Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 4 18 209205 202583 2026-07-22T19:52:01Z Iketsi 3254 Letëchnô robòta: * [[:Kategòrëjô:Dodac òpisënk òdjimka|Dodac òpisënk òdjimka]] * [[:Kategòrëjô:Dodac òbrôzk do nôgłówka|Dodac òbrôzk do nôgłówka]] 209205 wikitext text/x-wiki == Co zrobic? == Letëchnô robòta: * [[:Kategòrëjô:Dodac òpisënk òdjimka|Dodac òpisënk òdjimka]] * [[:Kategòrëjô:Dodac òbrôzk do nôgłówka|Dodac òbrôzk do nôgłówka]] == Co to je, ë jak fùnkcjonëje Wiki? == Je to specjalnô [[soft-wôra|soft-wôra]], chtërnô ùmòżlëwiô w równo jaczim sztóce edicëjã zamkłoscë starnë przez kòżdégò internautã. Je to, tak tej, wëcmanowi dokôz wszëtczich òdwiôdnikôw naszi [[encyklopediô|encyklopedii]]. Kòżdi mòże zakładac ë editowac starnë encyklopediji. W stopce kòżdi starnë je [[lënk]] ''Edicëjô''. Pò klikniãcym na nim przechôdómë do starnë, na chtërny mòżemë dokònëwac edicëji. Czej nasze zmianë są parôt, klikómë na lënk '''Zapiszë''' ë hewò ùzdrzimë nã starnã ju z naszima zmianama. Gwësno, że tikô to téż ti starnë, chtërną prawie òbzérôsz. Mòżesz jã zacząć ju terô editowac, abò czësto '''bez sztrôfë''' mòżesz wéńc na [[Wiki:Zapisownik|starnã zapisownikòwą]]. Mòżesz nie le blós dopisëwac abò zmieniwac cosz na starnie, chtërną prawie òdwiadiwôsz. Mòżesz téż zakładac gwôsné starnë abò pòdstarnë ju jistniejącëch starnów. Skrodzenkòwą "receptã" na pisanié starnów w Wikipediji nalezc mòże w [[Wiki:Radzëszk aùtora Wikipediji|radzëszkù aùtora Wikipediji]]. Dokładniészé informacëje ò ùsadzanim starnów Wikipediji zamëkają w se nôslédné artikle: * [[Wiki:Ùsadzanié lënków na Wikipediji|Lënczi ë nowé starnë]] * [[Wiki:Fòrmatowanié tekstu na Wikipediji|Fòrmatowanié tekstu na Wikipediji]] '''Registracëjô w Wikipediji''' Eżle w ''Preferencëjach'' nie nadôsz so jaczégò identifikatora (nicka), tej starnë przez Ce dodóné abò editowóné jakno autora mdą miałë [[Wikipedia:IP adresa|IP adresã]] serwéra, ze chtërnégò Të môsz sã sparłãczóné. Eżle nadôsz so identifikator ë zapiszesz ''Preferencëje'', autorã mdzesz Të z gwôsnym identyfikatorã. Òkróm te, registracëjô na Wikipediji automaticzno prowadzy do dopisaniégò do [[Specjalnô:Listusers|lëstë brëkòwników]] ë òtemkniãcégò òsobisti starnë. [[Kategòrëjô:Meta-starnë Wikipediji]] 20cx08yc6z27hu2led5be6lido5f6o8 0 58 209138 208490 2026-07-22T14:16:04Z Iketsi 3254 {{!}}class=notpageimage 209138 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Żukòwò| dopełniacz= Żukòwa| adjektiw_mask=żukòwsczi| adjektiw_fem=żukòwskô| céch=POL Żukowo COA.svg| fana=F1_white_flag.svg{{!}}class=notpageimage| karta=Żukowo_location_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=Kartësczi | grodzki=| rodzaj_gminy=miejsko-wiejska| gmina=Żukòwò| miejska=| bùrméster=Mariola Zmùdzyńskô| adres_um= ul. Gdańska 52| kod_poczt_um= 83-330| tel_um=tel. 058 685-83-00| fax_um= faks 058 685-83-30| mail_um= ugzukowo@zukowo.pl| wiéchrzëzna= 5,13| stopniN=54|minutN=20|stopniE=18|minutE=21| wysokość= | rok=2021| lëdztwò=8135| gęstość=1422 | aglomeracja=Gdańska | czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=83-330| registracëjné tôfle=GKA| TERYT=| SIMC=| www=http://www.zukowo.pl| commons=Category:Żukowo| }} '''Żukòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Żukowo'', {{jãz.|de}} ''Zuckau'', {{jãz.|la}} ''Sucovia'') – gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]; leżi nad [[Reduniô|Redunią]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] a [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Sedzba [[Gmina Żukòwò|gminë Żukòwò]]. Jedno z nômłodszich gardów w Pòlsce, jaczé zwëskało gardowé prawa 17 smùtana 1988 rokù<ref>Uchwała Rady Państwa z dnia 17 listopada 1988 r. w sprawie utworzenia miasta Żukowo w województwie gdańskim ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP19880320285 M.P. 1988 nr 32 poz. 285]).</ref>. === Pòłożenié === Kòòrdinatë: szérzô - 54°21' N, dłużawa - 18°21' E. === Pòdôwczi === ==== Gard ==== * Lëdztwò gardu: 6.725 mieszkańców * Wiéchrzëzna gardu: 4,73 km² ==== Gmina ==== * Lëdztwò gminë: 40.063 mieszkańców * Wiéchrzëzna gminë: 160,4 km² ==== Gard ë gmina ==== * Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): mln zł * Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): mln zł === Historiô === Tu 24 łżëkwiata 1259 rokù - przë klôsztorze - béł ksyżëc pòrénkòwi Pòmòrzczi [[Swiãtopôłk II]] Wiôldżi. Téż tu je môl smiercé 67 lagrowëch z lagru [[Stutthof]] - jich grób z 1945 rokù. === Słôwny lëdze === * [[Karol Krefft]] * [[Jadwiga Ptôch]] === Stôrodôwnotë === Pòklôsztorny kòscół sostrów z zôkònu sw. Norberta. W jegò miészi wieżi nad dachã je strzédny (dólnô strzédnica 32,5 cm) kòscelny zwónk z 1749 rokù. Bùdowa kòscoła bëła równak napòczãtô w XIII-im stalatim ([[1212]]-[[1214]]). Béł to nôstarszi białgowsczi klôsztór w [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], chtëren pòstawic dôł [[Mscëwòj I]].[http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=95] W tim pòklôsztornym kòscele je czasã w niedzelã Mszô Sw. i mòże w 2022 r. czëc kąsk [[kaszëbsczi jãzëk]], ale czëtac [[Kaszëbi]] mògą tu wiele. Żukòwò je kòlibką [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. == Kùltura == * [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” m. Aleksandra Tomaczkòwsczégò]] === Jinszô wëdowiédzô === * Partnersczima gminama Żukòwa są: [[Francëjô|francëskô]] [[:fr:Saint-Junien|Saint-Junien]], [[miemieckô]] [[:de: Wendelstein (Mittelfranken)|Wendelstein (Mittelfranken)]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Zukowo1.jpg|Pòklôsztórny kòscół Òbrôzk:Zukowo2.jpg|<!-- _Zespół_ _poklasztorny_ SS. _Norbertanek_ z _XIII_-_XIV_ w. --> Òbrôzk:Zukowo Kosciol Norbertanow oltarz rzezbiony.jpg|Antwerpsczi wôłtôrz w pòklôsztórnym kòscele Òbrôzk:Zukowo-mlyny2.JPG|<!-- _Młyny_ _wodne_ --> Òbrôzk:Zukowo Klasztor Norbertanow wejscie.jpg|Droga do kòscoła w 2010 rokù Òbrôzk:Wejście do Gimnazjum nr 2 w Żukowie - panoramio.jpg|Szkòła </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wiłóz Rzéczi Reduni]] * [[Gmina Żukòwò]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/849 Żukowo] w Geògrafnym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów * [http://www.mairie-saint-junien.fr/ Wespółrobòta: Saint-Junien] * [https://web.archive.org/web/20260513154001/https://www.zukowo.pl/files/docs/zukowo.pdf Karty zabytków architektury – Żukowo] {{Kartësczi kréz}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] ip7uuvtrb7bwz2o0olp0dcr5axam9gy 209139 209138 2026-07-22T14:17:33Z Iketsi 3254 {{!}}class=pageimage 209139 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Żukòwò| dopełniacz= Żukòwa| adjektiw_mask=żukòwsczi| adjektiw_fem=żukòwskô| céch=POL Żukowo COA.svg{{!}}class=pageimage| fana=F1_white_flag.svg{{!}}class=notpageimage| karta=Żukowo_location_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=Kartësczi | grodzki=| rodzaj_gminy=miejsko-wiejska| gmina=Żukòwò| miejska=| bùrméster=Mariola Zmùdzyńskô| adres_um= ul. Gdańska 52| kod_poczt_um= 83-330| tel_um=tel. 058 685-83-00| fax_um= faks 058 685-83-30| mail_um= ugzukowo@zukowo.pl| wiéchrzëzna= 5,13| stopniN=54|minutN=20|stopniE=18|minutE=21| wysokość= | rok=2021| lëdztwò=8135| gęstość=1422 | aglomeracja=Gdańska | czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=83-330| registracëjné tôfle=GKA| TERYT=| SIMC=| www=http://www.zukowo.pl| commons=Category:Żukowo| }} '''Żukòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Żukowo'', {{jãz.|de}} ''Zuckau'', {{jãz.|la}} ''Sucovia'') – gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]; leżi nad [[Reduniô|Redunią]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] a [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Sedzba [[Gmina Żukòwò|gminë Żukòwò]]. Jedno z nômłodszich gardów w Pòlsce, jaczé zwëskało gardowé prawa 17 smùtana 1988 rokù<ref>Uchwała Rady Państwa z dnia 17 listopada 1988 r. w sprawie utworzenia miasta Żukowo w województwie gdańskim ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP19880320285 M.P. 1988 nr 32 poz. 285]).</ref>. === Pòłożenié === Kòòrdinatë: szérzô - 54°21' N, dłużawa - 18°21' E. === Pòdôwczi === ==== Gard ==== * Lëdztwò gardu: 6.725 mieszkańców * Wiéchrzëzna gardu: 4,73 km² ==== Gmina ==== * Lëdztwò gminë: 40.063 mieszkańców * Wiéchrzëzna gminë: 160,4 km² ==== Gard ë gmina ==== * Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): mln zł * Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): mln zł === Historiô === Tu 24 łżëkwiata 1259 rokù - przë klôsztorze - béł ksyżëc pòrénkòwi Pòmòrzczi [[Swiãtopôłk II]] Wiôldżi. Téż tu je môl smiercé 67 lagrowëch z lagru [[Stutthof]] - jich grób z 1945 rokù. === Słôwny lëdze === * [[Karol Krefft]] * [[Jadwiga Ptôch]] === Stôrodôwnotë === Pòklôsztorny kòscół sostrów z zôkònu sw. Norberta. W jegò miészi wieżi nad dachã je strzédny (dólnô strzédnica 32,5 cm) kòscelny zwónk z 1749 rokù. Bùdowa kòscoła bëła równak napòczãtô w XIII-im stalatim ([[1212]]-[[1214]]). Béł to nôstarszi białgowsczi klôsztór w [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], chtëren pòstawic dôł [[Mscëwòj I]].[http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=95] W tim pòklôsztornym kòscele je czasã w niedzelã Mszô Sw. i mòże w 2022 r. czëc kąsk [[kaszëbsczi jãzëk]], ale czëtac [[Kaszëbi]] mògą tu wiele. Żukòwò je kòlibką [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. == Kùltura == * [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” m. Aleksandra Tomaczkòwsczégò]] === Jinszô wëdowiédzô === * Partnersczima gminama Żukòwa są: [[Francëjô|francëskô]] [[:fr:Saint-Junien|Saint-Junien]], [[miemieckô]] [[:de: Wendelstein (Mittelfranken)|Wendelstein (Mittelfranken)]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Zukowo1.jpg|Pòklôsztórny kòscół Òbrôzk:Zukowo2.jpg|<!-- _Zespół_ _poklasztorny_ SS. _Norbertanek_ z _XIII_-_XIV_ w. --> Òbrôzk:Zukowo Kosciol Norbertanow oltarz rzezbiony.jpg|Antwerpsczi wôłtôrz w pòklôsztórnym kòscele Òbrôzk:Zukowo-mlyny2.JPG|<!-- _Młyny_ _wodne_ --> Òbrôzk:Zukowo Klasztor Norbertanow wejscie.jpg|Droga do kòscoła w 2010 rokù Òbrôzk:Wejście do Gimnazjum nr 2 w Żukowie - panoramio.jpg|Szkòła </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wiłóz Rzéczi Reduni]] * [[Gmina Żukòwò]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/849 Żukowo] w Geògrafnym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów * [http://www.mairie-saint-junien.fr/ Wespółrobòta: Saint-Junien] * [https://web.archive.org/web/20260513154001/https://www.zukowo.pl/files/docs/zukowo.pdf Karty zabytków architektury – Żukowo] {{Kartësczi kréz}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] qn1hc9qdaj9c9hm37pikvuc02o2e7q0 0 1075 209266 208730 2026-07-22T22:26:40Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209266 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wikipedia-logo-v2.svg|mały|Logò Wikipediji]] Ùdba '''Wikipediji''' (http://www.wikipedia.org) òsta zrëszónô w [[stëcznik|stëcznikù]] [[2001]] rokù. Jé zgrôwã je ùsôdzenié [[wòlnô dokùmentacjô|wòlny]], [[Internet|internetowi]] [[encyklopediô|encyklopedii]]. [[Przédnô starna|Kaszëbskô Wikipedijô]] je partã ny ùdbë w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]. == Wikipedia == Afrikaans • አማርኛ • العربية • Azərbaycanca • বাংলা • Беларуская • Bosanski • Български • Català • Česky • Cymraeg • Dansk • Deutsch • Eesti • Ελληνικά • English • Español • Euskara • فارسی • Français • Gaeilge • Galego • ગુજરાતી • 한국어 • Հայերեն • हिन्दी • Hrvatski • Bahasa Indonesia • Íslenska • Italiano • עברית • ಕನ್ನಡ • ქართული • ភាសាខ្មែរ • Кыргызча • ພາສາລາວ • Latviešu • Lietuvių • Македонски • Magyar • മലയാളം • मराठी • Bahasa Melayu • Монгол • မြန်မာဘာသာ • Nederlands • नेपाली • 日本語 • Norsk • ଓଡି଼ଆ • অসমীযা় • Oʻzbekcha • ਪੰਜਾਬੀ • Polski • Português • Қазақша • Română • Русский • Shqip • සිංහල • Slovenčina • Slovenščina • Srpski • Suomi • Svenska • Kiswahili • Tagalog • தமிழ் • తెలుగు • ภาษาไทย • Türkçe • Українська • اردو • Tiếng Việt • 中文 • isiZulu == Sosterné ùdbë == * [http://www.wiktionary.org '''Wikisłowôrz'''] - ''Wielejãzëkòwi słowôrz'' ''([http://pl.wiktionary.org/wiki/Kategoria:Język_kaszubski Kaszëbsczi jãzëk w pl.wiktionary.org])'' * '''[http://www.wikiquote.org Wikicëtaty]''' - ''Zbiérk cëtatów'' * '''[http://www.wikinews.org Wikinews]''' - ''Wiki-nowinë'' * [[commons:Main Page|'''Wikimedia Commons''']] - ''Repòzytorium mediów'' * [[wikisource:pl:Strona główna|'''Wikisources''']] - ''Zdrojowé dokùmentë'' * '''[http://www.wikibooks.org Wikibooks]''' - ''Darmòwé ùczbòwniczi'' * [[wikispecies:Main Page|'''Wikispecies''']] - ''Zortownik gatënków'' * [[m:Main Page|'''Meta-Wiki''']] - ''Kòòrdinacëjô projektów'' == Òbaczë téż == * [[Kiwix]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.wikipedia.org/ Wikipedia w angelsczim jãzëkù] * [https://web.archive.org/web/20031203221040/http://en2.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Multilingual_coordination Zestôwk Wikipediji w jińszëch mòwach] * [http://meta.wikipedia.org/ Artikle ë diskùsëje ò wszelejaczich sprawach sparłãczonëch z ùdbama Wikipediji] * https://www.youtube.com/watch?v=uS_tUfomFUI 2:29 [[Kategòrëjô:Encyklopedie]] [[Kategòrëjô:Wikimedia]] 7m58tv53fkyeeueupx7gu5x9jrwn05y 0 1091 209297 203571 2026-07-23T02:06:38Z Iketsi 3254 - → – 209297 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Villa di castello, biblioteca dell'accademia della crusca, dizionario petrocchi 02 crusca.jpg|mały|{{PAGENAME}}]] '''Słowôrz''' je lëstą słów ë jich definicëji, abò jich równoznaczënów w jińszi mòwie (mòwach). Niechtërné słowôrze pòdôwają téż infòrmacëje ò wëmòwie, pòchòdzenim słowa ôs przëmiarë jegò brëkòwóniô w zdaniach. Jistnieją téż słowôrze ilustrowóné (òbrôzkòwé). == Pòsobica słów == [[Òbrôzk:Stefan Ramult-Pomeranian Dictionary.png|mały|Dzélëk słowôrza Ramułta]] == Tëlkòsc słowiznë == Z pòzdrzatkù na tëlkòsc słowiznë zamkłi we słowôrzu mòżemë wëapartnic dwa ôrtë słowôrzów: 1. tzw. ''maksymalizacëjné słowôrze'', chtërnëch zgrôwã je zaprezentérowónié całégò dostónkù słowiznë brëkòwóny przez gwësną jãzëkòwą spòlëznã. Taczé słowôrze mògą zamëkac w se rozmajité fòrmë ë wariantë negò sómégò słowa we wszëtczich dialektach, ôs słowa znóné blós z runitwë, czë téż pòdóné przez infòrmatorów. Przez swòją nôtërã maksymalizacëjny słowôrz ni mòże bëc słowôrzã normatiwnym (preskriptiwnym), równak mòże baro pòmòc przë twòrzenim taczégò słowôrza. Przëmiarã maksymalizacëjnégò słowôrza je ''[[Pomoranisches Wörterbuch]]'' ''(Słowôrz pòmòrsczi)'' [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]]. 2. tzw. ''minimalizacëjné słowôrze'', chtërnëch autora pòdôwô blós dzél słowiznë jaczégò jãzëka (np. czile tësąców nôczãstszëch słów). Minimalizacëjnym słowôrzã je np. ''[[Słowniczek kaszubski]]'' ''(Słowôrzk kaszëbsczi)'' [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] czë ''Słowniczek polsko-kaszubski'' R. Drzeżdżona i G. J. Schramke, Gdynia 2006, a téż ''Pòlskò-anielskò-kaszëbsczi słowôrz'' Mariana Jelińskiego i [[David Shulist|Davida Shulista]], Żukowo 2010 i ''Môłi kaszëbskò-czeskò-pòlsczi słowôrz'', [[Żukòwò]] 2014[http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol?/aJeli{u0144}ski%2C+Marian/ajelin~aski+marian/1%2C1%2C9%2CB/frameset&FF=ajelin~aski+marian&1%2C%2C9]. == Specjalné słowôrze == * Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego, [[Krakòwò]] 1893 * Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, [[Gduńsk]] 2003 * [[Jan Trepczik]]: Słownik polsko-kaszubski, t. I-II, [[Gduńsk]] 1994. == Preskriptiwné a deskriptiwné słowôrze == == Òbaczë téż == * [[Słowôrz Wikipediji]] * [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]] * [[Sloworz.org]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|6ir6fMiRuTo|Słowniki kaszubskie – 2013}} ({{jãz.|csb}}) * [https://csb.wiktionary.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna Wikisłowôrz pò kaszëbskù] * [https://web.archive.org/web/20160909110356/http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb16242429g.public Dictionnaires kachoubes] * [https://web.archive.org/web/20150707045807/http://scholaris.pl/zasob/106924 scholaris.pl — Mój słowôrz – książka pomocnicza do nauki języka kaszubskiego] * [https://web.archive.org/web/20260413003104/https://www.zawszepomorze.pl/artykul/12759,slowniczek-polsko-kaszubski-czyli-kaszubszczyzna-bez-tajemnic Słowniczek polsko-kaszubski, czyli kaszubszczyzna bez tajemnic] * Słownik polsko-kaszubski — szkola.interklasa.pl: [https://web.archive.org/web/20200130224752/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_ac.html A–C], [https://web.archive.org/web/20200117115121/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_df.html D–F], [https://web.archive.org/web/20200128153948/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_jl.html J–L], [https://web.archive.org/web/20200218085625/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_mo.html M–O], [https://web.archive.org/web/20200117021913/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_pr.html P–R], [https://web.archive.org/web/20200121051226/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_su.html S–U] i [https://web.archive.org/web/20200130225216/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_wz.html W–Z] * https://kaszebi.rastko.net/?p=17#Słowniczek * https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2025/06/SLOWNIK-RYBACKI-WERSJA-UPROSZCZONA-1.pdf * https://www.wladyslawowo.com/atrakcje/slownik-kaszubski-dla-poczatkujacych-najwazniejsze-slowa-i-zwroty-1965 * [https://web.archive.org/web/20170223192011/http://www.zk-p.org/files/1704Trepczyk_slownik.pdf 1704Trepczyk_slownik.pdf] * [https://web.archive.org/web/20210228185456/http://www.kaszubi.pl/images/dodatkowe/aktualnosci/2014/NU_05_14_.pdf NAJÔ ÙCZBA, NUMER 5 (77), DODÔWK DO „PÒMERANII” – Pòdrãczny słowôrzk welownikaa] * https://web.archive.org/web/20250120062851/https://www.slowadopoprawki.com/post/j%C4%99zyki-regionalne-w-polsce * https://literat.ug.edu.pl/remus/0100.htm * https://tsp.org.pl/maly-slownik-kaszubsko-polsko-slowacki/ * https://www.ngo.lgrkaszuby.pl/downloads/Kaszubski-slownik-rybacki.pdf === Szëkba === {{Szëkba}} [[Kategòrëjô:Słowôrze| ]] kplnfh0zrobwu8m55jl21y4thcke5er 0 1116 209128 206981 2026-07-22T13:02:13Z Iketsi 3254 svg 209128 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DMOZ logo.svg|mały|Logòtip DMOZ]] '''Open Directory Project''', zwóny téż '''DMoz''' òd '''D'''irectory '''Moz'''illa, – béł nôwikszim, ùsôdzanym przez lëdzy, kataloga internetowich dostónków [[WWW]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170228231021/https://www.dmoz.org/ Slédnô zarchiwizowónô wersëjô kataloga DMOZ (archive.org) ]</ref>. DMOZ béł redagòwóny przez dobrowòlników – kòl 90 tësãcy redaktorów z całégò swiata. ODP zamëkôł w se kòl 4 milionów [[lënk|lënków]] zebrónëch w kòl milionie témòwich kategòrëjach, prowadzonych w 90 jãzëkach. Ùdba ta bëła zrëszonô w 1998 rokù jakno ''Gnuhoo''. Kaszëbskòjãzëkòwô wersëjô òsta zrëszonô w stëcznikù 2002 rokù<ref>[https://web.archive.org/web/20020127002902/http://dmoz.org/World/Polska/Spoleczenstwo/Grupy_Etniczne/Kaszubi | Lënk ze stëcznika 2002 rokù z pòlsczi wersëji DMOZ do prawie zrëszony kaszëbskòjãzëkòwi wersëji (archive.org) ]</ref>. Przistãp do kataloga, jakno ë zgłôszanié starnów béł darmôk, a jegò zamkłosc bëła ùżëcziwônô w tidzeniowich aktualizacëjach jakno lopczi w fòrmace [[RDF]] na wòlny licencëje ODP, zblëżony do tipicznëch reglów [[Open Content]] (np. [[GNU FDL]]). 28. gromicznika 2017 rokù ùkôzało sã wiadło ò tim, że ùdba ODP òstanié 14. strumiannika 2017 rokù zamkłô. Ò przëczënach nie szło nick doczëtac.<ref>[https://web.archive.org/web/20240107175100/https://searchengineland.com/rip-dmoz-open-directory-project-closing-270291%7C RIP DMOZ: The Open Directory Project is closing]</ref> Krótkò pò tim ùsôdzëlë redaktôrze ODP staticzną szpéglową wersëją kataloga<ref>[https://web.archive.org/web/20170731131937/http://dmoztools.net/ | Szpéglowô kòpijô kataloga ùsôdzpnô brzez jegò redachtôrów]</ref>, dôwając przez to mòżnotã przezéraniô zamkłoscë skatalogòwônych w DMOZ stranów. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://opendirectoryproject.org/ Archiwa kataloga DMOZ] * [http://www.opendirectoryproject.org/World/Kasz%C3%ABbsczi& Archiwa kategòrëji: World: Kaszëbsczi] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné internetowé stronë]] 5ild5z3plzmqnlcqc4fplbk6gj0q4cd 209129 209128 2026-07-22T13:03:05Z Iketsi 3254 .<ref> → </ref>. 209129 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DMOZ logo.svg|mały|Logòtip DMOZ]] '''Open Directory Project''', zwóny téż '''DMoz''' òd '''D'''irectory '''Moz'''illa, – béł nôwikszim, ùsôdzanym przez lëdzy, kataloga internetowich dostónków [[WWW]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170228231021/https://www.dmoz.org/ Slédnô zarchiwizowónô wersëjô kataloga DMOZ (archive.org) ]</ref>. DMOZ béł redagòwóny przez dobrowòlników – kòl 90 tësãcy redaktorów z całégò swiata. ODP zamëkôł w se kòl 4 milionów [[lënk|lënków]] zebrónëch w kòl milionie témòwich kategòrëjach, prowadzonych w 90 jãzëkach. Ùdba ta bëła zrëszonô w 1998 rokù jakno ''Gnuhoo''. Kaszëbskòjãzëkòwô wersëjô òsta zrëszonô w stëcznikù 2002 rokù<ref>[https://web.archive.org/web/20020127002902/http://dmoz.org/World/Polska/Spoleczenstwo/Grupy_Etniczne/Kaszubi | Lënk ze stëcznika 2002 rokù z pòlsczi wersëji DMOZ do prawie zrëszony kaszëbskòjãzëkòwi wersëji (archive.org) ]</ref>. Przistãp do kataloga, jakno ë zgłôszanié starnów béł darmôk, a jegò zamkłosc bëła ùżëcziwônô w tidzeniowich aktualizacëjach jakno lopczi w fòrmace [[RDF]] na wòlny licencëje ODP, zblëżony do tipicznëch reglów [[Open Content]] (np. [[GNU FDL]]). 28. gromicznika 2017 rokù ùkôzało sã wiadło ò tim, że ùdba ODP òstanié 14. strumiannika 2017 rokù zamkłô. Ò przëczënach nie szło nick doczëtac<ref>[https://web.archive.org/web/20240107175100/https://searchengineland.com/rip-dmoz-open-directory-project-closing-270291%7C RIP DMOZ: The Open Directory Project is closing]</ref>. Krótkò pò tim ùsôdzëlë redaktôrze ODP staticzną szpéglową wersëją kataloga<ref>[https://web.archive.org/web/20170731131937/http://dmoztools.net/ | Szpéglowô kòpijô kataloga ùsôdzpnô brzez jegò redachtôrów]</ref>, dôwając przez to mòżnotã przezéraniô zamkłoscë skatalogòwônych w DMOZ stranów. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://opendirectoryproject.org/ Archiwa kataloga DMOZ] * [http://www.opendirectoryproject.org/World/Kasz%C3%ABbsczi& Archiwa kategòrëji: World: Kaszëbsczi] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné internetowé stronë]] 4jw2sqpiojpq4jk4lv9swcuf3hf9kgj 209131 209129 2026-07-22T13:08:00Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209131 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dmoz - Open Directory Project.PNG|mały|DMOZ]] '''Open Directory Project''', zwóny téż '''DMoz''' òd '''D'''irectory '''Moz'''illa, – béł nôwikszim, ùsôdzanym przez lëdzy, kataloga internetowich dostónków [[WWW]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170228231021/https://www.dmoz.org/ Slédnô zarchiwizowónô wersëjô kataloga DMOZ (archive.org) ]</ref>. DMOZ béł redagòwóny przez dobrowòlników – kòl 90 tësãcy redaktorów z całégò swiata. ODP zamëkôł w se kòl 4 milionów [[lënk|lënków]] zebrónëch w kòl milionie témòwich kategòrëjach, prowadzonych w 90 jãzëkach. Ùdba ta bëła zrëszonô w 1998 rokù jakno ''Gnuhoo''. Kaszëbskòjãzëkòwô wersëjô òsta zrëszonô w stëcznikù 2002 rokù<ref>[https://web.archive.org/web/20020127002902/http://dmoz.org/World/Polska/Spoleczenstwo/Grupy_Etniczne/Kaszubi | Lënk ze stëcznika 2002 rokù z pòlsczi wersëji DMOZ do prawie zrëszony kaszëbskòjãzëkòwi wersëji (archive.org) ]</ref>. Przistãp do kataloga, jakno ë zgłôszanié starnów béł darmôk, a jegò zamkłosc bëła ùżëcziwônô w tidzeniowich aktualizacëjach jakno lopczi w fòrmace [[RDF]] na wòlny licencëje ODP, zblëżony do tipicznëch reglów [[Open Content]] (np. [[GNU FDL]]). 28. gromicznika 2017 rokù ùkôzało sã wiadło ò tim, że ùdba ODP òstanié 14. strumiannika 2017 rokù zamkłô. Ò przëczënach nie szło nick doczëtac<ref>[https://web.archive.org/web/20240107175100/https://searchengineland.com/rip-dmoz-open-directory-project-closing-270291%7C RIP DMOZ: The Open Directory Project is closing]</ref>. Krótkò pò tim ùsôdzëlë redaktôrze ODP staticzną szpéglową wersëją kataloga<ref>[https://web.archive.org/web/20170731131937/http://dmoztools.net/ | Szpéglowô kòpijô kataloga ùsôdzpnô brzez jegò redachtôrów]</ref>, dôwając przez to mòżnotã przezéraniô zamkłoscë skatalogòwônych w DMOZ stranów. == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://opendirectoryproject.org/ Archiwa kataloga DMOZ] * [http://www.opendirectoryproject.org/World/Kasz%C3%ABbsczi& Archiwa kategòrëji: World: Kaszëbsczi] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné internetowé stronë]] i6d4km9g297vcvrwtrhcsq38nhdn5pt 0 1712 209141 177396 2026-07-22T15:51:47Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209141 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SearchThumbs 1621-2160.svg|mały|lang=qmr|]] '''1970''' / MCMLXX <center>[[1968]] « [[1969]] « '''1970''' » [[1971]] » [[1972]]</center> === Wëdarzenia === * Pòwstôł [[Gduńsczi Ùniwersytet]] (20 strëmiannika) * Sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]]) === Ùrodzëlë sã === * [[Artur Jablonsczi]] (16 zélnika) === Ùmarlë === * [[Kategòrëjô:XX stolaté]] g1n4syf902yzthh09pyn7zlvncpsvu1 209142 209141 2026-07-22T15:52:25Z Iketsi 3254 {{!}}class=pageimage 209142 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SearchThumbs 1621-2160.svg|mały|lang=qmr{{!}}class=pageimage|]] '''1970''' / MCMLXX <center>[[1968]] « [[1969]] « '''1970''' » [[1971]] » [[1972]]</center> === Wëdarzenia === * Pòwstôł [[Gduńsczi Ùniwersytet]] (20 strëmiannika) * Sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]]) === Ùrodzëlë sã === * [[Artur Jablonsczi]] (16 zélnika) === Ùmarlë === * [[Kategòrëjô:XX stolaté]] pdn16el5jqbaqh78g99dbcqvzrvc2jr 209307 209142 2026-07-23T02:40:16Z ~2026-40955-03 19856 {{!}}class=skin-invert-image 209307 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SearchThumbs 1621-2160.svg|mały|lang=qmr{{!}}class=skin-invert-image|]] '''1970''' / MCMLXX <center>[[1968]] « [[1969]] « '''1970''' » [[1971]] » [[1972]]</center> === Wëdarzenia === * Pòwstôł [[Gduńsczi Ùniwersytet]] (20 strëmiannika) * Sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]]) === Ùrodzëlë sã === * [[Artur Jablonsczi]] (16 zélnika) === Ùmarlë === * [[Kategòrëjô:XX stolaté]] 86tio6ch9pdwxuzxwdpol4qbe0pzdh5 209308 209307 2026-07-23T02:45:07Z Iketsi 3254 |hide-on-mobile 209308 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SearchThumbs 1621-2160.svg|mały|lang=qmr{{!}}class=skin-invert-image hide-on-mobile|]] '''1970''' / MCMLXX <center>[[1968]] « [[1969]] « '''1970''' » [[1971]] » [[1972]]</center> === Wëdarzenia === * Pòwstôł [[Gduńsczi Ùniwersytet]] (20 strëmiannika) * Sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]]) === Ùrodzëlë sã === * [[Artur Jablonsczi]] (16 zélnika) === Ùmarlë === * [[Kategòrëjô:XX stolaté]] khfnxwf6nxb428otq5dm6kywsn2efya 209309 209308 2026-07-23T02:47:17Z Iketsi 3254 test 209309 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SearchThumbs 1621-2160.svg|mały|lang=qmr{{!}}class=hide-on-mobile|]] '''1970''' / MCMLXX <center>[[1968]] « [[1969]] « '''1970''' » [[1971]] » [[1972]]</center> === Wëdarzenia === * Pòwstôł [[Gduńsczi Ùniwersytet]] (20 strëmiannika) * Sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]]) === Ùrodzëlë sã === * [[Artur Jablonsczi]] (16 zélnika) === Ùmarlë === * [[Kategòrëjô:XX stolaté]] agbt7qriy3vvrs09yoyke045ufnvb4w 0 1713 209143 176024 2026-07-22T15:54:01Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209143 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SearchThumbs 1621-2160.svg|mały|lang=qms{{!}}class=pageimage|]] '''1971''' / MCMLXXI <center>[[1969]] « [[1970]] « '''1971''' » [[1972]] » [[1973]]</center> === Wëdarzenia === * Bëło założoné [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò]] === Ùrodzëlë sã === * === Ùmarlë === * [[Kategòrëjô:XX stolaté]] rqguzizemih6b1sj68rmsb2fctxaa26 0 1888 209206 208658 2026-07-22T19:54:53Z Iketsi 3254 telefón = + 209206 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Kongeriget Danmark | miono = Królestwò Dëńsczi | miono-genitiw = Dëńsczi | fana = Flag_of_Denmark.svg | herb = National coat of arms of Denmark.svg | na karce = LocationDenmark.png | mòtto = Forbundne, forpligtede, for Kongeriget Danmark | jãzëk = [[dëńsczi]] | stolëca = Kòpenhaga | fòrma państwa = Kònstitucëjnô mònarchijô | wiéchrzëzna = 43.094 | procent-wòdë = 1,6 | lëdztwò = 5 748 769 | rok = 2017 | dëtk = Króna | kòd dëtka = DKK | czasowô cona = +1 | swiãto = [[5 czerwińca]] | himn = Kong Christian stod ved højen mast <br /> Der er et yndigt land | kòd = DNK | Internet = .dk | telefón = +45 |Mònarcha=Fridrik X|Premiéra=Mette Frederiksen }} '''Duńskô'''<ref>{{sloworz.org|19811|22430}}</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/zakz-latani-dronama-n2045319</ref> abò '''Dëńskô''' ({{jãz.|da}} ''Danmark'') – je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]], słëchającym do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Stolëcznym gardã Dëńsczi je [[Kòpenhaga]]. Jińszé wôżné gardë to: [[Odense]], [[Aalborg]] ë [[Aarhus]]. Dosc wiôlgą autonomijã òd Dëńsczi mają [[Farersczé Òstrowë]] i [[Grenlandzkô]]. Dëńskô je kònstitucyjną mònarchią. Królã òd 2024 je Fridrik X. == Òbaczë téż == * [[Kòpenhaga]] * [[Grenlandiô]] * [[Norweskô]] * [[Niemieckô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Duńskô| ]] rrmjipf5omv2o91r6tw0fk5yf2f4t83 0 1897 209209 206419 2026-07-22T19:55:25Z Iketsi 3254 telefón = + 209209 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Kongeriget Sverige | miono = Królestwò Szwédzczi | miono-genitiw = Szwédzczi | fana = Flag of Sweden.svg| herb = Great coat of arms of Sweden.svg | na karce = LocationSweden.png| mòtto = För Sverige i tiden | jãzëk = [[Szwédzczi jãzëk|szwédzczi]], lapońsczi| stolëca = Sztokhòlm | fòrma państwa = Kònstitucëjnô mònarchijô | wiéchrzëzna = 449.964 | lëdztwò = 10,610,485 | rok = 2025 | dëtk = szwédzkô krona | kòd dëtka = SEK | czasowô cona = +1 – zëma [[UTC]] +2 – lato | swiãto = 6 czerwińca | himn = Du gamla, du fria,<br>Kungssången | kòd = SE | Internet = .se | telefón = +46 |Mònarcha=Karól XVI Gùstôw|Premiéra=Ulf Kristersson|aùtowi kòd=S }} '''Szwédzkô''' (''Sverige'') je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Greńczë z [[Norweskô|Norweską]], [[Fińskô|Fińską]] a téż z [[Dëńskô|Dëńską]] przez mòst nad cesniną Öresund. Stolecznym garda je [[Sztokhòlm]]. == Geògrafiô == === Wiéchrzëzna === * całownô: 450,295<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20210110083823/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sweden Sweden] The World Factbook</ref> * wiéchrzëzna lądu: 410,335 * wiéchrzëzna wòdów: 39,960 === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,211 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Fińskô]] 545 km; [[Norweskô]] 1,666 km === Brzegòwô liniô === 3,218 km === Klimat === Ùmiarkowany na pôłniu, z zëmną, chmùrzëstą zëmą, chmùrzëstim dzélowo chłodnym latã, subartkiczny na nordze<ref>[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/sweden/51263.htm Sweden (08/05)] US Department of State</ref>. === Ùsztôłcenié terenu === Przédno plasczi lub łagódnie grzëpowe nizënë; na pòrénku góry<ref name=":0" />. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 492 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -2,4 m. n.r.m. (Roztoka jezera Hammarsjon, òbòk Kristianstad) * nôwëższi czëp: 2,100 m. n.r.m. (Kebnekaise) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 7.3% (w tim 6.2% òrnëch gruńtów) * lasë 68.6% == Demografiô == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 10,610,485 (wôrtoscë szacowóné na pazdzérznik 2025)<ref>[https://www.scb.se/en/finding-statistics/statistics-by-subject-area/population-and-living-conditions/population-composition-and-development/population-statistics/ Population statistics] Statistics Sweden</ref> === Etniczné karna === Szwédë 79.6%, Syrëjczëcë 1.9%, Irakijczicë 1.4%, Finowie 1.3%, jinni 15.8%<ref name=":0" /> Òficjalne nôrôdné mniejszosci: Żëdzë, Cëgónie, Samowie, Finowie, Tornedalianie<ref name=":1">[https://sweden.se/life/equality/national-minorities-in-sweden There are 5 official national minorities in Sweden. Swedish law protects their languages and cultures.] Sweden.se</ref><ref name=":2">[https://start.stockholm/en/about-the-city-of-stockholm/how-the-city-is-governed/national-minorities/ National minorities] Stockholms stad</ref>. === Jãzëczi === Òficjalny jãzëk je szwédzczi, ùznawane sã też jãzëczi mniejszosci: Jidisz, cëgóńsczi, lapońsczi, fińsczi, meänkieli<ref name=":1" /><ref name=":2" />. === Religijné karna === 53% – [[Lëterstwò|lëteranie]], mni niż 6% – zaòstałë [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjańsczé]] wëznania, 8,1% – [[Islam|mùzułmónie]]<ref>[https://www.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/sweden/ 2023 Report on International Religious Freedom: Sweden] US Department of State</ref>. === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 88.7% (2023) * wikszé miesczé westrzódczi: Sztokhòlm – 995,574 mieszkańców w 2025<ref>[https://sweden.se/life/society/key-facts-about-sweden Key facts about Sweden] Sweden.se</ref> == Pòliticzny system == Szwédzkô je kònstitucyjną mònarchią, [[Przédnik kraju|przédnikã kraju]] òd 1973 je król Karól XVI Gùstôw<ref>[https://www.kungahuset.se/english/royal-house/hm-the-king HM The King] Kungahuset</ref>. Szefem rządu je premiéra Ulf Kristersson<ref>[https://www.government.se/government-of-sweden/prime-ministers-office/ Prime Minister's Office] The Government of Sweden</ref>. Parlameńt – Rikgsdag ma 349 członków, sã wëbierani na 4 lata<ref>[https://www.riksdagen.se/en/ Welcome to the Riksdag] Sveriges Riksdag</ref>. Òd 1 stëcznika 1995 Szwédzkô je krôjem [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]], a òd 25 strëmiannika 2001 je członkiem cony Schengen<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/sweden_en Sweden] European Union</ref>. == Òbaczë téż == * [[Sztokhòlm]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Szwédzkô| ]] ktdadzv3u8zgzpm3hq5qzdsgg07gnhe 0 1900 209248 202493 2026-07-22T21:06:35Z Iketsi 3254 {{jãz.|pl}} 209248 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Polska-woj-krajna.png|mały]] '''Krôjna''' ({{jãz.|pl}} ''Krajna'', w historëcznëch dokùmeńtach téż jakno: Croja, Kroja, Crayen, Kraine i Kraina) je dzélã [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]] na grańcë z [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlską]]. Je zamkłô midzë rzekama: [[Dobrzinka|Dobrzinką]] ë [[Kamionka|Kamionką]] na północë, [[Niéc|Niecą]] na pôłnim, [[Brda|Brdą]] na pòrénkù ë [[Gwda|Gwdą]] na zôpadze. Nôstarszim znónym zdrojã w jaczim pòjôwiô sã miono "Krôjna" je ùkłôd midzë [[Mestwin II|Mestwinã II]] a [[Przemisław II|Przemisławã II]] z 1282 rokù, równak historicë ùznôwają, że no miono bëło brëkòwóné ju wiele wczasni. Słowò "Krôjna" òznôczało przëgrańczną òbéńdã, w tim przëtrôfkù midzë [[Pòlskô|Pòlską]] a [[Pòmòrskô|Pòmòrską]] (przër. pôłniowòsłowiańsczé "Krajina"). Przed [[II swiatowô wòjna|drëgą swiatową wòjną]] dzél Krôjnë (ze [[Złotowò|Złotowã]]) słëchôł do [[Miemieckô|miemiecczégò państwa]] ë béł wôżnym òstrzódkã pòlsczi mniészëznë, aktiwno dzejôł tam Związk Pòlôchów w Miemiecce. Na kònferencje w [[Jałta|Jałce]] Krôjna òsta przëznónô pòlsczémù państwù. Pò ùpôdkù kòmùnizmù w 1989 rokù w Krôjnie zaczãła òrganizowac sã miemieckô mniészëzna a dosc tëli mieszkańców wëjachało do Miemiecczi. Krôjna mô swój apartny, dżinący dialekt [[pòlsczi jãzëk|pòlaszëznë]], na jaczi w ùszłoce zacht cësk miôł [[pòmòrsczi jãzëk]]. == Geògrafiô ë historiô == [[Òbrôzk:Krajna landscape Poland.jpg|mały|Krôjna]] Krôjna leżi midzë rzékama Kamionką ë Dobrzinką òd północë, Niecą òd pôłniégò ë Gwdą òd zapôdu. Pòrénkòwą grańcã wëznacziwô dzél Brdë ë lëniô midzë Kòronowã a Nakłã (chòc w: ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'' wëdónym w 1883 rokù ksądz Frydrychowicz (pelplińsczi dzejopisôrz) jakno pòrénkòwą grańcã Krôjnë pòkôzywô Wisłã). Dlôte, co Krôjna leża na zemiach wëstôwiónëch na czãsté wòjnë, nie rozwinãłë sã tuwò wikszé miastowé òstrzódczi. Miasta bëłë môłé, òsoblëwie gbùrskò-rzemiãsniczé. Nôbarżi znóné gardë to [[Nakło]] ({{jãz.|pl}} ''Nakło nad Notecią'') ë [[Złotowò]] ({{jãz.|pl}} ''Złotów''), Krajeńsczé Sãpólno, Łobżenica. Stolemną rolã do XIX st. miôł Krajeńsczi Kamiéń, co słëchôł gnieznieńsczim arcëbiskùpóm. Béł òn òstrzódkã tzw. Kamiéńsczégò Klucza, to je arcëbiskùpich dobrów na Krôjnie. No miasto bëło téż grańcowim gardã, w jaczim òstôł wëbùdowóny zatôrczny zómk. Czedës dało tuwò Dëchòwné Seminarium, jaczé miało przëszëkòwac ksãżi do robòtë na przëgrańcznëch zemiach. Òsoblëwi znaczënk mia téż Nakło, dze miałë plac biôtczi midzë Pòmòrzanama a Pòlôchama. Pòłożenié ny zemi na kraju Pòmòrsczi, abò w pózniészich stalatach na kraju pòlsczégò państwa prowadzył prawie do te, co òsoblëwie mòckò bëła òna wëstawionô na znikwienia ë nôpadë sąsadnëch państwów. Nôleżą do nich ataczi [[Bòlesłôw Krzëwògãbny|Bòlesława Krzëwògãbnégò]] (1121 – sparłãczenié Krôjnë z Pòlską), a w pózniészim czasu [[Krzëżacczi zôkón|Krzëżôków]] (w 1339 r. Krzëżôcë mielë swòjégò kòmtura w kamiéńsczim gardze). Krôjna ùcerpia téż òbczas "szwédzczégò pòtopù" ë napòléóńsczich wòjnów. Wszëtczé ne dzejowé wëdarzenia prowadzëłë do zachtnégò nikwieniégò lëdowi kùlturë Krôjnë. == Merczi lokalny kùlturë == [[Òbrôzk:PL Złotów Muzeum.JPG|mały|[[Złotowò]] - Mùzeùm Złotowsczi Zemi]] Nôbarżi dokôzónym dzélã lëdowi kùlturë Krôjnë je wieskô bùdowizna ë wëkùstrzenié krajeńsczi chëcze. Ùchowôł sã blós môłi (10 cm x 30 cm) dzélëk krajeńsczégò wësziwkù, jaczi przedstôwiô mòdré tëlpónë przeplotłé czôrnym òrnamentã. Je òn datowóny na dwadzesté lata XIX st. Gwësné wątplëwótë są wkół te, dlôcz krajińsczi wësziwk mô leno dwie farwë. Òdpòwiesce mòże tuwò szëkac w wëkùstrzenim krajeńsczi chëczë. A hewòtno w kòfrach ë skrzëniach. Bëłë òne tim spòsobã jaczi białka wnôsza do domù swòjégò chłopa. Bëłë òne tej, tak jak sã le dało, bòkadno zdobioné. I co je czekawé, farwë, jaczima òbstrojiwelë kòfrë zanôlégałë òd dostónkù, gwôscëcélów bòkadnotë, òd jegò spòlëznowégò stónu. Nôbòkadniészi stón (szlachta) miôł czerwioné skrzënie, mieszczani ë biédniészô szlachta czerwioné ë zeloné, a nôbiédniészi lud przëstrojiwôł kòfrë mòdrą farwą. Bëło tej tuwò gwësné stónowé wëapartnienié. Nie dzywi tej, że zachòwóné krajińsczé wësziwczi znankùją sã mòdrim (cemnym ë widnym) przëstrojã. Ni mòże dozdrzec na Krôjnie kaszëbsczégò baro farwnégò wësziwkù. Jistné zortowanié farwów bëło téż w krajińsczim òbleczënkù. Pisôł ò tim Òskar Kolberg: w krajińsczi "sëkni" zachòwôł sã nôdłëżi domôcy krój – doch, jak wiémë – sëknia bëła òdbicym przënôleżnotë ji gwôscëcéla do jaczégò spòlëznowégò stónu. Mòckò mòrzczoné sëknie gbùrów pòkôzywałë bòkadnotã, a „jasné”, „mòdré” młodëch chłopów jesz nieżeniałëch. Cemny mòdri òznôcziwôł chłopa żeniałégò w òstatnym rokù. Jasnô mòdrô farwa sëkni dôwa młodim chłopóm prawò do sedzeniégò w karczmie na ławie nieżeniałëch. Òstôwô pëtanié dlôcze nôwôżniészim przëstrojã na Krôjnie bëł tëlpón? Hewò w XVII st. tëlpón chùtkò rozkòscérził sã w Pòmòrsce dzãka nalecałémù lëdztwù z Niderlandów, jaczé przëbëło na Żuławë. Béł to kwiôt mało spòtikóny ë dlôte stôł sã znanką bòkadnotë. == Znóny lëdze pòchôdający z Krôjnë abò z nią zrzeszony == * [[Stanisław Staszic]] – pòlitikôrz * [[Rafał Blechacz]] – pianista == Òbaczë téż == * [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] * [[Pòmòrskô]] == Lëteratura == * Artikle Maceja Stanke tikającé sã Krôjnë, "Zwónk Kaszëbsczi" nr. 2/2004 ë 3/2005 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20060924231523/http://www.kamienkrajenski.pl/html/krajna.htm Artikel ò historie ë tradicjach Krôjnë] * [https://web.archive.org/web/20060208234814/http://wdp.blox.pl/html Wojowie Gardu Welesa – blog pòmòrsczich ricerzów z Krôjnë] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krajnô| ]] i4x5005zy076v490qfv9doqy7rw2a4j 0 1902 209295 208515 2026-07-23T02:05:24Z Iketsi 3254 - → – 209295 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica przy pomniku Aleksandra Labudy i Jana Trepczyka w Stryszej Budzie.jpg|mały|Tôblëca przë sztaturë Jana Trepczika razã z [[Aleksander Labùda|Aleksandrã Labùdë]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]]]] '''Jón Trepczik''' ({{jãz.|pl}} ''Jan Trepczyk''; ùr. [[22 rujana]] [[1907]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]] k. [[Mirochòwò|Mirochòwa]], ùm. [[3 séwnika]] [[1989]] w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – jeden z nôwëbitniészich [[Kaszëbë|kaszëbsczich]] piesniodzejów, piesniôrz, nôleżnik [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]] w [[Kartuzë|Kartuzach]] ë krisù [[Zrzeszéńcowie|Zrzeszéńców]] òrôz [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]], kaszëbsczi jideolog, słownikôrz – aùtór pòlskò-kaszëbsczégò słowôrza, pedagóga, wespółzakłôdôcz [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]], spòlëznowi dzejôrz, ùtwórca ë kòmpòzytor. == Żëcopis == === Dzecyństwò i młodosc === Jón Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdë]] midzë [[Stajszéwò|Stajszéwã]] a [[Mirochòwò|Mirochòwã]] ([[Kartësczi kréz|kréz kartësczi]]), gdze przëszedł na swiat [[22 rujana]] [[1907]] rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]], chtërné ùkùńcził w [[1926]] r. Zaczął robic jakno szkólny w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w [[Miszewò|Miszewie]], gdze robił do [[1934]] r. Ju jakno młodi człowiek zajinteresowôł sã òn [[Kaszëbizna|kaszëbizną]], co stało sã òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Aleksander Labùda]]. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]]<ref>Jan Trepczik (1958 – przepisóny przez Édmùnda Kamińsczégò), Pòzdrzatk na kaszëbiznã, rozwicé lëteraturë ë pòstulatë dlô Zrzeszeniégò Kaszëbsczégò, „Pomerania” 2019, nr 10, s. 36</ref>, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji. W [[1930]] r. òżenił sã z [[Aniela Rómpskô|Anielą Rómpską]], chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. W [[1930]] r. Trepczik zadebiutowôł w gdińsczi [[Chëcz Kaszëbskô|Chëczë Kaszëbsczi]] wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã ''Na szlachù zbrodnié''. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w [[1931]] r. w [[Gryf (cządnik)|Gryfie]]. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]. Równak czas, w jaczim przëszło żëc i twòrzëc Trepczikòwi, nie béł za baro żëczny kaszëbsczémù dzejaniémù. Midzëwòjnowé przédnictwò [[Pòlskô|Pòlsczi]] nie bëło za baro żëczné temù, żebë [[kaszëbizna]] mògła sã richtich rozkòscérzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé przédnictwò, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsądzywało tej sej [[Kaszëbi|Kaszëbów]], a òsoblëwie prawie [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] ò [[Separatizma|separatizmã]], czëlë dzejanié, jaczégò célã miało bëc òddzelenié [[Kaszëbë|Kaszëb]] òd pòlsczégò państwa. Trepczik w [[1934]] r. przeniosłi òstôł do szkòłë w [[Rogòznô|Rogòznie]], leżącym w òbéńdze [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]]. Òb czas bëtnoscë w [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] w [[1935]] r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytor twòrzący melodie do tekstów [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], [[Jan Rómpsczi|J. Rómpsczégò]] i swòjëch gwôsnëch. Pò robòce w [[Rogòznô|Rogòznie]] jaż do wëbùchù [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Trepczik robił w [[Tłukawë|Tłukawach]]. === II swiatowô wòjna === W [[séwnik]]ù [[1939]] r. Méster Jan przebiwôł w [[Tłukawë|Tłukawach]], pò czim w [[1940]] rokù wrócył na [[Kaszëbë]]. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë w [[Sjónowò|Swiónowie]]. W [[1943]] r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska, w [[Italskô|Italsce]] przed do partizancczi z jaczi przeszed zôs do armii [[Władysław Anders|generała Andersa]]. === Kaszëbskô dzejnota, robòta i rodzëzna === Do kraju wrócył w [[1946]] r. i nalôzł so robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w [[Wejrowò|Wejrowie]], w chtërny robił jaż do [[Emeritura|emeriturë]], na jaką przeszedł w [[1967]] r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszą Kaszëbską]]”, chtërna wëchôda w latach [[1945]]-[[1947|47]]. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë]]”, a przed ùtwòrzenim [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], [[Kaszëbi]] ni mielë swòji òrganizacji, co bë reprezentowa jich jinteresë ë mia bë starã ò [[Kaszëbizna|kaszëbiznã]], wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze schôdelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim gónie. Na òperacjowi rozmòwie z nim fónkcjonariuszowie Ùrzãdu do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù (ÙdsPB) mielë zdebło nôdzeje, że mòże ùdô sã gò zachãcëc do wespółdzejaniô. Pò drëdżim zetkanim z nim stało sã równak dlô ùbówców czësto gwësné, że ùdostanié gò na jich stronã nie je mòżlëwé. Trepczik nie zrobił tegò, co chcelë òd niegò jegò rozpòwiôdôcze z ÙdsPB, ale òbstojéwôł na swòjim, a òkróm tegò nie tacył przed nima, że nie widzy mù sã sytuacjô Kaszëbów i kaszëbiznë w Lëdowi Pòlsce – je ò tim napisóné we Warszawie [[29 zélnika]] 1955 r. Jiné je pismiono napisóné rãczno i przeniosłë przez niegò na zéńdzenié z fónkcjonariuszama ùrzãdu do sprawów pùblicznégò bezpiekù w 1955 r. Jesz niglë gò napisôł, mùszôł ju rôz bëc na ÙB, gdze pitóny béł midzë jinszima ò swòje dzejanié przed wòjną, òb czas ni, a téż pò ni. Miôł gadac, co wié ò dzejarzach kaszëbsczich, chtërnëch znaje, a téż napisac dlô ùbòwców wszëtkò, co wié ò kaszëbsczim separatizmie, ò dzejanim przedwòjnowi ë pòwòjnowi [[Zrzesz Kaszëbskô|„Zrzeszë Kaszëbsczi”]], ò znónëch kaszëbsczich dzejarzach i ò tim, jaczi je jegò pòzdrzatk na òglowé ùregùlowanié kaszëbsczi sprawë. W [[1956]] rokù nalôzł sã Méster Jón midzë załóżcama [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejôrzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te mòże rzec, że razã ze swòją drëgą białką, [[Léòkadia Trepczik|Léòkadią (przódë Czaja)]] twòrził môłé spiéwòwé karno<ref>Mamuszka, F.: Wejherowo i Ziemia Wejherowska : przewodnik. Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1969, s. 45 (pòlsczi)</ref>, chtërné wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W [[1959]] rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez [[Karno Sztudérów Kaszëbów Ormuzd]]. W arkùszach nëch pierszi rôz òsta zamieszczónô m.jin. pòpùlarnô piesniô „[[Zemia Rodnô]]”, ùznôwónô dzysô przez wiele Kaszëbów za nôrodny kaszëbsczi himn. W pózniészich latach wëszłë jesz: ''Rodnô zemia'' ([[1974]]), ''Moja chëcz'' ([[1978]]) ë ''Lecë choranko'' ([[1980]], [[1997]]). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik przënôlégô do karna lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w [[1967]] rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. === Apògeùm === W kùńcowim dzélu jegò żëcégò wëszłë trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, z chtërnëch wëzérô miłota do domôcëznë<ref>[http://books.google.de/books?ei=Zc5xT5bRMNPT4QTY7ISfDw&hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=trepczyk#search_anchor Współczesna literatura kaszubska 1945–1980, ISBN 8320537495]</ref>, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W [[1970]] rokù ùkôza sã ''Moja stegna'', a w [[1977]] r. ''Odecknienié''. Specjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w [[1975]] r. pòd titlã ''Ukłôdk dlô dzôtk''. A w [[1979]] rokù òstôł nôleżnikã [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]]. Jegò wiérzta "Kaszëbskô mòwa" bëła dolmaczony na: [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], bretońsczi, miemiecczi i [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]. [[Òbrôzk:Grób Jana Trepczyka.jpg|mały|Grób Jana Trepczika na smãtôrzu [[Smãtôrz Smiéchòwsczi w Wejrowie|Smiéchòwsczim]]]] Jón Trepczik ùmôrł [[3 séwnika]] [[1989]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]], gdze pòchòwóny òstôł na smãtôrzu w [[Wejrowò Smiechòwò|Smiechòwie]]. === Slédk === Jeden z brzadów jego robòtë na rënkù ùkôzôł sã ju pò jegò smiercë – dwatomòwi ''Słownik polsko-kaszubski'', wëdóny w [[1994]] rokù. Robòta nad nim zaja autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch ùszłégò stalata. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô [[Jerzi Tréder|prof. Jerzi Tréder]]. Spòdlecznô Szkòła w [[Miszewò|Miszewie]] nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka|Towarzystwo Śpiewacze]] nosy téż jegò miono. Krótczé sztrasë w [[Wejrowò|Wejrowie]], [[Rëmiô|Rëmi]] i [[Bòlszewò|Bòlszewie]] òtrzëmôłë nowé pòzwë ùtrwalëwóné w pamiãcë Trepczika; je òn téż przëtómny w gazétach ë cządnikach. W 2008 rokù ùkôzôła sã jegò żëcopis w knéżce „[[Féliks Marszôłkòwsczi]] i jinszi Zrzëszińcë a rozwij jãzëka òrôz kaszëbsczi lëteraturë”. XX Festiwal Mòrsczich Frantówek stôł sã załgã do wëdôwkù dwùch zbiérników piesnie Trepczika w ùsôdzkù na spiéwôków solo i chùru („''Hej mòrze, mòrze''” ë „''Marika''”). Równoczasno ùkôzôła sã antologiô „Jubléjusz Òglowòpòlsczich Festiwalë Piesnie ò Mòrzim w Wejrowie (1966–2008)”, pòdrechòwóniô ùsôdzczi wëkònëwóné na rozmaitëch festiwalach ò mòrsczi tématice. Rozległą żëcopis autora naszëkòwô [[Édmùnd Kamińsczi]]. Wprzódk dëniosł wôżny wkłôd w òdrodë kaszëbsczégò jãzëka jakno pisónégò jãzëka ë wëwòłôł wiôldżi cësk na kùlturowé strzodowiszcze na Kaszëbsce. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', Rogòznô Wlkp. 1935 (32 ùsôdzczi) * ''Mòja stegna'', [[Gduńsk]] [[1970]] (28 wiérztë) * ''Rodnô zemia'', [[Gduńsk]] [[1974]] (piesnie w ùsôd. Juliusza Mowińsczégò) * ''Ùkłôdk dlô dzôtk'', [[Gduńsk]] [[1975]] (9 frantówczi) * ''Òdecknienié'', [[Gduńsk]] [[1977]][https://lccn.loc.gov/84209259] * ''Mòja chëcz'', [[Gduńsk]] [[1978]] (5 piesnie w ùsôd. Juliusza Mowińsczégò) * ''Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1980]], (85 piesnie) * ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]] (wëd. ju pò smiercë) * ''Lecë'' ''chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1997]] (wëdôwk ùfùlowóné plus skrzinka) * ''Hej mòrze, mòrze.'' ''Zbiór pieśni 1'', [[Wejrowò]] [[2008]] * ''Marika. Zbiór pieśni 2'', [[Wejrowò]] [[2008]] == Òrderë ë òdznaczeniô == * Kawalérsczi Krziż [[Òrder Òdrodë Pòlsczi|Òrderu Òdrodë Pòlsczi]] (1981) * Złoti [[Krziż Zasłëdżi]] (1971) * [[Medal Stolema]] (1967) * Medal „Zasłëżonym Wejrowsczi Zemi” (1985) == Òbaczë téż == * [[Léòkadia Trepczik]] * [[Aleksander Labùda]] * [[Medal Stolema]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego – Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 132. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=trepczyk#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|oxM8PWqh2_Q|Zemia rodnô – Nôrodny Himn Kaszëbów}} * https://www.youtube.com/@kaszubywpiesniartystycznej8059/videos * [https://web.archive.org/web/20170223192011/http://www.zk-p.org/files/1704Trepczyk_slownik.pdf 1704Trepczyk_slownik.pdf] * [http://scholar.google.com/scholar?q=J+Trepczyk&btnG=&hl=pl&lr=lang_pl&as_sdt=0 scholar.google] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Trepczik Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 28wys8kfrhb84w9vv0c0c0b54c5vsq9 0 1928 209215 206420 2026-07-22T19:56:44Z Iketsi 3254 telefón = + 209215 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Kongeriket Norge | miono = Królestwò Norwesczi | miono-genitiw = Norwesczi | fana = Flag of Norway.svg| herb = Coat of arms of Norway.svg | na karce = LocationNorway.svg | mòtto = Enig og tro til Dovre faller | jãzëk = [[Norwesczi jãzëk|norwesczi]] | stolëca = Oslo | fòrma państwa = mònarchiô | wiéchrzëzna = 385.207 | lëdztwò = 5.425.270 | rok = 2022 | dëtk = Norweskô kòróna | kòd dëtka = NOK | czasowô cona = +0 | swiãto = 17 maja | himn = <center>[[Òbrôzk:Norway (National Anthem).ogg]]</center> [[Himn Norwesczi|Ja, vi elsker dette landet]] – państwòwi himn<br />(Tak, kòchômë ten krôj) <center>[[Òbrôzk:God Save The Queen (Band of the Grenadier Guards, 1952 instrumental).oga]]</center> [[Kongesangen]] – królewsczi himn <br />(Piesń króla) | kòd = NO, NOK | Internet = .no | telefón = +47 |Mònarcha=Harald V|Premiéra=Jonas Gahr Støre|aùtowi kòd=N|kònstitucjô=Kònstitucjô Norwesczi z 1814}} '''Norweskô''' abò '''Norwegiô'''<ref>{{RKJ|2008|223}}</ref>, '''Królestwò Norwesczi''' ([[norwesczi]] ''Kongeriket Norge (Norge), Kongeriket Noreg (Noreg)'') – je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]] na [[Skandinawsczi Półòstrów|Skandinawsczim Półòstrowie]]. Stolëcznym gardã Norwesczi je [[Oslo]]. Greńczë ze [[Szwedzkô|Szwedzką]], [[Fińskô|Fińską]], ë [[Ruskô|Ruską]]. Norweskô je kònstitucyjną mònarchią. Przédnikã kraju òd 1991 je król Harald V. == Geògrafiô == [[Òbrôzk:Geirangerfjord (6-2007).jpg|mały|left|[[Fiord]] w Norwesce]] <ref>[https://web.archive.org/web/20260119004717/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/ Norway] The World Factbook</ref> === Wiéchrzëzna === * całownô: 323,802 km² * wiéchrzëzna lądu: 304,282 km² * wiéchrzëzna wòdów: 19,520 km² === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,566 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Fińskô]] 709 km; [[Szwedzkô]] 1,666 km; [[Ruskô]] 191 km === Brzegòwô liniô === 25,148 km === Klimat === Ùmiarkowany na ùbrzegu, bënë chłodny<ref>[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/norway/126904.htm Norway (08/09)] US Department of State</ref>. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 460 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Norwesczé Mòrze) * nôwëższi czëp: 2,469 m. n.r.m. (Galdhopiggen) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 2.7% (w tim 2.2% òrnëch gruńtów) * lasë 33.3% == Demografiô == [[Òbrôzk:Young girls in bunad.jpg|lewo|mały|Norwesczé białczi w tradicjowëch òbleczënkach]] === Pòpùlacjô === * lëdztwò: 5.627.400<ref name="ssbf">[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-26</ref> mieszkańców ([[2026]]) === Etniczné karna === Norwegowié 81.5% (w tim 60,000 Samów), jinszi Eùropejczëczi 8.9%, jinszi 9.6% (2021) === Jãzëczi === Òficjalne: norwesczi bokmål, norwesczi nynorsk, jãzëczi mniészosci: lapońsczi, fińsczi === Religijné karna === Kòscół Norwesczi ([[lëterstwò]]) 67.5%, [[Islam]] 3.1%, [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcyzm]] 3.1%, jinsze [[Chrzescëjaństwò|Chrzescëjańsczé]] wëznania 3.8%, jinsze religie 2.6%, nieòpisóne 19.9% (2021)<ref>[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/norway 2022 Report on International Religious Freedom: Norway] US Department of State</ref> === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 84% == Pòliticzny system == Norweskô je kònstitucyjną [[Mònarchiô|mònarchią]]. Przédnikã kraju je król z dinastii Glücksburgów. Przédnikã rządu je premiéra. Jednojizbowi parlament Storting mô 169 nôleżników wëbieranëch na sztërëlatną kadencjã<ref>[https://www.stortinget.no/en/In-English/About-the-Storting/ The Storting] Stortinget</ref>. * Król: Harald V (òd 17 stëcznika 1991)<ref>[https://www.royalcourt.no/news/accession-of-the-new-monarch-in-1991 Accession of the new monarch in 1991] The Royal House of Norway</ref> * Premiéra: Jonas Gahr Støre (òd 14 pazdzérznika 2021)<ref>[https://www.regjeringen.no/en/dep/smk/organization-map/prime-minister-jonas-gahr-store/id2877186/ Prime MinisterJonas Gahr Støre] Government.no</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20260119004717/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/ Norweskô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Norweskô| ]] 17ee39n1hbsopqf1y755wf5ifozb3gp 0 2385 209055 9022 2026-07-21T14:29:00Z Iketsi 3254 [[]] 209055 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Norda (starna ùjednoznacznieniô)}} * {{Link if not current|Norda|| – region nordowi Kaszëbsczi}} * {{Link if not current|Norda (cządnik)|| – tidzenik dołącziwóny do gazétë "Dziennik Bałtycki"}} * {{Link if not current|Norda (czerënk)|| – jeden z sztërëch przédnëch czerënków}} mcgn3igws57vjwwvp802qzv6xgeivfu 209056 209055 2026-07-21T14:29:18Z Iketsi 3254 {{Link if not current|Norda FM}} 209056 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Norda (starna ùjednoznacznieniô)}} * {{Link if not current|Norda|| – region nordowi Kaszëbsczi}} * {{Link if not current|Norda FM}} * {{Link if not current|Norda (cządnik)|| – tidzenik dołącziwóny do gazétë "Dziennik Bałtycki"}} * {{Link if not current|Norda (czerënk)|| – jeden z sztërëch przédnëch czerënków}} iqfzoftjaykpaqys1w7trw6h9pgqozx 0 2434 209208 208488 2026-07-22T19:55:19Z Iketsi 3254 telefón = + 209208 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Česká republika | miono = Czeskô Repùblika | miono-genitiw = Czesczi | fana = Flag of the Czech Republic.svg | herb = Coat of arms of the Czech Republic.svg | na karce = LocationCzechRepublic.png | mòtto = Pravda vítězí (Prôwda dobãdze)| jãzëk = czesczi | stolëca = Praga | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 78 866 | procent-wòdë = 2 | lëdztwò = 10 900 555 | rok = 2023 | dëtk = Czeskô króna | kòd dëtka = CZK | czasowô cona = +1 | swiãto = [[1 stëcznika]] [[1993]] | himn = Kde domov můj | kòd = CZ | Internet = .cz | telefón = +420 |Prezydeńt=Petr Pavel|Premiéra=Andrej Babiš }} '''Czeskô''' ('''Czeskô Repùblika''') ({{jãz.|cs}} ''Česko, Česká republika, ČR'') – państwã w [[Eùropa|Eùropie]], bez przistãpù do mòrza. Òd [[1918]] do [[1993]] béła w zrzeszë ze [[Słowackô|Słowacką]] w [[Czechosłowacji]]. Òd [[2004]] r. słëchô do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Dzysdniowò, wedle [[kònstitucëjô|kònstitucëji]] Czesczi Repùbliczi w ji skłôd wchôdają trzë krôje: * [[Bòhemijô]] (Czechë, {{jãz.|cs}} ''Čechy'') * [[Mòrawskô]] ({{jãz.|cs}} ''Morava'') * [[Czesczi Sląsk]] ({{jãz.|cs}} ''České Slezsko'') Nen historëczny pòdzélënk je téż òdzdrzadlony w państwòwim herbù czesczi Repùbliczi, jaczi zamëkô w se czesczégò lwa ôs mòrawsczégò ë szląsczégò òrzła. W [[1920]] òstałë przëłączoné téż môłé dzéle [[Dólnô Aùstriô|Dólny Aùstrie]]. Stolecznym gardã Czesczi Repùbliczi je [[Praga]] ({{jãz.|cs}} Praha). Jinszima wôżnyma gardama są: [[Brno]], [[Ostrava]], [[Olomouc]], [[České Budějovice]], [[Plzeň]]. == Historiô == Pòd kùńc IX stolatô Czeskô òsta zjednónô przez Przemyslidów. W 997 rokù prasczi biskùp [[Swiãti Wòjcech|Wòjcech]] zatrzimôł sã w gardze [[Gduńsk]]. Czesczi Królestwò miało wôżną rolã w òbéńdze òd czasu hùsycczich religijnëch wòjnów w XV stolatim a téż w trzëdzescëlatny wòjnie w XVII stolatim, chtërné zacht òsłabiłë państwò. W dalszim cządze dosta sã pòd cësk Habsbùrgów ë weszła w skłôd Aùstro-Madżarsczi. Pò ùpadniãcym aùstro-madżiarsczi mònarchji w [[1918]] rokù pòwstało państwò Czechów ë Słowôków – Czechosłowacjô. W [[1938]] rokù na spòdlim monachijsczégò ùkłôdu zajãté òstałe môle ''Sudetenlandu'' a Słowackô zwëskała wikszą samòrządzëznã, tedë miono państwa béło Czecho-Słowackô. W [[1939]] rokù Czeskô dostało sã pòd òkùpacëjã Trzecy Rzeszë, a Słowackô béło marionétkòwim państwã pòd ji kòntrolą. Pò II swiatowi wòjnie Czechosłowacjô dosta sã pòd cësk Sowiecczégò Związkù. W [[1968]] rokù wòjska Warszawsczégò Ùkłôdu dokònałe inwazji tegò państwa czim zakùńczëłë starë bë zliberalëzowac kòmùnisticzny system ("Socjalëzna z lëdzką twôrzą") ób czas prasczégò zymkù. W 1989 rokù Czechosłowacjô dosta nazôt wòlnotã ë zmieniła ùrządzené państwa òb czas "aksaméntni rewòlucëji". [[1 stëcznika]] [[1993]] rokù państwò to w mirny ôrt pòdzelone òsta na dwa samòstójne państwa Czeskô ë [[Słowackô]]. Czeskô Repùblika wstãpiła do [[NATO]] w [[1999]] rokù, a do Eùropejsczi Ùniji w [[2004]]. == Ùrządzenié państwa == Czeskô Repùblika je parlamentarną demokracëją. Ùstôwcowim ùrzãdã je dwajizbòwi parlament. Niższô jizba parlamentu – Zgromada Depùtowónëch ({{jãz.