostawić”], strajk.eu, 2 czerwińca 2019.</ref>. [[Òbrôzk:Koalicja Lewicy - Lewica Razem, Wiosna, SLD, Zieloni 19.07.2019 (48322142521).jpg|mały|Zandberg na kònferencje Lewicë (2019)]] 19 lëpińca 2019 na prasowi kònferencje SLD, Zymk i Razã przédnicë tëch partiów Włodzimierz Czarzasty, Robert Biedroń i Adrian Zandberg dalë wiadło ò pòspólnym sztarce w welacje do parlamentu negò samégò rokù<ref>[https://www.pap.pl/aktualnosci/news,485767,biedron-chcemy-odrobic-lekcje-ze-lewica-wygrywa-kiedy-jest-zjednoczona.html SLD, Wiosna i Lewica Razem idą do wyborów parlamentarnych razem], pap.pl, 19 lëpińca 2019.</ref>. Do kòalicje dołãczëłë téż m.jin. [[Pòlskô Socjalisticznô Partiô]] i [[Twój Ruch]]. Kòalicjô òsta pòzwónô "Lewica", żebë nie bëło brëkòwnotë przeńscô przez welacjowi próg 8%, SLD zmieniło swòją skrodzënã na tã pòzwã. Rejestracjô nowi skrodzënë sã nie ùdała w czasu, tej kòalicjô sztartowa jakno "KW Sojusz Lewicy Demokratycznej". Na lëstach bëło wiãcy jak 200 dzejarzów Razã, w tim 6 na pierwszich placach, m.jin. [[Adrian Zandberg]] w warszawsczi òbéńdze<ref>[https://sejmsenat2019.pkw.gov.pl/sejmsenat2019/pl/komitety/26063 Informacje o Komitecie Wyborczym], pkw.gov.pl.</ref>. Przez kòalicjowi sztart, w zélnikù 2019 rokù karno kòl 40 dzejarzów, w tim 12 z 35 nôleżników Krajowi Radzëznë, ògłosëło òdéńscé z partie – przédnym pòwòdã miał bëc sztart z lëstów SLD<ref>[https://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/604744,lewica-razem-lewica-sld-partia-razem.html Rozłam na lewicy. Część działaczy partii Razem nie chce startować z list SLD i odchodzi z partii], dziennik.pl, 9 zélnika 2019.</ref>. W ti welacje za kandidatama Razã zawelowało krótkò 510 tës. òsób, co dało 6 mandatów (przë 49 mandatach dlô kòmitetu i wënikù 12,56%)<ref>[https://sejmsenat2019.pkw.gov.pl/sejmsenat2019/pl/wyniki/komitet/26063/sejm/pl Wyniki wyborów 2019 do Sejmu RP – KOMITET WYBORCZY SOJUSZ LEWICY DEMOKRATYCZNEJ], pkw.gov.pl.</ref>. Pòsélcama òstalë: [[Magdaléna Biejat|Magdalena Biejat]], [[Daria Gosek-Popiołek]], [[Maciej Konieczny]], [[Paulina Matysiak]], [[Adrian Zandberg]] i [[Marcelina Zawisza]]<ref>[https://www.facebook.com/partiarazem/photos/a.430709850430410/1403968276437891/?type=3 Poznaj posłanki i posłów Razem!], facebook.com, 14 rujana 2019.</ref>. 6 stëcznika 2020 rokù Krajowi Zarząd pòstanowił ò pòparcym przédnika partie Zymk Roberta Biedronia, jakno kandidata Lewicë, w prezydencczi welacje<ref>[https://www.wprost.pl/wybory-prezydenckie-2020/10287008/partia-razem-popiera-kandydature-biedronia-na-prezydenta-bedzie-gwarantem-polski-nowoczesnej.html Partia Razem popiera kandydaturę Biedronia na prezydenta. „Będzie gwarantem Polski nowoczesnej”], wprost.pl, 6 stëcznika 2020.</ref>. W welacje zajął 6. plac, z wënikã 2,22%<ref>[https://prezydent20200628.pkw.gov.pl/prezydent20200628/pl/wyniki/1/pl Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2020 – Wyniki głosowania w pierwszej turze], pkw.gov.pl.</ref>. Partiô Razã w kòalicje "Lewica" sztartowa jesz w welacjach w 2023 i 2024 rokù. W welacje do parlamentu w 2023 rokù na lësztach znôù bëło wiãcy jak 200 dzejarzów Razã, w tim dwie ([[Magdaléna Biejat|Magdalena Biejat]] i [[Ana Górskô]]) sztartowałë do Senatu<ref>[https://sejmsenat2023.pkw.gov.pl/sejmsenat2023/pl/komitet/29617 KOMITET WYBORCZY NOWA LEWICA w wyborach do Sejmu i Senatu w 2023 r.], pkw.gov.pl.</ref>. Reprezentacjô Razã sã w Sejmie zwikszëła, przë równoczasnym zmniészenim sã reprezentacje Lewicë<ref>Daniel Flis: [https://oko.press/na-zywo/wybory-na-zywo-oko-press/wyniki-wyborow-mniej-poslow-lewicy-wiecej-partii-razem Wyniki wyborów. Mniej posłów Lewicy. Więcej partii Razem], oko.press, 17 rujana 2023.</ref> – na 26 mandatów kòmitetu, partiô òtrzëma 7. Reelekcjã dostalë wszëtcë pòsélcowie Razã, chtërni sztartowalë do Sejmù (Gosek-Popiołek, Konieczny, Matysiak, Zandberg i Zawisza), òkróm tegò mandatë dostałë [[Dorota Òlkò|Dorota Olko]] i [[Joanna Wicha]]<ref>[https://sejmsenat2023.pkw.gov.pl/sejmsenat2023/pl/sejm/wynik/pl Wyniki głosowania w wyborach do Sejmu w 2023 r.], pkw.gov.pl.</ref>. Senatórkama òstałë òbie kandidatczi partie, Magdalena Biejat i Ana Górskô<ref>[https://sejmsenat2023.pkw.gov.pl/sejmsenat2023/pl/senat/wynik/pl Wyniki głosowania w wyborach do Senatu w 2023 r.], pkw.gov.pl.</ref>. Parlamentarziscë òstalë nôleżnikama klubù Lewicë. Parlamentarziscë welowalë za ùtwòrzenim rządu [[Donôld Tusk|Donalda Tuska]], równak nie delegòwalë przedstawicélów do rządu, ze wzglãdu na felënk nôwôżniészëch dlô partie pónktów w kòalicjowi ùgòdze<ref>[https://www.pap.pl/aktualnosci/partia-razem-bez-ministerstw-zandberg-nie-udalo-sie-wynegocjowac-gwarancji-realizacji Partia Razem bez ministerstw. Zandberg: nie udało się wynegocjować gwarancji realizacji naszych postulatów], pap.pl, 17 smùtana 2023.</ref>. 24 rujana 2024 rokù z partie òdeszłë òbie senatorczi i 3 pòsélcczi (Gosek-Popiołek, Olko i Wicha), òstającë w KKP Lewicë<ref>[https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/zwrot-akcji-na-lewicy-zaskakujaca-decyzja-polityczek-razem/qfwcqec,79cfc278 Wielki rozłam w partii Razem. Grupa polityczek opuszcza szeregi], onet.pl, 24 rujana 2024.</ref>. Trzë dni pózni, kòngres Razã pòdjął decyzjã ò òpùszczenim KKP Lewicë i założënim włôsnégò pòselsczégò kòła<ref>[https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/partia-razem-podjela-kluczowa-decyzje-rzad-donalda-tuska-zawiodl-ludzi/jkq3ze5,79cfc278 Partia Razem podjęła kluczową decyzję. "Rząd Donalda Tuska zawiódł ludzi"], onet.pl, 27 rujana 2024.</ref>. Nen kòngres wrócył téż do pòzwë "Partiô Razã"<ref>Dzél 1. Òglowé pòstanowienia, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Partii Razem], partiarazem.pl, 27 rujana 2024.</ref>. 3 gòdnika partiô ògłosëła, że w welacje na wiceprzédników dobëlë [[Adrian Zandberg]] (reelekcjô) i [[Aleksandra Owca]]<ref name=":0" />.[[Òbrôzk:Adrian zandberg-0942.jpg|mały|Przedwelacjowé pòtkanié Zandberga w Lubartowie (2025)|330x330px]]11 stëcznika 2025 rokù partiô ògłosëła kandidaturã Adriana Zandberga w prezydencczi welacje w maju negò samégò rokù<ref>[https://tvn24.pl/polska/adrian-zandberg-kolejnym-kandydatem-na-prezydenta-jest-gotow-szarpac-sie-z-tym-koniem-st8255887 Adrian Zandberg kolejnym kandydatem na prezydenta. Jest gotów "szarpać się z tym koniem"], tvn24.pl, 11 stëcznika 2025.</ref>. Zajął 6. plac, z wënikã 4,86%<ref>[https://prezydent2025.pkw.gov.pl/prezydent2025/statics/PKW_OBWIESZCZENIA/uploaded_files/1747706738_obwieszczenie-pkw-wyniki.pdf OBWIESZCZENIE PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ z dnia 19 maja 2025 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r.], pkw.gov.pl, 19 maja 2025.</ref>. W II turze nie ùdzelił pòpiarcô niżódnémù kandidatowi<ref>[https://tvn24.pl/plus/programy/czas-decyzji-prezydent-2025/wybory-prezydenckie-2025-adrian-zandberg-komentuje-wynik-sondazowni-ipsos-vc8467454 Zandberg nie poprze nikogo. "Wyborcy to nie puchar przechodni"], tvn24.pl, 18 maja 2025.</ref>. 12 smùtana 2025 rokù Paulina Matysiak òstała ùsëniãtô z partie decyzją Krajowégò Zarządu<ref name=":1" />. 29 smùtana 2025 rokù partiô ògłosëła nową turã przédników, pòzwónô "Turbo Polska"<ref>[https://media.partiarazem.pl/p/rusza-turbo-polska-z-zandbergiem-i-owca-odwiedzimy-49-byych-mias-25 Rusza Turbo Polska z Zandbergiem i Owcą: odwiedzimy 49 byłych miast wojewódzkich], media.partiarazem.pl, 29 smùtana 2025.</ref>. Òdwiedzëc mają 49 ùszłëch stolëców wòjewództw. Pòstulatama turë są: pòlsczi wëróbk robòtów, cyfrowô suwerenizna, inwesticjô w nôùkã i fabriczi léków. == Program == Kòngres Razã 8-9 smùtana 2025 przëjął nową programòwą deklaracjã<ref>[https://media.partiarazem.pl/p/koniec-swietych-krow-nowy-program-razem-likwidacja-senatu-koniec-20 Koniec świętych krów! Nowy program Razem: likwidacja Senatu, koniec z KRUS i rozdawnictwem dla bogatych.], media.partiarazem.pl, 9 smùtana 2025</ref>. Westrzód nôwôżniészëch pónktów je likwidacjô Senatu i KRUS, bùdowa 8 jądrowëch bloków, czë fabrik léków. Program dzeli sã na 13 partów<ref>Côłô programòwô deklaracjô dostãpnô je (pò pòlskù) na starnie partie. Niżi leno wëbróné pónktë. [https://partiarazem.pl/deklaracja-programowa Deklaracja programowa], partiarazem.pl</ref>. === Pòlskô z atomù, krzemù i stalë === * Òpiarcé pòlsczi energeticzi ò jądrowé sztrómòwnie i òdnôwialné zdrzódła energie. * Programë dlô warków òpiartëch na kònwencjonalnych zdrzódłach energie. * Jinwesticjô w banã, òdbùdowa państwòwëch przewòzów aùtobùsowëch. === Państwò pò starnie robiącëch === * Ùproszczenié prowadzeniô zbiérnëch spòrów, ùmòżebnienié solidarnoscowëch sztrajków. * Dofinansowanié Państwowi Inszpekcje Robòtë, nadanié ji prawa do zmianë ùmòwë na ùmòwã ò robòtã, w przëpôdkù scwierdzeniô stosënkù robòtë. * Wprowadzenié 32-gòdzynnégò tidzénia robòtë przë zachòwanim wënôdgrodë. * Pòdniesenié minimalnégò zôróbkù do rówiznë ⅔ strzédny wënôdgrodë. * Regulacjô warkòwégò sztatusu personów, jaczé zajimają sã profesjonalno artisticzną dzejalnotą. === Gòspòdarka dlô lëdzy === * Wprowadzenié progresywnëch pòdatków. * Znikwienié m.jin. rëczałtu, lëniowégò pòdatkù, szpecjalnëch stôwków dlô dëchòwnëch, KRUS. * Wprowadzenié cyfrowégò pòdatkù dlô wiôldżich firm. [[Òbrôzk:Ani jednej wiecej 2023 - Adrian Zandberg.jpg|mały|Adrian Zandberg i dzejarze Razã na demònstracje "Ani jedny wiãcy" w Warszawie (2023)]] === Zdrowié pònad zwësczi === * Zwikszenié dofinansowaniô pòwszechny òchronë zdrowiô do 8% PKB. * Wprowadzenié òbrzészkù wëbòru placu robòtë: lékarze robiący w pòwszechny òchronie zdrowiô nie bãdą mòglë równoczasno prowadzëc priwatnëch lékarsczich praktików. * Wprowadzenié legalny, dostãpny i bezpłatny abòrcje na żądanié do conômni 12 tidzénia cążë. * Pòprawa dostãpnoscë wkółpòrodowi, psychiatriczny i psychòlogiczny òpieczi. === Ùtcëwô pòlitika === * Zmniészenié limitu wpłôcënków na kampaniã do 5000 złotëch òd persónë. * Òstawienié dwakadencjowòscë wójtów, bùrméstrów i prezydentów gardów. * Wprowadzenié limitu kadencje w parlamence. * Likwidacjô Senatu. === Prawò do mieszkaniô === * Przeznaczenié 1% PKB na programã bùdacje mieszkaniów na arãdã. * Wprowadzenié m.jin. antispekulacjowégò pòdatkù òd trzecégò mieszkaniô. * Òpòdatkòwanié inwesticyjnëch pùstostanów. * Skùńczenié z tpzw. patodeweloperką. === Państwò, na jaczé mòżesz sã spùscëc === * Likwidacjô KRUS. * Zrównanié emeritalnégò wiekù dlô białk i chłopów. * Wprowadzenié 480-dniowégò urlopu rodzëcelsczégò. === Nôùka — warënk rozwiju === * Zwikszenié nakładów na badérowania i nôùkã — do 3% PKB na rok. * Wprowadzenié òbrzészkù walorizacje zôróbkù na wëższich ùczbòwniach. * Zwikszenié finansowaniô bùdowë i remòntów akademików. === Szkòła równëch mòżebnosców === * Zagwarantowanié bezpłatnégò, cepłégò jestkù w szkòle, przedszkòlim i żłóbkù. * Zatrzimanié priwatizacje systemù edukacje. * Òdbùdowanié prestiżu warkù szkólnégò. * Wspieranié przez państwòwą szkòłã nôùczi w regionalnëch jãzëkach i òchronë môlowi kùlturowi spôdkòwiznë. === Pòlskô wòlnoscë, równoscë i solidarnoscë === * Wprowadzenié rozdzélu państwa òd kòscoła. * Wprowadzenié fùl równoscë małżeńsczi, bez wzglãdu na pëłc. * Wprowadzenié bezpłatny i dostãpny prawny i medyczny tranzycje. * Zakôzanié tpzw. kònwersjowi terapie. * Ùznanié Szlązôków i [[Kaszëbi|Kaszëbów]] za etniczné mniészëznë. * Legalizacjô marihuanë. === Roda — spôdkòwizna, nié zôsóbk === * Założenié nowëch i pòwikszenié jistniejących nôrodnëch parków. * Refòrma Pòlsczich Wód i Państwòwëch Lasów. === Mòcnô Pòlskô w sprawiedlëwi Eùropie === * Òbgôdanié na nowò ùnijnëch ùgòdów. * Pògłãbienié eùropejsczi wespółrobòtë przë sztrategicznëch jinwesticjach, energetice, transpòrce, spòlëznowi pòlitice, mieszkalnictwie i zdrowim. * Wspiarcé òbronë i òdbùdowë Ùkrainë. * Regùlacjô rënkù robòtë cëzyńców. === Òdpòrnô spòlëzna, bezpiecznô Pòlskô === * Wprowadzenié ùstawù ò Pòlsczi Doktrinie Òbronny. * Refòrma systemù cywilny òbronë. * Zagwësnienié lékòwi suwereniznë. == Sztruktura == Krajowima òrganama partie są Kòngres, Krajewô Radzëzna, Krajewi Zarząd, Krajewô Rewizjowô Kòmisjô, Krajewô Welacjowô Kòmisjô i Partiowi Sąd Drëszny<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Partii Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s.16.</ref>. Krajewi Zarząd twòrzi dwùch wespółprzédników, wëbiérónëch w bënëpartiowi welacje i gabinet, zacwierdzony przez Krajową Radzëznã<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s. 24.</ref>. Na zôczątkù gòdnika 2024 wespółprzédnikama òstalë [[Adrian Zandberg]] (na pòstãpną kadencjã) i [[Aleksandra Owca]]<ref name=":0">[https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-zmiany-w-partii-razem-sa-nowe-wladze-znamy-nazwiska-liderow,nId,7868068#google_vignette Zmiany w partii Razem. Są nowe władze, znamy nazwiska liderów], wydarzenia.interia.pl, 3 gòdnika 2024</ref>. Zarząd mët to 6 personów, òkróm wespółprzédników je w nim Mateusz Merta, Marcelina Zawisza, Anna Pieciul i Chrystian Talik<ref>[https://partiarazem.pl/struktura Struktura Partii], partiarazem.pl</ref>. {| class="wikitable" ! colspan="4" |Wespółprzédnik ! colspan="4" |Wespółprzédniczka |- !Òdjimk !Miono !Òd !Do !Òdjimk !Miono !Òd !Do |- | rowspan="2" |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|345x345px]] | rowspan="2" |[[Adrian Zandberg]] | rowspan="2" |27 smùtana 2022 | rowspan="2" |''wcyg'' |[[Òbrôzk:Magdalena Biejat 2023 (cropped).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Magdaléna Biejat|Magdalena Biejat]] |27 smùtana 2022 |24 rujana 2024 |- |[[Òbrôzk:Aleksandra-owca-2025 (cropped2).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Aleksandra Owca]] |3 gòdnika 2024 |''wcyg'' |} == Reprezentacjô w Parlamence == [[Òbrôzk:Politycy Razem Sejm 2023.jpg|mały|300x300px|Parlamentarziscë Razã krótkò pò welacje w 2023 rokù. Òd lewi starnë: (dólnô réga): Marcelina Zawisza, Daria Gosek-Popiołek, Paulina Matysiak, Joanna Wicha i Dorota Olko; (gòrnô réga): Magdalena Biejat, Maciej Konieczny, Adrian Zandberg i Ana Górskô]] === Pòsélcowie na Sejm X kadencje (òd 2023) === * Maciej Konieczny * [[Marta Stożek]]<ref>weszła na plac Krësztofa Smiszka, jaczi òstół wëbróny do Parlamentu Eùropejsczégò.</ref> * [[Adrian Zandberg]] * '''[[Marcelina Zawisza]] – przédniczka kòła''' ==== Ùszłi pòsélcowie X kadencje ==== * Daria Gosek-Popiołek * [[Dorota Olko]] * [[Joanna Wicha]] * [[Paulina Matysiak]] Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Nowi Lewicë i na zôczątkù bëlë nôleżnikama Kòalicjowégò Klubù Parlamentarnégò Lewicë. W rujanie 2024, zakładającë pòselsczé kòło Razã, klub òpùscëlë pòsélcowie, jaczi òstalë w partie – Gosek-Popiołek, Olko i Wicha òstałë w KKP i òpùscëłë Razã<ref>[https://oko.press/rozlam-w-razem-polityczki-odchodza-z-partii-jak-do-tego-doszlo Rozłam w Razem. Polityczki odchodzą z partii. Jak do tego doszło?], oko.press, 24 rujana 2024</ref>. Paulina Matysiak òstała ùsëniãtô z partie 12 smùtana 2025<ref name=":1">[https://pl.wikinews.org/wiki/Paulina_Matysiak_wykluczona_z_Partii_Razem Paulina Matysiak wykluczona z Partii Razem], pl.wikinews.org, 12 smùtana 2025</ref>. ==== Ùszłé senatorczi XI kadencje (òd 2023) ==== * [[Magdaléna Biejat|Magdalena Biejat]] – wicemarszôłczëni Senatu * [[Ana Górskô]] Senatorczi òstałë wëbróné z lëst Nowi Lewicë i òstałë nôleżniczkama KKP Lewicë. W rujanie 2024 òpùscëłë Razã. === Pòsélcowie na Sejm IX kadencje (2019–2023) === * Magdalena Biejat * Daria Gosek-Popiołek * Maciej Konieczny * Paulina Matysiak * Adrian Zandberg * Marcelina Zawisza Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Zdrzëszëznë Demòkratyczny Lewicë (SLD) i bëlë nôleżnikama KKP Lewicë. == Welacjowé wëniczi == === Welacjô do Parlamentu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="3" |Welacjô ! colspan="5" |Sejm ! colspan="2" |Senat ! rowspan="3" |Rząd |- ! colspan="3" |Głosë ! colspan="2" |Mandatë ! colspan="2" |Mandatë |- !Lëczba !% !+/− !Lëczba !+/− !Lëczba !+/− |- !2015 |550 349 |3,62 (8.) | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|460|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|100|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="background:coral;" |Brak |- !2019 | colspan="3" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart z lëstów SLD''</small> | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|6|460|#720546}} | style="text-align: center;" | +6 | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|100|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="background:pink;" |Òpòzycjô |- ! rowspan="2" |2023 | colspan="3" rowspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart z lëstów NL</small>'' | rowspan="2" style="text-align: center;" |{{Ùdzél|7|460|#720546}} | rowspan="2" style="text-align: center;" | +1 | rowspan="2" style="text-align: center;" |{{Ùdzél|2|100|#720546}} | rowspan="2" style="text-align: center;" | +2 | style="background:pink;" |Òpòzycjô<ref>òd 2024</ref> |} === Samòrządowô welacjô === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% (do sejmików) !Lëczba mandatów !+/− |- !2018 | style="text-align: center;" |242 511 | style="text-align: center;" |1,57 (8.) | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|552|#720546}} | style="text-align: center;" |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)''</small> | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|1|552|#720546}} | style="text-align: center;" | +1 |}[[Òbrôzk:Adrian Zandberg plakat minimalistyczny 2025.png|mały|Welacjowi plakat Adriana Zandberga w 2025]] === Welacjô do Eùropejsczégò Parlamentu === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% !Lëczba mandatów !+/- |- !2019 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica Razã (z UP i RSS)</small>'' | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|51|#720546}} |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)</small>'' | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|53|#720546}} |– |} === Prezydenckô welacjô === {| class="wikitable" style="text-align: right;" ! rowspan="2" |Welacjô ! rowspan="2" |Kandidat ! rowspan="2" |Òdjimk ! colspan="2" |I tura |- !Głosów !% |- !2020 | style="text-align: left;" |[[Robert Biedroń|Róbert Biedroń]]<ref>Przédnik partie Zymk, pòspólny kandidat SLD, partie Zymk i Razã.</ref> |[[Òbrôzk:JKRUK 20190219 ROBERT BIEDROŃ KIELCE DSCN2269 (cropped).jpg|bezramki|115x115px]] |''432 129'' |''2,22 (6.)'' |- !2025 | style="text-align: left;" |[[Adrian Zandberg]] |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|119x119px]] |''952 832'' |''4,86 (6.)'' |} == Òbaczë téż == * [[Adrian Zandberg]] * [[Magdaléna Biejat|Magdalena Biejat]] * [[Głosowanié]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://partiarazem.pl {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] 94vyq23bebtk7tfaph5qy5gafdr5lpp 14 12332 204525 190809 2026-07-06T12:06:20Z Iketsi 3254 {{Commons}} 204525 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 0cjb72ziv9utrsnvknmsuyf3fzxmeov 0 12447 204570 198330 2026-07-06T14:12:55Z Iketsi 3254 +2010; [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] 204570 wikitext text/x-wiki To je lësta wszëtczich biuletinów [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] w kaszëbsczi Wikipedie. Òbôczë tuwò, bë òdkrëwac historiã biuletinów RKJ: https://rjk.org.pl/biuletyny/ == Ùchwôlënczi radzëznë kaszëbsczégò jãzëka == === 2010 === <small> * {{RKJ/artikel|2010|17}} * {{RKJ/artikel|2010|25}} * {{RKJ/artikel|2010|31}} * {{RKJ/artikel|2010|33}} * {{RKJ/artikel|2010|45}} * {{RKJ/artikel|2010|55}} * {{RKJ/artikel|2010|115}} </small> === 2011 === <small> * {{RKJ/artikel|2011|16}} * {{RKJ/artikel|2011|21}} * {{RKJ/artikel|2011|23}} * {{RKJ/artikel|2011|26}} * {{RKJ/artikel|2011|29}} * {{RKJ/artikel|2011|31}} * {{RKJ/artikel|2011|33}} * {{RKJ/artikel|2011|36}} * {{RKJ/artikel|2011|39}} * {{RKJ/artikel|2011|42}} * {{RKJ/artikel|2011|51}} </small> === 2012 === <small> * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|12}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|12}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|16}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|16}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|17}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|17}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|23}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|23}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|29}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|29}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|34}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|34}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|36}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|36}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|40}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|40}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|44}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|44}}] </small> === 2013 === <small> * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|14}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|20}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|20}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|25}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|25}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|28}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|28}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|33}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|33}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|40}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|40}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|44}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|44}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|46}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|46}}] </small> === 2014 === <small> * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|14}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|16}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|16}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|17}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|17}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|19}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|19}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|23}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|23}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|26}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|26}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|31}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|31}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|36}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|36}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|43}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|43}}] </small> === 2015 === <small> * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|14}}] * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|21}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|21}}] * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|24}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|24}}] * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|30}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|30}}] * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|49}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|49}}] * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|50}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|50}}] </small> === 2016 === <small> * [{{RKJ/url|2016}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2016|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2016|14}}] * [{{RKJ/url|2016}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2016|17}} {{#invoke:RKJ|get|title|2016|17}}] * [{{RKJ/url|2016}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2016|20}} {{#invoke:RKJ|get|title|2016|20}}] </small> === 2017 === <small> * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|22}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|22}}] * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|23}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|23}}] * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|25}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|25}}] * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|27}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|27}}] * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|29}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|29}}] * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|30}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|30}}] </small> === 2018 === <small> * [{{RKJ/url|2018}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2018|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2018|14}}] * [{{RKJ/url|2018}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2018|17}} {{#invoke:RKJ|get|title|2018|17}}] * [{{RKJ/url|2018}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2018|31}} {{#invoke:RKJ|get|title|2018|31}}] * [{{RKJ/url|2018}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2018|35}} {{#invoke:RKJ|get|title|2018|35}}] </small> === 2019 === <small> * [{{RKJ/url|2019}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2019|12}} {{#invoke:RKJ|get|title|2019|12}}] * [{{RKJ/url|2019}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2019|19}} {{#invoke:RKJ|get|title|2019|19}}] </small> === 2020 === <small> * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|14}}] * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|16}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|16}}] * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|23}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|23}}] * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|26}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|26}}] * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|28}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|28}}] * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|30}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|30}}] </small> === 2021 === <small> * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|14}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|26}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|26}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|27}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|27}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|28}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|28}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|30}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|30}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|32}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|32}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|36}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|36}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|38}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|38}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|42}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|42}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|44}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|44}}] </small> === 2022 === <small> * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|24}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|24}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|27}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|27}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|30}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|30}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|33}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|33}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|35}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|35}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|37}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|37}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|40}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|40}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|46}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|46}}] </small> === 2023 === <small> * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|14}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|18}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|18}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|20}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|20}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|21}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|21}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|24}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|24}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|26}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|26}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|28}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|28}}] </small> === 2024 === <small> * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|16}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|16}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|17}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|17}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|19}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|19}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|24}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|24}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|32}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|32}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|35}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|35}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|37}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|37}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|44}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|44}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|47}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|47}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|50}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|50}}] </small> === 2025 === <small> * [{{RKJ/url|2025}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2025|16}} {{#invoke:RKJ|get|title|2025|16}}] * [{{RKJ/url|2025}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2025|18}} {{#invoke:RKJ|get|title|2025|18}}] * [{{RKJ/url|2025}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2025|20}} {{#invoke:RKJ|get|title|2025|20}}] * [{{RKJ/url|2025}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2025|22}} {{#invoke:RKJ|get|title|2025|22}}] </small> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * Biuletinë z rozmaitëch lat: ** [{{RKJ/url|2007pl}} 2007 (po pòlskù)] ** [{{RKJ/url|2007csb}} 2007 (po kaszëbskù)] ** [{{RKJ/url|2008}} 2008] ** [{{RKJ/url|2009}} 2009] ** [{{RKJ/url|2010}} 2010] ** [{{RKJ/url|2007–2012}} 2007–2012] ** [{{RKJ/url|2011}} 2011] ** [{{RKJ/url|2012}} 2012] ** [{{RKJ/url|2013}} 2013] ** [{{RKJ/url|2014}} 2014] ** [{{RKJ/url|2015}} 2015] ** [{{RKJ/url|2016}} 2016] ** [{{RKJ/url|2017}} 2017] ** [{{RKJ/url|2018}} 2018] ** [{{RKJ/url|2019}} 2019] ** [{{RKJ/url|2020}} 2020] ** [{{RKJ/url|2021}} 2021] ** [{{RKJ/url|2022}} 2022] ** [{{RKJ/url|2023}} 2023] ** [{{RKJ/url|2024}} 2024] ** [{{RKJ/url|2025}} 2025] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] 1d4cfltam3jb2pd1wzzunchesd9nzu2 204715 204570 2026-07-07T11:52:58Z Orbitminis 18250 ort., pò co mi dëbeltowé bùtnowé lënczi? 204715 wikitext text/x-wiki Nen starna przedstôwiô lëstã wszëtczich biuletinów [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] z rozmaitëch lat w kaszëbsczi Wikipedie. Òbôczë tuwò, bë òdkrëwac historiã biuletinów RKJ: https://rjk.org.pl/biuletyny/ == Ùchwôlënczi radzëznë kaszëbsczégò jãzëka == === 2010 === <small> * {{RKJ/artikel|2010|17}} * {{RKJ/artikel|2010|25}} * {{RKJ/artikel|2010|31}} * {{RKJ/artikel|2010|33}} * {{RKJ/artikel|2010|45}} * {{RKJ/artikel|2010|55}} * {{RKJ/artikel|2010|115}} </small> === 2011 === <small> * {{RKJ/artikel|2011|16}} * {{RKJ/artikel|2011|21}} * {{RKJ/artikel|2011|23}} * {{RKJ/artikel|2011|26}} * {{RKJ/artikel|2011|29}} * {{RKJ/artikel|2011|31}} * {{RKJ/artikel|2011|33}} * {{RKJ/artikel|2011|36}} * {{RKJ/artikel|2011|39}} * {{RKJ/artikel|2011|42}} * {{RKJ/artikel|2011|51}} </small> === 2012 === <small> * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|12}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|12}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|16}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|16}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|17}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|17}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|23}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|23}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|29}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|29}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|34}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|34}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|36}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|36}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|40}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|40}}] * [{{RKJ/url|2012}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2012|44}} {{#invoke:RKJ|get|title|2012|44}}] </small> === 2013 === <small> * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|14}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|20}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|20}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|25}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|25}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|28}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|28}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|33}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|33}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|40}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|40}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|44}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|44}}] * [{{RKJ/url|2013}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2013|46}} {{#invoke:RKJ|get|title|2013|46}}] </small> === 2014 === <small> * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|14}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|16}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|16}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|17}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|17}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|19}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|19}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|23}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|23}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|26}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|26}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|31}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|31}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|36}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|36}}] * [{{RKJ/url|2014}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2014|43}} {{#invoke:RKJ|get|title|2014|43}}] </small> === 2015 === <small> * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|14}}] * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|21}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|21}}] * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|24}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|24}}] * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|30}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|30}}] * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|49}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|49}}] * [{{RKJ/url|2015}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2015|50}} {{#invoke:RKJ|get|title|2015|50}}] </small> === 2016 === <small> * [{{RKJ/url|2016}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2016|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2016|14}}] * [{{RKJ/url|2016}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2016|17}} {{#invoke:RKJ|get|title|2016|17}}] * [{{RKJ/url|2016}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2016|20}} {{#invoke:RKJ|get|title|2016|20}}] </small> === 2017 === <small> * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|22}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|22}}] * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|23}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|23}}] * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|25}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|25}}] * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|27}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|27}}] * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|29}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|29}}] * [{{RKJ/url|2017}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2017|30}} {{#invoke:RKJ|get|title|2017|30}}] </small> === 2018 === <small> * [{{RKJ/url|2018}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2018|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2018|14}}] * [{{RKJ/url|2018}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2018|17}} {{#invoke:RKJ|get|title|2018|17}}] * [{{RKJ/url|2018}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2018|31}} {{#invoke:RKJ|get|title|2018|31}}] * [{{RKJ/url|2018}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2018|35}} {{#invoke:RKJ|get|title|2018|35}}] </small> === 2019 === <small> * [{{RKJ/url|2019}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2019|12}} {{#invoke:RKJ|get|title|2019|12}}] * [{{RKJ/url|2019}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2019|19}} {{#invoke:RKJ|get|title|2019|19}}] </small> === 2020 === <small> * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|14}}] * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|16}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|16}}] * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|23}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|23}}] * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|26}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|26}}] * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|28}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|28}}] * [{{RKJ/url|2020}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2020|30}} {{#invoke:RKJ|get|title|2020|30}}] </small> === 2021 === <small> * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|14}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|26}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|26}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|27}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|27}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|28}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|28}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|30}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|30}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|32}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|32}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|36}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|36}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|38}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|38}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|42}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|42}}] * [{{RKJ/url|2021}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2021|44}} {{#invoke:RKJ|get|title|2021|44}}] </small> === 2022 === <small> * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|24}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|24}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|27}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|27}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|30}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|30}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|33}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|33}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|35}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|35}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|37}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|37}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|40}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|40}}] * [{{RKJ/url|2022}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2022|46}} {{#invoke:RKJ|get|title|2022|46}}] </small> === 2023 === * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|14}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|14}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|18}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|18}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|20}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|20}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|21}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|21}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|24}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|24}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|26}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|26}}] * [{{RKJ/url|2023}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2023|28}} {{#invoke:RKJ|get|title|2023|28}}] </small> === 2024 * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|16}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|16}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|17}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|17}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|19}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|19}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|24}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|24}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|32}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|32}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|35}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|35}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|37}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|37}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|44}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|44}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|47}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|47}}] * [{{RKJ/url|2024}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2024|50}} {{#invoke:RKJ|get|title|2024|50}}] === </small> === 2025 * [{{RKJ/url|2025}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2025|16}} {{#invoke:RKJ|get|title|2025|16}}] * [{{RKJ/url|2025}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2025|18}} {{#invoke:RKJ|get|title|2025|18}}] * [{{RKJ/url|2025}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2025|20}} {{#invoke:RKJ|get|title|2025|20}}] * [{{RKJ/url|2025}}#page={{#invoke:RKJ|get|pagePDF|2025|22}} {{#invoke:RKJ|get|title|2025|22}}] === </small> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * '''Biuletinë z rozmaitëch lat:''' ** [{{RKJ/url|2007pl}} 2007 (po pòlskù)] ** [{{RKJ/url|2007csb}} 2007 (po kaszëbskù)] ** [{{RKJ/url|2008}} 2008] ** [{{RKJ/url|2009}} 2009] ** [{{RKJ/url|2010}} 2010] ** [{{RKJ/url|2007–2012}} 2007–2012] ** [{{RKJ/url|2011}} 2011] ** [{{RKJ/url|2012}} 2012] ** [{{RKJ/url|2013}} 2013] ** [{{RKJ/url|2014}} 2014] ** [{{RKJ/url|2015}} 2015] ** [{{RKJ/url|2016}} 2016] ** [{{RKJ/url|2017}} 2017] ** [{{RKJ/url|2018}} 2018] ** [{{RKJ/url|2019}} 2019] ** [{{RKJ/url|2020}} 2020] ** [{{RKJ/url|2021}} 2021] ** [{{RKJ/url|2022}} 2022] ** [{{RKJ/url|2023}} 2023] ** [{{RKJ/url|2024}} 2024] ** [{{RKJ/url|2025}} 2025] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] afwqjh88sq2drb5dtipys4ijdjuykc1 10 12522 204573 203538 2026-07-06T14:58:50Z Iketsi 3254 {{No self link}} 204573 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{No self link|{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |da=dëń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |gr=nowògr.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |nds=dniem.<!--{{RKJ|2014|187}}; też dólnomiem. (RKJ|2014|149) --> |#default={{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></includeonly><noinclude> <pre> {{Jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{Jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|de}}</nowiki></code> :{{Jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|en}}</nowiki></code> :{{Jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|es}}</nowiki></code> :{{Jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|la}}</nowiki></code> :{{Jãz.|la}} ---- </noinclude> ryvqejlwj7lcm8w40pj7b7iorekqt18 204673 204573 2026-07-06T20:42:16Z Iketsi 3254 hbs; no 204673 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{No self link|{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |da=dëń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |gr=nowògr.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |hbs=serb.-chorw.<!--?--> |no=nor.<!--?--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |nds=dniem.<!--{{RKJ|2014|187}}; też dólnomiem. (RKJ|2014|149) --> |#default={{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></includeonly><noinclude> <pre> {{Jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{Jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|de}}</nowiki></code> :{{Jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|en}}</nowiki></code> :{{Jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|es}}</nowiki></code> :{{Jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|la}}</nowiki></code> :{{Jãz.|la}} ---- </noinclude> 0g0bl8ynyvuhqrgq0gy211oo83wu2tb 204677 204673 2026-07-06T20:50:45Z Iketsi 3254 |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk 204677 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{No self link|{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |da=dëń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |gr=nowògr.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |hbs=serb.-chorw.<!--?--> |no=nor.<!--?--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2016|117}}--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |nds=dniem.<!--{{RKJ|2014|187}}; też dólnomiem. (RKJ|2014|149) --> |#default={{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></includeonly><noinclude> <pre> {{Jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{Jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|de}}</nowiki></code> :{{Jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|en}}</nowiki></code> :{{Jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|es}}</nowiki></code> :{{Jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|la}}</nowiki></code> :{{Jãz.|la}} ---- </noinclude> s7n62jorrkqme8un67hefx6jxhu0m9n 204679 204677 2026-07-06T20:53:09Z Iketsi 3254 |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> 204679 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{No self link|{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |da=dëń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |gr=nowògr.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |hbs=serb.-chorw.<!--?--> |no=nor.<!--?--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |nds=dniem.<!--{{RKJ|2014|187}}; też dólnomiem. (RKJ|2014|149) --> |#default={{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></includeonly><noinclude> <pre> {{Jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{Jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|de}}</nowiki></code> :{{Jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|en}}</nowiki></code> :{{Jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|es}}</nowiki></code> :{{Jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|la}}</nowiki></code> :{{Jãz.|la}} ---- </noinclude> rqzgki21msi55zuessctxgsbjcqe2j1 4 12528 204636 203841 2026-07-06T19:33:32Z Iketsi 3254 2026-07-06 204636 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="wikitable" |+ !Bùtnowé lënczi |[https://csb.wikipedia.org/w/index.php?sort=create_timestamp_desc&search=insource%3A%2F%3D%5Cs*B%C3%B9tnow%C3%A9+l%C3%ABnczi%5Cs*%3D%2F+-hastemplate%3ACommons&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 ?] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/0|0]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/1|1]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/2|2]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/3|3]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/4|4]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/5|5]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/6|6]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/7|7]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/8|8]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/9|9]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/10|10]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/11|11]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/12+|12+]] |- |2026-05-12 || {{%T|65.54|65.54 (3648)}} || {{%T|21.04|21.04 (1171)}} || {{%T|8.59|8.59 (478)}} || {{%T|2.71|2.71 (151)}} || {{%T|0.95|0.95 (53)}} || {{%T|0.47|0.47 (26)}} || {{%T|0.27|0.27 (15)}} || {{%T|0.16|0.16 (9)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.09|0.09 (5)}} |- |2026-05-13 || {{%T|63.42|63.42 (3533)}} || {{%T|21.27|21.27 (1185)}} || {{%T|9.8|9.8 (546)}} || {{%T|3.05|3.05 (170)}} || {{%T|1.18|1.18 (66)}} || {{%T|0.5|0.5 (28)}} || {{%T|0.29|0.29 (16)}} || {{%T|0.16|0.16 (9)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} |- |2026-05-14 || {{%T|61.93|61.93 (3451)}} || {{%T|21.63|21.63 (1205)}} || {{%T|10.62|10.62 (592)}} || {{%T|3.36|3.36 (187)}} || {{%T|1.17|1.17 (65)}} || {{%T|0.48|0.48 (27)}} || {{%T|0.29|0.29 (16)}} || {{%T|0.18|0.18 (10)}} || {{%T|0.13|0.13 (7)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} |- |{{Stat/12|data=2026-05-15|na=5572|N=3287|0=1267|1=665|2=207|3=69|4=30|5=17|6=10|7=7|8=2|9=0|10=2|11=2|12=7}} |- |{{Stat/12|data=2026-05-16|na=5574|N=3173|0=1282|1=752|2=214|3=69|4=35|5=17|6=10|7=7|8=2|9=1|10=1|11=3|12=7}} |- |{{Stat/12|data=2026-05-21|na=5579|N=2717|0=1517|1=929|2=244|3=81|4=37|5=21|6=10|7=6|8=5|9=1|10=1|11=3|12=7}} |- |{{Stat/12|data=2026-06-01|na=5590|N=2288|0=1688|1=1105|2=279|3=81|4=39|5=22|6=11|7=55|8=5|9=4|10=1|11=2|12=10}} |- |{{Stat/12|data=2026-06-04|na=5601|N=2138|0=1820|1=1120|2=285|3=83|4=39|5=24|6=11|7=57|8=5|9=3|10=3|11=1|12=11}} |- |{{Stat/12|data=2026-07-01|na=5629|N=1779|0=2170|1=1131|2=290|3=89|4=41|5=23|6=14|7=66|8=5|9=4|10=4|11=1|12=12}} |- |{{Stat/12|data=2026-07-06|na=5645|N=1631|0=2313|1=1135|2=292|3=90|4=43|5=26|6=15|7=73|8=5|9=3|10=5|11=1|12=13}} |- |2026-XX-XX |{{%T|{{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})) / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})))}}) |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+}})}} |} <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |- |2026-04-15 ||csb ||5554 ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}} |- |2026-04-16 ||csb ||5559 ||{{%t|2.73|3=(152)}} ||{{%t|10.97|3=(610)}} ||{{%t|9.39|3=(522)}} ||{{%t|39.74|3=(2209)}} ||{{%t|23.1|3=(1284)}} || {{%t|{{#expr: (5559-1262)/5559*100 round 2}}|3=({{#expr: (5559-1262)}})}} |} * 2026-04-24 5561 <gallery\s: 2.86% (159) Òbaczë téż: 12.16% (676) Przëpisë: 9.66% (537) Bùtnowé: 40.77% (2267) Commons: 24.89% (1384) * 2026-04-28 5563 <gallery\s: 2.89% (161) Òbaczë téż: 13.27% (738) Przëpisë: 10.08% (561) Bùtnowé: 42.01% (2337) Commons: 26.5% (1474) * 2026-04-29 5564 <gallery\s: 2.93% (163) Òbaczë téż: 14.07% (783) Przëpisë: 10.15% (565) Bùtnowé: 42.94% (2389) Commons: 27.57% (1534) * 2026-04-30 5564 <gallery\s: 2.97% (165) Òbaczë téż: 14.47% (805) Przëpisë: 10.23% (569) Bùtnowé: 43.17% (2402) Commons: 28.09% (1563) * 2026-05-04 5566 <gallery\s: 2.98% (166) Òbaczë téż: 15.56% (866) Przëpisë: 10.33% (575) Bùtnowé: 44.34% (2468) Commons: 29.28% (1630) * 2026-05-06 5567 <gallery\s: 3% (167) Òbaczë téż: 16.56% (922) Przëpisë: 10.44% (581) Bùtnowé: 45.18% (2515) Commons: 30.48% (1697) * 2026-05-07 5567 <gallery\s: 3.02% (168) Òbaczë téż: 18.27% (1017) Przëpisë: 10.45% (582) Bùtnowé: 46.33% (2579) Commons: 31.88% (1775) * 2026-05-11 5566 <gallery\s: 3.04% (169) Òbaczë téż: 18.88% (1051) Przëpisë: 10.49% (584) Bùtnowé: 46.89% (2610) Commons: 32.99% (1836) * 2026-05-15 5572 <gallery\s: 3.1% (173) Òbaczë téż: 19.94% (1111) Przëpisë: 11.16% (622) Bùtnowé: 49.5% (2758) Commons: 42.77% (2383) * 2026-05-21 5579 <gallery\s: 3.19% (178) Òbaczë téż: 21.38% (1193) Przëpisë: 11.63% (649) Bùtnowé: 54.94% (3065) Commons: 51.3% (2862) * 2026-05-26 5583 <gallery\s: 3.22% (180) Òbaczë téż: 21.44% (1197) Przëpisë: 11.73% (655) Bùtnowé: 57.03% (3184) Commons: 54.88% (3064) * 2026-06-01 5590 <gallery\s: 3.43% (192) Òbaczë téż: 21.88% (1223) Przëpisë: 11.99% (670) Bùtnowé: 59.25% (3312) Commons: 59.03% (3300) * 2026-06-04 5601 <gallery\s: 3.46% (194) Òbaczë téż: 22.51% (1261) Przëpisë: 12.34% (691) Bùtnowé: 61.83% (3463) Commons: 61.81% (3462) * 2026-06-30 5627 <gallery\s: 3.98% (224) Òbaczë téż: 23.62% (1329) Przëpisë: 13.22% (744) Bùtnowé: 67.87% (3819) Commons: 67.89% (3820) * [https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-07/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-07-06] 5645 <gallery\s: 4.25% (240) Òbaczë téż: 24.2% (1366) Przëpisë: 13.82% (780) Bùtnowé: 71.05% (4011) Commons: 71.11% (4014) <gallery\s: {{/S+|\<gallery|240|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Òbaczë téż: {{/S+|Òbaczë téż|1366|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Przëpisë: {{/S+|Przëpisë|780|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Bùtnowé: {{/S+|Bùtnowé|4011|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Commons: {{/S+|Commons|4014|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> ---- <nowiki>|2026-04-XX ||csb ||</nowiki>{{NUMBEROFARTICLES:R}}<nowiki> ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}}</nowiki> ---- ---- * {{/S+|\<gallery|1280|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * bez obrazka: ** csb: 39.89% (2216); -Kalãdarium: 