|cs}} ''Poslanecká sněmovna'') ma 200 parlamentorów wëbiérónëch na sztërëlatną kadencëjã. W jizbie wëższi – Senace ({{jãz.|cs}} ''Senát'') je 81 senatorów wëbierónëch na cząd 6 lat. Trzeci dzél senatorów je wëbiéróny co dwa lata. W przódkù państwa je prezydent kraju, chtëren je wëbiéróny przez parlament na piãc lat. Reprezentëje òn państwò na midzënôrodny arenie. Prezydent mô prawò òbsôdzac ë copac przédnika ministrów a téż nôleżników rządu, rozrzeszac Zgromadã Depùtowónëch, òbsôdzac sãdzów i nôleżników Czesczégò Nôrodnégò Bankù ({{jãz.|cs}} ''Česká národní banka''). Sprôwnym ùrzãdem je Rząd ({{jãz.|cs}} ''Vláda''). Nowi rząd mùszi przedstawic swoją programã przed Zgromadą Depùtowónëch i zwëskac dowiérny głos. == Ùrzãdny pòdzélënk == Czeskô Repùblika je pòdzélonô na 13 regionów ({{jãz.|cs}} ''kraj'') ë na wëdzélony gard Praga. Dzysdniowô ùrzãdny pòdzélënk jistnieje òd [[2000]] rokù. Sądë ë niechtërné ùrzãdë są równak zrechtowóné na pòspòdlim ùrzãdnégò pòdzélënkù z [[1960]] [[rok]]ù na 10 regionów, pòdzélonëch dali na krézë ({{jãz.|cs}} ''okres''). [[Òbrôzk:Czechy_Kraje.png|framed|center|Ùrzãdny pòdzélënk Czesczi Repùbliczi w czesczim jãzëkù]] == Geògrafiô == Czeskô Repùblika je państwã w [[Westrzédnô Eùropa|Westrzédny Eùropie]], bez przistãpù do mòrza. Òna greńczi na zôpadze z [[Miemieckô|Miemiecką]], na pôłnim z [[Aùstriô|Aùstrią]], òd pórénkù ze [[Słowackô|Słowacką]] ë na nordze z [[Pòlskô|Pòlską]]. === Wëdrzatk plónu === Wikszi dzél Czesczi Repùbliczi zajimùją wëszawno-górsczé môle Czesczégò Masywù. Je òn òbeszłi z trzech starn górami: Sudetama (''Śnieżka'' 1602 m n.r.m.), Rudawama (Klinovec 1244 m n.r.m.), Czesczim Lasã (1042 m n.p.m.), Bawarsczim Lasã ë Szumawą. Westrzédny dzél Czesczégò Masywù je zapadłoscą z dolëzną [[Laba|Labë]], a na pôłnim są wlëdżi Trzebòńskô ë Bùdzejowickô. Òd Karpatów Czesczi Masyw je òdaparniony na pòrénkù mòrawskò-sląskim pasmã òbniżeniów. == Lëdztwò == {| class="wikitable" style="font-size: 90%; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" ! colspan="6" | Lëdztwò Czeskô <small> (CSU, Praga) </small> |- ! Rok !! Lëdztwò !! Zjinaka ! Rok !! Lëdztwò !! Zjinaka |- ! [[1857]] | 7 016 531 | - ! [[1930]] | 10 674 386 | 6,6% |- ! [[1869]] | 7 617 230 | 8,6% ! [[1950]] | 8 896 133 | -16,7% |- ! [[1880]] | 8 222 013 | 7,9% ! [[1961]] | 9 571 531 | 7,6% |- ! [[1890]] | 8 665 421 | 5,4% ! [[1970]] | 9 807 697 | 2,5% |- ! [[1900]] | 9 372 214 | 8,2% ! [[1980]] | 10 291 927 | 4,9% |- ! [[1910]] | 10 078 637 | 7,5% ! [[1991]] | 10 302 215 | 0,1% |- ! [[1921]] | 10 009 587 | -0,7% ! [[2001]] | 10 230 060 | -0,7% |} [[Òbrôzk:Czech Republic demo.png|mały|330px|Djagrama pòkôzujący dinamikã zjinak (w tësącach) lëdztwa Czesczi òd [[1993]] do [[2003]] rokù.]] Tam je òdnotowiwóné ùjimné zwëczajné przërôstanié lëdztwa: -0,08% (òd [[2003]]). Rozcëga sã strzédna długòta żëca, chtërna je 75 lat (òd 2003). === Gardë Czech === Gardë Czech, chtërne mają wiãcy jak 50&nbsp;000 lëdzy. [[Òbrôzk:Prague Charles Bridge View-02.jpg|mały|Praga]] [[Òbrôzk:Brno View from Spilberk 131.JPG|mały|Brno]] {| {{prettytable}} ! &nbsp;&nbsp; ! miasto ! liczba mieszkańców (2025) |- | align="center" | 1 ||align="center" | [[Praga]] || align="center" | 1 397 880 |- | align="center" | 2 ||align="center" | [[Brno]] || align="center" | 402 739 |- | align="center" | 3 ||align="center" | [[Òstrawa]] || align="center" | 283 187 |- | align="center" | 4 ||align="center" | [[Pilzno]] || align="center" | 187 928 |- | align="center" | 5 ||align="center" | [[Olomouc|Liberec]] || align="center" | 108 090 |- | align="center" | 6 ||align="center" | [[Liberec|Olomouc]] || align="center" | 103 063 |- | align="center" | 7 ||align="center" | [[Czesczé Bùdziejowice]] || align="center" | 97 231 |- | align="center" | 8 ||align="center"| [[Hradec Králové]] || align="center" | 94 311 |- | align="center" | 9 ||align="center" | [[Ústí nad Labem|Pardubice]] || align="center" | 92 319 |- | align="center" | 10 ||align="center"| [[Pardubice|Ústí nad Labem]] || align="center" | 90 866 |- | align="center" | 11 ||align="center" | [[Zlín]]|| align="center" | 74 684 |- | align="center" | 12 ||align="center" | [[Kladno]]|| align="center" | 69 664 |- | align="center" | 13 ||align="center" | [[Kladno|Havířov]] || align="center" | 68 674 |- | align="center" | 14 ||align="center" | [[Most (gard w Czechach)|Most]] || align="center" | 63 474 |- | align="center" | 15 ||align="center" | [[Opava]]|| align="center" | 55 109 |- | align="center" | 16 ||align="center" | [[Frýdek-Místek|Jihlava]] || align="center" | 54 624 |- | align="center" | 17 ||align="center" | [[Frýdek-Místek]]|| align="center" | 53 590 |- | align="center" | 18 ||align="center" | [[Teplice]]|| align="center" | 50 912 |- |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.czech.cz Òficjalnô starna Czechów] (w czesczim jãzëkù) * [https://web.archive.org/web/20060305125842/http://www.parlament.cz/ Parlament Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [http://www.hrad.cz Prezydent Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [http://www.vlada.cz Rząd Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [https://web.archive.org/web/20031009022647/http://portal.gov.cz/wps/portal Pòrtal Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [https://web.archive.org/web/20150322210818/http://odroda.kaszubia.com/03-10/ps_kasz_czes.htm Czeszë ò Kaszëbach] {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Czeskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] kpbifuop922yfi7iookt977foaqq7y0 0 2447 209192 203449 2026-07-22T18:53:54Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 209192 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stockholm old town 2002.jpg|mały]] '''Sztokhòlm''' ([[Szwedzczi jãzëk|szwedzczi]] ''Stockholm'') je nôwikszim gardã [[Szwedzkô|Szwedzczi]] ë od [[1436]] ji stolëcą. * wiéchrzëzna: 188 km² * lëdztwò: 764 689 mieszkańców ([[2003]]) == Òbaczë téż == * [[Szwedzkô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Szwédzkô]] syb5dpc5d31qzeo91i92h5ccpme8z6d 209193 209192 2026-07-22T18:54:08Z Iketsi 3254 {{jãz.|sv}} 209193 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stockholm old town 2002.jpg|mały]] '''Sztokhòlm''' ({{jãz.|sv}} ''Stockholm'') je nôwikszim gardã [[Szwedzkô|Szwedzczi]] ë od [[1436]] ji stolëcą. * wiéchrzëzna: 188 km² * lëdztwò: 764 689 mieszkańców ([[2003]]) == Òbaczë téż == * [[Szwedzkô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Szwédzkô]] kv7lqvbd24e78bmv4hoxmli5sclqlgr 0 2498 209200 196279 2026-07-22T19:28:13Z Iketsi 3254 +[[Kategòrëjô:Dodac òbrôzk do nôgłówka|Òbrôzk do nôgłówka]] 209200 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Flag of Slovio.svg|mały|]] '''Slovio''' – je sztëcznym jãzëkã jaczi òstôł stwòrzony przez lingwistã Marka Hučko. Gramatika Slovio òpiartô je na [[Esperanto]], a słowizna je dobrónô ze [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Dzãka swòji słowiznie Slovio je prôwdëjuwerno rozmióné przez kòl 400 milionów lëdzy na [[Zemia|Zemi]]. == Pisënk == Tekstë w Slovio zapisëwac mòże dwòma alfabétama, [[Łacëńsczi alfabét|łacëńsczim]] ë [[Cyrëlica|cyrëlicą]]: {| cellpadding=3 align="center" |- align="center" bgcolor=aliceblue ||a||b||c||cx||d||e||f||g||(gx)||h||i||j||k||l||m||n||o||p||r||s||sx||t||u||v||(wx)||z||zx |- align="center" bgcolor=aliceblue ||а||б||ц||ч||д||е||ф||г||(дж)||х||и||й||к||л||м||н||о||п||р||с||ш||т||у||в||(щ)||з||ж |} Próbczi tekstów w Slovio: * Slovio es novju mezxunarodju jazika ktor razumijut cxtirsto milion ludis na celoju zemla. Ucxijte Slovio tper! * Словио ес новйу межународйу йазика ктор разумийут чтирсто милион лудис на целойу земла. Учийте Словио тпер! == Òbaczë téż == {{#categorytree:Sztëczné jãzëczi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.slovio.com * [http://meta.wikimedia.org/wiki/Slavopedia Slavopedia] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sztëczné jãzëczi]] d3hf7rvpgptf1bd3psdbuef9t2pc4ll 0 2559 209198 198714 2026-07-22T19:24:13Z Iketsi 3254 +[[Kategòrëjô:Dodac òbrôzk do nôgłówka|Òbrôzk do nôgłówka]] 209198 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Valero Three Rivers Refinery Texas 2020.jpg|mały|]] '''Industrëjô''' je ôrt ekònomiczny produkcëji chtëren zajimô sã wëtwòrzewanim [[wôra|wôrów]] ë chtëren wëmôgô inwesticëji zacht kapitału nigle mòże bëc zwënégòwóny jaczi le zwësk. Industrëjô sta sã kluczowim sektorã produkcëji w [[Eùropa|Eùropie]] ë [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] òbczôs [[industrëjnô rewòlucëjô|industrëjny rewòlucëji]]. == Nôwôżniészé wietwie industrëji == * [[Aùtowô industrëjô]] * [[Chemicznô industrëjô]] * [[Górownô industrëjô]] * [[Hëtowô industrëjô]] * [[Infòrmaticznô industrëjó]] * [[Tekstilnô industrëjô]] * [[Zjôdnô industrëjô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Industrëjô| ]] kkj0laqlmuet4li80wy9tnstl8mwe4u 209199 209198 2026-07-22T19:26:36Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 209199 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Valero Three Rivers Refinery Texas 2020.jpg|mały|]] '''Przemësł'''<ref>{{sloworz.org|17034|19420}}</ref> abò '''Industrëjô''' je ôrt ekònomiczny produkcëji chtëren zajimô sã wëtwòrzewanim [[wôra|wôrów]] ë chtëren wëmôgô inwesticëji zacht kapitału nigle mòże bëc zwënégòwóny jaczi le zwësk. Industrëjô sta sã kluczowim sektorã produkcëji w [[Eùropa|Eùropie]] ë [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] òbczôs [[industrëjnô rewòlucëjô|industrëjny rewòlucëji]]. == Nôwôżniészé wietwie industrëji == * [[Aùtowô industrëjô]] * [[Chemicznô industrëjô]] * [[Górownô industrëjô]] * [[Hëtowô industrëjô]] * [[Infòrmaticznô industrëjó]] * [[Tekstilnô industrëjô]] * [[Zjôdnô industrëjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Industrëjô| ]] g4r0gzbee1p40f1t3xv9pxwgfilo8b1 0 2577 209042 203530 2026-07-21T13:41:27Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ {{Òficjalnô starna}} 209042 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Lietuvos Respublika |miono = Lëtewskô Repùblika |miono-genitiw = Lëtwë |fana = Flag of Lithuania.svg |herb = Coat of Arms of Lithuania.svg |na karce = EU location LIT.png |jãzëk = [[lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]] |stolëca = Wilno |fòrma państwa = repùblika |Prezydeńt = Gitanas Nausėda |Premiéra = Inga Ruginienė |wiéchrzëzna = 65 303 |procent-wòdë = 1,35 |lëdztwò = 2 823 859 | rok = 2017 |dëtk = Eùro | kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +2 |swiãto = [[16 gromicznika]] |himn = Tautiška Giesmė<br>(Nôrodnô spiéwa) <center>[[Òbrôzk:Tautiška giesme instrumental.oga]]</center> |kòd = LT |Internet = .lt |telefón = +370 |data ùsôdzenia=11 strëmiannika 1990|aùtowi kòd=LT}} '''Lëtwa''' (téż '''Lëtewskô''') – państwò w nordowòwestrzédny [[Eùropa|Eùropie]]. Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Wilno]]. Òd nordë grańczi z [[Łotwa|Łotwą]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Biôłorus|Biôłorusą]], òd pôłniowégò zôpadu z [[Pòlskô|Pòlską]] i kaliningradzczim òbwodã (eksklawa [[Ruskô|Rusje]]). Mô przistãp do [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrza]] i brzegòwą liniã ò długòscë kòl 99 km. Òd 2004 nôleżi do NATO i [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. == Geògrafiô == === Pòłożenié === [[Òbrôzk:Un-lithuania.png|mały|Kôrta Lëtwë]] Leżi w nordowòwestrzédny [[Eùropa|Eùropie]], na pòrénkòwim ùbrzegù [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrza]]. === Wiéchrzëzna === * całownô: 65,300 km² * wiéchrzëzna lądu: 62,680 km² * wiéchrzëzna wòdów: 2,620 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 124. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,549 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Biôłorus]] 640 km, [[Łotwa]] 544 km, [[Pòlskô]] 104 km, [[Ruskô]] (kaliningradzczi òbwód) 261 km === Brzegòwô liniô === 99 km (przistãp do [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrza]]) === Klimat === Klimat przechódny midzë mòrsczim i kòntinentalnym. Strzédnô cepłota òb zëmã sygô minus 4,9 °С, òb lato – 17 °С. Wielëna òpadënków sygô 748 mm òb rok. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Lithuania-topo-en.png|mały|Fizyczno kôrta Lëtwë]] Pòwiérzchniã państwa zajimają równiznë ze szlachama dôwnégò zlodowaceniô. Pò kraju rozsónëch je wiele môłëch jezór. === Wësokòsc terenu === *strzédnô wësokòsc: 110 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Bôłt) *nôwëższi czëp: 294 m. n.r.m. (Aukštojas) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 44,8 % (w tim 34,9 % òrnëch gruńtów) *lasë 34,6% == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 2,823,859 (na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 140. === Etniczné karna === Lëtwini 84.1%, Pòlôsze, 6.6%, Ruskòwie 5.8%, Biôłorusënowie 1.2% (wôrtoscë szacowóné na 2011) === Jãzëczi === [[lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]] (òficjalny) 82%, [[rusczi jãzëk|rusczi]] 8%, [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] 5.6% (wôrtoscë szacowóné na 2011) === Religijné karna === [[Katolëcczi Kòscół|katolëcë]] 77,2%, [[Prawòsławié|Rusczi Prawòsławny Kòscół]] 4,1%, stôroòbrzãdowcë 0,8%, [[Lëtërstwò|lëtrowie]] 0,6% === Ùrbanizacjô === [[Òbrôzk:Vilnus_Montage_(2016).png|mały|Widoczi z Wilna]] * mieskô pòpùlacjô: 66,5% * wikszé miesczé westrzódczi: [[Wilno]] (stolëca) – 542,990 mieszkańców, Kòwno – 299,466 mieszkańców, Kłajpeda – 155,032 mieszkańców<ref>[https://web.archive.org/web/20210501080015/https://osp.stat.gov.lt/en/statistiniu-rodikliu-analize?portletFormName=visualization&hash=73c1a737-2e38-4d0d-b308-e1f70c17da20= Statistics Lithuania — Population at the beginning of the year by city / town and year].</ref> == Pòliticzny system == * òficjalnô pòzwa: Lëtewskô Repùblika ({{jãz.|lt}} ''Lietuvos Respublika'') * pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika * stolëca: [[Wilno]] * czasowô cona: UTC +2 * państwowé swiãto: [[16 gromicznika]] – Dzéń Òdbùdowaniô Lëtewsczégò Państwa ({{jãz.|lt}} ''Lietuvos valstybės atkūrimo diena'') * nôrodny himn: „Tautiška giesmė” (''Nôrodnô spiéwa'') === Wëkònôwczô władza === * prezydent Gitanas Nausėda (òd 12 lëpińca 2019) <ref><nowiki>https://bnn-news.com/gitanas-nauseda-officially-becomes-president-of-lithuania-202923</nowiki> (stón z 2019-07-12)</ref> * premier Ingrida Šimonytė (òd 11 gòdnika 2020)<ref>https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/1296197/lietuva-turi-nauja-vyriausybe-seimas-pritare-programai-prisieke-ministrai (stón z 2020-12-11) </ref><ref>https://wilnoteka.lt/artykul/sejm-zatwierdzil-kandydature-ingridy-simonyte-na-stanowisko-premiera (stón 2020-11-24)</ref> === Ùstawòdôwczô władza === jednojizbòwi parlament – Sejm Lëtewsczi Repùbliczi ({{jãz.|lt}} ''Lietuvos Respublikos Seimas''; 141 nôleżników na sztërëlatną kadencjã) == Rozmajitoscë == Òd 15 do 17 maja 2013 rokù òdbiwało sã zéńdzenié parlameńtarzistów Delegacji Karna Sejmù Repùbliczi Litwë ds. Midzëparlameńtarnëch Kòntaktów z Rzeczpòspòlitą Pòlską i Litewskò-Pòlsczégò Parlameńtarnégò Karna Sejmù [[Pòlskô|RP]], òni chcele wiedzec ò ùczbie kaszëbsczégò jãzëka i dwajãzëkòwòsce na Kaszëbach. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20200513101013/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lh.html Lëtwa w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://web.archive.org/web/20250504103326/https://belok.kaszubia.com/ Litwin, co pò kaszëbskù pisôl – dofùlowanié] {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëtwa| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] sb2ub4x78v31t24nazch4zldeee8qo9 0 2619 208954 199900 2026-07-20T17:28:02Z DawnyTest 14843 208954 wikitext text/x-wiki {{Administracëjno jednostka infobox|miono=Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë|gwôsné miono=Mecklenburg-Vorpommern|zort=związkowi krôj|fana=Flag of Mecklenburg-Western Pomerania (state).svg|miono-genitiw=Meczelbòrsczi-Przédnégò Pòmra|herb=Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg|państwò=[[Niemieckô]]|karta=Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg|Stolëca=Schwerin|Gùwernator=[[Manuela Schwesig]] ([[SPD]])|wiéchrzëzna=23 211,25<ref>[https://www.bundesrat.de/DE/bundesrat/laender/mv/mv.html Mecklenburg-Vorpommern] [online] [dost. 2021-06-27] ({{jãz|de}}.).</ref>|rok=15 maja 2022|lëdztwò=1 570 817<ref>[https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/_inhalt.html Ergebnisse des Zensus 2022 – Bevölkerungszahlen – Stichtag 15. Mai 2022] [online] [dost. 2024-11-14] ({{jãz|de}}).</ref>|www=https://www.regierung-mv.de/}} [[Òbrôzk:Schwerin Castle Aerial View Island Luftbild Schweriner Schloss Insel See.jpg|mały|left|''Schloss [[Schwerin]]'']] [[Òbrôzk:Mecklenburg-Vorpommern Map Districts Border Mecklenburg Western Pomerania - Landkreise Grenzen Karte MV MeckPomm.svg|mały|left|300px|Meczelbòrskô ë Pòmrë]] '''Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë''' ([[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Mecklenburg-Vorpommern'') – to je związkòwim krôjã w północno-pòrénkòwim dzélu [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]]. Òbjimô [[Meczelbòrskô|Meczelbòrską]] ''(Mecklenburg)'', wikszi dzél tzw. [[Przédné Pòmrë|Przednëch Pòmrów]] ''(Vorpommern)'', a téż skrôwk [[Brambòrskô|Brambòrsczi]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë| ]] dacxthutzpc1dngqma974cx77c0r1lu 208963 208954 2026-07-20T18:12:07Z Iketsi 3254 Galeriô 208963 wikitext text/x-wiki {{Administracëjno jednostka infobox|miono=Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë|gwôsné miono=Mecklenburg-Vorpommern|zort=związkowi krôj|fana=Flag of Mecklenburg-Western Pomerania (state).svg|miono-genitiw=Meczelbòrsczi-Przédnégò Pòmra|herb=Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg|państwò=[[Niemieckô]]|karta=Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg|Stolëca=Schwerin|Gùwernator=[[Manuela Schwesig]] ([[SPD]])|wiéchrzëzna=23 211,25<ref>[https://www.bundesrat.de/DE/bundesrat/laender/mv/mv.html Mecklenburg-Vorpommern] [online] [dost. 2021-06-27] ({{jãz.|de}}).</ref>|rok=15 maja 2022|lëdztwò=1 570 817<ref>[https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/_inhalt.html Ergebnisse des Zensus 2022 – Bevölkerungszahlen – Stichtag 15. Mai 2022] [online] [dost. 2024-11-14] ({{jãz.|de}}).</ref>|www=https://www.regierung-mv.de/}} '''Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë''' ({{jãz.|de}} ''Mecklenburg-Vorpommern'') – związkòwim krôjã w północno-pòrénkòwim dzélu [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]]. Òbjimô [[Meczelbòrskô|Meczelbòrską]] ''(Mecklenburg)'', wikszi dzél tzw. [[Przédné Pòmrë|Przednëch Pòmrów]] ''(Vorpommern)'', a téż skrôwk [[Brambòrskô|Brambòrsczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Putgarten, Kap Arkona (2011-05-21) 3.JPG|[[Arkóna]] Òbrôzk:Großsteingrab Lancken 1 - Lancken-Granitz, Insel Rügen.jpg| Òbrôzk:Wissower Klinken April 2004.jpg| Òbrôzk:Schwerin Castle Aerial View Island Luftbild Schweriner Schloss Insel See.jpg|''Schloss [[Schwerin]]'' Òbrôzk:Mecklenburg-Vorpommern Map Districts Border Mecklenburg Western Pomerania - Landkreise Grenzen Karte MV MeckPomm.svg|Meczelbòrskô ë Pòmrë </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë| ]] rcxk9h8yfe6vbrwsrqfr1bqs9i4rvs0 208969 208963 2026-07-20T18:22:31Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ {{Òficjalnô starna}} 208969 wikitext text/x-wiki {{Administracëjno jednostka infobox|miono=Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë|gwôsné miono=Mecklenburg-Vorpommern|zort=związkowi krôj|fana=Flag of Mecklenburg-Western Pomerania (state).svg|miono-genitiw=Meczelbòrsczi-Przédnégò Pòmra|herb=Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg|państwò=[[Niemieckô]]|karta=Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg|Stolëca=Schwerin|Gùwernator=[[Manuela Schwesig]] ([[SPD]])|wiéchrzëzna=23 211,25<ref>[https://www.bundesrat.de/DE/bundesrat/laender/mv/mv.html Mecklenburg-Vorpommern] [online] [dost. 2021-06-27] ({{jãz.|de}}).</ref>|rok=15 maja 2022|lëdztwò=1 570 817<ref>[https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/_inhalt.html Ergebnisse des Zensus 2022 – Bevölkerungszahlen – Stichtag 15. Mai 2022] [online] [dost. 2024-11-14] ({{jãz.|de}}).</ref>|www=https://www.regierung-mv.de/}} '''Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë''' ({{jãz.|de}} ''Mecklenburg-Vorpommern'') – związkòwim krôjã w północno-pòrénkòwim dzélu [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]]. Òbjimô [[Meczelbòrskô|Meczelbòrską]] ''(Mecklenburg)'', wikszi dzél tzw. [[Przédné Pòmrë|Przednëch Pòmrów]] ''(Vorpommern)'', a téż skrôwk [[Brambòrskô|Brambòrsczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Putgarten, Kap Arkona (2011-05-21) 3.JPG|[[Arkóna]] Òbrôzk:Großsteingrab Lancken 1 - Lancken-Granitz, Insel Rügen.jpg| Òbrôzk:Wissower Klinken April 2004.jpg| Òbrôzk:Schwerin Castle Aerial View Island Luftbild Schweriner Schloss Insel See.jpg|''Schloss [[Schwerin]]'' Òbrôzk:Mecklenburg-Vorpommern Map Districts Border Mecklenburg Western Pomerania - Landkreise Grenzen Karte MV MeckPomm.svg|Meczelbòrskô ë Pòmrë </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë| ]] tc2x9a9eqbsjqn7kxroxlfhzqh5gu7q 0 2645 209249 198700 2026-07-22T21:10:57Z Iketsi 3254 +[[Kategòrëjô:Dodac òbrôzk do nôgłówka|Òbrôzk do nôgłówka]] 209249 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bibliothèque de l'Assemblée Nationale (Lunon).jpg|mały|]] '''Lëteratura''' je pòchwôtã jaczi òznaczô wszëtczé artisticzné dokôzë zachòwóné w pisóny abò mówiony fòrmie. Pismenizna dzelëc sã zezwëczôj na trzë lëteracczi zorta. Wedle ''[[Ò kùńszcie pòeticczim]]'' [[Aristotelesa]]: [[epika]], [[lirika]] ë [[drama|dramat]]. Lëteratura mòże bëc téż dzelonô wedle mòwë, krôju abò kùlturnégò krézu. Do epicczëch [[Ôrt|ôrtów]] nôleżą m. jin.: [[pòwiôstka]], [[nòwela]], [[bôjka]], [[roman]], [[legenda]], [[brawãda]]. Do liricznich ôrtów nôleżą: [[satira]], [[himn]], [[òdô]], [[piesniô]], [[sònet]], [[tren]], [[fraszka]], [[elegiô]]. Do dramaticznëch ôrtów nôleżą: [[tragediô]], [[kòmédiô]] ë [[richtich dramat]]. Wëstãpòje téż pòdzôł na [[lëteracczi cządë]], na przëmiar: [[barok]], [[renesans]], [[romantizm]]. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbskô lëteratura]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://poezja.org/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëteratura| ]] nrxfswyoeiry5jrp46qeubhuyp4ia5l 0 2889 209299 199400 2026-07-23T02:08:19Z Iketsi 3254 - → – 209299 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wikimedia_Foundation logo - vertical.svg|mały|Logòtip Wikimedia ùsôdzoné przez [[m:User:Neolux|Neoluxa]]]] '''Fùndacëjô Wikimedia''' je òrganizacëją stwòrzoną dlô dozéraniô projektów òpiartëch na deji WikiWiki. Je òrganizacëją ôrtu non-profit, zaregistrowóną wedle prawa krôju Florida, a ji jistnienié òstało òficjalno ògłoszoné przez Jimbo Wales'a 20 czerwińca 2003 rokù. Miono Wikimedia zabédowôł na diskùsjowim karnie Wikipedijë w strumiannikù 2003 rokù Sheldon Rampton. Kąsk pózdni Wikipedista Daniel Mayer zarejegistrowôł domenë http://wikimedia.org/ ë http://wikimediafoundation.org/ na ùżiwk Wikimedijë. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.wikimediafoundation.org Serwis Fùndacëji Wikimedia] * [http://mail.wikipedia.org/pipermail/wikien-l/2003-June/004698.html Ogłosë w sprawie Fundacëji Wikimedia] (pò anielskù) * [http://pl.wikimedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna Stowôra Wikimedia Polska (pò kaszëbskù) – wspierô téż kaszëbsczé ùdbë (narô blós le Wikipëdijã)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wikimedia]] tu876chyzo3re2cl1806h7oq2prrfea 10 2932 209173 207414 2026-07-22T18:14:28Z Iketsi 3254 test 209173 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="1/styles.css" /><span class="link-ext">[[Òbrôzk:Commons-logo.svg|14px|link=]] {{#invoke:Commons link|getCategory|linktext='''Commons: {{PAGENAME}}'''}}</span> – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons{{AùtokatRegex}}{{#invoke:SearchThumbs|categorize}}</includeonly><noinclude> {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{Commons}}</nowiki></code> :{{Commons}} </noinclude> 6vf8ci512gd19vn0jtipedlcfycdkej 209177 209173 2026-07-22T18:30:10Z Iketsi 3254 {{#invoke: Namespace detect 209177 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="1/styles.css" /><span class="link-ext">[[Òbrôzk:Commons-logo.svg|14px|link=]] {{#invoke:Commons link|getCategory|linktext='''Commons: {{PAGENAME}}'''}}</span> – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons{{#invoke: Namespace detect | main | category = | other = {{AùtokatRegex}}{{#invoke:SearchThumbs|categorize}} }}</includeonly><noinclude> ----------------------------------------------------------------------------------- {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{Commons}}</nowiki></code> :{{Commons}} </noinclude> cj2biq29oz1lutwip4fa7o1e1uj3gvx 209178 209177 2026-07-22T18:31:10Z Iketsi 3254 | template = 209178 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="1/styles.css" /><span class="link-ext">[[Òbrôzk:Commons-logo.svg|14px|link=]] {{#invoke:Commons link|getCategory|linktext='''Commons: {{PAGENAME}}'''}}</span> – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons{{#invoke: Namespace detect | main | category = | template = | other = {{AùtokatRegex}}{{#invoke:SearchThumbs|categorize}} }}</includeonly><noinclude> ----------------------------------------------------------------------------------- {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{Commons}}</nowiki></code> :{{Commons}} </noinclude> k59rfdjlc4dvagql5js4xmpqpba6pvn 0 3009 209115 206674 2026-07-22T12:28:46Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Geògrafiô]] to [[Category:Meteòrologiô]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 209115 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Altocumulus s.jpg|mały|Altocumulus òbczôs formòwania, je widac zawirowania ùdostôwane przez waiater]] '''Altocumulus''' (Ac - strzédna bôłdowana [[blóna]]) zrobiona z biôłëch czë szarich fôłtów (téż légów). Zesôdzô sã z wòdnëch kroplów, le nié je to òpôdowô blôna. Je na wiżë òd 2&nbsp;400 do 6&nbsp;100 [[m]]. == Òbaczë téż == * [[Cumulus]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Blónë}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] pcbw64qjrmzcy11o0b2lexgnay5an58 0 3010 209118 206675 2026-07-22T12:28:47Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Geògrafiô]] to [[Category:Meteòrologiô]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 209118 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sun through Altostratus.JPG|mały|Widzënk na [[słuńce]] òb altostratus]] '''Altostratus''' (As - strzédna légówa [[blóna]]) je w sztôłce grëbi ë gãsti niebiesczéj abò szari lédze òb chtërną [[słuńce]] abò [[miesądz]] je widac jak przez nieprzezérne skło. Zesôdzô sã z wòdnëch kroplów ë téż krisztalków [[lód|lodu]]. Czãsto òbcëgô cawne niebò a czasã wëstãpòwô z ópôdënkã [[deszcz|mżëcczi]] czë [[sniég|sniégù]]. Je na wiżë òd 2&nbsp;000 do 5&nbsp;000 [[m]]. == Òbaczë téż == * [[Stratus]] * [[Nimbostratus]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Blónë}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] l15fkj63kug3okto6vv6o2tqqwc5470 0 3013 209008 208620 2026-07-21T00:40:35Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 209008 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=E3A329| farba=ffffff| apartne miono=kaszëbsczi jãzëk| kraj, òbénda1= [[Pòlskô]], [[Kanada]]| lëczba=89198 (wedle nôrodnégò spisënkù 2021)| môl=-| rodzëzna=[[Indoeùropejsczé jãzëczi]]<br /> * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] *** [[Lechicczé jãzëczi]] **** [[Pòmòrsczi jãzëk]] ***** Kaszëbsczi jãzëk| alfabét=[[łacyńsczi alfabét|łacyńsczi]]| kraj, òbénda2=Òd 2005 rokù w [[Pòlskô|Pòlsce]] [[regionalny jãzëk]], wprowadzony do 5 ùrzãdów gminë jakno [[pòmòcny jãzëk]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]| agencëjô= [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]][http://www.kaszubi.pl/o/rjk/]| iso1=-| iso2=[http://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes-keyword.php?SearchTerm=csb&SearchType=ALL&Submit=Go] csb| iso3=[http://www.sil.org/iso639-3/codes.asp?order=639_3&letter=c csb]| sil=CSB [http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=csb]| kòd=csb| znankównik=Kaszëbskô| jãzëk=kaszëbsczi|znankòwnik2=kaszëbsczégò }} '''Kaszëbsczi jãzëk''' – [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczi]], [[Lechicczé jãzëczi|lechicczi]] jãzëk. Z prawnégò pòzdrzatkù je w Pòlsce òbéńdowim jãzëkã. Kaszëbsczi jãzëk brëkùje w domôcy kòmùnikacje 89,2 tës.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1M3NBlre4iJs6NM3ff9_Y-y_j-b-aolwP/view Grafika Głównégò Sztatisticznégò Ùrzãdu we Gduńskù] na spòdlim Nôrodnégò Òglowégò Spisënkù z 2021 rokù, Google Disk, przëstãp z 18.07.2026 r.</ref> òsób. Je jedurną żëwą pòòstałoscą słowiańsczich pòmòrsczich dialektów. Słëchô karnu [[Lechicczé jãzëczi|lechicczich jãzëków]]; je blësczi pòlsczémù jãzëkòwi a widzec je w nim téż cësk [[Dólnomiemiecczi jãzëk|dólnomiemiecczégò]]. Nôstarszi kaszëbsczi zôpisk pòchôdô z 1304 r., przë czim je to blós kaszëbskô fraza bënë łacyńsczégò tekstu. Za nôstarszé kaszëbsczi drëczi trzimóné są ''Duchowne piesnie Dra Marcina Luthera i inszich naboznich męzow'' [[Szëmòn Krofej|Szëmòna Krofeja]] z 1586 rokù a ''Mały Catechism Niemiecko Wándalski abo Slowięski'' [[Michôł Pontanus|Michała Pòntanusa]] z 1643 rokù, chòc wôrt je nadczidnąc, że są to pòlskòjãzëkòwé tekstë, jaczé zamikają w se [[Kaszëbizm|kaszëbizmë]], a nié tekstë zapisóné dëcht pò kaszëbskù<ref name="ele">''Gerald Stone:&nbsp;Cassubian. W:&nbsp;[http://www.google.com/books?id=CPX2xgmVe9IC&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Encyclopedia of the languages of Europe.]&nbsp;Glanville Price (red.).&nbsp;Oksford&#x3A;Blackwell,&nbsp;1998,&nbsp;s.&nbsp;49–50.'' ISBN&nbsp;0-631-19286-7''.''</ref>. Prekùrsorã mòderny kaszëbsczi pismieniznë béł ale [[Florión Cenôwa]], aùtór wëdónégò w 1879 rokù w [[Pòznanié|Pòznanim]] dokazu pt. ''Zarés do Grammatikj Kašébsko-Słovjnskjè Mòvé''. Kaszëbsczi jãzëk fónksnérëje tak w fòrmie òdmianów ò nisczim prestiżu, włôscëwim dlô wiesczich òbéńdów, jak i w fòrmie [[Sztandardowi jãzëk|sztandardowégò jãzëka]], brëkòwónégò w lëteraturze, szkòłowi edukacji a akademicczim diskùrsu<ref>Nicole&nbsp;Dołowy-Rybińska'', [http://books.google.com/books?id=FKwlDwAAQBAJ&pg=PA133 „Nikt za nas tego nie zrobi”. Praktyki językowe i kulturowe młodych aktywistów mniejszości językowych Europy,] Torń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2017, s. 133,'' ISBN&nbsp;978-8-3231-3722-1'','' OCLC''&nbsp;''1003893171''.''</ref><ref name="d">''Nicole&nbsp;Dołowy-Rybińska, [http://books.google.com/books?id=lQ9UDgAAQBAJ&pg=PA188 The Kashubian language past and present: between compulsory assimilation and regional recognition], [w:] Delyn&nbsp;Day, Poia&nbsp;Rewi, Rawinia&nbsp;Higgins (red.), The Journeys of Besieged Languages, Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 2016, s. 179–194,'' ISBN&nbsp;978-1-4438-7087-0'','' ISBN&nbsp;978-1-4438-9943-7'','' OCLC''&nbsp;''965475918 ''(<abbr>an.</abbr>), zdrzë s. 188.''</ref>. Kòdifikacjô kaszëbsczi lëteracczi normë wcyg warô, a wôżną ji cezurą bëło ùstalenié terôczasny òrtografie we wënikù kómpromisu z 1996 rokù. == Sztatus kaszëbsczégò jãzëka == === Prawny sztatus === Prawny sztatus kaszëbsczégò w Pòlsce regùlëje ùstôw z 6 stëcznika 2005 r. ò nôrodnëch a etnicznëch mniészëznach a òbéńdowim jãzëkù, òpisëjącë gò jakno [[òbéńdowi jãzëk]]<ref name="ustawa">Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym ({{Dziennik Ustaw|2026|75}}).</ref>. Zgòdą z ùstawã to dô mòżlëwòsc brëkòwaniô w gminnëch ùrzãdach, òkòma [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczégò jãzëka]], kaszëbsczégò jakno pòmòcniczégò jãzëka – pierszô dokòna te [[gmina Parchòwò]] leżącô w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]]. W 2003 rokù kaszëbsczémù jãzëkòwi òstôł nadóny trzëlëtrowi midzënôrodny kòd CSB wedle normë [[ISO 639]]-2. 1 czerwińca 2009 r. w Pòlsce zaczã dzejac [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków|Eùropejskô kôrta regionalnëch abò mniészëznowëch jãzëków]]<ref name="karta">Europejska Karta języków regionalnych lub mniejszościowych, sporządzona w Strasburgu dnia 5 listopada 1992 r. ({{Dziennik Ustaw|2009|137|1121}}).</ref>. Zgòdą z przëjimnionym w czerwińcu 2015 rokù ùstawã ò òbéńdowim jãzëkù to miało dac pòzwòlenié na brëkòwanié ne jãzëka nié le w gminnëch ùrzãdach, ale téż krézowëch. Prezydent RP [[Andrzéj Duda]] zawetowôł równak ùstôw [[27 pazdzérznika|27 pajicznika]] 2015 roku i nie wszedł òn w żëcé<ref>''Bogusław&nbsp;Wyderka, Joanna&nbsp;Dybowska, Kazimierz&nbsp;Szczygielski, Wiktor&nbsp;Krajniak, Maria&nbsp;Wagińska-Marzec, Rocznik Ziem Zachodnich: Tom 2, Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” [przëstãp 2020-06-07] (<abbr>pòl.</abbr>).''</ref>. === Kaszëbsczi jãzëk w edukacje === W szkòłowim rokù 2025-2026 to dało 374 szkòłë, w jaczich 25 252 szkòlôków ùczi sã kaszëbsczégò jãzëka<ref name="gkasz">https://dane.gov.pl/pl/dataset/276,nauka-jezykow-mniejszosci-narodowych-etnicznych-i-jezyka-regionalnego/resource/1593258/table?page=1&per_page=20&q=jezykmniejszo%C5%9Bci%20kaszubski&sort=col21</ref><ref>https://www.facebook.com/kaszubi/posts/pfbid02xq1U4JptnSyUXWDePncrpy3E4oerqoxiPBHDWxKCoTfrPrb9KDgoHe5yjKruhuL9l</ref>. Òd 2005 rokù jistnieje mòżebnosc zdôwaniô z niegò maturalnégò egzaminu<ref name="cke">''[http://www.cke.edu.pl/podstrony/inform_matur/kaszubski.pdf Informator maturalny od 2005 roku z języka kaszubskiego].&nbsp;Centralna komisja egzaminacyjna.''</ref>. Pò kaszëbskù wëdôwóné je zacht lëteraturë, cządniczi, emitowóné są regionalné radiowé a telewizyjné programë. W kaszëbsczim jãzëkù twòrzoné są rozmajité internetowé zamkłoscë na platfòrmach taczich jak [[YouTube]], [[Facebook]], [[Instagram]] czë [[TikTok]], kaszëbsczi brëkòwóny biwô téż w reklamach. Pò kaszëbskù òdprôwiónô je téż lëturgiô słowa w pòniechtërnëch kòscołach. Na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] òd 2009 rokù na czerënkù pòlskô filologiô prowadzonô bëła szkólnô szpecjalnosc – naùczanié pòlsczégò jãzëka a wiedzë ò kaszëbsczim jãzëkù a kùlturze ([[kaszëbistika]])<ref name="ug">[https://web.archive.org/web/20130804202709/http://www.polonistyka.fil.ug.edu.pl/pl/oferta_studiow/ Oferta studiów''.'']''&nbsp;Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego.&nbsp;[przëstãp 2010-05-08].&nbsp;[[http://www.polonistyka.fil.ug.edu.pl/pl/oferta_studiow zarchiw]. &nbsp;2013-08-04].''</ref>. W 2014 roku pòwstôł równak apartny czerënk: [[kaszëbskô etnofilologiô]], czësto namieniony kaszëbiznie. Prowadzenié tegò zortu sztudiów je wëpôłnienim 8. artikla òbrzészny w Pòlsce [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków|Eùropejsczi kôrtë regionalnëch i mniészëznowëch jãzëków]], jaczi tikô sã mòżebnoscë nôùczi òbéńdowëch jãzëków na wszëtczich niwiznach – òd [[Dzecnica|przedszkólny]] do [[Ùniwersytet|ùniwersytecczi]]. === Klasyfikacyjné kòntrowersje === [[Òbrôzk:Polska-dialekty_wg_Urbańczyka.PNG|mały|300x300px|Kaszëbskô mòwa na kôrce pòlsczich dialektów wedle [[Stanisłôw Ùrbańczik|Stanisława Ùrbańczika]]]] W XIX w. zaczãłë pòjawiac sã pierszé głosë ò apartnoce kaszëbsczi mòwë jakno samòstójnégò słowiańsczégò jãzëka. W XX stalatim wikszosc pòlsczich [[Lingwistika|jãzëkòznajarzów]] bëło bòga, co kaszëbskô mòwa słëchô pòlsczémù jãzëkòwi na niwie dialektu. Dzysdnia w lingwistice kaszëbskô mòwa traktowónô je jakno samòstójny jãzëk<ref name="hall">''T.A.&nbsp;Hall.&nbsp;Typological generalizations concerning secondary palatalization.&nbsp;„Lingua”.&nbsp;110&nbsp;(1),&nbsp;s.&nbsp;1–25,styczeń 2000.&nbsp;Elsevier Science B.V.'' DOI'':'' 10.1016/S0024-3841(99)00017-0''.&nbsp;ISSN&nbsp;0024-3841.''</ref><ref name="rubach">Jerzy&nbsp;Rubach''.&nbsp;Polish palatalization in derivational optimality theory.&nbsp;„Lingua”.&nbsp;113&nbsp;(3),&nbsp;s.&nbsp;197–237,&nbsp;marzec 2003.&nbsp;Elsevier Science B.V.'' DOI'':'' 10.1016/S0024-3841(02)00054-2''.&nbsp;ISSN&nbsp;0024-3841.''</ref><ref name="zb">''Zofia&nbsp;Brzostek:&nbsp;Palatalizacja obstruentów w teorii optymalności z perspektywy języków angielskiego i kaszubskiego (doktorsczi dokôz).&nbsp;Warszawa&#x3A;Uniwersytet Warszawski,&nbsp;2007.''</ref><ref name="kk">''Kazutaka&nbsp;Kurisu.&nbsp;Palatalisability via feature compatibility.&nbsp;„Phonology”.&nbsp;26,&nbsp;s.&nbsp;437–475,&nbsp;2009.Cambridge University Press.'' DOI'':'' 10.1017/S0952675709990236''.&nbsp;ISSN&nbsp;0952-6757.''</ref>, tej-sej ze zastrzégą, co niechtërny badérowie klasyfikùją gò jakno pòlsczi dialekt<ref name="stone">Gerald Stone:&nbsp;Cassubian. W:&nbsp;''The Slavonic languages''.&nbsp;Bernard Comrie, Greville G. Corbett (red.).&nbsp;Londin/Nowi Jork&#x3A;&nbsp;Routledge,1993,&nbsp;s.&nbsp;759–794. ISBN&nbsp;0-415-04755-2.</ref>. To dô równak téż XXI-wieczné dokazë, w jaczich wësënionô je téza ò pòstrzédnym sztatusu kaszëbiznë midzë samòstójnym jãzëkã a pòlsczim dialektã<ref name="kash">''Kashubian and Slovincian. W:&nbsp;Roland Sussex, Paul V. Cubberley:&nbsp;The Slavic languages.&nbsp;Cambridge&#x3A;Cambridge University Press,&nbsp;2006,&nbsp;s.&nbsp;97–98.'' ISBN&nbsp;978-0-521-22315-7''.''</ref>. Sytuacjô kaszëbsczégò a pòlsczégò jãzëka biwô przërównywónô do sytuacje [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczégò]] a [[Rusczi jãzëk|rusczégò jãzëka]] w XX w. abò dólnomiemiecczégò a wësokòmiemiecczégò<ref name="kash" />. Czesczi lingwista Vít Dovalil pòdôwô kaszëbsczi jãzëk jakno eszczisz dialektizowóny (z dejologicznëch przëczënów), trzimiącë jegò sytuacjã za jistną jak relacjô midzë regionalnyma jãzëkama [[Francjô|Francje]] a [[Francësczi jãzëk|francësczim jãzëkã]] czë [[Sardińsczi jãzëk|sardińsczim]] a [[Italsczi jãzëk|włosczim jãzëkã]]<ref name="dovalil2017">Vít&nbsp;Dovalil'', Jazyk typu Ausbau – Jazyk typu Abstand, [w:] Petr&nbsp;Karlík,'' Marek&nbsp;Nekula'','' Jana&nbsp;Pleskalová ''(red.), Nový encyklopedický slovník češtiny, 2017 (<abbr>cz.</abbr>).''</ref>. To dô téż teòriã, wedle jaczi kaszëbsczi béł dôwni apartnym jãzëkã, ale òb czas swòjégò rozwiju pòlsczi jãzëk wëwiarł na nim tak wiôldżi cësk, że z synchroniczny perspektiwë mòże na niegò zdrzec jakno na pòlsczi dialekt. Sëlné zjinaczi pòd cëskã jãzëkòwégò kòntaktu drãgò je ùjic w ramë tradicyjny klasyfikacje, z czegò dzélã wënikają niechtërne wątplëwòtë co do sztatusu kaszëbsczégò jãzëka<ref>''Mariusz&nbsp;Filip, Od Kaszubów do Niemców: Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii, Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 2012, 125, przëp. 121,'' ISBN&nbsp;978-83-63795-09-2'','' OCLC''&nbsp;''855590144''.''</ref>. == Pisënk == {{Apartny artikel|Kaszëbsczi alfabét}} [[Florión Cenôwa]], badéra kaszëbiznë a pierszi mòderny kaszëbsczi dzejôrz ë aùtór, stwòrził do zapisënkù kaszëbsczégò jãzëka apartny alfabet, chtëren miôł bëc dopasowóny do jegò fòneticznëch znanków. Pisënk ten nie zwëskôł ale wikszi pòpùlarnotë i pózniészi aùtorzë, np. [[Hieronim Derdowsczi|Jarosz Derdowsczi]] zapisowelë kaszëbsczi jãzëk pòlsczim alfabetã, co miało bëc przëstãpniészé dlô czëtińców. W pózniészich latach fónksnérowałë pisënczi mdącé kòntinuacją Cenôwiny szkòłë pismieniznë (brëkòwóné m.jin. przez [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]], [[Jón Kôrnowsczi|Jana Kôrnowsczégò]], [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]], [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]) a téż pisënczi blëższé pòlsczi òrtografii (brëkòwóné m.jin. przez [[Jón Kôrnowsczi|Jana Kôrnowsczégò]], [[Sztefón Bieszk|Sztefana Bieszka]], [[Bernat Zëchta|Bernata Zëchtã]]). 13 maja 1996 rokù òstôł pòdpisóny ''Protokół uzgodnień co do zasad pisowni kaszubskiej –'' kómpromis, chtërnégò brzadã bëło pòwstanié dzysdniowi kaszëbsczi òrtografie<ref>Kożyczkowska A., Ellwart J., ''[https://przegladpedagogiczny.ukw.edu.pl/archive/article/88/1/article.pdf „Obowiązkiem każdego obywatela jest być najpierw dobrym państwowcem”¹. Obywatelstwo i/a etniczność czytana w świetle koncepcji państwa i wychowania państwowego Kazimierza Sośnickiego (aspekty)]'' (pòl.) [w:] Przegląd Pedagogiczny, 2018, numer 2; Bëdgòszcz, 2018</ref>. Łącził òn òba żochë i regùlowôł diskùsyjné kwestie jak: 1. zôpis nosowégò samòzwãkù jakno ''ã'' 2. zôpis ôrtu ''czedë, dżąc'' (nié: ''cziedë, dżiąc'' ani ''kjedë, gjąc'') ; 3. pisanié ''ł'' w fòrmach ùszłégò czasu ôrtu ''mógł, rzekł, piekł''; 4. całownô rezygnacjô ze znakù j w mitczący fónkcji; 5. pisanié samòzwãków u i o na zôczątkù słowa i pò spółzwãkach p, b, m, w, f k, g, ch (téż h) wedle ùznaniô: bez sztriszka abò ze sztriszkã (pòtemù RKJ zmienia pòdéńscé, dzysdnia zgòdą z ji doradama mùszi pisac sztriszk wiedno w taczich przëpôdkach)<ref>Pomierska, J., Pažđerski, D.V., Treder, J. ''Jãzëk kaszëbsczi'', str. 247 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié. Gduńsk, 2015</ref>. [[Òbrôzk:Kashubian_keyboard_layout.png|mały|230x230px|Kaszëbsczi ùkłôd kluczplatë]] Kaszëbsczi alfabet skłôdô sã z 31 lëtrów a [[Digraf|digrafë]] ''ch'', ''cz'', ''dz'', ''dż'', ''rz'' i ''sz'': {| class="standard" cellpadding="5" style="font-size: 1.3em; line-height: 2.5em; text-align: center;" | style="«width:3em;»" |Aa | style="«width:3em;»" |[[Ą|Ąą]] | style="«width:3em;»" |[[Ã|Ãã]] | style="«width:3em;»" |Bb | style="«width:3em;»" |Cc | style="«width:3em;»" |Dd | style="«width:3em;»" |Ee | style="«width:3em;»" |[[É|Éé]] | style="«width:3em;»" |[[Ë|Ëë]] | style="«width:3em;»" |Ff |- | style="«width:3em;»" |Gg | style="«width:3em;»" |Hh | style="«width:3em;»" |Ii | style="«width:3em;»" |Jj | style="«width:3em;»" |Kk | style="«width:3em;»" |Ll | style="«width:3em;»" |[[Ł|Łł]] | style="«width:3em;»" |Mm | style="«width:3em;»" |Nn | style="«width:3em;»" |[[Ń|Ńń]] |- | style="«width:3em;»" |Oo | style="«width:3em;»" |[[Ò|Òò]] | style="«width:3em;»" |[[Ó|Óó]] | style="«width:3em;»" |[[Ô|Ôô]] | style="«width:3em;»" |Pp | style="«width:3em;»" |Rr | style="«width:3em;»" |Ss | style="«width:3em;»" |Tt | style="«width:3em;»" |Uu | style="«width:3em;»" |[[Ù|Ùù]] |- | style="«width:3em;»" |Ww | style="«width:3em;»" |Yy | style="«width:3em;»" |Zz | style="«width:3em;»" |[[Ż|Żż]] |} [[Òbrôzk:Plaque_with_Lord's_Prayer_in_Kashubian_language_in_Oliva_Cathedral_in_Gdańsk.jpg|mały|294x294px|Plata z mòdlëtwą Ò''jcze Nasz'' w [[Archikatédra gduńskô|Archikatedrze w Òlëwie]]]] === Zabëtczi kaszëbsczi pismieniznë === {{Apartny artikel|Kaszëbskô lëteratura}} [[Òbrôzk:638368_Wejherowo-pałac_02.jpg|mały|255x255px|[[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]] òbsôdô jedne òd nôwikszich zbiérów zrzeszonëch z kaszëbizną]] * W akce przekôzaniégò wsë [[Bòrkòwò (sławieńsczi kréz)|Bòrkòwò]] klôsztorowi w [[Mòrsczé Bùkòwò|Bùkòwie]] z 1304 rokù pòjawiłë sã pierszé słowa zapisóné pò kaszëbskù: „Wenzeke '''''prawi curriwi sin''''' de Solkowe” (Wickò, prawi kùrwi syn ze [[Sëlëchòwò (sławieńsczi kréz)|Sëlëchòwa]]). To dô równak wątplëwòtë, czë kaszëbskô wstôwka do łacyńsczégò tekstu bëła tam òd wiedna, czë nie òsta dopisónô pózni w òdpisu aktu<ref>Bądkowski, L. (1976). ''Odwrócona kotwica''. (pòl.) Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wrocłôw, Warszawa, Krakòwò, Gduńsk, 1976; str. 129</ref>. * 1586 – ''Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode'', Tetzner 1896: z dolmaczeniô bëtowsczégò pòpa [[Szëmòn Krofej|S. Krofeja]]. * Przechòwiwóny w Państwòwim Archiwùm we Szczecënie tekst lenny przësëdżi z 1618, skłôdóny przez szlachtã z pòréncznégò partu [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|Pòmòrsczi]] biwô òpisowóny jakno pòlsczi<ref>''[https://web.archive.org/web/20161002044829/http://zamek.szczecin.pl/sladami/sladami/archiwalia/nowozytne.html Śladami książąt pomorskich – In den Fußstapfen der Pommerschen Herzöge] [online], zamek.szczecin.pl[przëstãp 2017-11-24] [[http://zamek.szczecin.pl/sladami/sladami/archiwalia/nowozytne.html zarchiw]. 2016-10-02].''</ref> abò kaszëbsczi<ref>''Jarosław&nbsp;Kociuba:&nbsp;Pomorze – Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach Księstwa Pomorskiego.Szczecin&#x3A;&nbsp;Walkowska Wydawnictwo,&nbsp;2012,&nbsp;s.&nbsp;38.'' ISBN&nbsp;978-83-61805-49-6''.''</ref>. * 1643 – ''Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá'', [[Gduńsk]] 1643. Napisóné przez smôłdzyńsczégò pòpa, [[Słëpsk|słëpczana]] [[Michôł Pontanus|Michała Pòntanusa]] (''Michał Pontanus''). * 1643 – ''TRAGEDİA O BOGACZV Ÿ ŁAZARZV z Pisma swiętego wÿięta ÿ Nowo wier∫zęm opisana Polskim'' – dzeło napisóné je pò pòlskù, równak wëstãpiwô tam pòstacjô Kaszëbë Sobieraja, w chtërnégò kwestiach to dô [[Kaszëbizm|kaszëbizmë]]<ref>Kaszëbsczi Institut, [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zabytki-jezyka-kaszubskiego/ Zabytki języka kaszubskiego], Kaszubopedia (pòl.), przëstãp z 18.07.2026 r.</ref>. * Smôłdzyńsczé perikòpë, òbrobioné a wëdóné przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinzã]], [[Berlëno]] (''pòrénczné'') 1967. * ''Stôrokaszëbsczi piesnik'', òbrobiony a wëdóny przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinzã]], [[Berlëno]] (''pòrénczné'') 1967. * ''Przësëdżi słowińsczé z Wierzchòcëna,'' òbrobioné przez [[Hana Pòpòwskô-Tabòrskô|Hanã Pòpòwską-Tabòrską]] w 1961. == Znanczi kaszëbsczégò jãzëka == [[Òbrôzk:Dëbeltjãzëkòwi nôdpis na pòżdôwkù w Pùckù.jpg|mały|Dëbeltjãzëkòwi nôdpis na aùtobùsowim pòżdôwkù w [[Pùck|Pùckù]]]] Kaszëbsczi jãzëk wëkazëje wiele pòspólnëch znanków z [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkã]] a jegò gwarama. Dlô pòniechtërnëch badérów je to dokôz na brak apartnotë tëch mòwów. Ne pòdobieństwa swiôdczą o blësczim skrewnienim jãzëków, pòchôdanié z [[Lechicczé jãzëczi|karna lechicczich jãzëków]] a cëskù pòlaszëznë, tak sztandardowi, jak nordowòpòlsczich gwarów. Dzél znanków, taczich jak afrikatizacjô mitczich welarnëch spółzwãków w kaszëbiznie doprzëszedł z [[Bòrowiackô gwara|bòrowiacczich gwarów]]<ref name="afr">''Halina&nbsp;Karaś, Afrykatyzacja spółgłosek tylnojęzykowych k’, g’, [w:] Halina&nbsp;Karas, [https://web.archive.org/web/20131115005339/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=289&Itemid=58 Leksykon], [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28][[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=289&Itemid=58 zarchiw]. 2013-11-15].'' </ref>, a bëtny je téż w [[Krajeńskô gwara|krajeńsczi gwarze]]. To dô téż òdwrotné przëmiarë (np. [[kaszëbienié]] w lubawsczich gwarach<ref name="lub">''Agnieszka&nbsp;Kozłowska, Aleksandra&nbsp;Zimmer, Katarzyna&nbsp;Sucajtys, [https://web.archive.org/web/20131115005247/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=650&Itemid=16 Gwara regionu,] [w:] Halina&nbsp;Karas, Opis dialektów polskich, [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28] [[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=650&Itemid=16 zarchiw]. 2013-11-15].'' </ref>. Przejimanié pòlsczich znanków przez brëkòwników kaszëbsczégò jãzëka zwóné je [[Pòlaszenié|pòlaszenim]] a ùznôwóné je colemało za jãzëkòwą felã. Òb czas rozwiju [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczich mòwów]], jedne znanczi mieniałë sã równoległo, a ewòlucjô drëdżich dąża jinszima stegnama. W przërównanim z rekònstruòwónyma [[Prasłowiańsczi jãzëk|prasłowiańsczima]] a pralechicczima znankama, rozwij kaszëbsczégò jãzëka charakterizëje: * dzélowé ùtrzimanié fòrmë '''TarT''' z prasłowiańsczégò '''TorT''': np. ''gard, parmiéń, darga'' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''gród, promień, droga'', [[Czesczi jãzëk|cz.]] hrad, pramen, dráha, [[Górnołużëcczi jãzëk|ùkr.]] ''го́род,'' ''по́ромінь, доро́га'' [horod, pòromiń, doroha]) * w nordowëch gwarach zmitczony spółzwãk przed '''ar''' pòchôdającym z szlabizotwórczégò r, np. ''cwiardi, czwiôrtk'', (pôłniowòkaszëbsczé ''twardi, czwôrtk'', [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''twardy, czwartek'', [[Słowacczi jãzëk|słow.]] ''tvrdý, štvrtok'') * felënk rësznégò '''e''' w nazéwôczu słowów kùńczącëch sã fòrmantama -k, -c, np. ''przódk, kùńc'' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''przodek, koniec'', [[Słowacczi jãzëk|słow.]] ''predok, koniec'', [[Serbòchòrwacczi jãzëk|sch.]] ''predak, konac'') * [[kaszëbienié]], czëlë przéńscé dôwnëch ''ć'', ''ś'', ''ź'', ''dź'' w ''c'', ''s'', ''z'', ''dz'', np. ''swiat, zëma, zemia, rodzëc'' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''świat, zima, ziemia, rodzić'') * dzélowé przemiészanié sã kòntinuantów grëpów '''TelT''' a '''TolT''' (w różnym stãpieniu zanôléżno òd gwarë), np.: młoc, płoc, ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''mleć, pleć'') Nôszerzi wëstãpòwało w wëmiarłim [[Słowińsczi dialekt|słowińsczim dialekce]], np. ''młókò'' (‘mlékò’) * zachòwanié rësznégò akcentu w nordowëch gwarach (szlachòwno jak w [[Rusczi jãzëk|rusczim]]) * inicjalny akcent w pôłniowim dialekce (szlachòwno jak pò [[Stôropòlsczi jãzëk|stôropòlskù]] abò [[Czesczi jãzëk|czeskù]]) * przéńscé dôwnëch krótczich *i *u *y we szwã, zapisowóną jakno '''ë''', np. ''lëdze, rëba, zëma'' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ludzie, ryba, zima) * [[Afrykatizacjô|afrikatizacjô]] spółzwãków ''k’'' i ''g’'' do [ʧʲ] i [ʤʲ] we wikszoscë dialektów, np. ''dżibczi, czerowac'' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''gibki, kierować''). Nôgwësni zaszła w XIX w. w bòrowiackò-krajeńsczich gwarach pòlsczégò jãzëka, rozkòscérzającë sã na nordã do kaszëbsczégò jãzëka, nôsłabi doprzëchôdającë na Słowińszczëznã, dze zaszedł blós dzélã (afrikatizacjô zaszła do [c͡ç] a [ ɟ͡ʝ]) * [[bëlaczenié]] – wëmòwa ''l'' i ''ł'' ([w]) jakno [l] na nordowim pòrénkù<ref name="stone" /> * realizacjô ''sw'' jakno [sj] w òkòlim [[Kòscérzna|Kòscérznë]] i na pôłnié òd Bëtowa (np. ''sjinia'' ‘swinia’, ''Sjónowò'' ‘Swiónowò’)<ref name="stone" /> * proteza przed /ɔ/ a /u/ przez [w] na zôczątkù słowa abò pò lëpnëch a welarnëch spółzwãkach, sparłãczonô we wikszoscë gwarów z przësënienim wëmòwë samòzwãkù w przódk, np. [pwεlε] (ewentualnie [pwɔlε]), ‘pòle’, [mwʉxa] (abò [mwuxa], w pòniechtërnëch gwarach téż [mwyxa]) ‘mùcha’<ref name="stone" />. * samòzwãk ''ô'' ò rozmajiti wëmòwie zanôleżny òd gwarë w môlu prasłowiańsczégò dłudżégò ''a'', szlachòwné pòzmianë zachôdałë téż w pòlsczich dialektach * samòzwãk ''é'' jakno kòntinuant prasłowiańsczégò dłudżégò ''e'', bëtny téż we wielnëch pòlsczich gwarach * ''i'' niezmitczającé, szlachòwné, chòc nié juwerné pòzmianë zaszłë w [[Czesczi jãzëk|czesczim]] a [[Słowacczi jãzëk|słowacczim]] jãzëkù * we wikszoscë gwarów stôrolechicczi krótczi nosowi samòzwãk mô brzëmienié nosowégò a: ''ã'' * pòza pòzycją na kùńcu słowa prasłowiańsczé ''ę'', żlë nie bëło warënków do [[Lechicczi przegłos|lechicczégò przegłosu]], przeszło w ''i'' a ''ë'', np. ''jastrzib, jarzëbina, midzë, wzyc, trzëse''<ref name="Dubisz">''Kaszubskie dialekty. W:&nbsp;''Stanisław&nbsp;Dubisz'',&nbsp;HalinaKaraś,&nbsp;Nijola&nbsp;Kolis:&nbsp;Dialekty i gwary polskie.&nbsp;Wyd.&nbsp;I.Warszawa&#x3A;&nbsp;''Wiedza Powszechna'',&nbsp;1995,&nbsp;s.&nbsp;67–70.'' ISBN&nbsp;83-2140989-X''.''</ref> * ''ą'' wëmôwiô sã jakno nosowé ''ó'', co je gwës przéńscową fòrmą midzë fùl nosowòscą a denazalizacją, do jaczi doszło w niechtërnëch kaszëbsczich gwarach. * òdnosowienié ''ã'' do ''o'' we westrzédnëch gwarach, np. bodo, zobë, roka (bãdã, zãbë, rãka) * przéńscé ''ja-'' w je- i ''ra-'' w ''re-'' na zôczątkù słowa, mni prominentné na nordze Kaszëb; jistną znankã dô w gwarach nordowi Pòlsczi * zamiana spółzwãkòwi zbitczi ''kt'' w cht, np. chto ‘kto’, szlachòwno jak w gwarach [[Szląsczi etnolekt|szląsczégò etnolektu]] czë [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczim jãzëkù]]. * przéńscé ''ń'' w ''n'' w nordowëch gwarach * bëtnosc -ń- w pòchódnëch słowa ''jic'', np. ''przińdze'' (pòl. ''przyjdzie''), tak jak w niechtërnëch pòlsczich gwarach * nieskródzony kùnôszk ternégò czasu (fòrmë zortu ''jô szukajã'') na nordã òd Rédë (na pôłnié fòrmë zortu ''jô szukóm'')<ref name="stone" /> * bëtnosc wielnëch germanizmów, òsoblëwie dólnomiemiecczich. Skłôdają sã na kòl 5% słowiznë, przë czim są to tak zapòżëczenia z prasłowiańsczich czasów, jak téż nowszé – bëtné téż w czile pòlsczich gwarach (np. ''draszowac'') a téż specyficzné blós dlô kaszëbsczégò jãzëka (np. ''halac'')<ref name="glisz">''Anna Gliszczyńska.&nbsp;Germanizmy leksykalne południowej kaszubszczyzny (Na materiale książki Bolesława Jażdżewskiego Wspomnienia kaszubskiego „gbura”).&nbsp;„LingVaria”.&nbsp;1&nbsp;(3),&nbsp;s.&nbsp;79–89,&nbsp;2007.&nbsp;Kraków:Uniwersytet Jagielloński.&nbsp;ISSN&nbsp;1896-2122.''</ref> == Fònetika == === Samòzwãczi === {| class="wikitable" |+Samòzwãczi<ref name="web">''Jerzy Treder&#x3A;&nbsp;''Fonetyka i fonologia''.&nbsp;Projekt Rastko Kaszuby.&nbsp;[zarchiwizowane z'' tego adresu''&nbsp;(2016-03-04)].''</ref><ref>Lechosław Jocz''&#x3A;&nbsp;''[http://www.academia.edu/34262515 „Gramatika kaszëbsczégò jãzëka” H. Makurat oczami fonetyka''.'']''&nbsp;[przëstãp 2019-07-21].''</ref> ! !Przednie !Centralne !Tylne |- !Przymknięte | align="center" |i | align="center" |ʉ | align="center" |u |- !Półprzymknięte | align="center" |e | | align="center" |o•õ |- !Średnia | | align="center" |ə | |- !Półotwarte | align="center" |ɛ | align="center" |ɞ | align="center" |ɔ |- !Otwarte | | align="center" |ä•ã | |} <div style="float:left;"> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align:center;" ! colspan="8" |''Przëmiarë samòzwãków'' |- !Samòzwãk !Przëmiôr słowa |- |i |d'''i'''c |- |u |dł'''u'''dżi |- |(w)ʉ |k'''ù'''ńc |- |õ |b'''ą'''czk |- |e |dz'''é'''ń |- |o |l'''ó'''d |- |ə |ż'''ë'''c |- |ɛ |l'''e'''wi |- |ɞ |n'''ô'''deja |- |ɔ |j'''o''' |- |ä |m'''a'''dac |- |ã |s'''ã'''zabicé |} </div>Wëmòwa wielnëch samòzwãków je różnô zanôleżno òd gwarë i placu w słowie. === Spółzwãczi === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Spółzwãczi ! rowspan="2" | ! colspan="2" |Dwalëpné ! colspan="2" |Lëpnozãbné ! colspan="2" |Zãbòwé ! colspan="2" |Dąsłowé ! colspan="2" |Zadąsłowé !Palatalné ! colspan="2" |Welarné !Gôrdzelné |- !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> ! !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> ! |- !Zwiarté |p b |{{IPA|pʲ||}} {{IPA|bʲ||}} |  |  |t̪ d̪ |{{IPA|t̪ʲ||}} {{IPA|d̪ʲ||}} |  |  | | |  |k ɡ | | |- !'''Zwiarto-rësënowé''' |  |  |  |  |t̪͡s̪ d̪͡z̪ |  | |t͡ʃʲ d͡ʒʲ |  |  | | | | |- !Rësënowé |  |  |f v |{{IPA|fʲ||}} {{IPA|vʲ||}} |s̪ z̪ |  | | | |ʃʲ ʒʲ | |x |xʲ |ɦ |- !Nosowé |m |{{IPA|mʲ||}} |  |  |n̪ |  | | | |  |ɲ |[ŋ] | | |- !Półòdemkłé | |  |  |  | |  | | | | |j |w |  | |- !Rësënowò-drëżącé | | | | | | |r̝ | | | | | | | |- !Drëżącé | | | | | | |r |{{IPA|rʲ||}} | | | | | | |- !Bòczné | | | | | | |l |{{IPA|lʲ||}} | | | | | | |} === Akcent === Nordowi akcent je wòlny a dzélã rëszny. Badérowania lingwistów nad nordowim dialektã są wôżné dlô rekònstrukcje pierwòsznégò doraznika w [[Prasłowiańsczi jãzëk|prasłowiańsczim jãzëkù]]. Dlô westrzédnokaszëbsczich gwarów reprezentatiwny béł tpzw. kòlumnowi doraznik. Dzysdniowi westrzédny akcent różni sã równak òd ne kòlumnowégò mòdła. Pôłniowi dialekt charakterizëje sã stałim inicjalnym doraznikã (wëstãpiwającym téż w czesczim, słowacczim, stôropòlsczim jãzëkù czë pòdhalańsczi gwarze)<ref>[https://web.archive.org/web/20180717154256/http://skarbnicakaszubska.pl/akcent/ Ò kaszëbsczim akcence].</ref>. == Bënowô bòkadosc == [[Òbrôzk:Jerozolëma,_kòscel_Pater_noster,_"Òjcze_nasz"_pò_kaszëbskù.JPG|mały|332x332px|[[Jerozolëma]], „Òjcze Nasz” pò kaszëbskù w kòscele Pater Noster na Òliwny Górze]] Kaszëbsczi jãzëk, mimò fónksnérowaniégò na stosënkòwò môłim terenie, charakterizëje sã wiôlgą gwarową rozmajitoscą a apartnoscą. Gwarë ùjimóné są w dialektë, kąsk jinaczi grëpòwóné przez różnëch badérów. ujmowane przez różnych badaczy. Wedle [[Jerzi Tréder|Jerzégò Trédra]] w pòłowie XX w. dzelił sã na ne hewò gwarowé karna<ref name="tred">''Jerzy Treder:&nbsp;''Język, piśmiennictwo i kultura duchowa Kaszubów''. W:&nbsp;Historia, geografia i piśmiennictwo Kaszubów.&nbsp;Jan Mordawski (red.).&nbsp;Gdańsk&#x3A;Wydawnictwo M. Rożak,&nbsp;1999.''</ref>: * [[nordowòkaszëbsczi dialekt]] – gwarë: [[Słowińsczi jãzëk|słowińskô]], [[Kabôtkòwie|kabackô]], òseckô, żarnowskô, gniewińskò-salińskô, bëlacczé (pùckô, chalëpskô, òksëwskô), lëzyńskò-wejrowskô, lesackô, czeleńskô; * [[westrzédnokaszëbsczi dialekt]] – gwarë: strzépskô, żukòwskô, kartëskò-gòrãczińskô, przëwidzkô, stãżëckô, serakòwskò-gòwidlińskô, sëlëczińskô, stëdzyńskô, bòrzëszkòwskô; * [[pôłniowòkaszëbsczi dialekt]] – gwarë: kòscerskô, lëpùskô, bruskò-wielewskô, kònarskô. W ''Dialektach i gwarach polskich'' wëmienioné są: * [[bëlacczé gwarë]] * [[Słowińsczi jãzëk|słowińskô gwara]] † * [[kabackô gwara]] (główczëckô) † * [[Pôłniowòkaszëbsczi dialekt|zôbòrsczé gwarë]] * [[Bòrowiackô gwara|tëcholsczé]] i [[Krajeńskô gwara|krajeńsczé gwarë]] jakno pòstrzédné midzë kaszëbsczim jãzëkã a wiôlgòpòlsczim dialektã pòlsczégò jãzëka, chtërne równak wic rechòwóné są do bezsprzéczno pòlsczich gwarów<ref name="przew">''Halina&nbsp;Karaś, Zakres Przewodnika, [w:] Halina&nbsp;Karas, [https://web.archive.org/web/20131114231902/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=52 Wprowadzenie do przewodnika,] [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28] [[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=52 zarchiw.] 2013-11-14].''</ref>. == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] [[Kategòrëjô:Strony z nieprzejrzanymi tłumaczeniami]] 4rs8o9in7a5bflm18u2moag2vtw5ptx 0 3075 209133 206185 2026-07-22T13:50:27Z Iketsi 3254 Logòtip 209133 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SIL International logo (2014).svg|mały|Logòtip SIL International]] '''SIL International''' je niezwëskòwną chrzescëjańską ùczałą òrganizacëją, chtërnej przédnym célã je sztudérowanié ë dokôzowanié mni znónëch jãzëków bë pòszérzac lingwistną wiédzã ò nich, pòdwëszëznowac pimieniznë ë pòmògac w rozwijaniu rzôdczich jãzëków. Pierwoszne miono òrganizacëji to ''Summer Institute of Linguistics'' (z {{jãz.|en}} Latny Lingwistowi Institut). Ji zôczątk je w môłich latnych kùrsach dlô misjónôrzi na témã spòdlów lingwisticzi, antropòlodżi ë dolmaczenia, w [[1934]] rokù w [[Arkansas]]. Ji załórzcą béł [[William Cameron Townsend]] ([[1896]]–[[1982]]), misjónôrz dzejący w [[Gwatemalô|Gwatemalji]]. SIL òznaczô jãzëczi trzëlëterowama kòdama (SIL code). Wëdôwk 14. z [[200]] rokù òbjëmał 7148 kòdów, chtërne zwëkòwo nie bëłë juwerne z kòdama [[ISO 639-2]]. Wëdôwk 15. z rokù [[2005]] òbjimô 7299 kòdów jãzëków, wikszim dzélã zgódnëch z ISO 639-2. == Òbaczë téż == * [[ISO 639]] * [[Jãzëczi swiata]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lingwistika]] kjsekfvl3tow5rayjemk9xz7ayeyiec 14 3091 209013 196065 2026-07-21T03:44:32Z CommonsDelinker 204 Removing [[:c:File:Edycja.PNG|Edycja.PNG]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:TheImaCow|TheImaCow]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Edycja.PNG|]]. 209013 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Jindoeùropejsczé jãzëczi]] sxtsc3iu881tuzjkmdnvp6scekztqf1 0 3100 209137 199468 2026-07-22T14:11:57Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209137 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DBP 1982 1155 400 Jahre Gregorianischer Kalender.jpg|mały|]] '''Gregòriańsczi kalãdôrz''' – słuńcowi kalãdôrz wprowadzony w 1582 przez papieża Grégòra XIII. Je zrefòrmòwanym [[juliańsczi kalãdôrz|juliańsczim kalãdarzã]], a ùsôdzcą jegò bëł [[Luigi Lilio]]. Do juliańsczégò kalãdôrza dodano pòprôwczi, chtërne miały na ùdbie ùrównanié òpozdzenkù w òdnieseniu do zwrotnikòwégò rokù, narôstałégò òd 46 r. p.n.e. zôs zascyganie jegò pòstôwaniu w przińdnoce. Julijansczi kalãdôrz spózdzał sã 1 dzéń na 128 lat, a gregorijansczi 1 dzéń na kòl 3000 lat. Jinosc midze kalãdarzama juliańsczim a gregòriańsczim je w dwóch sprawach: * ùsënienié 10 dniów, òd [[5 rujana|5]] do [[14 rujana]] 1582 rokù co miało na ùdbie pòprôwczi òpozdzenkù, * wprowadzenié wskôzë, bë lata dzelne òb 100 nié bëłë [[Przestãpny rok|przestãpne]], króm tëch, chtërne dzelne są òb 400 (wic lata [[1600]] ë [[2000]] bëłë w gregoriańsczim przestãpne a [[1700]], [[1800]] ë [[1900]] nié) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kalãdôrze]] fnzz8kbrx504n5nnno3gsze4dqk35rq 0 3167 209280 206850 2026-07-23T00:08:33Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kòreańsczi jãzëk]] na [[Kòrejańsczi jãzëk]] w plac przeczérowaniô: pisënk 206850 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=eeeeee| farba=| apartne miono=한국말 / 조선말| kraj, òbénda1= [[Kòreja]], [[Chinë]], [[Ruskô]], [[Japóńskô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]|, [[Brazyliô]]| lëczba=78 milionów| môl=13.| rodzëzna=[[Izolowóne jãzëczi]] *Kòrejańsczi jãzëk| alfabét=[[hangeul]]| kraj, òbénda2=[[Kòreja]]| agencëjô=Rząd Nordowi Kòreji, Rząd Pôłniowi Kòreji| iso1=ko| iso2=kor| iso3=kor | sil=KOR | kod=ko| znankównik=Kòrejańskô| jãzëk=kòrejańsczi|znankòwnik2=kòrejańsczégò }} '''Kòreańsczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2013|132}}</ref> abò '''kòrejańsczi jãzëk'''{{Zdrzódło}} ({{jãz.|ko}} 한국말/조선말) je ùrzãdnym jãzëkã òbëdwóch Kòrejów: [[Repùblika Kòreji|Pôłniowi]] ë [[Nordowô Kòreja|Nordowi]]. Je téż jednym z dwóch òficjalnëch jãżëków w prowincëji [[Yanbian]] w [[Chinë|Chinach]]. Na całownym swiece je kòl 78 milionów lëdzy, chtërni gôdôją w nym jãzëkù, wrechòwując w to wiôldżé grëpë w [[Ruskô|Rusczi]], Chinach, [[Aùstraliô|Aùstralii]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Kanada|Kanadze]], [[Brazyliô|Brazylii]], [[Japóńskô|Japóńsczi]] a slédnio téż na [[Filipinë|Filipinach]]. Genealogòwi régòwanié kòrejańsczégò je dzysdniowò diskùtowane. Wiele mòwòùczałich daje nen jãzëk do grëpy [[ałtajsczé jãzëczi|ałtajsczich jãzëków]], jinszi do jãzëków izolowónëch. Kòrejańsczi je aglunatiwny w mòrfologiji ë òrtu [[jãzëk ôrtu SOV|SOV]] w syntakse. Czile słów bëło wimpòrtowónëch z [[chińsczi jãzëk|chińsczégò jãzëka]] abò zrobionëch na ôrt chińsczich słów. == Miona == Kòrejańsczé miono jãzëka wëprowadzô sã òd miona Kòreji brëkòwónej w gwësnëch òbéndach negò kraju. Tedë w Nordowi Kòreji, jãzëk zwie sã ''Chosŏnmal'' (조선말), abò ''Chosŏnŏ'' (조선어) a w Pôłniowi nôczãsci zwie sã ''Hangungmal'' (한국말), abò ''Hangugeo'' (한국어) czë ''Gugeo'' (국어, nôrodowi abò domòcy jãzëk). Czasã zwëczajno zwie sã gò ''Urimal'' ("naji jãzëk"; 우리말 jakò jedno słowò w Pôłniowi Kòreji, 우리 말 ze spacją w Nordowi). == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Japóńsczi jãzëk]] * [[Hangeul]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòrejańsczi jãzëk| ]] rm539i6cf0l31emnsh1og9qhet6trr9 10 3169 209279 12684 2026-07-23T00:07:57Z Terrus38 14026 209279 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float:right; width:300px; margin-left: 1em; margin-bottom: 1ex;" |+ style="font-size: large; margin: inherit;"|'''{{{miono}}}''' |- |colspan="2"|'''[[kòrejańsczi jãzëk|Kòrejańsczé]] miono''' |- |[[Transkripëje kòrejańsczégò jãzëka|Pòprawionô transkripcjô]]||{{{pòprawionô}}} |- |[[Transkripcje kòrejańsczégò jãzëka|Transkripcjô McCune'a-Reischauera]]||{{{MCR}}} |- |[[Hangùl]]||{{{hangeul}}} |- |[[Hanja]]||{{{hanja}}} |- |colspan="2"|'''Wëmòwa''' |- |[[IPA]]||{{IPA|{{{IPA}}}}} |- |Przëkródzonô kaszëbskô||{{{wëmòwa}}} |- |} q76ltuzrdsygbwf5d2723ztmskgfn7n 0 3171 209140 206279 2026-07-22T14:18:58Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209140 wikitext text/x-wiki {{Kòrejańsczé_miono| miono= Hangeul | pòprawionô= Hangeul | MCR= Han'gŭl | hangeul= 한글 | hanja= ''felëje'' | IPA= Hangɯl | wëmòwa= Hangël | }} [[Òbrôzk:Hangul chosongul fontembed.svg|mały|Hangeul]] '''Hangeul''' ({{jãz.|ko}} 한글, ''hangeul'') je apartym alfabétã kòrejańsczégò jãzëka,<ref>https://web.archive.org/web/20130605152527/http://www.wdl.org/en/item/4166/</ref> procëmno do systemy pisma [[hanja]], zapòżëczonej z [[Chinë|Chin]]. Chòc hangeul wëzdrzi kąsk za chińsczima znakama, je taczim samym alfabétem jakno [[łacëńsczi alfabét|łacëńsczi]]. Zgrupòwóny je w szlabizowe związczi (bloczi), a kożderny taczi blok zamëkô w se nômni dwie z 24 lëter (''jamo''): przënômni pò jedni z 14 spółzwãkôw ë 10 samòzwãków. == Jamo == '''Jamo''' (자모; 字母) abò jinaczi ''nassori'' (낱소리) to nômnisze dzéle z jaczich skłôdô sã alfabét hangeul. ''Ja'' òznôczô lëterã abò znak a ''mo'' mëmkã. ''Jamo'' wchòdzą w złożënã szlabizogramów, czëlë sparłãczeniô spółzwãkòwich ë samòzwãkòwich lëter dającëch jedną szlabizã. Je 51 jamo, z czegò 24 to równoznaczënë lëter łacëznianegò alfabétu. Dalszi 27 jamo to złożenia dwóch abò czasã trzech z tëch lëter. Z nëch 24 dërżeniowich jamo, 14 to spółzwãczi (ja-eum 자음, 子音 "dzecne zwãczi") a 10 to samòzwãczi (mo-eum 모음, 母音 "mëmczine zwãczi"). 5 z dërżeniowich spółzwãków są zdëbeltnione ë robią dalszich piãc spółzwãków, a néżne 11 są zrobione z dwóch jinëch spółzwãkiwich lëter. 10 samòzwãków robi 11 diftongów. * 14 dërżeniowich [[spółzwãk]]òwich lëter: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 zdëbeltowanëch lëter: ㄲㄸㅃㅆㅉ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅥㆀㆅㅹ * 11 złożeń spółzwãkòwich: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ, ë téż nie brëkòwóne ju pòtrójne złożenia ㅩㅫㅴㅵ * 6 dërżeniowich [[samòzwãk]]òwich lëter: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆍ * 4 dërżeniowich [[jotacëjô|jotacjowich]] samòzwãków: ㅑㅕㅛㅠ * 11 [[diftong]]ów: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ == Szlabizowe bloczi == [[Òbrôzk:Hangeul.png|mały|290px|Słowò ''hangeul'' pisóne w hangeulu ë jegò transkripcëjô]] Króm czile gramaticznëch mòrfemów w dôwnëch tekstach, niżódna lëtera ni mòże sama jedna reprezentowac elementu pisma kòrejańsczégò jãzëka. Miast tegò, ''jamo'' są grupòwóne w szlabizowe bloczi, w chtërnëch je 2 abò wicy lëter: spółzwãk, abò grëpa spółzwãków zwóne ''pòczątkòwima'' ({{jãz.|en}} ''initial'', {{jãz.|ko}} 초성, 初聲, ''choseong''), samòzwãk abò diftong zwóny ''strzédnym'' ({{jãz.|en}} ''medial'', {{jãz.|ko}} 중성, 中聲 ''jungseong''), a téż, òptacëjno, spółzwãk abò grëpa półzwãków na kùńc szlabizë, zwóne ''kùńcowima'' ({{jãz.|en}} ''final'', {{jãz.|ko}} 종성, 終聲 ''jongseong''). Czéde szlabiza nié mô wstãpnegò samòzwãkù, brëkùje sã pùstégò zaczątkù ㅇ ''ieung'' (nie brëkùje sã gò na kùńcu). Dlôte, szlabizowi blok mô nie mni nigle dwie ''jamo''. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòrejańsczi jãzëk]] 8vy9bbnyjglsfftzv8czrq9p8mktcdl 209144 209140 2026-07-22T16:03:20Z Iketsi 3254 Hangeul-basic.png 209144 wikitext text/x-wiki {{Kòrejańsczé_miono| miono= Hangeul | pòprawionô= Hangeul | MCR= Han'gŭl | hangeul= 한글 | hanja= ''felëje'' | IPA= Hangɯl | wëmòwa= Hangël | }} [[Òbrôzk:Hangeul-basic.png|mały|Hangeul]] '''Hangeul''' ({{jãz.|ko}} 한글, ''hangeul'') je apartym alfabétã kòrejańsczégò jãzëka,<ref>https://web.archive.org/web/20130605152527/http://www.wdl.org/en/item/4166/</ref> procëmno do systemy pisma [[hanja]], zapòżëczonej z [[Chinë|Chin]]. Chòc hangeul wëzdrzi kąsk za chińsczima znakama, je taczim samym alfabétem jakno [[łacëńsczi alfabét|łacëńsczi]]. Zgrupòwóny je w szlabizowe związczi (bloczi), a kożderny taczi blok zamëkô w se nômni dwie z 24 lëter (''jamo''): przënômni pò jedni z 14 spółzwãkôw ë 10 samòzwãków. == Jamo == '''Jamo''' (자모; 字母) abò jinaczi ''nassori'' (낱소리) to nômnisze dzéle z jaczich skłôdô sã alfabét hangeul. ''Ja'' òznôczô lëterã abò znak a ''mo'' mëmkã. ''Jamo'' wchòdzą w złożënã szlabizogramów, czëlë sparłãczeniô spółzwãkòwich ë samòzwãkòwich lëter dającëch jedną szlabizã. Je 51 jamo, z czegò 24 to równoznaczënë lëter łacëznianegò alfabétu. Dalszi 27 jamo to złożenia dwóch abò czasã trzech z tëch lëter. Z nëch 24 dërżeniowich jamo, 14 to spółzwãczi (ja-eum 자음, 子音 "dzecne zwãczi") a 10 to samòzwãczi (mo-eum 모음, 母音 "mëmczine zwãczi"). 5 z dërżeniowich spółzwãków są zdëbeltnione ë robią dalszich piãc spółzwãków, a néżne 11 są zrobione z dwóch jinëch spółzwãkiwich lëter. 10 samòzwãków robi 11 diftongów. * 14 dërżeniowich [[spółzwãk]]òwich lëter: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 zdëbeltowanëch lëter: ㄲㄸㅃㅆㅉ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅥㆀㆅㅹ * 11 złożeń spółzwãkòwich: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ, ë téż nie brëkòwóne ju pòtrójne złożenia ㅩㅫㅴㅵ * 6 dërżeniowich [[samòzwãk]]òwich lëter: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆍ * 4 dërżeniowich [[jotacëjô|jotacjowich]] samòzwãków: ㅑㅕㅛㅠ * 11 [[diftong]]ów: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ == Szlabizowe bloczi == [[Òbrôzk:Hangeul.png|mały|290px|Słowò ''hangeul'' pisóne w hangeulu ë jegò transkripcëjô]] Króm czile gramaticznëch mòrfemów w dôwnëch tekstach, niżódna lëtera ni mòże sama jedna reprezentowac elementu pisma kòrejańsczégò jãzëka. Miast tegò, ''jamo'' są grupòwóne w szlabizowe bloczi, w chtërnëch je 2 abò wicy lëter: spółzwãk, abò grëpa spółzwãków zwóne ''pòczątkòwima'' ({{jãz.|en}} ''initial'', {{jãz.|ko}} 초성, 初聲, ''choseong''), samòzwãk abò diftong zwóny ''strzédnym'' ({{jãz.|en}} ''medial'', {{jãz.|ko}} 중성, 中聲 ''jungseong''), a téż, òptacëjno, spółzwãk abò grëpa półzwãków na kùńc szlabizë, zwóne ''kùńcowima'' ({{jãz.|en}} ''final'', {{jãz.|ko}} 종성, 終聲 ''jongseong''). Czéde szlabiza nié mô wstãpnegò samòzwãkù, brëkùje sã pùstégò zaczątkù ㅇ ''ieung'' (nie brëkùje sã gò na kùńcu). Dlôte, szlabizowi blok mô nie mni nigle dwie ''jamo''. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòrejańsczi jãzëk]] me15l45vp43u6jk9wspf884ga1ymm9m 209278 209144 2026-07-23T00:07:14Z Terrus38 14026 rozwicé wstãpù 209278 wikitext text/x-wiki {{Kòrejańsczé_miono| miono= Hangeul | pòprawionô= Hangeul | MCR= Han'gŭl | hangeul= 한글 | hanja= ''felëje'' | IPA= Hangɯl | wëmòwa= Hangël | }} [[Òbrôzk:Hangeul-basic.png|mały|Hangeul]] '''Hangùl''' ([[Kòrejańsczi jãzëk|kòr.]] 한글, ''hangeul'')<ref>Iksop Lee, S. Robert Ramsey: ''The Korean Language''. SUNY Press, 2000, ISBN 0-7914-4832-0, S.&nbsp;75.</ref> – [[alfabet]] pòwstałi do zapisënkù kòrejańsczégò jãzëka.<ref name="WDL1">Hŏ, Kyun:&nbsp;''[https://web.archive.org/web/20211026051240/https://www.wdl.org/en/item/4166/ Tale of Hong Gildong.]''&nbsp;World Digital Library,&nbsp;[https://redirecter.toolforge.org/?url=http%3A%2F%2Fwww.wdl.org%2Fen%2Fitem%2F4166 zarchiw]. 26.10.2021 r.</ref><ref name="LOC1">Hŏ, Kyun: ''Tale of Hong Gildong''. Korea (Joseon Dynasty) 1575, str. 52 ([[Kòreańsczi jãzëk|kòr.]], [[Angelsczi jãzëk|an.]])</ref> Òstôł ùsadzony w 1443 rokù i z drobnyma zmianama je dzysdnia òficjalnym pismã<ref>''Der Große Brockhaus in zwölf Bänden''.</ref> w [[Nordowô Kòreja|Nordowi]] a [[Pôłniowô Kòreja|Pôłniowi Kòreje]]. Hangùl, szlachòwno jak łacyńsczé pismò, je alfabetã, nié [[Logògraficzné pismò|logògraficznym]], [[Szlabizowé pismò|szlabizowim pismã]] czë [[Abùgida|abùgidą]]. Mòderny kòrejańsczi alfabet skłôdô sã ze 14 lëtrów ([[Kòrejańsczi jãzëk|kòr.]] 자모, ''jamo'') òznôczającëch spółzwãczi a 10 – samòzwãczi. Rechùjącë ale złożoné znaczi (pòwstałé z dwùch lëtrów), w pismie to dô 19 spółzwãkòwëch znaków ë 21 samòzwãkòwëch. Znaczi są grëpòwóné w szlabizë, tak cobë kòżdi szlabizowi znak miescył sã we wëòbrażonym prostonórce. == Jamo == '''Jamo''' (자모; 字母) abò jinaczi ''nassori'' (낱소리) to nômnisze dzéle z jaczich skłôdô sã alfabét hangeul. ''Ja'' òznôczô lëterã abò znak a ''mo'' mëmkã. ''Jamo'' wchòdzą w złożënã szlabizogramów, czëlë sparłãczeniô spółzwãkòwich ë samòzwãkòwich lëter dającëch jedną szlabizã. Je 51 jamo, z czegò 24 to równoznaczënë lëter łacëznianegò alfabétu. Dalszi 27 jamo to złożenia dwóch abò czasã trzech z tëch lëter. Z nëch 24 dërżeniowich jamo, 14 to spółzwãczi (ja-eum 자음, 子音 "dzecne zwãczi") a 10 to samòzwãczi (mo-eum 모음, 母音 "mëmczine zwãczi"). 5 z dërżeniowich spółzwãków są zdëbeltnione ë robią dalszich piãc spółzwãków, a néżne 11 są zrobione z dwóch jinëch spółzwãkiwich lëter. 10 samòzwãków robi 11 diftongów. * 14 dërżeniowich [[spółzwãk]]òwich lëter: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 zdëbeltowanëch lëter: ㄲㄸㅃㅆㅉ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅥㆀㆅㅹ * 11 złożeń spółzwãkòwich: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ, ë téż nie brëkòwóne ju pòtrójne złożenia ㅩㅫㅴㅵ * 6 dërżeniowich [[samòzwãk]]òwich lëter: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆍ * 4 dërżeniowich [[jotacëjô|jotacjowich]] samòzwãków: ㅑㅕㅛㅠ * 11 [[diftong]]ów: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ == Szlabizowe bloczi == [[Òbrôzk:Hangeul.png|mały|290px|Słowò ''hangeul'' pisóne w hangeulu ë jegò transkripcëjô]] Króm czile gramaticznëch mòrfemów w dôwnëch tekstach, niżódna lëtera ni mòże sama jedna reprezentowac elementu pisma kòrejańsczégò jãzëka. Miast tegò, ''jamo'' są grupòwóne w szlabizowe bloczi, w chtërnëch je 2 abò wicy lëter: spółzwãk, abò grëpa spółzwãków zwóne ''pòczątkòwima'' ({{jãz.|en}} ''initial'', {{jãz.|ko}} 초성, 初聲, ''choseong''), samòzwãk abò diftong zwóny ''strzédnym'' ({{jãz.|en}} ''medial'', {{jãz.|ko}} 중성, 中聲 ''jungseong''), a téż, òptacëjno, spółzwãk abò grëpa półzwãków na kùńc szlabizë, zwóne ''kùńcowima'' ({{jãz.|en}} ''final'', {{jãz.|ko}} 종성, 終聲 ''jongseong''). Czéde szlabiza nié mô wstãpnegò samòzwãkù, brëkùje sã pùstégò zaczątkù ㅇ ''ieung'' (nie brëkùje sã gò na kùńcu). Dlôte, szlabizowi blok mô nie mni nigle dwie ''jamo''. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòrejańsczi jãzëk]] g6gfi8hsjz1e8w0cbb4thkmzfsfv7jm 209282 209278 2026-07-23T00:09:47Z Terrus38 14026 209282 wikitext text/x-wiki {{Kòrejańsczé_miono| miono= Hangeul | pòprawionô= Hangeul | MCR= Han'gŭl | hangeul= 한글 | hanja= ''felëje'' | IPA= Hangɯl | wëmòwa= Hangël | }} [[Òbrôzk:Hangeul-basic.png|mały|Hangeul]] '''Hangùl''' ([[Kòrejańsczi jãzëk|kòr.]] 한글, ''hangeul'')<ref>Iksop Lee, S. Robert Ramsey: ''The Korean Language''. SUNY Press, 2000, ISBN 0-7914-4832-0, S.&nbsp;75.</ref> – [[alfabet]] pòwstałi do zapisënkù kòrejańsczégò jãzëka.<ref name="WDL1">Hŏ, Kyun:&nbsp;''[https://web.archive.org/web/20211026051240/https://www.wdl.org/en/item/4166/ Tale of Hong Gildong.]''&nbsp;World Digital Library,&nbsp;[https://redirecter.toolforge.org/?url=http%3A%2F%2Fwww.wdl.org%2Fen%2Fitem%2F4166 zarchiw]. 26.10.2021 r.</ref><ref name="LOC1">Hŏ, Kyun: ''Tale of Hong Gildong''. Korea (Joseon Dynasty) 1575, str. 52 ([[Kòreańsczi jãzëk|kòr.]], [[Angelsczi jãzëk|an.]])</ref> Òstôł ùsadzony w 1443 rokù i z drobnyma zmianama je dzysdnia òficjalnym pismã<ref>''Der Große Brockhaus in zwölf Bänden''.</ref> w [[Nordowô Kòreja|Nordowi]] a [[Pôłniowô Kòreja|Pôłniowi Kòreje]]. Hangùl, szlachòwno jak [[Łacyńsczi alfabét|łacyńsczé pismò]], je alfabetã, nié [[Logògraficzné pismò|logògraficznym]], [[Szlabizowé pismò|szlabizowim pismã]] czë [[Abùgida|abùgidą]]. Mòderny kòrejańsczi alfabet skłôdô sã ze 14 lëtrów ([[Kòrejańsczi jãzëk|kòr.]] 자모, ''jamo'') òznôczającëch spółzwãczi a 10 – samòzwãczi. Rechùjącë ale złożoné znaczi (pòwstałé z dwùch lëtrów), w pismie to dô 19 spółzwãkòwëch znaków ë 21 samòzwãkòwëch. Znaczi są grëpòwóné w szlabizë, tak cobë kòżdi szlabizowi znak miescył sã we wëòbrażonym prostonórce. == Jamo == '''Jamo''' (자모; 字母) abò jinaczi ''nassori'' (낱소리) to nômnisze dzéle z jaczich skłôdô sã alfabét hangeul. ''Ja'' òznôczô lëterã abò znak a ''mo'' mëmkã. ''Jamo'' wchòdzą w złożënã szlabizogramów, czëlë sparłãczeniô spółzwãkòwich ë samòzwãkòwich lëter dającëch jedną szlabizã. Je 51 jamo, z czegò 24 to równoznaczënë lëter łacëznianegò alfabétu. Dalszi 27 jamo to złożenia dwóch abò czasã trzech z tëch lëter. Z nëch 24 dërżeniowich jamo, 14 to spółzwãczi (ja-eum 자음, 子音 "dzecne zwãczi") a 10 to samòzwãczi (mo-eum 모음, 母音 "mëmczine zwãczi"). 5 z dërżeniowich spółzwãków są zdëbeltnione ë robią dalszich piãc spółzwãków, a néżne 11 są zrobione z dwóch jinëch spółzwãkiwich lëter. 10 samòzwãków robi 11 diftongów. * 14 dërżeniowich [[spółzwãk]]òwich lëter: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 zdëbeltowanëch lëter: ㄲㄸㅃㅆㅉ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅥㆀㆅㅹ * 11 złożeń spółzwãkòwich: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ, ë téż nie brëkòwóne ju pòtrójne złożenia ㅩㅫㅴㅵ * 6 dërżeniowich [[samòzwãk]]òwich lëter: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆍ * 4 dërżeniowich [[jotacëjô|jotacjowich]] samòzwãków: ㅑㅕㅛㅠ * 11 [[diftong]]ów: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ == Szlabizowe bloczi == [[Òbrôzk:Hangeul.png|mały|290px|Słowò ''hangeul'' pisóne w hangeulu ë jegò transkripcëjô]] Króm czile gramaticznëch mòrfemów w dôwnëch tekstach, niżódna lëtera ni mòże sama jedna reprezentowac elementu pisma kòrejańsczégò jãzëka. Miast tegò, ''jamo'' są grupòwóne w szlabizowe bloczi, w chtërnëch je 2 abò wicy lëter: spółzwãk, abò grëpa spółzwãków zwóne ''pòczątkòwima'' ({{jãz.|en}} ''initial'', {{jãz.|ko}} 초성, 初聲, ''choseong''), samòzwãk abò diftong zwóny ''strzédnym'' ({{jãz.|en}} ''medial'', {{jãz.|ko}} 중성, 中聲 ''jungseong''), a téż, òptacëjno, spółzwãk abò grëpa półzwãków na kùńc szlabizë, zwóne ''kùńcowima'' ({{jãz.|en}} ''final'', {{jãz.|ko}} 종성, 終聲 ''jongseong''). Czéde szlabiza nié mô wstãpnegò samòzwãkù, brëkùje sã pùstégò zaczątkù ㅇ ''ieung'' (nie brëkùje sã gò na kùńcu). Dlôte, szlabizowi blok mô nie mni nigle dwie ''jamo''. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòrejańsczi jãzëk]] ekgal9bl8rwzyh8l1hoqp5hrh7jdit6 209283 209282 2026-07-23T00:12:57Z Terrus38 14026 209283 wikitext text/x-wiki {{Kòrejańsczé_miono| miono= Hangùl | pòprawionô= Hangeul | MCR= Han'gŭl | hangeul= 한글 | hanja= ''felëje'' | IPA= Hangɯl | wëmòwa= Hangël | }} [[Òbrôzk:Hangeul-basic.png|mały|Hangeul]] '''Hangùl''' ([[Kòrejańsczi jãzëk|kòr.]] 한글, ''hangeul'')<ref>Iksop Lee, S. Robert Ramsey: ''The Korean Language''. SUNY Press, 2000, ISBN 0-7914-4832-0, S.&nbsp;75.</ref> – [[alfabet]] pòwstałi do zapisënkù kòrejańsczégò jãzëka.<ref name="WDL1">Hŏ, Kyun:&nbsp;''[https://web.archive.org/web/20211026051240/https://www.wdl.org/en/item/4166/ Tale of Hong Gildong.]''&nbsp;World Digital Library,&nbsp;[https://redirecter.toolforge.org/?url=http%3A%2F%2Fwww.wdl.org%2Fen%2Fitem%2F4166 zarchiw]. 26.10.2021 r.</ref><ref name="LOC1">Hŏ, Kyun: ''Tale of Hong Gildong''. Korea (Joseon Dynasty) 1575, str. 52 ([[Kòreańsczi jãzëk|kòr.]], [[Angelsczi jãzëk|an.]])</ref> Òstôł ùsadzony w 1443 rokù i z drobnyma zmianama je dzysdnia òficjalnym pismã<ref>''Der Große Brockhaus in zwölf Bänden''.</ref> w [[Nordowô Kòreja|Nordowi]] a [[Pôłniowô Kòreja|Pôłniowi Kòreje]]. Hangùl, szlachòwno jak [[Łacyńsczi alfabét|łacyńsczé pismò]], je alfabetã, nié [[Logògraficzné pismò|logògraficznym]], [[Szlabizowé pismò|szlabizowim pismã]] czë [[Abùgida|abùgidą]]. Mòderny kòrejańsczi alfabet skłôdô sã ze 14 lëtrów ([[Kòrejańsczi jãzëk|kòr.]] 자모, ''jamo'') òznôczającëch spółzwãczi a 10 – samòzwãczi. Rechùjącë ale złożoné znaczi (pòwstałé z dwùch lëtrów), w pismie to dô 19 spółzwãkòwëch znaków ë 21 samòzwãkòwëch. Znaczi są grëpòwóné w szlabizowé bloczi, tak cobë kòżdi blok miescył sã we wëòbrażonym prostonórce. == ''Jamo'' == '''''Jamo''''' (자모; 字母) abò jinaczi ''nassori'' (낱소리) to nômnisze dzéle z jaczich skłôdô sã alfabét hangeul. ''Ja'' òznôczô lëterã abò znak a ''mo'' mëmkã. ''Jamo'' wchòdzą w złożënã szlabizogramów, czëlë sparłãczeniô spółzwãkòwich ë samòzwãkòwich lëter dającëch jedną szlabizã. Je 51 jamo, z czegò 24 to równoznaczënë lëter łacëznianegò alfabétu. Dalszi 27 jamo to złożenia dwóch abò czasã trzech z tëch lëter. Z nëch 24 dërżeniowich jamo, 14 to spółzwãczi (ja-eum 자음, 子音 "dzecne zwãczi") a 10 to samòzwãczi (mo-eum 모음, 母音 "mëmczine zwãczi"). 5 z dërżeniowich spółzwãków są zdëbeltnione ë robią dalszich piãc spółzwãków, a néżne 11 są zrobione z dwóch jinëch spółzwãkiwich lëter. 10 samòzwãków robi 11 diftongów. * 14 dërżeniowich [[spółzwãk]]òwich lëter: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 zdëbeltowanëch lëter: ㄲㄸㅃㅆㅉ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅥㆀㆅㅹ * 11 złożeń spółzwãkòwich: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ, ë téż nie brëkòwóne ju pòtrójne złożenia ㅩㅫㅴㅵ * 6 dërżeniowich [[samòzwãk]]òwich lëter: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆍ * 4 dërżeniowich [[jotacëjô|jotacjowich]] samòzwãków: ㅑㅕㅛㅠ * 11 [[diftong]]ów: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ == Szlabizowé bloczi == [[Òbrôzk:Hangeul.png|mały|290px|Słowò ''hangeul'' pisóne w hangeulu ë jegò transkripcëjô]] Króm czile gramaticznëch mòrfemów w dôwnëch tekstach, niżódna lëtra ni mòże sama jedna reprezentowac elementu pisma kòrejańsczégò jãzëka. Miast tegò, ''jamo'' są grupòwóne w szlabizowe bloczi, w chtërnëch je 2 abò wicy lëter: spółzwãk, abò grëpa spółzwãków zwóne ''pòczątkòwima'' ({{jãz.|en}} ''initial'', {{jãz.|ko}} 초성, 初聲, ''choseong''), samòzwãk abò diftong zwóny ''strzédnym'' ({{jãz.|en}} ''medial'', {{jãz.|ko}} 중성, 中聲 ''jungseong''), a téż, òptacëjno, spółzwãk abò grëpa półzwãków na kùńc szlabizë, zwóne ''kùńcowima'' ({{jãz.|en}} ''final'', {{jãz.|ko}} 종성, 終聲 ''jongseong''). Czéde szlabiza nié mô wstãpnegò samòzwãkù, brëkùje sã pùstégò zaczątkù ㅇ ''ieung'' (nie brëkùje sã gò na kùńcu). Dlôte, szlabizowi blok mô nie mni nigle dwie ''jamo''. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòrejańsczi jãzëk]] ohknlzx0ftj0i4n3bq11dva0a1x576x 0 3303 209213 198523 2026-07-22T19:56:06Z Iketsi 3254 telefón = + 209213 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Република България| miono = Repùblika Bùłgariô | miono-genitiw = Bùłgarie| fana = Flag_of_Bulgaria.svg| herb = Coat_of_arms_of_Bulgaria.svg | na karce = EU-Bulgaria.svg| mòtto = Съединението прави силата | jãzëk = bùłgarsczi | stolëca = Sofia | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 110 994| procent-wòdë = 2,16 | lëdztwò = 6 437 360 | rok = 2024 | dëtk = [[Eùro|eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +2 | swiãto = [[3 strëmiannika]]| himn = <center>[[Òbrôzk:Mila Rodino.ogg]]</center> <center>Miła Rodino<br>(Drogô Tatczëzno) | kòd = BG | Internet = .bg | telefón = +359 |Prezydeńt=Ilijana Jotowa|Premiéra=Rosen Żelazkow}} '''Bùłgariô''' (téż: '''Bùłgarskô'''; [[Bùłgarsczi jãzëk|bùłg.]] България, òficjalnô pòzwa: Repùblika Bùłgariô, bùłg. ''Република България'') – państwò w pôłniowòpòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]]. Mô przistãp do [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò Mòrza]]. Òd nordë grańczi z [[Rumùńskô|Rumùnią]], òd pôłniégò z [[Grecjô|Grecją]] i [[Tëreckô|Tërëcką]], a òd zôpadu z [[Nordowô Macedoniô|Nordową Macedonią]] i [[Serbiô|Serbią]]. Nôleżi do NATO i [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. Stolëcą Bùłgarie je gard Sofia. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w pôłniowòpòrénkòwi Eùropie, pòmidzë [[Rumùniô|Rumùnią]] i [[Tëreckô|Tërecką]], na pòrénkù mô przëstãp do [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò Mòrza]]. === Wiéchrzëzna === [[Òbrôzk:Bulgaria admin.png|mały|Kôrta Bùłgarie]] *całownô: 110,879 km² *wiéchrzëzna lądu: 108,489 km² *wiéchrzëzna wòdów: 2,390 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 106. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,806 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Grecjô]] 472 km, [[Nordowô Macedoniô]] 162 km, [[Rumùniô]] 605 km, [[Serbiô]] 344 km, [[Tëreckô|Tërëckô]] 223 km === Brzegòwô liniô === Bùłgariô mô brzegòwą liniã ò długòscë 354 km. === Klimat === W Bùłgarie wastëje miérny klimat, je cepło i sëchò òb lato, chłodno i sëro òb zëmã. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Bulgaria-geographic map-en.svg|mały|Fizycznô kôrta Bùłgarie]] Ùsztôłcenié terenu Bùłgarie je zwiksza górzësté, na nordze i pôłniowim wschòdze niżawë. === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Musala_IMG_1447.jpg|mały|Nôwëższi czëp Bùłgarie – Musała (2,925 m. n.r.m.)]] *strzédnô wësokòsc: 472 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: o m. n.r.m. ([[Czôrné Mòrze]]) *nôwëższi czëp: 2,925 m. n.r.m. (Musała) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 46,9 % (w tim 29,9% òrnëch gruńtów) *lasë 36,7% (w 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 7,057,504 (wôrtoscë szacowóné na lëpińc 2018) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 104. === Etniczné karna === [[Òbrôzk:Bulgarian folk group Svetlina.jpg|mały|Bùłgarzë w nôrodnëch ruchnach]] Bùłgarzë 76.9%, Tërcë 8%, Cëgóni 4,4%, Bòsniacë 1.1% (wôrtoscë szacowóné na 2011) === Jãzëczi === Òficjalnym jãzëkã je [[bùłgarsczi jãzëk|bùłgarsczi]], rodny dlô 76,8% mieszkańców. Jiné wôżné jãzëczi to (wôrtoscë szacowóné na 2011): [[Tërecczi jãzëk|tërecczi]] (8,2%) i romani (3,8%). === Religijné karna === [[Òbrôzk:AlexanderNevskyCathedral-Sofia-6.jpg|mały|Prawòsławnô katédra Aleksandra Newsczégò w Sofie]] [[Prawòsławié]] wëznôwô 59,4% lëdztwa, 7,8% lëdztwa to mùzułmanie. === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 75% (w 2018) *wikszé miesczé westrzódczi: Sofia (stolëca) – 1,272,000 mieszkańców (w 2018) == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Repùblika Bùłgariô (bùłg. ''Република България'') *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Sofia *czasowô cona: UTC+2 *państwowé swiãto: [[3 strëmiannika]] (Dzéń Wëzwòleniô) === Wëkònôwczô władza === * pezydent [[Iliana Iotova]] (Илияна Йотова) (òd 2026) * premier [[Rosen Żelazkow]] (Росен Желязков) (òd 2025) === Ùstawòdôwczô władza === Władzã ùstawòdôwczą sprôwiô jednojizbòwi parlament – Nôrodné Zéńdzenié (bùłg. ''Народно събрание''), jaczi skłôdô sã z 240 nôleżników wëbiérónëch na sztërëlatną kadencjã. == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20161001195751/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bu.html Bùłgariô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] g6ubxf781au8c7zeeto51i9co0srxy6 0 3407 209294 208462 2026-07-23T02:02:49Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209294 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Linus Torvalds.jpeg|mały|Linus Torvalds, ùsôdzca Linuksa w 2004 rokù]] '''Linux''' (téż GNU/Linux) – [[òperacjowô systema]] ë [[Linux (jądro)|jądro]] ({{jãz.|en}} kernel). Zôczątk swòj mô Linux w 1991 rokù, ùsôdzëł gò [[Fińskô|Fina]] [[Linus Torvalds]]. Linux je ùżëczëwóny wedle wòlny licencëji [[GNU General Public License]]. Miono systemë je sparłączeniém słów Linus (òd miona ùsôdzcë) ë òperacjowi systemë [[Unix]]. Na [[òperacjowô systema]] złożonô je z wielu dzélów ë je rozwijanô przez programistów z całownégò swiata, w tim przez bezzweskòwé òrganizacëje jakno ë priwatné òsobë, jaczé trzëmają tã robòtã jakno hobby. Prakticzno pòwstôwôją z tegò [[Linuksowô distribùcëjô|linuksowé distribùcëje]], chtërne dôwają pózdni w zestôwkach z różną [[Soft-wôra|soft-wôrą]] wszelejaczé paczétë. Ùżëcé Linuksa je wieloraczé ë òbjimô w se m.jin brëkùnk jakno [[Desktop|desktopë]], [[Serwe|serwerë]], [[Router|routerë]], w [[Kòmórkòwi telefón|kòmórkòwëch telefónach]], mùltimedialnëch ùrządzeniach ë [[Superkòmpùtr|superkòmpùtrach]]. Rozpòmiónowanié Linuksa je tuwò w różnëch òbjimach baro różné ë tak je òn baro pòpùlarny westrzód serwerów, a jakno desktopë ju nié tak baro. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20210201131902/http://www.linuxcsb.org/ Kaszëbsczé starnë wspiarcô dlô Linuksa] * [http://www.linux.org.pl/ Pòlsczé Karno Brëkòwników Linuksa (PLUG)] * [https://osworld.pl/jak-sie-robi-linuksa-po-kaszubsku/ Jak się robi Linuksa po kaszubsku?] * [https://web.archive.org/web/20081115171139/http://linuxcsb.org/oglowe-nowine/poprowczi-do-zopisownika-rkj Pòprôwczi do zôpisownika RKJ] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Linux| ]] [[Kategòrëjô:Òperacjowô systema]] djvp8d4qu5qka33542l747y9kzm8tn4 10 3559 209195 208337 2026-07-22T19:15:37Z Iketsi 3254 <includeonly>[[Kategòrëjô:Do werifikacëji]]</includeonly> 209195 wikitext text/x-wiki <br clear=all>[[Òbrôzk:Weryfikacejo.jpg|20px|left]]<small>''Nen articzel òstôł napisóny przez òsobã, jakô nie znaje nôlepi kaszëbsczégò. Jãzëkòwô pòprawnosc négò articzla wëmôgô werifikacje.''</small><includeonly>[[Kategòrëjô:Do werifikacëji]]</includeonly> efusg9s19dx0xsbcpz5swzd3o2bdead 0 3668 209236 208664 2026-07-22T20:01:36Z Iketsi 3254 telefón = + 209236 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Ísland | miono = Islandiô | miono-genitiw = Islandie | fana = Flag of Iceland.svg| herb = Coat of arms of Iceland.svg | na karce = Europe_location_ISL.png| jãzëk = [[Islandzczi jãzëk|islandzczi]], duńsczi | stolëca = Reykjavík | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 103.125 | procent-wòdë = – | lëdztwò = 383,726 | rok = 2024 | dëtk = islandzkô kòróna | kòd dëtka = ISK | czasowô cona = +0 | swiãto = [[17 czerwińca]]<ref>[https://reykjavik.is/en/june17 June 17th] Reykjavík [2025-08-31]</ref> | himn = Lofsöngur | kòd = IS | Internet = .is | telefón = +345 |Prezydeńt=Halla Tómasdóttir|Premiéra=Kristrún Frostadóttir}} '''Islandiô''' ({{jãz.|is}} ''Ísland'') je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]]. Są tu géjzerë, fiordë, a przede wszëtczim stolemné lodowé górë i baro cwiardô nôtëra. * stoleczny gard: [[Reykjavík]] * lëdztwò: 383,726 mieszkańców (2024)<ref>[https://www.statice.is/publications/news-archive/inhabitants/the-population-on-1-january-2024 The country's population was 383,726 at the beginning of 2024] Statistic Iceland [2025-08-31]</ref> * wiéchrzëzna: 103.125&nbsp;km² == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Strokkur geyser eruption, close-up view.jpg|[[Gejzer]] w Islandie Òbrôzk:Eyjafjallajökull.jpeg| Òbrôzk:Arctic-fox-Iceland.JPG| Òbrôzk:Icelandic Horses!.jpg| Òbrôzk:Akureyri-trip 023.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Duńskô]] * [[Norweskô]] * [[Grenlandiô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Islandiô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 7jd33116ov2p952ybdpei53ckd44ts4 0 3793 209149 205326 2026-07-22T16:36:18Z Iketsi 3254 {{Commons}} 209149 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Olsztyn| dopełniacz=Olsztyna| céch=POL Olsztyn COA.svg| fana=POL Olsztyn flag.svg| karta=POL Olsztyn map.svg| wòjewództwò=warminskô-mazursczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Piotr Grzymowicz| adres_um=pl. Jana Pawła II 1 <br />10-101 Olsztyn| kod_poczt_um=| tel_um=89 527 31 11| fax_um=89 535 15 58| mail_um=| wiéchrzëzna=87,89| stopniN=53| minutN=47| stopniE=20| minutE=30| wysokość=| rok=2007| lëdztwò=175 241| gęstość=1991| aglomeracja=270 000| czerënkòwi numer=(+48) 89| pòcztowi kòd=10-001 do 11-041| registracëjné tôfle=NO| TERYT=| SIMC=| commons=Olsztyn| www=http://www.um.olsztyn.pl| }} '''Olsztyn''' ({{jãz.|de}} ''Allenstein'') je nôwikszim garda ë stolëcą [[Warminskô-mazursczé wòjewództwò|warminskô-mazursczégò wòjewództwa]]. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Olsztyn-katedra.jpg|Katédra Òbrôzk:Olsztyn_2018.webm| Òbrôzk:Olsztyn, Wysoka Brama..jpg| Òbrôzk:Olsztyn, stary ratusz..jpg| Òbrôzk:Zamek, skrzydło zachodnie..jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Warminskô-mazursczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 0sztobjbx61l4itb7c065tx3kvicwud 0 3831 209285 182973 2026-07-23T01:12:15Z Iketsi 3254 * https://gcatholic.org/calendar/2015/PL-pl 209285 wikitext text/x-wiki <center>[[2013]] « [[2014]] « '''2015''' » [[2016]] » [[2017]]</center> {{Rok w jinszich kalãdôrzach|2015}} ''2015''' / MMXV Je to 2015 rok naszi erë (pò narodzenim [[Jezës Christus|Christusa]]), 16. rok trzecégò tësąclecô, 14. rok XXI stolatégò, 5. rok 2-égò dzesãcolecô XXI stolatégò. <center>[[2013]] « [[2014]] « '''2015''' » [[2016]] » [[2017]]</center> === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === * === Ùmarlë === * [[2 łżëkwiata]] - [[Jerzi Tréder]] ùr. [[14 łżëkwiata]] 1942 rokù; * [[13 łżëkwiata]] - [[Günter Grass]] - pisôrz, noblista. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://gcatholic.org/calendar/2015/PL-pl [[Kategòrëjô:XXI stolaté]] 9osy9le0fwfpe3e96uqluiw1ujz26di 209286 209285 2026-07-23T01:13:03Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ - 209286 wikitext text/x-wiki <center>[[2013]] « [[2014]] « '''2015''' » [[2016]] » [[2017]]</center> {{Rok w jinszich kalãdôrzach|2015}} ''2015''' / MMXV Je to 2015 rok naszi erë (pò narodzenim [[Jezës Christus|Christusa]]), 16. rok trzecégò tësąclecô, 14. rok XXI stolatégò, 5. rok 2-égò dzesãcolecô XXI stolatégò. <center>[[2013]] « [[2014]] « '''2015''' » [[2016]] » [[2017]]</center> === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === * === Ùmarlë === * [[2 łżëkwiata]] - [[Jerzi Tréder]] ùr. [[14 łżëkwiata]] 1942 rokù; * [[13 łżëkwiata]] - [[Günter Grass]] - pisôrz, noblista. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [[Kategòrëjô:XXI stolaté]] hi6igd1haif27hgofpkp1xqzxx3rx2c 0 3905 209210 207103 2026-07-22T19:55:33Z Iketsi 3254 telefón = + 209210 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Koninkrijk der Nederlanden | miono = Królestwò Néderlandsczi | miono-genitiw = Néderlandsczi | fana = Flag of the Netherlands.svg| herb = Royal coat of arms of the Netherlands.svg | na karce = LocationNetherlands.svg | mòtto = Je maintiendrai (Ùtrzëmam) | jãzëk = [[hòlendersczi jãzëk|hòlendersczi]], flemsczi | stolëca = Amsterdam| fòrma państwa = kònstitucyjna mònarchia | wiéchrzëzna = 41.543 | lëdztwò = 17.100.000 | rok = 2017 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = 27 łżëkwiata<ref>[https://www.amsterdamsights.com/events/koningsdag.html King's Day] amsterdamsights.com [2025-08-20]</ref>| himn = Wilhelmus van Nassouwe <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - Het Wilhelmus (tempo corrected).ogg]]</center> | kòd = NL | Internet = .nl | telefón = +31 |Premiéra=Rob Jetten|Mònarcha=Wilhelm-Aleksander|aùtowi kòd=NL}} '''Hòlandiô'''<ref>{{sloworz.org|27579|32202}}</ref> téż '''Néderlandzkô''' ({{jãz.|nl}} ''Nederland'') je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Néderlandzkô je kònstitucyjną mònarchią. Przédnikã kraju òd 2013 je król Wilhelm-Aleksander z dinastëji Orańsczi-Nassau. * stoleczny gard: [[Amsterdam]], le sedzba rządu je w [[Haga|Hadze]]. * lëdztwò: 17.100.475 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 41.543 km² * dëtk: euro * telefón: +31 * Internet: .nl == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Néderlandzkô| ]] 5iqnfcc9hnikvg8ngqjh15kljg5xakm 0 3923 209235 201203 2026-07-22T20:01:33Z Iketsi 3254 telefón = + 209235 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Romania | miono = Rumùńskô | miono-genitiw = Rumùńsczi | fana = Flag of Romania.svg| herb = Coat of arms of Romania.svg | na karce = LocationRomania.svg | jãzëk = [[Rumùńsczi jãzëk|rumùńsczi]] | stolëca = Bukareszt | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 238.391 | procent-wòdë = – | lëdztwò = 22.329.977 | rok = 2019 | dëtk = rumùńsczi leu | kòd dëtka = ROL | czasowô cona = +2 | swiãto = 1 gòdnika | himn = Deşteaptă-te, române | kòd = RO, ROU | Internet = .ro | telefón = +46 |Prezydeńt=Nicușor Dan|Premiéra=Ilie Bolojan }} '''Rumùńskô''' – je państwã w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]] z przistãpa do [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò Mòrza]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. * stoleczny gard: [[Bùkareszt]] * lëdztwò: 22.329.977 mieszkańców ([[2005]]) * wiéchrzëzna: 238.391 km² == Òbaczë téż == * [[Bùkareszt]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Rumùńskô]] kn1k6qdt6ytoi5rt9nq0gg9rrajtl5g 0 4096 209067 208693 2026-07-21T16:31:16Z CommonsDelinker 204 Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu 209067 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Africa_satellite_orthographic.jpg|mały|Afrika - satelitarny odjimk]] '''Afrika''' – stolemna dzél [[Zemia|swiata]], na pôłnie od Eùropë i na zôpadze od [[Azëjô|Azëji]], z chtërną je sparłaczona lądowo przez Suez. We wschòdnym i pôłniowim dzélu Africzi roscą nisczé i wësoczé trôwë, pòjedińczé drzewa (palmë, baòbabë, akacje), a téż préklowaté chwarzna. === Lëdztwò === [[Òbrôzk:Africa in the world (red) (W3).svg|mały|Afrika]] W Africe mieszkô kòle 920 mln lëdzy. === Kraje Africzi === W Africe je 54 [[Państwò|państwów]] ë zanôléżnych òbéńdów. {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%" ! Fana ! Państwò ! Nôrodné miono kraju ! Stolëca ! Ùrzãdné i brëkòwané jãzëczi ! Dëtkòwô jednota |- | [[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|center|50px|border]] | [[Algeriô]] abò Algerskô | الجزائر‎ | [[Algiers]] | [[arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[berbersczi_jãzëk|berbersczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Algersczi dënar |- | [[Òbrôzk:Flag of Angola.svg|center|50px|border]] | [[Angòla]] | Angola | [[Luanda]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], Kikongo, Kimbundu, Umbundu | Angòlskô kwanza |- | [[Òbrôzk:Flag of Benin.svg|center|50px|border]] | [[Benin]] | Bénin | [[Porto Novo]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Yoruba_jãzëk|Yòruba]], [[Fòn_jãzëk|Fòn]] | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Botswana.svg|center|50px|border]] | [[Bòtswana]] | Botswana | [[Gaborone]] | [[Setswana_jãzëk|Setswana]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Botswańskô pula |- | [[Òbrôzk:Flag of Burkina Faso.svg|center|50px|border]] | [[Bùrkina Faso]] | Burkina Faso | [[Ouagadougou]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Mòoré, Fula, Dioula | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Burundi.svg|center|50px|border]] | [[Bùrundi]] | Burundi | [[Gitega]] | [[Kirundi_jãzëk|Kirundi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Bùrundiańsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Chad.svg|center|50px|border]] | [[Czad]] | Tchad | [[Ndżamena]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|center|50px|border]] | [[Demòkraticzna Repùblika Kòngo]] | République démocratique du Congo | [[Kinszasa]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Lingala, Kikongo, Swahili, Tshiluba | Kòngolësczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Djibouti.svg|center|50px|border]] | [[Dżibùti]] | Djibouti | [[Dżibùti (gard)]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], Afarsczi, Somali | Dżibùtëńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|center|50px|border]] | [[Egipt]] | مصر‎ | [[Kairo]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] (egipsczi dialekt) | Egipsczi funt |- | [[Òbrôzk:Flag of Eritrea.svg|center|50px|border]] | [[Eritrejô]] | ኤርትራ | [[Asmara]] | Tigrinya, Beja, [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], Tigre, Kunama, Saho, Bilen, Nara, Afar, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Eritreańskô nakfa |- | [[Òbrôzk:Flag_of_Eswatini.svg|center|50px|border]] | [[Eswatini]] abò Swaziland | weSwatini, Eswatini | [[Mbabane]] | Swazi jãzëk, angelsczi | Swazisczi lilangeni, pôłniowôafrikaańsczi rand |- | [[Òbrôzk:Flag of Ethiopia.svg|center|50px|border]] | [[Etiopiô]] | Iትዮጵያ Ītyōṗṗyā | [[Addis Abeba]] | [[Amharsczi]] | Etiopsczi birr |- | [[Òbrôzk:Flag of Gabon.svg|center|50px|border]] | [[Gabón]] | Gabon | [[Libreville]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Fang, Myene, Punu, Nzebi | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Gambia.svg|center|50px|border]] | [[Gambiô]] | Gambia | [[Bandżul]] | [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], Mandinka, Fula, Wolof, Serer, Jola | Gambijsczi dalasi |- | [[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|center|50px|border]] | [[Ghanô]] | Ghana | [[Accra]] | [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], Asante Twi, Bono, Dagbani, Frafra, Kusaal, Hausa | Ghańsczi cedi |- | [[Òbrôzk:Flag of Guinea.svg|center|50px|border]] | [[Gwinejô]] | Guinée | [[Conakry]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Fulani, Mandinka, Susu | Gwinejsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Guinea-Bissau.svg|center|50px|border]] | [[Gwinejô Bissau]] | Guinea-Bissau | [[Bisseau]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], górnowinejsczi kreole | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Cameroon.svg|center|50px|border]] | [[Kamerùn]] | Cameroon | [[Jaunde]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], Fula, Ewondo | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Kenya.svg|center|50px|border]] | [[Keniô]] | Kenya | [[Nairobi]] | [[Swahili]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Kenijsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Comoros.svg|center|50px|border]] | [[Kòmòrë]] | Komori | [[Moroni]] | [[Kòmòrôńsczi_jãzëk|kòmòrôńsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | Kòmòròńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Republic of the Congo.svg|center|50px|border]] | [[Kòngo]] | Congo | [[Brazzaville]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Kituba, Kikongo, Lingala | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Lesotho.svg|center|50px|border]] | [[Lesòthò]] | Lesotho | [[Maseru]] | [[Sotho]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Lesothòńsczi loti |- | [[Òbrôzk:Flag of Liberia.svg|center|50px|border]] | [[Liberiô]] | Liberia | [[Monrowia]] | [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Liberańsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Libya.svg|center|50px|border]] | [[Libiô]] | ليبيا‎ | [[Tripolis]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[Berbersczi_jãzëk|berbersczi]] | Libijsczi dinar |- | [[Òbrôzk:Flag of Madagascar.svg|center|50px|border]] | [[Madagaskar]] | Madagascar | [[Antananarivo]] | [[Malagasczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Malagasczi ariary |- | [[Òbrôzk:Flag of Malawi.svg|center|50px|border]] | [[Malawi]] | Malawi | [[Lilongwe]] | [[Chichewi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Malawijskô kwacha |- | [[Òbrôzk:Flag of Mali.svg|center|50px|border]] | [[Mali]] | Mali | [[Bamako]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Bambara | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|center|50px|border]] | [[Marokò]] | al-Maġhrib | [[Rabat]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], | Marokańsczi dirham |- | [[Òbrôzk:Flag of Mauritania.svg|center|50px|border]] | [[Maùretaniô]] | ‏موريتانيا‎ | [[Nouakchott]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Maùretańskô ouguiya |- | [[Òbrôzk:Flag of Mauritius.svg|center|50px|border]] | [[Maùritjùs]] | Mauritius | [[Port Louis]] | Kreole, Bhojpuri, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Mauritjùskô rupia |- | [[Òbrôzk:Flag of Mozambique.svg|center|50px|border]] | [[Mòzambik]] | Mozambique | [[Maputo]] | [[Pòrtugalsczi jãzëk|pòrtugalsczi]] | Mòzambijsczi metikal |- | [[Òbrôzk:Flag of Namibia.svg|center|50px|border]] | [[Namibiô]] | Namibia | [[Windhoek]] | Afrikaans, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], miemiecczi, RuKwangali, Setswana, siLozi, !Kung | Nambijsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Niger.svg|center|50px|border]] | [[Niger]] | Niger | [[Niamey]] | Hausa, Kanuri, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Nigeria.svg|center|50px|border]] | [[Nigeriô]] | Nigeria | [[Abuja]] | Hausa, Igbo, Joruba, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Nigeriôńskô naira |- | [[Òbrôzk:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|center|50px|border]] | [[Òstrowë Swiãtégò Tomasza i Ksążãcô]] | São Tomé e Príncipe | [[São Tomé]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], saotomeńsczi kreole, forro, angòlsczi kreole | Saotomeńskô dobra |- | [[Òbrôzk:Flag of South Africa.svg|center|50px|border]] | [[Pôłniowô Afrika]], RPA | South Africa | [[Pretoria]], [[Johannesburg]], [[Bloomfontain]] | Zulu, Xhosa, Sotho, Tswana, Afrikaans, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Pôłniowôafrikaańsczi rand |- | [[Òbrôzk:Flag of South Sudan.svg|center|50px|border]] | [[Pôłniowi Sudan]] | South Sudan | [[Dżuba]] | Bari, Dinka, Luo, Murle, Nuer, Zande, [[Arabsczi_jãzëk|Jubôarabsczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Pôłniowôsudańsczi funt |- | [[Òbrôzk:Flag of Cape Verde (10-17).svg|center|50px|border]] | [[Repùblika Zelonégò Przilądka]] | Cabo Verde | [[Praia]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], zelonòprzilądkòsczi creole | Zelonòprzilądkòsczi escudo |- | [[Òbrôzk:Flag of Central African Republic.svg|center|50px|border]] | [[Westrzédnoafrikańskô Repùblika]] | République Centrafricaine | [[Bangui]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Sango_jãzëk|sango]] | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Equatorial Guinea.svg|center|50px|border]] | [[Równikòwô Gwinejô]] | Guinea Ecuatorial | [[Molobo]] | [[Szpańsczi_jãzëk|szpańsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], Fang, Bube, Combe, Annobonesczi, Igbo | frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Rwanda.svg|center|50px|border]] | [[Rwandô]] | Rwanda | [[Kigali]] | Swahili, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Rwandejsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|center|50px|border]] | [[Senegal]] | Sénégal | [[Dakar]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Wolof | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Seychelles.svg|center|50px|border]] | [[Seszele]] | Seychelles | [[Victoria]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], seszelsczi kreole | Seszelskô rupiô |- | [[Òbrôzk:Flag of Sierra Leone.svg|center|50px|border]] | [[Sierra Leone]] | Sierra Leone | [[Freetown (Sierra Leone)]] | Temne, Mende, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Sierraleońsczi leon |- | [[Òbrôzk:Flag of Somalia.svg|center|50px|border]] | [[Somaliô]] | Soomaaliya | [[Mogadiszu]] | Somali, [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | Somalsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Sudan.svg|center|50px|border]] | [[Sudan]] | السودان | [[Chartum]] | [[Arabsczi_jãzëk|Sudańsczi arabsczi]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Sudańsczi funt |- | [[Òbrôzk:Flag of Tanzania.svg|center|50px|border]] | [[Tanzaniô]] | Tanzania | [[Dodoma]] | Swahili, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Tanzańsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Togo (3-2).svg|center|50px|border]] | [[Togo]] | Togo | [[Lomé]] | Ewe, Kabiyé, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |- | [[Òbrôzk:Flag of Tunisia.svg|center|50px|border]] | [[Tunezjô]] | تونس‎ | [[Tunis]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], berbersczi, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Tùnezejsczi dinar |- | [[Òbrôzk:Flag of Uganda.svg|center|50px|border]] | [[Ùgandô]] | Uganda | [[Kampala]] | [[Swahili]], [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Ùgandejsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Zambia.svg|center|50px|border]] | [[Zambiô]] | Zambia | [[Lusaka]] | Bemba, Nyanja, Tonga, Lozi, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]] | Zambijsko kwacha |- | [[Òbrôzk:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|center|50px|border]] | [[Zôpadnô Sahara]], dzelowô Sahrawi | Western Sahara; dzelowô Sahrawi | [[Laayounea]], [[Tifariti]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Sahrawiskô peseta, marokańsczi dirham, algersczi dinar, mauritansko ouguiya |- | [[Òbrôzk:Flag of Zimbabwe.svg|center|50px|border]] | [[Zimbabwe]] | Zimbabwe | [[Harare]] | Shona, Ndebele, klikowi Koisan, [[Angelsczi_jãzëk|angelsczi]], Sotho, Tonga, Tswana, Xhosa, etc. | Zimbaweńsczi rozrachunkowi brutto dolar (zolar), pôłniowôafrikaańsczi rand, amerikańsczi dolar, eùro |- | [[Òbrôzk:Flag of Côte d'Ivoire.svg|center|50px|border]] | [[Ùbrzég Słoniowëch Kłów]] | Côte d'Ivoire | [[Jamusukro]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Bété, Dioula, Baoulé, Abron, Agni, Cebaara, Senufo, etc. | Zôpadnôafrikańsczi frank CFA |} '''Zanôléżné teritoria:''' Ceuta| [[Kanarejscze Òstrowë]]| Madera| Melilla| Òstrów Sw. Helenë| Pelagijscze Òstrowë| Réunion| Sokotra '''Teritoria z ògrańczoném ùznaniém:''' Somaliland| Zôpadnô Sahara (Sahrawi) [[Òbrôzk:Gdańsk muzeum archeologiczne głowica kolumny z piaskowca 09.07.10 pl.jpg|mały|220px|left|Głowica z Africzi w mùzeum w [[Gduńsk]]ù]] == Òbaczë téż == * [[Azëjô]] * [[Eùropa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/kaszbscz-zczb-n2254356 {{Afrika}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika| ]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] el0ervhx1ykebobj49c82sx2hjo5ni5 0 4147 209152 189396 2026-07-22T16:38:52Z Iketsi 3254 {{Commons}} {{Kòntrola}} 209152 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Flag_of_South Korea.svg|mały|Fana Pôłniowi Kòreji]] '''Fana [[Pôłniowô Kòreja|Pôłniowi Kòreji]]''' je biôłim prostokątã, na jaczim nalezc jidze czerwiono-mòdri céch [[taijitu]], a wkół niegò sztëre tzw. [[bagua|baguë]] (jinaczi ''trigramë''). Wzãté je to z [[chińskô filozofijô|chińsczi filozofiji]]. Fanã ùsôdzono w [[1882]]. Òficjalnie przëjãto [[25 stëcznika]] [[1950]], a slédnié zmianë wprowadzono [[21 gromicznika]] [[1984]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Kòreja]] [[Kategòrëjô:Fanë]] 8o75wyx03sx2073ympkqckf7sgz9mgy 0 4278 209194 190257 2026-07-22T19:14:17Z Iketsi 3254 kat. 209194 wikitext text/x-wiki == Wëdarzenia == * [[Pòlskô|Pòlsczi]] król [[Władisłôw I Herman]] wëdôł rozkôz spôleniô gardów w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczi Pòmòrsce]] [[Kategòrëjô:XI stolaté]] fe2ak5gsz2pz7ytt91stve2r3rai711 0 4323 209207 206233 2026-07-22T19:55:12Z Iketsi 3254 telefón = + 209207 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Repubblica Italiana | miono = Repùblika Italsczi | miono-genitiw = Italsczi | fana = Flag of Italy.svg| herb = Emblem_of_Italy.svg | na karce = EU-Italy.svg| jãzëk = [[Italsczi jãzëk|italsczi]] | stolëca = [[Rzim]] | fòrma państwa = [[repùblika]] | wiéchrzëzna = 301.300 | lëdztwò = 60.599.936 | rok = 2016 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 – zëma<br> [[UTC]] +2 – lato | swiãto = [[2 czerwińca]], [[25 łżëkwiata]] | himn = Il Canto degli Italiani<br>(Piesń Włochów) <center>[[Òbrôzk:National anthem of Italy - U.S. Navy Band (long version).ogg]]</center> | kòd = IT, ITA | Internet = .it | telefón = +39 |Prezydeńt=Sergio Matarella|Premiéra=Giorgia Meloni|aùtowi kòd=I|kònstitucjô=Kònstitucjô Italsczi}} '''Italskô''' je państwã w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Dzél tegò kraju òbtôczô [[Westrzódzemné Mòrzé]]. W Italsce w 2013 rokù bëła [[gòspòdarzeniowô kriza]]. Italskô przez stalata bëłô zgrôwny do rozrëmieniô. Ją sparłãczëł w 1861 rokù Giuseppe Garibaldi<ref>''[https://www.ebsco.com/research-starters/history/italian-unification-risorgimento Italian unification (Risorgimento) | History | Research Starters | EBSCO Research]'' [online], EBSCO [dost. 2026-04-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. 2 czerwińca 1946 z przëczënë referendum Italskô ùstałô bëc mònarchią ë stałô sã repùbliką<ref>''[https://www.difesa.it/eng/primo-piano/towards-2-june/32062.html Towards 2 June]'' [online], www.difesa.it [dost. 2026-04-04].</ref>. * stoleczny gard: [[Rzim]] * lëdztwò: 60.599.936 mieszkańców ([[2016]]) * wiéchrzëzna: 301.300 km² * dëtk: euro * telefón: +39 * Internet: .it == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Italskô| ]] i7buasfns0zu0lbyxe1u1mcajniwj2v 0 4324 209240 200531 2026-07-22T20:01:51Z Iketsi 3254 telefón = + 209240 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Repubblika ta' Malta | miono = Malta | miono-genitiw = Maltańsczi | fana = Flag of Malta.svg| herb = Coat of arms of Malta.svg | na karce = Europe_location_Malte.png| mòtto = Virtute et Constantia | jãzëk = [[Maltańsczi jãzëk|maltańsczi]] | stolëca = Valletta | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 316 | procent-wòdë = – | lëdztwò = 403.532 | rok = 2008 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | swiãto = [[31 strëmiannika]] | himn = L-Innu Malti | kòd = MT, MLT | Internet = .mt | telefón = +356 |Prezydeńt=Myriam Spiteri Debono|Premiéra=Robert Abela}} '''Malta''' je baro môłim państwã w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]] na òstrowë w [[Strzódzemné Mòrze]] midzë [[Afrika|Afrikã]] i [[Eùropa|Eùropã]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. * stoleczny gard: [[Valletta]] * lëdztwò: 403.532 mieszkańców ([[2008]]) * wiéchrzëzna: 316 km² * dëtk: euro * telefón: +356 * Internet: .mt [[Òbrôzk:General_map_of_Malta.svg|left|mały|Gardë Maltë]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Valletta-26-Saint-Ursula Street-1989-gje.jpg|Valletta Òbrôzk:Malta-102-Blick aus Flughafengebaeude-1989-gje.jpg|Airport Òbrôzk:Hagar Qim-14-Durchgaenge-1989-gje.jpg|Hagar Qim Òbrôzk:Mdina-06-Hauptstrasse-1989-gje.jpg|Mdina Òbrôzk:Rabat-10-Bus-1989-gje.jpg|Rabat Òbrôzk:Victoria-04-mittags-1989-gje.jpg|Victoria Òbrôzk:Ggantija-06-1989-gje.jpg|Ggantija Òbrôzk:Xlendi-06-'Hilton'-1989-gje.jpg|Xlendi Òbrôzk:Dwejra-06-Bay-Felsentor-1989-gje.jpg|Dwejra Òbrôzk:Malta-152-Wied Hazira-Xewkija-1989-gje.jpg|Wied Hazira </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Malta| ]] css9gceuc9rbeglybeyvb4ajnzyyjvk 0 4329 209246 208558 2026-07-22T20:19:59Z Iketsi 3254 jãzëk 209246 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republik Österreich | miono = Repùblika Aùstrie | miono-genitiw = Aùstrie | fana = Flag of Austria.svg| herb = Coat of arms of Austria.svg | na karce = EU-Austria.svg| jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] stolëca = Widen | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 83.879 | lëdztwò = 8.783.198| rok = 2017 | dëtk = Eùro| kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = [[26 pazdzérznika]] | himn = Land der Berge, Land am Strome<br>(Krôju gór, Krôju nad rzéką) <center>[[Òbrôzk:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg]]</center> | kòd = AT | Internet = .at | telefón = +43 |Prezydeńt=Alexander Van der Bellen|Premiéra=Christian Stocker|aùtowi kòd=A}} '''Aùstriô''' ({{jãz.|de}} ''Österreich''), '''Repùblika Aùstrie''' ({{jãz.|de}} ''Republik Österreich'') – strzódlądowe państwò pòłożoné w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]], [[federacjô]], chtërną twòrzi dzewiãc stôwornëch krajów (miem. ''Bundesländer'') ze stolëcą w gardze [[Widen]]. Òd 1995 nôleżi do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. W regione [[Karintia|Karintie]] mieszkô wiele lëdzy nôleżącëch do słoweńsczi miészëznë, nalezc mòże tam dwùjãzëkòwé niemieckò-słoweńsczé tôfle. W stôwornym kraju Burgenland mieszkają zôs przedstôwcowie chòrwacczi i wãgersczi miészëznë. Na ti òbéńdze téż stosowóné są dëbeltné zapisë nazw môlëznów<ref>[https://web.archive.org/web/20170120160956/http://www.efhr.eu/2015/04/29/dwujezyczne-tabliczki-w-unii-europejskiej-to-standard/ ''Dwujęzyczne tabliczki w Unii Europejskiej to standard'']</ref>. === Spòdlowé pòdôwczi === * stoleczny gard: [[Widen]] * lëdztwò: 8.783.198 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 83.879 km² == Sprôwné pòdzelenié == W Aùstrie je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje ({{jãz.|de}} Bundesländer). {| class="wikitable" |+ | # Burgenland # [[Karintia]] # Dolnô Aùstriô # Górnô Aùstriô # Salzbùrg # Styriô # Tyrol # Vorarlberg # [[Widen]] |[[Òbrôzk:The States of Austria Numbered.svg|250px|Sprôwné pòdzelenié Aùstrie]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Aùstriô| ]] ds56ffbzg7eu7z5uuuf61t8gzxwboyv 209247 209246 2026-07-22T20:21:17Z Iketsi 3254 [[Eùro]] 209247 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| |gwôsné miono = Republik Österreich |miono = Repùblika Aùstrie |miono-genitiw = Aùstrie |fana = Flag of Austria.svg |herb = Coat of arms of Austria.svg |na karce = EU-Austria.svg |jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] |stolëca = Widen |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 83.879 |lëdztwò = 8.783.198| rok = 2017 |dëtk = [[Eùro]]| kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |swiãto = [[26 pazdzérznika]] |himn = Land der Berge, Land am Strome<br>(Krôju gór, Krôju nad rzéką) <center>[[Òbrôzk:Land der Berge Land am Strome |instrumental.ogg]]</center> |kòd = AT |Internet = .at |telefón = +43 |Prezydeńt=Alexander Van der Bellen|Premiéra=Christian Stocker|aùtowi kòd=A}} '''Aùstriô''' ({{jãz.|de}} ''Österreich''), '''Repùblika Aùstrie''' ({{jãz.|de}} ''Republik Österreich'') – strzódlądowe państwò pòłożoné w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]], [[federacjô]], chtërną twòrzi dzewiãc stôwornëch krajów (miem. ''Bundesländer'') ze stolëcą w gardze [[Widen]]. Òd 1995 nôleżi do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. W regione [[Karintia|Karintie]] mieszkô wiele lëdzy nôleżącëch do słoweńsczi miészëznë, nalezc mòże tam dwùjãzëkòwé niemieckò-słoweńsczé tôfle. W stôwornym kraju Burgenland mieszkają zôs przedstôwcowie chòrwacczi i wãgersczi miészëznë. Na ti òbéńdze téż stosowóné są dëbeltné zapisë nazw môlëznów<ref>[https://web.archive.org/web/20170120160956/http://www.efhr.eu/2015/04/29/dwujezyczne-tabliczki-w-unii-europejskiej-to-standard/ ''Dwujęzyczne tabliczki w Unii Europejskiej to standard'']</ref>. === Spòdlowé pòdôwczi === * stoleczny gard: [[Widen]] * lëdztwò: 8.783.198 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 83.879 km² == Sprôwné pòdzelenié == W Aùstrie je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje ({{jãz.|de}} Bundesländer). {| class="wikitable" |+ | # Burgenland # [[Karintia]] # Dolnô Aùstriô # Górnô Aùstriô # Salzbùrg # Styriô # Tyrol # Vorarlberg # [[Widen]] |[[Òbrôzk:The States of Austria Numbered.svg|250px|Sprôwné pòdzelenié Aùstrie]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Aùstriô| ]] 6kmis0mqyyv0nmvb2sgifhjf8nek54k 209310 209247 2026-07-23T04:07:16Z Iketsi 3254 /* Sprôwné pòdzelenié */ 1–9 209310 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| |gwôsné miono = Republik Österreich |miono = Repùblika Aùstrie |miono-genitiw = Aùstrie |fana = Flag of Austria.svg |herb = Coat of arms of Austria.svg |na karce = EU-Austria.svg |jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] |stolëca = Widen |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 83.879 |lëdztwò = 8.783.198| rok = 2017 |dëtk = [[Eùro]]| kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |swiãto = [[26 pazdzérznika]] |himn = Land der Berge, Land am Strome<br>(Krôju gór, Krôju nad rzéką) <center>[[Òbrôzk:Land der Berge Land am Strome |instrumental.ogg]]</center> |kòd = AT |Internet = .at |telefón = +43 |Prezydeńt=Alexander Van der Bellen|Premiéra=Christian Stocker|aùtowi kòd=A}} '''Aùstriô''' ({{jãz.|de}} ''Österreich''), '''Repùblika Aùstrie''' ({{jãz.|de}} ''Republik Österreich'') – strzódlądowe państwò pòłożoné w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]], [[federacjô]], chtërną twòrzi dzewiãc stôwornëch krajów (miem. ''Bundesländer'') ze stolëcą w gardze [[Widen]]. Òd 1995 nôleżi do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. W regione [[Karintia|Karintie]] mieszkô wiele lëdzy nôleżącëch do słoweńsczi miészëznë, nalezc mòże tam dwùjãzëkòwé niemieckò-słoweńsczé tôfle. W stôwornym kraju Burgenland mieszkają zôs przedstôwcowie chòrwacczi i wãgersczi miészëznë. Na ti òbéńdze téż stosowóné są dëbeltné zapisë nazw môlëznów<ref>[https://web.archive.org/web/20170120160956/http://www.efhr.eu/2015/04/29/dwujezyczne-tabliczki-w-unii-europejskiej-to-standard/ ''Dwujęzyczne tabliczki w Unii Europejskiej to standard'']</ref>. === Spòdlowé pòdôwczi === * stoleczny gard: [[Widen]] * lëdztwò: 8.783.198 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 83.879 km² == Sprôwné pòdzelenié == W Aùstrie je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje ({{jãz.