23.04% (1280) [https://petscan.wmcloud.org/?ores_type=any&referrer_name=&links_to_all=&talk_page_exists=both&active_tab=tab_templates_n_links&negcats=Kal%C3%A3darium&ns%5B0%5D=1&before=&larger=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&interface_language=en&show_soft_redirects=both&max_statements=&cb_labels_yes_l=1&edits%5Bbots%5D=both&manual_list_wiki=&project=wikipedia&links_to_any=&templates_any=&manual_list=&sparql=&depth=18&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&edits%5Banons%5D=both&show_redirects=both&cb_labels_any_l=1&since_rev0=&search_max_results=500&langs_labels_yes=&output_compatability=catscan&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&rxp_filter=&smaller=&templates_yes=&search_filter=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&sitelinks_no=&page_image=no&outlinks_yes=&cb_labels_no_l=1&min_sitelink_count=&after=&ores_prob_from=&min_redlink_count=1&doit=][https://petscan.wmcloud.org/?page_image=no&links_to_no=&sitelinks_any=&langs_labels_no=&sparql=&interface_language=en&ns%5B0%5D=1&sparql_server=wikidata&output_limit=&langs_labels_yes=&depth=18&min_statements=&since_rev0=&subpage_filter=either&project=wikipedia&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&common_wiki=auto&search_query=&minlinks=&sortorder=ascending&rxp_filter=&wikidata_item=no&cb_labels_any_l=1&before=&after=&labels_no=&min_redlink_count=1&max_age=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&search_max_results=500&min_sitelink_count=&max_sitelink_count=&smaller=&active_tab=tab_templates_n_links&cb_labels_no_l=1&outlinks_any=&outlinks_yes=&show_soft_redirects=both&ores_prob_to=&cb_labels_yes_l=1&search_filter=&namespace_conversion=keep&doit=] ** csb: 2026-04-15 1264/5555; 2200/5555 ** pl: 29.21% (494098) [https://petscan.wmcloud.org/?cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_no_l=1&talk_page_exists=both&search_max_results=500&common_wiki=auto&before=&search_wiki=&language=pl&show_redirects=both&minlinks=&output_compatability=catscan&max_age=&referrer_name=&categories=Kategorie&project=wikipedia&max_identifiers=&active_tab=tab_categories&outlinks_any=&sparql_server=wikidata&labels_yes=&depth=18&wpiu=any&min_redlink_count=1&output_limit=&max_statements=&wikidata_label_language=&labels_no=&ores_prob_to=&show_soft_redirects=both&negcats=&rxp_filter=&outlinks_no=&templates_yes=&page_image=no&edits%5Bbots%5D=both&since_rev0=&sitelinks_no=&search_filter=&cb_labels_yes_l=1&manual_list=&source_combination=&sitelinks_yes=&ores_type=any&ns%5B0%5D=1] ** szl: 77.73% (46774) [https://petscan.wmcloud.org/?sitelinks_yes=&min_identifiers=&sortby=none&rxp_filter=&search_max_results=500&links_to_no=&labels_no=&subpage_filter=either&cb_labels_any_l=1&templates_yes=&sitelinks_no=&langs_labels_no=&links_to_any=&namespace_conversion=keep&categories=Przod%C5%84o+zajta&max_statements=&outlinks_yes=&templates_no=&labels_any=&ores_prob_to=&referrer_url=&cb_labels_yes_l=1&minlinks=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&edits%5Banons%5D=both&max_sitelink_count=&show_redirects=both&language=szl&links_to_all=&sitelinks_any=&langs_labels_any=&interface_language=en&min_redlink_count=1&max_identifiers=&cb_labels_no_l=1&project=wikipedia&larger=&manual_list_wiki=&depth=18&outlinks_any=&common_wiki=auto&min_sitelink_count=&maxlinks=&doit=] ** hsb: 29.77% (4238) [https://petscan.wmcloud.org/?interface_language=en&min_sitelink_count=&maxlinks=&project=wikipedia&depth=18&pagepile=&wpiu=any&wikidata_source_sites=&language=hsb&page_image=no&cb_labels_no_l=1&min_redlink_count=1&after=&show_disambiguation_pages=both&outlinks_no=&max_identifiers=&max_age=&max_statements=&langs_labels_no=&output_limit=&outlinks_yes=&min_statements=&wikidata_label_language=&templates_no=&show_soft_redirects=both&talk_page_exists=both&cb_labels_any_l=1&subpage_filter=either&wikidata_item=no&ns%5B0%5D=1&ores_prob_from=&sparql_server=wikidata&sitelinks_yes=&search_max_results=500&common_wiki_other=&search_query=&namespace_conversion=keep&categories=%21H%C5%82owna+kategorija&common_wiki=auto&templates_yes=&cb_labels_yes_l=1&before=&wikidata_prop_item_use=&format=html&search_wiki=&doit=] ** dsb: 22.83% (786) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&outlinks_yes=&categories=%21G%C5%82owna+kategorija&project=wikipedia&referrer_name=&search_filter=&langs_labels_any=&referrer_url=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&maxlinks=&templates_no=&min_sitelink_count=&links_to_no=&pagepile=&max_statements=&subpage_filter=either&active_tab=tab_categories&max_sitelink_count=&wikidata_item=no&wikidata_label_language=&cb_labels_no_l=1&ns%5B0%5D=1&sitelinks_no=&sparql=&talk_page_exists=both&page_image=no&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&common_wiki=auto&links_to_all=&min_statements=&depth=18&minlinks=&wikidata_prop_item_use=&language=dsb&cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_yes_l=1&larger=&labels_no=&sortby=none&common_wiki_other=&smaller=&doit=] ** cs: 42.18% (248854) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list_wiki=&langs_labels_any=&cb_labels_yes_l=1&pagepile=&source_combination=&search_wiki=&wikidata_prop_item_use=&search_max_results=500&outlinks_yes=&langs_labels_no=&after=&search_filter=&depth=18&show_soft_redirects=both&search_query=&sortorder=ascending&edits%5Bflagged%5D=both&language=cs&active_tab=tab_categories&wikidata_item=no&output_limit=&categories=Hlavn%C3%AD+kategorie&referrer_name=&ns%5B0%5D=1&templates_yes=&common_wiki=auto&cb_labels_no_l=1&page_image=no&minlinks=&max_statements=&project=wikipedia&wpiu=any&namespace_conversion=keep&sitelinks_yes=&sparql_server=wikidata&min_redlink_count=1&subpage_filter=either&maxlinks=&cb_labels_any_l=1&ores_prediction=any&outlinks_no=&sitelinks_no=&interface_language=en&max_age=&referrer_url=&templates_no=] ** sk: 39.48% (102371) [https://petscan.wmcloud.org/?min_redlink_count=1&interface_language=en&talk_page_exists=both&langs_labels_yes=&project=wikipedia&langs_labels_no=&search_filter=&language=sk&max_identifiers=&depth=18&ores_prediction=any&cb_labels_yes_l=1&sortby=none&source_combination=&templates_yes=&page_image=no&after=&wikidata_source_sites=&ores_prob_from=&cb_labels_any_l=1&edits%5Bflagged%5D=both&smaller=&show_disambiguation_pages=both&wikidata_item=no&sitelinks_any=&templates_no=&negcats=&sortorder=ascending&manual_list=&cb_labels_no_l=1&search_max_results=500&outlinks_yes=&templates_any=&sparql_server=wikidata&ns%5B0%5D=1&edits%5Bbots%5D=both&categories=Z%C3%A1kladn%C3%A9+kateg%C3%B3rie&common_wiki=auto&outlinks_any=&outlinks_no=&subpage_filter=either&links_to_all=&minlinks=&labels_no=] ** en: >500000 [] ** de: >500000 [] ** eo: 33.82% (129952) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&ores_prediction=any&interface_language=en&search_wiki=&depth=18&sitelinks_yes=&show_soft_redirects=both&labels_any=&edits%5Bflagged%5D=both&templates_any=&cb_labels_any_l=1&page_image=no&maxlinks=&cb_labels_no_l=1&outlinks_no=&links_to_all=&links_to_any=&categories=%C4%88io&sparql=&ns%5B0%5D=1&outlinks_yes=&language=eo&search_filter=&wikidata_source_sites=&min_identifiers=&sortby=none&cb_labels_yes_l=1&referrer_name=&langs_labels_any=&show_disambiguation_pages=both&langs_labels_no=&output_compatability=catscan&minlinks=&min_statements=&sitelinks_any=&subpage_filter=either&since_rev0=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&max_identifiers=&langs_labels_yes=&labels_no=&project=wikipedia&doit=] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * 2026-04-15 — 0.63% (35) * 2026-04-16 — 0.81% (45) * 2026-04-23 — 1.17% (65) * 2026-04-29 — 1.71% (95) * 2026-05-01 — 1.89% (105) * 2026-05-04 — 2.07% (115) * 2026-05-11 — 2.25% (125) * 2026-05-16 — 2.42% (135) * 2026-05-21 — 2.60% (145) * 2026-06-01 — 2.77% (155) * 2026-06-04 – 2.95% (165) * 2026-06-30 — 3.11% (175) * 2026-07-06 — 3.37% (190) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) * 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}} * 2026-04-16 {{/S+|Zdroje|35|csb}} * <s>2026-05-01 {{/S+|Bùtnowé lënczie|13|csb}}</s> → 0 (2026-05-01) * 2026-05-01 {{/S+|Spisënk zamkłoscë|1|csb}} (Spis treści) * <s>2026-05-18 {{/S+|Pismienizna|1|csb}}</s> → 0 (2026-05-18) ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> 6barv34wx44fon5uyratnhasvu85s52 0 12534 204632 202578 2026-07-06T19:04:49Z Iketsi 3254 + 204632 wikitext text/x-wiki '''Kaszëbòpediô''' – je encyklopediô kaszëbsczich symbòlów, pamiãcë i tradicje [[Kùltura|kùlturë]]<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/czym-jest-kaszubopedia/?lang=kk</ref>. == Zéwiszcza == {| class="wikitable" |+ Zéwiszcza ({{Jãz.|csb}}) |- ! ! Kaszëbòpediô !Wikipedijô |- | rowspan="3" |A | [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/alkohol-i-pijacy/?lang=kk Alkòhól i pijôcë] | |- | [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/aniol-kaszeb/?lang=kk Aniół Kaszëb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/arkona/?lang=kk Arkóna] | |- | rowspan="12" |B |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bemblowanie/?lang=kk Bãblowanié] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/baszka/?lang=kk Baszka] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bylacy-bylaczenie/?lang=kk Bëlôcë i bëlaczenié] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bene-e-buten-oraz-vjerni-naszinc/?lang=kk Bënë ë buten i Vjérni Naszińc] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/biblioteka-pisarzy-kaszubskich/?lang=kk Biblioteka Kaszëbsczich Pisarzów] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bieszk-stefan/?lang=kk Bieszk Sztefón] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/biuletyn-rady-jezyka-kaszubskiego/?lang=kk Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka] |[[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bosy-antek/?lang=kk Bòsy Antk] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bowka/?lang=kk Bówka] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bruski-jozef/?lang=kk Brusczi Józef] |[[Józef Brusczi]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bruse/?lang=kk Brusë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bukowski-andrzej/?lang=kk Bùkòwsczi Andrzéj] | |- | rowspan="6" |C |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/centrum-edukacji-i-promocji-regionu-w-szymbarku/?lang=kk Centrum Edukacji i Promòcji Regionu w Szimbarkù] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/tworcy-kaszubopedii/cezary-obracht-prondzynski/?lang=kk Cezari Òbracht-Prondzyńsczi] |[[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/chelmowski-jozef/?lang=kk Chełmòwsczi Józef] |[[Józef Chełmòwsczi]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/csb/?lang=kk csb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/czesi-i-kaszubi/?lang=kk Czechòwie i Kaszëbi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/czorlinsczi/?lang=kk Czôrlińsczi] | |- | rowspan="3" |D |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/darlowo/?lang=kk Darłowò] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dobrogost-i-miloslawa/?lang=kk Dobrogòst i Miłosława] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/druzba/?lang=kk Drużba] | |- |F |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/fenikowski-franciszek/?lang=kk Fenikòwsczi Frãcëszk] | |- | rowspan="2" |G |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/gasawa/?lang=kk Gąsawa] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/gryf-pismo/?lang=kk Gryf - pismiono] |[[Gryf (cządnik)]] |- |H |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/huta/?lang=kk Hëta] | |- | rowspan="3" |J |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/jasiek-z-knieji/?lang=kk Jasiek z Knieji] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/jasnoch-kazimierz/?lang=kk Jasnoch Kazmiérz] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/jan-z-kolna/?lang=kk Jón z Czelna] | |- | rowspan="17" |K |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kabarety/?lang=kk Kabaretë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kamienne-kregi/?lang=kk Kamiané krãdżi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/mapy-kaszub/?lang=kk Kartë Kaszëb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kaszubi-gina/?lang=kk Kaszëbi dżiną] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kaszubienie-konstytutywna-cecha-kaszubszczyzny/?lang=kk Kaszëbienié] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/czasopisma-kaszubskie-w-ameryce/?lang=kk Kaszëbsczé cządniczi w Americe] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/?lang=kk Kaszëbsczé diktando Królewiónka w pałacu] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/koledy-kaszubskie/?lang=kk Kaszëbsczé kòlãdë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/biskupi-kaszubscy/?lang=kk Kaszëbsczi biskùpòwie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kaszubski-uniwersytet-ludowy/?lang=kk Kaszëbsczi Lëdowi Ùniwersytet] |[[Kaszëbsczi Lëdowi Ùniwersytet]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/haft-kaszubski/?lang=kk Kaszëbsczi wësziw] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/droga-kaszubska/?lang=kk Kaszëbskô droga] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/katylina/?lang=kk Katilina] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/klabaternik/?lang=kk Klabaternik] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kolibki/?lang=kk Kòlibczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/krofey-szemon/?lang=kk Krofey Szëmón] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/krol-kaszubow/?lang=kk Król Kaszëbów] | |- | rowspan="3" |L |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kapele-ludowe/?lang=kk Lëdowé kapele] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/legendaa-baltyku/?lang=kk Legenda Bałtyku] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/lemani/?lang=kk Lemanowie] | |- | rowspan="5" |M |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/nitka-glodkowski-mack-nitka-glodkowsczi-z-glodnice/?lang=kk Mack Nitka Głódkowsczi z Głodnicë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/merki/?lang=kk Merczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/mlyny-i-wiatraki/?lang=kk Młënë i wietrzniczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/muzeum-pismiennictwa-i-muzyki-kaszubsko-pomorskiej-w-wejherowie/?lang=kk Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/muzeum-hymnu-narodowego-w-bedominie/?lang=kk Mùzeùm Nôrodnégò Himnu w Bãdominie] | |- |N |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/neureiter-ferdinand/?lang=kk Neùreiter Ferdinand] | |- |Ô |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/abraham-antoni/?lang=kk Ôbram Tóna] | |- |Ò |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/skra-ormuzdowa/?lang=kk Òrmùzdowô Skra] | |- | rowspan="7" |P |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/pankowie/?lang=kk Pankòwie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/papiernie/?lang=kk Papiérnie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/pielgrzym/?lang=kk Pielgrzym] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/truskawka-kaszebsko-malena/?lang=kk Pòtrôwnica (malëna)] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/premier-z-kaszub/?lang=kk Premiéra z Kaszëb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/przydomki/?lang=kk Przëtómczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/pusto-noc/?lang=kk Pùstô noc] | |- | rowspan="3" |R |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/radio-po-kaszubsku-radia-kaszubskie/?lang=kk Radio pò kaszëbskù / Kaszëbsczé radia] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/rodlo/?lang=kk Rodło] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/rozewie/?lang=kk Rozewié] | |- | rowspan="5" |S |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/sanktuaria-na-kaszubach/?lang=kk Sanktuaria na Kaszëbach] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/sculteti-bernard/?lang=kk Sculteti Bernat] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/swietopelk-ii-wielki/?lang=kk Swiãtopôłk Wiôldżi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/syberia/?lang=kk Syberiô] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/slazacy-a-kaszubi/?lang=kk Szlązôcë a Kaszëbi] | |- |T |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/trojanowska-izabella/?lang=kk Trojanowskô Izabella] | |- |V |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/verba-sacra/?lang=kk Verba Sacra] | |- | rowspan="2" |W |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/organizacja-wojskowa-pomorza/?lang=kk Wòjskòwô Òrganizacjô Pòmòrzô] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/worzala-augustyn/?lang=kk Wôrzałła Aùgùst] | |- | rowspan="2" |Z |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zabytki-jezyka-kaszubskiego/?lang=kk Zabëtczi kaszëbsczégò jãzëka] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/spotkania-z-muzyka-kaszub/?lang=kk Zéńdzenia z mùzyką Kaszëb] | |} == Ùtwórcë kaszëbòpedie == <ref>https://web.archive.org/web/20260330132512/https://kaszubopedia.pl/index.php/tworcy-kaszubopedii/?lang=kk</ref> * [[Agniészka Bednark-Bòhdzewicz]] * [[Miłosława Bòrzëszkòwskô-Szewczik]] * [[Józef Bòrzëszkòwsczi]] * [[Bògùsłôw Breza]] * [[Witosława Frankòwskô]] * [[Joana Ginter]] * [[Michôł Hinc]] * [[Daniél Kalinowsczi]] * [[Katarzëna Kùlikòwskô]] * [[Aleksandra Kùrowskô-Susdorf]] * [[Ana Kwasniewskô]] * [[Magdaléna Lemańczik]] * [[Dark Majkòwsczi]] * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] * [[Justina Pòmierskô]] * [[Tomôsz Rembalsczi]] * [[Miloš Řezník]] * [[Magdaléna Sacha]] * [[Danuta Stanulewicz]] == Òbaczë téż == * [[Wikipedia]] * [[Gedanopedia]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/?lang=kk kaszubopedia.pl – Zéwiszcza] {{Jãz.|csb}} * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/ kaszubopedia.pl – Hasła] {{Jãz.|pl}} * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/ kaszubopedia.pl – Entries] {{Jãz.|en}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Encyklopedie]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura]] 49qutlcet6apb521e4ktqamzm712417 0 12581 204638 201993 2026-07-06T19:36:11Z Iketsi 3254 [[Pòlsczi jãzëk|pòl]].→{{jãz.|pl}}; {{Kòntrola}} 204638 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lutherrose.svg|mały|Róża Lëtra – symbòl refòrmacje, emblemat wikszoscë lëtersczich Kòscołów]] '''Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice''' ({{jãz.|pl}} ''Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej)'' – nôstarszi i nôwiãkszi Kòscół ewanielicczi w [[Pòlskô|Pòlsce]] i dzysdnia jedurny [[Lëterstwò|lëtersczi]] Kòscół w Pòlsczi Repùblice. Nôleżnik Swiatowi Lëtersczi Federacje, Swiatowi Radzëznë Kòscołów, Kònferencje Eùropejsczich Kòscołów i Pòlsczi Ekùmeniczny Radzëznë. Prasowim òrganã je "Ewanielicczi Zwiastun". Zwiérzchnikã Kòscoła je biskùp Jerzi Samiec. W 2024 rokù Kòscół miôł 59 891 nôleżników (w tim 194 dëchòwnëch) w 132 parafiach<ref>Cierpiał-Wolan M., ''Mały Rocznik Statystyczny Polski 2025'', Warszawa: Zakład Wydawnictw Statystycznych, 2025, s. 106.</ref>. == Historiô == [[Òbrôzk:Kea sopot.JPG|mały|Kòscół Zbawicéla w [[Sopòt|Sopòtach]]]] [[Òbrôzk:Karpacz_Swiatynia_Wang.JPG|mały|Swiãtnica Wang w Karpaczu]] [[Òbrôzk:Katowice_-_Kościół_ewangelicko-augsburski_-_front.JPG|mały|Kòscół Zmôrtwëchwstaniô Pańsczégò w Katowicach.]] [[Òbrôzk:Swiątynia_Pokoju_w_Jaworze_-_191.jpg|mały|Kòscół Miru w Jawòrze]] [[Òbrôzk:COVER_kosciol_sw-Krzysztofa-10.jpg|mały|Kòscół sw. Krësztofa we Wrocławiu]] === Geneza === Lëtranie w Pòlsce pòjawilë sã krótkò pò wëstãpienim [[Môrcën Lëter|Môrcëna Lëtra]], równak jegò nôùka nie òstała w Pòlsczi Repùblice dobrze przëjãtô. Edikt Zygmùnta i Stôrégò z 1523 rokù głosył, że kòżdi, chto ''dokazë lëtersczé wprowadzôł, przedawôł, kùpiwôł, czëtôł; abò reglë Lëtra głosył, barnił czë pòchwaliwôł, abë òkróm spôleniô tëch ksążków, òn téż smiercą na stosu i zabranim wszëtczich dóbr ùkaróny òstôł''<ref>Julian Bukowski, Dzieje reformacyi w Polsce od wejścia jej do Polski aż do jej upadku. T. 1, Początki i terytoryalne rozprzestrzenienie się reformacyi, 1883, s. 490.</ref>. Lëterstwò ùznanié miało w Ksążãcëch Prusach, na Ceszëńsczim Szląskù, w Małopòlsce i Wiôlgôpòlsce. W 1525 rokù Albrecht Hohenzollern przeprowadzył sekularyzacjã Ksążãcëch Prus, a lëterstwò stało sã państwową religią. Doprowadzył do przëdolmaczëniô i wëdaniô w 1553 rokù w pòlsczim jãzëkù Nowégò Testameńtu, w przëkładze Stanisława Murzynowsczégò<ref>Tadeusz Sznajderski. ''[https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-a4c3b4de-4742-49ed-9d4d-70390853cf9a/c/05_ZRL_60-4_Sznajderski.pdf Reformacja i polskie przekłady Biblii]''. „Zagadnienia Rodzajów Literackich”. vol. LX z. 4 (2017). s. 71–83.</ref>. === Lata 1918–1939 === Historiô Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP naczinô sã pò I Swiatowi Wòjnie. Zabòrë, z jaczich pòwsta òdrodzonô Pòlskô, apartniłë sã religiowò. W òbrëmim pòlsczégò państwa nalazło sã kòl 900 000 ewanielików, mdącëch nôleżnikama różnëch Kòscołów. Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w RP béł erbą Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w Pòlsczim Królestwie, jaczi dzejôł w rusczim zabòrze, i szląsczi superintendentury Kòscoła ewanielëcczégò w Aùstrie. Pò òdrodzenim RP w jegò òbrëmim nalazłë sã parafie z jinszëch partów kraju. Drãdżi robòtë sparłãczeniô i bùdacje sztruktur Kòscoła pòdjął sã pierszi generalny superintendent, ks. Juliusz Bursche. W 1936 w żëcé wszedł dekret Prezydenta Pòlsczi Repùbliczi z 25 smùtana 1936 rokù ò stosënkù Państwa do Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP<ref>Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 listopada 1936 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej. ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19360880613 Dz.U. 1936 nr 88 poz. 613]).</ref>. Zgódno z jegò nôdbama Kòscołã miôł prowadzëc Biskùp Kòscoła, administracyjną wëszëzną béł Kònsystorz, a ùstôwòdôwczą – Synod. Kòscół òstôł pòdzëlony na 10 diecezje, jaczé prowadzelë seniorowie. Ùstôw dôwôł téż gwarancjã bënową samostójnotã Kòscołowi i prawné spòdlé do jegò rozwiju. W midzëwòjnowim ùsadzony òstôł diakònat "Eben Ezer" w Dzãgelowie. Ùniwersytet Warszawsczi miôł stwòrzony Wëdzél Ewanielëcczi Teòlogie. Bëło 5 ewanielëcczich bòlëców, czile môlów òpieczi, rozwijôł sã diakònat "Tabita". === II swiatowô wòjna === II swiatowô wòjna bëła dlô lëtrów wiôldżim grzimã. Òb wòjnã zdżinãło kòl 30% dëchòwnëch i Biskùp Bursche. Wikszosc ksãdzów bëła w niewòlë, a majątk skònfiskòwóny. Béł zakôz prowadzeniô nôbòżeństw i kòscelnych czinnoscë pò pòlskù – aktiwnota ewanielików drasticzno spadła. === Lata 1945–1989 === Pò wòjnie Kòscół nalôzł sã w dëcht nowi sytuacje. Dekret z 19 séwnika 1946 rokù<ref>Dekret z dnia 19 września 1946 r. o zmianie dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 listopada 1936 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej. ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19460540304 Dz.U. 1946 nr 54 poz. 304]).</ref> scwierdzył, że Dekret Prezydenta z 1936 rokù wcyg mô mòc, leno zmienił sã terytorialny stón Kòscoła. Pózni, ùstôw z 4 lëpińca 1947 rokù<ref>Ustawa z dnia 4 lipca 1947 r. w sprawie zmiany dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 listopada 1936 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej. ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19470520272 Dz.U. 1947 nr 52 poz. 272]).</ref> włãcził do Kòscoła partë lëterstwa, jaczé przed wòjną bëłë samòstójné. W òbrëmim Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|PRL]]-u nalazłë sã zemie wparłãczoné do Pòlsczi pò wòjnie, le téż przedwòjnowé parafie ùnijnëch Kòscołów, Kòscoła Stôrolëtersczégò, Kòscoła Aùgsbùrsczégò i Helwecczégò Wëznaniô w Małopòlsce i Bracyni Mòrawsczi. Naczął sã proces òrganizacje kòscołowi wëszëznë na nowò. W 1945 rokù w Łodze bëło zebranié żëjącëch pastorów, gdze wëbrónô òstôł ks. Jón Szeruda na timczasowégò zwiérzchnika Kòscoła. Miôł òn przédno starã zwòłac Synod Kòscoła, chtëren miôł wëbrac trwałé kòscołowé òrganë. Stało to sã 29 czerwińca 1950 rokù, czedë wëbróny òstôł Kònsystorz. Pòstãpny Synod, w 1951 rokù, wëbrôł ks. Karola Kòtulã na Biskùpa Kòscoła<ref>Łukasz Barański, ''Kościół ewangelicki w dziejach Polski'', [w:], ''Luterański katechizm dla dorosłych'', B. Giemza i M. Hintz (red)., Dzięgielów 2017.</ref>. === Pò 1989 rokù === Ùstôw z 13 maja 1994 ò stosënkù Państwa do Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò zrechtowôł fónksnérowanié Kòscoła w Pòlsce<ref>Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej. ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000509 Dz.U. 2023 poz. 509]).</ref>. Pòwsta Diakòniô Kòscoła, jakô zajimô sã pòmôganim pòtrzëbùjącym. Kòscôł prowadzy môle òpieczi dlô dorosłëch w m.jin. Dzãgielowie, Kònstancinie-Jezornie, Wãgrowie czë Bielskù-Biôłi. W 1995 pòwstało Ewanielëcczé Wòjskòwé Dëszpasturstwò. Bënową sztrukturã Kòscoła rechtëje Główné Bënowé Prawò Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w Pòlsczi Repùblice z 26 rujana 1996 rokù<ref>[https://bik.luteranie.pl/wp-content/uploads/2023/01/2019-04-28zpw-tekstujednolicony.pdf Zasadnicze Prawo Wewnętrzne Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 26 października 1996 r.], luteranie.pl, 26 rujana 1996.</ref>. W [[Łżëkwiat|łżëkwiace]] 1992 rokù w Bielskò-Biôłi pòwsta Wëdôwizna Aùgùstana, chtërnô wëdôwô ewanielëcką lëteraturã. 16 rujana 2021 rokù Synod Kòscoła zdecydowôł ò dopùszczenim białk do òrdynacje na ksãdzów pò diskùsje, jakô warała wiãcy jak 70 lat<ref>[https://www.luteranie.pl/synod-zaglosowal-za-ordynacja-kobiet-na-ksiezy/ Synod zagłosował za ordynacją kobiet na księży], luteranie.pl, 16 rujana 2021.</ref>. W 1963 rokù absolwentkóm teòlogie dało mòżlëwòtã wprowadzenié w ùrzãd nôùczaniô kòscelnégò – dzãka temù katachetczi dôwałë nôùkã, òdprawiałë nôbòżeństwa i zajimałë sã dëszpasturską robòtą w parafiach. Òd 1999 rokù białczi w Kòscele Ewanielëckò-Aùgsbùrsczim w Pòlsce mògłë bëc dëchòwnyma w pòsłëdze diakòna, nie mògłë równak samòstójno prowadzëc parafie. W 2008 rokù Synodalnô Kòmisjô Teòlogie i Kònfesje scwierdzëła, że ni ma zôwadów w białczëné òrdynacje na ksãdzów. Ùchwôlënk ò dopùszczenim białk do òrdynacje wszedł w żëcé 1 stëcznika 2022 rokù, a 7 maja 2022 rokù w Kòscele Swiãti Trójcë w [[Warszawa|Warszawie]] miała plac pierszô òrdynacjô białk na ksãdzów. Dzewiãc diakónek òstało tedë ksãdzama: Halina Radacz, Małgorzata Gaś, Karina Chwastek-Kamieniorz, Beata Janota, Katarzyna Kowalska, Wiktoria Matloch, Katarzyna Rudkowska, Izabela Sikora i Marta Zachraj-Mikołajczyk<ref>[https://www.luteranie.pl/wszystko-ma-swoj-czas/ Wszystko ma swój czas. Ordynacja dziewięciu diakonek w kościele Świętej Trójcy w Warszawie.], luteranie.pl, 7 maja 2022.