|de}} Bundesländer). {| class="wikitable" |+ | ;1. Burgenland ;2. [[Karintia]] ;3. Dolnô Aùstriô ;4. Górnô Aùstriô ;5. Salzbùrg ;6. Styriô ;7. Tyrol ;8. Vorarlberg ;9. [[Widen]] |[[Òbrôzk:The States of Austria Numbered.svg|250px|Sprôwné pòdzelenié Aùstrie]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Aùstriô| ]] iwhlt2k176i2mkc4xs7fyxyu279j0pt 0 4340 209039 208676 2026-07-21T09:26:29Z DawnyTest 14843 je nowi premier 209039 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} {{Infobox-państwò| gwôsné miono = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland | miono = Zjednóne Królestwò Wiôldżi Britanji ë Nordowi Irlandie | miono-genitiw = Wiôldżi Britanji | fana = Flag of the United Kingdom.svg| herb = Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg | na karce = Europe-UK.svg| mòtto = Dieu et mon droit<br>(Bóg i mòje prawò)| jãzëk = [[Angelsczi jãzëk|angelsczi]] | stolëca = [[Londin]] | fòrma państwa = [[mònarchiô]] | wiéchrzëzna = 244.820 | lëdztwò = 67 791 400 | rok = 2021 | dëtk = Angelsczi funt szterling ₤ | kòd dëtka = GBP | czasowô cona = +0 | himn = God Save the King<br>(Bòże chroń Króla) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - God Save the Queen.oga]]</center> | kòd = GB | Internet = .uk | telefón = +44 |Mònarcha=Karól III|Premiéra=Andy Burnham|aùtowi kòd=UK|data ùsôdzenia=1 stëcznika 1801}} [[Òbrôzk:Map of the countries of the United Kingdom.svg|mały|lewo|Krôje Wiôldżi Britanji:<br>niebiesczi - [[Szkòckô]]<br> czerwòny - [[Angliô]]<br>zelony - [[Walijô]]<br>żôłti - [[Nordowô Irlandëjô]]]] '''Wiôlgô Britaniô'''<ref>{{sloworz.org|19866|22486}}</ref> abò '''Wiôlgô Britanijô''', '''Zjednóne Królestwò Wiôldżi Britanji ë Nordowi Irlandie''' ({{jãz.|en}} ''Great Britain, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'') je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], a do [[31 stëcznika]] 2020 rokù òna bëła dzélã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Dzysdniowò, wedle kònstitucëji Wiôldżi Britaniji w ji skłôd wchôdają 4 krôje: [[Walijô]], [[Szkòckô]], [[Angliô]], [[Nordowô Irlandëjô]]. Wiôlgô Britanijô mô kòl cesnôscë zależnëch teritoriów, chtërne nie są fòrmalno partã państwa, ale są z nim kònstitucjonalno pòwiązóné ë administracyjno pòdległé. Należą do nich dependencje Britijsczi Kòrónë ([[Guernsey]], [[Jersey]] ë [[Man|Òstrów Man]]) ë britijsczé zamòrzsczé teritoria: Akrotiri, Anguilla, Bermuda, Britijsczé Antarkticczé Teritorium, Britijsczé Teritorium Indiancczégo Òceanu, Britijsczé Dzewicczé Òstrowë, Dhekelia, Kajmane, Falklandë, Pôłniowô Georgia ë Pôłniowi Sandwich, Gibraltar, Montserrat, Pitcairn, Turks ë Caicos ë Òstrów Swiãti Heleny, Òstrów Wniebowstąpienia ë Tristan da Cunha. Wiôlgô Britanijô je załóżcą [[Wspólnotô Nôrodów|Wspólnotë Nôrodów]], chtërna zrzesziwô bëłé kòlonie, dominia ë jinszé britijsczé włôsnoscë. Òd 1 stëcznika 1973 do 31 stëcznika 2020 rokù bëła człónkã nôprzód Eùropejsczi Wspólnotë, a pòzni [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]] (EÙ). Je stałim człónkã Radzë Bezpieczeństwa ÒNZ òd czasu ji pierszi sesji w 1946 rokù, mô prawo weta. Wchôdô téż w skłôd Radzë Eùropë, G7, G20, NATO, OECD ë WTO. Wiôlgô Britanijô je krôjã rozwiniãtym, stanowi szóstą gòspòdarkã swiata pòdle PKB nòminalnégò ë osmą gòspòdarkã swiata pòdle paritetu sëłë nabëwczi. Bëło to pierszé na swiece w pełni zindustrializowóné państwò ë nôwikszé mocarstwo swiatowé w XIX ë na pòczątkù XX wiekù. Wiôlgô Britanijô òstôwô dali mocarstwã ze znacznyma wpływami ekònomicznyma, kulturalnyma, militarnëma, naùkòwima ë pòliticznëma na midzënarodowi arenie. Britijsczé zbrojné sëłë stacjonują w 80 krôjach swiata (nôwikszé stałé garnizony są w [[Miemieckô|Miemczech]], na [[Cyper|Cyperze]], na Falklandach, w Gibraltarze ë w [[Kanada|Kanadze]]). Wësoczoscë wëdatków na wòjskòwòsc dają Wiôldżi Britaniji ósme plac na swiece (2019). Posiadô równak kòl 200 głowiców atómowëch. Wiôlgo Britanijô je kònstitucyjną mònarchią. Głową państwa je mònarcha (òd 8 séwnika 2022 na trónie zasôdô król Karól III). * stoleczny gard: [[Londin]] * lëdztwò: 67 791 400 mieszkańców ([[2021]]) * wiéchrzëzna: 244.820 km² == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Silbury_1.jpg|Ùrzma Silbury Òbrôzk:The_Shard_London_(32330527315).jpg|Londin, widoczny je chmùrnik Shard Òbrôzk:Sutton_Hoo_helmet_2016.png|Anglosasczi paradny chełm z Sutton Hoo Òbrôzk:Yalta_summit_1945_with_Churchill,_Roosevelt,_Stalin.jpg|Britijsczi premiér Winston Churchill na kònferencje Jałce Òbrôzk:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|Isaac Newton, britijsczi fizyk </gallery> == Òbaczë téż == * [[Malta]] * [[Cyper]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britaniô| ]] idl71oxo7w6nz7prf9313c84x6sey7m 0 4342 209237 205935 2026-07-22T20:01:39Z Iketsi 3254 telefón = + 209237 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republika Hrvatska | miono = Repùblika Chòrwacczi | miono-genitiw = Chòrwacczi | fana = Flag of Croatia.svg| herb = Coat of arms of Croatia.svg | na karce = EU-Croatia.svg| jãzëk = [[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] | stolëca = Zagrzeb | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 56.542 | lëdztwò = 4.190.700 | rok = 2016 | dëtk = Euro | kòd dëtka = €| czasowô cona = +2 | swiãto = [[25 czerwińca]] | himn = "Lijepa naša domovino" (Snożnô naszô tatczëzna) <center>[[Òbrôzk:Lijepa nasa domovino instrumental.ogg]]</center>| kòd = HR | Internet = .hr / .eu | telefón = +385 |Prezydeńt=Zoran Milanović|Premiéra=Andrej Plenković|data ùsôdzenia=25 czerwińca 1991|aùtowi kòd=HR}} [[Òbrôzk:Croatia_-_Location_Map_(2013)_-_HRV_-_UNOCHA.svg|left|mały|Gardë Chòrwacczi]] '''Chòrwacjô'''<ref>Felicja Baska-Borzyszkowska; Wojciech Myszk ''Jô w Kaszëbsczi, Kaszëbskô w swiece – dzél III – Ùczbòwnik do kaszëbsczégò jãzëka dlô IV etapù sztôłceniô''.</ref> abò '''Chòrwackô''' ([[Chòrwacczi jãzëk|Chòrwacczi]]: ''Hrvatska'') – je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], a òd [[1 lëpińca]] 2013 rokù krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. * stoleczny gard: [[Zagrzeb]] * lëdztwò: 4.190.700 mieszkańców ([[2016]]) * wiéchrzëzna: 56.542&nbsp;km² == Òbaczë téż == * [[Chòrwacczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Chòrwackô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 7t9xa08m437nsvxayov2y2d7ynnkrrl 0 4346 209029 207887 2026-07-21T06:04:58Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209029 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Język polski w Europie.png.jpg|mały|Pòlsczi jãzëk w [[Eùropa|Eùropie]]]] '''Pòlsczi jãzëk''', '''pòlaszëzna''' ({{jãz.|pl}} ''język polski'', ''polszczyzna'') – [[Lechicczé jãzëczi|lechicczi jãzëk]] z [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczégò]] (do chtërny nôléżą równak [[Czesczi jãzëk|czesczi]], [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]], [[Słowacczi jãzëk|słowacczi]], [[łużëcczé jãzëczi]] czë wëmarłi [[pòłabsczi jãzëk]]), stónowiący dzél [[Jindoeùropejsczé jãzëczi|jindoeùropejsczi familie]]. Je [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowi]] [[Ùrzãdowi jãzëk|jãzëkã]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] a téż nôléżi do [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùniji|òficjalnich jãzëków Eùropejsczi Ùnie]]. == Alfabét == {| style="font-family:Microsoft Sans Serif; font-size:1.4em; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; text-align:center;" | style="width:3.5em;" |A a | style="width:3.5em;" |[[Ą|Ą ą]] | style="width:3.5em;" |[[Ã|B b]] | style="width:3.5em;" |C c | style="width:3.5em;" |[[Ć|Ć ć]] | style="width:3.5em;" |D d | style="width:3.5em;" |E e |- |[[Ę|Ę ę]] |F f |G g |H h |I i |J j |K k |- |L l |[[Ł|Ł ł]] |M m |N n |[[Ń|Ń ń]] |O o |[[Ó|Ó ó]] |- |P p |Q q |R r |S s |[[Ś|Ś ś]] |T t |U u |- |V v |W w |X x |Y y |Z z |[[Ź|Ź ź]] |[[Ż|Ż ż]] |} == Lësta == * [[białka]] * [[larwa]] * [[Miesądz|miesąc/miesądz]] * [[sklep]] == Òbaczë téż == * [[Lechicczé jãzëczi]] * [[Kaszëbsczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kresy.pl/wydarzenia/regiony/polska-regiony/jezyk-polski-najlatwiejszy-dla-sztucznej-inteligencji-angielski-poza-czolowka/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlsczi jãzëk| ]] [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] e3vdfcso50b893tfw1e8cr9f27kasmb 0 4448 209212 204245 2026-07-22T19:55:48Z Iketsi 3254 telefón = + 209212 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republika Slovenija | miono = Słoweńskô Repùblika | miono-genitiw = Słowenie | fana = Flag of Slovenia.svg| herb = Coat of Arms of Slovenia.svg | na karce = EU location SLO.png| jãzëk = słoweńsczi| stolëca = Lublana | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 20 273| procent-wòdë = 0,6 | lëdztwò = 1 972 126 | rok = 2017 | dëtk = Euro € | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | swiãto = [[25 czerwińca]]| himn = Zdravljica | kòd = SI | Internet = .si | telefón = +386 |Prezydeńt=Nataša Pirc Musar|Premiéra=Robert Golob}} '''Słoweniô''' (téż: '''Słoweńskô''') – państwò w pôłniowim dzélu westrzédny [[Eùropa|Eùropë]], nôleżącé do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. Grańczi z [[Aùstriô|Aùstrią]], [[Chòrwacjô|Chòrwacją]], [[Madżarskô|Madżarską]] i [[Italskô|Italską]]. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w pôłniowim dzélu westrzédny Eùropë, pòmidzë [[Aùstriô|Aùstrią]] i [[Chòrwacjô|Chórwacją]]. === Wiéchrzëzna === *całownô: 20,273 km² *wiéchrzëzna lądu: 20,151 km² *wiéchrzëzna wòdów: 122 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 155. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,211 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Aùstriô]] 299 km, [[Chòrwacjô]] 600 km, [[Madżarskô]] 94 km, [[Italskô]] 218 km === Brzegòwô liniô === [[Òbrôzk:Strunjan_bay_(24209577441).jpg|mały|Słoweńsczi ùbrzég z klifama]] 46,6 km === Klimat === Strzódzemnomòrsczi klimat na ùbrzegù; na plaskati wëżawie i dolënach na pòrénkù klimat kòntinentalny, z chłodną zëmą i łagódnym abò gòrącym latã. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:General_map_of_slovenia.svg|mały|Fizycznô kôrta Słowenie]] Na ùbrzegù rozcygô sã plaskatô wëżawa Kras; w nordowò-zôpadnym dzélu rozcygô sã górsczi region (Julijsczi Alpë), chtëren przëlégô do teritorium Włoch i Aùstrie (na nordze); na pòrénkù przeplôtają sã wëszawë i dolëznë z mnodżima rzékama. === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Julian Alps with Prisojnik and Razor.jpg|mały|Górsczi krôjòbrôz Słowenie (Julijsczi Alpë)]] *strzédnô wësokòsc: 492 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: o m. n.r.m. (Adriaticczé Mòrze) *nôwëższi czëp: 2,864 m. n.r.m. (Triglav) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 22,8 % (w tim 8,4% òrnëch gruńtów) *lasë 62,3% (w 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 1,972,126 (wôrtoscë szacowóné na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 147. === Etniczné karna === Słoweńcë 83.1%, Serbòwie 2%, Chòrwacë 1.8%, Bòsniacë 1.1% (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2002) === Jãzëczi === [[Słoweńsczi jãzëk|słoweńsczi]] (òficjalny) 91.1%, [[Serbòchòrwacczi jãzëk|serbò-chòrwacczi]] 4.5% (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2002) === Religijné karna === [[Katolëcczi Kòscół|katolëcë]] 57.8%, mùzułmanie 2.4%, [[Prawòsławié|prawòsławny]] 2.3% === Ùrbanizacjô === [[Òbrôzk:Ljubljana_-_Gallus_waterfront_and_river_Ljubljanica.JPG|mały|Lublana]] *mieskô pòpùlacjô: 49,6% (w 2017) *wikszé miesczé westrzódczi: Lublana (stolëca) – 279,000 mieszkańców (w 2014) == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Repùblika Słoweniô (słoweń. ''Republika Slovenija'') *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Lublana *czasowô cona: UTC+1 *nôrodny himn: „Zdravljica” (''Toast'') [[Òbrôzk:Slovenia's national anthem, performed by the United States Navy Band.oga]] === Wëkònôwczô władza === * pezydent: Borut Pahor (òd 22 gòdnika 2012) * premier: Marjan Šarec (òd 13 séwnika 2018) === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô Państwòwô Radzëzna (słoweń. ''Državni Svet''; 40 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i Państwòwé Zéńdzenié (słoweń. ''Državni Zbor''; 90 nôleżników na sztërëlatną kadencjã; dwùch z nich wëbiérô sã w òsóbnëch welownëch òkrãżach dlô włosczi i wãgersczi miészëznë). == Òbaczë téż == * [[Słowackô]] == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20200424112304/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/si.html Słoweniô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.gov.si/ Òficjalnô starna] * [http://www.slovenia.si/ Slovenia.si] * [http://www.vlada.si/en/ Rząd Repùbliki Słoweniô] {{Eùropa}} {{Euro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] dzbai0ydz5x3ua6tlvus03q4rt6ez1u 0 4449 209214 200075 2026-07-22T19:56:12Z Iketsi 3254 telefón = + 209214 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Україна | miono = Ùkrajina | miono-genitiw =Ùkrajinë | fana = Flag of Ukraine.svg| herb = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg | na karce = Europe-Ukraine (disputed territory).svg| mòtto = (ukr.) Воля, Злагода, Добро| jãzëk = ùkrajińsczi | stolëca = Czijew | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 603 700| procent-wòdë = 12 | lëdztwò = 45 830 000 | rok = 2007 | dëtk = hrywna | kòd dëtka = UAH | czasowô cona = +2 | swiãto = [[24 zélnika]]| himn = Szcze ne wmerla Ukrajina | kòd = UA | Internet = .ua | telefón = +380 |Prezydeńt=Wołodymyr Zełensczi|Premiéra=Julija Swyrydenko |aùtowi kòd=UA|data ùsôdzenia=24 zélnika 1991}} '''Ùkrajina''' ([[ùkrajińsczi jãzëk|ùkr.]] ''Україна'') – państwò w pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]]. Jegò lëdztwò skłôdô 42 mln 965 tës. òsób (stój na lëstopadnik 2014 rokù, bez teritorium [[Krim]]u), wiéchrzëzna – 603 628&nbsp;km². Na nordze greńczë z [[Biôłorusjô|Biôłorusją]], na zôpadze z [[Pòlskô|Pòlską]], [[Słowackô|Słowacką]] i [[Madżarskô|Wãgrama]], na pôłniowim zôpadze z [[Rumùńskô|Rumùńską]] i [[Mòłdawskô|Mòłdawską]], na pòrénkù i nordowim pòrénkù – z [[Ruskô|Ruską]]. Na pôłnim i pôłniowim pòrénkù Ùkrajina mô przëstãp do [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò]] i [[Azowsczé Mòrze|Azowsczégò Mòrza]]. Ùkrajina dzeli sã na 24 òbwodë, [[Aùtonomicznô Repùblika Krim|Aùtonomiczną Repùblikã Krim]] i dwa gardë z osoblëwim statusã: [[Czijew]] (stolëca i nôwiãkszi gard) i [[Sewastopòl]]. Ùkrajina jawi sã parlamentarno-prezydencką repùbliką. Głównym òrganã państwòwi władzë je Nôwëższô Radzëzna Ùkrajinë (ùkr. ''Верховна рада України''), a głową państwa – prezydent. Wedle òglowégò spisënkù z 2001 [[Ùkrajińcë]] skłôdają 77,8% lëdztwa. Ùkrajinã zamieszkiwają téż m.jin. [[Rëskòwie]] (17,3% mieszkańców), [[Biôłorusënowie]] (0,6%), [[Mòłdawiónë]] (0,5%), [[Pòlôszë]] (0,3%)<ref>[https://web.archive.org/web/20160102074706/http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/nationality/ ''Про кількість та склад населення України за підсумками Всеукраїнського перепису населення 2001 року.'']</ref>. Wiãkszosc lëdztwa słëchô do chrzescyjańsczich kòscołów [[Bizantińsczi òbrządk|wschòdnégò òbrządkù]] – [[Prawòsławié|prawòsławiô]] i grekòkatolëcëzmù. Państwòwim jãzëkã je [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]]. W rezultace pôrãsetlatny rusëfikacje we wschódnëch i pôłniowëch òbwodach baro rozkòscerzony je [[rusczi jãzëk]]. == Geògrafiô == Ùkrajina to drëdżé nôwiãkszé państwò w [[Eùropa|Eùropie]] pòdług [[Miara wiérzchù|miarë wiérzchù]] – 603 628 km², a òbczasã téż nôwiãkszé państwò, chtërno całowno leżi w Eùropie. Na swiece Ùkrajina zajimô 45. plac pòdług rozległoscë ji wiérzchù. Całownô długòsc grańcë Ùkrajinë to 6992 km. Nôwiãkszą górą Ùkrajinë je ''[[Gowerła]]''. Krajné pùńktë Ùkrajinë: * Północny – sedlëszcze Grémiacz w czernihowsczim òbwodze. * Pôłniowi – gard Foros na [[Aùtonomicznô Repùblika Krim|Krimie]]. * Zôpadny – wies Solomònowò w zakarpacczim òbwodze. * Wschodni – wies Raniô Zôria w ługańsczim òbwodze. == Òbaczë téż == * [[Biôłorus]] * [[Ruskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Ukraine Atlas Ùkrajinë na Wikimedia Commons] {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Ùkrajina| ]] jd26digvu8wgu56mx8c6ispy43z8d80 0 4480 209217 203840 2026-07-22T19:59:24Z Iketsi 3254 telefón = + 209217 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Serenissima Repubblica di San Marino | miono = Repùblika San Marino | miono-genitiw = Sanmarińsczi| fana = Flag_of_San Marino.svg| herb = Coat of arms of San Marino.svg | na karce = Europe location SMO.png| mòtto = Libertas<br>(Wòlnota)| jãzëk = [[italsczi jãzëk|italsczi]]| stolëca = San Marino (gard) | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 61,6| procent-wòdë = 0 | lëdztwò = 33,572 | rok = 2025 | dëtk = [[Eùro]]| kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | himn = Inno Nazionale<br>(Nôrodny himn) <center>[[Òbrôzk:Inno Nazionale della Repubblica.ogg]]</center>| kòd = RSM | Internet = .sm | telefón = +378 |Prezydeńt=Alice Mina, Vladimiro Selva|data ùsôdzenia=301|aùtowi kòd=RSM}} '''San Marino''' je baro môłim gardã-państwã w pôłniowi Eùropie. * stoleczny gard: [[San Marino (gard)]] * lëdztwò: 33,572 mieszkańców (2025) * wiéchrzëzna: 61,6 km² == Òbaczë téż == * [[Andorra]] * [[Mònakò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 6prgs9r9l5ag3aodx11ye96e3ayap1d 0 4635 209084 207365 2026-07-21T20:11:51Z DawnyTest 14843 209084 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = מדינת ישראל (Medinat Israel) |miono = Państwò Izrael |miono-genitiw = Izraela |fana = Flag of Israel.svg |herb = Emblem of Israel.svg |na karce = Israel on the globe (Afro-Eurasia centered).svg |jãzëk = [[Hebrajsczi jãzëk|hebrajsczi]] |stolëca = [[Jerozolëma]] |fòrma państwa = [[repùblika]] |wiéchrzëzna = 22 072 |procent-wòdë = 2 |lëdztwò = 9 842 000| rok = 2023 |dëtk = szekel| kòd dëtka = ILS |czasowô cona = +2 |swiãto = 14 maja ([[Żidowsczi kalãdôrz|5 ijar]])<ref>[https://polin.pl/pl/jom-ha-acmaut-dzien-niepodleglosci-izraela Jom ha-Acmaut – Dzień Niepodległości Izraela] Muzeum Historii Żydów Polskich [2025-08-30]</ref> |himn = התקווה <br> Hatikwa<br> (Nôdzeja) <center>[[Òbrôzk:Hatikvah instrumental.ogg]]</center> |kòd = IL |Internet = .il |telefón = +972|Prezydeńt=Jicchak Herzog|Premiéra=Binjamin Netanjahu|data ùsôdzenia=14 maja 1948|aùtowi kòd=IL }} '''Izrael''' ({{jãz.|he}} ''Jisra’el'', {{jãz.|ar}} ''Isrā’īl''), oficjalno '''Państwò Izrael''' je państwã w Zôpadny [[Azëjô|Azji]], na Blësczim Wschòdze. Leżi na terenie historiczny [[Palestinskô|Palestinë]], nazewóny téż Swiãtą Zemią. Greńczi z [[Liban|Libanã]] òd nordë, [[Syriô|Syrią]] òd nordowégò pòrenku, [[Jordaniô|Jordanią]] òd pòrenku i [[Egipt|Egiptã]]<ref>[https://www.gov.il/en/pages/the-land-geography-and-climate THE LAND: Geography and Climate] [2021-04-11] Ministry of Foreign Affairs [2025-08-30]</ref> òd zôpadu. Mô przistãp do [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnégò Mòrza]] òd wschodu i do Czerzwionegò Mòrza òd półnia. == Demografiô == W Izraelu żëją dwie główne grëpë etniczne: Żëdzë i Arabowie. Wedle Centralnego Bióra Statistik Izraela: <ref>https://www.cbs.gov.il/he/mediarelease/DocLib/2023/424/11_23_424b.pdf</ref> * 73,2% lëdzy – Żëdzë (kòl 7 208 000), rëchùjãc w to kòl 503 000 Żëdów, jaczi żëją w kòloniach na terenie Palestinë * 21,1% lëdzy – Arabòwie (kòl 2 080 000) w tim Palestinczëcë, Druzowie, Armenowie, Chrzescëjóńsczi Arabòwie i Czerkësë. * 5,7% – jinszi (kòl 554 000), Nôwikszą religiją je Judaizm, wëznaje go pònad 7 milionów mieszkańców<ref>[https://www.statista.com/statistics/1475502/israel-population-by-religion/ Population of Israel as of 2023, by religion] Statista [2025-08-30]</ref>. == Òbaczë téż == * [[Palestinskô]] * [[Wòjna Izraela z Hamasã]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Izrael| ]] oxvfmwzxj40fsa4mab172b46tsbgfzd 0 4651 209239 201530 2026-07-22T20:01:48Z Iketsi 3254 telefón = + 209239 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Đôgôxõ Gôigangĩa Viêtnam | miono = Socjalisticznô Repùblika Wietnamu | miono-genitiw =Wietnamu | fana = Flag_of_Vietnam.svg | herb = Emblem of Vietnam.svg | na karce = LocationVietnam.svg | mòtto = Ðôgrập – Tudo – Hanfúg<br>(Samòstójnota, Wolnosc, Szczescé) | jãzëk = Wietnamsczi | stolëca = Hanoi | fòrma państwa = Demokracëjô lëdowô | wiéchrzëzna = 330 965 | procent-wòdë = 4200 km² (1,27%) | lëdztwò = 102 789 598 | rok = 2021 | dëtk = đồng | kòd dëtka =VND| czasowô cona =+7 | swiãto = [[2 séwnika]]| himn = <center>[[Òbrôzk:National Anthem of Vietnam.ogg]]</center> Tiến Quân Ca<br>(Marszowô piesń) | kòd = VN | Internet = .vn | telefón = +84 |Prezydeńt=Lương Cường|Premiéra=Phạm Minh Chính|aùtowi kòd=VN}} '''Wietnam''' je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. * stoleczny gard: [[Hà Nội]] * lëdztwò: 102 789 598 mieszkańców (2021) * wiéchrzëzna: 330 965 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wietnam| ]] i0zuhdsrp48q2vzd3p38jf03jmuxgom 0 4653 209238 207032 2026-07-22T20:01:42Z Iketsi 3254 telefón = + 209238 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = ‏د افغانستان اسلامي امارت‎ | miono = Islamsczi Emirat Afganistanu | miono-genitiw = Afganistónu| fana = Flag_of_Taliban.svg | herb = Arms of the Islamic Emirate of Afghanistan.svg| na karce = LocationAfghanistan.svg| mòtto = لا إله إلا الله محمد رسول الله <br>(Nié mô Bòga nad Allaha a Mahomet je jegò prorokã) | jãzëk = paszto | stolëca = Kabul | fòrma państwa = emirat | wiéchrzëzna = 652 864 | procent-wòdë = ~0| lëdztwò = 39 907 500 | rok = 2020 | dëtk = afgani | kòd dëtka = AFN | czasowô cona = +4:30 | swiãto = [[24 czerwińca]]| himn = دا د باتورانو کور (To je dóm bòhaterów)| kòd = AF | Internet = .af | telefón = +93 | Mònarcha=Hibatullah Achundzada| Premiéra=Hasan Achund|aùtowi kòd=AFG}} '''Afganistan''' ([[Persczi jãzëk|Persczi]] i [[Jãzëk Paszto|Paszto]]: افغانستان) je państwã w [[Azëjô|Azëji]], bez przëstãpù do mòrza. Greńczë z [[Pakistan|Pakistanã]], [[Iran|Iranã]], [[Turkmenistan|Turkmenistanã]], [[Tadżikistan|Tadżikistanã]], [[Ùzbekistan|Ùzbekistanã]] i [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinami]]<ref>[https://web.archive.org/web/20250806213722/https://www.afghanembassy.au/about-afghanistan/brief-country-profile.html BRIEF COUNTRY PROFILE] Embassy of the Islamic Republic of Afghanistan, Canberra [2025-09-10]</ref>. Stolecznym gardã je [[Kabul]]. Rząd Afganistónu òd 2021, czedë władzã przejimieli Talibowie, je nëuznoném na midzënôrodny arenie. Przédnikã kraju je emir, Hibatullah Achundzada, chtëren mo plac w Kandaharze. Premiérã w stolëcë je mułła Hasan Achund. Prawo je òpiarte na prawie szariatu<ref>[https://www.pism.pl/publikacje/afganistan-rok-po-przejeciu-wladzy-przez-talibow Afganistan rok po przejęciu władzy przez talibów] [2022-08-11] PISM [2025-09-06]</ref><ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/jak-wyglada-dzisiaj-afganistan-to-kraj-na-styku-wielu-kultur-religii-i-wplywow/#afganistan-jest-dzis-zarzadzany-przez-talibow Jak wygląda dzisiaj Afganistan? To kraj na styku wielu kultur, religii i wpływów] National Geographic [2025-09-06]</ref>. [[Islam|Mahòmetanizm]] wic je tam państwòwą religiją. == Òbaczë téż == * [[Adóm Szada-Bòrzëszkòwsczi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] sz7k96ww1bjilh9rd87f3nel1a27pkm 0 4656 209264 206511 2026-07-22T22:16:15Z Terrus38 14026 kòrekta 209264 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Syngapùru|gwôsné miono=Republic of Singapore <center>新加坡共和国</center> <center>Republik Singapura</center> <center>சிங்கப்பூர் குடியரசு</center>|fana=Flag of Singapore.svg|miono-genitiw=Syngapùru|herb=Coat of arms of Singapore.svg|mòtto=Majulah Singapura<br>(Nôprzód Syngapùrze)|himn=Majulah Syngapùra<br>(Nôprzód Syngapùrze) <center>[[Òbrôzk:Majulah Singapura.ogg]]</center>|na karce=Singapore in its region (zoom).svg|jãzëk=anielsczi, mandarińsczi, malajsczi, tamilsczi|stolëca=Syngapùr|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=Tharman Shanmugaratnam|Premiéra=Lawrence Wong|wiéchrzëzna=744.3<ref>[https://web.archive.org/web/20260211210300/https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data Environment] [online], Base [przëstãp 2026-03-28] [ [https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data/ zarchiw.] 2026-02-11] ({{jãz.|en}}).</ref>|aùtowi kòd=SGP|telefón=+65|dëtk=syngapùrsczi dolar|kòd dëtka=SGD|czasowô cona=+8|kòd=SG|Internet=.sg|lëdztwò=5,905,748<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/singapore-population/ Singapore Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref>|data ùsôdzenia=9 zélnika 1965|rok=2026 }} '''Syngapùr''' je państwã w [[Azjô|Azji]]; òno òbjimô blós gard Syngapùr. Pòzwa gardù w [[sanskrit|sanskrice]] òznôczô „Gard [[lew|Lwa]]„”<ref>http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_938_2004-12-27.html</ref>. Syngapùr zwëskôł samòstójnotã 9 zélnika 1965 òd [[Malezjô|Malezje]]<ref>''[https://www.bbc.com/audio/play/w3ct7444 BBC Audio | Witness History | 1965 Singaporean independence]'' [online], www.bbc.com [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. [[Òbrôzk:Saint Andrew's Cathedral, Singapore 2.JPG|mały|left|Katédra sw. Andrzeja w Syngapùrze]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] mzvrfnn78dycr0bgkveod747tctwbyw 209265 209264 2026-07-22T22:16:37Z Terrus38 14026 209265 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Syngapùru|gwôsné miono=Republic of Singapore <center>新加坡共和国</center> <center>Republik Singapura</center> <center>சிங்கப்பூர் குடியரசு</center>|fana=Flag of Singapore.svg|miono-genitiw=Syngapùru|herb=Coat of arms of Singapore.svg|mòtto=Majulah Singapura<br>(Nôprzód Syngapùrze)|himn=Majulah Syngapùra<br>(Nôprzód Syngapùrze) <center>[[Òbrôzk:Majulah Singapura.ogg]]</center>|na karce=Singapore in its region (zoom).svg|jãzëk=anielsczi, mandarińsczi, malajsczi, tamilsczi|stolëca=Syngapùr|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=Tharman Shanmugaratnam|Premiéra=Lawrence Wong|wiéchrzëzna=744.3<ref>[https://web.archive.org/web/20260211210300/https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data Environment] [online], Base [przëstãp 2026-03-28] [ [https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data/ zarchiw.] 2026-02-11] ({{jãz.|en}}).</ref>|aùtowi kòd=SGP|telefón=+65|dëtk=syngapùrsczi dolar|kòd dëtka=SGD|czasowô cona=+8|kòd=SG|Internet=.sg|lëdztwò=5,905,748<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/singapore-population/ Singapore Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref>|data ùsôdzenia=9 zélnika 1965|rok=2026 }} '''Syngapùr''' je państwã w [[Azjô|Azji]]; òno òbjimô blós gard Syngapùr. Pòzwa gardù w [[sanskrit|sanskrice]] òznôczô „gard [[lew|lwa]]”<ref>http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_938_2004-12-27.html</ref>. Syngapùr zwëskôł samòstójnotã 9 zélnika 1965 òd [[Malezjô|Malezje]]<ref>''[https://www.bbc.com/audio/play/w3ct7444 BBC Audio | Witness History | 1965 Singaporean independence]'' [online], www.bbc.com [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. [[Òbrôzk:Saint Andrew's Cathedral, Singapore 2.JPG|mały|left|Katédra sw. Andrzeja w Syngapùrze]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] hkgatgut93q7yn0028ank659g1ln80z 209271 209265 2026-07-22T23:12:04Z Terrus38 14026 209271 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Syngapùru|gwôsné miono=Republic of Singapore <center>新加坡共和国</center> <center>Republik Singapura</center> <center>சிங்கப்பூர் குடியரசு</center>|fana=Flag of Singapore.svg|miono-genitiw=Syngapùru|herb=Coat of arms of Singapore.svg|mòtto=Majulah Singapura<br>(Nôprzód Syngapùrze)|himn=Majulah Syngapùra<br>(Nôprzód Syngapùrze) <center>[[Òbrôzk:Majulah Singapura.ogg]]</center>|na karce=Singapore in its region (zoom).svg|jãzëk=anielsczi, mandarińsczi, malajsczi, tamilsczi|stolëca=Syngapùr|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=Tharman Shanmugaratnam|Premiéra=Lawrence Wong|wiéchrzëzna=744.3<ref>[https://web.archive.org/web/20260211210300/https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data Environment] [online], Base [przëstãp 2026-03-28] [ [https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data/ zarchiw.] 2026-02-11] ({{jãz.|en}}).</ref>|aùtowi kòd=SGP|telefón=+65|dëtk=syngapùrsczi dolar|kòd dëtka=SGD|czasowô cona=+8|kòd=SG|Internet=.sg|lëdztwò=5,905,748<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/singapore-population/ Singapore Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref>|data ùsôdzenia=9 zélnika 1965|rok=2026 }} '''Syngapùr''' je państwã w [[Azjô|Azji]]; òno òbjimô blós gard Syngapùr. Miono miasta w [[sanskrit|sanskrice]] òznôczô „gard [[lew|lwa]]”<ref>http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_938_2004-12-27.html</ref>. Syngapùr zwëskôł samòstójnotã 9 zélnika 1965 òd [[Malezjô|Malezje]]<ref>''[https://www.bbc.com/audio/play/w3ct7444 BBC Audio | Witness History | 1965 Singaporean independence]'' [online], www.bbc.com [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. [[Òbrôzk:Saint Andrew's Cathedral, Singapore 2.JPG|mały|left|Katédra sw. Andrzeja w Syngapùrze]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 1z6xualu4n2t8o4e8xw8v814r5y2kpz 0 4682 209231 200500 2026-07-22T20:00:47Z Iketsi 3254 telefón = + 209231 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Bosna i Hercegovina <br> Босна и Херцеговина| miono = Bòsniô i Hercegòwina | miono-genitiw = Bòsnie i Hercegòwinë | fana = Flag of Bosnia and Herzegovina.svg| herb = Coat of arms of Bosnia and Herzegovina.svg | na karce = Map of Bosnia and Herzegovina in Europe.svg| jãzëk = [[Bòsniacczi jãzëk|bòsniacczi]]<br>[[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]]<br>[[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] | stolëca = Sarajewò | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 51 197 | procent-wòdë = 0,8 | lëdztwò = 3.856.181| rok = 2017 | dëtk = zamiennô marka | kòd dëtka = BAM | czasowô cona = +1 | swiãto = [[1 strëmiannika]] (leno w Federacje BiH)| himn = „Državna himna Bosne i Hercegovine” <br> "Државна химна Босне и Херцеговине" | kòd = BA | Internet = .ba | telefón = +387 |Prezydeńt=Željko Komšić (Chòrwat),<br> Željka Cvijanović (Serbkô),<br> Denis Bećirović (Bòszniak)|Premiéra=Borjana Krišto|data ùsôdzenia=14 gòdnika 1995|aùtowi kòd=BIH}} '''Bòsniô i Hercegòwina''' – państwò w pôłniowò-pòrénkòwi Eùropie, na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Sarajewò]]. Na zôpadze i òd pôłniégò grańczi z [[Chòrwackô|Chòrwacją]], òd pòrénkù z [[Serbskô|Serbią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Czôrnogóra|Czôrnogórą]], na pôłnim mô przistãp do [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]] i brzegòwą liniã ò długòscë kòl 20 km. Je federacją, w skłôd chtërny wchôdają dwie aùtonomiczné jednostczi: Federacjô Bòsnie i Hercegòwinë i Repùblika Serbskô. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w pôłniowò-pòrénkòwi Eùropie, na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. === Wiéchrzëzna === [[Òbrôzk:Map_Bih_entities.png|mały|Kôrta Bòsnie i Hercegòwinë z pòdzelenim na aùtonomiczné jednostczi: Federacjã Bòsnie i Hercegòwinë i Repùblikã Serbskã]] *całownô: 51,197 km² *wiéchrzëzna lądu: 51,187 km² *wiéchrzëzna wòdów: 10 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 129. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,543 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Chòrwacjô]] 956 km, [[Serbiô]] 345 km, [[Czôrnogóra]] 242 km === Brzegòwô liniô === 20 km (przistãp do [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]] wkół gardu Neum) === Klimat === Pôłniowi krańc Bòsnie i Hercegòwinë leżi w conie strzódzemnomòrsczégò klimatu. Wiele wikszi bënowi dzél kraju mô klimat ùmiarkòwóny kòntinentalny, je tuwò gòrąco òb lato, a òb zëmã mrozno i sniéżno. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Bosnia_and_Herzegovina_topographic_map.svg|mały|Fizycznô kôrta Bòsnie i Hercegòwinë]] W westrzédnëch i nordowëch dzélach kraju górzësti krôjòbrôz, na nordowim pòrénkù grzëpòwati. Na nordowim zôpadze i pôłniowim krańcu spòtikómë wikszim dzélã równiznë. === Wësokòsc terenu === *strzédnô wësokòsc: 500 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Adriaticczé Mòrze) *nôwëższi czëp: 2,386 m. n.r.m. (Maglić) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 42,2% (w tim 19,7% òrnëch gruńtów) *lasë 42,8% (w 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 3,856,181 (wôrtosc szacowónô na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 128. === Etniczné karna === [[Òbrôzk:BiH_-_Etnicki_sastav_po_opstinama_2013_1.gif|mały|Etniczny skłôd Bòsnie i Hercegòwinë]] Bòsniacë 50,1%, Serbòwie 30,8%, Chòrwacë 15,4% (wôrtoscë szacowóné na 2013) === Jãzëczi === [[Bòsniacczi jãzëk|bòsniacczi]] (państwòwi) 52,9%, [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] (państwòwi) 30,8%, [[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] (państwòwi) 14,6% (wôrtoscë szacowóné na 2013) === Religijné karna === [[Òbrôzk:Bosanska Krupa Churches.JPG|mały|Cerkwiô, katolëcczi kòscół i meczet w gardze Bosanska Krupa]] mùzułmanie 50.7%, [[prawòsławié]] 30.7%, [[Katolëcczi Kòscół|katolëcë]] 15.2%, === Ùrbanizacjô === [[Òbrôzk:Mostar_Old_Town_Panorama_2007.jpg|mały|Stôri Mòst w gardze Mostar – jeden òd symbòlów Bòsnie i Hercegòwinë]] *mieskô pòpùlacjô: 40,1% *wikszé miesczé westrzódczi: Sarajewò (stolëca) – 356,454 mieszkańców; Banja Luka – 185,042, Tuzla – 110,979, Zenica – 110,663, Bijeljina – 107,715, Mostar – 105,797 (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2013) == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Bòsniô i Hercegòwina *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Sarajewò *czasowô cona: UTC+1 *państwowé swiãto: brak na òglowòpaństwowi rówiznie; w Federacji Bòsnie i Hercegòwinë òbchòdzy sã Dzéń Samòstójnotë (1 strëmiannika) i Dzéń Państwòwòscë (25 lëstopadnika); w Repùbliczi Serbsczi òbchòdzy sã m.jin. Dzéń Respùbliczi (9 stëcznika) *nôrodny himn: „Državna himna Bosne i Hercegovine” (''Państwòwi Himn Bòsnie i Hercegòwinë'') === Wëkònôwczô władza === * Przédnictwò Bòsnie i Hercegòwinë (kòlektiwny òrgan władzë, skłôdô sã z trzech nôleżników – Serba, Chòrwata i Bòsniaka; wëbiérô sã jich równoczasowno na sztërëlatną kadencjã). === Ùstawòdôwczô władza === *Parlamentarné zéńdzenié Bòsnie i Hercegòwinë – dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô Jizba Przedstôwców (42 nôleżników na sztërëlatną kadencjã) i wëższô Jizba Nôrodów (15 nôleżników, jaczich zacwierdzëwają parlamentë aùtonomicznëch repùblik). == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20180315193211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bk.html Bòsniô i Hercegòwina w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ovfbwjin17ax68xaw61htajmh3sd6kh 0 4838 209028 207484 2026-07-21T06:04:30Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209028 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Languages of CE Europe-3.PNG|mały|Òbéńdë, dze brëkòwóny je szląsczi jãzëk (G1, G2 ë G3)]] [[Òbrôzk:Lach Silesian dialect and Cieszyn Silesian dialect.png|mały|Greńce [[Czeskô Repùblika|Czesczi]] ë [[Miemieckô|Miemiecczi]] są òbéńdama, dze brëkòwóné są dialektë lasczi a ceszënsczi]] '''Szląsczi etnolekt'''<ref>{{YouTube|shorts=kler7zstbsc|tit=Kaszubski vs śląski WINI x EUGENIUSZ PRYCZKOWSKI — WINIWIZJA}}</ref>, '''szląskô gôdka''', abò '''szląsczi jãzëk''' ({{jãz.|szl}} ''ślōnskŏ gŏdka'', czasã téż ''pō naszymu'') to karno szląsczéch dialektów, chtërne brëkòwóné są przez lëdztwò Górnégò Szląska w [[Pòlskô|Pòlsce]] a téż w [[Czeskô Repùblika|Czesczi]] ë [[Miemieckô|Miemiecczi]]. Bezpòstrzédno wëchôdaje ze stôrosłowiańsczégò jãzëka. Hònorowi przédnik Radzëznë Pòlsczégò Jãzëka Pòlsczi Akademiji Ùczbów prof. dr hab. Walery Pisarek nazwôł szląsczi jãzëk "stôrszim bracynã standardowi pòlaszëznë". Na sztôłtowónié sã słowiznë jãzëka miôłë wpłiw pòżëcczi z jãzëków: pòlsczégò, czesczégò (a barżi mòrawsczégò, dôwni bãdącégò apartnym jãzëkã), miemiecczégò (czãscy z germansczégò dialekta szląsczi mòwë, nigle standardowi miemczëznë) a téż dzélama słowacczégò. W jãzëkù tim nôwikszi ùdzél mają słowa słowiańsczégò pòchòdzënkù. Wikszi dzél słów je krótkò stôropòlsczégò jãzëka, òsoblëwie sąsednich dialektów: wiôlgòpòlsczégò ë môłopòlsczégò a téż jãzëkóm dolnosorbsczim, górnosorbsczim ë mòrawsczémù, nigle dzysdniowi standardowi pòlaszëznë. Szląskô mòwa jinaczi sã òd jinëch jãzëków słowizną, fònetiką a téż dzélama òrtografiją. Terô warëją robòtë nad ùsôdzenim szląsczégò lëtaracczégò jãzëka. Òd lat 30. XX s. je ju szląsczi lëteracczi mikrojãzëk - lasczi, ùstandarizowóny przez fridecczégò pisarza Erwina Goja, znónégò jakò Óndra Łysohorsky, równak òstôł òn òpiarti na pògreńcowi szląskò-mòrawsczi baze gwarë górno-òstrawsczi, tedë nie je dlô karna szląsczich dialektów reprezentacjowi. Wczasniszé próbë standarizacëji lëteracczégò szląsczégò jãzëka, pòdjimniãté czile razów w XIX s. m.jin. przez Antóna Stabika nie darzëłë sã. W pòlsczi ùczałi lëteraturze dominëje pòzdrzatk, że szląsczi etnolekt je karnã gwarów abò dialektów/pòddialektów w ramach pòlsczégò jãzëka. Szląsczi jãzek, jakno apartny słowiańsczi jãzëk béł klasyfikòwóny bez niechtërnëch slawistów. W Zôpadny Eùropie, m.jin. Gerd Hentschel wëmieniwô w swòjich prôcach szląsczi jãzëk westrzódka zôpadnosłowiańsczéch jãzków, a napisôł téż ùczałi artikel zatitlowóny "Śląski - nowy (albo i nie nowy) język słowiański?". Juwerno robòtë amerikańsczich slawistów, òd co nômni cziledzesãcu lat klasyfikùją szląsczi jãzëk jakno apartny, bò tak òpisëje gò renomòwóno dlô nich, amerikańskô Słowiańskô Encyklopedijô. Zôs miemiecczi slawista z Górnégò Szląska Reinhold Olesch, miôł szląsczi za swòją rôdną mòwã. Téż britijsczi historik Norman Davies, trzëmô, że szląsczi etnolekt nót je klasyfikòwac jakno apartny jãzëk. W rokù [[2011]] kòle 509&nbsp;000 sztëk lëdzy zadeklarowóné miało szląsczi jakno swój domôcy jãzëk.<ref>[https://web.archive.org/web/20121221235509/http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/LUD_raport_z_wynikow_NSP2011.pdf Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. Raport z wyników] - Central Statistical Office of Poland</ref> Biblioteka Kongresu USA [[18 lëpińca]] [[2007]] wpisóné mô jśzëk szląsczi w register jãzëków swiata. Jãzëk szląsczi òstôł téż zaregisterowóny w Midzenôrodny Jãzëkòwi Òrganizacëji, dze òstôł mù przëdzélony kòd ISO: '''szl'''. W séwnikù 2007 rokù zòrganizowóné òstało pierszi rôz Òglowòpòlsczé Diktando Szląsczégò Jãzëka. Za bezzmiłkòwé akceptérowóné je przënômni 10 różnëch ôrtów zapisënkù. [[6 séwnika]] [[2007]] rokù 23 pòsłów Sejmù Pòlsczi Repùbliczi zgłoszëło projekt ùstôwë ùznôjący szląską mòwą jakno òbéńdowi jãzëk. == Alfabét == Ni ma jednégò alfabétu trzëmónégò za standardowi dlô szląsczi gôdczi. Brëkòwnicë tegò jãzëka przënãceni są do ùżëcô znaków z pòlsczégò alfabéta. W rokù [[2007]] wëmëszloné òstôł zestôwk znaków dlô szląsczégò, bazëjący na 10 skriptach. Nen alfabét je w ùżëcym w Internece, òsoblëwie na Szląsczi Wikipediji. '''Aa Ãã Bb Cc Ćć Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Ŏŏ Ōō Ôô Õõ Pp Rr Ss Śś Tt Uu Ww Yy Zz Źź Żż''' A téż ne diakriticzi: ''Ch Cz Dz Dź Dż Rz Sz''. == Òbéńdowé zróżnicowónié == Szląsczi nie je jedurnorodnym jãzëkã i na różnëch kùlturowò-historicznëch òbéńdach pòtkac mòże jine znaczënczi nëch sómëch słów, jak ë téż jich różną wëmòwã. Nie wszëtczé tedë òpisóné céchë mòwë wëstãpiwają na wszëtczich jegò òbéńdach. Czãsto równak wëstãpiwô m.jin. labializacëjô, mazurzenié ë jabłonkòwónié. Jãzëkòwò szląsk pòdzélëc mòże na partë pôłniowi ë nordowi (czasã wëapartniwô sã téż strzédny). Pòtëkô sã téż jãzëkòwi pòdzél Szląska zdrzącë na regionë: Ceszëńsczi, Górny ë Òpòlsczi. Górny Szląsk mòże téż pòdzélëc na dzéle: nordową dze wëstãpiwô "mazurzenié" ë pôłniową, dze ni ma ti cechë. Greńcą je linia òd zôpadu przez: Kątë Òpòlsczé, Tarnów Òpòlsczi, Krośnicã, Staniszcze, Kolonowsczé, Zawadzczé, zdłużą Môłi Panwi ë na pôłnie w rejon Tarnowsczéch Górów, na zôpad òd Katowic ë na pòrénk òd Pszczynë. Wdle jãzëkòznôwcë, prod. Alfreda Zarębë (aùtora Jãzëkòwégò Atlasu Szląska) na Górnym Szląskù mòże wëapartnic m.jin. ne dialektë: * wëstrzédne òbjimajacé krézë pyskowicczi, rybnicczi, mikołowsczi, * pògreńca szląskò-môłopòlsczégò, òbjimającé Katowicë, Tychë, kréz pszczyńsczi, * pògrëńca gliwickò-òpòlsczégò òbjimającé kréz tarnogórsczi ë lubliniecczi, * nordowé w krézu racibòrsczim na zôpad òd Òdrë, * lasczé w òkòlich Pietrowic Wiôldżéch, Krzanowic (pôłniowò-zôpadni dzél krézu racibòrsczégò), * Kobylorzy na òbéńdze Strzelców Òpòlsczich, Kamienia Szląsczégò ë Kotlarni, * namisłowsczi na pòrénk òd Namysłowa (bez gardu), * sycowsczi na pòrénk òd Sycowa (bez gardu). == Przëmiôr ùżëcô == "Wszyjske ludźe rodzům śe swobodne a růwne we swojim werće a prawach. Sům uůne uobdarzůne filipym a sůmńyńym a majům powinność wzglyndym inkszych jak brat s bratym postympować." Wëmòwa w [[IPA]]: /'fʂɨjske 'luʥɛ 'rɔʣom ɕɛ 'vɔlnɛ a 'rovnɛ vɛ 'sfɔjim 'vɛrʨɛ a 'pravax som 'woɲɛ wɔbda'ʐoɲɛ fi'lipɨm a sum'ɲɨɲɨm a 'majom 'pɔ'vin:ɔɕʨ 'vzglɨndɨm 'iŋkʂɨx jak brat s 'bratɨm pɔstɨm'pɔvaʨ/ == Òbaczë téż == * [[Szląsczé wòjewództwò]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [[:szl:Přodńo zajta|Szląskô Wikipedijô]] * [http://www.nowiny.pyrsk.com/ Wiadła w szląsczi mòwie] * [http://gryfnie.com Gryfnie.com] * [https://web.archive.org/web/20140820160324/http://ojgyn.blog.onet.pl/ Ojgyn z Pniôków] * https://kresy.pl/wydarzenia/regiony/polska-regiony/prezydent-zawetowal-uznanie-dialektu-slaskiego-za-jezyk-jezykoznawcy-komentuja-decyzje-nawrockiego/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Szląsczi jãzëk]] 2tej5c1w2pcrz6oitsbb88jnvt363x7 209261 209028 2026-07-22T22:03:54Z Iketsi 3254 <ref> 209261 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Languages of CE Europe-3.PNG|mały|Òbéńdë, dze brëkòwóny je szląsczi jãzëk (G1, G2 ë G3)]] [[Òbrôzk:Lach Silesian dialect and Cieszyn Silesian dialect.png|mały|Greńce [[Czeskô Repùblika|Czesczi]] ë [[Miemieckô|Miemiecczi]] są òbéńdama, dze brëkòwóné są dialektë lasczi a ceszënsczi]] '''Szląsczi etnolekt'''<ref>{{YouTube|shorts=kler7zstbsc|tit=Kaszubski vs śląski WINI x EUGENIUSZ PRYCZKOWSKI — WINIWIZJA}}</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=SyzQfHslCHs</ref>, '''szląskô gôdka''', abò '''szląsczi jãzëk''' ({{jãz.|szl}} ''ślōnskŏ gŏdka'', czasã téż ''pō naszymu'') to karno szląsczéch dialektów, chtërne brëkòwóné są przez lëdztwò Górnégò Szląska w [[Pòlskô|Pòlsce]] a téż w [[Czeskô Repùblika|Czesczi]] ë [[Miemieckô|Miemiecczi]]. Bezpòstrzédno wëchôdaje ze stôrosłowiańsczégò jãzëka. Hònorowi przédnik Radzëznë Pòlsczégò Jãzëka Pòlsczi Akademiji Ùczbów prof. dr hab. Walery Pisarek nazwôł szląsczi jãzëk "stôrszim bracynã standardowi pòlaszëznë". Na sztôłtowónié sã słowiznë jãzëka miôłë wpłiw pòżëcczi z jãzëków: pòlsczégò, czesczégò (a barżi mòrawsczégò, dôwni bãdącégò apartnym jãzëkã), miemiecczégò (czãscy z germansczégò dialekta szląsczi mòwë, nigle standardowi miemczëznë) a téż dzélama słowacczégò. W jãzëkù tim nôwikszi ùdzél mają słowa słowiańsczégò pòchòdzënkù. Wikszi dzél słów je krótkò stôropòlsczégò jãzëka, òsoblëwie sąsednich dialektów: wiôlgòpòlsczégò ë môłopòlsczégò a téż jãzëkóm dolnosorbsczim, górnosorbsczim ë mòrawsczémù, nigle dzysdniowi standardowi pòlaszëznë. Szląskô mòwa jinaczi sã òd jinëch jãzëków słowizną, fònetiką a téż dzélama òrtografiją. Terô warëją robòtë nad ùsôdzenim szląsczégò lëtaracczégò jãzëka. Òd lat 30. XX s. je ju szląsczi lëteracczi mikrojãzëk - lasczi, ùstandarizowóny przez fridecczégò pisarza Erwina Goja, znónégò jakò Óndra Łysohorsky, równak òstôł òn òpiarti na pògreńcowi szląskò-mòrawsczi baze gwarë górno-òstrawsczi, tedë nie je dlô karna szląsczich dialektów reprezentacjowi. Wczasniszé próbë standarizacëji lëteracczégò szląsczégò jãzëka, pòdjimniãté czile razów w XIX s. m.jin. przez Antóna Stabika nie darzëłë sã. W pòlsczi ùczałi lëteraturze dominëje pòzdrzatk, że szląsczi etnolekt je karnã gwarów abò dialektów/pòddialektów w ramach pòlsczégò jãzëka. Szląsczi jãzek, jakno apartny słowiańsczi jãzëk béł klasyfikòwóny bez niechtërnëch slawistów. W Zôpadny Eùropie, m.jin. Gerd Hentschel wëmieniwô w swòjich prôcach szląsczi jãzëk westrzódka zôpadnosłowiańsczéch jãzków, a napisôł téż ùczałi artikel zatitlowóny "Śląski - nowy (albo i nie nowy) język słowiański?". Juwerno robòtë amerikańsczich slawistów, òd co nômni cziledzesãcu lat klasyfikùją szląsczi jãzëk jakno apartny, bò tak òpisëje gò renomòwóno dlô nich, amerikańskô Słowiańskô Encyklopedijô. Zôs miemiecczi slawista z Górnégò Szląska Reinhold Olesch, miôł szląsczi za swòją rôdną mòwã. Téż britijsczi historik Norman Davies, trzëmô, że szląsczi etnolekt nót je klasyfikòwac jakno apartny jãzëk. W rokù [[2011]] kòle 509&nbsp;000 sztëk lëdzy zadeklarowóné miało szląsczi jakno swój domôcy jãzëk.<ref>[https://web.archive.org/web/20121221235509/http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/LUD_raport_z_wynikow_NSP2011.pdf Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. Raport z wyników] - Central Statistical Office of Poland</ref> Biblioteka Kongresu USA [[18 lëpińca]] [[2007]] wpisóné mô jśzëk szląsczi w register jãzëków swiata. Jãzëk szląsczi òstôł téż zaregisterowóny w Midzenôrodny Jãzëkòwi Òrganizacëji, dze òstôł mù przëdzélony kòd ISO: '''szl'''. W séwnikù 2007 rokù zòrganizowóné òstało pierszi rôz Òglowòpòlsczé Diktando Szląsczégò Jãzëka. Za bezzmiłkòwé akceptérowóné je przënômni 10 różnëch ôrtów zapisënkù. [[6 séwnika]] [[2007]] rokù 23 pòsłów Sejmù Pòlsczi Repùbliczi zgłoszëło projekt ùstôwë ùznôjący szląską mòwą jakno òbéńdowi jãzëk. == Alfabét == Ni ma jednégò alfabétu trzëmónégò za standardowi dlô szląsczi gôdczi. Brëkòwnicë tegò jãzëka przënãceni są do ùżëcô znaków z pòlsczégò alfabéta. W rokù [[2007]] wëmëszloné òstôł zestôwk znaków dlô szląsczégò, bazëjący na 10 skriptach. Nen alfabét je w ùżëcym w Internece, òsoblëwie na Szląsczi Wikipediji. '''Aa Ãã Bb Cc Ćć Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Ŏŏ Ōō Ôô Õõ Pp Rr Ss Śś Tt Uu Ww Yy Zz Źź Żż''' A téż ne diakriticzi: ''Ch Cz Dz Dź Dż Rz Sz''. == Òbéńdowé zróżnicowónié == Szląsczi nie je jedurnorodnym jãzëkã i na różnëch kùlturowò-historicznëch òbéńdach pòtkac mòże jine znaczënczi nëch sómëch słów, jak ë téż jich różną wëmòwã. Nie wszëtczé tedë òpisóné céchë mòwë wëstãpiwają na wszëtczich jegò òbéńdach. Czãsto równak wëstãpiwô m.jin. labializacëjô, mazurzenié ë jabłonkòwónié. Jãzëkòwò szląsk pòdzélëc mòże na partë pôłniowi ë nordowi (czasã wëapartniwô sã téż strzédny). Pòtëkô sã téż jãzëkòwi pòdzél Szląska zdrzącë na regionë: Ceszëńsczi, Górny ë Òpòlsczi. Górny Szląsk mòże téż pòdzélëc na dzéle: nordową dze wëstãpiwô "mazurzenié" ë pôłniową, dze ni ma ti cechë. Greńcą je linia òd zôpadu przez: Kątë Òpòlsczé, Tarnów Òpòlsczi, Krośnicã, Staniszcze, Kolonowsczé, Zawadzczé, zdłużą Môłi Panwi ë na pôłnie w rejon Tarnowsczéch Górów, na zôpad òd Katowic ë na pòrénk òd Pszczynë. Wdle jãzëkòznôwcë, prod. Alfreda Zarębë (aùtora Jãzëkòwégò Atlasu Szląska) na Górnym Szląskù mòże wëapartnic m.jin. ne dialektë: * wëstrzédne òbjimajacé krézë pyskowicczi, rybnicczi, mikołowsczi, * pògreńca szląskò-môłopòlsczégò, òbjimającé Katowicë, Tychë, kréz pszczyńsczi, * pògrëńca gliwickò-òpòlsczégò òbjimającé kréz tarnogórsczi ë lubliniecczi, * nordowé w krézu racibòrsczim na zôpad òd Òdrë, * lasczé w òkòlich Pietrowic Wiôldżéch, Krzanowic (pôłniowò-zôpadni dzél krézu racibòrsczégò), * Kobylorzy na òbéńdze Strzelców Òpòlsczich, Kamienia Szląsczégò ë Kotlarni, * namisłowsczi na pòrénk òd Namysłowa (bez gardu), * sycowsczi na pòrénk òd Sycowa (bez gardu). == Przëmiôr ùżëcô == "Wszyjske ludźe rodzům śe swobodne a růwne we swojim werće a prawach. Sům uůne uobdarzůne filipym a sůmńyńym a majům powinność wzglyndym inkszych jak brat s bratym postympować." Wëmòwa w [[IPA]]: /'fʂɨjske 'luʥɛ 'rɔʣom ɕɛ 'vɔlnɛ a 'rovnɛ vɛ 'sfɔjim 'vɛrʨɛ a 'pravax som 'woɲɛ wɔbda'ʐoɲɛ fi'lipɨm a sum'ɲɨɲɨm a 'majom 'pɔ'vin:ɔɕʨ 'vzglɨndɨm 'iŋkʂɨx jak brat s 'bratɨm pɔstɨm'pɔvaʨ/ == Òbaczë téż == * [[Szląsczé wòjewództwò]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [[:szl:Přodńo zajta|Szląskô Wikipedijô]] * [http://www.nowiny.pyrsk.com/ Wiadła w szląsczi mòwie] * [http://gryfnie.com Gryfnie.com] * [https://web.archive.org/web/20140820160324/http://ojgyn.blog.onet.pl/ Ojgyn z Pniôków] * https://kresy.pl/wydarzenia/regiony/polska-regiony/prezydent-zawetowal-uznanie-dialektu-slaskiego-za-jezyk-jezykoznawcy-komentuja-decyzje-nawrockiego/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Szląsczi jãzëk]] dkhbueq62jcddyoy66fp4twvydeuxpf 0 5070 208891 208849 2026-07-20T12:10:09Z Terrus38 14026 208891 wikitext text/x-wiki {{Historicznô pòstac | miono = Swiãtopôłk II Bëlny | òbrôzk = Monument of Swietopelk II the Great in Szeroka Street in Gdańsk.jpg | òpisënk = Szlachòta Swiãtopôłka II Bëlnégò przë Szeroczi sztrase we [[Gduńsk|Gduńskù]] | titel = książã Pòmòrsczi | panowanié = 1220–1266 | pòprzédca = [[Mscëwòj I|Mestwin I]] | nastãpnik = [[Mscëwòj I|Mestwin II]] | data ùrodzeniô = przed 1195 | data smiercë = 11 stëcznika 1266<br>Gduńsk | dinastiô = Sobiesłôwice | òjc = [[Mscëwòj I|Mestwin I]] | matka = Zwinisława | dzecë = [[Mscëwòj I|Mestwin II]], [[Wartësłôw II|Warcësłôw II]], [[Sambór II]] }} '''Swiãtopôłk II Bëlny''' (ùr. przed [[1195]] – ùm. [[11 stëcznika]] [[1266]]) – ksyżã [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwégò Pòmòrzégò]] w latach 1220<ref>F. Cenôwa: Trze rosprave: przez Stanjisława ; wóros Kile słóv wó Kaszebach e jich zemji przez Wójkasena, Kraków: Nak. Ksi. i Czcion. pod Sową, 1850, s. 6 -7 [http://ebooks.library.ualberta.ca/local/trzerospravecprz00ceynuoft]</ref>-1266. Kòle 1226 rokù nadôł òn [[Gduńsk|Gduńskòwi]] lubecczé gardowé prawa. W 1227 rokù ksążã dôł pòstawic klôsztór dominikanów w [[Gduńsk|Gduńskù]]. W 1231 [[papiéż Grégòr IX]] òbjimnął gò a jegò syna [[Mscëwòj II|Mscëwòja II]] protekcją Apòsztolsczi Stolëcë (''personas et terras vestra sub beati Petri et nostra protectione suscipimus'')[https://books.google.pl/books?redir_esc=y&hl=pl&id=iNgaAgAAQBAJ&q=pomerania#v=snippet&q=pomerania&f=false]. W latach 1238-1253 Swiãtopôłk II wòjowôł z Krzëżôkama[https://books.google.pl/books?id=cG1VAAAAcAAJ&pg=PA131&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjzqrOV-7nPAhXLKywKHY6lCuE4RhDoAQghMAE#v=onepage&q=kaszubi&f=false]. „Kronika wiôlgòpòlskô” pòdôwô, co w 1258 rokù [[Wartësłôw III|Warcësłôw III]], „ksyżã Kaszëbów wëcygnął procëm Swiãtopôłkòwi, ksyżëcu Pòmòrzô, z wòjskã Wiôlgòpòlanów, chtërno wiôlgòpòlsczi ksyżã Bòlesłôw przësłôł na pòmòc, i z kamieńsczim biskùpã. I czej doprzëszedł w òkòlé [[Słëpsk|Słëpska]], òstawił biskùpa i jegò wòjskò (...), sóm [ale] z wiôldżim wòjskã dzyrzkò rénowôł zemie Swiãtopôłka”. Nimò to dobiwcą òstôł Swiãtopôłk II. Jegò białką bëła Eùfrozyna – sostra wiôlgòpòlsczégò ksyżëca. Szlachòwno jegò córecznica – Eùfemiô bëła królewą w [[Norweskô|Norwesce]]. [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] pòstawiło Swiãtopôłkòwi sztaturã w [[Gduńsk|Gduńskù]] aùtorstwa kaszëbsczégò artistë [[Wawrzińc Samp|Wawrzińca Sampa]]. W niedzelã 22 zélnika 2010 rokù, òb czas [[Dominikańsczi Jôrmark|Dominikańsczégò Jôrmarkù]] òdbëło sã ùroczëznowé òdkrëcé ne pòmnika, na jaczê przëjachelë ricerze z [[Bëtowò|Bëtowa]]. Na pòstumence pòd rzezbą je nôdpis „Zrzeszonëch naju nicht nie złómie”. == Wczasné lata == Swiãtopôłk ùrodzył sã przed 1195 rokã jakno nôstarszi syn [[Mscëwòj I|Mestwina I]], ksyżëca [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]], a Zwinisławë, òtroczëcë czijewsczégò ksyżëca. Òd nômłodszich lat béł ju rëchtowóny do panownictwa. Mùszôł chùtkò dozdrzec, cobë kanąc procëm pòliticznym pògmatwanióm, jaczé rëchałë regionã. == Jegò panowanié i pòlitika == [[Òbrôzk:Zwantepolc.png|mały|Sztãpel Swiãtopôłka II]] Pò przejãcym włôdzë przez Swiãtopôłka, skùpił òn sã na ùmòcnienim samòstójnotë [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]]. W 1224 rokù, nadôł [[Gduńsk|Gduńskòwi]] miesczé prawa na lubecczim prawie, co sã przëczëniło do rozwiju gardu jakno wôżnégò bałtëcczégò pòrtu. Niedługò pózni, w 1227 rokù, nadôł [[Stôłpsk|Słëpskòwi]] miesczé prawa, co téż sã przełożëło na jegò administracjowi a gòspòdarczi rozwij. W 1226 rokù Swiãtopôłk sprowadzył do [[Gduńsk|Gduńska]] [[Dominikanie|zôkón dominikanów]], a w rokù 1238 zôkón cystersów do [[Mòrsczé Bùkòwò|Bùkòwa]] pòd [[Dërłowò|Rëwałdã]]. Prawie te pòdjimiznë przëczëniłë sã do kùlturowégò a edukacjowégò rozwiju regionu. == Zbrodniô w Gąsawie == Òb jeséń 1227 rokù, 24 smùtana, miało dóńc do dramaticznégò wëdarzeniô, jaczé miało kluczowi znaczënk dlô przińdnotë Swiãtopôłka i Gduńsczégò Pòmòrzégò – tpzw. zbrodniô w Gąsawie, znónô téż jakno Krëwawô Kąpnica. Ùznôwô sã, że to prawie òddzél sparłãczony ze Swiãtopôłka przeprowadzył zamôch òb czas zéńdzeniô z [[Leszk Biôłi|Leszkã Biôłim]], [[Henrik Bardati|Henrikã Bardatim]] a téż [[Kónrôd I Mazowiecczi|Kònrôdã I Mazowiecczim]], jaczé to dało w [[Gąsawa|Gąsawie]]. Grëpa zôchwatników rëgnãła do panowników òb noc. Henrik Bardati òstôł zaatakòwóny we swim łożu i béł mòcno renny. Leszk Biôłi, jaczi przebiwôł w kąpnicë, próbòwôł zwiornąc na kòniu w czerënkù [[Gniezno|Gniezna]], równak òstôł schwôtóny w [[Môrcynkòwò|Môrcynkòwie]] a tam zamòrdowóny. Prawie to brutalné i bezwzglãdné wëdarzenié miało wiôldzé kònsekwencje. Smierc Leszka Biôłégò i cãżczé renë Henrika Bardatégò òznôczałë nié leno kùńc dlô tëch dwùch panowników, ale téż zezwòlëłë Swiãtopôłkòwi na przejimniãcé całi kòntrolë nad Gduńsczim Pòmòrzim. Zbrodniô w [[Gąsawa|Gąsawie]] ùmòżlëwiła mù ùzwëskanié samòstójnotë i sëlny pòzycje w tim regionie. Pò zamôchù w [[Gąsawa|Gąsawie]], Swiãtopôłk zwëskôł fùl samòstójnotã. Dzãka eliminacje òglowëch pòliticznëch procëmników taczich jak [[Leszk Biôłi]] a òsłabieniémù nédżi ksyżãtów, Swiãtopôłk zwëskôł wiôlgą włôdzã. Pò wëdarzenim z 1227 rokù, [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczé Pòmòrzé]] stało sã pò prôwdze samòstójnym ksãstwã a Swiãtopôłk mógł sã skùpic na jegò stabilizacje a rozwiju. Chòc Pòmòrzé fòrmalno bëło partã Pòlsczégò królestwa, Swiãtopôłk dôł radã skùteczno wëbiôtkòwac aùtonomiã dlô Pòmòrzégò a ùtrzëmac samòstójnotã w stosënkach z [[Pòlsczi królestwò|Pòlsczim królestwã]] przez całé swé panowanié. == Wòjnë a sojusze == [[Òbrôzk:Swantopolk II, Duke of Pomerania.PNG|85px|mały|left|Wizerënk ksyżëca w prezbitérace òlëwsczi katedrë, mal. Herman Hón]] W 1223 rokù Swiãtopôłk brôł ùdzéł w krucjace procëm [[Prësowie|Prësóm]], òrganizowóny przez [[Leszk Biôłi|Leszka Biôłégò]], [[Kónrôd I Mazowiecczi|Kònrada Mazowiecczégò]] a téż jinëch pòlsczich ksyżãtów. Ze swòjim bracyną [[Warcësłôw I|Warcësławã]] mët ùczãstnicził w ny wëprawie, jakô mia na célu christianizacjã i zaprowadzenié miru na [[Prësë|Prësach]]. W 1225 rokù ksyżã przëłącził do [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]] słëpską zemiã, jakô tedë zanôléga bëła òd [[Dëńskô|Danie]]. To strategiczné pòsëniãcé ùmòcniło pòzycjã [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]] na [[Bôłt|Bôłce]] i zagwësniło lepszé mòżebnoscë mòrsczégò handlu. W 1234 rokù Swiãtopôłk dowòdzył wespólną wëprawã krzëżôckò-pòlską procëm [[Prësowie|Prësóm]]. Biôtka nad rzéką Dzerzgóń zakòńcziła sã dobëcém wòjsków Swiãtopôłka i Krzëżôków, co ùspòsobiło sã do dalszi ekspansje [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]]. W 1238 rokù Swiãtopôłk zawiarł sojusz z Krzëżôkama, co miało kluczowi znaczënk dlô przińdnotë [[Pòmòrskô|Pòmòrzégò]]. Ten prawie sojusz zezwòlił na wespólné dzejanié procëm [[Prësowie|Prësóm]] i jinym sąsadóm. W 1242 rokù wëbùchło [[I prësczé pòwstanié|pierszé prësczé pòwstanié]], spòwòdowóné brutalnym traktowanim [[Prësowie|Prësów]] przez krzëżôcczi zôkón. Pò przegróny wòjsków zôkònu w biôtce nad jezorã Pejpùs, Swiãtopôłk ùdzelił pòwstańcóm pòmòcë, blokùjącë żeglówkã na Wisle a òdcynającë krzëżôcczé zómczi òd òpatrzeniô. Zôpadné plemiona [[Prësowie|Prësów]] wërzekłë sã chrzescëjaństwa, a Krzëżôcë òstelë wëpiarti z wikszoscë zómków i gôrczów. <div style="clear:both;"></div> == Smierc a spôdkòwizna == [[Òbrôzk:CMM - Sygnet pieczętny filtered.jpg|mały|Piestrzéń Swiãtopôłka – ''Anulus Svant (epolocus)'']] Swiãtopôłk zmiarł 11 gromicznika 1266 rokù, òstôwiającë pò sobie mòcné a samòstójné ksãstwò [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]]. Jegò włôdza miała długòtrëwałi wpłiw na rozwij regionu, a pò jegò smiercë [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|pòrénkòwé Pòmòrzé]] òstało pòdzeloné midzë jegò sënów. Jegò pòliticzné decyzje, militarné a administracjowé dzejania miałë wiôldżi cësk na przińdnotã tëch zemiów, a jegò spôdkòwizna je ùznôwónô za jednã òd nôwôżniészich w historie [[Pòmòrskô|Pòmòrzégò]]. Òkróm te, Swiãtopôłk je téż wôżną personą w [[Kaszëbskô lëteratura|kaszëbsczi lëteraturze]]. [[Florión Cenôwa]] w pòłowie XIX stalatégò wprowadzył gò do historiczny pamiãcë kaszëbsczi rësznotë, merkùjącë jegò zmòdżi z krzëżôcczim zôkònã i wspiérającyma gò [[Piastowie|Piastama]]. Aluzje do jegò pòstacje pòjôwiają sã ju ù [[Hieronim Derdowsczi|Jarosza Derdowsczégò]] i jinëch ùtwórców. Przédno [[Młodokaszëbi]] òb midzëwòjnowi cząd zadbałë ò jegò môl w kaszëbsczi pamiãcë, traktującë gò jakno przédnégò reprezentanta kaszëbsczi historiczny państwòwòscë. [[Aleksander Majkòwsczi]] wspòminôł ò nim w swòji „[[Historiô Kaszëbów|Historie Kaszëbów]]”, a w pòwiescë „[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]” mô napisóné: <blockquote>„Wezta sobie przëkłôd z tich prãtów – rzekł ksążã Swiãtopôłk. – Zrzeszonych waju nicht nie złómie, ale w pòjedinkã waju zniszczą!” </blockquote>W pòlsczi nôrodny narracje fónksnérëje "czôrnô legenda" Swiãtopôłka jakno zdrajcë i prowòkatora mòrdu w [[Gąsawa|Gąsawie]]. Procëm temù wëpòwiôdelë sã przedstawicele kaszëbsczi historiczny kùlturë w XX wiekù, przédno [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Jón Kôrnowsczi|Jón Karnowsczi]], jaczi żądelë szacënkù dlô kaszëbsczich historicznëch tradicjów. Téż ò pòstacje princa mô nadczidnioné [[Jan Trepczik|Jón Trepczik]] w drëdżi sztrófce [[Zemia Rodnô|Zemi Rodny]]: „Sambòrów miecz i Swiãtopôłka biôtczi w spòsobie Ce dlô nas ùchòwałë!”, co pòkazywô, że dobëtné wòjnë z Krzëżôkama są dzélã nôrodny spôdkòwiznë [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Ksyżã Swiãtopôłk pòjôwiô sã téż w dokazu D. Majkòwsczégò „Bùdzta spiącëch. Kaszëbsczé zwiercadło”, chtëren dobéł w kònkùrsu m. [[Jan Drzéżdżón|Jana Drzéżdżona]] w kategòrie prozë. '''Włôdcowie Gduńsczégò Pòmòrzégò z [[Sobiesławice|dinastie Sobiesławiców]] (z przëpasowanim dzélnicowëch pòdzélów).''' {| border="1" | rowspan="4" align="center" width="100" | [[Subisław I Rozkòscérzélc|Sobiesłôw I Rozkòscérzélc]]<br />pòmòrsczi panownik<br />1155–1177/1180 | rowspan="4" align="center" width="100" | [[Sambór I]]<br />pòmòrsczi panownik<br />1177/80–1205 | rowspan="4" align="center" width="100" | [[Mscëwòj I|Mestwin I]]<br />pòmòrsczi panownik<br />1205–1219/1220 | colspan="2" align="center" width="200" | Swiãtopôłk II Bëlny<br />pòmòrsczi panownik 1219/20–1227<br />gduńsczi ksyżã 1227-1266 | rowspan="2" align="center" | [[Wartësłôw II|Warcësłôw II]] <br />gduńsczi ksyżã<br />1266–1270 | colspan="2" rowspan="4" align="center" width="100" | [[Mscëwòj II|Mestwin II]]<br />pòmòrsczi ksyżã<br />1270–1294 |- | rowspan="3" align="center" width="100" | '''[[Warcësłôw I swiecczi]]'''<br />swieckò-<br />lubiszewsczi ksyżã <br />1227–1227/1233 | align="center" width="100" | [[Biôłogardsczi Racëbór|Racëbór]]<br />biôłogardzczi ksyżã<br />1233–1262 |- | colspan="2" align="center" width="200" | [[Sambór II]]<br />lubiszewsczi (dërszewsczi) ksyżã<br />1233–1269 |- | colspan="2" align="center" width="200" | [[Mscëwòj II|Mestwin II]] swiecczi ksyżã<br />1255–1270 |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów,; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999[https://lccn.loc.gov/99225737] * Kaszubi : dzieje i kultura : przewodnik po wystawie = Kaszëbi : historëjô ë kultura : prowadnik / [tekst i scenariusz Maria Babnis, Edmund Kamiński, Anna Kwaśniewska ; red. Tadeusz Bolduan]. Gdańsk-Oliwa ; Wejherowo, 1992. * [[Gerat Labùda]] Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. == Òbaczë téż == * [[Òlëwsczi Park]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://pl.wikisource.org/wiki/Encyklopedia_staropolska/Ca%C5%82o%C5%9B%C4%87/Tom_I Augustjanie] * [https://archive.org/stream/pommerellisches00gescgoog#page/n52/mode/2up Pommerellisches Urkundenbuch, II, 18, p. 16.] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ksyzëce Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] 0pir23f2dvjb7h07vew2lvj26cx2wva 0 5108 208978 208430 2026-07-20T20:11:05Z Iketsi 3254 /* Lëteratura */ [[Słownik gwarowy tzw. Słowińców kaszubskich]] 208978 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Czarne Wesele.jpg|mały|Słowińcë przë [[torf]]ie]] '''Słowińcë''' abò '''Kaszëbi Nadlebańsczi''' to bëlë [[Kaszëbi]], chterny mieszkalë nad jezorã [[Łebskò]]. Òni gôdalë [[Słowińsczi jãzëk|słowińsczim dialektã]]. [[Stefan Ramułt]] napisôł, że Miemcë mògle na nich pò swòjémù gadac [[Wendowie]]. Mòc trzimaniô sã tich Kaszëbów-lëtrów przë rodny mòwie, zwëku i tradicji miała swój czas. Jak napisôł ks. [[Bernat Zëchta]] w 1948 rokù jich ju prawie nie bëło. == Historiô == Òd XVIII wiekù Słowińcë ulegali nacëskom [[Germanizacëjô|germanizacëjnym]], np. pòmalë w nastãpnëch wsach wprowadzëlë nôkôz prowadzeniô nôbòżeństwów w miemiecczim jãzëkù. W 1945 rokù lëczebnosc Słowińców szacowóno na òk. 2 tës. òsób, głównie we wsach: [[Klëczi]], [[Jizbica]], [[Główczëce]], [[Smôłdzëno]], [[Wiôlgô Gardna]] ë [[Môłô Garnô|Môłô]], [[Gmina Wickò|Wickò]], [[Rowë]] ë [[Cecenowò]]. Zmiarti gruńtë ë bògaté w rëbë [[Łebskò|jezoro Łebskò]] spòwodowôłë, że chłopstwò głównie zajimôło sã [[Rëbarstwò lądowé|rëbarstwama]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Vesnice3.JPG|Stôrô słowińskô chëcz Òbrôzk:Slowinzen Weihnachten 1937.jpg|[[Gwiôzdka]] 1937 rokù Òbrôzk:01934 Alte Kaschubin in Festtracht, nach einem Gemälde aus Selesen; Der Revekol und seine Umgebung in vor- und frühgeschichtlicher Zeit von Walter Witt.png|Słowińskô [[białka]] Òbrôzk:Севернокашубские-говоры.png| </gallery> == Lëteratura == * [[Friedhelm Hinze]], Slovinzische Fischzugnamen von Garder See in Hinterpommern. Nachleben und Ethymologie slovinzische Namen., w: Zeitschrift für Slavistik XV 1970, Heft 3. * [[Friedrich Lorentz]], Slovinzisches Wörterbuch, I—II, St.Petersburg 1908—1912 * Dr. Nadmorski ([[Józef Łãgòwsczi]]), Słowniczek gwary słowińskiej; w: Połabianie i Słowińcy, Wisła, XVI, z.II, marzec-kwiecień 1902 * Hanna Popowska-Taborska, Przysięgi słowińskie z Wierzchocina, Wrocław-Warszawa-Kraków 1961, w: Słowińcy, ich język i folklor * Hanna Popowska-Taborska, Uwagi o języku Perykop smołdzińskich, Kraków 1968, w: Język Polski, Kraków, XLVIII 1968, Nr 1 * [[Stefan Ramułt]], Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego, Gdańsk, 2003, p. 469/XVII * Feliks Rogaczewski, Wśród Słowińców : pamiętnik nauczyciela [oprac., przypisy i posł. Tadeusz Bolduan]. Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział Miejski : [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie]], 1975 * [[Leon Roppel]], Nazwy terenowe słowińskiej wsi Kluki na podstawie mapy F. Pallasa z 1926 r., RG XXI 1962 * [[Słownik gwarowy tzw. Słowińców kaszubskich]], pod. red. Zenona Sobierajskiego, Warszawa 1997, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, ISBN 83-86619-17-1 * [[Franz Tetzner]], Die Slovinzen und Lebakaschuben. Land und Leute, Haus und Hof, Sitten und Gebräche, Sprache und Literatur im östlichen Hinterpommern, Berlin 1899 * [[Jerzi Tréder]], [http://archive.is/O6g0c Z historii badań Kaszubszczyzny (Słowińców i Kabatków)] * Александр Гильфердинг, Остатки славян на южном берегу Балтийского Моря, Санкт - Петербург, 1862. * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 88 * [[Aleksander Hilferding]], Остатки славян на южном берегу Балтийского Моря, Sankt-Petersburg 1862 (wyd. polskie Resztki Słowian na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego, tłum. Nina Perczyńska, oprac. Jerzy Treder, Gdańsk 1989, ISBN 83-85011-57-9) * [[Zygmunt Szultka]], Studia nad rodowodem i językiem Kaszubów, Gdańsk 1992 * [[Mariusz Filip]], ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012, ISBN 978-83-63795-09-2) == Òbaczë téż == * [[I Kaszëbsczi Kòngres]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://archive.org/details/dieslowinzenund00unkngoog Die Slowinzen und Lebakaschuben:...] * [http://www.muzeum.slupsk.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=129&Itemid=174 Otto Priebe (pl)] * [http://www.academia.edu/3628203/Od_Kaszubow_do_Niemcow._Tozsamosc_Slowincow_z_perspektywy_antropologii_historii Wprowadzenie, w: Mariusz Filip, ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012] * [https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/13819/1/Wedrujace_Kaszuby__Ujecie_antropologiczne.pdf WĘDRUJĄCE KASZUBY UJĘCIE ANTROPOLOGICZNE] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowianie]] [[Kategòrëjô:Pòmòrskô]] lwmvvagdssp26xvsid4feht9h2gjix6 209047 208978 2026-07-21T14:01:47Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209047 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Czarne Wesele.jpg|mały|Słowińcë przë [[torf]]ie]] '''Słowińcë''' abò '''Kaszëbi Nadlebańsczi''' to bëlë [[Kaszëbi]], chterny mieszkalë nad jezorã [[Łebskò]]. Òni gôdalë [[Słowińsczi jãzëk|słowińsczim dialektã]]. [[Stefan Ramułt]] napisôł, że Miemcë mògle na nich pò swòjémù gadac [[Wendowie]]. Mòc trzimaniô sã tich Kaszëbów-lëtrów przë rodny mòwie, zwëku i tradicji miała swój czas. Jak napisôł ks. [[Bernat Zëchta]] w 1948 rokù jich ju prawie nie bëło. == Historiô == Òd XVIII wiekù Słowińcë ulegali nacëskom [[Germanizacëjô|germanizacëjnym]], np. pòmalë w nastãpnëch wsach wprowadzëlë nôkôz prowadzeniô nôbòżeństwów w miemiecczim jãzëkù. W 1945 rokù lëczebnosc Słowińców szacowóno na òk. 2 tës. òsób, głównie we wsach: [[Klëczi]], [[Jizbica]], [[Główczëce]], [[Smôłdzëno]], [[Wiôlgô Gardna]] ë [[Môłô Garnô|Môłô]], [[Gmina Wickò|Wickò]], [[Rowë]] ë [[Cecenowò]]. Zmiarti gruńtë ë bògaté w rëbë [[Łebskò|jezoro Łebskò]] spòwodowôłë, że chłopstwò głównie zajimôło sã [[Rëbarstwò lądowé|rëbarstwama]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Vesnice3.JPG|Stôrô słowińskô chëcz Òbrôzk:Slowinzen Weihnachten 1937.jpg|[[Gwiôzdka]] 1937 rokù Òbrôzk:01934 Alte Kaschubin in Festtracht, nach einem Gemälde aus Selesen; Der Revekol und seine Umgebung in vor- und frühgeschichtlicher Zeit von Walter Witt.png|Słowińskô [[białka]] Òbrôzk:Севернокашубские-говоры.png| </gallery> == Lëteratura == * [[Friedhelm Hinze]], Slovinzische Fischzugnamen von Garder See in Hinterpommern. Nachleben und Ethymologie slovinzische Namen., w: Zeitschrift für Slavistik XV 1970, Heft 3. * [[Friedrich Lorentz]], Slovinzisches Wörterbuch, I—II, St.Petersburg 1908—1912 * Dr. Nadmorski ([[Józef Łãgòwsczi]]), Słowniczek gwary słowińskiej; w: Połabianie i Słowińcy, Wisła, XVI, z.II, marzec-kwiecień 1902 * Hanna Popowska-Taborska, Przysięgi słowińskie z Wierzchocina, Wrocław-Warszawa-Kraków 1961, w: Słowińcy, ich język i folklor * Hanna Popowska-Taborska, Uwagi o języku Perykop smołdzińskich, Kraków 1968, w: Język Polski, Kraków, XLVIII 1968, Nr 1 * [[Stefan Ramułt]], Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego, Gdańsk, 2003, p. 469/XVII * Feliks Rogaczewski, Wśród Słowińców : pamiętnik nauczyciela [oprac., przypisy i posł. Tadeusz Bolduan]. Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział Miejski : [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie]], 1975 * [[Leon Roppel]], Nazwy terenowe słowińskiej wsi Kluki na podstawie mapy F. Pallasa z 1926 r., RG XXI 1962 * [[Słownik gwarowy tzw. Słowińców kaszubskich]], pod. red. Zenona Sobierajskiego, Warszawa 1997, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, ISBN 83-86619-17-1 * [[Franz Tetzner]], Die Slovinzen und Lebakaschuben. Land und Leute, Haus und Hof, Sitten und Gebräche, Sprache und Literatur im östlichen Hinterpommern, Berlin 1899 * [[Jerzi Tréder]], [http://archive.is/O6g0c Z historii badań Kaszubszczyzny (Słowińców i Kabatków)] * Александр Гильфердинг, Остатки славян на южном берегу Балтийского Моря, Санкт - Петербург, 1862. * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 88 * [[Aleksander Hilferding]], Остатки славян на южном берегу Балтийского Моря, Sankt-Petersburg 1862 (wyd. polskie Resztki Słowian na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego, tłum. Nina Perczyńska, oprac. Jerzy Treder, Gdańsk 1989, ISBN 83-85011-57-9) * [[Zygmunt Szultka]], Studia nad rodowodem i językiem Kaszubów, Gdańsk 1992 * [[Mariusz Filip]], ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012, ISBN 978-83-63795-09-2) == Òbaczë téż == * [[I Kaszëbsczi Kòngres]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://archive.org/details/dieslowinzenund00unkngoog Die Slowinzen und Lebakaschuben:...] * [http://www.muzeum.slupsk.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=129&Itemid=174 Otto Priebe (pl)] * [http://www.academia.edu/3628203/Od_Kaszubow_do_Niemcow._Tozsamosc_Slowincow_z_perspektywy_antropologii_historii Wprowadzenie, w: Mariusz Filip, ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012] * [https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/13819/1/Wedrujace_Kaszuby__Ujecie_antropologiczne.pdf WĘDRUJĄCE KASZUBY UJĘCIE ANTROPOLOGICZNE] * https://web.archive.org/web/20250516143316/https://norda.fm/wiadomosci/wies-slowinska-to-tutaj-historia-doslownie-zatoczy-kolo/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowianie]] [[Kategòrëjô:Pòmòrskô]] 0zherqdjxdezdzap2mivp79aoupkyji 0 5242 208955 197089 2026-07-20T17:40:51Z Iketsi 3254 + z [[Kôłp sniegulc]] 208955 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SwansCygnus olor.jpg|mały|Kôłp sniegùlc]] [[Òbrôzk:Cygnus olor MHNT.ZOO.2010.11.11.2.jpg|mały|''Cygnus olor'']] '''Kôłp sniegùlc''' (''Cygnus olor'', {{jãz.|pl}} ''łabędź niemy'') – wiôldżi ptôch wòdny z rodzëznë kaczkòwatëch (''Anatidae''). Zëmùje w Eùropie, téż na Kaszëbach. == Charakteristika == Rodzaj ptôchów płënących z rodzëzne [[kaczkowatich]] . Szyja długô, ò 23 téż 24 pôcorë . Dzëbk równo – szëroczi, przë kuńcu płasci i zaokręgloni. Szpétë krótczi z dłdżima pôlcoma. == Farba == Farwa kôpa je biôło tëż i czôrny, młodi szarawi- popielati. Pióra kôłpa sã gãsti i sztywni, pòdbiti gãstim pucha. Dziedes ze skóre garbłëwłeni robiono drodzi kòżëszk kôłpa. Lecëdło szeroczi, ògón krótczi. == Żywieni == Żywi sę trôwą i roscënizną, a i wòdowati swórczëznama, drobnima zwierzótoma. Płëwają baro chiże. Jidzenié pòkraczno, lecënk Chuck i dosc wytrzymale. [[Gniozda]] nadziemnié. W czasie wësôdanié joj samiec pilnuje strzérze samica, bierze dzél w òpiece nad piskląt oma. Felënk dimorfizmu pëłcowego. == Spiew == Kôłpi spiéw wôżny, jazgoty. KÔŁP SNIEGULC wydaje zwęki ksykające i zachrapiałi. Mięso cemné i lëbawé. == Wëstępiac == Na całim kontynentach, wëjimk Afrika.Trzëmają sę na wiéchrzëni stojącô wòd. W czasë wanodzi ptôche nocujó na sztrądach mòrzczich. == Wymiare == * Długòsc cała ok. 150 – 170 cm * Skrzydła ok. 235 cm * Masa od 10 do max. 23 kg (samica nieco mniejszó òd samca) == Liczebnosc == Nieliczny, lokalnie średnio liczny, w Polsce ok. 5000–6000 par. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaczkòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bibliografia == * Russel Ash: "Whitaker. Księga faktów" wyd. Firma Księgarska, wersja pol. 2006. * Karel, Stastny: Ptaki wodne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-10-7. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaczkòwaté]] 5uapscrnp3bl76a79wny2dnqbzbynoc 208957 208955 2026-07-20T17:43:58Z Iketsi 3254 Galeriô 208957 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:CygneVaires.jpg|mały|Kôłp sniegùlc]] '''Kôłp sniegùlc''' (''Cygnus olor'', {{jãz.|pl}} ''łabędź niemy'') – wiôldżi ptôch wòdny z rodzëznë kaczkòwatëch (''Anatidae''). Zëmùje w Eùropie, téż na Kaszëbach. == Charakteristika == Rodzaj ptôchów płënących z rodzëzne [[kaczkowatich]] . Szyja długô, ò 23 téż 24 pôcorë . Dzëbk równo – szëroczi, przë kuńcu płasci i zaokręgloni. Szpétë krótczi z dłdżima pôlcoma. == Farba == Farwa kôpa je biôło tëż i czôrny, młodi szarawi- popielati. Pióra kôłpa sã gãsti i sztywni, pòdbiti gãstim pucha. Dziedes ze skóre garbłëwłeni robiono drodzi kòżëszk kôłpa. Lecëdło szeroczi, ògón krótczi. == Żywieni == Żywi sę trôwą i roscënizną, a i wòdowati swórczëznama, drobnima zwierzótoma. Płëwają baro chiże. Jidzenié pòkraczno, lecënk Chuck i dosc wytrzymale. [[Gniozda]] nadziemnié. W czasie wësôdanié joj samiec pilnuje strzérze samica, bierze dzél w òpiece nad piskląt oma. Felënk dimorfizmu pëłcowego. == Spiew == Kôłpi spiéw wôżny, jazgoty. KÔŁP SNIEGULC wydaje zwęki ksykające i zachrapiałi. Mięso cemné i lëbawé. == Wëstępiac == Na całim kontynentach, wëjimk Afrika.Trzëmają sę na wiéchrzëni stojącô wòd. W czasë wanodzi ptôche nocujó na sztrądach mòrzczich. == Wymiare == * Długòsc cała ok. 150 – 170 cm * Skrzydła ok. 235 cm * Masa od 10 do max. 23 kg (samica nieco mniejszó òd samca) == Liczebnosc == Nieliczny, lokalnie średnio liczny, w Polsce ok. 5000–6000 par. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Cygnus olor MHNT.ZOO.2010.11.11.2.jpg| Òbrôzk:CygnusOlorIUCN2019 2.png| Òbrôzk:Swan with nine cygnets 3.jpg| Òbrôzk:Cygnus olor Portrait (Tschaensky).jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaczkòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bibliografia == * Russel Ash: "Whitaker. Księga faktów" wyd. Firma Księgarska, wersja pol. 2006. * Karel, Stastny: Ptaki wodne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-10-7. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaczkòwaté]] 309ntw8rhznnb7ugq4p6slzhvnj6zks 208960 208957 2026-07-20T17:51:21Z Iketsi 3254 {{Do werifikacëji}} 208960 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} [[Òbrôzk:CygneVaires.jpg|mały|Kôłp sniegùlc]] '''Kôłp sniegùlc''' (''Cygnus olor'', {{jãz.|pl}} ''łabędź niemy'') – wiôldżi ptôch wòdny z rodzëznë kaczkòwatëch (''Anatidae''). Zëmùje w Eùropie, téż na Kaszëbach. == Charakteristika == Rodzaj ptôchów płënących z rodzëzne [[kaczkowatich]] . Szyja długô, ò 23 téż 24 pôcorë . Dzëbk równo – szëroczi, przë kuńcu płasci i zaokręgloni. Szpétë krótczi z dłdżima pôlcoma. == Farba == Farwa kôpa je biôło tëż i czôrny, młodi szarawi- popielati. Pióra kôłpa sã gãsti i sztywni, pòdbiti gãstim pucha. Dziedes ze skóre garbłëwłeni robiono drodzi kòżëszk kôłpa. Lecëdło szeroczi, ògón krótczi. == Żywieni == Żywi sę trôwą i roscënizną, a i wòdowati swórczëznama, drobnima zwierzótoma. Płëwają baro chiże. Jidzenié pòkraczno, lecënk Chuck i dosc wytrzymale. [[Gniozda]] nadziemnié. W czasie wësôdanié joj samiec pilnuje strzérze samica, bierze dzél w òpiece nad piskląt oma. Felënk dimorfizmu pëłcowego. == Spiew == Kôłpi spiéw wôżny, jazgoty. KÔŁP SNIEGULC wydaje zwęki ksykające i zachrapiałi. Mięso cemné i lëbawé. == Wëstępiac == Na całim kontynentach, wëjimk Afrika.Trzëmają sę na wiéchrzëni stojącô wòd. W czasë wanodzi ptôche nocujó na sztrądach mòrzczich. == Wymiare == * Długòsc cała ok. 150 – 170 cm * Skrzydła ok. 235 cm * Masa od 10 do max. 23 kg (samica nieco mniejszó òd samca) == Liczebnosc == Nieliczny, lokalnie średnio liczny, w Polsce ok. 5000–6000 par. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Cygnus olor MHNT.ZOO.2010.11.11.2.jpg| Òbrôzk:CygnusOlorIUCN2019 2.png| Òbrôzk:Swan with nine cygnets 3.jpg| Òbrôzk:Cygnus olor Portrait (Tschaensky).jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaczkòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bibliografia == * Russel Ash: "Whitaker. Księga faktów" wyd. Firma Księgarska, wersja pol. 2006. * Karel, Stastny: Ptaki wodne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-10-7. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaczkòwaté]] 94m86ymkurn7y4ynvlmjn5o6si8pu5z 0 5270 209022 208281 2026-07-21T05:00:24Z Iketsi 3254 Zapôdnokaszëbsczi Mùzeùm w Bëtowie 209022 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bytów MZK kołowrotek pl.jpg|mały|Widzënk z Zôpadno-Kaszëbsczégò Mùzeùm]] [[Òbrôzk:Bytów MZK fragment ekspozycji pl.jpg|mały|Jiny widzënk z Zôpadno-Kaszëbsczégò Mùzeùm]] '''Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeum''' w [[Bëtowò|Bëtowie]] abò Zapôdnokaszëbsczi Mùzeùm w Bëtowie<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/408-starnow-na-50-lat-n1385539</ref> ({{jãz.|pl}} ''Muzeum Zachodniokaszubskie w Bytowie'') – je w dôwnym [[Zómk w Bëtowie|krzëżacczim zómkù]]. Zajimô tu pôrã zalów. To je jinstitucją kùlturë, jakô pòwsta w 1972 rokù. Jegò robòta polégô na rozkòscérzanim [[Kaszëbskô kùltura|kaszëbsczi kùlturë]] w kraju ë za grańcą. Dlô realizacji sztatutowëch célów òni wespółrobią z ùtwórcama na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Jednym z nich je [[Józef Chełmòwsczi]] z Brus. To je kùmkôrz i wiele kùńsztów kùńsztôrz. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé mùzea|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * Współczesna sztuka ludowa Kaszub / Moderne volkstümliche Kunst in der Kaszubei / Modern folk art of Kashubia region [red. Krzysztof Wirkus]. Bytów : Starostwo Powiatowe, 2010. ISBN 978-83-924018-1-0 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.muzeumbytow.pl/ Domôcô starna Mùzeum] * https://muzeumbytow.pl/wp-content/uploads/2023/03/NASZE-POMORZE-nr-14.pdf {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé mùzea]] [[Kategòrëjô:Bëtowò]] g4lux5ximpj6wng1p0nwp3l2rjryi3q 209023 209022 2026-07-21T05:00:47Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 209023 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bytów MZK kołowrotek pl.jpg|mały|Widzënk z Zôpadno-Kaszëbsczégò Mùzeùm]] [[Òbrôzk:Bytów MZK fragment ekspozycji pl.jpg|mały|Jiny widzënk z Zôpadno-Kaszëbsczégò Mùzeùm]] '''Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeum''' w [[Bëtowò|Bëtowie]] abò Zapôdnokaszëbsczi Mùzeùm w Bëtowie<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/408-starnow-na-50-lat-n1385539</ref> ({{jãz.|pl}} ''Muzeum Zachodniokaszubskie w Bytowie'') – je w dôwnym [[Zómk w Bëtowie|krzëżacczim zómkù]]. Zajimô tu pôrã zalów. To je jinstitucją kùlturë, jakô pòwsta w 1972 rokù. Jegò robòta polégô na rozkòscérzanim [[Kaszëbskô kùltura|kaszëbsczi kùlturë]] w kraju ë za grańcą. Dlô realizacji sztatutowëch célów òni wespółrobią z ùtwórcama na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Jednym z nich je [[Józef Chełmòwsczi]] z Brus. To je kùmkôrz i wiele kùńsztów kùńsztôrz. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé mùzea|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Współczesna sztuka ludowa Kaszub / Moderne volkstümliche Kunst in der Kaszubei / Modern folk art of Kashubia region [red. Krzysztof Wirkus]. Bytów : Starostwo Powiatowe, 2010. ISBN 978-83-924018-1-0 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.muzeumbytow.pl/ Domôcô starna Mùzeum] * https://muzeumbytow.pl/wp-content/uploads/2023/03/NASZE-POMORZE-nr-14.pdf {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé mùzea]] [[Kategòrëjô:Bëtowò]] fikeab0j8plnce4f10jvs4d0cflyzut 0 5281 209211 205400 2026-07-22T19:55:42Z Iketsi 3254 telefón = + 209211 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republica Moldova| miono = Mòłdawiô | miono-genitiw = Mòłdawie| fana = Flag_of_Moldova.svg| herb = Coat_of_arms_of_Moldova.svg | na karce = Location_Moldova_Europe.png| jãzëk = mòłdawsczi/rumùńsczi | stolëca = Kiszëniów | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 33 851| procent-wòdë = 1,4 | lëdztwò = 3 474 121 | rok = 2017 | dëtk = mòłdawsczi lej | kòd dëtka = MDL | czasowô cona = +2 | swiãto = [[27 zélnika]]| himn = Limba noastră | kòd = MD | Internet = .md | telefón = +373 |Prezydeńt=Maia Sandu|Premiéra=Alexandru Munteanu}} '''Mòłdawiô'''<ref>{{sloworz.org|34569|43441}}</ref><ref>Felicja Baska-Borzyszkowska; Wojciech Myszk ''Jô w Kaszëbsczi, Kaszëbskô w swiece – dzél III – Ùczbòwnik do kaszëbsczégò jãzëka dlô IV etapù sztôłceniô''.</ref> (téż: '''Mòłdawskô''') – strzódlądowé państwò w pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], jaczé na zôpadze grańczi z [[Rumùńskô|Rumùńską]], a òd pôłniégò, nordë i pòrénkù z [[Ùkrajina|Ùkrajiną]]. Stolëcą Mòłdawsczi je gard Kiszëniów. == Geògrafiô == === Pòłożenié === [[Òbrôzk:Moldadm C.png|mały|Kôrta Mòłdawie]] Leżi w pòrénkòwi Eùropie, na nordowi pòrénk òd [[Rumùniô|Rumùnie]]. === Wiéchrzëzna === *całownô: 33,851 km² *wiéchrzëzna lądu: 32,891 km² *wiéchrzëzna wòdów: 960 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 140. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,885 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Rumùniô]] 683 km, [[Ùkrajina]] 1,202 km === Brzegòwô liniô === 0 km (państwò strzódlądowé) === Klimat === miérny òb zëmã, cepło òb lato === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:MoldRelief.jpg|mały|Fizycznô kôrta Mòłdawie|link=Special:FilePath/MoldRelief.jpg]] pòfałdowóny step, nachilony w pôłniowim czerënkù (w stronã [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò Mòrza]]) === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Unnamed Road, Vertiujeni, Moldova - panoramio (25).jpg|mały|Krôjòbrôz Mòłdawie – rzéka Dniestr]] *strzédnô wësokòsc: 139 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 2 m. n.r.m. (rzéka Dniestr) *nôwëższi czëp: 430 m. n.r.m. (Dealul Bălănești) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 74,9% (w tim 55,1% òrnëch gruńtów) *lasë 11,9% == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 3,474,121 (wôrtosc szacowónô na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 131. === Etniczné karna === Mòłdawióni 75.1%, Rumùni 7%, Ùkrajincë 6.6%, Gagaùzowie 4.6%, Rëskòwie 4.1%, Bùłgarzë 1.9%, jinszi 0.8% (wôrtoscë szacowóné na 2014) === Jãzëczi === Mòłdawsczi/rumùńsczi 80.2% (òficjalny) (56.7% ùwôżô swój rodny jãzëk za „mòłdawsczi”, chtëren z pòzdrzatkù [[Lingwistika|lingwisticzi]] je tim samim jãzëkã, co rumùńsczi; 23.5% ùwôżô swój rodny jãzëk za „rumùnsczi”), [[Rusczi jãzëk|rusczi]] 9.7%, gagaùzczi 4.2%, [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]] 3.9%, [[Bùłgarsczi jãzëk|bùłgarsczi]] 1.5%, romani 0.3% (wôrtoscë szacowóné na 2014). === Religijné karna === 90,1% [[prawòsławié]] (wôrtoscë szacowóné na 2014) === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 45,2% (w 2017) * wikszé miesczé westrzódczi: Kiszëniów (stolëca) – 725,000 mieszkańców (2015) == Pòliticzny system == * òficjalnô pòzwa: Repùblika Mòłdawiô (mòłd. i rum. ''Republica Moldova'') * pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika * stolëca: Kiszëniów * czasowô cona: UTC+2 * państwowé swiãto: [[27 zélnika]] – Dzéń Samòstójnotë * nôrodny himn: „Limba noastră” (''Nasza mòwa'') === Wëkònôwczô władza === * pezydent Maia Sandu (òd 24 gòdnika 2020) * premier Natalia Gavrilița (òd 6 zélnika 2021) === Ùstawòdôwczô władza === jednojizbòwi parlament (101 nôleżników na sztërëlatną kadencjã) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20190107090430/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/md.html Mòłdawiô w „The World Factbook”] {{CIS}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Mòłdawiô| ]] qzuxbem87xhyvhbxeth3bxgk4lcby9d 0 5313 209273 207486 2026-07-22T23:25:25Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209273 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Eùgeniusz Prëczkòwsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Eugeniusz Pryczkowski''; ùr. [[7 lëpińca]] [[1969]] rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – dochtór hùmanisticznëch nôùk, kaszëbsczi gazétnik, piesniodzeja, pisôrz, tłómôcz, aùtór tekstów, wëdôwôrz i dzejôrz, nôleżnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczi Zrzeszeniô]], wiceparwadniczący Radzëznë Kartësczégò Krézu, zakłôdôcz karna „Młodzëzna”. Ùkùńczył sztudia na Politechnice Gduńsczi w 1994 rokù. Je redaktorã telewizyjnégò magazynu “Rodnô Zemia”. Prowadzy téż pismiono “Norda” ë wëdowizna “Rost”. Dokôzë lëteracczé drëkòwôł midzë jinszima w “Tatczëznie”, “Gazéce Kartësczi”, “Zsziwkù”, “Pomeranii” ë “Nordze”. Przërëchtowôł antologiã prozë “Dërchôj królewiónkò” (1996). Je wespółautorã mòdlëtewnika “Më trzimómë z Bògã” (1998, wespół z [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eugeniuszã Gòłąbkã]]), knédżi z kaszëbsczima wicama “Bëlny szport wiele wôrt” (2000) i jin. Je wespółautorã "Oratorium Swiónowsczégò" (2009). Napisôł téż "Leksykon Ziemi Żukowskiej" (2012). Je laureatã òglowòpòlsczich kònkùrsów: miona [[Jan Drzéżdżón|Jóna Drzéżdżona]] (1996) ë Mieczisława Strijewsczégò (1998, 2000). W 1998 dostôł midzënôrodné wëróżnienié Polcul Foundation, a w 1999 rokù Medal Stolema. Je w [[Radzëzna Kaszëbszégò Jãzëka|Radzëznie Kaszëbszégò Jãzëka]]. == Ùsôdztwò (wëbiér) == * Anthony de Mello - ''Casnô aureola'', Gduńsk 1993 (tłómaczenié) * ''Dërchôj królewiónkò'', Gdynia 1996 (redakcjô) * ''Më trzimómë z Bògã'', Gdynia 1998 (przekłôdë, redakcjô; wespółrobòta: [[Eùgeniusz Gòłąbk]]) * ''Na jimiã Bòsczé'', Gduńsk 2000 * ''Bëlny szport wiele wôrt'', Gduńsk 2000, 2010 (redakcjô) * ''Mësla dzecka'', Gduńsk 2001 (redakcjô; wespółrobòta: Elżbiéta Prëczkòwskô) * ''Królowa Kaszub'', Banino-Pelplin 2002 * ''Piesnie Rodny Zemi'', Banino-Pelplin 2003 (plus płyta CD; wespółaùtorzë: [[Tomôsz Fópka]] i [[Jerzi Stachùrsczi]]) * ''Òjcze nasz'', Banino-Pelplin 2004 (redakcjô) * ''Bòże pòmagôj. Jan Paweł II do Kaszubów'', Banino-Pelplin 2005 * ''Ksążeczka do nôbòżéństwa'', Pelplin 2005 * ''Zrzeszeni w Baninie'', Banino-Pelplin 2006 * ''Dlô Was Panie'', Gdańsk 2006 (redakcjô) * ''Wspomnienia kaszubskich Sybiraków'', Banino-Pelplin 2006 (redakcjô) * ''Sól zemi'', Banino 2007 * ''Kaszubski Kordecki. Życie i twórczość ks. prał. Franciszka Gruczy'', Banino 2008 * ''Nótë kaszëbsczé. Pòpùlarné piesnie'', Banino 2008 (redakcjô) * ''Siła Żukowa'', Banino-Żukòwò 2009 * ''Norbertańska siła Kaszub'', red. Andrzej Groth, Eugeniusz Pryczkowski, Banino-Żukòwò 2011 * ''Kùńczi sã mòja pielgrzimka. 100 lat Władysławy Gołąbek z Pryczkowskich'', Banino 2012 * ''Leksykon Ziemi Żukowskiej'', Żukowo 2012 * ''Dzecynny czas'', tomik poezji, Banino 2012 * ''Serce miec'', współautor Jerzy Stachurski, śpiewnik, Banino 2015 * ''Swiónowskô nasza Matinko. Dzieje parafii i sanktuarium oraz cuda Królowej Kaszub'', Banino 2016 * ''Król Kaszubów – Karol Krefft'', Banino 2016 * ''Kaszëbskô młodëch rewòlucjô'', współautor Katarzyna Kankowska–Filipiak, Banino 2017 * ''Sanktuarium sianowskie a tożsamość kaszubska'', praca zbiorowa, red., Swiónowò-Banino 2018 * ''Banino. Miszewo, Pępowo, Rębiechowo – dzieje dramatyczne i piękne'', Banino 2018 * ''Królowa Morza. Kaszubskie sanktuarium w Swarzewie, Banino-Swôrzewò, 2019'' * ''Z Bãdargòwa do Lëzëna. Paweł Miotk – dzejôrz, lëterat, wójt, współautor Gracjan Fopke, Banino 2020'' * ''Płomiéń miłotë. 51 sonetów na 51 lat'', Banino 2020 * ''X Festiwali Filmów Kaszubskich,'' Banino 2020. == Diskògrafiô (wëbiér) == * ''Jadą z kòlãdą'' (magn. kaseta, Serakòjce 1998) * ''Piesnie Rodny Zemi'' (2003) * ''Më jesmë młodi'' (Lëzëno 2004) * ''Le żecé biegô'' (Lëzëno 2006) * ''Òd se cos dac'' (Banino 2008) * ''Oratorium Sianowskie'' (Banino 2009) * ''Piãkné Kaszëbë'' (''Koleczkowianie'', Szëmôłd, 2010) * ''Cél daleczi'' (Banino 2010) * Wiedno Kaszëbë (Banino 2012) * Dwie stegnë (Banino 2017) * Mój tusk (Banino 2018) * Żegnôj swiat całi (2019) == Òbaczë téż == * [[Festiwal Kaszëbsczich Filmów]] * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.youtube.com/watch?v=awIys6hHwZQ {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Prëczkòwsczi Eugeniusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] h2q9lmlj8tvihd1z50si7tp1b53ccwh 0 5367 209069 205026 2026-07-21T16:37:44Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Stolem Gniewino]] 209069 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Gniéwino | rodzôcz_wsë= | céch_wsë=Òbrôzk:POL Gniewino COA.svg | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Gniéwino | szôłtëstwò= | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=43 | sekùndëN=00 | gradëE=18 | minutëE=00 | sekùndëE=30 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=1710 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-250 | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons=Category:Gniewino |}} '''Gniéwino''' ({{jãz.|pl}} ''Gniewino'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Gmina Gniéwino|gminie Gniéwino]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je kòscół zbùdowóny w latach 1870 -1872. Tu bëlë [[Szpańskô|szpańsczi]] balôrze (méstrowie swiata i [[Eùropa|Eùropë]]) i w [[czerwińc]]u 2012 rokù ùzdrzec tu kòpniącé balë nie bëło niczim nadzwëkòwim. Szpanijczicë w 2014 rokù są wcyg méstrowie swiata w [[Bala|kòpóną balã]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Gniewino - Church.jpg|Kòscół w Gniéwinie[http://www.parafia-gniewino.pl/slowo-boze-po-kaszubsku.html] Òbrôzk:Gniewino - Cross 01.jpg|Krziż Òbrôzk:Gniewino - Road 01.jpg|Droga Òbrôzk:Gniewino - Square 01.jpg|Plac w Gniéwinie Òbrôzk:POL Gniewino 08.jpg| Òbrôzk:UEFA Euro 2012 BaseCamps City.png|16 môlów gdze bëlë balôrze w 2012 rokù </gallery> == Òbaczë téż == * [[Stolem Gniewino]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [http://www.sport.pl/euro2012/1,127118,12018669,Euro_2012__Hiszpanie_nie_wroca_do_Gniewina__Wojt_Zbigniew.html (pò pòlskù)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Gniéwino]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] cel146qtk83ssrmbemn5otuun69p9wo 0 5371 209250 200487 2026-07-22T21:17:31Z Iketsi 3254 [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; – to je → – 209250 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL gmina Tuchomie COA.png|mały|Herb (2016–)]] '''Gmina Tëchómie''' ({{jãz.|pl}} Gmina Tuchomie) – wieskò gmina w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:POL gmina Tuchomie COA (1994-2016).png|1994–2016 </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Tëchómié| ]] k6yoqvrt9yw2fhlo9qs3ghbj3e3okx5 0 5381 209101 208476 2026-07-22T02:46:31Z CommonsDelinker 204 Removing [[:c:File:Asociatie_casubo-pomeraniana.png|Asociatie_casubo-pomeraniana.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Royalbroil|Royalbroil]] because: [[:c:COM:DW|Derivative work]] of non-free content ([[:c:COM:CSD#F3|F3]]). 209101 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gduńsk - Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié.JPG|mały|Bùdink z biórama Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô w [[Gduńsk]]ù]] [[Òbrôzk:Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie.jpg|mały|Przëdóni stanicë partu Zrzeszeniô i jiné w [[Gdiniô|Gdini]]]] '''Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié''', '''KPZ''' ({{jãz.|pl}} ''Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie'', ''ZKP'') – [[kaszëbskô]] spòlëznowò-kùlturalnô òrganizacjô, chtërna zrzesziwô Pòmòrzón òrôz wszëtczé personë, chtërné jidentifikùją sã z ji sztatutòwyma célama, przede wszëtczim rozmajitim rozwijã [[Pòmòrskô|Pòmòrzô]]. Mô taczé miono òd 1964 r. tëdë [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] przëjãło w swòje rédżi karno dzejôrzi Zrzeszenia Kòcewsczégò. Òno òbjimało swòjim dzejanim, nimò zôwad z państwòwy stronë, całé Pòmòrzé. Nimò krizësów i nieùdôwków apartniło sã w dzejanim niezanôleżnotą òd partiowëch władzów, ale zbiérało téż nôremnëch nôleżników [[Pòlskô Zjednónô Robòtniczô Partiô|Pòlsczi Zjednóny Robòtniczi Partie]] i ZSL. Wôżné téż bëło òtemkniãcé szerok Zrzeszeniô na òkrãżô inteligencji, lëteracczé i nôùkòwé, lëdzy za kòrzeniającëch sã w kaszëbsczi tradicji [[Gduńsk|Gduńska]] i Pòmòrzô, pòchôdającëch z rozmajitëch strón. Barżi niż w przeszłoce, zgódno z tradicją i dejologią [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] rësznotë, zaczãlë jidentifikòwac kaszëbskòsc z całoscą Pòmòrza. Òstała wnenczas wërobionô nowô fòrmùła regiónalny rësznotë, pòdczorchiwającô wskôzë demòkracji w państwie i dejã samòrządnoscë-krajowòscë, chtërny ùsôdzcą béł [[Lech Bądkòwsczi]]. Pòwszédnotë ti dejologii w kaszëbskò-pòmòrsczim òkrãżim pòmôgałë zwënégòwania na niwie wëdowizn w òbrëmienim lëteraturë (wicy jak 350 titułów, 1 mln wëdôwkù), wespółdzejanié z [[Gduńsczé Nôùkòwé Towarzëstwò|Gduńsczim Nôùkòwym Towarzëstwã]], trójné ùdbë i institucje w terenie, a w tim pòwstanié [[Mùzeum|mùzeów]], jak téż zwielający sã ùróbk zrzeszeniowégò cządnika, miesãcznika "Pomerania", redagòwónégò dłudżé lata przez [[Wòjcech Czedrowsczi|Wòjcecha Czedrowsczégò]], [[Stanisłôw Pestka|Stanisłôwa Pestkã]] ë jinszëch. ''Pomerania'' bëła i je wôżnym pismionem kaszëbsczi rësznotë. Zrzeszenié mô wiôldżi znaczënk dlô òchrónë ë rozwiju [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] i kùlturë. Òno òbjimô swòjim dzejanim młodëch téż, taczich jak [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. == Nôdgrodë i wëapartnieniô == Prezydiô [[Wòjewódzkô nôrodnô radzëzna|Wòjewódzczi Nôrodny Radzëznë]] w Gduńskù w 1977 rokù wëapartniło Przédny Zarząd Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô hònórną merką „Wstëżnim Gduńsczi Zemi”. W 1997 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié òtrzëmało Medal Ksãca Mestwina II za szérzwienié kaszëbsczi kùlturë. == Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == Lësta partów z 2026 r.:<ref>https://kaszubi.pl/part-list</ref> {{Kòlumnë|em=36|1= # [[Banino]] ({{jãz.|pl}} ''Banino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/banino/index</ref> # [[Brusë]] ({{jãz.|pl}} ''Brusy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/brusy/index</ref> # [[Bëdgòszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Bydgoszcz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bydgoszcz/index</ref> # [[Bëtowò]] ({{jãz.|pl}} ''Bytów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bytow/index</ref> # [[Céwice]] ({{jãz.|pl}} ''Cewice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/cewice/index</ref> # [[Chmielno]] ({{jãz.|pl}} ''Chmielno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chmielno/index</ref> # [[Chònice]] ({{jãz.|pl}} ''Chojnice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chojnice/index</ref> # [[Chwaszczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Chwaszczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chwaszczyno/index</ref> # [[Czersk]] ({{jãz.|pl}} ''Czersk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czersk/index</ref> # [[Człëchòwò]] [({{jãz.|pl}} ''Człuchów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czluchow/index</ref> # [[Dãbògòrzé-Kòsôkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Dębogórze-Kosakowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/debogorze-kosakowo/index</ref> # [[Dzemiónë]] ({{jãz.|pl}} ''Dziemiany'')<ref>https://kaszubi.pl/part/dziemiany/index</ref> # [[Part Gduńsk]] ({{jãz.|pl}} ''Gdańsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdansk/index</ref> # [[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]] ({{jãz.|pl}} ''Gdańskie Dni Kaszubskie'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdanskie-dni-kaszubskie/index</ref> # [[Part Gdiniô]] ({{jãz.|pl}} ''Gdynia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdynia/index</ref><ref>{{YouTube|v=OKA_yPQPnMo|tit=Bogumiła Cirocka i Dariusz Majkowski rozmawiają o książce Pòd òkã Jastrë — Kaszubskie Forum Kultury}}</ref> # [[Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Góra'')<ref>https://www.facebook.com/p/Zrzeszenie-Kaszubsko-Pomorskie-w-G%C3%B3rze-100077494311445/?_rdr</ref> # [[Gòscëcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Gościcino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/goscicino/index</ref> # [[Grëdządz]] ({{jãz.|pl}} ''Grudziądz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/grudziadz/index</ref> # [[Hél]] ({{jãz.|pl}} ''Hel'')<ref>https://kaszubi.pl/part/hel/index</ref> # [[Jastarniô]] ({{jãz.|pl}} ''Jastarnia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastarnia/index</ref> # [[Pilëce|Jastrzëbiô Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Jastrzębia Góra'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastrzebia-gora/index</ref> # [[Kartuzë]] ({{jãz.|pl}} ''Kartuzy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kartuzy/index</ref> # [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] ({{jãz.|pl}} ''Klub Studencki „Pomorania”)<ref>https://kaszubi.pl/part/klub-studencki-pomorania/index</ref> # [[Turistné Karno „Wanożnik”]] ({{jãz.|pl}} ''Klub Turystyczny „Wanożnik”)<ref>https://kaszubi.pl/part/wanoznik/index</ref> # [[Kòlbùdë]] ({{jãz.|pl}} ''Kolbudy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kolbudy/index</ref> # [[Kònarzënë]] ({{jãz.|pl}} ''Konarzyny'')<ref>https://kaszubi.pl/part/konarzyny/index</ref> # [[Part Kòscérzëna]] ({{jãz.|pl}} ''Kościerzyna'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koscierzyna/index</ref> # [[Kòszalëno]] ({{jãz.|pl}} ''Koszalin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koszalin/index</ref> # [[Krokòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Krokowa'')<ref>https://kaszubi.pl/part/krokowa/index</ref> # [[Labòrg]] ({{jãz.|pl}} ''Lębork'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lebork/index</ref> # [[Lëniô]] ({{jãz.|pl}} ''Linia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/linia/index</ref> # [[Lëpińce]] ({{jãz.|pl}} ''Lipnica'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipnica/index</ref> # [[Lëpùsz]] ({{jãz.|pl}} ''Lipusz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipusz/index</ref> # [[Part w Lëzënie]]<ref>https://web.archive.org/web/20260713114306/https://luzino.info/wp-content/uploads/2023/11/IMG_4708-scaled.jpg</ref> ({{jãz.|pl}} ''Luzino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/luzino/index</ref> # [[Łeba]] ({{jãz.|pl}} ''Łeba'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leba/index</ref> # [[Łãczëce]] ({{jãz.|pl}} ''Łęczyce'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leczyce/index</ref> # [[Łubianô]] ({{jãz.|pl}} ''Łubiana'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lubiana/index</ref> # [[Miastkò]] ({{jãz.|pl}} ''Miastko'')<ref>https://kaszubi.pl/part/miastko/index</ref> # [[Nowô Karczma (Gmina Kònôrzënë)|Nowô Karczma]] ({{jãz.|pl}} ''Nowa Karczma'')<ref>https://kaszubi.pl/part/nowa-karczma/index</ref> # [[Pelplin|Pelplëno]] ({{jãz.|pl}} ''Pelplin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pelplin/index</ref> # [[Pruszcz|Gduńsczi Pruszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Pruszcz Gdański'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pruszcz-gdanski/index</ref> # [[Przedkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Przodkowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przodkowo/index</ref> # [[Przëwidz]] ({{jãz.|pl}} ''Przywidz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przywidz/index</ref> # [[Pùck]] ({{jãz.|pl}} ''Puck'')<ref>https://www.zkppuck.pl/</ref> # [[KZS Kłanino|Krézowi Zespół Szkół w Kłaninie]] ({{jãz.|pl}} ''PZS Kłanino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pzs-klanino/index</ref> # [[Réda]] ({{jãz.|pl}} ''Reda'')<ref>https://kaszubi.pl/part/reda/index</ref> # [[Rëmiô]] ({{jãz.|pl}} ''Rumia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/rumia/index</ref> # [[Swiónowò]] ({{jãz.|pl}} ''Sianowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sianowo/index</ref> # [[Serakòjce]] ({{jãz.|pl}} ''Sierakowice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sierakowice/index</ref> # [[Stôłpsk]] ({{jãz.|pl}} ''Słupsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/slupsk/index</ref> # [[Somònino]] ({{jãz.|pl}} ''Somonino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/somonino/index</ref> # [[Sopòt]] ({{jãz.|pl}} ''Sopot'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sopot/index</ref> # [[Starogarda]] ({{jãz.|pl}} ''Stargard'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stargard/index</ref> # [[Stãżëca]] ({{jãz.|pl}} ''Stężyca'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stezyca/index</ref> # [[Strzelno (wies)|Strzelno]] ({{jãz.|pl}} ''Strzelno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/strzelno/index</ref> # [[Sëlëczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Sulęczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/suleczyno/index</ref> # [[Szczecëno]] ({{jãz.|pl}} ''Szczecin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szczecin/index</ref> # [[Szëmôłd]] ({{jãz.|pl}} ''Szemud'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szemud/index</ref> # [[Szimbark]] ({{jãz.|pl}} ''Szymbark'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szymbark/index</ref> # [[Dërszewò]] ({{jãz.|pl}} ''Tczew'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tczew/index</ref> # [[Torń]] ({{jãz.|pl}} ''Toruń'')<ref>https://kaszubi.pl/part/torun/index</ref> # [[Tëchòlô]] ({{jãz.|pl}} ''Tuchola'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tuchola/index</ref> # [[Wejrowò]] ({{jãz.|pl}} ''Wejherowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wejherowo/index</ref> # [[Wiele-Kôrsëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wiele - Karsin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wiele-karsin/index</ref> # [[Wiérzchùcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wierzchucino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wierzchucino/index</ref> # [[Wiôlgô Wies]] ({{jãz.|pl}} ''Władysławowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wladyslawowo/index</ref> # [[Zblewò]] ({{jãz.|pl}} ''Zblewo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zblewo/index</ref> # [[Karno Piesni i Tuńca „Gdiniô”]] ({{jãz.|pl}} ''Zespół Pieśni i Tańca „Gdynia”'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zespol-piesni-i-tanca-gdynia/index</ref> # [[Żukòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Żukowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zukowo/index</ref> }}{{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-04-29|Nastãpnô=+1 rok}} == Lësta przédników KPZ == === Przédnicë Przédnégò Zarządu Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô (PZ KPZ) === * [[Aleksander Arendt]] (1956–1959) * [[Bernat Szczestny]] (1959–1971) * [[Jerzi Czedròwsczi]] (1971–1976) * [[Stanisłôw Pestka]] (1976–1980) * [[Izabella Trojanowskô]] (1980–1983) * [[Szczepón Lewnô]] (1983–1986) * [[Józef Bòrzëszkòwsczi]] (1986–1992) * [[Stanisłôw Pestka]] (1992–1994) * [[Jón Wërowińsczi]] (1994–1998) * [[Bruno Synak]] (1998–2000) === Przédnicë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô === * Bruno Synak (2000-2004) * [[Artur Jabłońsczi]] (2004–2010) * [[Łukôsz Grzãdzëcczi]] (2010–2016) * [[Édmùnd Wittbrodt]] (2016–2019) * [[Jón Wërowińsczi]] (2019–2025) * [[Bòżena Ùgòwskô]] (2025–2028)<ref>https://dziennikbaltycki.pl/kobieta-na-czele-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego-jan-wyrowinski-nie-jest-juz-prezesem/ar/c1p2-28221419</ref><ref>{{#invoke:ArchivePrefix|full|https://web.archive.org/web/20260514070238/https://radiogdansk.pl/audycje/audycje-kaszubskie/2025/11/30/bozena-ugowsko-nowa-przedniczka-zkp/|prosto=https://radiogdansk.pl/wp-content/uploads/2025/12/30112025-ugowska-kaszubska.mp3?_=1|jaz=csb}}</ref> == Wspòminczi == * Gduńsk: Spòdlecznô Szkòla nr 85 m. Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == Òbaczë téż == * [[Pomerania (cządnik)]] * [[Rëmskô Klëka]] * [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno]] * [[Kaszëbsczi Institut]] == Przëpisë == {{Przëpisë|3}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 347 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://bazy.ngo.pl/search/info.asp?id=86294 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié w baze bùtnowòrządowich òrganizacëji ngo.pl] * [http://www.kaszubi.pl Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Przédny part we Gduńskù] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/11844?katalog=4 ZK-P IPN] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/63709 ZK-P IPN] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] cgsecbt49lq5ctshnpsles3oyb3wjky 0 5427 209145 202253 2026-07-22T16:34:31Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; == Przëpisczi→== Przëpisë; úr.→ùr. 209145 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bolesław Bork.jpg|mały]] '''Bòlesłôw Bòrk''' (ùr. 9 łżëkwiata 1923 rokù w [[Zbichòwò|Zbichòwie]], ùm. 18 lëstopadnika 2017 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] spòlëznowi dzejôrz, ùtwórca, pedagòga. Znóny jakno aùtór historicznëch artiklów w „Pòmeranie”, a téż lëteraturë, jakô pòwiôdô ò kaszëbsczich dzejach, m. jin. „Lesôcczé pòwiôstczi ë jiné dokôzë” (2002). Wòjnowi kawel rzucył gò na Zôpadną Eùropã, pò wòjnie wrócył na Kaszëbë i skùńcził przerwóną edukacjã. Béł czerownikã szkòłów, przédnikòwôł [[Kòleczkòwò|kòleczkòwsczémù]] partowi [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. W 1997 rokù dobéł nôdgrodã na lëteracczim kònkùrsu m. Jana Drzéżdżóna<ref>''Nie żëje Bòlesłôw Bòrk'' – [https://web.archive.org/web/20171201033331/http://radiokaszebe.pl/kleka-2017-11-22-csb/ Klëka, 2017.11.22 ([[Radio Kaszëbë]])]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Bork Bòlesłôw}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] axnr3aa1feb6yfnsp06aeswk266tmtu 0 5448 208964 208419 2026-07-20T18:15:21Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 208964 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Acute photosensitivity reaction in EPP (2).jpg|mały|[[Pòrfiria]] – chòroscowy òbjôw]] '''Wieszczi''' je ten chto pò smiercë je czerwòny (Sychta). [[Aleksander Hilferding]] béł w [[Grzmiącô|Grzmiący]] i tam uczuł i napisôł (1862), że wieśzczi czedë ùmrze, a bãdze zachòwané w zark, to òn so dostónie zgło i żwie je, aż nôblëższëch przijacelów, òjca, matkã, jednégò pò drëdżim wcignie. Ò wieszczich są pòdania zwëskóné lëterackò, zrobile to np. [[Alojzy Nôgel]] i [[Krystyna Muza]]. Mòże niejedny wieszczi mielë za żëcô pòrfiriã? == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Ùpi]] === Kaszëbskô mitologiô === {{#categorytree:Kaszëbskô mitologiô|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * Dzieje Brus i okolicy : praca zbiorowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Krzysztof Walenta et al.].Chojnice ; Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 1984, s. 285. * Dr Nadmorski: Kaszuby i Kociewie. Język, zwyczaje, przesądy, podania, zagadki i pieśni ludowe w północnej części Prus Zachodnich, Poznań 1892, s. 60. * Perszon, J.: Na brzegu życia i śmierci : zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia pogrzebowe i zaduszkowe na Kaszubach. Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1999 (English summary). * Остатки славян на южном берегу Балтийского Моря, Sankt-Petersburg 1862 (wyd. polskie Resztki Słowian na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego, tłum. Nina Perczyńska, oprac. Jerzy Treder, Gdańsk 1989, s. 152. * Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t.VI (1973), s. 144. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://wikisource.org/wiki/O_wieszczych_czyli_upiorach ''O wieszczych czyli upiorach''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] t6hgkd0fb93bbhrn8ae3ab8mh1e9fh9 0 5544 209232 206820 2026-07-22T20:01:09Z Iketsi 3254 telefón = + 209232 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = ''Schweiz, Confoederatio Helvetica''| miono = Szwajcarskô | miono-genitiw = Szwajcarsczi | fana = Flag of Switzerland (Pantone).svg| herb = Coat of Arms of Switzerland (Pantone).svg | na karce = LocationSwitzerland.png| mòtto = Unus pro omnibus, omnes pro uno| jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]], [[Italsczi jãzëk|italsczi]], [[jãzëk romansz]]| stolëca = Berno | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 41.290 | procent-wòdë = – | lëdztwò = 8 962 258 | rok = 2023 | dëtk = [[Szwajcarzczi frank]] | kòd dëtka = CHF | czasowô cona = +1 | swiãto = 1 zélnika Bundesfeiertag| himn = Szwajcarsczi Psalm | kòd = CH | Internet = .ch | telefón = +41 |Prezydeńt=Guy Parmelin }} '''Szwajcariô'''<ref>Felicja Baska-Borzyszkowska; Wojciech Myszk ''Jô w Kaszëbsczi, Kaszëbskô w swiece – dzél III – Ùczbòwnik do kaszëbsczégò jãzëka dlô IV etapù sztôłceniô''.</ref> abò '''Szwajcarskô''' (òficjalny akronim '''CH''', {{jãz.|la}} ''Confoederatio Helvetica'', Helvetia, {{jãz.|de}} ''Schweiz'', {{jãz.|fr}} ''Suisse'', {{jãz.|it}} ''Svizzera'', {{jãz.|rm}} ''Svizra,'' {{jãz.|gsw}} ''Schwiz'') – państwò w zôpadni [[Eùropa|Eùropie]]. Ji stolëcą je [[Berno]]. Szwajcarskô òd Wideńsczégò Kòngresù (1815) je neutalnym państwã. Kònféderacëjô przistąpiła do ÒZN w 2002 pò dobétnym referendum 52% głosów za. Nie je partã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczé Ùnji]], ani [[Eùropejskô Ekònomicznô Zona|Eùropejsczé Ekònomiczné Zonë]]. Szwajcarskô je w [[Zona Schengen|Zonie Schengen]], tak jak wszëtczi ji sąsôdzë, co òznaczô brak grańcznych kòntroli. == Jãzëczi == Szwajcarskô mô 4 ùrzãdné jãzëczi, [[Miemiecczi jãzëk|miemieczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]], [[Italsczi jãzëk|italsczi]] ë [[romansch]]. Kònstitucëjë Kantonów ùsôdzają ùrzãdny jãzëk kantonu. Kòżdodzénnym jãzëkã Szwajcarów z miemieckojãzëcznych kantonów je [[alemańsczi dialekt]] zwôny w Szwajcarsczi ''Schwizerdütsch'', nyn dialekt je apartny w kôżdym kantonié ë nie je zrozumiôły przez lëdzë dlô chtërëch rôdną mòwą je sztandardny miemieczi ''Hochdeutsch''. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sprachen CH 2000 EN.svg|Jãzëkòwô kôrta Szwajcarsczi Òbrôzk:Bern_007_(35250800705).jpg|[[Berno]] Òbrôzk:United Nations Flags - cropped.jpg|[[Genf]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kaszëbskô Szwajcariô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Szwajcarskô| ]] iysmo29vsb70x5tkfqft3gi0odzzaxh 0 5889 209164 199458 2026-07-22T17:08:29Z Agnes Monkelbaan 19855 209164 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bloem van een Rosa canina 01-06-2026. (actm.).jpg|mały|Dzëkô róża]] '''Dzëkô róża''' (''Rosa canina'' L.) – to je czerz z rodzëznë różowatëch (''Rosaceae''). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], a [[Kaszëbi]] zbiérają brzôd dzëczi różë. == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 56. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://luczaj.com/rocznik%20dendrologiczny%202008.pdf {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] p9utj0j2ntvksmkgn54juet7typxs6i 209170 209164 2026-07-22T17:16:52Z Iketsi 3254 – to je → – 209170 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bloem van een Rosa canina 01-06-2026. (actm.).jpg|mały|Dzëkô róża]] '''Dzëkô róża''' (''Rosa canina'' L.) – czerz z rodzëznë różowatëch (''Rosaceae''). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], a [[Kaszëbi]] zbiérają brzôd dzëczi różë. == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 56. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://luczaj.com/rocznik%20dendrologiczny%202008.pdf {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] qvp5h0f8vhk11gvebxnpjeinluv1yf3 0 5920 209254 199552 2026-07-22T21:27:21Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Klôtka na mëszë]] 209254 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Мышь_2.jpg|mały|Domôcô mësz]] [[Òbrôzk:Mus musculus front teeth.jpg|mały|Ùgriz]] '''Domôcô mësz''' (''Mus musculus'') – to je grëzôk z rodzëznë mëszowatëch. M. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] biwô z nima jiwer w chëczach. == Òbaczë téż == * [[Klôtka na mëszë]] {{#categorytree:Mëszowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mëszowaté]] diwzlmd0vxg0tdijarvccfyop9bx6x0 0 5947 209159 176624 2026-07-22T16:59:36Z Iketsi 3254 - → – ; {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → –; {{Commons}} 209159 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rhamnus frangula01.jpg|mały|Wôłczô wisznia]] '''Wôłczô wisznia''' (''Frangula alnus'' Mill.) – czierz z rodzëznë szatlachòwatëch (''Rhamnaceae''). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 8gyy2n46lmf7n68lti9ge2eam9ny7gd 0 6178 208988 196666 2026-07-20T21:34:32Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 208988 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ruština_ve_světě.svg|mały|]] '''Rusczi jãzëk'''<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rusczi-cz-rusyjsczi-n1304018</ref> – jãzëk z pòrénkòwòsłowiańsczégò karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. To je rodnô mòwa dlô kòl 160 milionów lëdzy. Òglowô wielëna brëkòwników sygô kòl 280 milionów. Je ùrzãdnym jãzëkã w [[Ruskô Federacëjô|Rusczi Federacëji]] ë jednym z ùrzãdnëch jãzëków [[Biôłorëskô|Biôłorësczi]], [[Kazachstan]]u, [[Kirgistan]]u ë [[Òrganizacjô Ùjednónëch Nôrodów|Òrganizacëji Ùjednónëch Nôrodów]]. == Alfabét == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! wiôldżé: | А || Б || В || Г || Д || Е || Ё || Ж || З || И || Й || К || Л || М || Н || О || П || Р || С || Т || У || Ф || Х || Ц || Ч || Ш || Щ || Ъ || Ы || Ь || Э || Ю || Я |- ! małé | а || б || в || г || д || е || ё || ж || з || и || й || к || л || м || н || о || п || р || с || т || у || ф || х || ц || ч || ш || щ || ъ || ы || ь || э || ю || я |- ! zôpis | a || b || v || g || d || je || jo || ż || z || i || j || k || l || m || n || o || p || r || s || t || u || f || h || c || cz || sz || szcz || " || y || ' || e || ju || ja |- ! wëmòwa | a || b || v || g || d || je || jo || ż || z || i || j || k || l || m || n || o || p || r || s || t || u || f || ch || c || cz || sz || szcz || cwardi znak || y || mitczi znak || e || ju || ja |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Russian-Kashubian Russian-Kashubian] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] rc11uc7a2fwn21ceekop7favl83g0tp 0 6196 209234 199755 2026-07-22T20:01:30Z Iketsi 3254 telefón = + 209234 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Република Северна Македонија| miono = Repùblika Nordowi Macedonie | miono-genitiw = Macedonie | fana = Flag of Macedonia.svg| herb = Coat of arms of North Macedonia.svg| na karce = Europe-Macedonia.svg| mòtto = Слобода или смрт за Македонија<br>(Wòlnosc lub smierc dla Macedonie) | jãzëk = [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] | stolëca = Skòpje | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 25 713| procent-wòdë = 1,9 | lëdztwò = 2 103 721 | rok = 2017 | dëtk = macedońsczi denar | kòd dëtka = MKD | czasowô cona = +1 | swiãto = [[8 séwnika]]| himn = „Denes nad Makedonija” | kòd = MK | Internet = .mk | telefón = +389 |Prezydeńt=Gordana Siłjanowska-Dawkowa|Premiéra=Hristijan Mickoski}}'''Nordowô Macedoniô''' (do 2019: '''Macedońskô'''; [[macedońsczi jãzëk|maced.]] Република Северна Македонија) – państwò w pôłniowi Eùropie, na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. Stolëcą je gard [[Skòpje]]. Òd 2020 nôleży do NATO. == Geògrafiô == === Pòłożenié === [[Òbrôzk:Macedonia.svg|mały|Nordowô Macedoniô na tle szerszégò historiczno-geògraficznégò regionu Macedoniô]] Leżi w pôłniowò-pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], na nordã òd [[Greckô|Grecje]]. === Wiéchrzëzna === [[Òbrôzk:Macedonia-CIA_WFB_Map.png|mały|Kôrta Macedonie]] *całownô: 25,713 km² *wiéchrzëzna lądu: 25,433 km² *wiéchrzëzna wòdów: 280 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 150. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 838 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Albańskô|Albaniô]] (181 km), [[Bùlgarskô|Bùłgariô]] (162 km), [[Greckô|Grecjô]] (234 km), [[Kosovë|Kòsowò]] (160 km), [[Serbskô|Serbiô]] (101 km) === Brzegòwô liniô === 0 km (państwò strzódlądowé) === Klimat === cepło i sëchò òb lato i jeséń, dosc chłodno i snieżësto òb zëmã. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:R.o.Macedonia topography.svg|mały|Fizycznô kôrta Macedonie]] górzësté z głãbòczima dolënama; trzë wiôldżé jezora, przez kòżdé bieżi państwòwô grańca; rzéka Wardar rozdzelô Macedoniã na dwa dzéle === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Mount Korab, Republic of Macedonia.jpg|mały|Góra Kòrab (2,764 m. n.r.m)]] *strzédnô wësokòsc: 741 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 50 m. n.r.m. (rzéka Wardar) *nôwëższi czëp: 2,764 m. n.r.m. (góra Kòrab) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë: 44,3% (w tim 16,4% òrnëch gruńtów) *lasë: 39,8% (stój na 2011 r.) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 2,103,721 (stój na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 145. === Etniczné karna === [[Òbrôzk:35_1_юные_македонцы.jpg|mały|Macedończicë]] Macedończicë 64.2%, Albańczicë 25.2%, Tërcë 3.9%, Cëgóni 2.7%, Serbòwie 1.8%, jinszi 2.2% (wôrtoscë szacowóné na 2002) === Jãzëczi === * [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] (òficjalny) 66,5%, [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]] 25,1%, [[Tërecczi jãzëk|tërecczi]] 3,5%, romani 1,9%, [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] 1,2% *Miészëznowé jãzëczi są w òficjalnym (kòle macedońsczégò) ùżëcym w gminach, w jaczich co nômni 20% mieszkańców nôleżi do gwësny jãzëkòwi miészëznë. === Religijné karna === [[Òbrôzk:Church_of_Saint_Naum.JPG|mały|[[Prawòsławié|Prawòsławny]] mònastér swiãtégò Naùma]] Macedońsko Prawòsławnô Cerkwiô 64,8%, mùzułmanie 33,3% === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 57,3% (w 2017 r.) *wikszé miesczé westrzódczi: [[Skòpje]] (stolëca) – 503,000 mieszkańców (w 2015 r.) == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Repùblika Macedoniô ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] ''Република Македонија'') *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Skòpje *czasowô cona: UTC+1 *państwowé swiãto: 8 séwnika – Dzéń Samòstójnotë *nôrodny himn: „Denes nad Makedonija” (''Dzysô nad Macedonią'') === Wëkònôwczô władza === * pezydent Ǵorge Iwanow (òd 12 maja 2009) * premier Zoran Zaew (òd 31 maja 2017) === Ùstawòdôwczô władza === jednojizbòwi parlament – Zéńdzenié Repùbliczi Macedoniô (mac. ''Собрание на Република Македонија'') == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html Macedoniô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] n4t9m2lktj5wfgjfiudgac7857bpfru 0 6441 209181 162132 2026-07-22T18:38:37Z Iketsi 3254 - → – ; {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → – ; {{Commons}} 209181 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Antirrhinum_majus_gelb.jpeg|mały|Lewijôk]] '''Lewijôk''' (''Antirrhinum majus'' L.) – roscëna z rodzëznë przëdróżnikòwatëch (''Plantaginaceae''). Te kwiatë na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] biwają w ògródkach, a czasem òne kwitną do kùńca [[rujan]]a. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] qj18i2lx9wqk2j23h5nhzarg6gxhgyq 0 6460 209203 200761 2026-07-22T19:47:51Z DawnyTest 14843 infobox 209203 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox|Gard=Hambùrg|gwôsné miono=Hamburg|céch=DEU Hamburg COA.svg|dopełniacz=Hambùrga|fana=Flag of Hamburg.svg|karta=Hamburg in Germany (zoom).svg|państwò=[[Niemieckô]]|Kréz=[[Hambùrg]]|wiéchrzëzna=755,264|stopniN=53|minutN=33|stopniE=10|minutE=0|lëdztwò=1.778.336|rok=31 Maja 2010|czerënkòwi numer=+49-40|pòcztowi kòd=D-20001–21149, D-22001–22769|registracëjné tôfle=HH|bùrméster=Peter Tschentscher|www=http://www.hamburg.de/}} '''Wòlny ë Hanzeatycczi Gard Hambùrg''' (miem. ''Freie und Hansestadt Hamburg'') – to je drëdżi nôwikszi gard [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]] na prawie związkòwégò kraju (landu), je nad rzéką [[Łaba|Łabą]]. Mòrsczi pòrt tu je nôwikszim w Miemiecczi ë trzecim nôwikszim w Eùropie. W Hambùrgù je pòzwa ''Kassubenweg'' - [[Kaszëbskô Droga]][https://vymaps.com/DE/Kassubenweg-1768449/]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Kassubenweg.jpg|''Kassubenweg'' w Hambùrgù Òbrôzk:Phb_dt_8107_CTA.jpg|Hambùrsczi pòrt Òbrôzk:Rathaus Hbg.jpg|Hambùrg (2017) </gallery> == Òbaczë téż == * [[Berlëno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] r4u6d1lsk6v4911qmmgxnfi1t9lcgwh 209204 209203 2026-07-22T19:48:09Z DawnyTest 14843 209204 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox|Gard=Hambùrg|gwôsné miono=Hamburg|céch=DEU Hamburg COA.svg|dopełniacz=Hambùrga|fana=Flag of Hamburg.svg|karta=Hamburg in Germany (zoom).svg|państwò=[[Niemieckô]]|wiéchrzëzna=755,264|stopniN=53|minutN=33|stopniE=10|minutE=0|lëdztwò=1.778.336|rok=31 Maja 2010|czerënkòwi numer=+49-40|pòcztowi kòd=D-20001–21149, D-22001–22769|registracëjné tôfle=HH|bùrméster=Peter Tschentscher|www=http://www.hamburg.de/}} '''Wòlny ë Hanzeatycczi Gard Hambùrg''' (miem. ''Freie und Hansestadt Hamburg'') – to je drëdżi nôwikszi gard [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]] na prawie związkòwégò kraju (landu), je nad rzéką [[Łaba|Łabą]]. Mòrsczi pòrt tu je nôwikszim w Miemiecczi ë trzecim nôwikszim w Eùropie. W Hambùrgù je pòzwa ''Kassubenweg'' - [[Kaszëbskô Droga]][https://vymaps.com/DE/Kassubenweg-1768449/]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Kassubenweg.jpg|''Kassubenweg'' w Hambùrgù Òbrôzk:Phb_dt_8107_CTA.jpg|Hambùrsczi pòrt Òbrôzk:Rathaus Hbg.jpg|Hambùrg (2017) </gallery> == Òbaczë téż == * [[Berlëno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] 9nrhkfh58dg96bbk9oir0emrjdnh83r 0 6550 209003 201778 2026-07-20T23:46:54Z Terrus38 14026 rozbùdowa artikla 209003 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bulwar nad słupią.jpg|mały|Słëpiô we [[Słëpsk|Słëpskù]]]] [[Òbrôzk:Tuchlino (rzeka Słupia).JPG|mały|Słëpiô w [[Tëchlëno|Tëchlënie]]]] '''Słëpiô''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Słupia, [[Miemiecczi jãzëk|miem.]] Stolpe) – rzéka w zôpadnym parce [[Kaszëbë|Kaszëbsczi]], ò dłużawie 159,57 km<ref>''[https://www.gispartner.pl/pf/isok/ iMap]'' [online], www.gispartner.pl [przëstãp 2023-07-24].</ref> a pòwiérzchnie zlewnie 1620km²<ref>[http://www.rzgw.gda.pl/?mod=content&path=2,7,29 Podział na jednostki bilansowe.]&nbsp;Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku.[przëstãp 2013-07-15].</ref>. == Biég == Rzéka wëpłiwô z bielawów leżącëch na wiżi kòl 200 m n.n.m. kòl [[Serakòwskô Hëta|Serakòwsczi Hëtë]], na [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczim Pòjezerzim]], w górnym biegù przepłiwô przez òbrëmié [[Kùńcowô mòrena|kùńcowi mòrenë]] dochôdający do 200 m n.n.m. (jezora: [[Tuchlińsczé Jezoro|Tuchlińskie]], [[Trzebòcyńsczé Jezoro|Trzebocińskie]], [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczé]] i [[Wãgòrzëno (jezoro)|Węgorzyno]]), we westrzédnym piaszczëto-glëniasté ùtwòrë dnowi mòrenë a zwałowé glënë w kómpleksu wiôldżich lasów i w dólnym, òd [[Stôłpsk|Słëpska]] w dolëznach ò pòdłożim z glënë a torfù, przed ùscym do mòrza to dô tipiczné dënowé piôsczi. Ùchôdô do [[Bôłt|Bôłtu]] w [[Ùskô|Ùsce]]. Słëpiô przepłiwô przez czile jezór. Szérzô kòrëta: òd 7 m w górnym dzélu rzéczi do 40 kòl ùscô, strzédny przepłiw przë ùscym 15,5 m³/s, strzédny spôdk kòl 1,3‰<ref>''[http://www.kajaki.stg.pl/slupia/sb3upia.html Słupia]'' [online], www.kajaki.stg.pl [przëstãp 2019-04-09].</ref>. Òd nordë zlewniô Słëpie grańczi ze zlewnią Bôłtu, òd zôpadu ze zlewnią rzéczi [[Wieprza|Wieprzë]], òd pôłniô ze zlewnią [[Brda|Brdë]], òd pòrénkù zlewniama rzéków [[Łeba (rzéka)|Łeba]] i [[Łëpawa (rzéka)|Łëpawa]]. Przepłiwô przez trzë gardë – [[Kòbëlnica|Kòbëlnicã]], [[Stôłpsk|Słëpsk]] a [[Ùskô|Ùskã]]. == Wëkòrzistanié == Ùscowi dzél rzéczi Słëpie je za [[akwatorium]] mòrsczi hôwindżi w Ùsce. Na rzéce zbùdowóné òstałë na zôczątkù XX wiekù 4 wòdné sztrómòwnie: [[Môłô Gałązniô]], „Strzegomino” w [[Strzegòmino|Strzegòminie]], [[Wiôlgô Krzëniô]], [[Wòdnô sztrómòwniô Strëga|Strëga]]. Hidrotechnicznô zabùdowa, (przédno bùdacjô sztrómòwnie [[Gałąźnia Mała|Môłô Gałązniô]]) spòwòdowa skródzenié biegù rzéczi. Pòwstałë téż dwa retencyjné jezora Kònradowò a Krzëniô. Òd [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczégò Jezora]] do ùscégò prowadzy 125-kilométrowi turisticzny kajakòwi szlach, 62-kilométrowi dzél òd [[Sëlëczëno|Sëlëczëna]] do Môłi Gałãznie nalôżô sã we wëkazu górsczich kajakòwich szlachów z nôsłôwniészim na Pòmòrzim dzélã Sëlëczińską Rëną mët<ref>[https://www.ekajaki.pl/splywy_jednodniowe/ekstremalna_slupia Ekstremalna Słupia]</ref>. W 2006 rokù na całim szlachù òstałë pòstawioné kamienie na wdôr papieża [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]], jaczi w 1964 rokù òdbéł spłiw Słëpią<ref>{{Cytuj|tytuł=Słupia ⋆ Super Kajak|data dostępu=2019-04-09|opublikowany=Super Kajak|url=https://www.superkajak.pl/rzeki/slupia/|język=pl-PL}}</ref>. W systemie administrowaniégò wòdama dorzeczé Słëpie rechòwóné je do òbrëmiô dorzeczégò [[Wisła|Wisłë]]<ref>''[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001566 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne]'' [online], isap.sejm.gov.pl [przëstãp 2020-04-24].</ref><ref>Plan zarządzaniégò wòdama w òbrëmim dorzeczégò Wisłë. [http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/files/artykuly/49134/Plan_gospodarowania_wodami_na_obszarze%20_dorzecza_Wisly_icon.pdf ''Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (poz. 1911)'']</ref>. == Jakòsc wòdë == Wedle pòdôwków [[Inspekcjô Òchronë Strzodowiszcza|Inspekcje Òchronë Strzodowiszcza]] przez Słëpiã do Bôłtu to dô òdpłiw [[Cãżczé metale|cãżczich metalów]], òb 2012 rok w jiloscach: 3,3 tonë [[Cynk|cynkù]], 0,9 tony [[Kòper|kòpru]], 1,2 tonë [[Òłów|òłowiu]], ok. 100 kg [[Kadm|kadmù]], 0,5 tonë [[Chróm|chromu]] a 1,2 tonë [[Niczel|niklu]]<ref>Tôbl. 10.6 ''Odpływ metali ciężkich rzekami do Morza Bałtyckiego w 2012 r.''. W:&nbsp;''Rocznik statystyczny gospodarki morskiej 2013''.Warszawa&#x3A;&nbsp;Główny Urząd Statystyczny,&nbsp;2014-01-21,&nbsp;s.&nbsp;338.</ref>. == Òchrona rodë == Na [[Mòrsczé bënowé wòdë|mòrsczich bënowëch wòdach]] rzéczi Słëpie w grańcach ùsczi hôwindżi òsta ùstanowionô cządowò òchrónnô òbéńda dlô [[Łosos|łososa]] a [[Wanożny kropielnik|wanożnégò kropielnika]], jaczi òbrzészô òd 15 séwnika do 31 gòdnika kòżdégò rokò. Wprowadzoné òstało ògrańczenié w spòrtowim fëszowanim, pòlégającé na zakazu łowieniégò [[Spinning|spinningòwą]] metodą na wòdach hôwindżi<ref>Zarządzenié Nr 2/2001 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 10 maja 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2001 r. Nr 17, poz. 331)</ref>. W ùscym Słëpie w półkòlu ò parmieniu 500 m w czerënkù mòrza z pòrénczny głowë pòrtu pòwsta permanentnô òchrónnô òbéńda ochronny, dze to dô zakôz łowieniô mòrsczich òrganizmów<ref>Zarządzenié Nr 1 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 25 stycznia 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2000 r. Nr 9, poz. 84)</ref>. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rzéczi w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/850 ''Słupa'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Pòlsce]] 3s97s3597ixi0uq31yja7nq8ykdxzac 209004 209003 2026-07-20T23:51:24Z Terrus38 14026 209004 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bulwar nad słupią.jpg|mały|Słëpiô we [[Słëpsk|Słëpskù]]]] [[Òbrôzk:Tuchlino (rzeka Słupia).JPG|mały|Słëpiô w [[Tëchlëno|Tëchlënie]]]] '''Słëpiô''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Słupia, [[Miemiecczi jãzëk|miem.]] Stolpe) – rzéka w zôpadnym parce [[Kaszëbë|Kaszëbsczi]], ò dłużawie 159,57 km<ref>''[https://www.gispartner.pl/pf/isok/ iMap]'' [online], www.gispartner.pl [przëstãp 2023-07-24].</ref> a pòwiérzchnie zlewnie 1620km²<ref>[http://www.rzgw.gda.pl/?mod=content&path=2,7,29 Podział na jednostki bilansowe.]&nbsp;Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku.[przëstãp 2013-07-15].</ref>. == Biég == Rzéka wëpłiwô z bielawów leżącëch na wiżi kòl 200 m n.n.m. kòl [[Serakòwskô Hëta|Serakòwsczi Hëtë]], na [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczim Pòjezerzim]], w górnym biegù przepłiwô przez òbrëmié [[Kùńcowô mòrena|kùńcowi mòrenë]] dochôdający do 200 m n.n.m. (jezora: [[Tuchlińsczé Jezoro|Tëchlińsczé]], [[Trzebòcyńsczé Jezoro|Trzebòcyńsczé]], [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczé]] i [[Wãgòrzëno (jezoro)|Wãgòrzëno]]), we westrzédnym piaszczëto-glëniasté ùtwòrë dnowi mòrenë a zwałowé glënë w kómpleksu wiôldżich lasów i w dólnym, òd [[Stôłpsk|Słëpska]] w dolëznach ò pòdłożim z glënë a torfù, przed ùscym do mòrza to dô tipiczné dënowé piôsczi. Ùchôdô do [[Bôłt|Bôłtu]] w [[Ùskô|Ùsce]]. Słëpiô przepłiwô przez czile jezór. Szérzô kòrëta: òd 7 m w górnym dzélu rzéczi do 40 kòl ùscô, strzédny przepłiw przë ùscym 15,5 m³/s, strzédny spôdk kòl 1,3‰<ref>''[http://www.kajaki.stg.pl/slupia/sb3upia.html Słupia]'' [online], www.kajaki.stg.pl [przëstãp 2019-04-09].</ref>. Òd nordë zlewniô Słëpie grańczi ze zlewnią Bôłtu, òd zôpadu ze zlewnią rzéczi [[Wieprza|Wieprzë]], òd pôłniô ze zlewnią [[Brda|Brdë]], òd pòrénkù zlewniama rzéków [[Łeba (rzéka)|Łeba]] i [[Łëpawa (rzéka)|Łëpawa]]. Przepłiwô przez trzë gardë – [[Kòbëlnica|Kòbëlnicã]], [[Stôłpsk|Słëpsk]] a [[Ùskô|Ùskã]]. == Wëkòrzistanié == Ùscowi dzél rzéczi Słëpie je za [[akwatorium]] mòrsczi hôwindżi w Ùsce. Na rzéce zbùdowóné òstałë na zôczątkù XX wiekù 4 wòdné sztrómòwnie: [[Môłô Gałązniô]], „Strzegomino” w [[Strzegòmino|Strzegòminie]], [[Wiôlgô Krzëniô]], [[Wòdnô sztrómòwniô Strëga|Strëga]]. Hidrotechnicznô zabùdowa, (przédno bùdacjô sztrómòwnie [[Gałąźnia Mała|Môłô Gałązniô]]) spòwòdowa skródzenié biegù rzéczi. Pòwstałë téż dwa retencyjné jezora Kònradowò a Krzëniô. Òd [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczégò Jezora]] do ùscégò prowadzy 125-kilométrowi turisticzny kajakòwi szlach, 62-kilométrowi dzél òd [[Sëlëczëno|Sëlëczëna]] do Môłi Gałãznie nalôżô sã we wëkazu górsczich kajakòwich szlachów z nôsłôwniészim na Pòmòrzim dzélã Sëlëczińską Rëną mët<ref>[https://www.ekajaki.pl/splywy_jednodniowe/ekstremalna_slupia Ekstremalna Słupia]</ref>. W 2006 rokù na całim szlachù òstałë pòstawioné kamienie na wdôr papieża [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]], jaczi w 1964 rokù òdbéł spłiw Słëpią<ref>{{Cytuj|tytuł=Słupia ⋆ Super Kajak|data dostępu=2019-04-09|opublikowany=Super Kajak|url=https://www.superkajak.pl/rzeki/slupia/|język=pl-PL}}</ref>. W systemie administrowaniégò wòdama dorzeczé Słëpie rechòwóné je do òbrëmiô dorzeczégò [[Wisła|Wisłë]]<ref>''[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001566 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne]'' [online], isap.sejm.gov.pl [przëstãp 2020-04-24].</ref><ref>Plan zarządzaniégò wòdama w òbrëmim dorzeczégò Wisłë. [http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/files/artykuly/49134/Plan_gospodarowania_wodami_na_obszarze%20_dorzecza_Wisly_icon.pdf ''Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (poz. 1911)'']</ref>. == Jakòsc wòdë == Wedle pòdôwków [[Inspekcjô Òchronë Strzodowiszcza|Inspekcje Òchronë Strzodowiszcza]] przez Słëpiã do Bôłtu to dô òdpłiw [[Cãżczé metale|cãżczich metalów]], òb 2012 rok w jiloscach: 3,3 tonë [[Cynk|cynkù]], 0,9 tony [[Kòper|kòpru]], 1,2 tonë [[Òłów|òłowiu]], ok. 100 kg [[Kadm|kadmù]], 0,5 tonë [[Chróm|chromu]] a 1,2 tonë [[Niczel|niklu]]<ref>Tôbl. 10.6 ''Odpływ metali ciężkich rzekami do Morza Bałtyckiego w 2012 r.''. W:&nbsp;''Rocznik statystyczny gospodarki morskiej 2013''.Warszawa&#x3A;&nbsp;Główny Urząd Statystyczny,&nbsp;2014-01-21,&nbsp;s.&nbsp;338.</ref>. == Òchrona rodë == Na [[Mòrsczé bënowé wòdë|mòrsczich bënowëch wòdach]] rzéczi Słëpie w grańcach ùsczi hôwindżi òsta ùstanowionô cządowò òchrónnô òbéńda dlô [[Łosos|łososa]] a [[Wanożny kropielnik|wanożnégò kropielnika]], jaczi òbrzészô òd 15 séwnika do 31 gòdnika kòżdégò rokò. Wprowadzoné òstało ògrańczenié w spòrtowim fëszowanim, pòlégającé na zakazu łowieniégò [[Spinning|spinningòwą]] metodą na wòdach hôwindżi<ref>Zarządzenié Nr 2/2001 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 10 maja 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2001 r. Nr 17, poz. 331)</ref>. W ùscym Słëpie w półkòlu ò parmieniu 500 m w czerënkù mòrza z pòrénczny głowë pòrtu pòwsta permanentnô òchrónnô òbéńda ochronny, dze to dô zakôz łowieniô mòrsczich òrganizmów<ref>Zarządzenié Nr 1 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 25 stycznia 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2000 r. Nr 9, poz. 84)</ref>. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rzéczi w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/850 ''Słupa'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Pòlsce]] krxf3npjyd3skxnwfjoq09zzzt0lmsi 209005 209004 2026-07-20T23:55:47Z Terrus38 14026 /* Òchrona rodë */ 209005 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bulwar nad słupią.jpg|mały|Słëpiô we [[Słëpsk|Słëpskù]]]] [[Òbrôzk:Tuchlino (rzeka Słupia).JPG|mały|Słëpiô w [[Tëchlëno|Tëchlënie]]]] '''Słëpiô''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Słupia, [[Miemiecczi jãzëk|miem.]] Stolpe) – rzéka w zôpadnym parce [[Kaszëbë|Kaszëbsczi]], ò dłużawie 159,57 km<ref>''[https://www.gispartner.pl/pf/isok/ iMap]'' [online], www.gispartner.pl [przëstãp 2023-07-24].</ref> a pòwiérzchnie zlewnie 1620km²<ref>[http://www.rzgw.gda.pl/?mod=content&path=2,7,29 Podział na jednostki bilansowe.]&nbsp;Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku.[przëstãp 2013-07-15].</ref>. == Biég == Rzéka wëpłiwô z bielawów leżącëch na wiżi kòl 200 m n.n.m. kòl [[Serakòwskô Hëta|Serakòwsczi Hëtë]], na [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczim Pòjezerzim]], w górnym biegù przepłiwô przez òbrëmié [[Kùńcowô mòrena|kùńcowi mòrenë]] dochôdający do 200 m n.n.m. (jezora: [[Tuchlińsczé Jezoro|Tëchlińsczé]], [[Trzebòcyńsczé Jezoro|Trzebòcyńsczé]], [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczé]] i [[Wãgòrzëno (jezoro)|Wãgòrzëno]]), we westrzédnym piaszczëto-glëniasté ùtwòrë dnowi mòrenë a zwałowé glënë w kómpleksu wiôldżich lasów i w dólnym, òd [[Stôłpsk|Słëpska]] w dolëznach ò pòdłożim z glënë a torfù, przed ùscym do mòrza to dô tipiczné dënowé piôsczi. Ùchôdô do [[Bôłt|Bôłtu]] w [[Ùskô|Ùsce]]. Słëpiô przepłiwô przez czile jezór. Szérzô kòrëta: òd 7 m w górnym dzélu rzéczi do 40 kòl ùscô, strzédny przepłiw przë ùscym 15,5 m³/s, strzédny spôdk kòl 1,3‰<ref>''[http://www.kajaki.stg.pl/slupia/sb3upia.html Słupia]'' [online], www.kajaki.stg.pl [przëstãp 2019-04-09].</ref>. Òd nordë zlewniô Słëpie grańczi ze zlewnią Bôłtu, òd zôpadu ze zlewnią rzéczi [[Wieprza|Wieprzë]], òd pôłniô ze zlewnią [[Brda|Brdë]], òd pòrénkù zlewniama rzéków [[Łeba (rzéka)|Łeba]] i [[Łëpawa (rzéka)|Łëpawa]]. Przepłiwô przez trzë gardë – [[Kòbëlnica|Kòbëlnicã]], [[Stôłpsk|Słëpsk]] a [[Ùskô|Ùskã]]. == Wëkòrzistanié == Ùscowi dzél rzéczi Słëpie je za [[akwatorium]] mòrsczi hôwindżi w Ùsce. Na rzéce zbùdowóné òstałë na zôczątkù XX wiekù 4 wòdné sztrómòwnie: [[Môłô Gałązniô]], „Strzegomino” w [[Strzegòmino|Strzegòminie]], [[Wiôlgô Krzëniô]], [[Wòdnô sztrómòwniô Strëga|Strëga]]. Hidrotechnicznô zabùdowa, (przédno bùdacjô sztrómòwnie [[Gałąźnia Mała|Môłô Gałązniô]]) spòwòdowa skródzenié biegù rzéczi. Pòwstałë téż dwa retencyjné jezora Kònradowò a Krzëniô. Òd [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczégò Jezora]] do ùscégò prowadzy 125-kilométrowi turisticzny kajakòwi szlach, 62-kilométrowi dzél òd [[Sëlëczëno|Sëlëczëna]] do Môłi Gałãznie nalôżô sã we wëkazu górsczich kajakòwich szlachów z nôsłôwniészim na Pòmòrzim dzélã Sëlëczińską Rëną mët<ref>[https://www.ekajaki.pl/splywy_jednodniowe/ekstremalna_slupia Ekstremalna Słupia]</ref>. W 2006 rokù na całim szlachù òstałë pòstawioné kamienie na wdôr papieża [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]], jaczi w 1964 rokù òdbéł spłiw Słëpią<ref>{{Cytuj|tytuł=Słupia ⋆ Super Kajak|data dostępu=2019-04-09|opublikowany=Super Kajak|url=https://www.superkajak.pl/rzeki/slupia/|język=pl-PL}}</ref>. W systemie administrowaniégò wòdama dorzeczé Słëpie rechòwóné je do òbrëmiô dorzeczégò [[Wisła|Wisłë]]<ref>''[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001566 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne]'' [online], isap.sejm.gov.pl [przëstãp 2020-04-24].</ref><ref>Plan zarządzaniégò wòdama w òbrëmim dorzeczégò Wisłë. [http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/files/artykuly/49134/Plan_gospodarowania_wodami_na_obszarze%20_dorzecza_Wisly_icon.pdf ''Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (poz. 1911)'']</ref>. == Jakòsc wòdë == Wedle pòdôwków [[Inspekcjô Òchronë Strzodowiszcza|Inspekcje Òchronë Strzodowiszcza]] przez Słëpiã do Bôłtu to dô òdpłiw [[Cãżczé metale|cãżczich metalów]], òb 2012 rok w jiloscach: 3,3 tonë [[Cynk|cynkù]], 0,9 tony [[Kòper|kòpru]], 1,2 tonë [[Òłów|òłowiu]], ok. 100 kg [[Kadm|kadmù]], 0,5 tonë [[Chróm|chromu]] a 1,2 tonë [[Niczel|niklu]]<ref>Tôbl. 10.6 ''Odpływ metali ciężkich rzekami do Morza Bałtyckiego w 2012 r.''. W:&nbsp;''Rocznik statystyczny gospodarki morskiej 2013''.Warszawa&#x3A;&nbsp;Główny Urząd Statystyczny,&nbsp;2014-01-21,&nbsp;s.&nbsp;338.</ref>. == Òchrona rodë == Na [[Mòrsczé bënowé wòdë|mòrsczich bënowëch wòdach]] rzéczi Słëpie w grańcach ùsczi hôwindżi òsta ùstanowionô cządowò òchrónnô òbéńda dlô [[Łosos|łososa]] a [[Wanożny kropielnik|wanożnégò kropielnika]], jaczi òbrzészô òd 15 séwnika do 31 gòdnika kòżdégò rokò. Wprowadzoné òstało ògrańczenié w spòrtowim fëszowanim, pòlégającé na zakazu łowieniégò [[Spinning|spinningòwą]] metodą na wòdach hôwindżi<ref>Zarządzenié Nr 2/2001 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 10 maja 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2001 r. Nr 17, poz. 331)</ref>. W ùscym Słëpie w półkòlu ò parmieniu 500 m w czerënkù mòrza z pòrénczny głowë pòrtu pòwsta permanentnô òchrónnô òbéńda, dze to dô zakôz łowieniô mòrsczich òrganizmów<ref>Zarządzenié Nr 1 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 25 stycznia 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2000 r. Nr 9, poz. 84)</ref>. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rzéczi w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/850 ''Słupa'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Pòlsce]] n4s8x3b2z4778o530wfuzzoyg3c0o3f 209006 209005 2026-07-20T23:56:01Z Terrus38 14026 /* Òchrona rodë */ 209006 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bulwar nad słupią.jpg|mały|Słëpiô we [[Słëpsk|Słëpskù]]]] [[Òbrôzk:Tuchlino (rzeka Słupia).JPG|mały|Słëpiô w [[Tëchlëno|Tëchlënie]]]] '''Słëpiô''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Słupia, [[Miemiecczi jãzëk|miem.]] Stolpe) – rzéka w zôpadnym parce [[Kaszëbë|Kaszëbsczi]], ò dłużawie 159,57 km<ref>''[https://www.gispartner.pl/pf/isok/ iMap]'' [online], www.gispartner.pl [przëstãp 2023-07-24].</ref> a pòwiérzchnie zlewnie 1620km²<ref>[http://www.rzgw.gda.pl/?mod=content&path=2,7,29 Podział na jednostki bilansowe.]&nbsp;Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku.[przëstãp 2013-07-15].</ref>. == Biég == Rzéka wëpłiwô z bielawów leżącëch na wiżi kòl 200 m n.n.m. kòl [[Serakòwskô Hëta|Serakòwsczi Hëtë]], na [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczim Pòjezerzim]], w górnym biegù przepłiwô przez òbrëmié [[Kùńcowô mòrena|kùńcowi mòrenë]] dochôdający do 200 m n.n.m. (jezora: [[Tuchlińsczé Jezoro|Tëchlińsczé]], [[Trzebòcyńsczé Jezoro|Trzebòcyńsczé]], [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczé]] i [[Wãgòrzëno (jezoro)|Wãgòrzëno]]), we westrzédnym piaszczëto-glëniasté ùtwòrë dnowi mòrenë a zwałowé glënë w kómpleksu wiôldżich lasów i w dólnym, òd [[Stôłpsk|Słëpska]] w dolëznach ò pòdłożim z glënë a torfù, przed ùscym do mòrza to dô tipiczné dënowé piôsczi. Ùchôdô do [[Bôłt|Bôłtu]] w [[Ùskô|Ùsce]]. Słëpiô przepłiwô przez czile jezór. Szérzô kòrëta: òd 7 m w górnym dzélu rzéczi do 40 kòl ùscô, strzédny przepłiw przë ùscym 15,5 m³/s, strzédny spôdk kòl 1,3‰<ref>''[http://www.kajaki.stg.pl/slupia/sb3upia.html Słupia]'' [online], www.kajaki.stg.pl [przëstãp 2019-04-09].</ref>. Òd nordë zlewniô Słëpie grańczi ze zlewnią Bôłtu, òd zôpadu ze zlewnią rzéczi [[Wieprza|Wieprzë]], òd pôłniô ze zlewnią [[Brda|Brdë]], òd pòrénkù zlewniama rzéków [[Łeba (rzéka)|Łeba]] i [[Łëpawa (rzéka)|Łëpawa]]. Przepłiwô przez trzë gardë – [[Kòbëlnica|Kòbëlnicã]], [[Stôłpsk|Słëpsk]] a [[Ùskô|Ùskã]]. == Wëkòrzistanié == Ùscowi dzél rzéczi Słëpie je za [[akwatorium]] mòrsczi hôwindżi w Ùsce. Na rzéce zbùdowóné òstałë na zôczątkù XX wiekù 4 wòdné sztrómòwnie: [[Môłô Gałązniô]], „Strzegomino” w [[Strzegòmino|Strzegòminie]], [[Wiôlgô Krzëniô]], [[Wòdnô sztrómòwniô Strëga|Strëga]]. Hidrotechnicznô zabùdowa, (przédno bùdacjô sztrómòwnie [[Gałąźnia Mała|Môłô Gałązniô]]) spòwòdowa skródzenié biegù rzéczi. Pòwstałë téż dwa retencyjné jezora Kònradowò a Krzëniô. Òd [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczégò Jezora]] do ùscégò prowadzy 125-kilométrowi turisticzny kajakòwi szlach, 62-kilométrowi dzél òd [[Sëlëczëno|Sëlëczëna]] do Môłi Gałãznie nalôżô sã we wëkazu górsczich kajakòwich szlachów z nôsłôwniészim na Pòmòrzim dzélã Sëlëczińską Rëną mët<ref>[https://www.ekajaki.pl/splywy_jednodniowe/ekstremalna_slupia Ekstremalna Słupia]</ref>. W 2006 rokù na całim szlachù òstałë pòstawioné kamienie na wdôr papieża [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]], jaczi w 1964 rokù òdbéł spłiw Słëpią<ref>{{Cytuj|tytuł=Słupia ⋆ Super Kajak|data dostępu=2019-04-09|opublikowany=Super Kajak|url=https://www.superkajak.pl/rzeki/slupia/|język=pl-PL}}</ref>. W systemie administrowaniégò wòdama dorzeczé Słëpie rechòwóné je do òbrëmiô dorzeczégò [[Wisła|Wisłë]]<ref>''[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001566 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne]'' [online], isap.sejm.gov.pl [przëstãp 2020-04-24].</ref><ref>Plan zarządzaniégò wòdama w òbrëmim dorzeczégò Wisłë. [http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/files/artykuly/49134/Plan_gospodarowania_wodami_na_obszarze%20_dorzecza_Wisly_icon.pdf ''Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (poz. 1911)'']</ref>. == Jakòsc wòdë == Wedle pòdôwków [[Inspekcjô Òchronë Strzodowiszcza|Inspekcje Òchronë Strzodowiszcza]] przez Słëpiã do Bôłtu to dô òdpłiw [[Cãżczé metale|cãżczich metalów]], òb 2012 rok w jiloscach: 3,3 tonë [[Cynk|cynkù]], 0,9 tony [[Kòper|kòpru]], 1,2 tonë [[Òłów|òłowiu]], ok. 100 kg [[Kadm|kadmù]], 0,5 tonë [[Chróm|chromu]] a 1,2 tonë [[Niczel|niklu]]<ref>Tôbl. 10.6 ''Odpływ metali ciężkich rzekami do Morza Bałtyckiego w 2012 r.''. W:&nbsp;''Rocznik statystyczny gospodarki morskiej 2013''.Warszawa&#x3A;&nbsp;Główny Urząd Statystyczny,&nbsp;2014-01-21,&nbsp;s.&nbsp;338.</ref>. == Òchrona rodë == Na [[Mòrsczé bënowé wòdë|mòrsczich bënowëch wòdach]] rzéczi Słëpie w grańcach ùsczi hôwindżi òsta ùstanowionô cządowò òchrónnô òbéńda dlô [[Łosos|łososa]] a [[Wanożny kropielnik|wanożnégò kropielnika]], jakô òbrzészô òd 15 séwnika do 31 gòdnika kòżdégò rokò. Wprowadzoné òstało ògrańczenié w spòrtowim fëszowanim, pòlégającé na zakazu łowieniégò [[Spinning|spinningòwą]] metodą na wòdach hôwindżi<ref>Zarządzenié Nr 2/2001 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 10 maja 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2001 r. Nr 17, poz. 331)</ref>. W ùscym Słëpie w półkòlu ò parmieniu 500 m w czerënkù mòrza z pòrénczny głowë pòrtu pòwsta permanentnô òchrónnô òbéńda, dze to dô zakôz łowieniô mòrsczich òrganizmów<ref>Zarządzenié Nr 1 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 25 stycznia 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2000 r. Nr 9, poz. 84)</ref>. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rzéczi w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/850 ''Słupa'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Pòlsce]] hffretxhlqqygptgn6aixfn2mm5jzbs 209009 209006 2026-07-21T02:30:15Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}}; [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; [[Miemiecczi jãzëk|miem.]]→{{jãz.|de}} 209009 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bulwar nad słupią.jpg|mały|Słëpiô we [[Słëpsk|Słëpskù]]]] '''Słëpiô''' ({{jãz.|pl}} Słupia, {{jãz.|de}} Stolpe) – rzéka w zôpadnym parce [[Kaszëbë|Kaszëbsczi]], ò dłużawie 159,57 km<ref>''[https://www.gispartner.pl/pf/isok/ iMap]'' [ònlajn], www.gispartner.pl [przëstãp 2023-07-24].</ref> a pòwiérzchnie zlewnie 1620km²<ref>[http://www.rzgw.gda.pl/?mod=content&path=2,7,29 Podział na jednostki bilansowe.]&nbsp;Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku.[przëstãp 2013-07-15].</ref>. == Biég == [[Òbrôzk:Tuchlino (rzeka Słupia).JPG|mały|Słëpiô w [[Tëchlëno|Tëchlënie]]]] Rzéka wëpłiwô z bielawów leżącëch na wiżi kòl 200 m n.n.m. kòl [[Serakòwskô Hëta|Serakòwsczi Hëtë]], na [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczim Pòjezerzim]], w górnym biegù przepłiwô przez òbrëmié [[Kùńcowô mòrena|kùńcowi mòrenë]] dochôdający do 200 m n.n.m. (jezora: [[Tuchlińsczé Jezoro|Tëchlińsczé]], [[Trzebòcyńsczé Jezoro|Trzebòcyńsczé]], [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczé]] i [[Wãgòrzëno (jezoro)|Wãgòrzëno]]), we westrzédnym piaszczëto-glëniasté ùtwòrë dnowi mòrenë a zwałowé glënë w kómpleksu wiôldżich lasów i w dólnym, òd [[Stôłpsk|Słëpska]] w dolëznach ò pòdłożim z glënë a torfù, przed ùscym do mòrza to dô tipiczné dënowé piôsczi. Ùchôdô do [[Bôłt|Bôłtu]] w [[Ùskô|Ùsce]]. Słëpiô przepłiwô przez czile jezór. Szérzô kòrëta: òd 7 m w górnym dzélu rzéczi do 40 kòl ùscô, strzédny przepłiw przë ùscym 15,5 m³/s, strzédny spôdk kòl 1,3‰<ref>''[http://www.kajaki.stg.pl/slupia/sb3upia.html Słupia]'' [ònlajn], www.kajaki.stg.pl [przëstãp 2019-04-09].</ref>. Òd nordë zlewniô Słëpie grańczi ze zlewnią Bôłtu, òd zôpadu ze zlewnią rzéczi [[Wieprza|Wieprzë]], òd pôłniô ze zlewnią [[Brda|Brdë]], òd pòrénkù zlewniama rzéków [[Łeba (rzéka)|Łeba]] i [[Łëpawa (rzéka)|Łëpawa]]. Przepłiwô przez trzë gardë – [[Kòbëlnica|Kòbëlnicã]], [[Stôłpsk|Słëpsk]] a [[Ùskô|Ùskã]]. == Wëkòrzistanié == Ùscowi dzél rzéczi Słëpie je za [[akwatorium]] mòrsczi hôwindżi w Ùsce. Na rzéce zbùdowóné òstałë na zôczątkù XX wiekù 4 wòdné sztrómòwnie: [[Môłô Gałązniô]], „Strzegomino” w [[Strzegòmino|Strzegòminie]], [[Wiôlgô Krzëniô]], [[Wòdnô sztrómòwniô Strëga|Strëga]]. Hidrotechnicznô zabùdowa, (przédno bùdacjô sztrómòwnie [[Gałąźnia Mała|Môłô Gałązniô]]) spòwòdowa skródzenié biegù rzéczi. Pòwstałë téż dwa retencyjné jezora Kònradowò a Krzëniô. Òd [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczégò Jezora]] do ùscégò prowadzy 125-kilométrowi turisticzny kajakòwi szlach, 62-kilométrowi dzél òd [[Sëlëczëno|Sëlëczëna]] do Môłi Gałãznie nalôżô sã we wëkazu górsczich kajakòwich szlachów z nôsłôwniészim na Pòmòrzim dzélã Sëlëczińską Rëną mët<ref>[https://www.ekajaki.pl/splywy_jednodniowe/ekstremalna_slupia Ekstremalna Słupia]</ref>. W 2006 rokù na całim szlachù òstałë pòstawioné kamienie na wdôr papieża [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]], jaczi w 1964 rokù òdbéł spłiw Słëpią<ref>{{Cytuj|tytuł=Słupia ⋆ Super Kajak|data dostępu=2019-04-09|opublikowany=Super Kajak|url=https://www.superkajak.pl/rzeki/slupia/|język=pl-PL}}</ref>. W systemie administrowaniégò wòdama dorzeczé Słëpie rechòwóné je do òbrëmiô dorzeczégò [[Wisła|Wisłë]]<ref>''[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001566 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne]'' [ònlajn], isap.sejm.gov.pl [przëstãp 2020-04-24].</ref><ref>Plan zarządzaniégò wòdama w òbrëmim dorzeczégò Wisłë. [http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/files/artykuly/49134/Plan_gospodarowania_wodami_na_obszarze%20_dorzecza_Wisly_icon.pdf ''Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (poz. 1911)'']</ref>. == Jakòsc wòdë == Wedle pòdôwków [[Inspekcjô Òchronë Strzodowiszcza|Inspekcje Òchronë Strzodowiszcza]] przez Słëpiã do Bôłtu to dô òdpłiw [[Cãżczé metale|cãżczich metalów]], òb 2012 rok w jiloscach: 3,3 tonë [[Cynk|cynkù]], 0,9 tony [[Kòper|kòpru]], 1,2 tonë [[Òłów|òłowiu]], ok. 100 kg [[Kadm|kadmù]], 0,5 tonë [[Chróm|chromu]] a 1,2 tonë [[Niczel|niklu]]<ref>Tôbl. 10.6 ''Odpływ metali ciężkich rzekami do Morza Bałtyckiego w 2012 r.''. W:&nbsp;''Rocznik statystyczny gospodarki morskiej 2013''.Warszawa&#x3A;&nbsp;Główny Urząd Statystyczny,&nbsp;2014-01-21,&nbsp;s.&nbsp;338.</ref>. == Òchrona rodë == Na [[Mòrsczé bënowé wòdë|mòrsczich bënowëch wòdach]] rzéczi Słëpie w grańcach ùsczi hôwindżi òsta ùstanowionô cządowò òchrónnô òbéńda dlô [[Łosos|łososa]] a [[Wanożny kropielnik|wanożnégò kropielnika]], jakô òbrzészô òd 15 séwnika do 31 gòdnika kòżdégò rokò. Wprowadzoné òstało ògrańczenié w spòrtowim fëszowanim, pòlégającé na zakazu łowieniégò [[Spinning|spinningòwą]] metodą na wòdach hôwindżi<ref>Zarządzenié Nr 2/2001 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 10 maja 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2001 r. Nr 17, poz. 331)</ref>. W ùscym Słëpie w półkòlu ò parmieniu 500 m w czerënkù mòrza z pòrénczny głowë pòrtu pòwsta permanentnô òchrónnô òbéńda, dze to dô zakôz łowieniô mòrsczich òrganizmów<ref>Zarządzenié Nr 1 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 25 stycznia 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2000 r. Nr 9, poz. 84)</ref>. == Òbaczë téż == === Jiné rzéczi w Pòlsce === {{#categorytree:Rzéczi w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/850 ''Słupa'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Pòlsce]] efu2e5gfx0a4syt1g3jmnvs2spvbclq 209014 209009 2026-07-21T03:48:19Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 209014 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bulwar nad słupią.jpg|mały|Słëpiô we [[Słëpsk|Słëpskù]]]] '''Słëpiô''' ({{jãz.|pl}} Słupia, {{jãz.|de}} Stolpe) – rzéka w zôpadnym parce [[Kaszëbë|Kaszëbsczi]], ò dłużawie 159,57 km<ref>''[https://www.gispartner.pl/pf/isok/ iMap]'' [ònlajn], www.gispartner.pl [przëstãp 2023-07-24].</ref> a pòwiérzchnie zlewnie 1620km²<ref>[https://web.archive.org/web/20220920173211/http://www.rzgw.gda.pl/?mod=content&path=2,7,29 Podział na jednostki bilansowe.]&nbsp;Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku.[przëstãp 2013-07-15].</ref>. == Biég == [[Òbrôzk:Tuchlino (rzeka Słupia).JPG|mały|Słëpiô w [[Tëchlëno|Tëchlënie]]]] Rzéka wëpłiwô z bielawów leżącëch na wiżi kòl 200 m n.n.m. kòl [[Serakòwskô Hëta|Serakòwsczi Hëtë]], na [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczim Pòjezerzim]], w górnym biegù przepłiwô przez òbrëmié [[Kùńcowô mòrena|kùńcowi mòrenë]] dochôdający do 200 m n.n.m. (jezora: [[Tuchlińsczé Jezoro|Tëchlińsczé]], [[Trzebòcyńsczé Jezoro|Trzebòcyńsczé]], [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczé]] i [[Wãgòrzëno (jezoro)|Wãgòrzëno]]), we westrzédnym piaszczëto-glëniasté ùtwòrë dnowi mòrenë a zwałowé glënë w kómpleksu wiôldżich lasów i w dólnym, òd [[Stôłpsk|Słëpska]] w dolëznach ò pòdłożim z glënë a torfù, przed ùscym do mòrza to dô tipiczné dënowé piôsczi. Ùchôdô do [[Bôłt|Bôłtu]] w [[Ùskô|Ùsce]]. Słëpiô przepłiwô przez czile jezór. Szérzô kòrëta: òd 7 m w górnym dzélu rzéczi do 40 kòl ùscô, strzédny przepłiw przë ùscym 15,5 m³/s, strzédny spôdk kòl 1,3‰<ref>''[https://web.archive.org/web/20190326125723/http://www.kajaki.stg.pl/slupia/sb3upia.html Słupia]'' [ònlajn], www.kajaki.stg.pl [przëstãp 2019-04-09].</ref>. Òd nordë zlewniô Słëpie grańczi ze zlewnią Bôłtu, òd zôpadu ze zlewnią rzéczi [[Wieprza|Wieprzë]], òd pôłniô ze zlewnią [[Brda|Brdë]], òd pòrénkù zlewniama rzéków [[Łeba (rzéka)|Łeba]] i [[Łëpawa (rzéka)|Łëpawa]]. Przepłiwô przez trzë gardë – [[Kòbëlnica|Kòbëlnicã]], [[Stôłpsk|Słëpsk]] a [[Ùskô|Ùskã]]. == Wëkòrzistanié == Ùscowi dzél rzéczi Słëpie je za [[akwatorium]] mòrsczi hôwindżi w Ùsce. Na rzéce zbùdowóné òstałë na zôczątkù XX wiekù 4 wòdné sztrómòwnie: [[Môłô Gałązniô]], „Strzegomino” w [[Strzegòmino|Strzegòminie]], [[Wiôlgô Krzëniô]], [[Wòdnô sztrómòwniô Strëga|Strëga]]. Hidrotechnicznô zabùdowa, (przédno bùdacjô sztrómòwnie [[Gałąźnia Mała|Môłô Gałązniô]]) spòwòdowa skródzenié biegù rzéczi. Pòwstałë téż dwa retencyjné jezora Kònradowò a Krzëniô. Òd [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczégò Jezora]] do ùscégò prowadzy 125-kilométrowi turisticzny kajakòwi szlach, 62-kilométrowi dzél òd [[Sëlëczëno|Sëlëczëna]] do Môłi Gałãznie nalôżô sã we wëkazu górsczich kajakòwich szlachów z nôsłôwniészim na Pòmòrzim dzélã Sëlëczińską Rëną mët<ref>[https://www.ekajaki.pl/splywy_jednodniowe/ekstremalna_slupia Ekstremalna Słupia]</ref>. W 2006 rokù na całim szlachù òstałë pòstawioné kamienie na wdôr papieża [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]], jaczi w 1964 rokù òdbéł spłiw Słëpią<ref>{{Cytuj|tytuł=Słupia ⋆ Super Kajak|data dostępu=2019-04-09|opublikowany=Super Kajak|url=https://www.superkajak.pl/rzeki/slupia/|język=pl-PL}}</ref>. W systemie administrowaniégò wòdama dorzeczé Słëpie rechòwóné je do òbrëmiô dorzeczégò [[Wisła|Wisłë]]<ref>''[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001566 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne]'' [ònlajn], isap.sejm.gov.pl [przëstãp 2020-04-24].</ref><ref>Plan zarządzaniégò wòdama w òbrëmim dorzeczégò Wisłë. [http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/files/artykuly/49134/Plan_gospodarowania_wodami_na_obszarze%20_dorzecza_Wisly_icon.pdf ''Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (poz. 1911)'']</ref>. == Jakòsc wòdë == Wedle pòdôwków [[Inspekcjô Òchronë Strzodowiszcza|Inspekcje Òchronë Strzodowiszcza]] przez Słëpiã do Bôłtu to dô òdpłiw [[Cãżczé metale|cãżczich metalów]], òb 2012 rok w jiloscach: 3,3 tonë [[Cynk|cynkù]], 0,9 tony [[Kòper|kòpru]], 1,2 tonë [[Òłów|òłowiu]], ok. 100 kg [[Kadm|kadmù]], 0,5 tonë [[Chróm|chromu]] a 1,2 tonë [[Niczel|niklu]]<ref>Tôbl. 10.6 ''Odpływ metali ciężkich rzekami do Morza Bałtyckiego w 2012 r.''. W:&nbsp;''Rocznik statystyczny gospodarki morskiej 2013''.Warszawa&#x3A;&nbsp;Główny Urząd Statystyczny,&nbsp;2014-01-21,&nbsp;s.&nbsp;338.</ref>. == Òchrona rodë == Na [[Mòrsczé bënowé wòdë|mòrsczich bënowëch wòdach]] rzéczi Słëpie w grańcach ùsczi hôwindżi òsta ùstanowionô cządowò òchrónnô òbéńda dlô [[Łosos|łososa]] a [[Wanożny kropielnik|wanożnégò kropielnika]], jakô òbrzészô òd 15 séwnika do 31 gòdnika kòżdégò rokò. Wprowadzoné òstało ògrańczenié w spòrtowim fëszowanim, pòlégającé na zakazu łowieniégò [[Spinning|spinningòwą]] metodą na wòdach hôwindżi<ref>Zarządzenié Nr 2/2001 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 10 maja 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2001 r. Nr 17, poz. 331)</ref>. W ùscym Słëpie w półkòlu ò parmieniu 500 m w czerënkù mòrza z pòrénczny głowë pòrtu pòwsta permanentnô òchrónnô òbéńda, dze to dô zakôz łowieniô mòrsczich òrganizmów<ref>Zarządzenié Nr 1 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 25 stycznia 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2000 r. Nr 9, poz. 84)</ref>. == Òbaczë téż == === Jiné rzéczi w Pòlsce === {{#categorytree:Rzéczi w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/850 ''Słupa'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Pòlsce]] hk1xi03o4lc45mdkkwffm8r0o9tff00 0 6581 209201 207338 2026-07-22T19:40:24Z DawnyTest 14843 209201 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = 中華民國 <center>Zhōnghuá Mínguó</center> | miono = Chińskô Repùblika | miono-genitiw = Tajwanu | fana = Flag of the Republic of China.svg | herb = National Emblem of the Republic of China.svg | na karce = LocationTaiwan.svg | mòtto = - Sanmin Zhuyi | jãzëk = [[Chińsczi jãzëk|chińsczi]] | stolëca = Taipei | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 35 980 | procent-wòdë = 10,33 | lëdztwò = 23,011,292<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/taiwan-population/ Taiwan Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer [dost. 2026-03-16]</ref> | rok = 2026 | dëtk = nowi dolar tajwańsczi | kòd dëtka = TWD | czasowô cona = +8 | himn = Sanmin Zhuyi<br>Trzë lëdowe prawidła<center>[[Òbrôzk:National anthem of the Republic of China (Taiwan) 中華民國國歌(演奏版).ogg]]</center> | kòd = TW | Internet = .tw | telefón = +886 |Prezydeńt=Lai Ching-te|Premiéra=Cho Jung-tai|aùtowi kòd=RC}} '''Tajwan''' (chiń. upr. 台湾; chiń. trad. 臺灣 lub 台灣; pinyin ''Táiwān''), '''Chińskô Repùblika''' (chiń. upr. 中华民国; chiń. trad. 中華民國; pinyin ''Zhōnghuá Mínguó'') je państwã w pòrénkòwi [[Azëjô|Azëji]], na òstrówie o [[Tajwan (òstrów)|tim samim mionie]] (przódë Fòrmòzô). == Historiô == W XIX stalata bëła tuwò Repùblika Tajwanu (Fòrmòzë), chtërna òderwała sã ôd Chińsczégò Césarstwa, òstała pòdbita bez [[Japóńskô]]<ref>[https://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2018/06/04/2003694280 The rise and fall of the Republic of Formosa] Taipei Times, 2018-06-04 [dost. 2026-03-16] ([[Anielsczi jãzëk|an]].)</ref>, bëła w ich òwładze do 1945, czedë òstała zwarcëna Chinom. W 1949 wiornął tuwò rząd Czang-Kaj Szeka, z przëczënë wòjnë domôcej naczãtô bez kòmùnistów<ref>[https://web.archive.org/web/20260124234123/https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-tajwan,nId,2025207 Tajwan] Encyklopedia Interia [dost. 2025-11-14] ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]].) [zarchiwizowano z [https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-tajwan,nId,2025207 tegò adresu] (2026-01-24)]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] [[Kategòrëjô:Chinë]] czgm04aa7l6pxwt0g86850idzfj4t3c 0 6720 209277 199416 2026-07-22T23:45:22Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209277 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} [[Òbrôzk:Pčela na maslačku 2.JPG|mały|Miodnô pszczoła na [[mlécz]]u]] ''''Miodnô pszczoła'''' (''Apis mellifica'' L., syn. ''Apis mellifera'' L.) – tó je ôrt ze szlachù [[pszczoła]] i rodzëznë prôwdzëwëch pszczołowatëch. == Wëstãpianié == Hòdowónô przez człowieka ju w starożitnim [[Egipt|Egipce]]. Dôwni wëstãpòwa w Europie, Azji i Africe, a dzysô je na całim swiece. Miodnô pszczoła żëje w familiach zwónëch rojama, chtërné skłôdają sã z robòtnic,samców (trónów)i pszczeli matczi(królewiónczi). Żëją wiedno w wiôldżich rodzëznach, Rój mòże liczëc òd 10 000 do 80 000 òwadów. Zanôléżno òd sprawióny robòtë, maja rozmajitą bùdowniã i ùfarbòwanié. == Pòzdrzatk i dzejanié == === Robòtnice === Mają długòtã 1,5 cm. Cało tegò òwôda je czôrno-żôłté i prawie całé we włoskach. Mają 12- człónowi różczi. Ji maklënë są dosc krótczé, a skrzidła przezérné. Na tëlnëch òdnogach mają kòsziczczi, chtërne są do przënoszeniô kwiatowégò piszkù. Pszczołë mògą latac òd wczasnégò zymkù tam, gdze są kwiatë z chtërnëch mògą wząc kwiatowi piszk i nektar (kwiatny sok). Zajimajã sã fùdrowaniém królewionczi i pònarwów, bùdowaniém flastra, wërôbianiém miodë i pierzdżi, òchróną gniôzda, zbieraniem nektarë i kwiatowégò piszkù. Òb czas 1 sekundë lôtaniégò robią òd 3 do 6 métrów i walą skrzidłama 190 razë. === Pszczôlô matka === Mô długòtã 25 mm i nié mô na nogach kòsziczków. Żëje kòle 5 lat i zajimô sã skłôdanięm jajów ( kòl 750 000 w całim zëcim. Larwë wëkluwają sã z jôj, chtërne matka zniosła w wòskòwëch kòmórkach wãdzë. Pònarwë robotnic i trónów fudrowóné są mléczkã przez pierszi 3-4 dni żëcégò, larwë namienioné na króléwiónczi przez całé czas rostë. Rozwij òd jaja do dozdrzelałégò warô w przëtrôfkù robòtnicë 21 dni, tróna 24 dni, królewiónczi 16 dni.Pszczelô matka mô gargùle żuwaczkòwé, chtërné wëdzelają substancëje hormonalné. Dzãka nima decidëje ò sprôwianim sã robòtnic (bùdowaniô plastrów abò jinszi dzejanié). Felënk matczi zaczinô nieprządk w plecónce i całowny rozprzig pszelégò rojë. === Trónë === Z niezaòdzónëch jôj wërôstają trôte, to znaczi trónë, chtërne nié mają żągłów. Wëstãpiają blós òd zymkù do lata. Òdbëwają kòpùlacëjã z młodëma matkama, a pózni są wënëkùnë przez robòtnice za rój i dżiną. == Rozmajitoscë == * Baro cekawé je jak pszczołë mògą sã dogadac, swòjima "tuńcama", chtëre mają przekazac, jak dalekò i w jaczi stronie swiata mòże nalézc pòżëtk. * Ób zëmã pszczołë ókrãżają królewiónkã, bë kòl ni bëło 25 stopni cepła. Żëwią sã te miodã z plôstrów. * Wëchòwóno wiele zortów pszczół midzë jinima: kaukazką, nordową, italską,ùkrajińską. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.agrofakt.pl/dofinansowanie-dla-pszczelarzy-pieniadze-czekaja/ Dëtczi dlô pszczelarzi] * [http://www.rastko.net/rastko-ka/index.php/kultura--kultura-mainmenu-31/254-kaszubskie-pszczelarstwo-ludowe-w-wietle-sownikow-b-sychty Pszczelarstwò] * https://www.youtube.com/watch?v=AWk_du56xzo {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] kubazor3uecqitct9xmz5fx1f1hfpm3 0 6758 208965 121878 2026-07-20T18:15:53Z Iketsi 3254 + 208965 wikitext text/x-wiki '''Ùpi''' – inaczéj wieszczi, ùpiór na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], pò smierce niejedny ùmarłi sã zmienilë na gãbie albò téż inaczéj, téj to bële ùpi lub wieszczi. Not béło gò ùnieszkòdlëwic – ùcąc głowa i ja dac w nodzi, włożëc dëtka pòd jãzék, dac do trëme séc, żëbë ùmarłi miôł długò co robic. == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Ùpi]] === Kaszëbskô mitologiô === {{#categorytree:Kaszëbskô mitologiô|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] mu5ylsaysyj6syk39lvzsb2bzmp5uyt 208966 208965 2026-07-20T18:17:00Z Iketsi 3254 + 208966 wikitext text/x-wiki '''Ùpi''' – inaczéj wieszczi, ùpiór na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], pò smierce niejedny ùmarłi sã zmienilë na gãbie albò téż inaczéj, téj to bële ùpi lub wieszczi. Not béło gò ùnieszkòdlëwic – ùcąc głowa i ja dac w nodzi, włożëc dëtka pòd jãzék, dac do trëme séc, żëbë ùmarłi miôł długò co robic. == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Wieszczi]] === Kaszëbskô mitologiô === {{#categorytree:Kaszëbskô mitologiô|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] r8o05vsy1lf277mlvs6rskb7sfkaj6t 208973 208966 2026-07-20T19:06:21Z Rabùszniczka 19710 Rabùszniczka przeniós starnã [[Ùpi]] do [[Ópi]]: Błędna pisownia tytułu 208966 wikitext text/x-wiki '''Ùpi''' – inaczéj wieszczi, ùpiór na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], pò smierce niejedny ùmarłi sã zmienilë na gãbie albò téż inaczéj, téj to bële ùpi lub wieszczi. Not béło gò ùnieszkòdlëwic – ùcąc głowa i ja dac w nodzi, włożëc dëtka pòd jãzék, dac do trëme séc, żëbë ùmarłi miôł długò co robic. == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Wieszczi]] === Kaszëbskô mitologiô === {{#categorytree:Kaszëbskô mitologiô|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] r8o05vsy1lf277mlvs6rskb7sfkaj6t 0 6836 209153 201957 2026-07-22T16:39:16Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 209153 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Kaszuby flag.svg|mały|Kaszëbskô fana]] '''Fana Kaszëbsczi''' – symbòl [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Przëjãto, że [[fana]] Kaszëbsczi je czôrno-żółtim prostonórtnym płatã sztofu, z czôrną farwą na górze, a żôłtą na dole. Farwë fanë przëjãto zgòdno z reglama heraldiczi, dze górny pas mô farwã gòdła, a dólny – herbowi tarczë. Farwë òpisëwô ''Dejowô deklaracjô stowôrë [[Kaszëbskô Jednota]]'': <blockquote>''Naszą nôdgrodną pòznaką je czôrny grif w kòrunie. Kaszëbskô nôrodnô fana mô czôrno-żôłté farwë, chtërne są zrzeszoné z naszą pòznaką, to je sczerowónym w prawò czôrnym grifã w kòrunie na złotim pòlu herbòwi tôrczë.''<ref>[https://kaszebsko.com/kim-me-jesme-e-jacze-sa-naje-cele Kim më jesmë ë jaczé są naje céle?], kaszebsko.com.</ref> </blockquote> == Historiô == Pierszi rôz fana Kaszëbsczi òstała bòdôj wëwiesonô na zjôzd Kaszëbów 18 zélnika 1929 rokù w Kartuzach, czedë òstało ùsadzoné [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów]]. Tedë, nad biórã kòl Gduńsczi sz., wisa stanica [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] z Czôrnym Grifã. Pòdług relacje [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]], pò wëwiesenim kòl stanicë czôrno-żôłti fanë, kartësczi wicestarosta Pazniewsczi nasłôł szandarów z nôkôzã ùsëniãcégò fanów. Na ùdbã sostrë Majkòwsczégò, kòl kaszëbsczi fanë òstała wësiesonô fana Pòlsczi, co rozrzeszëło spór<ref>J. Drzeżdżon, ''Współczesna literatura kaszubska 1945-1980'', Warszawa 1986, s. 215-218.</ref>. == Swiãto == Swiãto Kaszëbsczi Fanë przëpôdô na 18 zélnika, z pòzdrzatkù na pierszi datum ji pòwszechnégò wëstôwieniô w Kartuzach 18 zélnika 1929 rokù. W tim dniu kòżdegò rokù òdbëwają sã ùroczëstoscë sparłãczoné z propagowaniém kaszëbsczich symbòlów i regionu. Pierszé òbchòdë swiãta pòwstałë z jinicjatiwë [[Kaszëbskô Jednota|Kaszëbsczi Jednotë]] w 2012 rokù. == Òbaczë téż == * [[Fana]] * [[Swiãto kaszëbsczi fanë]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-14-1708-n1767503</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260327040957/https://radiokaszebe.pl/news/flaga-kaszub-na-ug-jubileusz-prof-jozefa-borzyszkowskiego-csb-674 ([https://web.archive.org/web/20260327041114/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_50lat_ug_gdansk_26-03-23.mp3 audio]) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Fanë]] q4k30lko68tcbm8iaybs8pig32nivdy 0 6938 209259 208077 2026-07-22T21:39:14Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grë dlô dzecy]] * [[Lëteratura]] 209259 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} [[Òbrôzk:Children reading The Grinch.jpg|mały|]] '''Bójczi''' dlô dzecy – lëteratura tworzony z mëslą dlô dzôtk i młodzëznë. Taczi lëteratura je chrakteristiczny dlô dzëcy tj: krótczi pòwiastka napisóny wiérztã abò prozą, gdze bohaterã sã zwirzãta, lëdzë, czasã roslënë abò téż rzecze. Bôjka kuńczy sã pòùkã. Célem bôjczi je nôùka i ùkazanié zasad dobrigò postãpku. Bôjka ma charakter uniwersalny, nie òpowiedô ò konkretnych lëdzach czë zdarzeniach, le ò konkretnych zachowaniach i sytuacjach. Nôwikszi rozwój tegò gatunku bëł w czasë òswiecenié. w Pòlsce przédnika negò gatunku w szkòłach bëł Stanisłôw Konarsczi. Jinszym z wiôldzich bôjkopisarzy téj epoczi bëł Jignacy Krasicczi. To òn swòima dokôzoma wësmiëł sã z lëdzcigò zachowaniégò tj, głëpòtë ë cëgaństwa. W żëcym dzecka baro wiôlgô rola òdgrôwô edukacja literacczi a ji nôlepszô ôrt to bôjczi i pòwiôstczi. Bôjczi pòmagajã w wëpowiadanim pod wzgl. gramaticznym i fleksyjnym, pobudzajã zainteresowanié dzëcy ksążką. == Òbaczë téż == * [[Grë dlô dzecy]] * [[Lëteratura]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.akademiabajkikaszubskiej.pl/bajki {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëteratura]] [[Kategòrëjô:Dzecyństwò]] 7zuwqxyej82qufiqvtbdsk7x76zgbig 0 6939 209258 194658 2026-07-22T21:38:42Z Iketsi 3254 kat. {{Commons}} {{Kòntrola}} 209258 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} [[Òbrôzk:Memory (game).JPG|mały|Gra dlô dzëcy]] '''Gra dlô dzëcy''' – Gra je rozegracëjã wedle wëznaczonych riglów, jakbe ôrt biôtczi rozgrywunô wedle ustalonych zasad. Gra me służëc jakò lùbkosc, miły spãdzenié wòlnegò czasu i rozrywka. Gra je jinszy od zabawe bò w grze sum elemente biôtczi, miónczëznë i [[hazard|hazardu]]. Më charakter jawny, z dokładnym opsënkã riglów i zasad. Pasownó gra mòże rozkòscérzac cëchë òsobòwô i rozëm młodigò człowiéka. Ùczi robòte wespół, wërôbi refleks, rozeznanié i intelekt ([[pamiãc]], [[mëslenié]], [[mòwa]]). Bëtnictwo w dobrze przësztelowuny grze sztôtuje ceche charakteru: opanowanié, dążenié do célu, poradzenié z procëmnotã. Kôżdy gra mùszi bëc pasowné do lat, stopnia sprawnosce fizyczné i zaintersowaniégò. == Òbaczë téż == * [[Bôjczi dlô dzecy]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dzecyństwò]] [[Kategòrëjô:Kùltura]] ssgyqmppbzehnufafzod3nktrlhwazw 0 6950 209060 201992 2026-07-21T15:19:02Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Swiãta]] 209060 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} Nowi Rok na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] – 1 stëcznika,pòdług kalãdôrza gregòriansczégò pierszi dzéń Nowégò Rokù. W Pòlsce je to dzéń wòlny òd robòtë. Òstatny dzéń Stôrégò Rokù nosy miono "Sylwester". == Przëgòtowania == Gòspòdôrze i gòspòdënie sprzątają swòje zôgrodë i mieszkônia. Przë wëmiôtaniu nôleżi jednak ùważac na smiecë,nie wòlno jich wëmiatac ani wërzëcac za próg bùten, bò szczãscé mògłobë òpùscëc chëcz.Prôce pòrządkòwé robi sã ze smiéchã na gãbie, bò pòdług Kaszëbów-jaczi pierszi dzéń Nowégò Rokù, taczi całi rok. == Tradycja i zwëczaje == Przed kùńcã stôrégò rokù nôleżi òddac wszëtczé pòżëczoné rzeczë i nôrzãdza,spłacëc wszëtczé dłëdżi,żebë sã ùchróniec przed niedostatkã.Wôżny je żebë przekrôczając próg Nowégò Rokù, miec zapas pieczonégò chleba,żebë gò nigdë nie felowało.Stôri rok nôleżi pòżegnac w kòscele.Dzãkùje sã bez to Bògù za òtrzimóné łasczi, zdrowié i zebróné plónë. W pierszi dzéń Nowégò Rokù [[Kaszëbi]] téż jidą do Domù Bòżégò,żebë prosëc Pana ò bòkadosc òbrodë i błogosławéństwò w rodzënie. Dôwnié w òstatny dzéń rokù gòspòdarze òbchòdzëlë swòje sadë, gwiżdżac przë tim i grochòtac klekòtkama, co miało wënekac czarownice i diôbłë chtërne przëchôdałë razã z Nowim Rokã i to miało téż zagwësnic dobri ùrodzaj brzadu.Dôwnym zwëkã bëłë psotë, jaczi młodzëzna robia mieszkańcóm. W noc Sylwestrową wëjima bromë wjazdowé, wëprowôdza wòzë ze stodołë na pòla, kòminë zastôwielë rutama. Nawetka przeprowôdzelë zwierzãta gòspòdôrza do jegò sąsada. Je to jedinô noc w rokù,w chtërny młodzëzna bez żódny konsekwencji mòże psocëc starszim. == Zabawë == Nowi Rok witóny je z wiôldżim wrzeszczeniém i wëcym syrénów ògniarzowich,pòkôzã sztëcznych ògniów. Strzélają z fùzji i batów.Dôwni tłëkło sã szkło, cëskano metalowima rzeczoma żebë bëło głosno.Dzysô baro popùlarny sã zabawë i diskòteczi bùten. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Swiãta]] tsevcyeivj0e5tacbbtcbj9raed7vrn 0 7012 208961 161426 2026-07-20T18:02:40Z Iketsi 3254 Galeriô 208961 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Toruń, Muzeum Etnograficzne, zagroda kaszubska (2).jpg|mały|Òbòra]] '''Òbòra'''<ref>https://sloworz.org/word/7201/meaning/8141</ref> – plac wkół bùdinkù. Na wsach pòdwòrzé je ògrdzoné płotem drócanym abò ze sztachétów. Biwô na nim òbòra i chléw dlô chòwë – swiniów, krowów i kòniów. Je tôm téż kùrnik dlô kùrów, kaczków, gùłów, gãsów. Tam mòże téż bëc bùda dlô psa. Na wsowich pòdwòrzach są téż ògrodë z ògradowizną i brzôdowé drzewa. Jinaczi wëzdrzi pòdwòrzé w miastach. Tam są colemało wësoczé bùdinczi. Na nim biwô gùtornia dlô dzëcé, plac na auta, łôwczi i deptowniczi<ref>[[Jaromira Labudda]] "Zdrój słowa"</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Łowno budynek.jpg| Òbrôzk:Świerklaniec ul. Parkowa zabudowania dworskie 09.06.2019 p3.jpg| Òbrôzk:Wojcieszyce shr obora.jpg| Òbrôzk:Ostrowite Trzemeszanskie (4).JPG </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Architektura]] 2kpdtj3gtnhwchj3atqmvu58hcrdlwp 208962 208961 2026-07-20T18:03:01Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Gòspòdarzënk]] 208962 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Toruń, Muzeum Etnograficzne, zagroda kaszubska (2).jpg|mały|Òbòra]] '''Òbòra'''<ref>https://sloworz.org/word/7201/meaning/8141</ref> – plac wkół bùdinkù. Na wsach pòdwòrzé je ògrdzoné płotem drócanym abò ze sztachétów. Biwô na nim òbòra i chléw dlô chòwë – swiniów, krowów i kòniów. Je tôm téż kùrnik dlô kùrów, kaczków, gùłów, gãsów. Tam mòże téż bëc bùda dlô psa. Na wsowich pòdwòrzach są téż ògrodë z ògradowizną i brzôdowé drzewa. Jinaczi wëzdrzi pòdwòrzé w miastach. Tam są colemało wësoczé bùdinczi. Na nim biwô gùtornia dlô dzëcé, plac na auta, łôwczi i deptowniczi<ref>[[Jaromira Labudda]] "Zdrój słowa"</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Łowno budynek.jpg| Òbrôzk:Świerklaniec ul. Parkowa zabudowania dworskie 09.06.2019 p3.jpg| Òbrôzk:Wojcieszyce shr obora.jpg| Òbrôzk:Ostrowite Trzemeszanskie (4).JPG </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Architektura]] [[Kategòrëjô:Gòspòdarzënk]] pax65bmad9ywymmjhdmvw0tbt92sq12 0 7058 209158 205363 2026-07-22T16:57:59Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209158 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:GRM Inv. J-3179.jpg|mały|Swiãti Mark]] '''Swiãti Mark''' [[Apòstoła]], ewanielista. Wedle kòscoła katolecczégò autor nôstarszi i nôkrotszi Ewanielii. Bëł półbratã [[Swiãti Barnaba|Swiãtégò Barnabë]], drëch [[Swiãti Paweł|swiãtégò Pawła]], a pózni [[Swiãti Pioter|swiãtégò Piotra]]. Wedle biskùpa Papiasza (ùm. 130 rokù) òn òpisôł to, co Piotr gôdôł. Wedle tradicëji Swiãti Mark bëł zamãczoni za czezera Trajana. [[Kòscół]] koptyjsczi ùznôwôł jégò za pierszégò patrijachã Aleksandrii, a kòscół katolecczi, anglikańsczi, ewangelicczi, prawosławny i ormiansczi za swiãtégò. Miono Mark – po łacëznie Marcus òznôczô „ nôleżi do Marsa”. Jegò ùżëwô sã w wiele krôjach. Z italsczégò i portugalsczégò – Marco, pò niemieckù – Markus, z madżarsczégò i kaszëbsczégò – Mark. Òd miona [[Mark]] je przezwëstkò Marczewsczi, Marczyk, Markiewicz, Markut == Lëteratura == * A. R. Sikora: Ewanielëjô wedle swiâtégò Marka (z greczi przełoż. na kaszëbsczi jãzëk), Gdańsk: Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego 2001 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô]] bp6qcbdm8x3420ys2x8y0npp5yadfl3 0 7082 209233 201202 2026-07-22T20:01:26Z Iketsi 3254 telefón = + 209233 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Црна Гора, Crna Gora |miono = Czôrnogóra |miono-genitiw = Czôrnogórë |fana = Flag of Montenegro.svg |herb = Coat of arms of Montenegro.svg |na karce =Europe_location_MNE.png |jãzëk = [[czôrnogórsczi]] |stolëca = Pòdgòrica |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 13 812 |procent-wòdë = 1,5 |lëdztwò = 614 249 |rok = 2018 |dëtk = Eùro |kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = Oj, svijetla majska zoro <center>[[Òbrôzk:National Anthem of Montenegro.ogg]]</center> |kòd = ME, MNE |Internet = .me |telefón = +382 |Prezydeńt=Jakov Milatović |Premiéra=Milojko Spajić}} '''Czôrnogóra''' ([[Serbsczi jãzëk|serb.]]/czôrnogórsczi jãzëk: ''Црна Гора'', ''Crna Gora'') – państwò w pôłniowòpòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], na zôpadze [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczégò Półòstrowù]]. Grańczi z [[Chòrwacjô|Chòrwacją]], [[Bòsniô i Hercegòwina|Bòsnią i Hercegòwiną]], [[Serbiô|Serbią]], [[Kòsowò|Kòsowã]] i [[Albaniô|Albanią]]. Leżi na sztrądze [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]]. Czôrnogóra rëchli bëła związkòwą repùbliką [[Socjalistycznô Federacjowô Repùblika Jugosławie|Socjalistyczny Federacjowi Repùbliczi Jugosławie]] (1945-1992), Federacjowi Repùbliczi Jugosławie (1992-2003) i Serbie i Czôrnogórë (2003-2006). Pò referendum 21 maja 2006 Czôrnogóra zerwała federacjã z Serbią i ògłosëła pełną samòstójnotã 3 czerwińca 2006 rokù. 28 czerwińca 2006 rokù Czôrnogóra òsta przëjãtô do Òrganizacje Samòstójnëch Nôrodów jakno 192. nôleżnik, a òd 11 maja 2007 je nôleżnikã Radzëznë Eùropë<ref>[https://www.coe.int/web/portal/montenegro Member states: Montenegro], coe.int.</ref>. Òd gòdnika 2010 rokù mô sztatus kandidata do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]], a òd 29 czerwińca 2012 warô akcesjowi proces<ref>[https://enlargement.ec.europa.eu/countries/montenegro_en Montenegro. Membership status: candidate country], enlargement.ec.europa.eu.</ref>. Òd 5 czerwińca 2017 nôleżi do NATO. Ùżiwô [[eùro]], nie bãdącë równak nôleżnikã eùroconë. Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Pòdgòrica]]. Historiczną i kùlturalną stolëcą Czôrnogórë je Cetinje. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w pôłniowòpòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], na zôpadnëch [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkanach]], pòmidzë [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczim Mòrzã]] i [[Serbiô|Serbią]]. === Wiéchrzëzna === [[Òbrôzk:Montenegro_-_Location_Map_(2013)_-_MNE_-_UNOCHA.svg|mały|Kôrta Czôrnogórë]] *całownô: 13.812 km² *wiéchrzëzna lądu: 13.452 km² *wiéchrzëzna wòdów: 360 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 162. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 680 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Albaniô]] 186 km, [[Bòsniô i Hercegòwina]] 242 km, [[Chòrwacjô]] 19 km, [[Kòsowò]] 76 km, [[Serbiô]] 157 km === Brzegòwô liniô === Czôrnogóra mô kòntinentalną brzegòwą liniã długòscë 293,5 km. Długòsc pieglëszczów – 73 km. W skłôd Czôrnogórë wchôdô 14 mòrsczich òstrowów. === Klimat === Czôrnogóra leżi w conie strzódzemnomòrsczégò klimatu. Je tuwò gòrąco i sëchò òb lato i jeséń, òb zëmã je dosc chłodno, bënë kraju je baro snieżësto. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Relief_map_of_Montenegro.png|mały|Fizycznô kôrta Czôrnogórë]] Teritorium Czôrnogórë mòżna pòdzelëc na trzë rëmie: ùbrzég Adriaticczégò Mòrza, dosc plaskati westrzédni dzél (dze leżą dwa nôwikszé gardë Pòdgòrica i Nikšić) i górsczi systemë pòrénkù Czôrnogórë. === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Bobotov_Kuk.jpg|mały|Nôwëższi czëp Czôrnogórë – (2 169 m n.r.m.)]] *strzédnô wësokòsc: 1 086 m n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 0 m n.r.m. (Adriaticczé Mòrze) *nôwëższi czëp: 2 522 m n.r.m (Bobotov Kuk) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 57,9% (w tim 33,7% òrnëch gruńtów) *lasë 31,6% (w 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 614 249 (wôrtoscë szacowóné na lëpińc 2018) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 169. === Etniczné karna === [[Òbrôzk:MontenegroEthnic2011.PNG|mały|Etnicznô kôrta Czôrnogórë]] Wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù nôrodnoscowi skłôd w Czôrnogórze wëzdrzôł w taczi hewò spòsób: *Czôrnogórcë — 47,28% westrzód lëdzy, chtërny òkreslelë swòją etniczną przënôleżnosc *Serbòwie — 30,20 % *Bòsniacë — 9,16 % *Albańczicë — 5,16 % *Mùzułmanie — 4,28% *Cëgónie — 1,06 % *Chòrwacë — 1,02% === Jãzëczi === [[Òbrôzk:MontenegroLanguage2011.PNG|mały|Jãzëkòwô kôrta Czôrnogórë]] Òficjalnym jãzëkã je ód 2007 „[[czôrnogórsczi jãzëk]]”. Do 1992 rokù państwòwim jãzëkã Czôrnogóry był jãzëk serbòchòrwacczi, a tej – „serbsczi jãzëk ijekawsczégò dialektu”. Tak pòzwóny „czôrnogórsczi jãzëk” je pò richtoscë jednym òd standartizowónëch wariantów serbòchòrwacczégò jãzëkòwégò systemù i je wzôjno zrozëmiałi z serbsczim, chòrwacczim i bòsniacczim jãzëkã. W òglowim spisënkù z 2011 rokù mieszkańcë Czôrnogórë wëmieniwelë taczé rodné jãzëczi: * [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] — 44,67% * [[Czôrnogórsczi jãzëk|czôrnogórsczi]] — 38,51% * [[Bòsniacczi jãzëk|bòsniacczi]] — 6,17% * [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]] — 5,49% * [[Serbòchòrwacczi jãzëk|serbòchòrwacczi]] — 2,11% * [[Cëgańsczi jãzëk|cëgańsczi]] — 0,85% * [[Chòrwaccczi jãzëk|chòrwacczi]] – 0,47% === Religijné karna === [[Òbrôzk:Kotor_-_Serbian_Orthodox_Church.JPG|mały|Serbskô prawòsławnô cerczew w gardze Kotor]] Wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù 74% lëdztwa słëchô do [[Prawòsławié|prawòsławnégò Kòscoła]]. 