</ref>. == Wëszëznë Kòscoła == * Synod Kòscoła – nôwëższô wëszëzna Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP. Przëjimô kòscelné prawò, wëbiérô biskùpa Kòscoła, kònsystorza i synodalną radzëznã. Òd 22 łżëkwiata 2017 rokù przédnikã Synodu je ks. Adóm Malina. * Kònsystorz Kòscoła – przédnô administracyjnô wëszëzna Kòscoła, wëkònawczi òrgan Synodu. Twòrzi gò biskùp Kòscoła (jakno przédnik), wiceprzédnik, trzech dëchòwnëch rôdców i trzech swiécczich. * Biskùp Kòscoła – dëchòwny zwiérzchnik Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP. Wëbieróny przez Synod na 10 lat z mòzlëwòtą reelekcje. Òd stëcznika 2010 rokù Biskùpã Kòscoła je ks. Jerzi Samiec. * Synodalnô Radzëzna – twòrzi ją przédnik synodu i dwùch swiécczich rôdców. Òbczas sesje radzëzna je prezydium synodu. * Kònferencjô Biskùpów Kòscoła – twòrzi ją Biskùp Kòscoła, diecezjalni biskùpowie i ewanielëcczi wòjskòwi biskùp. Je òrganã dorôdczim. == Biskùpòwie Kòscoła == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Juliusz Bursche foto (cropped).jpg|1904–1942<br>ks. dr Juliusz Bursche Òbrôzk:Jan Szeruda.png|centruj|1945–1951<br>ks. prof. Jón Szeruda (p.ò.) Òbrôzk:Ks. Karol Kotula.jpg|1951–1959<br>ks. dr Karol Kòtula Òbrôzk:Andrzej Wantula.JPG|1959–1975<br>ks. prof. Andrzéj Wantuła Òbrôzk:Replace this image PL.svg|1975–1991<br>ks. dr Janusz Narzyńsczi Òbrôzk:Jan Szarek (ur. 1936).jpg|1991–2001<br>ks. dr Jón Szarek Òbrôzk:Janusz Jagucki.jpg|2001–2010<br>ks. Janusz Jagucczi Òbrôzk:Bp Jerzy Samiec 2011.jpg|od 2010<br>ks. Jerzi Samiec </gallery> == Òbaczë téż == * [[Katolëcczi Kòscół]] ** [[Katolëcczi Kòscół Armeńsczégò Òbrządkù]] ** [[Katolëcczi Kòscół Bizantińskò-Słowacczégò Òbrządkù]] ** [[Katolëcczi Kòscół Bizantińskò-Ùkrajińsczégò Òbrządkù]] ** [[Katolëcczi Kòscół Syrijsczégò Òbrządkù]] * [[Prawòsławié]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.luteranie.pl * https://ewangelicy.pl {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religijô]] [[Kategòrëjô:Kòscołë]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] j08bzjyl7m4nehmtidgjxfvk3sufxzl 10 12590 204577 196330 2026-07-06T15:36:29Z Iketsi 3254 [[Fùndacjô Kaszëbskô]] 204577 wikitext text/x-wiki <includeonly>[https://sloworz.org/word/{{{1}}}/meaning/{{{2}}} https://sloworz.org/word/{{{1}}}/meaning/{{{2}}}] [[Fùndacjô Kaszëbskô]]</includeonly><noinclude> {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{Sloworz.org|8473|9667}}</nowiki></code> :{{Sloworz.org|8473|9667}} </noinclude> 6eabi7o2fzlgnmqiihlzdvri46ia9wl 204578 204577 2026-07-06T15:51:39Z Iketsi 3254 + 204578 wikitext text/x-wiki <includeonly>[https://sloworz.org/word/{{{1}}}/meaning/{{{2}}} https://sloworz.org/word/{{{1}}}/meaning/{{{2}}}] [w:] [[Sloworz.org]], [[Fùndacjô Kaszëbskô]], Gduńsk</includeonly><noinclude> {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{Sloworz.org|8473|9667}}</nowiki></code> :{{Sloworz.org|8473|9667}} </noinclude> otojh1mj7rnzfidxjbvv33ciyuzkmj1 0 12673 204588 197494 2026-07-06T16:59:17Z Iketsi 3254 + 204588 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Transcassubia 2005 Gdinio 1.jpg|mały|[[Transcassubia]], 2005 r.]] '''Swiatowi Zjôzd Kaszëbów''' – to je gromada Kaszëbów na [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]]<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/swiatowe-zjazdy-kaszubow/</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Transcassubia]] * [[Pielgrzimka]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/swiatowe-zjazdy-kaszubow/ * 2019: ** https://www.zukowo.pl/XXIV_Swiatowi_Zjzd_Kaszbow_juz_w_sobote_,10,7756#sub_mid ** http://kurierkaszubski.eu/region-po-raz-21-spotkanie-mieszkancow-calego-regionu/ * 2021: ** https://powiat.puck.pl/aktualnosci/zjazd-kaszubow.html XXII Zjazd Kaszubów w Pucku * 2023: ** {{YouTube|rNX103yGodA|XXIV Światowy Zjazd Kaszubów w Kartuzach}} ** https://web.archive.org/web/20251111165319/https://www.zawszepomorze.pl/artykul/9152,szansa-i-wezwanie-felieton-po-kaszubsku ** https://kurierbytowski.com.pl/artykul/kartuz-rcza-na-swiatowi-n1454032 ** https://www.zukowo.pl/XXIV_Swiatowi_Zjzd_Kaszbow_juz_w_sobote_,10,7756#sub_mid ** https://web.archive.org/web/20260504162106/https://transinfo.pl/wp-content/uploads/2023/07/386060d1eb826bcebdbe867bb02adb57-725x1024-1.jpg * 2024: ** {{YouTube|PhKkqbvZRgc|Zapraszamy na XXV Światowy Zjazd Kaszubów, który odbędzie się w Kościerzynie w dniu 6 lipca 2024r.}} * 2025: ** https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Pociagiem-z-Gdanska-na-Swiatowy-Zjazd-Kaszubow,a,290942 ** {{YouTube|Ur1GRQ542qA|Światowy Zjazd Kaszubów 2025 w Szemudzie {{!}} kaszuby24.pl}} * 2026: ** [https://web.archive.org/web/20260416211611/https://radiokaszebe.pl/news/swiatowy-zjazd-kaszubow-w-gdyni-scenariusz-i-atrakcje-imprezy-811 Światowy Zjazd Kaszubów w Gdyni. Scenariusz i atrakcje imprezy] + [https://web.archive.org/web/20260416191000/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/news_zjazd_13_04.mp3 .mp3] ** https://web.archive.org/web/20251213134427/https://trojmiasto.eska.pl/gdynia-pamieta-o-swoich-korzeniach-taka-impreza-odbedzie-sie-tu-w-2026-roku-aa-kUjA-Tfg4-RrgA.html ** https://100.gdynia.pl/en/aktualnosci/27-swiatowy-zjazd-kaszubow-w-gdyni-juz-11-lipca-o-czym-warto-wiedziec === Szëkba === {{Szëkba|Światowy Zjazd Kaszubów}} {{Szëkba|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 2uv9caz4hjuh1vvs1lo3yjr8hmd7gpo 204601 204588 2026-07-06T17:36:16Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 204601 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Transcassubia 2005 Gdinio 1.jpg|mały|[[Transcassubia]], 2005 r.]] '''Swiatowi Zjôzd Kaszëbów''' – to je gromada Kaszëbów na [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]]<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/swiatowe-zjazdy-kaszubow/</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Transcassubia]] * [[Pielgrzimka]] * [[Zjôzd Młodëch Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/swiatowe-zjazdy-kaszubow/ * 2019: ** https://www.zukowo.pl/XXIV_Swiatowi_Zjzd_Kaszbow_juz_w_sobote_,10,7756#sub_mid ** http://kurierkaszubski.eu/region-po-raz-21-spotkanie-mieszkancow-calego-regionu/ * 2021: ** https://powiat.puck.pl/aktualnosci/zjazd-kaszubow.html XXII Zjazd Kaszubów w Pucku * 2023: ** {{YouTube|rNX103yGodA|XXIV Światowy Zjazd Kaszubów w Kartuzach}} ** https://web.archive.org/web/20251111165319/https://www.zawszepomorze.pl/artykul/9152,szansa-i-wezwanie-felieton-po-kaszubsku ** https://kurierbytowski.com.pl/artykul/kartuz-rcza-na-swiatowi-n1454032 ** https://www.zukowo.pl/XXIV_Swiatowi_Zjzd_Kaszbow_juz_w_sobote_,10,7756#sub_mid ** https://web.archive.org/web/20260504162106/https://transinfo.pl/wp-content/uploads/2023/07/386060d1eb826bcebdbe867bb02adb57-725x1024-1.jpg * 2024: ** {{YouTube|PhKkqbvZRgc|Zapraszamy na XXV Światowy Zjazd Kaszubów, który odbędzie się w Kościerzynie w dniu 6 lipca 2024r.}} * 2025: ** https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Pociagiem-z-Gdanska-na-Swiatowy-Zjazd-Kaszubow,a,290942 ** {{YouTube|Ur1GRQ542qA|Światowy Zjazd Kaszubów 2025 w Szemudzie {{!}} kaszuby24.pl}} * 2026: ** [https://web.archive.org/web/20260416211611/https://radiokaszebe.pl/news/swiatowy-zjazd-kaszubow-w-gdyni-scenariusz-i-atrakcje-imprezy-811 Światowy Zjazd Kaszubów w Gdyni. Scenariusz i atrakcje imprezy] + [https://web.archive.org/web/20260416191000/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/news_zjazd_13_04.mp3 .mp3] ** https://web.archive.org/web/20251213134427/https://trojmiasto.eska.pl/gdynia-pamieta-o-swoich-korzeniach-taka-impreza-odbedzie-sie-tu-w-2026-roku-aa-kUjA-Tfg4-RrgA.html ** https://100.gdynia.pl/en/aktualnosci/27-swiatowy-zjazd-kaszubow-w-gdyni-juz-11-lipca-o-czym-warto-wiedziec === Szëkba === {{Szëkba|Światowy Zjazd Kaszubów}} {{Szëkba|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] snn1olxun98avyv7xyi1wee2yzdnmhg 204616 204601 2026-07-06T18:33:54Z Iketsi 3254 +1 204616 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Transcassubia 2005 Gdinio 1.jpg|mały|[[Transcassubia]], 2005 r.]] '''Swiatowi Zjôzd Kaszëbów''' – to je gromada Kaszëbów na [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]]<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/swiatowe-zjazdy-kaszubow/</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Transcassubia]] * [[Pielgrzimka]] * [[Zjôzd Młodëch Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/swiatowe-zjazdy-kaszubow/ * 2019: ** https://www.zukowo.pl/XXIV_Swiatowi_Zjzd_Kaszbow_juz_w_sobote_,10,7756#sub_mid ** http://kurierkaszubski.eu/region-po-raz-21-spotkanie-mieszkancow-calego-regionu/ * 2021: ** https://powiat.puck.pl/aktualnosci/zjazd-kaszubow.html XXII Zjazd Kaszubów w Pucku * 2023: ** {{YouTube|rNX103yGodA|XXIV Światowy Zjazd Kaszubów w Kartuzach}} ** https://web.archive.org/web/20251111165319/https://www.zawszepomorze.pl/artykul/9152,szansa-i-wezwanie-felieton-po-kaszubsku ** https://kurierbytowski.com.pl/artykul/kartuz-rcza-na-swiatowi-n1454032 ** https://www.zukowo.pl/XXIV_Swiatowi_Zjzd_Kaszbow_juz_w_sobote_,10,7756#sub_mid ** https://web.archive.org/web/20260504162106/https://transinfo.pl/wp-content/uploads/2023/07/386060d1eb826bcebdbe867bb02adb57-725x1024-1.jpg * 2024: ** {{YouTube|PhKkqbvZRgc|Zapraszamy na XXV Światowy Zjazd Kaszubów, który odbędzie się w Kościerzynie w dniu 6 lipca 2024r.}} * 2025: ** https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Pociagiem-z-Gdanska-na-Swiatowy-Zjazd-Kaszubow,a,290942 ** {{YouTube|Ur1GRQ542qA|Światowy Zjazd Kaszubów 2025 w Szemudzie {{!}} kaszuby24.pl}} * 2026: ** [https://web.archive.org/web/20260416211611/https://radiokaszebe.pl/news/swiatowy-zjazd-kaszubow-w-gdyni-scenariusz-i-atrakcje-imprezy-811 Światowy Zjazd Kaszubów w Gdyni. Scenariusz i atrakcje imprezy] + [https://web.archive.org/web/20260416191000/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/news_zjazd_13_04.mp3 .mp3] ** https://web.archive.org/web/20251213134427/https://trojmiasto.eska.pl/gdynia-pamieta-o-swoich-korzeniach-taka-impreza-odbedzie-sie-tu-w-2026-roku-aa-kUjA-Tfg4-RrgA.html ** https://100.gdynia.pl/en/aktualnosci/27-swiatowy-zjazd-kaszubow-w-gdyni-juz-11-lipca-o-czym-warto-wiedziec * 2027: ** https://mojestrone.com/artykul/za-dwa-lata-swiatowi-n1514531 === Szëkba === {{Szëkba|Światowy Zjazd Kaszubów}} {{Szëkba|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] blegew0kfykzelf121z4wv72gdq98l3 0 12676 204591 203675 2026-07-06T17:12:56Z Iketsi 3254 /* Kònkursë lëteracczé */ + 204591 wikitext text/x-wiki '''Kònkùrs'''<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref> – == Kòróna kònkùrsów kaszëbsczich == Wedle [[Tomôsz Fópka|Tómka Fópka]]<ref>{{YouTube|m7bTkZhgXIU|BELNE CZETANIO VII tv|t=12}}</ref>: * [[Rodnô mòwa (kònkùrs)]] * [[Wielewsczi Turniér Gadëszów]]<ref>https://miesiecznikpomerania.pl/images/archiwum_pliki_pdf/pomerania/2022/POMERANIA_09_567_2022_net.pdf</ref> ({{jãz.|pl}} ''Wielewski Turniej Gawędziarzy''<ref>https://turniejgawedziarzy.pl/historia-i-wspomnienia/historia-wtg</ref> ''abò Turniej Gawędziarzy w Wielu''<ref>https://dziennikbaltycki.pl/turniej-gawedziarzy-w-wielu-to-swieto-tradycji-i-regionalnej-kultury-wystepy-bawily-i-wzruszaly/ar/c13-18719023</ref>) * [[Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs)]] * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260416210056/https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-29-januara-kleka-29-01-2020/ STRZODA, 29 JANUARA | KLËKA 29.01.2020] + [https://web.archive.org/web/20260416210513/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2020/01/Kl%C3%ABka-2020.01.29-csb.mp3 .mp3]</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ana-rozk-i-ji-dobtn-n2062893</ref><ref>https://pomorzeczyta.pl/aktualnosci/xxvii-ogolnopolski-konkurs-literacki-im-jana-drzezdzona-nabor-zgloszen/</ref> * [[Kaszëbsczé Diktando]] * „Kaszëbsczé Spiéwë”<ref>https://zkiw.com.pl/final-xxii-pomorskiego-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe-w-luzinie/</ref><ref>https://www.sp.luzino.pl/pomorski-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe/</ref> == Jinszé kònkùrsë na Kaszëbach == Na Kaszëbach je òrganizowónëch wiele rozmajitëch kònkùrsów, np. kònkursë lëteracczé, mùzyczné, plasticzné i òdjimkòwé<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref>. === Kònkursë lëteracczé === * „Bë nie zabëc mòwë starków” miona Jana Drzeżdżona<ref>https://kaszuby24.pl/xxv-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-zabec-mowe-starkow-miona-jana-drzezdzona/ </ref><ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/oglowopolsczi-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-nie-zabec-mowe-starkow-m-jana-drzezdzona-2026.html</ref> * Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi/1326977</ref><ref>https://if.upsl.edu.pl/instytut-filologii/aktualnosci/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> * lëteracczi kònkùrs òrganizowóny przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] (→[[Kristina Mùza]] #3; [[Jón Walkùsz]]) === Kònkursë mùzyczné === * Kònkùrs [[Kaszëbsczi Idol]]<ref>https://puck.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2018-kaszebsczi-idol-w-sobote-22-wrzesnia/ar/c13-4804127</ref> ** https://www.facebook.com/kaszubskiidol ** https://web.archive.org/web/20150315023018/http://radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-muzyka/ ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-2018-przesluchania-od-14-05/ ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/PLAKAT-KI-2018-722x1024.jpg ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/REGULAMINU-KONKURSU-KI-2018.pdf ** https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/konkursy-i-festiwale-muzyczne/ ** https://kartuzy.naszemiasto.pl/az-trzy-nagody-pierwsze-w-ii-ogolnopolskim-konkursie/ar/c13-4741887 ** {{YouTube|7qJC5CxL5TQ|XVI Festiwal Pieśni Kaszubskich „Kaszeëbsczé tónë nad Môlim Mòrzã” Swarzewo’2015}} * [[Gminny Konkurs Piosenki Kaszubskiej]]<ref>https://chmielno.naszgok.pl/n,iii-gminny-konkurs-piosenki-kaszubskiej</ref> === Kònkursë plasticzné === * [[Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”]]<ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> === Jinszé === * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] * [[Rzeczë to pò kaszëbskù]]<ref>https://kaszuby24.pl/konkurs-rzecz-to-p-kasz-bsk-wraca-szukaja-nowych-slow-po-kaszubsku/</ref> * [[Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)]] * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Kaszëbsczégò Wësziwkù]] w Lëni * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim na Gduńsczim Ùniwersytece]] * http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/ * [https://web.archive.org/web/20260416200443/https://radiokaszebe.pl/news/puck-konkurs-po-kaszebsku-w-mcdonaldze-dla-dzieci-i-mlodziezy-845 Puck: Konkurs „Pò kaszëbskù w McDonaldze” dla dzieci i młodzieży] + [https://web.archive.org/web/20260416200446im_/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_mcdonald_konurs_kaszubski_puck.mp3 .mp3] * [https://ciee-gda.pl/ciee-konkursy-2/zakonczone/zapros-gosci/zapros-gosci-do-swej-miejscowosci-wyniki-xii-edycji/ „Zaproś gości do swej miejscowości”] ** [https://kajakiempokaszubach.jimdofree.com/ziemia-zaborska/ kajakiempokaszubach.jimdofree.com – ''1 miejsce w konkursie wojewódzkim na wykonanie strony internetowej „Zaproś gości do swojej miejscowości”''] * https://www.spbojano.pl/2026/03/31/konkurs-na-ekologiczna-marzanne-w-stylu-kaszubskim-rozstrzygniety/ * https://www.spbojano.pl/2024/12/31/konkurs-na-wykonanie-kartki-bozonarodzeniowej/ == Kònkursë òdjimkòwé == == Òbaczë téż == * [[Nôdgroda]] * [[Festiwal]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260416213550/https://radiokaszebe.pl/contests {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë| ]] 801vvuk8ubhsg61j691tkx85edie8jf 204621 204591 2026-07-06T18:43:49Z Iketsi 3254 /* Kònkursë mùzyczné */ * [[Kaszëbsczé karaoke]] 204621 wikitext text/x-wiki '''Kònkùrs'''<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref> – == Kòróna kònkùrsów kaszëbsczich == Wedle [[Tomôsz Fópka|Tómka Fópka]]<ref>{{YouTube|m7bTkZhgXIU|BELNE CZETANIO VII tv|t=12}}</ref>: * [[Rodnô mòwa (kònkùrs)]] * [[Wielewsczi Turniér Gadëszów]]<ref>https://miesiecznikpomerania.pl/images/archiwum_pliki_pdf/pomerania/2022/POMERANIA_09_567_2022_net.pdf</ref> ({{jãz.|pl}} ''Wielewski Turniej Gawędziarzy''<ref>https://turniejgawedziarzy.pl/historia-i-wspomnienia/historia-wtg</ref> ''abò Turniej Gawędziarzy w Wielu''<ref>https://dziennikbaltycki.pl/turniej-gawedziarzy-w-wielu-to-swieto-tradycji-i-regionalnej-kultury-wystepy-bawily-i-wzruszaly/ar/c13-18719023</ref>) * [[Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs)]] * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260416210056/https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-29-januara-kleka-29-01-2020/ STRZODA, 29 JANUARA | KLËKA 29.01.2020] + [https://web.archive.org/web/20260416210513/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2020/01/Kl%C3%ABka-2020.01.29-csb.mp3 .mp3]</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ana-rozk-i-ji-dobtn-n2062893</ref><ref>https://pomorzeczyta.pl/aktualnosci/xxvii-ogolnopolski-konkurs-literacki-im-jana-drzezdzona-nabor-zgloszen/</ref> * [[Kaszëbsczé Diktando]] * „Kaszëbsczé Spiéwë”<ref>https://zkiw.com.pl/final-xxii-pomorskiego-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe-w-luzinie/</ref><ref>https://www.sp.luzino.pl/pomorski-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe/</ref> == Jinszé kònkùrsë na Kaszëbach == Na Kaszëbach je òrganizowónëch wiele rozmajitëch kònkùrsów, np. kònkursë lëteracczé, mùzyczné, plasticzné i òdjimkòwé<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref>. === Kònkursë lëteracczé === * „Bë nie zabëc mòwë starków” miona Jana Drzeżdżona<ref>https://kaszuby24.pl/xxv-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-zabec-mowe-starkow-miona-jana-drzezdzona/ </ref><ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/oglowopolsczi-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-nie-zabec-mowe-starkow-m-jana-drzezdzona-2026.html</ref> * Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi/1326977</ref><ref>https://if.upsl.edu.pl/instytut-filologii/aktualnosci/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> * lëteracczi kònkùrs òrganizowóny przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] (→[[Kristina Mùza]] #3; [[Jón Walkùsz]]) === Kònkursë mùzyczné === * [[Kaszëbsczé karaoke]] * Kònkùrs [[Kaszëbsczi Idol]]<ref>https://puck.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2018-kaszebsczi-idol-w-sobote-22-wrzesnia/ar/c13-4804127</ref> ** https://www.facebook.com/kaszubskiidol ** https://web.archive.org/web/20150315023018/http://radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-muzyka/ ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-2018-przesluchania-od-14-05/ ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/PLAKAT-KI-2018-722x1024.jpg ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/REGULAMINU-KONKURSU-KI-2018.pdf ** https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/konkursy-i-festiwale-muzyczne/ ** https://kartuzy.naszemiasto.pl/az-trzy-nagody-pierwsze-w-ii-ogolnopolskim-konkursie/ar/c13-4741887 ** {{YouTube|7qJC5CxL5TQ|XVI Festiwal Pieśni Kaszubskich „Kaszeëbsczé tónë nad Môlim Mòrzã” Swarzewo’2015}} * [[Gminny Konkurs Piosenki Kaszubskiej]]<ref>https://chmielno.naszgok.pl/n,iii-gminny-konkurs-piosenki-kaszubskiej</ref> === Kònkursë plasticzné === * [[Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”]]<ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> === Jinszé === * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] * [[Rzeczë to pò kaszëbskù]]<ref>https://kaszuby24.pl/konkurs-rzecz-to-p-kasz-bsk-wraca-szukaja-nowych-slow-po-kaszubsku/</ref> * [[Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)]] * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Kaszëbsczégò Wësziwkù]] w Lëni * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim na Gduńsczim Ùniwersytece]] * http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/ * [https://web.archive.org/web/20260416200443/https://radiokaszebe.pl/news/puck-konkurs-po-kaszebsku-w-mcdonaldze-dla-dzieci-i-mlodziezy-845 Puck: Konkurs „Pò kaszëbskù w McDonaldze” dla dzieci i młodzieży] + [https://web.archive.org/web/20260416200446im_/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_mcdonald_konurs_kaszubski_puck.mp3 .mp3] * [https://ciee-gda.pl/ciee-konkursy-2/zakonczone/zapros-gosci/zapros-gosci-do-swej-miejscowosci-wyniki-xii-edycji/ „Zaproś gości do swej miejscowości”] ** [https://kajakiempokaszubach.jimdofree.com/ziemia-zaborska/ kajakiempokaszubach.jimdofree.com – ''1 miejsce w konkursie wojewódzkim na wykonanie strony internetowej „Zaproś gości do swojej miejscowości”''] * https://www.spbojano.pl/2026/03/31/konkurs-na-ekologiczna-marzanne-w-stylu-kaszubskim-rozstrzygniety/ * https://www.spbojano.pl/2024/12/31/konkurs-na-wykonanie-kartki-bozonarodzeniowej/ == Kònkursë òdjimkòwé == == Òbaczë téż == * [[Nôdgroda]] * [[Festiwal]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260416213550/https://radiokaszebe.pl/contests {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë| ]] ov5zcyxm6eep2tqprbixjmkj1hrsb8s 0 12864 204692 204233 2026-07-06T21:43:16Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Kaszëbsczé karaoke]] 204692 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Festiwal Kaszëbsczich Filmów''' abò '''Festiwal Filmów Kaszëbsczich''' ({{Jãz.|pl}} '''Festiwal Filmów Kaszubskich''' abò '''Festiwal Kaszubskich Filmów'''<ref>https://www.zukowo.pl/index.php?id=10&idd=5585#sub_mid</ref> abò '''Letni Festiwal Filmów Kaszubskich i o Kaszubach'''<ref name=":6">https://nadmorski24.pl/aktualnosci/3681-filmy-po-kaszubsku-czyli-letni-festwal-filmow-w-zukowie</ref>) – to je festiwal filmòwi na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Historiô == === 2011 (I) – 10 dni === {| class="wikitable" !Môl: | colspan="4" |Centrum Kulturalno-Sportowe<ref name=":6" /><ref name=":1">[https://www.youtube.com/watch?v=9CX7ZFy-d_k&t=196s https://www.youtube.com/watch?v=9CX7ZFy-d_k]</ref> [[Môłkòwò]]<ref name=":3">https://web.archive.org/web/20201127061949/http://www.gazetakaszubska.pl/15545/kolejne-projekcje-letniego-festiwalu-filmow-kaszubskich</ref> |- !Frekwencjô: | colspan="4" |40–50<ref name=":4">https://www.youtube.com/watch?v=9CX7ZFy-d_k&t=196s</ref>; 60–120 do 150 |- !Dzéń 1 !Dzéń 2 !Dzéń 3 !Dzéń 4 !Dzéń 5 |- |'''2011-06-30''' * ? |'''7 lëpińca''' * ? |'''14 lëpińca''' * ? |'''21 lëpińca''' * Marsz z Boga * Rodnô Mowa |'''28 lëpińca''' * ? |- !Dzéń 6 !Dzéń 7 !Dzéń 8 !Dzéń 9 !Dzéń 10 |- |'''2011-08-04''' * ? |'''2011-08-11''' * ? |'''2011-08-18''' * ? |'''2011-08-25''' * ? |'''2011-09-01''' * Blaszany bębenek |} === 2012 (II) – 8 dni === {| class="wikitable" !Môl: | colspan="3" |restaùracjô [[Mùlk (restaùracjô)|Mùlk]], przãter 2 [[Miszewkò]] |- !Frekwencjô: | colspan="3" | |- !Dzéń 1 !Dzéń 2 !Dzéń 3 !Dzéń 4 |- |'''2012-07-12 20:00<ref name=":1" />''' * Kaszubi w Kanadzie (2008) * Wiedno Kaszëbë (2010) |'''2012-07-19 20:00<ref name=":1" />''' * Kaszëbskô stegna * Od Pani Swarzewskiej do Lewoczy (Królowa Morza) |'''2012-07-26 20:00<ref name=":1" />''' * Miasto z morza |'''2012-08-02 20:00<ref name=":1" />''' * Na Kaszubach * Żukowo - sztandar * fragm. „Rodny Zemi" * Ryba Waldorffa |- !Dzéń 5 !Dzéń 6 !Dzéń 7 !Dzéń 8 |- |'''2012-08-09 20:00<ref name=":1" />''' * Kaszubska mowa, * 1995 * Abecadło kaszubskie |'''2012-08-16 20:00<ref name=":1" />''' * Pomiędzy narodami. Kaszubi, Niemcy, Polacy |'''2012-08-23 20:00<ref name=":1" />''' * Lekcja historii po kaszubsku, „Królewiónka je w pałacu" |'''2012-08-30 20:00<ref name=":1" />''' * Pamięć. Tajemnice Lasów Piaśnickich |} === 2013 (III) – 5 dni === {| class="wikitable" !Môl: | colspan="4" |restaùracjô [[Mùlk (restaùracjô)|Mùlk]], przãter 2 [[Miszewkò]] |- !Frekwencjô: | colspan="4" | |- !Dzéń 1 !Dzéń 2 !Dzéń 3 !Dzéń 4 !Dzéń 5 |- | | * Kaszëbskô malëna * Kaszubskie produkty regionalne * Dwa mùlczi * Miłość na Kaszubach<ref name=":2">https://web.archive.org/web/20210127195551/http://www.gazetakaszubska.pl/48414/kaszuby-w-kuchni-podczas-ii-festiwalu-filmow-kaszubskich</ref> | * Kaszubi (1991)<ref name=":2" /> |'''25 lëpińca 2013 20:00<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20201127021622/http://www.gazetakaszubska.pl/48830/o-milosci-adelajdy-w-mulku</ref>''' * Adelajda |'''2013-08-01 20:00'''<ref name=":5">https://kartuzy.naszemiasto.pl/festiwal-filmow-kaszubskich-w-miszewku-magnificat-kaszubow/ar/c13-1950136</ref> * <s>Magnificat Kaszubów w Ziemi Świętej</s><ref name=":0" /> * [[Kaszubi u Ojca Świętego]]<ref>https://web.archive.org/web/20230129222539/http://www.gazetakaszubska.pl/49115/kanadyjski-akcent-rozpoczal-i-zamknal-iii-festiwalu-filmow-kaszubskich</ref> |} === 2014 (IV) – 4 dni === {| class="wikitable" !Môl: | | | |- !Frekwencjô: | | | |- !Dzéń 1 !Dzéń 2 !Dzéń 3 !Dzéń 4 |- | | | | |} === 2015 (V) – 6 dni === {| class="wikitable" !Môl: | | | | | |- !Frekwencjô: | | | | | |- !Dzéń 1 !Dzéń 2 !Dzéń 3 !Dzéń 4 !Dzéń 5 !Dzéń 6 |- | | | | | | |} === 2016 (VI) – 6 dni === {| class="wikitable" !Môl: | | | | | |- !Frekwencjô: | | | | | |- !Dzéń 1 !Dzéń 2 !Dzéń 3 !Dzéń 4 !Dzéń 5 !Dzéń 6 |- | | | | | | |} === 2017 (VII) === === 2018 (VIII) === === 2019 (IX) === === 2020 (X) === === 2021 (XI) === === 2022 (XII) === === 2023 (XIII) === === 2024 (XIV) === === 2025 (XV) === {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-09-01|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == * [[Mùlk (restaùracjô)]] * [[Kaszëbsczé karaoke]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://naszemiasto.pl/tag/festiwal-filmow-kaszubskich * http://szwajcaria-kaszubska.pl/item/724-filmy-kaszubskie * 2011 ** https://chojnice.naszemiasto.pl/festiwal-kaszubskich-filmow-dobre-zrodlo-inspiracji/ar/c13-1085963 ** https://web.archive.org/web/20160911141741/http://www.gazetakaszubska.pl/17578/pierwszy-festiwal-kaszubskich-filmow-zakonczony ** https://web.archive.org/web/20201127061949/http://www.gazetakaszubska.pl/15545/kolejne-projekcje-letniego-festiwalu-filmow-kaszubskich ** https://nadmorski24.pl/aktualnosci/3681-filmy-po-kaszubsku-czyli-letni-festwal-filmow-w-zukowie * 2012 ** {{YouTube|9CX7ZFy-d_k|II FESTIWAL FILMÓW KASZUBSKICH 2012 — NowaTvGdynia}} ** https://web.archive.org/web/20201020062123/http://www.gazetakaszubska.pl/30759/festiwal-filmow-kaszubskich ** https://web.archive.org/web/20201201203211/http://www.gazetakaszubska.pl/31536/festiwal-kaszubskich-filmow-nabral-rozmachu * 2013 ** {{YouTube|RStKSCjV0pw|III Festiwal Filmów Kaszubskich w Miszewku — fotrehman}} ** https://kartuzy.naszemiasto.pl/festiwal-filmow-kaszubskich-w-miszewku-magnificat-kaszubow/ar/c13-1950136 ** https://web.archive.org/web/20230129222539/http://www.gazetakaszubska.pl/49115/kanadyjski-akcent-rozpoczal-i-zamknal-iii-festiwalu-filmow-kaszubskich * 2014 ** https://kartuzy.naszemiasto.pl/festiwal-filmow-kaszubskich-2014-3-lipca-pierwsza-z/ar/c13-2344408 ** https://www.chwaszczyno.pl/relacja-z-iv-festiwalu-filmow-kaszubskich-w-miszewku/ * 2015 ** https://www.chwaszczyno.pl/v-festiwal-kaszubskich-filmow-zamkniety-historyczna-refleksja-ku-przyszlosci/ ** https://www.chwaszczyno.pl/kaszubska-mowa-i-50-lat-pomeranii-na-festiwalu-filmow-kaszubskich/ ** https://www.chwaszczyno.pl/uciekinier-z-auschwitz-na-v-festiwalu-kaszubskich-filmow/ ** https://www.zukowo.pl/index.php?id=10&idd=2992#sub_mid * 2016 ** https://www.chwaszczyno.pl/swionowsko-nasza-matinko-na-koniec-vi-festiwalu-filmow-kaszubskich-pokaz-o-naszi-matince/ ** https://kartuzy.naszemiasto.pl/vi-festiwal-filmow-kaszubskich-zobacz-kiedy-beda-projekcje/ar/c13-3796553 ** https://www.chwaszczyno.pl/o-rebokach-i-lensczi-perle-na-festiwalu-filmowym-vi-kaszubki-festiwal-filmowy-otwarty/ * 2017 ** https://www.akademiakaszubska.com/single-post/2017/08/01/VII-Festiwal-Film%C3%B3w-Kaszubskich-zako%C5%84czony * 2018 ** https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/26891_w-zukowie-po-raz-osmy-ruszyl-festiwal-filmow-kaszubskich.html ** https://www.zukowo.pl/Kaszubskie_filmy_ruszyly,10,4980#sub_mid ** https://zkaszub.info/filmowy-wieczor-mlodych/ ** https://www.radabanino.pl/kaszubskie-filmy-ruszyly/ ** http://szwajcaria-kaszubska.pl/item/1715-kaszubskie-filmy-ruszyly ** https://www.zukowo.pl/bw/Kaszubskie_filmy_ruszyly,10,4980 ** http://skarbnicakaszubska.pl/viii-festiwal-filmow-kaszubskich/ * 2019 ** https://zkaszub.info/ix-festiwal-filmow-kaszubskich-2019/ ** https://kartuzy.naszemiasto.pl/ix-festiwal-filmow-kaszubskich-w-gminie-zukowo-na-final/ar/c13-7264491 ** http://skarbnicakaszubska.pl/ix-festiwal-filmow-kaszubskich/ ** https://gdansk.tvp.pl/43472264/dziewiaty-festiwal-filmow-kaszubskich ** https://kartuzy.info/artykul/ix-festiwal-kaszubskich-n793556 ** http://szwajcaria-kaszubska.pl/item/2022-ix-festiwal-kaszubski-filmow-zakonczony-mlodzi-sila-kaszubszczyzny * 2020 ** https://zukowo.naszemiasto.pl/nagrody-filmowi-grif-przyznane-laureatami-kamerdyner-i/ar/c13-7797358 ** https://pomorskie.naszemiasto.pl/x-festiwal-filmow-kaszubskich-w-zukowie-odslona-druga/ar/c13-7776488 ** https://pomorskie.naszemiasto.pl/rozpoczal-sie-dziesiaty-jubileuszowy-festiwal-filmow/ar/c13-7767964 ** http://szwajcaria-kaszubska.pl/item/2530-x-festiwal-filmow-kaszubskich * 2021 ** http://szwajcaria-kaszubska.pl/item/3106-festiwal-filmow-kaszubskich-trafil-do-tuchomia * 2022 ** https://web.archive.org/web/20260505035428/http://szwajcaria-kaszubska.pl/media/k2/galleries/3236/FFK_wws.jpg ** http://szwajcaria-kaszubska.pl/item/3236-xii-festiwal-filmow-kaszubskich ** https://kartuzy.naszemiasto.pl/19-czerwca-w-zukowie-inauguracja-xii-festiwalu-filmow/ar/c13-8858155 ** https://www.zawszepomorze.pl/artykul/4057,filmowy-gryf-dla-eugeniusza-pryczkowskiego-na-festiwalu-filmow-kaszubskich-w-miszewie * 2023 ** https://zukowo.naszemiasto.pl/xiii-festiwal-filmow-kaszubskich-za-nami-filmowego-gryfa/ar/c13-9379153 ** https://dziennikbaltycki.pl/xiii-festiwal-filmow-kaszubskich-za-nami-filmowego-gryfa-zdobyl-palac-p-pastalenca-i-a-hebla/gh/c13-17686345 ** https://www.zukowo.pl/Zakonczyl_sie_XIII_Festiwal_Filmow_Kaszubskich_,10,7746#sub_mid ** https://www.zawszepomorze.pl/artykul/8884,bardzo-udana-inauguracja-xiii-festiwalu-filmow-kaszubskich * 2024 ** https://www.zawszepomorze.pl/artykul/14572,specyfika-nordowych-kaszub-w-filmie ** https://www.zawszepomorze.pl/artykul/14606,filmowy-gryf-trafil-do-krakowa ** https://web.archive.org/web/20250714031601/https://radiokaszebe.pl/obejrzyj-film-i-naucz-sie-go-robic-na-festiwalu-filmow-kaszubskich/ ** {{YouTube|7uP75Dz04b4|Projekcja filmu KASZUBI podczas XIV FESTIWALU FILMÓW KASZUBSKICH — RTVG}} * 2025 ** https://static.wixstatic.com/media/c4dbd8_854339f0fb0e48bcae694bf82a8224ad~mv2.jpg ** https://kartuzy.info/artykul/stezyca-film-kaszubscy-n1664110 ** https://www.akademiakaszubska.com/single-post/festiwalu-film%C3%B3w-kaszubskich ** https://www.akademiakaszubska.com/single-post/jubileuszowy-festiwal-film%C3%B3w-zako%C5%84czony ** https://kartuzy.info/artykul/xv-festiwal-filmow-kaszubskich-n1712642 ** https://web.archive.org/web/20250718035707/https://radiokaszebe.pl/15-odslona-festiwalu-filmow-kaszubskich/ === Szëkba === {{Szëkba|Festiwal Filmów Kaszubskich}} {{Szëkba|Festiwal Kaszëbsczich Filmów}} [[Kategòrëjô:Film]] [[Kategòrëjô:Festiwale]] 3bzvhcegyxubzj6gt425zv3c4s9fxtg 0 12979 204609 199651 2026-07-06T18:22:50Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] 204609 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Przédnô starna Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich] [online], zymk.net [przëstãp 2026-05-17] (archiwùm w 2007 rokù) (pòlsczi). </ref> ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Spotkanie Młodych Kaszubskich Twórców'') – stowôra zrzeszającą młodëch lëdzy, chtërny zajimają sã pisaniém dokôzów pò kaszëbskù. == Òbaczë téż == * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Adóm Hébel]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Słôwòmir Jan Krause]]<ref name="słôwòmirjankrause">[https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ Czëtnica]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich Przédnô starna] * [https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ starna] [[Słôwòmir Jan Krause]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] 1xnva4c4pnu9x627937y1wn6iv6o1s6 204610 204609 2026-07-06T18:23:23Z Iketsi 3254 {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} 204610 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Przédnô starna Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich] [online], zymk.net [przëstãp 2026-05-17] (archiwùm w 2007 rokù) (pòlsczi). </ref> ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Spotkanie Młodych Kaszubskich Twórców'') – stowôra zrzeszającą młodëch lëdzy, chtërny zajimają sã pisaniém dokôzów pò kaszëbskù. == Òbaczë téż == * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Adóm Hébel]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Słôwòmir Jan Krause]]<ref name="słôwòmirjankrause">[https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ Czëtnica]</ref> {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich Przédnô starna] * [https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ starna] [[Słôwòmir Jan Krause]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] a91j3unm10ubfvnoq82tv40f0vrjokj 0 12993 204575 201487 2026-07-06T15:33:06Z Iketsi 3254 [[]] 204575 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Sloworz.org'''<ref>[https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka]</ref> – internetowi [[słowôrz]] [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza. == Òbaczë téż == * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] * [[Słowôrz]] * [[Internetowi przezérnik]] {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé starnë]] c3w6bi3k7y2xp3hci8upb12vmar9y1t 204594 204575 2026-07-06T17:19:56Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô]] 204594 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Sloworz.org'''<ref>[https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka]</ref> – internetowi [[słowôrz]] [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza. == Òbaczë téż == * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] * [[Słowôrz]] * [[Internetowi przezérnik]] {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé starnë]] [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô]] fixf0pa4obfn242pi5i9mpaulxzo0tg 204706 204594 2026-07-07T03:15:21Z Iketsi 3254 Partnerzë projektu 204706 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Sloworz.org'''<ref>[https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka]</ref> – internetowi [[słowôrz]] [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza. == Partnerzë projektu == * Samorząd Województwa Pomorskiego * [[Gmina Szemôłd|Gmina Szemud]] * [[Kartuzë|Miasto Kartuzy]] * [[Gmina Dzemiónë|Gmina Dziemiany]] * [[Gmina Wiôlgô Wies|Gmina Władysławowo]] * [[Réda|Miasto Reda]] == Òbaczë téż == * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] * [[Słowôrz]] * [[Internetowi przezérnik]] {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé starnë]] [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô]] mzchx1z5dc6wx5yk4vklnlrz0mltg6c 204707 204706 2026-07-07T03:17:24Z Iketsi 3254 ref https://zrzutka.pl/mretr4 204707 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Sloworz.org'''<ref>[https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka]</ref> – internetowi [[słowôrz]] [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza<ref>https://zrzutka.pl/mretr4</ref>. == Partnerzë projektu == * Samorząd Województwa Pomorskiego * [[Gmina Szemôłd|Gmina Szemud]] * [[Kartuzë|Miasto Kartuzy]] * [[Gmina Dzemiónë|Gmina Dziemiany]] * [[Gmina Wiôlgô Wies|Gmina Władysławowo]] * [[Réda|Miasto Reda]] == Òbaczë téż == * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] * [[Słowôrz]] * [[Internetowi przezérnik]] {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé starnë]] [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô]] q3pn37vw7pwcnofusgs5mv4lwxbuk98 204708 204707 2026-07-07T03:27:22Z Iketsi 3254 abò 204708 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''sloworz.org''' abò '''Internetowi słowôrz kaszëbsczégò jãzëka''' ({{jãz.|pl}} ''Internetowy słownik języka kaszubskiego'') – internetowi [[słowôrz]] [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza<ref>https://zrzutka.pl/mretr4</ref>. == Partnerzë projektu == * Samorząd Województwa Pomorskiego * [[Gmina Szemôłd|Gmina Szemud]] * [[Kartuzë|Miasto Kartuzy]] * [[Gmina Dzemiónë|Gmina Dziemiany]] * [[Gmina Wiôlgô Wies|Gmina Władysławowo]] * [[Réda|Miasto Reda]] == Òbaczë téż == * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] * [[Słowôrz]] * [[Internetowi przezérnik]] {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé starnë]] [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô]] tt1o75tifde6s5al8pl6absqy7lqf56 0 13158 204704 204491 2026-07-06T23:35:52Z HaxelKaszëba 17492 nowé 204704 wikitext text/x-wiki {{Spòrtowi Turniér infobox|gòspòdôrzë=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|tło|22x22px]] [[Kanada]] [[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|tło|22x22px]] [[Meksyk]] [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Krôje Americzi]]|data=11 czerwińca 2026|pòzwa=Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2026<br>FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football de 2026<br>Copa Mundial de Fútbol 2026|òbrôzk=2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg|reprezentacje=48|stadiónë=16|mecze=93|gòle= 270|ùszłô=[[Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2022|2022]]|aktualné=2026]}} '''XXIII Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2026''' – 23. edicjô mésterstwô swiata twòrzoné przez [[FIFA]]. Turniér òdbëwô sã òd [[11 czerwińca]] do [[19 lëpińca]] 2026 rokù na stadionach w [[Kanada|Kanadze]], [[Meksyk|Meksykù]] a [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krôjach]]<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026 Official Website]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. Je to pierszi mùndial twòrzony wespólnie przez trzë krôje òrôz pierszi w historie z dzélã 48 nôrodnëch reprezentacjów. Nowi fòrmat turniéru òbjimùje 12 grëp pò szterëch karnów, z jaczich do pùcharowi fazë awansëje dwie nôlepszé reprezentacje z kòżdi grëpë òrôz òsmë nôlepszich karnów z trzecëch placów. Òznôczô to rozegranié rekordowi lëczbë 104 zeńdzeniów<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/fifa-council-approves-international-match-calendar-new-format FIFA Council approves international match calendar and 104-match World Cup format]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. == Welënk gòspòdôrzów == [[Òbrôzk:2026 world cup.svg|mały|Wëniczi w òsoblëwëch krôjach]] 13 czerwińca 2018 rokù òb czas Kòngresu FIFA w Mòskwie dobéła wespólna kandidatura Kanadë, Meksykù a Zjednónëch Krôjów, przedobiwôjącë bédënk [[Marokò|Maroka]]<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/united-2026-bid-wins-hosts-fifa-world-cup United 2026 bid voted hosts of the 2026 FIFA World Cup]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. Turniér je historiczny z czilu pòwodów: * pierszi mundial twòrzony przez trzë krôje; * Meksyk òstôł pierszim krôjã, jaczi gòscy mésterstwò swiata pò rôz trzecy; * Kanada pò rôz pierszi twòrzy chłopsczi mésterstwò swiata; * Zjednóné Krôje twòrzą mundial pò rôz drëdżi (pò 1994 rokù). Hewò wëniczi welowaniô: {| class="wikitable" style="text-align: center;" !Państwò !Głosë |- | align="left" |[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|tło|22x22px]] [[Kanada]] [[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|tło|22x22px]] [[Meksyk]] [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Krôje Americzi]] |'''134''' |- | align="left" | [[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|tło|22x22px]] [[Marokò]] |65 |} == Fòrmat rozgriwków == Pò rôz pierszi w historie w finałach wëstãpùje 48 reprezentacjów. [[Òbrôzk:FIFA World Cup 2026 Draw Reception (54972845582).jpg|mały|Òficjalnô bala na mésterstwô, Trionda]] Fòrmat òbjimùje: * 12 grëp pò 4 karnów, * Kòżdé karno rozgriwô 3 grëpowé mecze, * awans zwëskiwają: ** dobiwcë grëp, ** karnë z drëdżich placów, ** òsmë nôlepszich reprezentacjów z trzecych placów, * òd pùcharowi fazë òbrzeszëwùje pùcharowi system rozpòczinôjącë sã òd 1/16 finału (Round of 32). == Gardë gòspòdôrzów == Turniér òdbëwô sã na 16 stadionach<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/fifa-unveils-stellar-line-up-of-host-cities-for-2026-world-cup FIFA unveils stellar line-up of host cities for 2026 FIFA World Cup]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. === [[Kanada]] === * Toronto * Vancouver === [[Meksyk]] === * Meksyk * Guadalajara * Monterrey === [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Krôje]] === * Atlanta * Boston * Dallas * Houston * Kansas City * Los Angeles * Miami * [[Nowi Jork]] / East Rutherford * Filadelfia * San Francisco Bay Area (Santa Clara) * Seattle == Grëpòwa faza == Reprezentacje òstôłë pòdzelóné na 12 grëp òznôczonëch lëterama òd A do L. Kòżdé karno rozgriwô trzë zeńdzeniô. === Grëpa A === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa A |1=[[File:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=6 |1g-=0 |1rg=+6 |2=[[File:Flag of South Africa.svg|20px]] Pôłniowô Afrika |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=2 |2g-=3 |2rg=-1 |3=[[File:Flag of South Korea.svg|20px]] Pôłniowô Korea |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=2 |3g-=3 |3rg=-1 |4=[[File:Flag of Czech Republic.svg|20px]] Czeskô |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=2 |4g-=4 |4rg=-2 }} === Grëpa B === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa B |advance=3 |1=[[File:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=6 |1g-=3 |1rg=+3 |2=[[File:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=5 |2g-=4 |2rg=+1 |3=[[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=4 |3g-=5 |3rg=-1 |4=[[File:Flag of Qatar.svg|20px]] Katar |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=2 |4g-=9 |4rg=-7 }} === Grëpa C === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa C |1=[[File:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazylskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=7 |1g-=1 |1rg=+6 |2=[[File:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò |2pkt=7 |2m=3 |2w=2 |2r=1 |2p=0 |2g+=6 |2g-=3 |2rg=+3 |3=[[File:Flag of Scotland.svg|20px]] Szkòckô |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=2 |3g-=5 |3rg=-3 |4=[[File:Flag of Haiti.svg|20px]] Haiti |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=8 |4rg=-6 }} === Grëpa D === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa D |advance=3 |1=[[File:Flag of United States.svg|20px]] USA |1pkt=6 |1m=3 |1w=2 |1r=0 |1p=1 |1g+=8 |1g-=4 |1rg=+4 |2=[[File:Flag of Australia.svg|20px]] Aùstraliô |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=2 |2g-=2 |2rg=0 |3=[[File:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=3 |3g-=4 |3rg=-1 |4=[[File:Flag of Turkey.svg|20px]] Tëreckô |4pkt=3 |4m=3 |4w=1 |4r=0 |4p=2 |4g+=3 |4g-=5 |4rg=-2 }} === Grëpa E === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa E |advance=3 |1=[[File:Flag of Germany.svg|20px]] Niemieckô |1pkt=6 |1m=3 |1w=2 |1r=0 |1p=1 |1g+=10 |1g-=4 |1rg=+6 |2=[[File:Flag of Ivory Coast.svg|20px]] Ùbrzég Słoniowëch Kłów |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=4 |2g-=2 |2rg=+2 |3=[[File:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwador |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=2 |3g-=2 |3rg=0 |4=[[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] Curaçao |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=1 |4g-=9 |4rg=-8 }} === Grëpa F === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa F |advance=3 |1=[[File:Flag of Netherlands.svg|20px]] Niderlandzkô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=10 |1g-=4 |1rg=+6 |2=[[File:Flag of Japan.svg|20px]] Japòńskô |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=7 |2g-=3 |2rg=+4 |3=[[File:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwedzkô |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=7 |3g-=7 |3rg=0 |4=[[File:Flag of Tunisia.svg|20px]] Tunezjô |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=12 |4rg=-10 }} === Grëpa G === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa G |1=[[File:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô |1pkt=5 |1m=3 |1w=1 |1r=2 |1p=0 |1g+=6 |1g-=2 |1rg=+4 |2=[[File:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=5 |2g-=3 |2rg=+2 |3=[[File:Flag of Iran.svg|20px]] Iran |3pkt=3 |3m=3 |3w=0 |3r=3 |3p=0 |3g+=3 |3g-=3 |3rg=0 |4=[[File:Flag of New Zealand.svg|20px]] Nowô Zelandzkô |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=4 |4g-=10 |4rg=-6 }} === Grëpa H === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa H |1=[[File:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=5 |1g-=0 |1rg=+5 |2=[[File:Flag of Cape Verde.svg|20px]] Cabo Verde |2pkt=3 |2m=3 |2w=0 |2r=3 |2p=0 |2g+=2 |2g-=2 |2rg=0 |3=[[File:Flag of Uruguay.svg|20px]] Ùrugwaj |3pkt=2 |3m=3 |3w=0 |3r=2 |3p=1 |3g+=3 |3g-=4 |3rg=-1 |4=[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px]] Saùdijskô Arabiô |4pkt=2 |4m=3 |4w=0 |4r=2 |4p=1 |4g+=1 |4g-=5 |4rg=-4 }} === Grëpa I === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa I |advance=3 |1=[[File:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=10 |1g-=2 |1rg=+8 |2=[[File:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=8 |2g-=7 |2rg=+1 |3=[[File:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=8 |3g-=6 |3rg=+2 |4=[[File:Flag of Iraq.svg|20px]] Irak |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=1 |4g-=12 |4rg=-11 }} === Grëpa J === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa J |advance=3 |1=[[File:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=8 |1g-=1 |1rg=+7 |2=[[File:Flag of Austria.svg|20px]] Aùstriackô |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=7 |2g-=7 |2rg=0 |3=[[File:Flag of Algeria.svg|20px]] Algierskô |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=5 |3g-=7 |3rg=-2 |4=[[File:Flag of Jordan.svg|20px]] Jordańskô |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=3 |4g-=8 |4rg=-5 }} === Grëpa K === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa K |advance=3 |1=[[File:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=4 |1g-=1 |1rg=+3 |2=[[File:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=6 |2g-=1 |2rg=+5 |3=[[File:Flag of Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=4 |3g-=3 |3rg=+1 |4=[[File:Flag of Uzbekistan.svg|20px]] Ùzbekistan |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=11 |4rg=-9 }} === Grëpa L === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa L |advance=3 |1=[[File:Flag of England.svg|20px]] Anielskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=6 |1g-=2 |1rg=+4 |2=[[File:Flag of Croatia.svg|20px]] Chòrwackô |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=5 |2g-=5 |2rg=0 |3=[[File:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=2 |3g-=2 |3rg=0 |4=[[File:Flag of Panama.svg|20px]] Panama |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=0 |4g-=4 |4rg=-4 }} === Ranking karnów z trzecëch placów === {| class="wikitable" style="width:100%; table-layout:fixed; text-align:center; font-family:system-ui, Arial;" <tr style="background:#f8f9fa;"> <th style="width:6%;">M.</th> <th style="width:40%;">Reprezentacjô</th> <th style="width:15%;">Grëpa</th> <th style="width:9%;">Pkt</th> <th style="width:6%;">M</th> <th style="width:6%;">W</th> <th style="width:6%;">R</th> <th style="width:6%;">P</th> <th style="width:6%;">+</th> <th style="width:6%;">–</th> <th style="width:6%;">±</th> </tr> |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | K | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | +1 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwador | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | E | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 0 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwedzkô | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | F | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 7 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 7 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 0 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | B | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 5 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | −1 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 5 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | D | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | −1 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 6 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | L | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 0 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 7 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Algeria.svg|20px]] Algierskô | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | J | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 5 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 7 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | −2 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 8 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | I | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 0 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 8 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 6 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | +2 |- | 9 | style="text-align:left;" | [[File:Flag of Iran.svg|20px]] Iran | G | 3 || 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 |- | 10 | style="text-align:left;" | [[File:Flag of South Korea.svg|20px]] Pôłniowô Korea | A | 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || −1 |- | 11 | style="text-align:left;" | [[File:Flag of Scotland.svg|20px]] Szkòckô | C | 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 5 || −3 |- | 12 | style="text-align:left;" | [[File:Flag of Uruguay.svg|20px]] Ùrugwaj | H | 2 || 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || −1 |} == Pùcharowô faza == === Drôbka === {{Turniérowô drôbka | boldwinner=y | RD1= 1/16 finału | RD2= 1/8 finału | RD1-text01=29 czerwińca – [[Gillette Stadium|Foxborough]] | RD1-team01=[[File:Flag of Germany.svg|20px]] Niemieckô | RD1-score01=1 (3) | RD1-team02=[[File:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj | RD1-score02=1 (4) | RD1-text03=28 czerwińca – [[SoFi Stadium|Inglewood]] | RD1-team03=[[File:Flag of France.svg|20px]] Francëskô | RD1-score03=3 | RD1-team04=[[File:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwedzkô | RD1-score04=0 | RD1-text05=3 lëpińca – [[BMO Field|Toronto]] | RD1-team05=[[File:Flag of South Africa.svg|20px]] Pôłniowô Afrika | RD1-team06=[[File:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada | RD1-score05=0 | RD1-score06=1 | RD1-text07=2 lëpińca – [[Levi’s Stadium|Santa Clara]] | RD1-team07=[[File:Flag of Netherlands.svg|20px]] Niderlandzkô | RD1-team08=[[File:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò | RD1-score07=1 (2) | RD1-score08=1 (3) | RD1-text09=29 czerwińca – [[NRG Stadium|Houston]] | RD1-team09=[[File:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô | RD1-team10=[[File:Flag of Croatia.svg|20px]] Chòrwackô | RD1-score09=2 | RD1-score10=1 | RD1-text11=1 lëpińca – [[Estadio Azteca|Meksyk]] | RD1-team11=[[File:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô | RD1-team12=[[File:Flag of Austria.svg|20px]] Aùstriackô | RD1-score11=3 | RD1-score12=0 | RD1-text13=4 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] | RD1-team13=[[File:Flag of United States.svg|20px]] USA | RD1-team14=[[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina | RD1-score13=2 | RD1-score14=0 | RD1-text15=3 lëpińca – [[BC Place Stadium|Vancouver]] | RD1-team15=[[File:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô | RD1-team16=[[File:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal | RD1-score15=3 | RD1-score16=2 | RD1-text17= | RD1-team17=[[File:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazylskô | RD1-team18=[[File:Flag of Japan.svg|20px]] Japòńskô | RD1-score17=2 | RD1-score18=1 | RD1-text19= | RD1-team19=[[File:Flag of Ivory Coast.svg|20px]] Ùbrzég Słoniowëch Kłów | RD1-team20=[[File:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô | RD1-score19=1 | RD1-score20=2 | RD1-text21= | RD1-team21=[[File:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk | RD1-team22=[[File:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwador | RD1-score21=2 | RD1-score22=0 | RD1-text23= | RD1-team23=[[File:Flag of England.svg|20px]] Anielskô | RD1-team24=[[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK | RD1-score23=2 | RD1-score24=1 | RD1-text25= | RD1-team25=[[File:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô | RD1-team26=[[File:Flag of Cape Verde.svg|20px]] Cabo Verde | RD1-score25=3 | RD1-score26=2 | RD1-text27= | RD1-team27=[[File:Flag of Australia.svg|20px]] Aùstraliô | RD1-team28=[[File:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt | RD1-score27=1 (2) | RD1-score28=1 (4) | RD1-text29= | RD1-team29=[[File:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô | RD1-team30=[[File:Flag of Algeria.svg|20px]] Algierskô | RD1-score29=2 | RD1-score30=0 | RD1-text31= | RD1-team31=[[File:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô | RD1-team32=[[File:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana | RD1-score31=1 | RD1-score32=0 | RD2-text01=4 lëpińca – [[Lincoln Financial Field|Filadelfia]] | RD2-team01=[[File:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj | RD2-team02=[[File:Flag of France.svg|20px]] Francëskô | RD2-score01=0 | RD2-score02=1 | RD2-text02=4 lëpińca – [[NRG Stadium|Houston]] | RD2-team03=[[File:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada | RD2-team04=[[File:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò | RD2-score03=0 | RD2-score04=3 | RD2-text03=6 lëpińca – [[AT&T Stadium|Arlington]] | RD2-team05=[[File:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô | RD2-team06=[[File:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô | RD2-score05=0 | RD2-score06=1 | RD2-text04=7 lëpińca – [[CenturyLink Field|Seattle]] | RD2-team07=[[File:Flag of USA.svg|20px]] USA | RD2-team08=[[File:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô | RD2-score07= | RD2-score08= | RD2-text05=5 lëpińca – [[MetLife Stadium|East Rutherford]] | RD2-team09=[[File:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazylskô | RD2-team10=[[File:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô | RD2-score09=1 | RD2-score10=2 | RD2-text06=6 lëpińca – [[Estadio Azteca|Meksyk]] | RD2-team11=[[File:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk | RD2-team12=[[File:Flag of England.svg|20px]] Anielskô | RD2-score11=2 | RD2-score12=3 | RD2-text07=7 lëpińca – [[Mercedes-Benz Stadium|Atlanta]] | RD2-team13=[[File:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô | RD2-team14=[[File:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt | RD2-score13= | RD2-score14= | RD2-text08=7 lëpińca – [[BC Place Stadium|Vancouver]] | RD2-team15=[[File:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô | RD2-team16=[[File:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô | RD2-score15= | RD2-score16= | RD3-text01=9 lëpińca – [[Gillette Stadium|Foxborough]] | RD3-team01=[[File:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò | RD3-team02=[[File:Flag of France.svg|20px]] Francëskô | RD3-score01= | RD3-score02= | RD3-text02=10 lëpińca – [[SoFi Stadium|Inglewood]] | RD3-team03=[[File:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô | RD3-team04=Dobiwca meczu 94 | RD3-score03= | RD3-score04= | RD3-text03=11 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] | RD3-team05=[[File:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô | RD3-team06=[[File:Flag of England.svg|20px]] Anielskô | RD3-score05= | RD3-score06= | RD3-text04=12 lëpińca – [[Arrowhead Stadium|Kansas City]] | RD3-team07=Dobiwca meczu 95 | RD3-team08=Dobiwca meczu 96 | RD3-score07= | RD3-score08= | RD4-text01=14 lëpińca – [[AT&T Stadium|Arlington]] | RD4-team01=Dobiwca meczu 97 | RD4-team02=Dobiwca meczu 98 | RD4-score01= | RD4-score02= | RD4-text02=15 lëpińca – [[Mercedes-Benz Stadium|Atlanta]] | RD4-team03=Dobiwca meczu 99 | RD4-team04=Dobiwca meczu 100 | RD4-score03= | RD4-score04= | RD5-text01=19 lëpińca – [[MetLife Stadium|East Rutherford]] | RD5-team01=Dobiwca meczu 101 | RD5-team02=Dobiwca meczu 102 | RD5-score01= | RD5-score02= | RD5b-text01=18 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] | RD5b-team01=Przerżnóny meczu 101 | RD5b-team02=Przerżnóny meczu 102 | RD5b-score01= | RD5b-score02= }} === 1/16 finału === {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 73 | data = 28 czerwińca 2026, 21:00 | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Pôłniowô Afrika | fana1 = RSA | wënik1 = 0 | druzyna2 = Kanada | fana2 = Canada | wënik2 = 1 | gòle2 = Eustáquio 90+2 | òbzérôczë = 69 237 | sãdza = João Pinheiro }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 74 | data = 29 czerwińca 2026, 19:00 | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Brazylskô | fana1 = Brazil | wënik1 = 2 | druzyna2 = Japòńskô | fana2 = Japan | wënik2 = 1 | gòle1 = Casemiro 56’, Martinelli 90+5 | gòle2 = Sano 29’ | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Maurizio Mariani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 75 | data = 29 czerwińca 2026, 22:30 | stadión = Gillette Stadium, Boston | druzyna1 = Niemieckô | fana1 = Germany | wënik1 = 1 | druzyna2 = Paragwaj | fana2 = Paraguay | wënik2 = 1 | karné = 3-4 | gòle1 = Havertz 54’ | gòle2 = Enciso 42’ | òbzérôczë = 63 945 | sãdza = Jalal Jayed }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 76 | data = 30 czerwińca 2026, 03:00 | stadión = Estadio BBVA, Monterrey | druzyna1 = Niderlandzkô | fana1 = Netherlands | wënik1 = 1 | gòle1 = Gakpo 72’ | druzyna2 = Marokò | fana2 = Morocco | wënik2 = 1 | karné = 2-3 | gòle2 = Diop 90+1 | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Wilton Sampaio }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 77 | data = 30 czerwińca 2026, 19:00 | stadión = AT&T Stadium, Arlington | druzyna1 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów | fana1 = Ivory Coast | wënik1 = 1 | gòle1 = Diallo 74’ | druzyna2 = Norweskô | fana2 = Norway | wënik2 = 2 | gòle2 = Nusa 39’, Haaland 86’ | òbzérôczë = 69 665 | sãdza = Jesús Valenzuela }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 78 | data = 30 czerwińca 2026, 23:00 | stadión = MetLife Stadium, East Rutherford | druzyna1 = Francëskô | fana1 = France | wënik1 = 3 | druzyna2 = Szwedzkô | fana2 = Sweden | wënik2 = 0 | gòle1 = Mbappé 45’, 74’; Barcola 53’ | òbzérôczë = 80 663 | sãdza = Danny Makkelie }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 79 | data = 1 lëpińca 2026, 03:00 | stadión = Estadio Azteca, Meksyk | druzyna1 = Meksyk | fana1 = Mexico | wënik1 = 2 | druzyna2 = Ekwador | fana2 = Ecuador | wënik2 = 0 | gòle1 = Quiñones 22’, Jiménez 31’ | òbzérôczë = 80 824 | sãdza = Slavko Vinčić }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 80 | data = 1 lëpińca 2026, 18:00 | stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta | druzyna1 = Anielskô | fana1 = England | wënik1 = 2 | druzyna2 = Demòkraticznô Repùblika Kònga | fana2 = Democratic Republic of the Congo | wënik2 = 1 | gòle1 = Kane 75’, 86’ | gòle2 = Cipenga 7’ | òbzérôczë = 68 239 | sãdza = Adham Makhadmeh }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 81 | data = 1 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = Lumen Field, Seattle | druzyna1 = Belgiô | fana1 = Belgium | wënik1 = 3 | gòle1 = Lukaku 86’; Tielemans 89’, 120+5' | druzyna2 = Senegal | fana2 = Senegal | wënik2 = 2 | gòle2 = Diarra 24’, Sarr 51’ | òbzérôczë = 66 925 | sãdza = Said Martínez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 82 | data = 2 lëpińca 2026, 02:00 | stadión = Levi’s Stadium, Santa Clara | druzyna1 = USA | fana1 = USA | wënik1 = 2 | gòle1 = Balogun 78’, Tillman 82' | druzyna2 = Bòsniô a Hercegòwina | fana2 = Bosnia and Herzegovina | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 68 827 | sãdza = Raphael Claus }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 83 | data = 2 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Szpańskô | fana1 = Spain | wënik1 = 3 | gòle1 = Oyarzabal 36', 89'; Porro 66' | druzyna2 = Aùstriackô | fana2 = Austria | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 70 492 | sãdza = Glenn Nyberg }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 84 | data = 2 lëpińca 2026, 18:00 | stadión = GEHA Field at Arrowhead Stadium, Kansas City | druzyna1 = Pòrtugalskô | fana1 = Portugal | wënik1 = 2 | gòle1 = Cristiano Ronaldo 68' (k.), Gonçalo Ramos 90+4' | druzyna2 = Chòrwackô | fana2 = Croatia | wënik2 = 1 | gòle2 = Perišić 41' | òbzérôczë = 43 036 | sãdza = Espen Eskas }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 85 | data = 3 lëpińca 2026, 02:00 | stadión = BC Place, Vancouver | druzyna1 = Szwajcarskô | fana1 = Switzerland | wënik1 = 2 | gòle1 = Embolo 10'; Ndoye 46' | druzyna2 = Algerskô | fana2 = Algeria | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 52 497 | sãdza = Yael Falcon Perez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 86 | data = 3 lëpińca 2026, 20:00 | stadión = AT&T Stadium, Arlington | druzyna1 = Aùstraliô | fana1 = Australia | wënik1 = 1 | druzyna2 = Egipt | fana2 = Egypt | wënik2 = 1 | karné = 2-4 | gòle1 = Hany 55' | gòle2 = Ashour 13' | òbzérôczë = 70 244 | sãdza = Gustavo Tejera }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 87 | data = 3 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens | druzyna1 = Argentińskô | fana1 = Argentina | wënik1 = 3 | gòle1 = Messi 29'; Lautaro Martínez 92'; Diney 111' | druzyna2 = Cabo Verde | fana2 = Cape Verde | wënik2 = 2 | gòle2 = D. Duarte 59'; Lopes Cabral 103' | òbzérôczë = 64 478 | sãdza = Drew Fischer }} <br> ------- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 88 | data = 4 lëpińca 2026, 02:30 | stadión = GEHA Field at Arrowhead Stadium, Kansas City | druzyna1 = Kòlumbiô | fana1 = Colombia | wënik1 = 1 | gòle1 = J. Arias 14' | druzyna2 = Ghana | fana2 = Ghana | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 69 045 | sãdza = Clément Turpin }} === 1/8 finału === {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 89 | data = 4 lëpińca 2026, 13:00 | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Kanada | fana1 = Canada | wënik1 = 0 | druzyna2 = Marokò | fana2 = Morocco | wënik2 = 3 | gòle2 = Ounahi 50’, 82’; Rahimi 90+8’ | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 90 | data = 4 lëpińca 2026, 21:00 | stadión = MetLife Stadium, East Rutherford | druzyna1 = Paragwaj | fana1 = Paraguay | wënik1 = 0 | druzyna2 = Francëskô | fana2 = France | wënik2 = 1 | gòle2 = Mbappé 70' (k.) | òbzérôczë = 68 324 | sãdza = Ilgiz Tantashev }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 91 | data = 5 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Brazylskô | fana1 = Brazil | wënik1 = 1 | gòle1 = Neymar 90+10' | druzyna2 = Norweskô | fana2 = Norway | wënik2 = 2 | gòle2 = Haaland 79', 90' | òbzérôczë = 80 663 | sãdza = Ismail Elfath }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 92 | data = 6 lëpińca 2026, 02:00 | stadión = Estadio Azteca, Meksyk | druzyna1 = Meksyk | fana1 = Mexico | wënik1 = 2 | gòle1 = Quiñones 42'; Jiménez 69' | druzyna2 = Anielskô | fana2 = England | wënik2 = 3 | gòle2 = Bellingham 36', 38'; Kane 60' | òbzérôczë = | sãdza = }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 93 | data = 6 lëpińca 2026, 20:00 | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Pòrtugalskô | fana1 = Portugal | wënik1 = 0 | druzyna2 = Szpańskô | fana2 = Spain | wënik2 = 1 | gòle2 = Merino 90+1' | òbzérôczë = 70 649 | sãdza = Anthony Taylor }} <br> '''Bôczënk:''' jinfòrmacje zrzeszoné z pòstãpnyma zeńdzeniama mdą aktualizowóné przez całi czas. == Finał == Finał òdbëwa sã [[19 lëpińca]] 2026 rokù na stadionie ''MetLife Stadium'' w East Rutherford (aglomeracjô [[Nowi Jork|Nowégò Jorkù]]). == Òbaczë téż == {{#categorytree:Nożnô bala|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nożnô bala]] 03qxw4u5tojw5i1rstemuf2sw2q9e7c 204705 204704 2026-07-06T23:37:29Z HaxelKaszëba 17492 ùprawkô 204705 wikitext text/x-wiki {{Spòrtowi Turniér infobox|gòspòdôrzë=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|tło|22x22px]] [[Kanada]] [[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|tło|22x22px]] [[Meksyk]] [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Krôje Americzi]]|data=11 czerwińca 2026|pòzwa=Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2026<br>FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football de 2026<br>Copa Mundial de Fútbol 2026|òbrôzk=2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg|reprezentacje=48|stadiónë=16|mecze=93|gòle= 270|ùszłô=[[Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2022|2022]]|aktualné=2026]}} '''XXIII Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2026''' – 23. edicjô mésterstwô swiata twòrzoné przez [[FIFA]]. Turniér òdbëwô sã òd [[11 czerwińca]] do [[19 lëpińca]] 2026 rokù na stadionach w [[Kanada|Kanadze]], [[Meksyk|Meksykù]] a [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krôjach]]<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026 Official Website]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. Je to pierszi mùndial twòrzony wespólnie przez trzë krôje òrôz pierszi w historie z dzélã 48 nôrodnëch reprezentacjów. Nowi fòrmat turniéru òbjimùje 12 grëp pò szterëch karnów, z jaczich do pùcharowi fazë awansëje dwie nôlepszé reprezentacje z kòżdi grëpë òrôz òsmë nôlepszich karnów z trzecëch placów. Òznôczô to rozegranié rekordowi lëczbë 104 zeńdzeniów<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/fifa-council-approves-international-match-calendar-new-format FIFA Council approves international match calendar and 104-match World Cup format]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. == Welënk gòspòdôrzów == [[Òbrôzk:2026 world cup.svg|mały|Wëniczi w òsoblëwëch krôjach]] 13 czerwińca 2018 rokù òb czas Kòngresu FIFA w Mòskwie dobéła wespólna kandidatura Kanadë, Meksykù a Zjednónëch Krôjów, przedobiwôjącë bédënk [[Marokò|Maroka]]<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/united-2026-bid-wins-hosts-fifa-world-cup United 2026 bid voted hosts of the 2026 FIFA World Cup]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. Turniér je historiczny z czilu pòwodów: * pierszi mundial twòrzony przez trzë krôje; * Meksyk òstôł pierszim krôjã, jaczi gòscy mésterstwò swiata pò rôz trzecy; * Kanada pò rôz pierszi twòrzy chłopsczi mésterstwò swiata; * Zjednóné Krôje twòrzą mundial pò rôz drëdżi (pò 1994 rokù). Hewò wëniczi welowaniô: {| class="wikitable" style="text-align: center;" !Państwò !Głosë |- | align="left" |[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|tło|22x22px]] [[Kanada]] [[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|tło|22x22px]] [[Meksyk]] [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Krôje Americzi]] |'''134''' |- | align="left" | [[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|tło|22x22px]] [[Marokò]] |65 |} == Fòrmat rozgriwków == Pò rôz pierszi w historie w finałach wëstãpùje 48 reprezentacjów. [[Òbrôzk:FIFA World Cup 2026 Draw Reception (54972845582).jpg|mały|Òficjalnô bala na mésterstwô, Trionda]] Fòrmat òbjimùje: * 12 grëp pò 4 karnów, * Kòżdé karno rozgriwô 3 grëpowé mecze, * awans zwëskiwają: ** dobiwcë grëp, ** karnë z drëdżich placów, ** òsmë nôlepszich reprezentacjów z trzecych placów, * òd pùcharowi fazë òbrzeszëwùje pùcharowi system rozpòczinôjącë sã òd 1/16 finału (Round of 32). == Gardë gòspòdôrzów == Turniér òdbëwô sã na 16 stadionach<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/fifa-unveils-stellar-line-up-of-host-cities-for-2026-world-cup FIFA unveils stellar line-up of host cities for 2026 FIFA World Cup]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. === [[Kanada]] === * Toronto * Vancouver === [[Meksyk]] === * Meksyk * Guadalajara * Monterrey === [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Krôje]] === * Atlanta * Boston * Dallas * Houston * Kansas City * Los Angeles * Miami * [[Nowi Jork]] / East Rutherford * Filadelfia * San Francisco Bay Area (Santa Clara) * Seattle == Grëpòwa faza == Reprezentacje òstôłë pòdzelóné na 12 grëp òznôczonëch lëterama òd A do L. Kòżdé karno rozgriwô trzë zeńdzeniô. === Grëpa A === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa A |1=[[File:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=6 |1g-=0 |1rg=+6 |2=[[File:Flag of South Africa.svg|20px]] Pôłniowô Afrika |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=2 |2g-=3 |2rg=-1 |3=[[File:Flag of South Korea.svg|20px]] Pôłniowô Korea |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=2 |3g-=3 |3rg=-1 |4=[[File:Flag of Czech Republic.svg|20px]] Czeskô |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=2 |4g-=4 |4rg=-2 }} === Grëpa B === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa B |advance=3 |1=[[File:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=6 |1g-=3 |1rg=+3 |2=[[File:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=5 |2g-=4 |2rg=+1 |3=[[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=4 |3g-=5 |3rg=-1 |4=[[File:Flag of Qatar.svg|20px]] Katar |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=2 |4g-=9 |4rg=-7 }} === Grëpa C === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa C |1=[[File:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazylskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=7 |1g-=1 |1rg=+6 |2=[[File:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò |2pkt=7 |2m=3 |2w=2 |2r=1 |2p=0 |2g+=6 |2g-=3 |2rg=+3 |3=[[File:Flag of Scotland.svg|20px]] Szkòckô |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=2 |3g-=5 |3rg=-3 |4=[[File:Flag of Haiti.svg|20px]] Haiti |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=8 |4rg=-6 }} === Grëpa D === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa D |advance=3 |1=[[File:Flag of United States.svg|20px]] USA |1pkt=6 |1m=3 |1w=2 |1r=0 |1p=1 |1g+=8 |1g-=4 |1rg=+4 |2=[[File:Flag of Australia.svg|20px]] Aùstraliô |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=2 |2g-=2 |2rg=0 |3=[[File:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=3 |3g-=4 |3rg=-1 |4=[[File:Flag of Turkey.svg|20px]] Tëreckô |4pkt=3 |4m=3 |4w=1 |4r=0 |4p=2 |4g+=3 |4g-=5 |4rg=-2 }} === Grëpa E === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa E |advance=3 |1=[[File:Flag of Germany.svg|20px]] Niemieckô |1pkt=6 |1m=3 |1w=2 |1r=0 |1p=1 |1g+=10 |1g-=4 |1rg=+6 |2=[[File:Flag of Ivory Coast.svg|20px]] Ùbrzég Słoniowëch Kłów |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=4 |2g-=2 |2rg=+2 |3=[[File:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwador |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=2 |3g-=2 |3rg=0 |4=[[File:Flag of Curaçao.svg|20px]] Curaçao |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=1 |4g-=9 |4rg=-8 }} === Grëpa F === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa F |advance=3 |1=[[File:Flag of Netherlands.svg|20px]] Niderlandzkô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=10 |1g-=4 |1rg=+6 |2=[[File:Flag of Japan.svg|20px]] Japòńskô |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=7 |2g-=3 |2rg=+4 |3=[[File:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwedzkô |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=7 |3g-=7 |3rg=0 |4=[[File:Flag of Tunisia.svg|20px]] Tunezjô |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=12 |4rg=-10 }} === Grëpa G === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa G |1=[[File:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô |1pkt=5 |1m=3 |1w=1 |1r=2 |1p=0 |1g+=6 |1g-=2 |1rg=+4 |2=[[File:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=5 |2g-=3 |2rg=+2 |3=[[File:Flag of Iran.svg|20px]] Iran |3pkt=3 |3m=3 |3w=0 |3r=3 |3p=0 |3g+=3 |3g-=3 |3rg=0 |4=[[File:Flag of New Zealand.svg|20px]] Nowô Zelandzkô |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=4 |4g-=10 |4rg=-6 }} === Grëpa H === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa H |1=[[File:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=5 |1g-=0 |1rg=+5 |2=[[File:Flag of Cape Verde.svg|20px]] Cabo Verde |2pkt=3 |2m=3 |2w=0 |2r=3 |2p=0 |2g+=2 |2g-=2 |2rg=0 |3=[[File:Flag of Uruguay.svg|20px]] Ùrugwaj |3pkt=2 |3m=3 |3w=0 |3r=2 |3p=1 |3g+=3 |3g-=4 |3rg=-1 |4=[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|20px]] Saùdijskô Arabiô |4pkt=2 |4m=3 |4w=0 |4r=2 |4p=1 |4g+=1 |4g-=5 |4rg=-4 }} === Grëpa I === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa I |advance=3 |1=[[File:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=10 |1g-=2 |1rg=+8 |2=[[File:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=8 |2g-=7 |2rg=+1 |3=[[File:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=8 |3g-=6 |3rg=+2 |4=[[File:Flag of Iraq.svg|20px]] Irak |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=1 |4g-=12 |4rg=-11 }} === Grëpa J === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa J |advance=3 |1=[[File:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=8 |1g-=1 |1rg=+7 |2=[[File:Flag of Austria.svg|20px]] Aùstriackô |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=7 |2g-=7 |2rg=0 |3=[[File:Flag of Algeria.svg|20px]] Algierskô |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=5 |3g-=7 |3rg=-2 |4=[[File:Flag of Jordan.svg|20px]] Jordańskô |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=3 |4g-=8 |4rg=-5 }} === Grëpa K === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa K |advance=3 |1=[[File:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=4 |1g-=1 |1rg=+3 |2=[[File:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=6 |2g-=1 |2rg=+5 |3=[[File:Flag of Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=4 |3g-=3 |3rg=+1 |4=[[File:Flag of Uzbekistan.svg|20px]] Ùzbekistan |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=11 |4rg=-9 }} === Grëpa L === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa L |advance=3 |1=[[File:Flag of England.svg|20px]] Anielskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=6 |1g-=2 |1rg=+4 |2=[[File:Flag of Croatia.svg|20px]] Chòrwackô |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=5 |2g-=5 |2rg=0 |3=[[File:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=2 |3g-=2 |3rg=0 |4=[[File:Flag of Panama.svg|20px]] Panama |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=0 |4g-=4 |4rg=-4 }} === Ranking karnów z trzecëch placów === {| class="wikitable" style="width:100%; table-layout:fixed; text-align:center; font-family:system-ui, Arial;" <tr style="background:#f8f9fa;"> <th style="width:6%;">M.</th> <th style="width:40%;">Reprezentacjô</th> <th style="width:15%;">Grëpa</th> <th style="width:9%;">Pkt</th> <th style="width:6%;">M</th> <th style="width:6%;">W</th> <th style="width:6%;">R</th> <th style="width:6%;">P</th> <th style="width:6%;">+</th> <th style="width:6%;">–</th> <th style="width:6%;">±</th> </tr> |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | K | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | +1 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwador | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | E | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 0 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwedzkô | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | F | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 7 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 7 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 0 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | B | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 5 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | −1 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 5 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | D | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | −1 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 6 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | L | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 0 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 7 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Algeria.svg|20px]] Algierskô | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | J | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 4 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 5 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 7 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | −2 |- | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 8 | style="background:#dff6df; font-weight:bold; text-align:left;" | [[File:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | I | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 3 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 1 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 0 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 2 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 8 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | 6 | style="background:#dff6df; font-weight:bold;" | +2 |- | 9 | style="text-align:left;" | [[File:Flag of Iran.svg|20px]] Iran | G | 3 || 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 |- | 10 | style="text-align:left;" | [[File:Flag of South Korea.svg|20px]] Pôłniowô Korea | A | 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || −1 |- | 11 | style="text-align:left;" | [[File:Flag of Scotland.svg|20px]] Szkòckô | C | 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 5 || −3 |- | 12 | style="text-align:left;" | [[File:Flag of Uruguay.svg|20px]] Ùrugwaj | H | 2 || 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || −1 |} == Pùcharowô faza == === Drôbka === {{Turniérowô drôbka | boldwinner=y | RD1= 1/16 finału | RD2= 1/8 finału | RD1-text01=29 czerwińca – [[Gillette Stadium|Foxborough]] | RD1-team01=[[File:Flag of Germany.svg|20px]] Niemieckô | RD1-score01=1 (3) | RD1-team02=[[File:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj | RD1-score02=1 (4) | RD1-text03=28 czerwińca – [[SoFi Stadium|Inglewood]] | RD1-team03=[[File:Flag of France.svg|20px]] Francëskô | RD1-score03=3 | RD1-team04=[[File:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwedzkô | RD1-score04=0 | RD1-text05=3 lëpińca – [[BMO Field|Toronto]] | RD1-team05=[[File:Flag of South Africa.svg|20px]] Pôłniowô Afrika | RD1-team06=[[File:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada | RD1-score05=0 | RD1-score06=1 | RD1-text07=2 lëpińca – [[Levi’s Stadium|Santa Clara]] | RD1-team07=[[File:Flag of Netherlands.svg|20px]] Niderlandzkô | RD1-team08=[[File:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò | RD1-score07=1 (2) | RD1-score08=1 (3) | RD1-text09=29 czerwińca – [[NRG Stadium|Houston]] | RD1-team09=[[File:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô | RD1-team10=[[File:Flag of Croatia.svg|20px]] Chòrwackô | RD1-score09=2 | RD1-score10=1 | RD1-text11=1 lëpińca – [[Estadio Azteca|Meksyk]] | RD1-team11=[[File:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô | RD1-team12=[[File:Flag of Austria.svg|20px]] Aùstriackô | RD1-score11=3 | RD1-score12=0 | RD1-text13=4 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] | RD1-team13=[[File:Flag of United States.svg|20px]] USA | RD1-team14=[[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina | RD1-score13=2 | RD1-score14=0 | RD1-text15=3 lëpińca – [[BC Place Stadium|Vancouver]] | RD1-team15=[[File:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô | RD1-team16=[[File:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal | RD1-score15=3 | RD1-score16=2 | RD1-text17= | RD1-team17=[[File:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazylskô | RD1-team18=[[File:Flag of Japan.svg|20px]] Japòńskô | RD1-score17=2 | RD1-score18=1 | RD1-text19= | RD1-team19=[[File:Flag of Ivory Coast.svg|20px]] Ùbrzég Słoniowëch Kłów | RD1-team20=[[File:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô | RD1-score19=1 | RD1-score20=2 | RD1-text21= | RD1-team21=[[File:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk | RD1-team22=[[File:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwador | RD1-score21=2 | RD1-score22=0 | RD1-text23= | RD1-team23=[[File:Flag of England.svg|20px]] Anielskô | RD1-team24=[[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK | RD1-score23=2 | RD1-score24=1 | RD1-text25= | RD1-team25=[[File:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô | RD1-team26=[[File:Flag of Cape Verde.svg|20px]] Cabo Verde | RD1-score25=3 | RD1-score26=2 | RD1-text27= | RD1-team27=[[File:Flag of Australia.svg|20px]] Aùstraliô | RD1-team28=[[File:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt | RD1-score27=1 (2) | RD1-score28=1 (4) | RD1-text29= | RD1-team29=[[File:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô | RD1-team30=[[File:Flag of Algeria.svg|20px]] Algierskô | RD1-score29=2 | RD1-score30=0 | RD1-text31= | RD1-team31=[[File:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô | RD1-team32=[[File:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana | RD1-score31=1 | RD1-score32=0 | RD2-text01=4 lëpińca – [[Lincoln Financial Field|Filadelfia]] | RD2-team01=[[File:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj | RD2-team02=[[File:Flag of France.svg|20px]] Francëskô | RD2-score01=0 | RD2-score02=1 | RD2-text02=4 lëpińca – [[NRG Stadium|Houston]] | RD2-team03=[[File:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada | RD2-team04=[[File:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò | RD2-score03=0 | RD2-score04=3 | RD2-text03=6 lëpińca – [[AT&T Stadium|Arlington]] | RD2-team05=[[File:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô | RD2-team06=[[File:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô | RD2-score05=0 | RD2-score06=1 | RD2-text04=7 lëpińca – [[CenturyLink Field|Seattle]] | RD2-team07=[[File:Flag of USA.svg|20px]] USA | RD2-team08=[[File:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô | RD2-score07= | RD2-score08= | RD2-text05=5 lëpińca – [[MetLife Stadium|East Rutherford]] | RD2-team09=[[File:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazylskô | RD2-team10=[[File:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô | RD2-score09=1 | RD2-score10=2 | RD2-text06=6 lëpińca – [[Estadio Azteca|Meksyk]] | RD2-team11=[[File:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk | RD2-team12=[[File:Flag of England.svg|20px]] Anielskô | RD2-score11=2 | RD2-score12=3 | RD2-text07=7 lëpińca – [[Mercedes-Benz Stadium|Atlanta]] | RD2-team13=[[File:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô | RD2-team14=[[File:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt | RD2-score13= | RD2-score14= | RD2-text08=7 lëpińca – [[BC Place Stadium|Vancouver]] | RD2-team15=[[File:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô | RD2-team16=[[File:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô | RD2-score15= | RD2-score16= | RD3-text01=9 lëpińca – [[Gillette Stadium|Foxborough]] | RD3-team01=[[File:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò | RD3-team02=[[File:Flag of France.svg|20px]] Francëskô | RD3-score01= | RD3-score02= | RD3-text02=10 lëpińca – [[SoFi Stadium|Inglewood]] | RD3-team03=[[File:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô | RD3-team04=Dobiwca meczu 94 | RD3-score03= | RD3-score04= | RD3-text03=11 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] | RD3-team05=[[File:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô | RD3-team06=[[File:Flag of England.svg|20px]] Anielskô | RD3-score05= | RD3-score06= | RD3-text04=12 lëpińca – [[Arrowhead Stadium|Kansas City]] | RD3-team07=Dobiwca meczu 95 | RD3-team08=Dobiwca meczu 96 | RD3-score07= | RD3-score08= | RD4-text01=14 lëpińca – [[AT&T Stadium|Arlington]] | RD4-team01=Dobiwca meczu 97 | RD4-team02=Dobiwca meczu 98 | RD4-score01= | RD4-score02= | RD4-text02=15 lëpińca – [[Mercedes-Benz Stadium|Atlanta]] | RD4-team03=Dobiwca meczu 99 | RD4-team04=Dobiwca meczu 100 | RD4-score03= | RD4-score04= | RD5-text01=19 lëpińca – [[MetLife Stadium|East Rutherford]] | RD5-team01=Dobiwca meczu 101 | RD5-team02=Dobiwca meczu 102 | RD5-score01= | RD5-score02= | RD5b-text01=18 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] | RD5b-team01=Przerżnóny meczu 101 | RD5b-team02=Przerżnóny meczu 102 | RD5b-score01= | RD5b-score02= }} === 1/16 finału === {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 73 | data = 28 czerwińca 2026, 21:00 | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Pôłniowô Afrika | fana1 = RSA | wënik1 = 0 | druzyna2 = Kanada | fana2 = Canada | wënik2 = 1 | gòle2 = Eustáquio 90+2 | òbzérôczë = 69 237 | sãdza = João Pinheiro }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 74 | data = 29 czerwińca 2026, 19:00 | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Brazylskô | fana1 = Brazil | wënik1 = 2 | druzyna2 = Japòńskô | fana2 = Japan | wënik2 = 1 | gòle1 = Casemiro 56’, Martinelli 90+5 | gòle2 = Sano 29’ | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Maurizio Mariani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 75 | data = 29 czerwińca 2026, 22:30 | stadión = Gillette Stadium, Boston | druzyna1 = Niemieckô | fana1 = Germany | wënik1 = 1 | druzyna2 = Paragwaj | fana2 = Paraguay | wënik2 = 1 | karné = 3-4 | gòle1 = Havertz 54’ | gòle2 = Enciso 42’ | òbzérôczë = 63 945 | sãdza = Jalal Jayed }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 76 | data = 30 czerwińca 2026, 03:00 | stadión = Estadio BBVA, Monterrey | druzyna1 = Niderlandzkô | fana1 = Netherlands | wënik1 = 1 | gòle1 = Gakpo 72’ | druzyna2 = Marokò | fana2 = Morocco | wënik2 = 1 | karné = 2-3 | gòle2 = Diop 90+1 | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Wilton Sampaio }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 77 | data = 30 czerwińca 2026, 19:00 | stadión = AT&T Stadium, Arlington | druzyna1 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów | fana1 = Ivory Coast | wënik1 = 1 | gòle1 = Diallo 74’ | druzyna2 = Norweskô | fana2 = Norway | wënik2 = 2 | gòle2 = Nusa 39’, Haaland 86’ | òbzérôczë = 69 665 | sãdza = Jesús Valenzuela }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 78 | data = 30 czerwińca 2026, 23:00 | stadión = MetLife Stadium, East Rutherford | druzyna1 = Francëskô | fana1 = France | wënik1 = 3 | druzyna2 = Szwedzkô | fana2 = Sweden | wënik2 = 0 | gòle1 = Mbappé 45’, 74’; Barcola 53’ | òbzérôczë = 80 663 | sãdza = Danny Makkelie }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 79 | data = 1 lëpińca 2026, 03:00 | stadión = Estadio Azteca, Meksyk | druzyna1 = Meksyk | fana1 = Mexico | wënik1 = 2 | druzyna2 = Ekwador | fana2 = Ecuador | wënik2 = 0 | gòle1 = Quiñones 22’, Jiménez 31’ | òbzérôczë = 80 824 | sãdza = Slavko Vinčić }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 80 | data = 1 lëpińca 2026, 18:00 | stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta | druzyna1 = Anielskô | fana1 = England | wënik1 = 2 | druzyna2 = Demòkraticznô Repùblika Kònga | fana2 = Democratic Republic of the Congo | wënik2 = 1 | gòle1 = Kane 75’, 86’ | gòle2 = Cipenga 7’ | òbzérôczë = 68 239 | sãdza = Adham Makhadmeh }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 81 | data = 1 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = Lumen Field, Seattle | druzyna1 = Belgiô | fana1 = Belgium | wënik1 = 3 | gòle1 = Lukaku 86’; Tielemans 89’, 120+5' | druzyna2 = Senegal | fana2 = Senegal | wënik2 = 2 | gòle2 = Diarra 24’, Sarr 51’ | òbzérôczë = 66 925 | sãdza = Said Martínez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 82 | data = 2 lëpińca 2026, 02:00 | stadión = Levi’s Stadium, Santa Clara | druzyna1 = USA | fana1 = USA | wënik1 = 2 | gòle1 = Balogun 78’, Tillman 82' | druzyna2 = Bòsniô a Hercegòwina | fana2 = Bosnia and Herzegovina | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 68 827 | sãdza = Raphael Claus }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 83 | data = 2 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Szpańskô | fana1 = Spain | wënik1 = 3 | gòle1 = Oyarzabal 36', 89'; Porro 66' | druzyna2 = Aùstriackô | fana2 = Austria | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 70 492 | sãdza = Glenn Nyberg }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 84 | data = 2 lëpińca 2026, 18:00 | stadión = GEHA Field at Arrowhead Stadium, Kansas City | druzyna1 = Pòrtugalskô | fana1 = Portugal | wënik1 = 2 | gòle1 = Cristiano Ronaldo 68' (k.), Gonçalo Ramos 90+4' | druzyna2 = Chòrwackô | fana2 = Croatia | wënik2 = 1 | gòle2 = Perišić 41' | òbzérôczë = 43 036 | sãdza = Espen Eskas }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 85 | data = 3 lëpińca 2026, 02:00 | stadión = BC Place, Vancouver | druzyna1 = Szwajcarskô | fana1 = Switzerland | wënik1 = 2 | gòle1 = Embolo 10'; Ndoye 46' | druzyna2 = Algerskô | fana2 = Algeria | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 52 497 | sãdza = Yael Falcon Perez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 86 | data = 3 lëpińca 2026, 20:00 | stadión = AT&T Stadium, Arlington | druzyna1 = Aùstraliô | fana1 = Australia | wënik1 = 1 | druzyna2 = Egipt | fana2 = Egypt | wënik2 = 1 | karné = 2-4 | gòle1 = Hany 55' | gòle2 = Ashour 13' | òbzérôczë = 70 244 | sãdza = Gustavo Tejera }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 87 | data = 3 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens | druzyna1 = Argentińskô | fana1 = Argentina | wënik1 = 3 | gòle1 = Messi 29'; Lautaro Martínez 92'; Diney 111' | druzyna2 = Cabo Verde | fana2 = Cape Verde | wënik2 = 2 | gòle2 = D. Duarte 59'; Lopes Cabral 103' | òbzérôczë = 64 478 | sãdza = Drew Fischer }} <br> ------- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 88 | data = 4 lëpińca 2026, 02:30 | stadión = GEHA Field at Arrowhead Stadium, Kansas City | druzyna1 = Kòlumbiô | fana1 = Colombia | wënik1 = 1 | gòle1 = J. Arias 14' | druzyna2 = Ghana | fana2 = Ghana | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 69 045 | sãdza = Clément Turpin }} === 1/8 finału === {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 89 | data = 4 lëpińca 2026, 13:00 | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Kanada | fana1 = Canada | wënik1 = 0 | druzyna2 = Marokò | fana2 = Morocco | wënik2 = 3 | gòle2 = Ounahi 50’, 82’; Rahimi 90+8’ | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 90 | data = 4 lëpińca 2026, 21:00 | stadión = MetLife Stadium, East Rutherford | druzyna1 = Paragwaj | fana1 = Paraguay | wënik1 = 0 | druzyna2 = Francëskô | fana2 = France | wënik2 = 1 | gòle2 = Mbappé 70' (k.) | òbzérôczë = 68 324 | sãdza = Ilgiz Tantashev }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 91 | data = 5 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Brazylskô | fana1 = Brazil | wënik1 = 1 | gòle1 = Neymar 90+10' | druzyna2 = Norweskô | fana2 = Norway | wënik2 = 2 | gòle2 = Haaland 79', 90' | òbzérôczë = 80 663 | sãdza = Ismail Elfath }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 92 | data = 6 lëpińca 2026, 02:00 | stadión = Estadio Azteca, Meksyk | druzyna1 = Meksyk | fana1 = Mexico | wënik1 = 2 | gòle1 = Quiñones 42'; Jiménez 69' | druzyna2 = Anielskô | fana2 = England | wënik2 = 3 | gòle2 = Bellingham 36', 38'; Kane 60' | òbzérôczë = 80 824 | sãdza = Alireza Faghani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 93 | data = 6 lëpińca 2026, 20:00 | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Pòrtugalskô | fana1 = Portugal | wënik1 = 0 | druzyna2 = Szpańskô | fana2 = Spain | wënik2 = 1 | gòle2 = Merino 90+1' | òbzérôczë = 70 649 | sãdza = Anthony Taylor }} <br> '''Bôczënk:''' jinfòrmacje zrzeszoné z pòstãpnyma zeńdzeniama mdą aktualizowóné przez całi czas. == Finał == Finał òdbëwa sã [[19 lëpińca]] 2026 rokù na stadionie ''MetLife Stadium'' w East Rutherford (aglomeracjô [[Nowi Jork|Nowégò Jorkù]]). == Òbaczë téż == {{#categorytree:Nożnô bala|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nożnô bala]] l5u5bstvtbhvb9czyaxfnx16blza79z 14 13163 204554 203190 2026-07-06T12:17:48Z Iketsi 3254 {{ADR|[[:Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]]}} 204554 wikitext text/x-wiki {{ADR|[[:Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]]}} rrpf8hb6o1qqvshj2yjxcdizu9slt7c 10 13164 204674 203539 2026-07-06T20:42:54Z Iketsi 3254 +no; hbs 204674 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}}<!----> |be=biôłorusczi jãzëk |bg=bułgarsczi jãzëk |csb=kaszëbsczi jãzëk |cs=czesczi jãzëk |da=dëńsczi jãzëk |de=niemiecczi jãzëk |dsb=dólnosorbsczi jãzëk<!-- dólnołuż. --> |en=angelsczi jãzëk |es=szpańsczi jãzëk |et=estońsczi jãzëk |fi=fińsczi jãzëk |fr=francësczi jãzëk |gr=grecczi jãzëk |hsb=górnosorbsczi jãzëk |hu=wãgersczi jãzëk |it=italsczi jãzëk |la=łacyńsczi jãzëk |lt=lëtewsczi jãzëk |lv=łotewsczi jãzëk |mk=macedońsczi jãzëk |nl=néderlandczi jãzëk<!--òlendersczi? --> |nds=dólnoniemiecczi jãzëk<!--RKJ 2014 s. 92--> |pl=pòlsczi jãzëk |pox=pòłabsczi jãzëk |prg=prësczi jãzëk |pt=pòrtugalsczi jãzëk |ro=rumùńsczi jãzëk |ru=rusczi jãzëk |sk=słowacczi jãzëk |sl=słoweńsczi jãzëk |sr=serbsczi jãzëk |sv=szwédzczi jãzëk |uk=ùkrajińsczi jãzëk |hbs=serbòchòrwacczi jãzëk |no=norwesczi jãzëk |#default={{{1|}}} }}</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|de}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|en}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|es}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|es}} ---- </noinclude> 4cg61cnj7bmve6a5fu6d33nww3shhr1 204678 204674 2026-07-06T20:51:11Z Iketsi 3254 + 204678 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}}<!----> |be=biôłorusczi jãzëk |bg=bułgarsczi jãzëk |csb=kaszëbsczi jãzëk |cs=czesczi jãzëk |da=dëńsczi jãzëk |de=niemiecczi jãzëk |dsb=dólnosorbsczi jãzëk<!-- dólnołuż. --> |en=angelsczi jãzëk |es=szpańsczi jãzëk |et=estońsczi jãzëk |fi=fińsczi jãzëk |fr=francësczi jãzëk |gr=grecczi jãzëk |hsb=górnosorbsczi jãzëk |hu=wãgersczi jãzëk |it=italsczi jãzëk |la=łacyńsczi jãzëk |lt=lëtewsczi jãzëk |lv=łotewsczi jãzëk |mk=macedońsczi jãzëk |nl=néderlandczi jãzëk<!--òlendersczi? --> |nds=dólnoniemiecczi jãzëk<!--RKJ 2014 s. 92--> |pl=pòlsczi jãzëk |pox=pòłabsczi jãzëk |prg=prësczi jãzëk |pt=pòrtugalsczi jãzëk |ro=rumùńsczi jãzëk |ru=rusczi jãzëk |sk=słowacczi jãzëk |sl=słoweńsczi jãzëk |sr=serbsczi jãzëk |sv=szwédzczi jãzëk |uk=ùkrajińsczi jãzëk |hbs=serbòchòrwacczi jãzëk |no=norwesczi jãzëk <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2016|117}}--> |#default={{{1|}}} }}</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|de}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|en}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|es}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|es}} ---- </noinclude> 91us3h3wr8w8nyzibhgdijsn906rqpp 0 13249 204543 2026-07-06T12:13:26Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Gotthelf Bronisch]] do [[Matej Bogumił Broniš]]: hsb 204543 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Matej Bogumił Broniš]] ex6598wfcjq9vuna0giyc1gzm4za1xz 14 13250 204561 2026-07-06T12:20:50Z Iketsi 3254 N 204561 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mechanika]] lp5jg3nf7h2my1w6lo0pvm1bgrj9t8b 204563 204561 2026-07-06T12:21:49Z Iketsi 3254 kat. 204563 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Fizyka]] [[Kategòrëjô:Technika]] ndow8x7j2641kds1q9fr0kzcqfz4trj 10 13251 204571 2026-07-06T14:35:25Z Iketsi 3254 N – [[:en:Template:No_self_link]] 204571 wikitext text/x-wiki {{safesubst:<noinclude/>#ifeq:{{safesubst:<noinclude/>FULLPAGENAME}}|{{safesubst:<noinclude/>#invoke:Redirect|main|{{{1}}}}}|{{{2|{{{1}}}}}}|{{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|[[{{{1}}}|{{{2}}}]]|[[{{{1}}}]]}}}}<noinclude> </noinclude> g9xsv8oknkjq3ddm55mdg2h9upmnlam 828 13252 204572 2026-07-06T14:53:24Z Iketsi 3254 N – [[:en:Module:Redirect]] 204572 Scribunto text/plain -- This module provides functions for getting the target of a redirect page. local p = {} -- Gets a mw.title object, using pcall to avoid generating script errors if we -- are over the expensive function count limit (among other possible causes). local function getTitle(...) local success, titleObj = pcall(mw.title.new, ...) if success then return titleObj else return nil end end -- Gets the name of a page that a redirect leads to, or nil if it isn't a -- redirect. function p.getTargetFromText(text) local target = string.match( text, "^%s*#[Rr][Ee][Dd][Ii][Rr][Ee][Cc][Tt]%s*:?%s*%[%[([^%[%]|]-)%]%]" ) or string.match( text, "^%s*#[Rr][Ee][Dd][Ii][Rr][Ee][Cc][Tt]%s*:?%s*%[%[([^%[%]|]-)|[^%[%]]-%]%]" ) return target and mw.uri.decode(target, 'PATH') end -- Gets the target of a redirect. If the page specified is not a redirect, -- returns nil. function p.getTarget(page, fulltext) -- Get the title object. Both page names and title objects are allowed -- as input. local titleObj if type(page) == 'string' or type(page) == 'number' then titleObj = getTitle(page) elseif type(page) == 'table' and type(page.getContent) == 'function' then titleObj = page else error(string.format( "bad argument #1 to 'getTarget'" .. " (string, number, or title object expected, got %s)", type(page) ), 2) end if not titleObj then return nil end local targetTitle = titleObj.redirectTarget if targetTitle then if fulltext then return targetTitle.fullText else return targetTitle.prefixedText end else return nil end end --[[ -- Given a single page name determines what page it redirects to and returns the -- target page name, or the passed page name when not a redirect. The passed -- page name can be given as plain text or as a page link. -- -- Returns page name as plain text, or when the bracket parameter is given, as a -- page link. Returns an error message when page does not exist or the redirect -- target cannot be determined for some reason. --]] function p.luaMain(rname, bracket, fulltext) if type(rname) ~= "string" or not rname:find("%S") then return nil end bracket = bracket and "[[%s]]" or "%s" rname = rname:match("%[%[(.+)%]%]") or rname local target = p.getTarget(rname, fulltext) local ret = target or rname ret = getTitle(ret) if ret then if fulltext then ret = ret.fullText else ret = ret.prefixedText end return bracket:format(ret) else return nil end end -- Provides access to the luaMain function from wikitext. function p.main(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, {frameOnly = true}) return p.luaMain(args[1], args.bracket, args.fulltext) or '' end -- Returns true if the specified page is a redirect, and false otherwise. function p.luaIsRedirect(page) local titleObj = getTitle(page) if not titleObj then return false end if titleObj.isRedirect then return true else return false end end -- Provides access to the luaIsRedirect function from wikitext, returning 'yes' -- if the specified page is a redirect, and the blank string otherwise. function p.isRedirect(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, {frameOnly = true}) if p.luaIsRedirect(args[1]) then return 'yes' else return '' end end return p ixuh7hehfu8mxwx3ai7pksok45inaxs 0 13253 204574 2026-07-06T15:31:56Z Iketsi 3254 N 204574 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Fùndacjô Kaszëbskô''' ({{jãz.|pl}} ''Fundacja Kaszuby'') – [[kaszëbskô]] spòlëznowò-kùlturalnô òrganizacjô<ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26952144,spis-powszechny-2021-kaszubskie-znaki-za-niedozwolone.html</ref><ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26675828,ruszyl-konkurs-na-kaszubskie-slowo-roku-2020-pierwszy-taki.html</ref><ref>https://www.rmf24.pl/fakty/news-kaszubi-pierwszy-raz-wybieraja-slowo-roku-sprawdz-finalowa-p,nId,5006564?crp_state=1</ref><ref>https://natemat.pl/331643,blad-w-familiadzie-fundacja-kaszuby-prosi-tvp-o-sprostowanie</ref><ref>https://www.onet.pl/turystyka/onetpodroze/larwa-czyli-maseczka-kaszubskim-slowem-roku-2020/5g0zg1w,07640b54</ref>. == Òbaczë téż == * [[Sloworz.org]] * [[Kaszëbsczi Institut]] * [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbskô Jednota]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://fundacjakaszuby.org/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] 7n2aevjewggxn17zp1ygw7uirh52s11 204579 204574 2026-07-06T16:01:53Z Iketsi 3254 * [[Kaszëbsczé Słowò Rokù]] 204579 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Fùndacjô Kaszëbskô''' ({{jãz.|pl}} ''Fundacja Kaszuby'') – [[kaszëbskô]] spòlëznowò-kùlturalnô òrganizacjô<ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26952144,spis-powszechny-2021-kaszubskie-znaki-za-niedozwolone.html</ref><ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26675828,ruszyl-konkurs-na-kaszubskie-slowo-roku-2020-pierwszy-taki.html</ref><ref>https://www.rmf24.pl/fakty/news-kaszubi-pierwszy-raz-wybieraja-slowo-roku-sprawdz-finalowa-p,nId,5006564?crp_state=1</ref><ref>https://natemat.pl/331643,blad-w-familiadzie-fundacja-kaszuby-prosi-tvp-o-sprostowanie</ref><ref>https://www.onet.pl/turystyka/onetpodroze/larwa-czyli-maseczka-kaszubskim-slowem-roku-2020/5g0zg1w,07640b54</ref>. == Òbaczë téż == * [[Sloworz.org]] * [[Kaszëbsczé Słowò Rokù]] * [[Kaszëbsczi Institut]] * [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbskô Jednota]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://fundacjakaszuby.org/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] 2jtzh4awuoyryf9net2ah3h918mjhtr 204592 204579 2026-07-06T17:18:46Z Iketsi 3254 kat. 204592 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Fùndacjô Kaszëbskô''' ({{jãz.|pl}} ''Fundacja Kaszuby'') – [[kaszëbskô]] spòlëznowò-kùlturalnô òrganizacjô<ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26952144,spis-powszechny-2021-kaszubskie-znaki-za-niedozwolone.html</ref><ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26675828,ruszyl-konkurs-na-kaszubskie-slowo-roku-2020-pierwszy-taki.html</ref><ref>https://www.rmf24.pl/fakty/news-kaszubi-pierwszy-raz-wybieraja-slowo-roku-sprawdz-finalowa-p,nId,5006564?crp_state=1</ref><ref>https://natemat.pl/331643,blad-w-familiadzie-fundacja-kaszuby-prosi-tvp-o-sprostowanie</ref><ref>https://www.onet.pl/turystyka/onetpodroze/larwa-czyli-maseczka-kaszubskim-slowem-roku-2020/5g0zg1w,07640b54</ref>. == Òbaczë téż == * [[Sloworz.org]] * [[Kaszëbsczé Słowò Rokù]] * [[Kaszëbsczi Institut]] * [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbskô Jednota]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://fundacjakaszuby.org/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô| ]] dpogthz4qaa46c25a22dqo88ls5x56c 204597 204592 2026-07-06T17:21:58Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 204597 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Fùndacjô Kaszëbskô''' ({{jãz.|pl}} ''Fundacja Kaszuby'') – [[kaszëbskô]] spòlëznowò-kùlturalnô òrganizacjô<ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26952144,spis-powszechny-2021-kaszubskie-znaki-za-niedozwolone.html</ref><ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26675828,ruszyl-konkurs-na-kaszubskie-slowo-roku-2020-pierwszy-taki.html</ref><ref>https://www.rmf24.pl/fakty/news-kaszubi-pierwszy-raz-wybieraja-slowo-roku-sprawdz-finalowa-p,nId,5006564?crp_state=1</ref><ref>https://natemat.pl/331643,blad-w-familiadzie-fundacja-kaszuby-prosi-tvp-o-sprostowanie</ref><ref>https://www.onet.pl/turystyka/onetpodroze/larwa-czyli-maseczka-kaszubskim-slowem-roku-2020/5g0zg1w,07640b54</ref>. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Fùndacjô Kaszëbskô|hideroot=on|mode=pages}} {{#categorytree:Kaszëbskô rësznota|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://fundacjakaszuby.org/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô| ]] ojypxvyqv9f5i9sxfif7g1ysni9zfu6 0 13254 204580 2026-07-06T16:02:18Z Iketsi 3254 N 204580 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé Słowò Rokù''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubskie Słowo Roku'') – [[kònkùrs]]. * 2020 – ''larwa''<ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26675828,ruszyl-konkurs-na-kaszubskie-slowo-roku-2020-pierwszy-taki.html</ref><ref>https://kopalniawiedzy.pl/Kaszebscze-Slowo-Roku-2020-Kaszubskie-Slowo-Roku-2020-konkurs-Fundacja-Kaszuby,33174</ref> * 2021 – ''spisënk''<ref>https://trojmiasto.eska.pl/kaszebscze-slowo-roku-2021-do-konca-stycznia-trwa-przyjmowanie-zgloszen-potem-startuje-glosowanie-aa-TdSM-XFC2-X59p.html</ref><ref>https://dzieje.pl/tag/kaszubskie-slowo-roku</ref> == Òbaczë téż == * [[Sloworz.org]] * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/FundacjaKaszuby {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë]] [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] dhrnj72ae0pkp1qkivqoxprzajfzrlz 204581 204580 2026-07-06T16:03:14Z Iketsi 3254 + 204581 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé Słowò Rokù''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubskie Słowo Roku'') – [[kònkùrs]]. * 2020 – ''larwa''<ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26675828,ruszyl-konkurs-na-kaszubskie-slowo-roku-2020-pierwszy-taki.html</ref><ref>https://kopalniawiedzy.pl/Kaszebscze-Slowo-Roku-2020-Kaszubskie-Slowo-Roku-2020-konkurs-Fundacja-Kaszuby,33174</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/34328_-larwa-wybrana-kaszubskim-slowem-roku-2020.html</ref> * 2021 – ''spisënk''<ref>https://trojmiasto.eska.pl/kaszebscze-slowo-roku-2021-do-konca-stycznia-trwa-przyjmowanie-zgloszen-potem-startuje-glosowanie-aa-TdSM-XFC2-X59p.html</ref><ref>https://dzieje.pl/tag/kaszubskie-slowo-roku</ref><ref>https://reda.naszemiasto.pl/spisenk-kaszubskim-slowem-roku-2021-internauci-wybrali/ar/c13-8685763</ref> == Òbaczë téż == * [[Sloworz.org]] * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/FundacjaKaszuby {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë]] [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] eharxvqlajymc28jfcmefcpbroep3ap 204582 204581 2026-07-06T16:03:47Z Iketsi 3254 {{Szëkba}} 204582 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé Słowò Rokù''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubskie Słowo Roku'') – [[kònkùrs]]. * 2020 – ''larwa''<ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26675828,ruszyl-konkurs-na-kaszubskie-slowo-roku-2020-pierwszy-taki.html</ref><ref>https://kopalniawiedzy.pl/Kaszebscze-Slowo-Roku-2020-Kaszubskie-Slowo-Roku-2020-konkurs-Fundacja-Kaszuby,33174</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/34328_-larwa-wybrana-kaszubskim-slowem-roku-2020.html</ref> * 2021 – ''spisënk''<ref>https://trojmiasto.eska.pl/kaszebscze-slowo-roku-2021-do-konca-stycznia-trwa-przyjmowanie-zgloszen-potem-startuje-glosowanie-aa-TdSM-XFC2-X59p.html</ref><ref>https://dzieje.pl/tag/kaszubskie-slowo-roku</ref><ref>https://reda.naszemiasto.pl/spisenk-kaszubskim-slowem-roku-2021-internauci-wybrali/ar/c13-8685763</ref> == Òbaczë téż == * [[Sloworz.org]] * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/FundacjaKaszuby === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë]] [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] 3o42z5n9qk58uh4lzo1xzu15yy4ghex 204583 204582 2026-07-06T16:07:52Z Iketsi 3254 (2020–2021) 204583 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé Słowò Rokù''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubskie Słowo Roku'') – [[kònkùrs]] (2020–2021). * 2020 – ''[[larwa]]''<ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26675828,ruszyl-konkurs-na-kaszubskie-slowo-roku-2020-pierwszy-taki.html</ref><ref>https://kopalniawiedzy.pl/Kaszebscze-Slowo-Roku-2020-Kaszubskie-Slowo-Roku-2020-konkurs-Fundacja-Kaszuby,33174</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/34328_-larwa-wybrana-kaszubskim-slowem-roku-2020.html</ref> * 2021 – ''[[spisënk]]''<ref>https://trojmiasto.eska.pl/kaszebscze-slowo-roku-2021-do-konca-stycznia-trwa-przyjmowanie-zgloszen-potem-startuje-glosowanie-aa-TdSM-XFC2-X59p.html</ref><ref>https://dzieje.pl/tag/kaszubskie-slowo-roku</ref><ref>https://reda.naszemiasto.pl/spisenk-kaszubskim-slowem-roku-2021-internauci-wybrali/ar/c13-8685763</ref> == Òbaczë téż == * [[Sloworz.org]] * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/FundacjaKaszuby === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë]] [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] k4wpz9vlmtl53jkpwzmt7o1id27e2on 204584 204583 2026-07-06T16:14:06Z Iketsi 3254 + 204584 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé Słowò Rokù''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubskie Słowo Roku''<ref>[https://noizz.pl/spoleczenstwo/kaszubi-wybieraja-slowo-roku-2020/f5zcdc9?utm_source=search.brave.com_viasg_noizz&utm_medium=referal&utm_campaign=leo_automatic&srcc=undefined&utm_v=2 