19,62% lëdztwa je mùzułmanama, 3,53% słëchô do [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczégò Kòscoła]]. === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 66,8% (w 2018 r.) *wikszé miesczé westrzódczi: [[Pòdgòrica]] 150 977 mieszkańców, Nikšić 56 970, Herceg Novi 19 536, Pljevlja 19 489, Bar 17 727 (wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù) == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Czôrnogóra (serbs., czôrnog.: ''Црна Гора / Crna Gora'') *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Pòdgòrica *czasowô cona: UTC+1 *państwowé swiãto: [[13 lëpińca]] (Dzéń Państwòwòscë) *nôrodny himn: „Oj, svijetla majska zoro” (''Ò jasnô majowô rzozo'') [[Òbrôzk:National_Anthem_of_Montenegro.ogg]] === Wëkònôwczô władza === * prezydent Milo Đukanović (òd 20 maja 2018) * premier Duško Marković (òd 28 lëstopadnika 2016) === Ùstawòdôwczô władza === Władzã ùstawòdôwczą sprôwiô jednojizbòwi parlament – Zéńdzenié Czôrnogórë (''Skupština Crne Gore''), jaczi skłôdô sã z 250 nôleżników wëbiérónëch na sztërëlatną kadencjã. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20090912043835/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mj.html Czôrnogóra w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] nhi4ldt6c5ao5txiocmi7jw5a2cfqor 0 7203 208958 184073 2026-07-20T17:49:53Z Iketsi 3254 {{Do werifikacëji}} 208958 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} '''Kôłp''' ({{jãz.|pl}} ''łabędź'') – wiôldżi ptôch wòdny z rodzëznë kaczkòwatëch (Anatidae). Zëmùje w Eùropie, téż na Kaszëbach. == Sistematika == * ''C. columbianus'' * ''C. melancoryphus'' * ''C. atratus'' * ''C. cygnus'' * [[kôłp sniegùlc]], ''C. olor'' * ''C. buccinator'' <gallery mode=packed widths=100 heights=100 caption="Gatënczi"> Òbrôzk:Whistling Swan RWD3.jpg| Òbrôzk:Cygnus melancorypha01.jpg| Òbrôzk:Black swan jan09.jpg| Òbrôzk:030-Cygnus cygnus2.jpg| Òbrôzk:Mute Swan Emsworth2.JPG|[[Kôłp sniegùlc]] Òbrôzk:Tumpeter1byWoodigo.JPG| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaczkòwaté]] j3vilcom8yrc1175wojb6zsmirv67z0 208959 208958 2026-07-20T17:51:06Z Iketsi 3254 {{Ùzémk artikla}} 208959 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} '''Kôłp''' ({{jãz.|pl}} ''łabędź'') – wiôldżi ptôch wòdny z rodzëznë kaczkòwatëch (Anatidae). Zëmùje w Eùropie, téż na Kaszëbach. == Sistematika == * ''C. columbianus'' * ''C. melancoryphus'' * ''C. atratus'' * ''C. cygnus'' * [[kôłp sniegùlc]], ''C. olor'' * ''C. buccinator'' <gallery mode=packed widths=100 heights=100 caption="Gatënczi"> Òbrôzk:Whistling Swan RWD3.jpg| Òbrôzk:Cygnus melancorypha01.jpg| Òbrôzk:Black swan jan09.jpg| Òbrôzk:030-Cygnus cygnus2.jpg| Òbrôzk:Mute Swan Emsworth2.JPG|[[Kôłp sniegùlc]] Òbrôzk:Tumpeter1byWoodigo.JPG| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaczkòwaté]] n9nyoew3okmk379x4w2x9d0khvyf0t2 0 7219 209187 190766 2026-07-22T18:45:53Z Iketsi 3254 {{Commons}} {{Kòntrola}} 209187 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|mały|]] '''Jimpresjonizm''' – czierënk kùńszta jaczi sã uformował w XIX wiekù we Franceji. Jegò dokôzcë chcelë ùkôzac naturã, jak swòje subiektiwné òdczëca. Sztudérowôné zmienno wida ë farwë w zanôleżnocë dzéla dnia cze czadu rokù. == Pòzstanié nurtu == Ôbrôz bëł malowany za pòmòcą czëstich farbów jaczi kładło sã prosto na płótno wszelejaczich czierënkach ë sztôłtach. Termin jimpresjonizm mô swój pòczątk od ôbrôza Claude’a Moneta „Jimpresja, porénk słuńca” (1872 r.) Pierwszi pòkôz jimpresjonisticzny miôł plac w 1874 rokù w Pariżu. == Przedstôwcë == Bëtnictwò w pòkôzënkù mielë: * [[Claude Monet]], * [[August Renoir]], * [[Alfred Sisley]], * [[Camille Pissarro]], * [[Paul Cézanne]], * [[Edgar Degas]], * [[Berthe Morist]]. == Tematika òbrazów == Jimpresjinisticzné ôbrôzë są baro „żëwi” malowôné jinstinktowno, w otemkłi kompozycji. Częsti téma to: krôjobrôz, scenë rozmajitégò ôrtu (postojec białczi, chłopa, dzecka, tuńcôrczi ë miónków na kòniach) == Pòstjimpresjonizm == czësto jinszi kùńszt ùprôwiôlë [[pòstjimpresjoniscë]]; * [[Wincent Van Gogh]] * [[ Paul Gauguin]] * [[Paul Cézanne]]. '''Van Gogh''' òstôł legendã nié blós z tegò, że fejn malowôł, le temù,że miół barwné żëce zakłóńczoné tragedëjã.Jegò dynamiczné, ful ekspreseji óbrôzë ùderzywają wiôldzim napiãcym, jaczi przeżiwôł jakno malowôł.Kompozycëjã Van Gogha sã zdeformowôné sztôłtë, grëbô lëniô malarskô rozceskóné w rozmajitich czerënkach ë baro widzałi faktura. '''Paul Gauguin''' w swòjim kuńszcezwrôcôł uwôgã na wspólny relacje człowieka z naturą, jinteresowałé gò znankòwn é zagadnienia lédzcziégò bëtowaniô.Wiôldzi znaczenié na jegò kùńszt miôl pobyt na osëchach [[Oceanii]], dokądka jachół z Franceji.malowôł jasné òbrôzë, bëło w nich ful jasny farwë z miãtczim konturem. Malowôł téż lëdzy z Oceanii,portretë autoportretë ë kompozëcëje znankòwné. '''Paul Cézanne''' znô sã na dolëznie. Miôł swój styl, dobiérół jasné farwë ë rozmajiti bryłë. malowôł krôjobrôzë gdze mòżna nalezc zdeformowônë sztôłtë. == Bibliografiô == * Uniwersalny leksykon sztuki Muza S.A., M. Bernhard i inni rok wyd. W-wa 2002 r. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùńszt]] g5nkphgghlxmu9k5b3z5f93wedgdw0x 0 7224 209150 193832 2026-07-22T16:37:35Z Iketsi 3254 {{Commons}} 209150 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} [[Òbrôzk:20070124 sejm sala plenarna.jpg|mały|]] '''Ùstawa''' – w Pòlsce je ùstalonô w zgòdze z Konstëtucją, a ògłoszonô je pówszechno obrzésznym aktã prawnym. Ùstawa mô rangą niższą (mieszą mòc prawną) òd Kònstëtucji i ùmòwów miãdzënôrodnëch, chtërne są ratifikòwóné za zgòdô zacwierdzoną w ùstawie. Czasã rozporządzenié Prezydenta RP mô mòc ùstawë, a niższi òd nich są zwëczajné rozporządzenia (ministrów) <ref>Banaszak B., Prawo konstytucyjne, Warszawa 2004.</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Prawò]] 0w07yoak9jdrfkb7amhoqear4d4841h 209151 209150 2026-07-22T16:37:49Z Iketsi 3254 -' ' 209151 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} [[Òbrôzk:20070124 sejm sala plenarna.jpg|mały|]] '''Ùstawa''' – w Pòlsce je ùstalonô w zgòdze z Konstëtucją, a ògłoszonô je pówszechno obrzésznym aktã prawnym. Ùstawa mô rangą niższą (mieszą mòc prawną) òd Kònstëtucji i ùmòwów miãdzënôrodnëch, chtërne są ratifikòwóné za zgòdô zacwierdzoną w ùstawie. Czasã rozporządzenié Prezydenta RP mô mòc ùstawë, a niższi òd nich są zwëczajné rozporządzenia (ministrów)<ref>Banaszak B., Prawo konstytucyjne, Warszawa 2004.</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Prawò]] ia56a9wui1j06k2zd28ntkp2c88sz4f 0 7278 208990 207114 2026-07-20T21:43:47Z Iketsi 3254 <ref></ref> 208990 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=000066| farba=ffffff| apartne miono=English| kraj, òbénda1= ''de facto côłi swiat - [[lingua franca]]''| lëczba= kòl kòl 400 milionów ([[rodnô mòwa]]), kòl 700 mln. ([[Drëdżi jãzëk|L2]])| môl=-| rodzëzna= [[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Germańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnogermańsczé jãzëczi]] *** [[anglo-frizyjsczé jãzëczi]] *** [[Angelsczé jãzëczi]] **** Angelsczi jãzëk| alfabét= łacëzniany| kraj, òbénda2= [[Wiôlgô Britaniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Aùstraliô]], [[Kanada]] ë 55 jinszych| agencëjô=| iso1=en| iso2=eng| iso3=eng| sil=ENG| kòd=en| znankównik=Angelskô| jãzëk=angelsczi|znankòwnik2=angelsczégò }} '''angelsczi jãzëk''', przódë '''anielsczi<ref>{{sloworz.org|24424|27988}}</ref><ref>https://youtube.com/v=6ir6fMiRuTo?si=lCz5L7MnoUzIP5me&t=1228</ref>''' ({{jãz.|en}} ''English, the English language'') – jãzëk z zôpadnégò karna rodzëznë germańsczich jãzëków, rodny dlô kòl 370 miliónów lëdzy<ref>[https://www.ethnologue.com/language/eng ''English'' na starnie Ethnologue]</ref>. Je ùrzãdnym jãzëkã w 59 państwach, m. jin. w [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]], [[Aùstraliô|Aùstralii]], [[Kanada|Kanadze]]. Nôwôżniészi dzysdzéń midzënôrodny jãzëk (''[[lingua franca]]''), co je skùtkã kòlonialny politiczi Britijsczégò Jimperium w XIX st. i wiôldżégò swiatowégò znaczënkù [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] w XX i XXI st. == Bëtnota jãzëka == [[Òbrôzk:Anglospeak (subnational version).svg|mały|center|upright=2|Teritoria, w chtërnëch angelsczi je ùrzãdowim jãzëkã abò rodną mòwą wikszoscë lëdztwa]] [[:en:List_of_countries_and_territories_where_English_is_an_official_language#Sovereign_states|''Lësta państw z angelsczim jakò ùrzãdnym jãzëkã (pò angelskù)'']] Angelsczi jãzëk pò II swiat. wòjnié òstôł globalnym jãzëkã. Je to jãzëk biznésòwych jinteresów ë midzënôrodnych relacëji. Je [[Robòczi jãzëk|robòczym jãzëkã]] wilu firm ë òrganizacëji np. [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczéj Ùnii]] (''de facto''; de iure je 24 ùrzãdnych j.) == Òbaczë téż == {{#categorytree:Germańsczé jãzëczi|hideroot=on|mode=pages}} * [[Francësczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Germańsczé jãzëczi]] 1nelbnxcc82iud1g5qx0s0x572ui2ql 209202 208990 2026-07-22T19:42:59Z Iketsi 3254 {{YouTube}} 209202 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=000066| farba=ffffff| apartne miono=English| kraj, òbénda1= ''de facto côłi swiat - [[lingua franca]]''| lëczba= kòl kòl 400 milionów ([[rodnô mòwa]]), kòl 700 mln. ([[Drëdżi jãzëk|L2]])| môl=-| rodzëzna= [[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Germańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnogermańsczé jãzëczi]] *** [[anglo-frizyjsczé jãzëczi]] *** [[Angelsczé jãzëczi]] **** Angelsczi jãzëk| alfabét= łacëzniany| kraj, òbénda2= [[Wiôlgô Britaniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Aùstraliô]], [[Kanada]] ë 55 jinszych| agencëjô=| iso1=en| iso2=eng| iso3=eng| sil=ENG| kòd=en| znankównik=Angelskô| jãzëk=angelsczi|znankòwnik2=angelsczégò }} '''angelsczi jãzëk''', przódë '''anielsczi<ref>{{sloworz.org|24424|27988}}</ref><ref>{{YouTube|v=6ir6fMiRuTo|tit=Słowniki kaszubskie – 2013 — Kaszubi PL (ZKP)|t=1228s}}</ref>''' ({{jãz.|en}} ''English, the English language'') – jãzëk z zôpadnégò karna rodzëznë germańsczich jãzëków, rodny dlô kòl 370 miliónów lëdzy<ref>[https://www.ethnologue.com/language/eng ''English'' na starnie Ethnologue]</ref>. Je ùrzãdnym jãzëkã w 59 państwach, m. jin. w [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]], [[Aùstraliô|Aùstralii]], [[Kanada|Kanadze]]. Nôwôżniészi dzysdzéń midzënôrodny jãzëk (''[[lingua franca]]''), co je skùtkã kòlonialny politiczi Britijsczégò Jimperium w XIX st. i wiôldżégò swiatowégò znaczënkù [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] w XX i XXI st. == Bëtnota jãzëka == [[Òbrôzk:Anglospeak (subnational version).svg|mały|center|upright=2|Teritoria, w chtërnëch angelsczi je ùrzãdowim jãzëkã abò rodną mòwą wikszoscë lëdztwa]] [[:en:List_of_countries_and_territories_where_English_is_an_official_language#Sovereign_states|''Lësta państw z angelsczim jakò ùrzãdnym jãzëkã (pò angelskù)'']] Angelsczi jãzëk pò II swiat. wòjnié òstôł globalnym jãzëkã. Je to jãzëk biznésòwych jinteresów ë midzënôrodnych relacëji. Je [[Robòczi jãzëk|robòczym jãzëkã]] wilu firm ë òrganizacëji np. [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczéj Ùnii]] (''de facto''; de iure je 24 ùrzãdnych j.) == Òbaczë téż == {{#categorytree:Germańsczé jãzëczi|hideroot=on|mode=pages}} * [[Francësczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Germańsczé jãzëczi]] 7tm9ol0cf1afbycygyis2mz0zjm047x 0 7300 209017 208137 2026-07-21T04:47:37Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209017 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026).jpg|mały|Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô [[Medal Stolema|Medalu Stolema]] (2026)]] '''Artur Jabłońsczi''', spòtikô sã téź pisënk ''Artur Jablonsczi''<ref>https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp</ref><ref name=":0">https://www.facebook.com/TheKashubs/posts/hello-my-name-is-artur-jabłoński-csb-artúr-jablonskji-or-artur-jablonsczi-i-am-a/3442205552481907/</ref>, [[Klasiczni varianjt|kv.]] ''Artúr Jablonskji''<ref>https://www.instagram.com/pomorsczi/</ref><ref name=":0" /> ({{jãz.|pl}} '''Artur Jabłoński''', ùr. [[16 zélnika]] [[1970]] w [[Pùck|Pùckù]]) – [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] gazétnik, samòrządówc, spòlëznowi ë òswiatòwi dzejôrz, w latach 2004–2010 przédnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczi Zrzeszeniô]], pùcczi starosta (1999–2009). == Żëcòrës == Skùńcził historiã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W latach 1991–1998 béł redachtorã „Panoramë” ë kaszëbsczégò programù „Rodnô Zemia” w [[TVP3 Gdańsk|gduńsczim parce TVP S.A.]] Òd 1998 do 2009 r. A. Jabłońsczi béł [[Pùck|pùcczim]] starostą. Òd rujana 2009, mô swòją pòdjimiznã. W cządze 1990–1995 béł nôleżnikã, a w latach 1992–1994 wiceprzédnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]. W 1990 r. nalôzł sã w cządnikù „Tatczëzna” ë dzejôł w nim do likwidacje pismiona w 1991 r. Òd 1997 r. je w [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]], jaczémù przédnikòwôł òd 2004 do 2010 r. Przënôleżi téż do Stowôrë Rozwiju [[Norda|Nordowëch Kaszëb]] „Norda” – Òbéńdowi Turisticzny Òrganizacji, chtërną prowadzył w latach 2000–2007. W latach 2002–2004 béł przédnym redaktorã „Pòmeranii”<ref name="Pomerania 6/13">''Redaktór na krizys'', „Pomerania” 2013 nr 6, s. 8-9.</ref>. Je wespółzałóżcą ë przédnikã dzejający òd 2003 r. Stowôrë „Ziemia Pucka”, jakô pòwòła do jistnienia [[Radio Kaszëbë]] (nadôwô òd 2004 r.), a téż wespółzałóżcą niejistniejący ju telewizje [[CSB TV]]<ref name="Pomerania">''Swiat bez CSBTV'', Pomerania 2012, nr 3, s. 13-15.</ref>. Òd 2005 r. ùtwórca dzejô w Pòspólny Kòmisji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów, jaczi òd łżekwiôta 2008 r. je wespółprzédnikã. Zajimô sã téż ùsôdzanim prowadników. Mô jich wëdónëch pôrã: ''Na nordzie. Przewodnik po osobliwościach Ziemi Puckiej'' (1996), ''Wędrówki po Kaszubach. Opowieści o miejscach i ludziach'' (1997, 2. wëd. 1998 ), ''Norda na wakacje'' (2003; wespółùtwórstwò Jarosław Éllwart), ''Odkrywamy Nordę. Gmina Krokowa. Turystyczne przeboje gminy Krokowa'' (2004). Prócz tegò razã z Tadeùszã Stankewiczã przërëchtowôł albùm stôrich òdjimków ''Pozdrowienia z Pucka. Gruesse aus Putzig'' (1997), a z Mariuszã Szmëdką ùsôdzył dokôz ''Kaszubi w Ziemi Świętej. Niech sã swiãcy Twòje miono'' (2000). W 2009 r. w serie ''Biblioteka Jastarniańska'' ukôzôł sã repòrtôż ''Bóg z nami'', jaczi òpisëjë zetkónié Òjca Swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] z kaszëbsczima rëbôkama w [[Sopòt|Sopòtach]]. W 2013 wëszła drëkã jegò pòwiésc „Namerkôny”<ref>ArturJablonsczi, ''Namerkôny'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013</ref>, pózdni – „Smùgã”<ref>Artur Jablonsczi, ''Smùgã'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013.</ref>, a w 2015 – „Fényks”<ref>Artur Jablonsczi, ''Fényks'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2015.</ref>. == Òdznaczeniô ë wëapartnieniô == A. Jabłońsczi òstôł ùtczony m.jin. nôdgrodą mn. Rómana Wróblewsczégò (1997) ë wëprzednieniony bez Polcul Foundation (1998 r.). Prezydeńt [[Barnisłôw Komorowsczi|Bronisław Komorowski]] nadôł mù Strzébrzny Krziż Zawdzãczi za dzejanié dlô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch ë etnicznych miészëznów w Pòlsce]] (2011 r.). == Filantropiô == * [[Sloworz.org]]<ref>[https://archive.li/Pwklz https://zrzutka.pl/mretr4]</ref> * [[FOSTERLANG]]<ref>https://web.archive.org/web/20251016042856/https://cordis.europa.eu/project/id/101178387/pl</ref> * ''[[Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie]]'' pò kaszëbskù<ref>https://zrzutka.pl/pkc3ad</ref> == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] * [[Perspectiva Kaszëbskô]] * [[Naja Szkòła]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/artur-jablonsczi-debrl-n2247243 * [https://web.archive.org/web/20151017060215/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480%2CCharakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html#kaszubski Ùdzél Kaszëbów w miészëznowi ë regionalny pòliticzi Pòlsczi Repùbliczi] * [https://web.archive.org/web/20160415122454/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/komisja-wspolna/sklad-i-regulamin/6831,Sklad-Komisji-Wspolnej-Rzadu-i-Mniejszosci-Narodowych-i-Etnicznych.html Terôczasni nôleżnicë Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów] * https://radiokaszebe.pl/news/pomorancy-przyznali-medal-stolema-arturowi-jablonskiemu-csb-383 ([https://web.archive.org/web/20260327042138/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/01/artur-jablonski-medal-.mp3 audio]) * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp Perspectiva Kaszëbskô – Artur Jabłońsczi] * https://web.archive.org/web/20260720220628/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/za-dokaz-proza-n1491040 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 1gw9lg3qrg9q1pgozmshaaeqslc8bz9 209269 209017 2026-07-22T22:40:24Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209269 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026).jpg|mały|Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô [[Medal Stolema|Medalu Stolema]] (2026)]] '''Artur Jabłońsczi''', spòtikô sã téź pisënk ''Artur Jablonsczi''<ref>https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp</ref><ref name=":0">https://www.facebook.com/TheKashubs/posts/hello-my-name-is-artur-jabłoński-csb-artúr-jablonskji-or-artur-jablonsczi-i-am-a/3442205552481907/</ref>, [[Klasiczni varianjt|kv.]] ''Artúr Jablonskji''<ref>https://www.instagram.com/pomorsczi/</ref><ref name=":0" /> ({{jãz.|pl}} '''Artur Jabłoński''', ùr. [[16 zélnika]] [[1970]] w [[Pùck|Pùckù]]) – [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] gazétnik, samòrządówc, spòlëznowi ë òswiatòwi dzejôrz, w latach 2004–2010 przédnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczi Zrzeszeniô]], pùcczi starosta (1999–2009). == Żëcòrës == Skùńcził historiã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W latach 1991–1998 béł redachtorã „Panoramë” ë kaszëbsczégò programù „Rodnô Zemia” w [[TVP3 Gdańsk|gduńsczim parce TVP S.A.]] Òd 1998 do 2009 r. A. Jabłońsczi béł [[Pùck|pùcczim]] starostą. Òd rujana 2009, mô swòją pòdjimiznã. W cządze 1990–1995 béł nôleżnikã, a w latach 1992–1994 wiceprzédnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]. W 1990 r. nalôzł sã w cządnikù „Tatczëzna” ë dzejôł w nim do likwidacje pismiona w 1991 r. Òd 1997 r. je w [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]], jaczémù przédnikòwôł òd 2004 do 2010 r. Przënôleżi téż do Stowôrë Rozwiju [[Norda|Nordowëch Kaszëb]] „Norda” – Òbéńdowi Turisticzny Òrganizacji, chtërną prowadzył w latach 2000–2007. W latach 2002–2004 béł przédnym redaktorã „Pòmeranii”<ref name="Pomerania 6/13">''Redaktór na krizys'', „Pomerania” 2013 nr 6, s. 8-9.</ref>. Je wespółzałóżcą ë przédnikã dzejający òd 2003 r. Stowôrë „Ziemia Pucka”, jakô pòwòła do jistnienia [[Radio Kaszëbë]] (nadôwô òd 2004 r.), a téż wespółzałóżcą niejistniejący ju telewizje [[CSB TV]]<ref name="Pomerania">''Swiat bez CSBTV'', Pomerania 2012, nr 3, s. 13-15.</ref>. Òd 2005 r. ùtwórca dzejô w Pòspólny Kòmisji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów, jaczi òd łżekwiôta 2008 r. je wespółprzédnikã. Zajimô sã téż ùsôdzanim prowadników. Mô jich wëdónëch pôrã: ''Na nordzie. Przewodnik po osobliwościach Ziemi Puckiej'' (1996), ''Wędrówki po Kaszubach. Opowieści o miejscach i ludziach'' (1997, 2. wëd. 1998 ), ''Norda na wakacje'' (2003; wespółùtwórstwò Jarosław Éllwart), ''Odkrywamy Nordę. Gmina Krokowa. Turystyczne przeboje gminy Krokowa'' (2004). Prócz tegò razã z Tadeùszã Stankewiczã przërëchtowôł albùm stôrich òdjimków ''Pozdrowienia z Pucka. Gruesse aus Putzig'' (1997), a z Mariuszã Szmëdką ùsôdzył dokôz ''Kaszubi w Ziemi Świętej. Niech sã swiãcy Twòje miono'' (2000). W 2009 r. w serie ''Biblioteka Jastarniańska'' ukôzôł sã repòrtôż ''Bóg z nami'', jaczi òpisëjë zetkónié Òjca Swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] z kaszëbsczima rëbôkama w [[Sopòt|Sopòtach]]. W 2013 wëszła drëkã jegò pòwiésc „Namerkôny”<ref>ArturJablonsczi, ''Namerkôny'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013</ref>, pózdni – „Smùgã”<ref>Artur Jablonsczi, ''Smùgã'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013.</ref>, a w 2015 – „Fényks”<ref>Artur Jablonsczi, ''Fényks'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2015.</ref>. == Òdznaczeniô ë wëapartnieniô == A. Jabłońsczi òstôł ùtczony m.jin. nôdgrodą mn. Rómana Wróblewsczégò (1997) ë wëprzednieniony bez Polcul Foundation (1998 r.). Prezydeńt [[Barnisłôw Komorowsczi|Bronisław Komorowski]] nadôł mù Strzébrzny Krziż Zawdzãczi za dzejanié dlô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch ë etnicznych miészëznów w Pòlsce]] (2011 r.). == Filantropiô == * [[Sloworz.org]]<ref>[https://archive.li/Pwklz https://zrzutka.pl/mretr4]</ref> * [[FOSTERLANG]]<ref>https://web.archive.org/web/20251016042856/https://cordis.europa.eu/project/id/101178387/pl</ref> * ''[[Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie]]'' pò kaszëbskù<ref>https://zrzutka.pl/pkc3ad</ref> == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] * [[Perspectiva Kaszëbskô]] * [[Naja Szkòła]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/artur-jablonsczi-debrl-n2247243 * [https://web.archive.org/web/20151017060215/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480%2CCharakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html#kaszubski Ùdzél Kaszëbów w miészëznowi ë regionalny pòliticzi Pòlsczi Repùbliczi] * [https://web.archive.org/web/20160415122454/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/komisja-wspolna/sklad-i-regulamin/6831,Sklad-Komisji-Wspolnej-Rzadu-i-Mniejszosci-Narodowych-i-Etnicznych.html Terôczasni nôleżnicë Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów] * https://radiokaszebe.pl/news/pomorancy-przyznali-medal-stolema-arturowi-jablonskiemu-csb-383 ([https://web.archive.org/web/20260327042138/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/01/artur-jablonski-medal-.mp3 audio]) * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp Perspectiva Kaszëbskô – Artur Jabłońsczi] * https://web.archive.org/web/20260720220628/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/za-dokaz-proza-n1491040 * https://www.youtube.com/watch?v=Xp0Xl2BK19Q {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 07lv63dip51z8a79mn3f5po186b7cgi 0 7314 209216 203839 2026-07-22T19:59:02Z Iketsi 3254 telefón = + 209216 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Principatu de Mùnegu | miono = Ksãstwò Mònakò | miono-genitiw = Mònakò | fana = Flag of Monaco.svg| herb = Coat of arms of Monaco.svg | na karce = Location_Monaco_Europe.png| mòtto = Deo Juvante | jãzëk = [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Mònegasczi jãzëk|mònegasczi]] | stolëca = Mònakò | fòrma państwa = [[mònarchiô]] | wiéchrzëzna = 1,95 | lëdztwò = 32.796 | rok = 2008 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = [[19 lëstopadnika]] | himn = A Marcia de Muneghu<br>Marsz Mònakò <center>[[Òbrôzk:Monaco National Anthem.ogg]]</center> | kòd = MC, MCO | Internet = .mc | telefón = +377 |Mònarcha=Albert II|Premiéra=Christophe Mirmand|aùtowi kòd=MC}} '''Mònakò''' je baro môłim gardã-państwã w [[Eùropa|Eùropie]]. * stoleczny gard: [[Mònakò]] * lëdztwò: 32.796 mieszkańców ([[2008]]) * wiéchrzëzna: 1,95 km² == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Aerial view of Monaco at dusk.jpg|Mònakò </gallery> == Òbaczë téż == * [[San Marino]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 3tkpye49s5is5rk4asbi0fclsifpdks 0 7338 209100 207366 2026-07-21T22:44:54Z DawnyTest 14843 209100 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Libańskô Repùblika|gwôsné miono=‏الجمهوريّة اللبنانيّة‎|fana=Flag of Lebanon.svg|herb=Coat of arms of Lebanon.svg|himn=النشيد الوطني اللبناني<br> Koullouna Lilouataan <center>[[Òbrôzk:Lebanese national anthem.ogg]]</center> |na karce=LocationLebanon.svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Bejrut|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=Joseph Khalil Aoun|Premiéra=Nawaf Salam|wiéchrzëzna=10,452<ref>[https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14647308 Lebanon country profile] BBC News</ref>|procent-wòdë=|lëdztwò=5,897,467<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/lebanon-population/ Lebanon Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref>|dëtk=libańsczi pùńt|czasowô cona=+2 – zëma UTC +3 – lato|kòd=LB|Internet=.lb|telefón=+961|kòd dëtka=LBP|miono-genitiw=Libanu|rok=2026|aùtowi kòd=RL}}'''Liban''' je państwã w zôpadny [[Azjô|Azje]], na Blësczim Wschòdze, nad [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnym Mòrzã]]. Grańczi z [[Syriô|Syrią]] i [[Izrael|Izraelã]]. Stolëcznym gardã je Bejrut. Nôwikszëmi religiama sã [[Islam]] (wëznaje go 54% lëdztwa) ë [[Chrzescëjaństwò]] (40.5%)<ref>Society&nbsp;O.S.N., ''[https://www.worldatlas.com/articles/religious-beliefs-in-lebanon.html Religious Beliefs In Lebanon]'' [online], WorldAtlas, 26 łżëkwiata 2018 [dost. 2026-07-21] ({{Jãz.|en}}).</ref>. Liban zwëskał samòstójnotã òd [[Francjô|Francësczi]] 22 lëstopadnika 1943<ref>Editor, ''[https://en.lebanon.pl/spectacular-67th-anniversary-of-the-independence-of-lebanon/ 67th Anniversary of the Independence of Lebanon | Embassy of Lebanon]'' [online], 19 lëstopadnika 2010 [dost. 2026-07-21] ({{Jãz.|en}}).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}}[[Òbrôzk:Beirutcity.jpg|mały|Liban|lewo]]{{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Liban| ]] r0h3hnj1wrr5dm75bjpwm4chphr1sol 209304 209100 2026-07-23T02:15:38Z Iketsi 3254 Galeriô 209304 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Libańskô Repùblika|gwôsné miono=‏الجمهوريّة اللبنانيّة‎|fana=Flag of Lebanon.svg|herb=Coat of arms of Lebanon.svg|himn=النشيد الوطني اللبناني<br> Koullouna Lilouataan <center>[[Òbrôzk:Lebanese national anthem.ogg]]</center> |na karce=LocationLebanon.svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Bejrut|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=Joseph Khalil Aoun|Premiéra=Nawaf Salam|wiéchrzëzna=10,452<ref>[https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14647308 Lebanon country profile] BBC News</ref>|procent-wòdë=|lëdztwò=5,897,467<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/lebanon-population/ Lebanon Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref>|dëtk=libańsczi pùńt|czasowô cona=+2 – zëma UTC +3 – lato|kòd=LB|Internet=.lb|telefón=+961|kòd dëtka=LBP|miono-genitiw=Libanu|rok=2026|aùtowi kòd=RL}}'''Liban''' je państwã w zôpadny [[Azjô|Azje]], na Blësczim Wschòdze, nad [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnym Mòrzã]]. Grańczi z [[Syriô|Syrią]] i [[Izrael|Izraelã]]. Stolëcznym gardã je Bejrut. Nôwikszëmi religiama sã [[Islam]] (wëznaje go 54% lëdztwa) ë [[Chrzescëjaństwò]] (40.5%)<ref>Society&nbsp;O.S.N., ''[https://www.worldatlas.com/articles/religious-beliefs-in-lebanon.html Religious Beliefs In Lebanon]'' [online], WorldAtlas, 26 łżëkwiata 2018 [dost. 2026-07-21] ({{jãz.|en}}).</ref>. Liban zwëskał samòstójnotã òd [[Francjô|Francësczi]] 22 lëstopadnika 1943<ref>Editor, ''[https://en.lebanon.pl/spectacular-67th-anniversary-of-the-independence-of-lebanon/ 67th Anniversary of the Independence of Lebanon | Embassy of Lebanon]'' [online], 19 lëstopadnika 2010 [dost. 2026-07-21] ({{jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Lebanon Topography.png| Òbrôzk:Locations bombed Aug13 no fact box.jpg| Òbrôzk:Lebanon, Baalbek, Temple of Bacchus 2.jpg| Òbrôzk:Beirutcity.jpg|Bejrut Òbrôzk:Beirutpic.jpg|Bejrut </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Liban| ]] 22vrku1o069uijl075yft5sfwv4ioxz 0 7428 209251 198865 2026-07-22T21:24:58Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209251 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:European Common Frog Rana temporaria (cropped).jpg|mały|Lëdzënka]] '''Lëdzënka''' abò '''zwëczajnô żaba''' (''Rana temporaria'') – łaza z rodzëznë żabòwatëch. Ta żaba żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òna mô colemało bruną skórã. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Żabòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.medianauka.pl/zabowate {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Żabòwaté]] ikzbwgy6p0m6l1ezryl8ebu81agdj9u 0 7591 208950 208883 2026-07-20T17:10:25Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Titułë]] 208950 wikitext text/x-wiki '''Wësztôłcenié''' – pòswiôdczonô dokùmeńtã wiédzô zwënégòwónô w òficjalnym systemie ùczbë (pùbliczné szkòłë, priwatné szkòłë). == Òbaczë téż == * [[Szkòla w Starzënie]] == Pòdług pòlsczégò prawa to dô wëùczenia == * [[spòdlowé wësztôłcenié]] * [[gimnazjowé wësztôłcenié]] * [[warkòwé wësztôłcenié]] * [[strzédné wësztôłcenié]] * [[wëższé wësztôłcenié]] (wëższô ùczałosc) {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Edukacjô]] [[Kategòrëjô:Titułë]] 984lsua1fkrimkwkk8o7owvdjymyv32 0 7736 209260 207341 2026-07-22T22:00:53Z DawnyTest 14843 209260 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Malaysia|miono=Malezjô|fana=Flag of Malaysia.svg|miono-genitiw=Malezji|herb=Coat of arms of Malaysia.svg|mòtto=Bersekutu Bertambah Mutu|na karce=Malaysia states named.png|jãzëk=malajsczi|stolëca=Kuala Lumpur|fòrma państwa=[[mònarchiô]]|wiéchrzëzna=330 803 km²|swiãto=31 zélnika|himn=[[Himn Malezji|Negaraku]]|procent-wòdë=~0,3%|rok=2017|lëdztwò=32 050 000|dëtk=ringgit|czasowô cona=+8|kòd dëtka=MYR|kòd=MY|Internet=.my|telefón=+60|Premiéra=Anwar Ibrahim|Mònarcha=Ibrahim ibni Almarhum|aùtowi kòd=MAL|data ùsôdzenia=31 zélnika 1975}} '''Malezjô''' je państwã w [[Azjô|Azje]]. Stolëcznym gardã je Kuala Lumpur. Greńczë z: [[Tajlandiô|Tajlandią]], [[Indonezjô|Indonezją]], [[Brunejô|Bruneją]] i [[Syngapùr|Syngapùrã]]<ref>[https://web.archive.org/web/20230905202133/https://lachmanski.pl/malezja-kraina-kontrastow/ Malezja – Kraina kontrastów] lachmanski.pl</ref>. Ùrzãdowim jãzëkã Malezji je malajsczi, a państwòwą religią je [[islam]]. Przédnik kraju to Yang di-Pertuan Agong (król)<ref>[http://www.commonlii.org/my/legis/const/1957/4.html Artikùł 32 kònstitùcji Malezji, pkt 1]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 6k3dalbubttswm7pc63n79vudjvlghm 0 7751 209059 179375 2026-07-21T15:14:55Z Iketsi 3254 {{Commons}} 209059 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Ostrów Wielkopolski COA.svg|mały|Herb]] '''Ostrów Wielkopolski''' – gard we [[Wiôlgòpòlsczé Wòjewództwò|Wiôlgòpòlsczim Wòjewództwie]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] mm8fzgen9t3rcw2t6b8gvjv73t96m1t 0 7763 209229 208708 2026-07-22T20:00:33Z Iketsi 3254 telefón = + 209229 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = New Zealand<br />Aoteaora |miono = Nowô Zélandiô |miono-genitiw = Nowi Zélandie |fana = Flag of New Zealand.svg |herb = Coat of arms of New Zealand.svg |na karce = New_Zealand_in_its_region.svg |jãzëk = [[angelsczi jãzëk|angelsczi]], [[māori]], nowòzélandzczi jãzëk migowy |stolëca = Wellington |fòrma państwa = Kònstitucyjnô mònarchiô |wiéchrzëzna = 268.680 |procent-wòdë = 2,2% |lëdztwò = 4,5 mln |dëtk = nowòzélandzczi dolar | kòd dëtka = NZD |czasowô cona = +12/+13 |swiãto = 6 gromicznika (Dzéń Waitangi)<ref>[https://teara.govt.nz/en/public-holidays/print Public holidays.] TeAra</ref>. |himn = God Defend New Zealand |kòd = NZ |Internet = .nz |telefón = +64 |rok=-|Prezydeńt=Cindy Kiro|Mònarcha=Karól III|Premiéra=Christopher Luxon }} '''Nowô Zélandiô''' – je państwã na òstrowach [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> New_Zealand_topographic_map.jpg|Mapa Nowi Zélandie New Zealand on the globe (Oceania centered).svg|Nowô Zélandiô na karce Zemi </gallery> == Òbaczë téż == * [[Aùstraliô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Aùstraliô i Òceaniô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Państwa w Aùstralie i Oceanie]] 12juopt0rz0jr692twcxbwybyt9zcl9 0 7902 209268 208182 2026-07-22T22:38:29Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209268 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Panorámica interior del Teatro Colón.jpg|mały|Téater]] '''Téater ''' – przedstôwianié przez [[Teatrownik|teatrowników]] zamkłosce scenowich dokôzów. == Òbaczë téż == * [[Téater Zymk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.youtube.com/watch?v=GxQ0lTEcrIU {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Téater| ]] 9kgqrjhksx3f1qc3vkqkcz63aw4d3fe 209274 209268 2026-07-22T23:32:25Z Iketsi 3254 + 209274 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Panorámica interior del Teatro Colón.jpg|mały|Téater]] '''Téater ''' – przedstôwianié przez [[Teatrownik|teatrowników]] zamkłosce scenowich dokôzów. == Òbaczë téż == * [[Téater Zymk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.youtube.com/watch?v=GxQ0lTEcrIU * https://www.youtube.com/watch?v=ID-UvB6jaT0 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Téater| ]] a67db3yix9tuze2taolhbpf0juaoqnk 0 7989 209163 201118 2026-07-22T17:06:29Z Iketsi 3254 [[pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; – to je → – 209163 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Trzepowo 6190.jpg|mały|]] '''Trzepòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Trzepowo'') – wies w [[Gmina Przëwidz|gminie Przëwidz]], w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]]. Jachanié na pùrgach je tu òb zëmã mòżlëwé. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://nartykaszuby.pl/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Przëwidz]] 425rc81bx4rjuu9vhc789evgk3rm1q2 0 8042 208901 204878 2026-07-20T14:57:52Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]] 208901 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Kòscérzna| dopełniacz=Kòscérzny| adjektiw_mask=Kòscérzsczi| adjektiw_fem=Kòscérzskô| céch=POL_Kościerzyna_COA.svg| fana=POL Kościerzyna flag.svg| karta=Karte_von_Koscierzyna.png| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=Kòscérzsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48)| pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.koscierzyna.gda.pl| }} '''Kòscérzna''' (téż: '''Kòscérzëna''', '''Kòscérzëno''', '''Miasto'''; {{jãz.|pl}} ''Kościerzyna''; miem. ''Berent''; [[Łacyńsczi jãzëk|łacëzna]]: ''Costerina'') - [[Kòscérsczi kréz|krézowi]] gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Kòscérzna je stolëcą [[Kòscersczi kréz|kòscersczégò krézu]] i [[Gmina Kòscérzna|gminë Kòscérzna]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Kòscérzna mô apartné ùrzãdë dlô gardu i wiesczi gminë. == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°07' N, dôłgòta - 17°58' E. == Pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 23 200 mieszkeńców * Wiéchrzëzna gardu: 16 km² == Historiô == We zdrojach miono gardu wëstãpòwało w brzmienim: ''Costerina'' 1284, ''Costrinam'' 1289, ''Chossorino'' 1312, ''de Costerin'' 1320, ''Cuterin'' 1336, ''Coterin'' 1346, ''Bern'' 1398, ''Kostrin'' I pôłw. XV w., ''Beren'' 1412, ''Berren'' 1412, ''Coscerzin'' 1471, ''Kostzerczyn'' 1471, ''Coscerzin'' 1472, ''Cosczyerzyn'' 1473, ''Bern'' 1501, ''Kosczyersyno'' 1501, ''Cozyerzyno'' 1501, ''Coscerzin'' 1526, ''Bernth'' 1526, ''Bern'' 1526, ''Cosczyerzino'' 1526, ''Cosczierzino'' 1534, ''Coßczierzyni'' 1551, ''miaßtka kosczyerskyego'' 1559, ''koscyerzyna'' 1564, ''m. Kościerzyny'' 1577, ''kościerski'' 1577, ''Koscierszni'' 1571, ''Koscirszni'' 1571, ''Koszcziersznii'' 1571, ''Koscierzyno'' 1583-1599, ''Koscierzyn'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzino'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''Koscierensis'' 1583-1599, ''Bernensis'' 1583-1599, ''Costzerczyn'' 1640-1645, ''czu Bern'' 1415, ''bernt'' 1568, ''Bernn'' 1640-1645, ''Kościerzyna'' 1664, ''kościerzyńskie'' 1664, ''Berndt'' 1647, '' Kościerzynie'' 1647, ''Kośćcierzyna'' 1765, ''od Kościerzyny'' 1767, ''Bernd'' 1780, ''Behrendt'' kòl. 1790, ''Berent'' 1659, 1883; ''oppidum Berna'' 1583, ''Behrendt'' ok. 1790, ''Behrend'' 1804, ''Kościerzyna'' 1879, ''Kościerzyna'' 1883, ''Kościerzyna'' 1925, ''Berend'', ''Kościerzyna''; Kòscèrzéno'' (Cenôwa); ''Kœsceřéna (Ramułt) 1893<ref>[http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=7469&from=publication Stefan Ramułt, ''Słownik Języka Pomorskiego czyli Kaszubskiego'', Kraków 1893, str. 76]</ref>. Dlô Kòscérznë II swiatowi wòjna skùńczëła sã [[8 strëmiannika]] 1945 rokù<ref>Ludowe Wojsko Polskie 1943-1945 / oprac. Igor Błagowieszczański [et al.] ; red. nauk. Wacław Jurgielewicz, Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1973, str. 649</ref>. 10 lëpińca 2004 òdbéł sã tuwò [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwã gardu w pòstacje „Kòscérzna” òsta wprowadzónô 6 maja 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Marketplace in Kościerzyna Poland.jpg|Kòscersczi rénk Òbrôzk:Koscerzena_zendzenie_2004.jpg|Kòscérzna òbczas zéńdzeniegò Kaszëbów w 2004 rokù </gallery> === Słôwny lëdze === * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Léòn Heyke]] === Stôrodôwnotë === * [[Mùzeum Kòscersczi Zemi]] * Mùzeum na òtemkłim lëfce ze stôrima cuchami * Rôtësz z 1843-gò rokù == Òbaczë téż == * [[Kaszubia Kòscérzëna]] * [[Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.koscierzyna.gda.pl Òficjalnô kòscérskô starna] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/455 Kościerzyna w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.polskiekrajobrazy.pl/Galerie/68:Kaszuby/123825:Koscierzyna_pomnik_Remusa_bohatera_epopei_Aleksandra_Majkowskiego.html Pòmnik Remùsa w Kòscérznie] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kòscérsczi kréz]] e6gyew0nss2pk03xa3ecyqgq1q6hpl6 208904 208901 2026-07-20T15:08:22Z Iketsi 3254 {{Òficjalnô starna}} 208904 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Kòscérzna| dopełniacz=Kòscérzny| adjektiw_mask=Kòscérzsczi| adjektiw_fem=Kòscérzskô| céch=POL_Kościerzyna_COA.svg| fana=POL Kościerzyna flag.svg| karta=Karte_von_Koscierzyna.png| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=Kòscérzsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48)| pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.koscierzyna.gda.pl| }} {{Jiné znaczënczi}} '''Kòscérzna''' (téż: '''Kòscérzëna''', '''Kòscérzëno''', '''Miasto'''; {{jãz.|pl}} ''Kościerzyna''; {{jãz.|de}} ''Berent''; {{jãz.|la}} ''Costerina'') – [[Kòscérsczi kréz|krézowi]] gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Kòscérzna je stolëcą [[Kòscersczi kréz|kòscersczégò krézu]] i [[Gmina Kòscérzna|gminë Kòscérzna]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Kòscérzna mô apartné ùrzãdë dlô gardu i wiesczi gminë. == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô – 54°07' N, dôłgòta – 17°58' E. == Pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 23 200 mieszkeńców * Wiéchrzëzna gardu: 16 km² == Historiô == We zdrojach miono gardu wëstãpòwało w brzmienim: ''Costerina'' 1284, ''Costrinam'' 1289, ''Chossorino'' 1312, ''de Costerin'' 1320, ''Cuterin'' 1336, ''Coterin'' 1346, ''Bern'' 1398, ''Kostrin'' I pôłw. XV w., ''Beren'' 1412, ''Berren'' 1412, ''Coscerzin'' 1471, ''Kostzerczyn'' 1471, ''Coscerzin'' 1472, ''Cosczyerzyn'' 1473, ''Bern'' 1501, ''Kosczyersyno'' 1501, ''Cozyerzyno'' 1501, ''Coscerzin'' 1526, ''Bernth'' 1526, ''Bern'' 1526, ''Cosczyerzino'' 1526, ''Cosczierzino'' 1534, ''Coßczierzyni'' 1551, ''miaßtka kosczyerskyego'' 1559, ''koscyerzyna'' 1564, ''m. Kościerzyny'' 1577, ''kościerski'' 1577, ''Koscierszni'' 1571, ''Koscirszni'' 1571, ''Koszcziersznii'' 1571, ''Koscierzyno'' 1583-1599, ''Koscierzyn'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzino'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''Koscierensis'' 1583-1599, ''Bernensis'' 1583-1599, ''Costzerczyn'' 1640-1645, ''czu Bern'' 1415, ''bernt'' 1568, ''Bernn'' 1640-1645, ''Kościerzyna'' 1664, ''kościerzyńskie'' 1664, ''Berndt'' 1647, '' Kościerzynie'' 1647, ''Kośćcierzyna'' 1765, ''od Kościerzyny'' 1767, ''Bernd'' 1780, ''Behrendt'' kòl. 1790, ''Berent'' 1659, 1883; ''oppidum Berna'' 1583, ''Behrendt'' ok. 1790, ''Behrend'' 1804, ''Kościerzyna'' 1879, ''Kościerzyna'' 1883, ''Kościerzyna'' 1925, ''Berend'', ''Kościerzyna''; Kòscèrzéno'' (Cenôwa); ''Kœsceřéna (Ramułt) 1893<ref>[http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=7469&from=publication Stefan Ramułt, ''Słownik Języka Pomorskiego czyli Kaszubskiego'', Kraków 1893, str. 76]</ref>. Dlô Kòscérznë II swiatowi wòjna skùńczëła sã [[8 strëmiannika]] 1945 rokù<ref>Ludowe Wojsko Polskie 1943-1945 / oprac. Igor Błagowieszczański [et al.] ; red. nauk. Wacław Jurgielewicz, Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1973, str. 649</ref>. 10 lëpińca 2004 òdbéł sã tuwò [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwã gardu w pòstacje „Kòscérzna” òsta wprowadzónô 6 maja 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Marketplace in Kościerzyna Poland.jpg|Kòscersczi rénk Òbrôzk:Koscerzena_zendzenie_2004.jpg|Kòscérzna òbczas zéńdzeniegò Kaszëbów w 2004 rokù </gallery> === Słôwny lëdze === * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Léòn Heyke]] === Stôrodôwnotë === * [[Mùzeum Kòscersczi Zemi]] * Mùzeum na òtemkłim lëfce ze stôrima cuchami * Rôtësz z 1843-gò rokù == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Kaszubia Kòscérzëna]] * [[Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [http://www.koscierzyna.gda.pl Òficjalnô kòscérskô starna] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/455 Kościerzyna w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.polskiekrajobrazy.pl/Galerie/68:Kaszuby/123825:Koscierzyna_pomnik_Remusa_bohatera_epopei_Aleksandra_Majkowskiego.html Pòmnik Remùsa w Kòscérznie] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kòscérsczi kréz]] m7595eqbm83bni83fc4pp7nujmvtjre 208913 208904 2026-07-20T15:24:23Z Iketsi 3254 /* Pòłączoné témë */ - 208913 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Kòscérzna| dopełniacz=Kòscérzny| adjektiw_mask=Kòscérzsczi| adjektiw_fem=Kòscérzskô| céch=POL_Kościerzyna_COA.svg| fana=POL Kościerzyna flag.svg| karta=Karte_von_Koscierzyna.png| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=Kòscérzsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48)| pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.koscierzyna.gda.pl| }} {{Jiné znaczënczi}} '''Kòscérzna''' (téż: '''Kòscérzëna''', '''Kòscérzëno''', '''Miasto'''; {{jãz.|pl}} ''Kościerzyna''; {{jãz.|de}} ''Berent''; {{jãz.|la}} ''Costerina'') – [[Kòscérsczi kréz|krézowi]] gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Kòscérzna je stolëcą [[Kòscersczi kréz|kòscersczégò krézu]] i [[Gmina Kòscérzna|gminë Kòscérzna]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Kòscérzna mô apartné ùrzãdë dlô gardu i wiesczi gminë. == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô – 54°07' N, dôłgòta – 17°58' E. == Pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 23 200 mieszkeńców * Wiéchrzëzna gardu: 16 km² == Historiô == We zdrojach miono gardu wëstãpòwało w brzmienim: ''Costerina'' 1284, ''Costrinam'' 1289, ''Chossorino'' 1312, ''de Costerin'' 1320, ''Cuterin'' 1336, ''Coterin'' 1346, ''Bern'' 1398, ''Kostrin'' I pôłw. XV w., ''Beren'' 1412, ''Berren'' 1412, ''Coscerzin'' 1471, ''Kostzerczyn'' 1471, ''Coscerzin'' 1472, ''Cosczyerzyn'' 1473, ''Bern'' 1501, ''Kosczyersyno'' 1501, ''Cozyerzyno'' 1501, ''Coscerzin'' 1526, ''Bernth'' 1526, ''Bern'' 1526, ''Cosczyerzino'' 1526, ''Cosczierzino'' 1534, ''Coßczierzyni'' 1551, ''miaßtka kosczyerskyego'' 1559, ''koscyerzyna'' 1564, ''m. Kościerzyny'' 1577, ''kościerski'' 1577, ''Koscierszni'' 1571, ''Koscirszni'' 1571, ''Koszcziersznii'' 1571, ''Koscierzyno'' 1583-1599, ''Koscierzyn'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzino'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''Koscierensis'' 1583-1599, ''Bernensis'' 1583-1599, ''Costzerczyn'' 1640-1645, ''czu Bern'' 1415, ''bernt'' 1568, ''Bernn'' 1640-1645, ''Kościerzyna'' 1664, ''kościerzyńskie'' 1664, ''Berndt'' 1647, '' Kościerzynie'' 1647, ''Kośćcierzyna'' 1765, ''od Kościerzyny'' 1767, ''Bernd'' 1780, ''Behrendt'' kòl. 1790, ''Berent'' 1659, 1883; ''oppidum Berna'' 1583, ''Behrendt'' ok. 1790, ''Behrend'' 1804, ''Kościerzyna'' 1879, ''Kościerzyna'' 1883, ''Kościerzyna'' 1925, ''Berend'', ''Kościerzyna''; Kòscèrzéno'' (Cenôwa); ''Kœsceřéna (Ramułt) 1893<ref>[http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=7469&from=publication Stefan Ramułt, ''Słownik Języka Pomorskiego czyli Kaszubskiego'', Kraków 1893, str. 76]</ref>. Dlô Kòscérznë II swiatowi wòjna skùńczëła sã [[8 strëmiannika]] 1945 rokù<ref>Ludowe Wojsko Polskie 1943-1945 / oprac. Igor Błagowieszczański [et al.] ; red. nauk. Wacław Jurgielewicz, Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1973, str. 649</ref>. 10 lëpińca 2004 òdbéł sã tuwò [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwã gardu w pòstacje „Kòscérzna” òsta wprowadzónô 6 maja 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Marketplace in Kościerzyna Poland.jpg|Kòscersczi rénk Òbrôzk:Koscerzena_zendzenie_2004.jpg|Kòscérzna òbczas zéńdzeniegò Kaszëbów w 2004 rokù </gallery> === Słôwny lëdze === * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Léòn Heyke]] === Stôrodôwnotë === * [[Mùzeum Kòscersczi Zemi]] * Mùzeum na òtemkłim lëfce ze stôrima cuchami * Rôtësz z 1843-gò rokù == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Kaszubia Kòscérzëna]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [http://www.koscierzyna.gda.pl Òficjalnô kòscérskô starna] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/455 Kościerzyna w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.polskiekrajobrazy.pl/Galerie/68:Kaszuby/123825:Koscierzyna_pomnik_Remusa_bohatera_epopei_Aleksandra_Majkowskiego.html Pòmnik Remùsa w Kòscérznie] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kòscérsczi kréz]] pty4xjhtmov9v8afk6hzi3ig9k5po7k 0 8192 209058 207201 2026-07-21T15:10:43Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ + 209058 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tomasz Fopke.JPG|mały|Tomôsz Fópka]] '''Tomôsz Fópka''' abò '''Tómk Fópka'''<ref>[https://web.archive.org/web/20250531115403/https://www.gov.pl/attachment/05541e12-83b3-4757-8e2e-7793c85e12df PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA KASZUBSKIEGO – POZIOM ROZSZERZONY – kwiecień 2020 r.]</ref> ({{jãz.|pl}} ''Tomasz Fopke''; ùr. [[10 lëpińca]] [[1973]] rokù w [[Gdiniô|Gdinie]]) – ùkùńczył Mùzyczną Akademią w [[Gduńsk]]ù jakno spiéwôk i teatrownik. Je kòmpòzytorą, dërëgentã, spiéwôkã<ref>https://web.archive.org/web/20160305084216/http://www.zukowo.pl/aktualnosc-2328-Zukowskie_Lato_Muzyczne_2013_dobieglo_konca.html</ref> ë runitą z Chwaszczëna. Òn béł zastãpnikã burméstra gminë [[Żukòwò]], a je dirigeńtã chùru Lutnia z Lëzëna i nôleżnikã m. jin. ZK-P, a téż dzejôrzã kaszëbsczi, kùlturalny rësznotë. Czile jegò wiérztów je w antologii „Mësla dzecka” (2001 r.). [[Wëdôwizna „Region”]] z Gdini wëda w 2003 r. jegò zbiérk eroticznëch wiérztów „Szlachama kùsków” i dokôz mùzyczny „Pierszô Kaszëbskô Pasja” (2002)<ref>https://web.archive.org/web/20160304103208/http://odroda.kaszubia.com/02-02/ps_pasejo.htm</ref>. Òn je laureatã m. jin. nôdgrôdë miona R. Wróblewsczégò (2001 r.) i Òglowòpòlsczégò Lëteracczégò Kònkùrsu m. M. Stryjewskiego w [[Lãbòrg]]ù (2002 r.). W 2007 rokù òn béł wëprzidniony Medalã Stolema. Òn je wespółautorã spiéwnika „Piesnie Rodny Zemi”, a na niwiznie ùsôdztwa piesniów (tekstë, mùzyka), wespółdzejô z wiele karnama i ùtwórcama (np. [[Jerzi Stachùrzczi|J. Stachùrsczi]] i [[Eugeniusz Prëczkòwsczi|E. Prëczkòwsczi]]). == Òbaczë téż == * [[Felix Cassubia (platka)]] * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://fopke.pl/media/tunefiles/teksty-pozostae/Dorobek_-_Tfopke_ikT5fGp.pdf * https://norda.fm/wiadomosci/tomasz-fopke-autor-dwujezycznego-tomiku-wierszy-w-programie-gosc-dnia/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Fópka Tomôsz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] s1z2cubpde69564anokkn6ong7ykj36 0 8275 209025 205199 2026-07-21T05:30:58Z Iketsi 3254 === Pòłączoné témë === * [[Scynanié kanie]] 209025 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Strzelno - Church 01.jpg|mały|Kòscół]] '''Strzelno''' – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Scynanié kanie]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/473 Strzelno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20160306131727/http://oksitpuck.pl/category/strzelno/] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] ou5484eeok7290zw8xx3dyudkwkakk9 0 8340 209130 208226 2026-07-22T13:07:39Z Iketsi 3254 - → – ; [[Pòlsczi jãzëk|pòl]].→{{jãz.|pl}}; Logotip→Logòtip 209130 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Logo Kaszëbskô Jednota.png|mały|Logòtip stowôrë Kaszëbsczi Jednotë]] '''Kaszëbskô Jednota '''({{jãz.|pl}} ''Wspólnota Kaszubska'') – kaszëbskô stowôra lëdzy, chtërny chcą aktiwno brac ùdzél w żëcym kaszëbsczégò nôrodu ë ùznôwają jegò prawò do apartnotë, a téż swòji juwernotë w òbrëmienim wieleetniczny spòlëznë, jakô twòrzi jedno państwòwé cało, chtërnym je [[Pòlskô|Pòlskô Repùblika]]. Sedzbą Kaszëbsczi Jednotë naleze sã na Wejrowsczi ùl. 58A w [[Réda|Rédze]]. == Historiô òrganizacje == Stowôrã Kaszëbskô Jednota òsta zakłôdóny [[14 zélnika]] 2011 przez lëdzy rëchli zrzeszoné z pismionama „[[Tatczëzna (miesãcznik)|Tatczëzna]]” ë „Òdroda”, jinternetowim pòrtalã „Nasze Kaszëbë” (pierwi Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zasobë), lëteracczim karnã „ZYMK”, a téż [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130911044410/http://kaszebsko.com/faq.html ''FAQ – Pytania i odpowiedzi | Kaszëbskô Jednota''] (pòlsczi) [online], kaszebsko.com [przëstãp 2026-07-15].</ref>. Sztatut Kaszëbsczi Jednotë z [[28 czerwińca]] 2014 rokù je terôzniészą wersjã sztatutu òrganizacje<ref>https://web.archive.org/web/20190223074440/http://kaszebsko.com/uploads/statut/SZTATUT%20-%20PL.pdf (pòlsczi) [przëstãp 2026-07-15]</ref>. == Sztatutowé céle stowôrë == # Zmiana „Ùstawù ò nôrodnëch ë etnicznëch miészëznach a ò regionalnym jãzëkù”, dôwającô Kaszëbóm sztatus etniczny miészëznë<ref>https://web.archive.org/web/20130914031235/http://kaszebsko.com/prawny-aspekt-pojecia-mniejszosc-etniczna.html</ref>. # Rozbùdzanié ë ùmòcniwanié nôrodny swiądë [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. # Òdroda kaszëbsczi kùlturë. # Propagòwanié wiédzë ò Kaszëbach. # Òchróna etnicznëch prawów lëdzy, jaczi deklarëją przënôleżnotã do kaszëbsczi nôrodnoscë. # Sztôłtowanié ë rozwijanié westrzód kaszëbsczégò lëdu aktiwny òbëwatelsczi pòstawë, żëczny pòwstôwanimù wseczëca całownégò rządzeniégò i wespółòdpòwiedzalnotë za swòjã tatczëznã<ref> http://kaszebsko.com/uploads/statut_CSB.pdf </ref>. == Kòntrowersje == Dzejarze stowôrë są dbë, że kaszëbskô nôrodnô rësznota brëkùje kònsolidacje, a rozwij nôrodnégò pòzdrzatkù je nôlepszą drogą òchrónë i rozwiju kaszëbsczégò kùlturowégò bògactwa<ref>https://web.archive.org/web/20130911044410/http://kaszebsko.com/faq.html FAQ – Pyt.1) Kiedy i dlaczego powstała Kaszëbskô Jednota?</ref>. Dzãka Kaszëbsczi Jednoce na nowò zaczãła sã medialnô diskùsjô na témã sztatusu kaszëbsczégò lëdu ë terôczasnégò stanu sprawów zrzeszonëch z kaszëbską rësznotą. Wësëniãti bez stowôrã pòstulat ùznaniégò Kaszëbów za etniczną miészëznã, stôł sã przëczëną fest protestów wiele liderów [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniégò]]<ref>http://spoleczenstwo.newsweek.pl/kaszubi-beda-mniejszoscia-etniczna,87612,1,1.html</ref><ref>http://www.tvn24.pl/pomorze,42/kaszubi-narodem-prosza-prezydenta-o-wsparcie,337527.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20140504172101/http://www.polskieradio.pl/7/476/Artykul/892563,Kaszubi-chca-byc-narodem</ref><ref>http://www.tvp.pl/gdansk/publicystyka/ted-jo/wideo/odc-18032012/6774675</ref><ref>http://wyborcza.pl/1,76842,11025987,Kaszubska_mniejszosc_wsrod_Kaszubow.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20130516133737/http://katowice.gazeta.pl/katowice/1,35019,11277236,Slazacy_i_Kaszubi_jednocza_sily__Chca_byc_niemal_jak.html</ref><ref>http://opole.gazeta.pl/opole/1,35114,11277467,Slazacy_i_Kaszubi_razem_bija_sie_o_swoje__WIDEO_.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20140428135245/http://expresskaszubski.pl/aktualnosci/2012/01/kaszubi-powinni-byc-mniejszoscia-narodowa</ref><ref>http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/499139,burza-na-kaszubach-odzyl-spor-o-narodowosc,id,t.html?cookie=1</ref>. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbsczi Institut]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kaszebsko.com Jinternetowô starna stowôrë] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] o0q65d7kh8eg8mbzwpict3xcffgangf 0 8522 208967 186156 2026-07-20T18:19:13Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 208967 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Putbus COA.svg|mały|Pòdbądzczi herb]] '''Putbus''' (mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Pòdbes'', ''Pòdbądz''{{Zdrzódło}}) – gard w [[Kréz Vorpommern-Rügen|krézu Vorpommern-Rügen]] w kraju [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] na [[Rujana|Rujanie]]. * Lëdztwò gardu: 4.631 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 66,6 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{Miono}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] a9mj0y0sts2xgw5o4eepxhdhapx57ku 208968 208967 2026-07-20T18:19:23Z Iketsi 3254 {{Miono}} 208968 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DEU Putbus COA.svg|mały|Pòdbądzczi herb]] '''Putbus''' (mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Pòdbes'', ''Pòdbądz''{{Zdrzódło}}) – gard w [[Kréz Vorpommern-Rügen|krézu Vorpommern-Rügen]] w kraju [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] na [[Rujana|Rujanie]]. * Lëdztwò gardu: 4.631 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 66,6 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Miono}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] k01ous7vjhafr86cmajglsleibv2ino 0 8551 209190 165433 2026-07-22T18:52:00Z Iketsi 3254 - → – ; {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → – ; {{Commons}} 209190 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pogorzelice.JPG|mały|]] '''Pògòrzélce''' – stôrô kaszëbskô [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]], w [[Gmina Nowô Wies|gminie Nowô Wies]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Nowô Wies]] hy05gn0r1n1xypba0n9fblrxqru8sou 0 8552 209188 165307 2026-07-22T18:49:14Z Iketsi 3254 - → – ; {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → – ; {{Commons}} 209188 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Chocielewko38.JPG|mały|Kòscół]] '''Chòceléwkò''' – kaszëbskô [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]], w [[Gmina Nowô Wies|gminie Nowô Wies]]. Tu je kòscół. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Nowô Wies]] 96bs20wb78ak3n8lunovm0sfpf2o0cz 0 8613 209000 205514 2026-07-20T22:35:33Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Jezoro Nierzostowò]] do [[Niérzestowò]]: zmiana miona na prawidłowé (na spòdlim Słowarza Kaszëbsczich Gwarów B. Zëchtë, tóm IV, str. 209), òkróm te, ni ma jinëch Niérzestowów, tej szlachùjącë za pòlską Wikipedią (np. z artiklã Śniardwy czë Łebsko) titel stanowi blós miono jezora 205514 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jezoro Nierzostowò''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Nierzostowo'') – jedna z zôpadnëch roztoków w [[Jezoro Reduńsczé Dólné|Jezorze Reduńsczim Dólnim]]. To jezoro ò wiéchrzëznie 0,22 km² je w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé jezora|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] n4lta4k7g5kh9h08sac9eib8a6p7g66 0 8693 209296 200081 2026-07-23T02:05:49Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 209296 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Idioma rusino.PNG|mały|]] '''Rusynsczi jãzëk''' (rusyn. ''русиньскый язык'', ''руски язик'') – jãzëk z [[pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwòsłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]], chtërnym gôdô wiãcy jak 70&nbsp;000 [[Rusyni|Rusynów]].<ref>[https://www.ethnologue.com/language/rue/ Rusyn] at [[:en:Ethnologue|''Ethnologue'']] (25th ed., 2022)</ref> Rusynskòjãzëczné lëdztwò mieszkô téż w [[Słowackô|Słowacczi]], [[Pòlskô|Pòlsce]], [[Serbiô|Serbii]], [[Rumùńskô|Rumùńsczi]], [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónych Krajach Americzi]]. == Przëmiôr ùżëcô == === Òjcze nasz === :Отче наш, котрый єсь на небесах, :няй святить ся твоє імя, :няй прийде твоє Царьство, :няй ся дїє твоя воля, :як на небі, так і на земли. :Хлїб наш каждоденный дай нам днесь :і одпусть нам нашы довгы, :так як і мы одпущаме своїм довжникам, :і не приведь нас до покушіня, :но ослободь нас од лукавого. :Бо Твоє є Царство и сила, и слава во вікы. Амінь. == Òbaczë téż == * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * ''A new Slavic language is born. The Rusyn literary language in Slovakia.'' Ed. Paul Robert Magocsi. New York 1996. * Magocsi, Paul Robert. ''Let's speak Rusyn. Бісідуйме по-руськы.'' Englewood 1976. * Aleksandr Dmitrievich Dulichenko. ''Jugoslavo-Ruthenica. Роботи з рускей филолоґиї.'' Нови Сад 1995. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://lemko.org/polish/zakorzenienie/index.html ({{jãz.|pl}}) * https://radiokaszebe.pl/news/cyfrowa-przyszlosc-jezyka-czy-kaszubi-pojda-w-slady-lemkow-1055 * https://lemko.tools/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] 51p8s26u7caylpmwsqvq06n5xrpdaz9 209311 209296 2026-07-23T10:04:59Z Orbitminis 18250 opisenk odjimka 209311 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Idioma rusino.PNG|mały|Dzysdniowi syg rusynsczégò jãzëka]] '''Rusynsczi jãzëk''' (rusyn. ''русиньскый язык'', ''руски язик'') – jãzëk z [[pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwòsłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]], chtërnym gôdô wiãcy jak 70&nbsp;000 [[Rusyni|Rusynów]].<ref>[https://www.ethnologue.com/language/rue/ Rusyn] at [[:en:Ethnologue|''Ethnologue'']] (25th ed., 2022)</ref> Rusynskòjãzëczné lëdztwò mieszkô téż w [[Słowackô|Słowacczi]], [[Pòlskô|Pòlsce]], [[Serbiô|Serbii]], [[Rumùńskô|Rumùńsczi]], [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónych Krajach Americzi]]. == Przëmiôr ùżëcô == === Òjcze nasz === :Отче наш, котрый єсь на небесах, :няй святить ся твоє імя, :няй прийде твоє Царьство, :няй ся дїє твоя воля, :як на небі, так і на земли. :Хлїб наш каждоденный дай нам днесь :і одпусть нам нашы довгы, :так як і мы одпущаме своїм довжникам, :і не приведь нас до покушіня, :но ослободь нас од лукавого. :Бо Твоє є Царство и сила, и слава во вікы. Амінь. == Òbaczë téż == * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * ''A new Slavic language is born. The Rusyn literary language in Slovakia.'' Ed. Paul Robert Magocsi. New York 1996. * Magocsi, Paul Robert. ''Let's speak Rusyn. Бісідуйме по-руськы.'' Englewood 1976. * Aleksandr Dmitrievich Dulichenko. ''Jugoslavo-Ruthenica. Роботи з рускей филолоґиї.'' Нови Сад 1995. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://lemko.org/polish/zakorzenienie/index.html ({{jãz.