https://noizz.pl/spoleczenstwo/kaszubi-wybieraja-slowo-roku-2020/f5zcdc9]</ref>) – [[kònkùrs]] (2020–2021). * 2020 – ''[[larwa]]''<ref>https://gazetaswietojanska.org/polecane/internauci-wybrali-kaszubskie-slowo-roku/</ref><ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26675828,ruszyl-konkurs-na-kaszubskie-slowo-roku-2020-pierwszy-taki.html</ref><ref>https://kopalniawiedzy.pl/Kaszebscze-Slowo-Roku-2020-Kaszubskie-Slowo-Roku-2020-konkurs-Fundacja-Kaszuby,33174</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/34328_-larwa-wybrana-kaszubskim-slowem-roku-2020.html</ref><ref>https://kronika24.pl/larwa-kaszubskim-slowem-roku-2020/</ref><ref>[https://gp24.pl/wybrano-kaszubskie-slowa-roku-top-5-lista/gh/c1-15431241/2 https://gp24.pl/wybrano-kaszubskie-slowa-roku-top-5-lista/gh/c1-15431241]</ref> * 2021 – ''[[spisënk]]''<ref>https://trojmiasto.eska.pl/kaszebscze-slowo-roku-2021-do-konca-stycznia-trwa-przyjmowanie-zgloszen-potem-startuje-glosowanie-aa-TdSM-XFC2-X59p.html</ref><ref>https://dzieje.pl/tag/kaszubskie-slowo-roku</ref><ref>https://reda.naszemiasto.pl/spisenk-kaszubskim-slowem-roku-2021-internauci-wybrali/ar/c13-8685763</ref><ref>https://polonia.tvp.pl/58586392/spisnk-kaszubskim-slowem-roku-2021-co-oznacza</ref> == Òbaczë téż == * [[Sloworz.org]] * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/FundacjaKaszuby/videos/477807330742837/ – 2021 * https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScw3vn98RO9rxEvWfI5pvqnukVf2G5mDDC-_lRG9y9u5rZzQw/closedform === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë]] [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] q10mqxr56cb9wgah62ooqgy8vz0s04x 204585 204584 2026-07-06T16:41:32Z Iketsi 3254 + 204585 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé Słowò Rokù''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubskie Słowo Roku''<ref>[https://noizz.pl/spoleczenstwo/kaszubi-wybieraja-slowo-roku-2020/f5zcdc9?utm_source=search.brave.com_viasg_noizz&utm_medium=referal&utm_campaign=leo_automatic&srcc=undefined&utm_v=2 https://noizz.pl/spoleczenstwo/kaszubi-wybieraja-slowo-roku-2020/f5zcdc9]</ref>) – [[kònkùrs]] (2020–2021). === 2020 === * [[24 stëcznika|24]]–[[31 stëcznika]] 2021 – 1. ''[[larwa]]''<ref>https://gazetaswietojanska.org/polecane/internauci-wybrali-kaszubskie-slowo-roku/</ref><ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26675828,ruszyl-konkurs-na-kaszubskie-slowo-roku-2020-pierwszy-taki.html</ref><ref>https://kopalniawiedzy.pl/Kaszebscze-Slowo-Roku-2020-Kaszubskie-Slowo-Roku-2020-konkurs-Fundacja-Kaszuby,33174</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/34328_-larwa-wybrana-kaszubskim-slowem-roku-2020.html</ref><ref>https://kronika24.pl/larwa-kaszubskim-slowem-roku-2020/</ref><ref>[https://gp24.pl/wybrano-kaszubskie-slowa-roku-top-5-lista/gh/c1-15431241/2 https://gp24.pl/wybrano-kaszubskie-slowa-roku-top-5-lista/gh/c1-15431241]</ref> (274 głosów); 2. ''[[karujta sã!]]'' (272 głosów); 3. ''[[kòróna-wirusowé pòszëdło]]'' (18 głosów); 4. ''[[sztërnôstnica]]'' (11 głosów) ** [[Nôdgroda]]: [[Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie]] === 2021 === * [[8 gromicznika|8]]–[[15 gromicznika]] 2022 – 1. ''[[spisënk]]''<ref>https://trojmiasto.eska.pl/kaszebscze-slowo-roku-2021-do-konca-stycznia-trwa-przyjmowanie-zgloszen-potem-startuje-glosowanie-aa-TdSM-XFC2-X59p.html</ref><ref>https://dzieje.pl/tag/kaszubskie-slowo-roku</ref><ref>https://reda.naszemiasto.pl/spisenk-kaszubskim-slowem-roku-2021-internauci-wybrali/ar/c13-8685763</ref><ref>https://polonia.tvp.pl/58586392/spisnk-kaszubskim-slowem-roku-2021-co-oznacza</ref> (204 głosów<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/38889_zakonczyl-sie-plebiscyt-na-kaszubskie-slowo-roku-2021-internauci-wybrali.html</ref>); 2. ''[[fòliôrz]]'' (176 głosów); 3. ''[[òdtrëtka]]'' (32 głosów); 4. ''[[krizys]]'' (19 głosów)<ref>https://www.facebook.com/FundacjaKaszuby/videos/477807330742837/</ref> == Òbaczë téż == * [[Sloworz.org]] * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/FundacjaKaszuby/videos/477807330742837/ – 2021 * https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScw3vn98RO9rxEvWfI5pvqnukVf2G5mDDC-_lRG9y9u5rZzQw/closedform === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë]] [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] 84d5d7qz17cmgdgpjzvc0q8ebzvaz19 204596 204585 2026-07-06T17:21:25Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô]] 204596 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé Słowò Rokù''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubskie Słowo Roku''<ref>[https://noizz.pl/spoleczenstwo/kaszubi-wybieraja-slowo-roku-2020/f5zcdc9?utm_source=search.brave.com_viasg_noizz&utm_medium=referal&utm_campaign=leo_automatic&srcc=undefined&utm_v=2 https://noizz.pl/spoleczenstwo/kaszubi-wybieraja-slowo-roku-2020/f5zcdc9]</ref>) – [[kònkùrs]] (2020–2021). === 2020 === * [[24 stëcznika|24]]–[[31 stëcznika]] 2021 – 1. ''[[larwa]]''<ref>https://gazetaswietojanska.org/polecane/internauci-wybrali-kaszubskie-slowo-roku/</ref><ref>https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,26675828,ruszyl-konkurs-na-kaszubskie-slowo-roku-2020-pierwszy-taki.html</ref><ref>https://kopalniawiedzy.pl/Kaszebscze-Slowo-Roku-2020-Kaszubskie-Slowo-Roku-2020-konkurs-Fundacja-Kaszuby,33174</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/34328_-larwa-wybrana-kaszubskim-slowem-roku-2020.html</ref><ref>https://kronika24.pl/larwa-kaszubskim-slowem-roku-2020/</ref><ref>[https://gp24.pl/wybrano-kaszubskie-slowa-roku-top-5-lista/gh/c1-15431241/2 https://gp24.pl/wybrano-kaszubskie-slowa-roku-top-5-lista/gh/c1-15431241]</ref> (274 głosów); 2. ''[[karujta sã!]]'' (272 głosów); 3. ''[[kòróna-wirusowé pòszëdło]]'' (18 głosów); 4. ''[[sztërnôstnica]]'' (11 głosów) ** [[Nôdgroda]]: [[Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie]] === 2021 === * [[8 gromicznika|8]]–[[15 gromicznika]] 2022 – 1. ''[[spisënk]]''<ref>https://trojmiasto.eska.pl/kaszebscze-slowo-roku-2021-do-konca-stycznia-trwa-przyjmowanie-zgloszen-potem-startuje-glosowanie-aa-TdSM-XFC2-X59p.html</ref><ref>https://dzieje.pl/tag/kaszubskie-slowo-roku</ref><ref>https://reda.naszemiasto.pl/spisenk-kaszubskim-slowem-roku-2021-internauci-wybrali/ar/c13-8685763</ref><ref>https://polonia.tvp.pl/58586392/spisnk-kaszubskim-slowem-roku-2021-co-oznacza</ref> (204 głosów<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/38889_zakonczyl-sie-plebiscyt-na-kaszubskie-slowo-roku-2021-internauci-wybrali.html</ref>); 2. ''[[fòliôrz]]'' (176 głosów); 3. ''[[òdtrëtka]]'' (32 głosów); 4. ''[[krizys]]'' (19 głosów)<ref>https://www.facebook.com/FundacjaKaszuby/videos/477807330742837/</ref> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Fùndacjô Kaszëbskô|hideroot=on|mode=pages}} {{#categorytree:Kònkùrsë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/FundacjaKaszuby/videos/477807330742837/ – 2021 * https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScw3vn98RO9rxEvWfI5pvqnukVf2G5mDDC-_lRG9y9u5rZzQw/closedform === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë]] [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô]] ix1u7hzcb3g1xliq5ou2x3792gnhotl 0 13255 204586 2026-07-06T16:56:20Z Iketsi 3254 N 204586 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{FULLPAGENAME}}''}} [[Òbrôzk:Alice's Adventures in Wonderland cover (1865).jpg|mały|]] '''''Przigòdów Alicje w Cëdaczny Zemie''''' (org. {{jãz.|en}} ''Alice in Wonderland'', {{jãz.|pl}} ''Alicja w Krainie Czarów'') – pòwiôstka aùtorstwa [[Lewis Carroll|Lewis’a Carroll’a]], wëdônô w 1865 w wëdôwiznie „Macmillan”; nôleżi do klasyczi swiatowi [[Lëteratura|lëteraturë]]. == ''Przigòdów Alicje w Cëdaczny Zemie'' pò kaszëbskù == == Òbaczë téż == * ''[[Le Petit Prince]]'' == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://fundacjakaszuby.org/produkt/przigode-alicje-w-cedaczny-zemie-lewis-carroll/ * https://radiogdansk.pl/kultura/2021/04/11/przigodow-alicje-w-cedaczny-zemie-czyli-alicja-w-krainie-czarow-po-kaszubsku-tego-o-powiesci-mogles-nie-wiedziec/ === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëteratura]] 0pqgucx0p9tabd47narlelmb5erwig4 204587 204586 2026-07-06T16:57:35Z Iketsi 3254 <ref></ref> 204587 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{FULLPAGENAME}}''}} [[Òbrôzk:Alice's Adventures in Wonderland cover (1865).jpg|mały|]] '''''Przigòdów Alicje w Cëdaczny Zemie''''' (org. {{jãz.|en}} ''Alice in Wonderland'', {{jãz.|pl}} ''Alicja w Krainie Czarów'') – pòwiôstka aùtorstwa [[Lewis Carroll|Lewis’a Carroll’a]], wëdônô w 1865 w wëdôwiznie „Macmillan”; nôleżi do klasyczi swiatowi [[Lëteratura|lëteraturë]]. == ''Przigòdów Alicje w Cëdaczny Zemie'' pò kaszëbskù == == Òbaczë téż == * ''[[Le Petit Prince]]'' * [[Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi i ò Kaszëbach Costerina]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://fundacjakaszuby.org/produkt/przigode-alicje-w-cedaczny-zemie-lewis-carroll/ * https://radiogdansk.pl/kultura/2021/04/11/przigodow-alicje-w-cedaczny-zemie-czyli-alicja-w-krainie-czarow-po-kaszubsku-tego-o-powiesci-mogles-nie-wiedziec/ === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëteratura]] 0m4topyy4esbqbzlppmaxyaelhjplrh 204589 204587 2026-07-06T17:06:56Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ + 204589 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{FULLPAGENAME}}''}} [[Òbrôzk:Alice's Adventures in Wonderland cover (1865).jpg|mały|]] '''''Przigòdów Alicje w Cëdaczny Zemie''''' (org. {{jãz.|en}} ''Alice in Wonderland'', {{jãz.|pl}} ''Alicja w Krainie Czarów'') – pòwiôstka aùtorstwa [[Lewis Carroll|Lewis’a Carroll’a]], wëdônô w 1865 w wëdôwiznie „Macmillan”; nôleżi do klasyczi swiatowi [[Lëteratura|lëteraturë]]. == ''Przigòdów Alicje w Cëdaczny Zemie'' pò kaszëbskù == == Òbaczë téż == * ''[[Le Petit Prince]]'' * [[Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi i ò Kaszëbach Costerina]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://fundacjakaszuby.org/produkt/przigode-alicje-w-cedaczny-zemie-lewis-carroll/ * https://radiogdansk.pl/kultura/2021/04/11/przigodow-alicje-w-cedaczny-zemie-czyli-alicja-w-krainie-czarow-po-kaszubsku-tego-o-powiesci-mogles-nie-wiedziec/ * {{YouTube|G1rMBiGSHuM|Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie – pierszi dzél — Mateùsz Titës Meyer}} * {{YouTube|DNAY6q7pkRw|Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie – sódmy dzél — Mateùsz Titës Meyer}} * {{YouTube|axJwMRyuXBU|Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie – wëjimk — Mateùsz Titës Meyer}} * https://zrzutka.pl/pkc3ad – "Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie" – pierwsze kaszubskie wydanie powieści "Alice's Adventures in Wonderland" === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëteratura]] t44nygsia693cvergcdzjvg3g9mf6am 14 13256 204593 2026-07-06T17:19:02Z Iketsi 3254 N 204593 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] 3b1mrgzhtb8pbc0blgkjemnd6gg250y 0 13257 204602 2026-07-06T17:40:58Z Iketsi 3254 N 204602 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Swiatowi Zjôzd Kaszëbów''' ({{jãz.|pl}} ''Zjazd Młodych Kaszubów'') – gromada młodëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]]<ref>https://web.archive.org/web/20260706173842/http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3568-zjazd-mlodych-kaszubow</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * 2024: ** http://kurierkaszubski.eu/luzino-zjazd-mlodych-kaszubow-nagrodzono-mlodych-regionalistow-skarby-zatopione-z-kaszubszczyznie/ * 2025: ** https://web.archive.org/web/20260706173842/http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3568-zjazd-mlodych-kaszubow === Szëkba === {{Szëkba|Zjôzd Młodëch Kaszëbów}} {{Szëkba|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] o9w7kw9sya28aonep1hi2cr7mvzdz86 204603 204602 2026-07-06T17:41:17Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 204603 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Swiatowi Zjôzd Kaszëbów''' ({{jãz.|pl}} ''Zjazd Młodych Kaszubów'') – gromada młodëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]]<ref>https://web.archive.org/web/20260706173842/http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3568-zjazd-mlodych-kaszubow</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * 2024: ** http://kurierkaszubski.eu/luzino-zjazd-mlodych-kaszubow-nagrodzono-mlodych-regionalistow-skarby-zatopione-z-kaszubszczyznie/ * 2025: ** https://web.archive.org/web/20260706173842/http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3568-zjazd-mlodych-kaszubow === Szëkba === {{Szëkba|Zjôzd Młodëch Kaszëbów}} {{Szëkba|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] ryxd9iwb311sk7dzglqg7mzkbg1et2e 204604 204603 2026-07-06T17:43:20Z Iketsi 3254 +ref 204604 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Midzëkòngresowi Zjôzd Młodëch Kaszëbów''' ({{jãz.|pl}} ''Zjazd Młodych Kaszubów'') – gromada młodëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]]<ref>https://web.archive.org/web/20260706173842/http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3568-zjazd-mlodych-kaszubow</ref>. * 2025 (VII)<ref>https://mojestrone.com/artykul/kaszbsk-mlodzez-n2061105</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * 2024: ** http://kurierkaszubski.eu/luzino-zjazd-mlodych-kaszubow-nagrodzono-mlodych-regionalistow-skarby-zatopione-z-kaszubszczyznie/ * 2025: ** https://web.archive.org/web/20260706173842/http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3568-zjazd-mlodych-kaszubow === Szëkba === {{Szëkba|Zjôzd Młodëch Kaszëbów}} {{Szëkba|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] fnwrle1h89cpcmykj8m7kk67xx42083 204618 204604 2026-07-06T18:35:55Z Iketsi 3254 + 204618 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Midzëkòngresowi Zjôzd Młodëch Kaszëbów''' ({{jãz.|pl}} ''Zjazd Młodych Kaszubów'') – gromada młodëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]]<ref>https://web.archive.org/web/20260706173842/http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3568-zjazd-mlodych-kaszubow</ref>. === 2025 (VII) === * Òrganizatorzë:<ref>https://mojestrone.com/artykul/kaszbsk-mlodzez-n2061105</ref> ** [[Klub Młodëch Kaszëbów „Cassubia”]] ** part [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]] z [[Góra (wejrowsczi kréz)|Gòrë]] i Banina<ref>https://kurierkaszubski.eu/luzino-zjazd-mlodych-kaszubow-nagrodzono-mlodych-regionalistow-skarby-zatopione-z-kaszubszczyznie/</ref> ** itp. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * 2024: ** http://kurierkaszubski.eu/luzino-zjazd-mlodych-kaszubow-nagrodzono-mlodych-regionalistow-skarby-zatopione-z-kaszubszczyznie/ * 2025: ** https://web.archive.org/web/20260706173842/http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3568-zjazd-mlodych-kaszubow === Szëkba === {{Szëkba|Zjôzd Młodëch Kaszëbów}} {{Szëkba|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] k4qnac80svwhre5himy9sra1e1y4flv 0 13258 204606 2026-07-06T18:20:29Z Iketsi 3254 N 204606 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klub Młodëch Kaszëbów „Cassubia”''' – karno młodëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} * [[Towarzëstwò Młodokaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.chwaszczyno.pl/klub-mlodech-kaszebow-oska-z-lezena-klub-mlodych-kaszubow-oska-z-luzina/ [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] 94gynzz2sdtbrskkggy5zmjh46u1yx8 204612 204606 2026-07-06T18:26:53Z Iketsi 3254 + 204612 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klub Młodëch Kaszëbów „Cassubia”''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Młodzieży Kaszubskiej „Cassubia”''<ref>https://web.archive.org/web/20260706173842/http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3568-zjazd-mlodych-kaszubow</ref>) – karno młodëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} * [[Towarzëstwò Młodokaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.chwaszczyno.pl/klub-mlodech-kaszebow-oska-z-lezena-klub-mlodych-kaszubow-oska-z-luzina/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] 8j2c4puvylnmtt818a71f5tjsmpvpre 14 13259 204607 2026-07-06T18:20:59Z Iketsi 3254 N 204607 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] 3b1mrgzhtb8pbc0blgkjemnd6gg250y 0 13260 204619 2026-07-06T18:42:50Z Iketsi 3254 N 204619 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé karaoke''' – [[kònkùrs]]<ref name=":0">https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/24691_pierwsze-kasz-bscz-karaoke-ze-swietnymi-teledyskami.html</ref>. * 2017 (I)<ref name=":0" /> * 2018 (II)<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/ii-ogolnopolski-konkurs-kaszebscze-karaoke/</ref> * 2020 (III)<ref>http://szwajcaria-kaszubska.pl/item/2691-protokol-iii-konkursu-kaszebscze-karaoke-chwat-do-piesni</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.akademiakaszubska.com/kaszebscze-karaoke * http://skarbnicakaszubska.pl/karaoke/ * http://skarbnicakaszubska.pl/kaszubskie-karaoke/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë]] orp2979o0y5zbpif2a0rye00cf7o9yq 204620 204619 2026-07-06T18:43:09Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Kònkùrsë]] to [[Category:Mùzyczné kònkùrsë]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 204620 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé karaoke''' – [[kònkùrs]]<ref name=":0">https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/24691_pierwsze-kasz-bscz-karaoke-ze-swietnymi-teledyskami.html</ref>. * 2017 (I)<ref name=":0" /> * 2018 (II)<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/ii-ogolnopolski-konkurs-kaszebscze-karaoke/</ref> * 2020 (III)<ref>http://szwajcaria-kaszubska.pl/item/2691-protokol-iii-konkursu-kaszebscze-karaoke-chwat-do-piesni</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.akademiakaszubska.com/kaszebscze-karaoke * http://skarbnicakaszubska.pl/karaoke/ * http://skarbnicakaszubska.pl/kaszubskie-karaoke/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë]] 7wd0v1ij62nc2zl4bx7peolrtrnfulj 204622 204620 2026-07-06T18:44:51Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 204622 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé karaoke''' – [[kònkùrs]]<ref name=":0">https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/24691_pierwsze-kasz-bscz-karaoke-ze-swietnymi-teledyskami.html</ref>. * 2017 (I)<ref name=":0" /> * 2018 (II)<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/ii-ogolnopolski-konkurs-kaszebscze-karaoke/</ref> * 2020 (III)<ref>http://szwajcaria-kaszubska.pl/item/2691-protokol-iii-konkursu-kaszebscze-karaoke-chwat-do-piesni</ref> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kònkùrsë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.akademiakaszubska.com/kaszebscze-karaoke * http://skarbnicakaszubska.pl/karaoke/ * http://skarbnicakaszubska.pl/kaszubskie-karaoke/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné kònkùrsë]] sy7epcb55l4amkeg1y5o036jn6fxc9m 0 13261 204624 2026-07-06T18:56:02Z Iketsi 3254 N 204624 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cezary Obracht-Prondzynski.jpg|mały|Cezari Obracht-Pondzyńsczi (2018)]] '''Cezari Obracht-Pondzyńsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Cezary Obracht-Prondzyński'') – pisôrz. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pisarze]] hp9t0xvez0cj5nq7q9yhgzkr0wwzu31 204625 204624 2026-07-06T18:58:45Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Cezari Obracht-Pondzyńsczi]] do [[Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Cezari Obracht-Prondzyńsczi 204624 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cezary Obracht-Prondzynski.jpg|mały|Cezari Obracht-Pondzyńsczi (2018)]] '''Cezari Obracht-Pondzyńsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Cezary Obracht-Prondzyński'') – pisôrz. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pisarze]] hp9t0xvez0cj5nq7q9yhgzkr0wwzu31 204627 204625 2026-07-06T18:59:55Z Iketsi 3254 + 204627 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cezary Obracht-Prondzynski.jpg|mały|Cezari Obracht-Pondzyńsczi (2018)]] '''Cezari Obracht-Pondzyńsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Cezary Obracht-Prondzyński'') – pisôrz. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://old.ug.edu.pl/pracownik/2165/cezary_obracht-prondzynski * https://dziennikbaltycki.pl/tag/cezary-obracht-prondzynski * https://kaszubopedia.pl/index.php/tworcy-kaszubopedii/cezary-obracht-prondzynski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pisarze]] cepbeke0hrhjc9yo88x55gzfvlf1du8 204628 204627 2026-07-06T19:01:00Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Cezari Obracht-Prondzyńsczi]] do [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]]: Ò 204627 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cezary Obracht-Prondzynski.jpg|mały|Cezari Obracht-Pondzyńsczi (2018)]] '''Cezari Obracht-Pondzyńsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Cezary Obracht-Prondzyński'') – pisôrz. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://old.ug.edu.pl/pracownik/2165/cezary_obracht-prondzynski * https://dziennikbaltycki.pl/tag/cezary-obracht-prondzynski * https://kaszubopedia.pl/index.php/tworcy-kaszubopedii/cezary-obracht-prondzynski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pisarze]] cepbeke0hrhjc9yo88x55gzfvlf1du8 204630 204628 2026-07-06T19:01:54Z Iketsi 3254 abò 204630 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cezary Obracht-Prondzynski.jpg|mały|Cezari Obracht-Pondzyńsczi (2018)]] '''Cezari Òbracht-Prondzyńsczi''' abò '''Cezari Obracht-Pondzyńsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Cezary Obracht-Prondzyński'') – pisôrz. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://old.ug.edu.pl/pracownik/2165/cezary_obracht-prondzynski * https://dziennikbaltycki.pl/tag/cezary-obracht-prondzynski * https://kaszubopedia.pl/index.php/tworcy-kaszubopedii/cezary-obracht-prondzynski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pisarze]] hq8qtrhxn1mg34398ea88ftwyo4prtv 0 13262 204626 2026-07-06T18:58:45Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Cezari Obracht-Pondzyńsczi]] do [[Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Cezari Obracht-Prondzyńsczi 204626 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Cezari Obracht-Prondzyńsczi]] qatvgb8rocy0rjtb0if9vnepb91cmlc 204635 204626 2026-07-06T19:12:58Z Iketsi 3254 {{ADR|[[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]]}} 204635 wikitext text/x-wiki {{ADR|[[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]]}} dwgyh77svs0l04lrmqswex46woxcib8 0 13263 204629 2026-07-06T19:01:00Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Cezari Obracht-Prondzyńsczi]] do [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]]: Ò 204629 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] o1im1zgydqqw565hsht2a3md2erjse1 14 13264 204657 2026-07-06T20:19:53Z Iketsi 3254 N 204657 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Antropòlogiô]] 2js8tj9d2cs5a2axtivohf1w5cce2ez 14 13265 204658 2026-07-06T20:20:45Z Iketsi 3254 N 204658 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Diaspòrë]] mqhuom018wuqueyrxvl4b7dn3wbcxda 204659 204658 2026-07-06T20:21:46Z Iketsi 3254 N 204659 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Diaspòrë]] [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] p94xtxnf3tur3drq4oyt2k97o486i9v 204662 204659 2026-07-06T20:23:50Z Iketsi 3254 |Diaspòra 204662 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Diaspòrë]] [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë|Diaspòra]] 69y1t5yexioaskkazykuxa8mefg8enr 204685 204662 2026-07-06T20:59:17Z Iketsi 3254 https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Historio-Kaszebow-29.pdf 204685 wikitext text/x-wiki {{Commons}} * https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Historio-Kaszebow-29.pdf [[Kategòrëjô:Diaspòrë]] [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë|Diaspòra]] cc225g71re42la7tbq6fb3oagaul99o 204701 204685 2026-07-06T23:25:34Z Iketsi 3254 Kaszëbizna 204701 wikitext text/x-wiki {{Commons}} * https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Historio-Kaszebow-29.pdf [[Kategòrëjô:Diaspòrë]] [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbizna|Diaspòra]] hylec4lxcs53maujtxquth3j2cg46hc 1 13266 204666 2026-07-06T20:29:39Z Terrus38 14026 /* Ency */ nowa sekcja 204666 wikitext text/x-wiki == Ency == Móm wątplëwòtë co do encyklopedicznoscë twòrzeniô starnów ò kòżdim lokalnym kònkùrsu, tim barżi w sytuacje, gdze mómë wiele jistniejącëch artiklów, jaczé zasłëgiwają na rozbùdowã a ògarniãcé, jeżlë czedës jaczis admin tu zazdrzi, to móże pòcwierdzëc/rozwiôc mòje wątplëwòtë; rôczã téż do diskùsje jinëch wikipedistów. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 22:29, 6 lëp 2026 (CEST) qrey6egz7zsagn0gjh3duwwh16htnte 204670 204666 2026-07-06T20:34:05Z Rabùszniczka 19710 /* Ency */ Odpowiedź 204670 wikitext text/x-wiki == Ency == Móm wątplëwòtë co do encyklopedicznoscë twòrzeniô starnów ò kòżdim lokalnym kònkùrsu, tim barżi w sytuacje, gdze mómë wiele jistniejącëch artiklów, jaczé zasłëgiwają na rozbùdowã a ògarniãcé, jeżlë czedës jaczis admin tu zazdrzi, to móże pòcwierdzëc/rozwiôc mòje wątplëwòtë; rôczã téż do diskùsje jinëch wikipedistów. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 22:29, 6 lëp 2026 (CEST) :Jô mëslã, że ùsôdzónié taczich artiklów mòże bëc, leno niech cos wiãcy mdzë w nich wëpisóné. W òbecny wersji ni ma niżódny informacji ò tim co to je za kònkùrs, chto gò ògranizëje, jaką mô historiô i tak dali. Mómë setczi zalążków taczich artiklów i mëslã, że twòrzënié kòlejnych to je leno dokłôdónié so wiãcy robòtë. Pòzdrówczi. [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 22:34, 6 lëp 2026 (CEST) mwrvma57f56gjcfg0uk35czachnyex1 204691 204670 2026-07-06T21:38:17Z Iketsi 3254 /* Ency */ Odpowiedź 204691 wikitext text/x-wiki == Ency == Móm wątplëwòtë co do encyklopedicznoscë twòrzeniô starnów ò kòżdim lokalnym kònkùrsu, tim barżi w sytuacje, gdze mómë wiele jistniejącëch artiklów, jaczé zasłëgiwają na rozbùdowã a ògarniãcé, jeżlë czedës jaczis admin tu zazdrzi, to móże pòcwierdzëc/rozwiôc mòje wątplëwòtë; rôczã téż do diskùsje jinëch wikipedistów. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 22:29, 6 lëp 2026 (CEST) :Jô mëslã, że ùsôdzónié taczich artiklów mòże bëc, leno niech cos wiãcy mdzë w nich wëpisóné. W òbecny wersji ni ma niżódny informacji ò tim co to je za kònkùrs, chto gò ògranizëje, jaką mô historiô i tak dali. Mómë setczi zalążków taczich artiklów i mëslã, że twòrzënié kòlejnych to je leno dokłôdónié so wiãcy robòtë. Pòzdrówczi. [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 22:34, 6 lëp 2026 (CEST) :Ò kòżdim lokalnym kònkùrsu ni; jeno ò wôżniészëch kònkùrsach. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:38, 6 lëp 2026 (CEST) o394k9x6i5axxcjt4s62jmuh7s4t3qc 14 13267 204699 2026-07-06T23:22:48Z Iketsi 3254 N 204699 wikitext text/x-wiki {{Commons}} qgfmontghi70djbufyuuchw8k3wmoj8 0 13268 204711 2026-07-07T04:13:01Z Iketsi 3254 #TAM [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] 204711 wikitext text/x-wiki #TAM [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] gbc110c15v1xx9ieb6d4vrq7rud0f8t