|pl}}) * https://radiokaszebe.pl/news/cyfrowa-przyszlosc-jezyka-czy-kaszubi-pojda-w-slady-lemkow-1055 * https://lemko.tools/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] 3ha950d4rwx67h867pieokzsg20a5la 0 8945 209179 168902 2026-07-22T18:33:53Z Iketsi 3254 - → – ; {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → –; {{Commons}} 209179 wikitext text/x-wiki '''Dużé Jãczniczi''' – wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczim krézu]], w [[Gmina Człëchòwò|gminie Człëchòwò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Człëchòwò]] fzquzipewgdeka6ov8397u1pgafoj7r 209189 209179 2026-07-22T18:51:37Z Iketsi 3254 +Òbrôzk do nôgłówka 209189 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Groß Jenznick, Westpreußen - Gasthof (Zeno Ansichtskarten).jpg|mały|]] '''Dużé Jãczniczi''' – wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczim krézu]], w [[Gmina Człëchòwò|gminie Człëchòwò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Człëchòwò]] kg7enbcitlrhhr7xxc4ozr70gps8be9 0 9020 209228 207563 2026-07-22T20:00:29Z Iketsi 3254 telefón = + 209228 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Catalunya<br/>Cataluña<br/>Catalonha | miono = Katalóńskô | miono-genitiw = Katalońsczi | fana = Flag of Catalonia.svg| herb = Coat_of_Arms_of_Catalonia.svg| na karce = Localització de la CA de Catalunya.png| mòtto = ''fëlëje òficjalné rzëczenié''| jãzëk = katalońsczi| stolëca = Barcelona | fòrma państwa = autonomicznô zresz | wiéchrzëzna = 32&nbsp;114 | procent-wòdë = | lëdztwò = 6&nbsp;995&nbsp;206 | rok = 2006 | dëtk = euro | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | swiãto = [[11 séwnika]] | himn = Els Segadors | kòd = E | Internet = .es, .cat | telefón = +34 |}} '''Katalońskô''' (abò '''Kataloniô'''; {{jãz.|ca}} ''Catalunya'', {{jãz.|es}} ''Cataluña'', [[Oksytańsczi jãzëk|oksytańsczi]] ''Catalonha'') – autonomicznô krôjna w [[Szpańskô|Szpańsczi]]. == Òbaczë téż == * [[Szkòckô]] * [[Walijô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Katalońskô| ]] 1gtw9511qdru08zg06wm2czcwx4ly0v 0 9064 209157 187521 2026-07-22T16:42:20Z Iketsi 3254 Bùtnowé lënczi 209157 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dalmática elaborada y simple.svg|mały|]] '''Dalmatika''' – liturgiczné ruchno m. jin. [[diakón|diakòna]] m.jin. w rzimsczim òbrządkù. [[Alba]] i [[stuła]] są pòd nią. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Liturgiczné ruchna]] 95nettqgdl5yeqmt9u3yxdjpp7gk1gt 0 9203 209182 169355 2026-07-22T18:38:43Z Iketsi 3254 - → – ; {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → – 209182 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Thuja occidentalis1.jpg|mały|''Thuja occidentalis'']] '''Żëwòtnik''' (''Thuja'' L.) – szlach roscënów z rodzëznë cyprisowatëch. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] rosce ''Thuja occidentalis''. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] msl6g1c4ciceyn2jq4w4j30h3zuidy6 0 9277 209183 168976 2026-07-22T18:38:51Z Iketsi 3254 {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → – ; {{Commons}} 209183 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tuning fork on resonator.jpg|mały|Kamertón]] '''Kamertón''' – przërëchtënk do ùzwãczaniô mùzycznëch jinstrumentów. Òn biwô ze stali ë mòże miec dzél zrobiony z drewna. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyka]] c9zm1yrt8urjox6645xg33dpwxh6q5h 0 9295 209186 169210 2026-07-22T18:45:19Z Iketsi 3254 {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → – ; {{Commons}}; Galeriô 209186 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Electric drill.jpg|mały|Elektriszowô sydrownica]] '''Sydrownica''' – maszina do sydrowaniô (driżeniô) òkrãgłëch dzurów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Drill inside.jpg|Elektriszowô sydrownica na pòdłużnym przerzinkù Òbrôzk:Bow drill demo.jpg| Òbrôzk:Geared drill press.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Elektromechanika]] l21sozse6cmpmvmavkflhaosnyezmsl 0 9315 209255 199554 2026-07-22T21:27:26Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Klôtka na mëszë]] 209255 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Apodemus flavicollis (Ratiborice).jpg|mały|Lasowô mësz]] [[Òbrôzk:Apodemus flavicollis, Helsinki, Finland.jpg|mały|Lasowô mësz wëzérô z jómczi]] '''Lasowô mësz''' (''Apodemus flavicollis'') – to je grëzôk z rodzëznë mëszowatëch. M. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òna biwô w lasach, a mòże téż bëc w chëczach òb zëmã. == Òbaczë téż == * [[Klôtka na mëszë]] {{#categorytree:Mëszowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20190701132603/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc4_02.pdf ''Apodemus flavicollis'' s. 111] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mëszowaté]] tmqhamw5n57zck8famaeo8kwpkshue7 0 9316 209256 199556 2026-07-22T21:27:30Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Klôtka na mëszë]] 209256 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Myszarka polna.jpg|mały|Pólnô mësz]] '''Pólnô mësz''' (''Apodemus agrarius'') – to je grëzôk z rodzëznë mëszowatëch. M. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òna biwô w lasach. Òna zjôdô np. semiona. Biwają lata, że jich je baro wiele. == Òbaczë téż == * [[Klôtka na mëszë]] {{#categorytree:Mëszowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20190701132603/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc4_02.pdf ''myszy polnej'' s. 112] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mëszowaté]] 0ukir9fmnpmigfu1yze0j3nl5lt7gq6 0 9319 209257 199557 2026-07-22T21:27:35Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Klôtka na mëszë]] 209257 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wanderratte(IMG 8022).jpg|mały|Wanożny szur]] '''Wanożny szur''' (''Rattus norvegicus'') – to je grëzôk z rodzëznë mëszowatëch (''Muridae''). M. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] biwô z nim jiwer np. w [[chléw]]ach. Òn wôżi 250–350 g. == Òbaczë téż == * [[Klôtka na mëszë]] {{#categorytree:Mëszowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mëszowaté]] 6ovdouu392jqkgkd2e7odjy4knucoi7 0 9321 209185 178894 2026-07-22T18:41:28Z Iketsi 3254 Òbrôzk; {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → – 209185 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lacerta agilis male 2014 G1.jpg|mały|Zwëczajnô wieszczórka]] '''Zwëczajnô wieszczórka''' (''Lacerta agilis'') – ôrt gadzënë z rodzëznë prôwdzëwëch wieszczórków (''Lacertidae''). Òna żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] i je dzélowò chrónionô. W niebezpiekù òna mòże òdrzëcëc ògón. == Lëteratura == * Encyklopedia audiowizualna Britannica : zoologia. Cz. 1 / [zespół autorów i tłumaczy Wojciech Bresiński et al.], Poznań : Wydawnictwo Kurpisz, 2006, s. 46 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gadzënë]] eaaq0eqr9o669cu2nncsfk5atkau44z 0 9364 208911 205445 2026-07-20T15:22:32Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina]] 208911 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:1590 Mostaert Dorfkirmes anagoria.JPG|mały|Tôrg w 1590 rokù]] '''Tôrg''' – to je fòrma [[przedôwk]]ù i [[kùpisz]]u wôrów, chtërna òdbiwô sã na wëdzelony rëmie, w wëznaczonym czasu. == Òbaczë téż == * [[Karawana]] * [[Baltexpo]] * [[Ekònomijô]] * [[Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Hańdel]] m3h37z1cgylh6y68we4b0shc5shj4zt 208946 208911 2026-07-20T17:02:17Z Iketsi 3254 Pòłączoné témë; Tôrdżi 208946 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:1590 Mostaert Dorfkirmes anagoria.JPG|mały|Tôrg w 1590 rokù]] '''Tôrg''' – to je fòrma [[przedôwk]]ù i [[kùpisz]]u wôrów, chtërna òdbiwô sã na wëdzelony rëmie, w wëznaczonym czasu. == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Karawana]] * [[Ekònomijô]] === Tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Hańdel]] rne4r0sn2ae9iu4tvtlwnnl5c9h8qx6 0 9365 208944 205447 2026-07-20T17:00:02Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Tôrdżi]] 208944 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gdańsk ulica Żaglowa 11 (AMBEREXPO) Baltexpo 2013.JPG|mały|Baltexpo 2013 w Centróm AMBEREXPO w [[Gduńsk]]ù]] '''Baltexpo''' – pòzwa nôwikszëch w Pòlsce [[Tôrg|tôrgów]], chtërne tikają są mòrsczi branżë. * 2025 – [[7 pazdzérznika|7]] do [[9 pazdzérznika]]<ref>https://baltexpo.eu/konferencja-2025/</ref><ref>https://baltexpo.eu/wystawcy-2025/</ref> * 2027 – [[5 pazdzérznika|5]] do [[7 pazdzérznika]]<ref>https://expo-24.pl/targi/baltexpo-24/</ref>. == Òbaczë téż == * [[Tôrg]] * [[Gduńsk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tôrdżi]] 1eko5o1y98a7vp8fyui10801m7c57hb 208945 208944 2026-07-20T17:01:02Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ === Pòłączoné témë === 208945 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gdańsk ulica Żaglowa 11 (AMBEREXPO) Baltexpo 2013.JPG|mały|Baltexpo 2013 w Centróm AMBEREXPO w [[Gduńsk]]ù]] '''Baltexpo''' – pòzwa nôwikszëch w Pòlsce [[Tôrg|tôrgów]], chtërne tikają są mòrsczi branżë. * 2025 – [[7 pazdzérznika|7]] do [[9 pazdzérznika]]<ref>https://baltexpo.eu/konferencja-2025/</ref><ref>https://baltexpo.eu/wystawcy-2025/</ref> * 2027 – [[5 pazdzérznika|5]] do [[7 pazdzérznika]]<ref>https://expo-24.pl/targi/baltexpo-24/</ref>. == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Tôrg]] * [[Gduńsk]] === Jiné tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tôrdżi]] 1gv284e6w18rzq4bqbh4e8o54d2sjhq 0 9379 209021 194766 2026-07-21T04:57:53Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209021 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Benz_auto.jpg|mały|Benz Auto, 1886]]'''Aùto''' (téż: '''''aùtół''''') – mechaniczni strzódk transpòrtu do przewòżenié lëdzy ë rzeczë. == Historiô == [[Òbrôzk:AutoUnion1000.JPG|mały|Aùto Auto Union 1000]] Pierszé aùto pòwstało w XVII w. == Mòdele == * [[Aùdi]] * [[Mercedes]] * [[Volkswagen]] * [[Òpel]] * [[Toyota]] * [[Donkervoort Automobilen]] == Pòlsczé aùta i pòjôzdë == * Fiat 125 & 126 (licencjô italskô) * Chevrolet Aveo, Master Sedan, Master De Luxe, Imperial i Sedan Taxi (licencjô amerikańskô) * Daewoo Espero, Matiz, Nubira, Lanos, Leganza, Tico (licencjô kòrejańskô) * Gepard * Melex – elektriczne * Polonez * Syrena * Warszawa == Dużé pòjôzdë pòlsczé == * Bizon - kombajn * Chevrolet - pòjôzdë dostawcze, pancerne, wojskowe (licencjô amerikańskô) * Jelcz * Solaris - aùtobùsë * Ursus * Żuk == Òbaczë téż == * [[Bawidło]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260721045705/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/i-wstawa-pjazdow-n1435118 {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Transpòrt]] 6avmtvp9543afhb2yndol3fxyhkqhfh 0 9449 209072 198601 2026-07-21T18:27:14Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209072 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Termometr Skala Celsjusza.JPG|mały|Termòméter]] '''Termòméter''' – je to nôrzãdze, chtërne mô za zadane mierzëc ceplëznë. === Pòdzél termòméterów === * Termòméter żewòstrzébny je nôbarżi znóny, je òn zbùdowóny z wąsczi, sklany rérczi, ze zbiérniczkã na żëwé strzébro w dole. Jak rosce ceplëzna, ceklëna rozszérzô sã i je wëpëchónô do górë rérczi. Ceplëzna może òdczëtac na miarze, chtërna je na rérce, abò kòl ni. * Termòméter jizbòwi- mierzi ceplëznë jaczi je w jizbie do 40C * [[Termòméter zaòknowi]]- mierzi cepleznã jaczi je buten- òd -50C do +50C * [[Òbrôzk:Minimum-maximum-Thermometer 2760.jpg|mały|Termòméter labòratorijny]][[Termòméter labòratorijny]]- służi do pomiaru ceplëznë rozmajitéch substancji. == Òbaczë téż == * [[Wiatromierz]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kurierbytowski.com.pl/artykul/msl-czej-40-stpniow-n1332983 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] bqprmfogu6n1bn36x68gvhuqfe09oyd 209102 209072 2026-07-22T10:38:00Z Terrus38 14026 Utworzono przez tłumaczenie strony „[[:pl:Special:Redirect/revision/74970097|Termometr]]” 209102 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2015_Elektroniczny_termometr_lekarski.jpg|mały|Elektroniczny [[lékarsczi termòméter]]]] [[Òbrôzk:2015_Szron_na_termometrze.jpg|mały|Alkòholowi zaòknowi termòméter]] [[Òbrôzk:20150114_1557_013_radzyn_stacja_hydrologiczna_imgw_a.jpg|mały|Meteòrologiczny termòméter, minimalno-maksymalny]] '''Termòméter''' – ùrządzenié do mierzeniégò temperaturë pòstrzédną metodą, na spòdlim zmianë pòd cëskã temperaturë termòmetriczny włôscëwòscë termòmetricznégò cała<ref name="epwn">''[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3986719 termometr], [w:] Encyklopedia PWN [online],'' Wydawnictwo Naukowe PWN ''[przëstãp 2023-02-27] (pòl.)''</ref>. Syg mierzonëch temperaturów a zastosowaniów termòmétra we wiôldżim stãpieniu zanôlégô òd termòmetricznégò cała a termòmetriczny włôscëwòscë. Termòméter mòże słëżëc do mierzeniégò jaczi le temperaturë w kònkretnym zakresu abò pòkazéwaniégò blós wëbrónëch wôrtnosców temperaturë (wskôzczi temperaturë). == Ôrtë termòmétrów == === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na métel dzejaniégò === * [[ceczowi termòméter]] – kòrzistô ze zjawiszcza cepelny rozszérzalnoscë [[Ceczô|ceczë]] (wic [[Rtãc|rtãcë]] abò [[Alkòhole|alkòholu]]): ** [[rtãcowi termòméter]] – dlô temperaturów od −38 °C (temp. topnieniégò rtãcë) do +356&nbsp;°C (temp. wrzeniégò rtãcë), ** [[Alkòholowi termòméter|termometr alkoholowy]] – dlô temperaturów od −70 do +120&nbsp;°C; np. jizbòwi termòméter; * [[bimetalowi termòméter]], w jaczim brëkòwónô je różnica w cepelny rozszérzalnoscë dwùch metalów; * [[gazowi termòméter]] – robòcym dzejnikã je gaz roboczym jest gaz, mierzoné są paramétrë gazu, np. òbjim przë stałim cësnienim abò [[cësnienié]] przë stałim òbjimie; * [[ropny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë cësnieniégò [[Nasëconô ropa|nasëcony ropë]] òd temperaturë, brëkòwóny np. w aùtołowëch termòstatach; * [[radiacyjny termòméter]] – dzejô na spòdlim pòmiaru parmieniowaniô emitowónégò przez cała (np. [[pirométer]] abò termòwizyjnô kamera); * [[elektriczny termòméter]] – kòrzistô z cëskù temperaturë na elektriczné włôscëwòscë materiałów brëkòwónëch do bùdacje czujników: ** [[rezystancyjny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë rezystancje metalów a [[Półprzewòdniczi|półprzewòdników]] òd temperaturë. Materiałë brëkòwóné w te zortu czujnikach: *** [[platëna]], *** [[bronks]], *** [[półprzewòdniczi]], *** szpecjalné [[Stop metalów|stopë]] (zdrzë [[termistór]]), ** termòméter kòrzistający ze zmianë różnicë pòtencjałów na stikach rozmajitëch materiałów z temperaturą mët: *** [[Termòpôra|termòpôrã]] ([[termòelektriczny termòméter]]) – kòrzista ze [[Zjawiszcze Seebecka|Seebeckòwégò zjawiszcza]], *** [[półprzewòdnikòwi termòméter]]; * [[magneticzny termòméter]] ([[Paramagnetizm|paramagneticzny]]) – do pòmiaru temperaturów mniészëch jak 1 kelwin. === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na namienienié === * [[lékarsczi termòméter]] – syg temperaturów: òd 35 do 42&nbsp;°C ( elektroniczné termòmétrë òd 32&nbsp;°C do 42&nbsp;°C); jegò òdmianą je [[òwùlacyjny termòméter]]; to są termòmétrë maksymalny temperaturë; * [[meteòrologiczny termòméter]] – skłôdający sã z dwùch termòmétrów, maksymalnégò i minimalnégò; * zaòknowi termòméter – syg temperaturów: òd −50 do 50&nbsp;°C; * jizbòwi termòméter – syg temperaturów: òd 0 do 40&nbsp;°C; * [[labòratorijny termòméter]] – syg temperaturów: baro rozmajiti (wic òd 0 do 150&nbsp;°C). == Historiô == Pierszi termòméter – jinszi òd znónëch dzysdnia – wënalôzł w 210 rokù p.n.e. grecczi [[pisôrz]] a mechanik – [[Filón z Bizancjum]]. Pierszi precyzyjny termòméter pòwstôł w XVIII stalatim, stwòrzony przez gduńczana [[Gabriél Fahrenheit|Gabriela Fahrenheita]]. == Przëpisë == lmm3dg2vylkf82ciner6pi4nhrg04js 209103 209102 2026-07-22T10:38:54Z Terrus38 14026 /* Historiô */ 209103 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2015_Elektroniczny_termometr_lekarski.jpg|mały|Elektroniczny [[lékarsczi termòméter]]]] [[Òbrôzk:2015_Szron_na_termometrze.jpg|mały|Alkòholowi zaòknowi termòméter]] [[Òbrôzk:20150114_1557_013_radzyn_stacja_hydrologiczna_imgw_a.jpg|mały|Meteòrologiczny termòméter, minimalno-maksymalny]] '''Termòméter''' – ùrządzenié do mierzeniégò temperaturë pòstrzédną metodą, na spòdlim zmianë pòd cëskã temperaturë termòmetriczny włôscëwòscë termòmetricznégò cała<ref name="epwn">''[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3986719 termometr], [w:] Encyklopedia PWN [online],'' Wydawnictwo Naukowe PWN ''[przëstãp 2023-02-27] (pòl.)''</ref>. Syg mierzonëch temperaturów a zastosowaniów termòmétra we wiôldżim stãpieniu zanôlégô òd termòmetricznégò cała a termòmetriczny włôscëwòscë. Termòméter mòże słëżëc do mierzeniégò jaczi le temperaturë w kònkretnym zakresu abò pòkazéwaniégò blós wëbrónëch wôrtnosców temperaturë (wskôzczi temperaturë). == Ôrtë termòmétrów == === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na métel dzejaniégò === * [[ceczowi termòméter]] – kòrzistô ze zjawiszcza cepelny rozszérzalnoscë [[Ceczô|ceczë]] (wic [[Rtãc|rtãcë]] abò [[Alkòhole|alkòholu]]): ** [[rtãcowi termòméter]] – dlô temperaturów od −38 °C (temp. topnieniégò rtãcë) do +356&nbsp;°C (temp. wrzeniégò rtãcë), ** [[Alkòholowi termòméter|termometr alkoholowy]] – dlô temperaturów od −70 do +120&nbsp;°C; np. jizbòwi termòméter; * [[bimetalowi termòméter]], w jaczim brëkòwónô je różnica w cepelny rozszérzalnoscë dwùch metalów; * [[gazowi termòméter]] – robòcym dzejnikã je gaz roboczym jest gaz, mierzoné są paramétrë gazu, np. òbjim przë stałim cësnienim abò [[cësnienié]] przë stałim òbjimie; * [[ropny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë cësnieniégò [[Nasëconô ropa|nasëcony ropë]] òd temperaturë, brëkòwóny np. w aùtołowëch termòstatach; * [[radiacyjny termòméter]] – dzejô na spòdlim pòmiaru parmieniowaniô emitowónégò przez cała (np. [[pirométer]] abò termòwizyjnô kamera); * [[elektriczny termòméter]] – kòrzistô z cëskù temperaturë na elektriczné włôscëwòscë materiałów brëkòwónëch do bùdacje czujników: ** [[rezystancyjny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë rezystancje metalów a [[Półprzewòdniczi|półprzewòdników]] òd temperaturë. Materiałë brëkòwóné w te zortu czujnikach: *** [[platëna]], *** [[bronks]], *** [[półprzewòdniczi]], *** szpecjalné [[Stop metalów|stopë]] (zdrzë [[termistór]]), ** termòméter kòrzistający ze zmianë różnicë pòtencjałów na stikach rozmajitëch materiałów z temperaturą mët: *** [[Termòpôra|termòpôrã]] ([[termòelektriczny termòméter]]) – kòrzista ze [[Zjawiszcze Seebecka|Seebeckòwégò zjawiszcza]], *** [[półprzewòdnikòwi termòméter]]; * [[magneticzny termòméter]] ([[Paramagnetizm|paramagneticzny]]) – do pòmiaru temperaturów mniészëch jak 1 kelwin. === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na namienienié === * [[lékarsczi termòméter]] – syg temperaturów: òd 35 do 42&nbsp;°C ( elektroniczné termòmétrë òd 32&nbsp;°C do 42&nbsp;°C); jegò òdmianą je [[òwùlacyjny termòméter]]; to są termòmétrë maksymalny temperaturë; * [[meteòrologiczny termòméter]] – skłôdający sã z dwùch termòmétrów, maksymalnégò i minimalnégò; * zaòknowi termòméter – syg temperaturów: òd −50 do 50&nbsp;°C; * jizbòwi termòméter – syg temperaturów: òd 0 do 40&nbsp;°C; * [[labòratorijny termòméter]] – syg temperaturów: baro rozmajiti (wic òd 0 do 150&nbsp;°C). == Historiô == Pierszi termòméter – jinszi òd znónëch dzysdnia – wënalôzł w 210 rokù p.n.e. grecczi [[pisôrz]] a mechanik – [[Filón z Bizancjum]]. Pierszi precyzyjny termòméter pòwstôł w XVIII stalatim, stwòrzony przez [[Gduńsk|gduńczana]] [[Gabriél Fahrenheit|Gabriela Fahrenheita]]. == Przëpisë == d0rt3bx2eq2g0lgxe7zevc5ik6cft7d 209104 209103 2026-07-22T11:06:43Z Terrus38 14026 209104 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2015_Elektroniczny_termometr_lekarski.jpg|mały|Elektroniczny [[lékarsczi termòméter]]]] [[Òbrôzk:2015_Szron_na_termometrze.jpg|mały|Alkòholowi zaòknowi termòméter]] [[Òbrôzk:20150114_1557_013_radzyn_stacja_hydrologiczna_imgw_a.jpg|mały|Meteòrologiczny termòméter, minimalno-maksymalny]] '''Termòméter''' – ùrządzenié do mierzeniégò temperaturë pòstrzédną metodą, na spòdlim zmianë pòd cëskã temperaturë termòmetriczny włôscëwòscë termòmetricznégò cała<ref name="epwn">''[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3986719 termometr], [w:] Encyklopedia PWN [online],'' Wydawnictwo Naukowe PWN ''[przëstãp 2023-02-27] (pòl.)''</ref>. Syg mierzonëch temperaturów a zastosowaniów termòmétra we wiôldżim stãpieniu zanôlégô òd termòmetricznégò cała a termòmetriczny włôscëwòscë. Termòméter mòże słëżëc do mierzeniégò jaczi le temperaturë w kònkretnym zakresu abò pòkazéwaniégò blós wëbrónëch wôrtnosców temperaturë (wskôzczi temperaturë). == Ôrtë termòmétrów == === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na métel dzejaniégò === * [[ceczowi termòméter]] – kòrzistô ze zjawiszcza cepelny rozszérzalnoscë [[Ceczô|ceczë]] (wic [[Rtãc|rtãcë]] abò [[Alkòhole|alkòholu]]): ** [[rtãcowi termòméter]] – dlô temperaturów od −38 °C (temp. topnieniégò rtãcë) do +356&nbsp;°C (temp. wrzeniégò rtãcë), ** [[Alkòholowi termòméter|termometr alkoholowy]] – dlô temperaturów od −70 do +120&nbsp;°C; np. jizbòwi termòméter; * [[bimetalowi termòméter]], w jaczim brëkòwónô je różnica w cepelny rozszérzalnoscë dwùch metalów; * [[gazowi termòméter]] – robòcym dzejnikã je gaz roboczym jest gaz, mierzoné są paramétrë gazu, np. òbjim przë stałim cësnienim abò [[cësnienié]] przë stałim òbjimie; * [[ropny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë cësnieniégò [[Nasëconô ropa|nasëcony ropë]] òd temperaturë, brëkòwóny np. w aùtołowëch termòstatach; * [[radiacyjny termòméter]] – dzejô na spòdlim pòmiaru parmieniowaniô emitowónégò przez cała (np. [[pirométer]] abò termòwizyjnô kamera); * [[elektriczny termòméter]] – kòrzistô z cëskù temperaturë na elektriczné włôscëwòscë materiałów brëkòwónëch do bùdacje czujników: ** [[rezystancyjny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë rezystancje metalów a [[Półprzewòdniczi|półprzewòdników]] òd temperaturë. Materiałë brëkòwóné w te zortu czujnikach: *** [[platëna]], *** [[bronks]], *** [[półprzewòdniczi]], *** szpecjalné [[Stop metalów|stopë]] (zdrzë [[termistór]]), ** termòméter kòrzistający ze zmianë różnicë pòtencjałów na stikach rozmajitëch materiałów z temperaturą mët: *** [[Termòpôra|termòpôrã]] ([[termòelektriczny termòméter]]) – kòrzistô ze [[Zjawiszcze Seebecka|Seebeckòwégò zjawiszcza]], *** [[półprzewòdnikòwi termòméter]]; * [[magneticzny termòméter]] ([[Paramagnetizm|paramagneticzny]]) – do pòmiaru temperaturów mniészëch jak 1 [[kelwin]]. === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na namienienié === * [[lékarsczi termòméter]] – syg temperaturów: òd 35 do 42&nbsp;°C ( elektroniczné termòmétrë òd 32&nbsp;°C do 42&nbsp;°C); jegò òdmianą je [[òwùlacyjny termòméter]]; to są termòmétrë maksymalny temperaturë; * [[meteòrologiczny termòméter]] – skłôdający sã z dwùch termòmétrów, maksymalnégò i minimalnégò; * zaòknowi termòméter – syg temperaturów: òd −50 do 50&nbsp;°C; * jizbòwi termòméter – syg temperaturów: òd 0 do 40&nbsp;°C; * [[labòratorijny termòméter]] – syg temperaturów: baro rozmajiti (wic òd 0 do 150&nbsp;°C). == Historiô == Pierszi termòméter – jinszi òd znónëch dzysdnia – wënalôzł w 210 rokù p.n.e. grecczi [[pisôrz]] a mechanik – [[Filón z Bizancjum]]. Pierszi precyzyjny termòméter pòwstôł w XVIII stalatim, stwòrzony przez [[Gduńsk|gduńczana]] [[Gabriél Fahrenheit|Gabriela Fahrenheita]]. == Przëpisë == 1oqhzxkgytm9mnlkhv8ffvpxaky42kq 209105 209104 2026-07-22T12:04:21Z Iketsi 3254 (pòl.)→({{jãz.|pl}}); {{Przëpisë}}; {{Kòntrola}}; kat.; 209105 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20050501 1315 2558-Bimetall-Zeigerthermometer.jpg|mały|[[Bimetalowi termòméter]]]] '''Termòméter''' – ùrządzenié do mierzeniégò temperaturë pòstrzédną metodą, na spòdlim zmianë pòd cëskã temperaturë termòmetriczny włôscëwòscë termòmetricznégò cała<ref name="epwn">''[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3986719 termometr], [w:] Encyklopedia PWN [online],'' Wydawnictwo Naukowe PWN ''[przëstãp 2023-02-27] ({{jãz.|pl}})''</ref>. Syg mierzonëch temperaturów a zastosowaniów termòmétra we wiôldżim stãpieniu zanôlégô òd termòmetricznégò cała a termòmetriczny włôscëwòscë. Termòméter mòże słëżëc do mierzeniégò jaczi le temperaturë w kònkretnym zakresu abò pòkazéwaniégò blós wëbrónëch wôrtnosców temperaturë (wskôzczi temperaturë). == Ôrtë termòmétrów == === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na métel dzejaniégò === * [[ceczowi termòméter]] – kòrzistô ze zjawiszcza cepelny rozszérzalnoscë [[Ceczô|ceczë]] (wic [[Rtãc|rtãcë]] abò [[Alkòhole|alkòholu]]): ** [[rtãcowi termòméter]] – dlô temperaturów od −38 °C (temp. topnieniégò rtãcë) do +356&nbsp;°C (temp. wrzeniégò rtãcë), ** [[Alkòholowi termòméter|termometr alkoholowy]] – dlô temperaturów od −70 do +120&nbsp;°C; np. jizbòwi termòméter; * [[bimetalowi termòméter]], w jaczim brëkòwónô je różnica w cepelny rozszérzalnoscë dwùch metalów; * [[gazowi termòméter]] – robòcym dzejnikã je gaz roboczym jest gaz, mierzoné są paramétrë gazu, np. òbjim przë stałim cësnienim abò [[cësnienié]] przë stałim òbjimie; * [[ropny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë cësnieniégò [[Nasëconô ropa|nasëcony ropë]] òd temperaturë, brëkòwóny np. w aùtołowëch termòstatach; * [[radiacyjny termòméter]] – dzejô na spòdlim pòmiaru parmieniowaniô emitowónégò przez cała (np. [[pirométer]] abò termòwizyjnô kamera); * [[elektriczny termòméter]] – kòrzistô z cëskù temperaturë na elektriczné włôscëwòscë materiałów brëkòwónëch do bùdacje czujników: ** [[rezystancyjny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë rezystancje metalów a [[Półprzewòdniczi|półprzewòdników]] òd temperaturë. Materiałë brëkòwóné w te zortu czujnikach: *** [[platëna]], *** [[bronks]], *** [[półprzewòdniczi]], *** szpecjalné [[Stop metalów|stopë]] (zdrzë [[termistór]]), ** termòméter kòrzistający ze zmianë różnicë pòtencjałów na stikach rozmajitëch materiałów z temperaturą mët: *** [[Termòpôra|termòpôrã]] ([[termòelektriczny termòméter]]) – kòrzistô ze [[Zjawiszcze Seebecka|Seebeckòwégò zjawiszcza]], *** [[półprzewòdnikòwi termòméter]]; * [[magneticzny termòméter]] ([[Paramagnetizm|paramagneticzny]]) – do pòmiaru temperaturów mniészëch jak 1 [[kelwin]]. === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na namienienié === * [[lékarsczi termòméter]] – syg temperaturów: òd 35 do 42&nbsp;°C ( elektroniczné termòmétrë òd 32&nbsp;°C do 42&nbsp;°C); jegò òdmianą je [[òwùlacyjny termòméter]]; to są termòmétrë maksymalny temperaturë; * [[meteòrologiczny termòméter]] – skłôdający sã z dwùch termòmétrów, maksymalnégò i minimalnégò; * zaòknowi termòméter – syg temperaturów: òd −50 do 50&nbsp;°C; * jizbòwi termòméter – syg temperaturów: òd 0 do 40&nbsp;°C; * [[labòratorijny termòméter]] – syg temperaturów: baro rozmajiti (wic òd 0 do 150&nbsp;°C). == Historiô == Pierszi termòméter – jinszi òd znónëch dzysdnia – wënalôzł w 210 rokù p.n.e. grecczi [[pisôrz]] a mechanik – [[Filón z Bizancjum]]. Pierszi precyzyjny termòméter pòwstôł w XVIII stalatim, stwòrzony przez [[Gduńsk|gduńczana]] [[Gabriél Fahrenheit|Gabriela Fahrenheita]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2015_Elektroniczny_termometr_lekarski.jpg|Elektroniczny [[lékarsczi termòméter]] Òbrôzk:2015_Szron_na_termometrze.jpg|Alkòholowi zaòknowi termòméter Òbrôzk:20150114_1557_013_radzyn_stacja_hydrologiczna_imgw_a.jpg|Meteòrologiczny termòméter, minimalno-maksymalny </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wiatromierz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kurierbytowski.com.pl/artykul/msl-czej-40-stpniow-n1332983 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] [[Kategòrëjô:Fizyka]] cv6tfb9gkdhl1bq0agrzlshcdtusdf2 209106 209105 2026-07-22T12:07:55Z Iketsi 3254 /* Galeriô */ +2 209106 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20050501 1315 2558-Bimetall-Zeigerthermometer.jpg|mały|[[Bimetalowi termòméter]]]] '''Termòméter''' – ùrządzenié do mierzeniégò temperaturë pòstrzédną metodą, na spòdlim zmianë pòd cëskã temperaturë termòmetriczny włôscëwòscë termòmetricznégò cała<ref name="epwn">''[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3986719 termometr], [w:] Encyklopedia PWN [online],'' Wydawnictwo Naukowe PWN ''[przëstãp 2023-02-27] ({{jãz.|pl}})''</ref>. Syg mierzonëch temperaturów a zastosowaniów termòmétra we wiôldżim stãpieniu zanôlégô òd termòmetricznégò cała a termòmetriczny włôscëwòscë. Termòméter mòże słëżëc do mierzeniégò jaczi le temperaturë w kònkretnym zakresu abò pòkazéwaniégò blós wëbrónëch wôrtnosców temperaturë (wskôzczi temperaturë). == Ôrtë termòmétrów == === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na métel dzejaniégò === * [[ceczowi termòméter]] – kòrzistô ze zjawiszcza cepelny rozszérzalnoscë [[Ceczô|ceczë]] (wic [[Rtãc|rtãcë]] abò [[Alkòhole|alkòholu]]): ** [[rtãcowi termòméter]] – dlô temperaturów od −38 °C (temp. topnieniégò rtãcë) do +356&nbsp;°C (temp. wrzeniégò rtãcë), ** [[Alkòholowi termòméter|termometr alkoholowy]] – dlô temperaturów od −70 do +120&nbsp;°C; np. jizbòwi termòméter; * [[bimetalowi termòméter]], w jaczim brëkòwónô je różnica w cepelny rozszérzalnoscë dwùch metalów; * [[gazowi termòméter]] – robòcym dzejnikã je gaz roboczym jest gaz, mierzoné są paramétrë gazu, np. òbjim przë stałim cësnienim abò [[cësnienié]] przë stałim òbjimie; * [[ropny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë cësnieniégò [[Nasëconô ropa|nasëcony ropë]] òd temperaturë, brëkòwóny np. w aùtołowëch termòstatach; * [[radiacyjny termòméter]] – dzejô na spòdlim pòmiaru parmieniowaniô emitowónégò przez cała (np. [[pirométer]] abò termòwizyjnô kamera); * [[elektriczny termòméter]] – kòrzistô z cëskù temperaturë na elektriczné włôscëwòscë materiałów brëkòwónëch do bùdacje czujników: ** [[rezystancyjny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë rezystancje metalów a [[Półprzewòdniczi|półprzewòdników]] òd temperaturë. Materiałë brëkòwóné w te zortu czujnikach: *** [[platëna]], *** [[bronks]], *** [[półprzewòdniczi]], *** szpecjalné [[Stop metalów|stopë]] (zdrzë [[termistór]]), ** termòméter kòrzistający ze zmianë różnicë pòtencjałów na stikach rozmajitëch materiałów z temperaturą mët: *** [[Termòpôra|termòpôrã]] ([[termòelektriczny termòméter]]) – kòrzistô ze [[Zjawiszcze Seebecka|Seebeckòwégò zjawiszcza]], *** [[półprzewòdnikòwi termòméter]]; * [[magneticzny termòméter]] ([[Paramagnetizm|paramagneticzny]]) – do pòmiaru temperaturów mniészëch jak 1 [[kelwin]]. === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na namienienié === * [[lékarsczi termòméter]] – syg temperaturów: òd 35 do 42&nbsp;°C ( elektroniczné termòmétrë òd 32&nbsp;°C do 42&nbsp;°C); jegò òdmianą je [[òwùlacyjny termòméter]]; to są termòmétrë maksymalny temperaturë; * [[meteòrologiczny termòméter]] – skłôdający sã z dwùch termòmétrów, maksymalnégò i minimalnégò; * zaòknowi termòméter – syg temperaturów: òd −50 do 50&nbsp;°C; * jizbòwi termòméter – syg temperaturów: òd 0 do 40&nbsp;°C; * [[labòratorijny termòméter]] – syg temperaturów: baro rozmajiti (wic òd 0 do 150&nbsp;°C). == Historiô == Pierszi termòméter – jinszi òd znónëch dzysdnia – wënalôzł w 210 rokù p.n.e. grecczi [[pisôrz]] a mechanik – [[Filón z Bizancjum]]. Pierszi precyzyjny termòméter pòwstôł w XVIII stalatim, stwòrzony przez [[Gduńsk|gduńczana]] [[Gabriél Fahrenheit|Gabriela Fahrenheita]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2015_Elektroniczny_termometr_lekarski.jpg|Elektroniczny [[lékarsczi termòméter]] Òbrôzk:2015_Szron_na_termometrze.jpg|Alkòholowi zaòknowi termòméter Òbrôzk:20150114_1557_013_radzyn_stacja_hydrologiczna_imgw_a.jpg|Meteòrologiczny termòméter, minimalno-maksymalny Òbrôzk:Bratenthermometer-1.jpg| Òbrôzk:Food thermometer 1.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wiatromierz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kurierbytowski.com.pl/artykul/msl-czej-40-stpniow-n1332983 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] [[Kategòrëjô:Fizyka]] 4f4olyv2tyvoswkgn5zdakaairyqj5j 209107 209106 2026-07-22T12:09:29Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Meteórologiô]] 209107 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20050501 1315 2558-Bimetall-Zeigerthermometer.jpg|mały|[[Bimetalowi termòméter]]]] '''Termòméter''' – ùrządzenié do mierzeniégò temperaturë pòstrzédną metodą, na spòdlim zmianë pòd cëskã temperaturë termòmetriczny włôscëwòscë termòmetricznégò cała<ref name="epwn">''[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3986719 termometr], [w:] Encyklopedia PWN [online],'' Wydawnictwo Naukowe PWN ''[przëstãp 2023-02-27] ({{jãz.|pl}})''</ref>. Syg mierzonëch temperaturów a zastosowaniów termòmétra we wiôldżim stãpieniu zanôlégô òd termòmetricznégò cała a termòmetriczny włôscëwòscë. Termòméter mòże słëżëc do mierzeniégò jaczi le temperaturë w kònkretnym zakresu abò pòkazéwaniégò blós wëbrónëch wôrtnosców temperaturë (wskôzczi temperaturë). == Ôrtë termòmétrów == === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na métel dzejaniégò === * [[ceczowi termòméter]] – kòrzistô ze zjawiszcza cepelny rozszérzalnoscë [[Ceczô|ceczë]] (wic [[Rtãc|rtãcë]] abò [[Alkòhole|alkòholu]]): ** [[rtãcowi termòméter]] – dlô temperaturów od −38 °C (temp. topnieniégò rtãcë) do +356&nbsp;°C (temp. wrzeniégò rtãcë), ** [[Alkòholowi termòméter|termometr alkoholowy]] – dlô temperaturów od −70 do +120&nbsp;°C; np. jizbòwi termòméter; * [[bimetalowi termòméter]], w jaczim brëkòwónô je różnica w cepelny rozszérzalnoscë dwùch metalów; * [[gazowi termòméter]] – robòcym dzejnikã je gaz roboczym jest gaz, mierzoné są paramétrë gazu, np. òbjim przë stałim cësnienim abò [[cësnienié]] przë stałim òbjimie; * [[ropny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë cësnieniégò [[Nasëconô ropa|nasëcony ropë]] òd temperaturë, brëkòwóny np. w aùtołowëch termòstatach; * [[radiacyjny termòméter]] – dzejô na spòdlim pòmiaru parmieniowaniô emitowónégò przez cała (np. [[pirométer]] abò termòwizyjnô kamera); * [[elektriczny termòméter]] – kòrzistô z cëskù temperaturë na elektriczné włôscëwòscë materiałów brëkòwónëch do bùdacje czujników: ** [[rezystancyjny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë rezystancje metalów a [[Półprzewòdniczi|półprzewòdników]] òd temperaturë. Materiałë brëkòwóné w te zortu czujnikach: *** [[platëna]], *** [[bronks]], *** [[półprzewòdniczi]], *** szpecjalné [[Stop metalów|stopë]] (zdrzë [[termistór]]), ** termòméter kòrzistający ze zmianë różnicë pòtencjałów na stikach rozmajitëch materiałów z temperaturą mët: *** [[Termòpôra|termòpôrã]] ([[termòelektriczny termòméter]]) – kòrzistô ze [[Zjawiszcze Seebecka|Seebeckòwégò zjawiszcza]], *** [[półprzewòdnikòwi termòméter]]; * [[magneticzny termòméter]] ([[Paramagnetizm|paramagneticzny]]) – do pòmiaru temperaturów mniészëch jak 1 [[kelwin]]. === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na namienienié === * [[lékarsczi termòméter]] – syg temperaturów: òd 35 do 42&nbsp;°C ( elektroniczné termòmétrë òd 32&nbsp;°C do 42&nbsp;°C); jegò òdmianą je [[òwùlacyjny termòméter]]; to są termòmétrë maksymalny temperaturë; * [[meteòrologiczny termòméter]] – skłôdający sã z dwùch termòmétrów, maksymalnégò i minimalnégò; * zaòknowi termòméter – syg temperaturów: òd −50 do 50&nbsp;°C; * jizbòwi termòméter – syg temperaturów: òd 0 do 40&nbsp;°C; * [[labòratorijny termòméter]] – syg temperaturów: baro rozmajiti (wic òd 0 do 150&nbsp;°C). == Historiô == Pierszi termòméter – jinszi òd znónëch dzysdnia – wënalôzł w 210 rokù p.n.e. grecczi [[pisôrz]] a mechanik – [[Filón z Bizancjum]]. Pierszi precyzyjny termòméter pòwstôł w XVIII stalatim, stwòrzony przez [[Gduńsk|gduńczana]] [[Gabriél Fahrenheit|Gabriela Fahrenheita]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2015_Elektroniczny_termometr_lekarski.jpg|Elektroniczny [[lékarsczi termòméter]] Òbrôzk:2015_Szron_na_termometrze.jpg|Alkòholowi zaòknowi termòméter Òbrôzk:20150114_1557_013_radzyn_stacja_hydrologiczna_imgw_a.jpg|Meteòrologiczny termòméter, minimalno-maksymalny Òbrôzk:Bratenthermometer-1.jpg| Òbrôzk:Food thermometer 1.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wiatromierz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kurierbytowski.com.pl/artykul/msl-czej-40-stpniow-n1332983 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meteórologiô]] [[Kategòrëjô:Technika]] [[Kategòrëjô:Fizyka]] gux9ib6hyqb2br02c23nljc0uo1n044 209110 209107 2026-07-22T12:24:30Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Meteórologiô]] to [[Category:Meteòrologiô]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 209110 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20050501 1315 2558-Bimetall-Zeigerthermometer.jpg|mały|[[Bimetalowi termòméter]]]] '''Termòméter''' – ùrządzenié do mierzeniégò temperaturë pòstrzédną metodą, na spòdlim zmianë pòd cëskã temperaturë termòmetriczny włôscëwòscë termòmetricznégò cała<ref name="epwn">''[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3986719 termometr], [w:] Encyklopedia PWN [online],'' Wydawnictwo Naukowe PWN ''[przëstãp 2023-02-27] ({{jãz.|pl}})''</ref>. Syg mierzonëch temperaturów a zastosowaniów termòmétra we wiôldżim stãpieniu zanôlégô òd termòmetricznégò cała a termòmetriczny włôscëwòscë. Termòméter mòże słëżëc do mierzeniégò jaczi le temperaturë w kònkretnym zakresu abò pòkazéwaniégò blós wëbrónëch wôrtnosców temperaturë (wskôzczi temperaturë). == Ôrtë termòmétrów == === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na métel dzejaniégò === * [[ceczowi termòméter]] – kòrzistô ze zjawiszcza cepelny rozszérzalnoscë [[Ceczô|ceczë]] (wic [[Rtãc|rtãcë]] abò [[Alkòhole|alkòholu]]): ** [[rtãcowi termòméter]] – dlô temperaturów od −38 °C (temp. topnieniégò rtãcë) do +356&nbsp;°C (temp. wrzeniégò rtãcë), ** [[Alkòholowi termòméter|termometr alkoholowy]] – dlô temperaturów od −70 do +120&nbsp;°C; np. jizbòwi termòméter; * [[bimetalowi termòméter]], w jaczim brëkòwónô je różnica w cepelny rozszérzalnoscë dwùch metalów; * [[gazowi termòméter]] – robòcym dzejnikã je gaz roboczym jest gaz, mierzoné są paramétrë gazu, np. òbjim przë stałim cësnienim abò [[cësnienié]] przë stałim òbjimie; * [[ropny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë cësnieniégò [[Nasëconô ropa|nasëcony ropë]] òd temperaturë, brëkòwóny np. w aùtołowëch termòstatach; * [[radiacyjny termòméter]] – dzejô na spòdlim pòmiaru parmieniowaniô emitowónégò przez cała (np. [[pirométer]] abò termòwizyjnô kamera); * [[elektriczny termòméter]] – kòrzistô z cëskù temperaturë na elektriczné włôscëwòscë materiałów brëkòwónëch do bùdacje czujników: ** [[rezystancyjny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë rezystancje metalów a [[Półprzewòdniczi|półprzewòdników]] òd temperaturë. Materiałë brëkòwóné w te zortu czujnikach: *** [[platëna]], *** [[bronks]], *** [[półprzewòdniczi]], *** szpecjalné [[Stop metalów|stopë]] (zdrzë [[termistór]]), ** termòméter kòrzistający ze zmianë różnicë pòtencjałów na stikach rozmajitëch materiałów z temperaturą mët: *** [[Termòpôra|termòpôrã]] ([[termòelektriczny termòméter]]) – kòrzistô ze [[Zjawiszcze Seebecka|Seebeckòwégò zjawiszcza]], *** [[półprzewòdnikòwi termòméter]]; * [[magneticzny termòméter]] ([[Paramagnetizm|paramagneticzny]]) – do pòmiaru temperaturów mniészëch jak 1 [[kelwin]]. === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na namienienié === * [[lékarsczi termòméter]] – syg temperaturów: òd 35 do 42&nbsp;°C ( elektroniczné termòmétrë òd 32&nbsp;°C do 42&nbsp;°C); jegò òdmianą je [[òwùlacyjny termòméter]]; to są termòmétrë maksymalny temperaturë; * [[meteòrologiczny termòméter]] – skłôdający sã z dwùch termòmétrów, maksymalnégò i minimalnégò; * zaòknowi termòméter – syg temperaturów: òd −50 do 50&nbsp;°C; * jizbòwi termòméter – syg temperaturów: òd 0 do 40&nbsp;°C; * [[labòratorijny termòméter]] – syg temperaturów: baro rozmajiti (wic òd 0 do 150&nbsp;°C). == Historiô == Pierszi termòméter – jinszi òd znónëch dzysdnia – wënalôzł w 210 rokù p.n.e. grecczi [[pisôrz]] a mechanik – [[Filón z Bizancjum]]. Pierszi precyzyjny termòméter pòwstôł w XVIII stalatim, stwòrzony przez [[Gduńsk|gduńczana]] [[Gabriél Fahrenheit|Gabriela Fahrenheita]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2015_Elektroniczny_termometr_lekarski.jpg|Elektroniczny [[lékarsczi termòméter]] Òbrôzk:2015_Szron_na_termometrze.jpg|Alkòholowi zaòknowi termòméter Òbrôzk:20150114_1557_013_radzyn_stacja_hydrologiczna_imgw_a.jpg|Meteòrologiczny termòméter, minimalno-maksymalny Òbrôzk:Bratenthermometer-1.jpg| Òbrôzk:Food thermometer 1.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wiatromierz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kurierbytowski.com.pl/artykul/msl-czej-40-stpniow-n1332983 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] [[Kategòrëjô:Technika]] [[Kategòrëjô:Fizyka]] dtw5gf97y6a0k5953irkfjankwyg484 209112 209110 2026-07-22T12:25:34Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Gòrąc]] 209112 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20050501 1315 2558-Bimetall-Zeigerthermometer.jpg|mały|[[Bimetalowi termòméter]]]] '''Termòméter''' – ùrządzenié do mierzeniégò temperaturë pòstrzédną metodą, na spòdlim zmianë pòd cëskã temperaturë termòmetriczny włôscëwòscë termòmetricznégò cała<ref name="epwn">''[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3986719 termometr], [w:] Encyklopedia PWN [online],'' Wydawnictwo Naukowe PWN ''[przëstãp 2023-02-27] ({{jãz.|pl}})''</ref>. Syg mierzonëch temperaturów a zastosowaniów termòmétra we wiôldżim stãpieniu zanôlégô òd termòmetricznégò cała a termòmetriczny włôscëwòscë. Termòméter mòże słëżëc do mierzeniégò jaczi le temperaturë w kònkretnym zakresu abò pòkazéwaniégò blós wëbrónëch wôrtnosców temperaturë (wskôzczi temperaturë). == Ôrtë termòmétrów == === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na métel dzejaniégò === * [[ceczowi termòméter]] – kòrzistô ze zjawiszcza cepelny rozszérzalnoscë [[Ceczô|ceczë]] (wic [[Rtãc|rtãcë]] abò [[Alkòhole|alkòholu]]): ** [[rtãcowi termòméter]] – dlô temperaturów od −38 °C (temp. topnieniégò rtãcë) do +356&nbsp;°C (temp. wrzeniégò rtãcë), ** [[Alkòholowi termòméter|termometr alkoholowy]] – dlô temperaturów od −70 do +120&nbsp;°C; np. jizbòwi termòméter; * [[bimetalowi termòméter]], w jaczim brëkòwónô je różnica w cepelny rozszérzalnoscë dwùch metalów; * [[gazowi termòméter]] – robòcym dzejnikã je gaz roboczym jest gaz, mierzoné są paramétrë gazu, np. òbjim przë stałim cësnienim abò [[cësnienié]] przë stałim òbjimie; * [[ropny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë cësnieniégò [[Nasëconô ropa|nasëcony ropë]] òd temperaturë, brëkòwóny np. w aùtołowëch termòstatach; * [[radiacyjny termòméter]] – dzejô na spòdlim pòmiaru parmieniowaniô emitowónégò przez cała (np. [[pirométer]] abò termòwizyjnô kamera); * [[elektriczny termòméter]] – kòrzistô z cëskù temperaturë na elektriczné włôscëwòscë materiałów brëkòwónëch do bùdacje czujników: ** [[rezystancyjny termòméter]] – kòrzistô ze zanôleżnoscë rezystancje metalów a [[Półprzewòdniczi|półprzewòdników]] òd temperaturë. Materiałë brëkòwóné w te zortu czujnikach: *** [[platëna]], *** [[bronks]], *** [[półprzewòdniczi]], *** szpecjalné [[Stop metalów|stopë]] (zdrzë [[termistór]]), ** termòméter kòrzistający ze zmianë różnicë pòtencjałów na stikach rozmajitëch materiałów z temperaturą mët: *** [[Termòpôra|termòpôrã]] ([[termòelektriczny termòméter]]) – kòrzistô ze [[Zjawiszcze Seebecka|Seebeckòwégò zjawiszcza]], *** [[półprzewòdnikòwi termòméter]]; * [[magneticzny termòméter]] ([[Paramagnetizm|paramagneticzny]]) – do pòmiaru temperaturów mniészëch jak 1 [[kelwin]]. === Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na namienienié === * [[lékarsczi termòméter]] – syg temperaturów: òd 35 do 42&nbsp;°C ( elektroniczné termòmétrë òd 32&nbsp;°C do 42&nbsp;°C); jegò òdmianą je [[òwùlacyjny termòméter]]; to są termòmétrë maksymalny temperaturë; * [[meteòrologiczny termòméter]] – skłôdający sã z dwùch termòmétrów, maksymalnégò i minimalnégò; * zaòknowi termòméter – syg temperaturów: òd −50 do 50&nbsp;°C; * jizbòwi termòméter – syg temperaturów: òd 0 do 40&nbsp;°C; * [[labòratorijny termòméter]] – syg temperaturów: baro rozmajiti (wic òd 0 do 150&nbsp;°C). == Historiô == Pierszi termòméter – jinszi òd znónëch dzysdnia – wënalôzł w 210 rokù p.n.e. grecczi [[pisôrz]] a mechanik – [[Filón z Bizancjum]]. Pierszi precyzyjny termòméter pòwstôł w XVIII stalatim, stwòrzony przez [[Gduńsk|gduńczana]] [[Gabriél Fahrenheit|Gabriela Fahrenheita]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2015_Elektroniczny_termometr_lekarski.jpg|Elektroniczny [[lékarsczi termòméter]] Òbrôzk:2015_Szron_na_termometrze.jpg|Alkòholowi zaòknowi termòméter Òbrôzk:20150114_1557_013_radzyn_stacja_hydrologiczna_imgw_a.jpg|Meteòrologiczny termòméter, minimalno-maksymalny Òbrôzk:Bratenthermometer-1.jpg| Òbrôzk:Food thermometer 1.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Gòrąc]] * [[Wiatromierz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kurierbytowski.com.pl/artykul/msl-czej-40-stpniow-n1332983 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] [[Kategòrëjô:Technika]] [[Kategòrëjô:Fizyka]] pn7ngptu9msw3ngm71h3wt0wp94r4xk 0 9456 209156 195179 2026-07-22T16:41:43Z Iketsi 3254 {{Commons}} 209156 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20070818-0001-strolling reindeer.jpg|mały|Renifer]] '''Renifer''' (''Rangifer tarandus'') – lądowi susk z rodzëznë jeléniowatëch (''Cervidae''). Òn żëje m. jin. w [[Tundra|tundrze]] – dalek na nordze np. w [[Szwedzkô|Szwedzce]]. == Òbaczë téż == * [[Gwiôzdór]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Susczi]] 9ys3amvgb82gfodpg1iu5eupd6wanuc 0 9459 209252 199553 2026-07-22T21:26:41Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209252 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mausefalle 001.jpg|mały|Klôtka na mëszë]] '''Klôtka na mëszë''' – przërëchtënk do chwôtaniô i zabijaniô mëszów. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Mëszowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mëszowaté]] l1pf8ucrstg7qm9hns7fbbm8ngcoh5o 209253 209252 2026-07-22T21:27:01Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Technika]] 209253 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mausefalle 001.jpg|mały|Klôtka na mëszë]] '''Klôtka na mëszë''' – przërëchtënk do chwôtaniô i zabijaniô mëszów. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Mëszowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] 1pkbqiqr5y4gify18nt6qfj5k0hg0gq 0 9464 209155 169347 2026-07-22T16:41:20Z Iketsi 3254 {{Commons}} 209155 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Shoehorn in use.jpg|mały|Ùżëcé łëżczi do bótów]] '''Łëżka do bótów''' – nôrzãdo do pòmòcë przë zakłôdaniu i zjimaniu bótów. Òna zascygô zadżiãcé tilnich brzegów bóta. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Spòlëzna]] q8sq3r422f8m6l7vy1onph020zyxudl 0 9501 209024 188594 2026-07-21T05:05:54Z Iketsi 3254 Bùtnowé lënczi 209024 wikitext text/x-wiki '''Édmùnd Kamińsczi''' (ùr. [[23 séwnika]] 1934 r. w Kartuzach, ùm. [[3 lëstopadnika]] 2022 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – to béł kaszëbsczi dzejôrz, fotografa, znajôrz kaszëbsczi kùlturë. Wëstãpòwôł w kartësczim Karnie Spiéwë i Tuńca „Kaszuby”, béł wespółùtwórcą tamecznégò partu Kaszëbsczégò Zrzeszeniô, a w 1957 rokù ùsadzył pierszi Klub Młodi Kaszëbsczi Inteligencji dzejający kòl KZ i òstôł jegò przédnikã. W 1960 rokù òżenił sã z Zofią Czają, a jegò starkama òstelë [[Léòkadia Trepczik|Léòkadia]] i [[Jón Trepczik]]. Kamińsczi czuł sã nadzwëk sparłãczony z Trepczikã i òb całé swòje żëcé miôł starã promòwac jegò ùtwórstwò. Krótkò pò zdënkù Kamińscë przecygnãlë do Wejrowa, dze Édmùnd Kamińsczi dzejôł wkół stwòrzeniô [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi]], jaczégò béł nôprzód robòtnikã, a w latach 1973–1986 zôstãpcą direktora. Kaszëbskô kùltura zawdzãcziwô mù ùchòwanié wiele wôrtnëch pùblikacjów, ale téż przëszëkòwanié rozmajitëch wëstôwków, wëdanié wôżnëch pùblikacjów, m.jin. albùmòwëch, tësące òdjimków, prowadzenié regionalnëch pismionów, krótczé wrócenié do żëcégò „Zrzeszë Kaszëbsczi” (1992–1993), wëdôwanié lëteracczich antologiów, fòlderów, pùblikacjã artiklów, ùpamiãtniwanié lëdzy i òrganizacjów zasłużonëch dlô Kaszëb, òsoblëwie dlô Wejrowa (dzejôł w sprawie pòstawieniô pòmnika [[Jakùb Wejer|Jakùba Wejhera]]). Béł téż bibliofilã i kòlekcjonérą rãkòpisów zrzeszonëch z Kaszëbama. W 1980 òstôł wëróżniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]. Miôł troje dzecë: [[Witosława Frankòwskô|Witosławã]], Janinã i Radosława (w latach 2007–2013 direktór [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi]]). Édmùnd Kamińsczi béł m. jin. wespółautorã wëdôwków: "Kaszubi : dzieje i kultura : przewodnik po wystawie = Kaszëbi : historëjô ë kultura : prowadnik = Kaschuben : Geschichte und Kultur : Führer = The Cashubes : history and culture : guide" (1992), "Z czasów Swiãtopôłka Bëlnégò : òbrôzk w trzech aktach = Z czôs Svjętopôłka Bëlniho : wobrôsk ve trzech aktach" (2012). == Bibliografiô == * Dark Majkòwsczi, ''Béł legendą za żëcô'', „Pomerania” 2022 nr 12, s. 5. == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 341. * Z Kaszub do Austrii : korespondencja literatów kaszubskich do Ferdynanda Neureitera / materiały przygotowała, opracowała i wstępem opatrzyła Adela Kuik-Kalinowska ; tłumaczenie listów niemieckich Joanna Flinik ; tłumaczenie listu angielskiego Monika Jones. Gdańsk ; Słupsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie = Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, 2017, ss. 142 – 175. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260721050449/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/wasta-dmnd-nie-zje-n1370882 {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Kamińsczi Édmùnd}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] oqxzoo0w3ombf32hlh0e2wmv7aoebmv 0 9553 209180 183357 2026-07-22T18:37:02Z Iketsi 3254 {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → – ; == Bùtnowé lënczi == 209180 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubski Park Etnograficzny, Wdzydze Kiszewskie (3).JPG|mały|Stodoła]] '''Stodoła''' – gbùrsczi bùdink do zeżniwionégò zbòżégò (np. w snopach) abò słomë. Tu mòże bëc np. [[draszmaszina]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gbùrzëzna]] qbqwj5t52wdjobo8oe3hr2hyr9u8dyv 0 9593 209191 170940 2026-07-22T18:52:22Z Iketsi 3254 - → – ; {{stub}}→{{Ùzémk artikla}}; – to je → – ; {{Commons}} 209191 wikitext text/x-wiki '''Darnowò''' – wies w [[Gmina Kãpice|gminie Kãpice]], w [[Stołpsczi kréz|stołpsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kãpice]] n3nyqngcnvvr8v5hgog64yvj99534vu 0 10166 209226 199863 2026-07-22T20:00:07Z Iketsi 3254 telefón = + 209226 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Paraguay <br>Tetã Paraguái |miono = Paragwaj |miono-genitiw = Paragwaju |fana = Flag of Paraguay.svg |herb = Coat of arms of Paraguay.svg |na karce = LocationParaguay.svg |mòtto = "Paz y justicia" |jãzëk = [[Szpańsczi_jãzëk|Szpańsczi]], [[guarani]] |stolëca = Asuncion |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 406.752 |procent-wòdë = 2,3 |lëdztwò = 7.012.433 | rok = 2018 |dëtk = Paragwajsczi guarani | kòd dëtka = PYG |czasowô cona = -4 |swiãto = |himn = Paraguayos, ¡República o muerte! |- = - |kòd = PY |Internet = .py |telefón = +595|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Santiago Peña }} '''Paragwaj''' (''República del Paraguay'') – je państwã w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Asuncion]]. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Paragwaju"> Standing_jaguar.jpg|[[Jagùar]] Guacamaya_en_su_habitat.jpg|Papùga czerwiònô ara </gallery> <gallery mode="packed"> Ipê_roxo_(ype-tabebuia_impetiginosa)_cemiterio_São_Paulo_Brazil.jpg|Tabebuia impetiginosa Guaranis.jpg|Lëdze guarani </gallery> <gallery mode="packed"> Saltos_del_Monday111.JPG|Wòdospôd del Monday Ñacunday-salto_vista_panoramica.png|wòdospôd del Nacunday </gallery> <gallery mode="packed"> Puente_San_Roque_y_Costanera.jpg|Mòst Sw. Roque i Kostanera Palacio_de_los_López.jpg|Palacio de los Lopez </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] [[Kategòrëjô:Paragwaj]] qs88vwq9pqc89cs26c8jgot1f6otc0w 0 10310 209125 201623 2026-07-22T12:43:34Z Omarius257 19627 /* */ Òbrôzk Słuńcowégò Ùstôwu òstôł òpisywóny 209125 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Solar System True Color CSB.png|mały|upright=1.5|Słuńce, planetë i karzełkòwi planetë Słuńcowégò Ùstawù]] '''Słuńcowi Ùstôw''' – '''planétny ùstôw''', jaczi òbjimô [[Słuńce]] i grawitacyjno sparłãczony z nim niebiesczi cała. Ne cała to òsem planetów, jich 173 znóné ksãżëcë<ref>[http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_discovery ''Planetary Satellite Discovery Circumstances'']</ref>, piãc karzełkòwëch planetów i miliardë (a mòżlëwé, że i biliónë) môłëch całów Słuńcowégò Ùstawù, do jaczich nôleżą planetojidë, kòmetë, meteorojidë i midzëplanétowi pich. Szesc òd osme planetów i trzë karzełkòwi planetë mają nôtërné satelitë, zwóné ksãżëcama. Kòżdô bùtnowô planeta je òbrëmionô piersceniama, jaczé skłôdają sã z midzëplanétowégò pichù. Wszëtczé planetë – òkróm [[Zemia|Zemi]] i [[Ùran]]a (chtëren zawdzãcziwô pòzwã grecczémù bóżstwù Ùranosowi) – noszą miona bóżstwów z rzimsczi mitologie. Centrum Słuńcowégò Ùstawù je [[Słuńce]], jaczé zawiérô 99,86% znóny masë tegò ùkładu i dominëje w nim grawitacyjno<ref>Patricia Barnes-Svarney, ''Asteroid: Earth Destroyer Or New Frontier'', s. 37, ISBN 7382-0885-X.</ref>. [[Jupiter]] i [[Saturna]], dwa nôwikszi cała òrbitującé wkół Słuńca, stanowią wiãcy niż 90% pòòstałi masë ùkładu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw| ]] ldjy8qwf8f17t8snjonxfvr13mc0kx8 0 10560 209030 208384 2026-07-21T06:08:24Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Verba Sacra]] 209030 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ascensionis Domini.jpg|mały]] '''Łacyńsczi jãzëk''' (abò '''łacëzna''', '''łacëna'''; {{jãz.|la}} ''lingua Latina'') – jindoeùropejsczi jãzëk z pòdrodzëznë italsczich jãzëków. Wësztôłcëł sã przëpùszczalnie w II tësąclecu p.n.e. jakno jãzëk mieszkańców Lacjum w westrzédny Italie. Béł òn rodnym jãzëkã Rzëmian. Do jegò zapisywaniô brëkòwóno [[Łacyńsczi alfabét|łacyńsczégò alfabétu]], chtëren dzysdzéń je nôbarżi rozkòscérzonym alfabétã na swiece. Łacëzna stała sã ùrzãdowim jãzëkã Rzimsczi Repùbliczi, a pózni – Rzimsczégò Césarstwa. W tim w czasu òdbéł sã proces latinizacje Jimperium, a łacëzna bëła jãzëkã mieszkańców wielnëch rzimsczich prowincji w [[Eùropa|Eùropie]] i nordowi [[Afrika|Africzi]]. W codniowi gôdczi łacëznë òprzestóno ùżëwac pò ùpôdkù Césarstwa na zôpadze, chòc we wikszoscë państw Eùropë bëła brëkòwónô jakno ùrzãdowi, liturgiczny i lëteracczi jãzëk<ref>Jürgen Leonhardt, ''Latin: Story of a World Language'', Londyn: The Belknap Press of Harvard University Press 2013, s. 7–11. ISBN 0674058070.</ref>. Do XVIII st. łacëzna bëła pòwszechno brëkòwónô jakno jãzëk midzënôrodny kòmùnikacje, nôùczi, kùlturë i kùńsztu. W [[Pòlskô|Pòlsce]] bëła ùrzãdowim jãzëkã do rozbiorów. Liturgia [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcczégò Kòscoła]] òdprôwiónô bëła wnet leno pò łacëznie jaż do II Watikańsczego Sobòru<ref>Jürgen Leonhardt, ''Latin: Story of a World Language'', Londyn: The Belknap Press of Harvard University Press 2013, s. 16-22. ISBN 0674058070.</ref>. == Òbaczë téż == * [[Acta Cassubiana]] * {{:Felix Cassubia}} * [[Verba Sacra]] * {{:Terra Zaborensis}} * [[Transcassubia]] == Pòchòdné jãzëczi == Z łacëznë wëwòdzą sã dzysdniowé [[romańsczé jãzëczi]], midzë jinszima: * [[Francësczi jãzëk|francësczi]] * [[Galicyjsczi jãzëk|galicyjsczi]] * [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] * [[Katalońsczi jãzëk|katalońsczi]] * [[Pòrtugalsczi jãzëk|pòrtugalsczi]] * [[Rumùńsczi jãzëk|rumùńsczi]] * [[Italsczi jãzëk|italsczi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łacyńsczi jãzëk]] 9vyq9r1deuesf36xt9vysqk79ezvms1 209270 209030 2026-07-22T23:11:49Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ +[[Benefits]] 209270 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ascensionis Domini.jpg|mały]] '''Łacyńsczi jãzëk''' (abò '''łacëzna''', '''łacëna'''; {{jãz.|la}} ''lingua Latina'') – jindoeùropejsczi jãzëk z pòdrodzëznë italsczich jãzëków. Wësztôłcëł sã przëpùszczalnie w II tësąclecu p.n.e. jakno jãzëk mieszkańców Lacjum w westrzédny Italie. Béł òn rodnym jãzëkã Rzëmian. Do jegò zapisywaniô brëkòwóno [[Łacyńsczi alfabét|łacyńsczégò alfabétu]], chtëren dzysdzéń je nôbarżi rozkòscérzonym alfabétã na swiece. Łacëzna stała sã ùrzãdowim jãzëkã Rzimsczi Repùbliczi, a pózni – Rzimsczégò Césarstwa. W tim w czasu òdbéł sã proces latinizacje Jimperium, a łacëzna bëła jãzëkã mieszkańców wielnëch rzimsczich prowincji w [[Eùropa|Eùropie]] i nordowi [[Afrika|Africzi]]. W codniowi gôdczi łacëznë òprzestóno ùżëwac pò ùpôdkù Césarstwa na zôpadze, chòc we wikszoscë państw Eùropë bëła brëkòwónô jakno ùrzãdowi, liturgiczny i lëteracczi jãzëk<ref>Jürgen Leonhardt, ''Latin: Story of a World Language'', Londyn: The Belknap Press of Harvard University Press 2013, s. 7–11. ISBN 0674058070.</ref>. Do XVIII st. łacëzna bëła pòwszechno brëkòwónô jakno jãzëk midzënôrodny kòmùnikacje, nôùczi, kùlturë i kùńsztu. W [[Pòlskô|Pòlsce]] bëła ùrzãdowim jãzëkã do rozbiorów. Liturgia [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcczégò Kòscoła]] òdprôwiónô bëła wnet leno pò łacëznie jaż do II Watikańsczego Sobòru<ref>Jürgen Leonhardt, ''Latin: Story of a World Language'', Londyn: The Belknap Press of Harvard University Press 2013, s. 16-22. ISBN 0674058070.</ref>. == Òbaczë téż == * [[Acta Cassubiana]] * [[Benefis]] * {{:Felix Cassubia}} * [[Verba Sacra]] * {{:Terra Zaborensis}} * [[Transcassubia]] == Pòchòdné jãzëczi == Z łacëznë wëwòdzą sã dzysdniowé [[romańsczé jãzëczi]], midzë jinszima: * [[Francësczi jãzëk|francësczi]] * [[Galicyjsczi jãzëk|galicyjsczi]] * [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] * [[Katalońsczi jãzëk|katalońsczi]] * [[Pòrtugalsczi jãzëk|pòrtugalsczi]] * [[Rumùńsczi jãzëk|rumùńsczi]] * [[Italsczi jãzëk|italsczi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łacyńsczi jãzëk]] a32gldbmo9or370zdfxse0mlujoghs3 0 10603 208919 208194 2026-07-20T15:36:14Z Iketsi 3254 [[]] 208919 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Adóm Hébel''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: '''Adam Hebel'''; ùr. 1 rujana 1992 rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbsczi pisôrz, dzénnikôrz, youtuber i satirik. Współprôcowôł z niejistniejącą ju telewizją [[CSB TV]] jakno autor kaszëbsczégò tłómaczeniô bôjczi Krôsniã Dawid i lektór (razã z Magdą Kropidłowską) kaszëbsczi głosowy stegnë serialu „Skazani na miłość”<ref>[https://web.archive.org/web/20151231173743/http://www.fopke.pl/pl/aktualnosci/news,1005/dubbing-nagrany-serial-po-kaszubsku ''Dubbing nagrany. Serial po kaszubsku'']</ref>. Przez piãc lat béł redaktorã programù „[[Gôdómë pò kaszëbskù]]” na kanale [[TTM|Twòja Telewizjô Mòrskô]], w jaczim w hùmòristiczny spòsób przëblëżôł krëjamnotë kaszëbsczégò jãzëka. Jakno „doktór Jeżik Trëker” prowadzëł tuwò téż specjalny nórcëk, w chtërnym ùcził, jak czëtac i pisac pò kaszëbskù, a téż kaszëbsczi gramaticzi<ref>M. Bùlmann, [[Róman Drzéżdżón|R. Drzéżdżón]], ''Nôùka kaszëbsczégò w XXI stalatim'', „Pomerania” 2013, nr 1, s. 10-11.</ref>. Òkróm tegò w TTM prowadzył program „Kaszuby Dotąd Nieznane”, w chtërnym prezentowôł cekawé place na [[Norda|nordowëch Kaszëbach]]<ref name="nadmorski24">[https://web.archive.org/web/20160409162446/http://www.nadmorski24.pl/aktualnosci/12995-adam-hebel-zdobyl-stypendium-im-izabeli-trojanowskiej.html ''Adam Hebel zdobył stypendium im. Izabeli Trojanowskiej'']</ref>. Prowadzy audicje w [[Radio Kaszëbë]], w òsëblëwòscë „Na widnikù Kaszëbë” i „Lëteracką Aùdicjã Radia Kaszëbë” (drëdżi prowadzący – [[Mateùsz Titës Meyer|Mateùsz Meyer]])<ref>[https://web.archive.org/web/20160409160756/http://radiokaszebe.pl/lark-to-je-nowo-leteracko-audicjo-radia-kaszebe/ ''LARK – nowô Lëterackô Aùdicjô Radia Kaszëbë'']</ref>. Je jednym z nôleżników [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. Jegò wiérztë drëkòwóny bëłë m.jin. w „[[Pomerania (cządnik)|Pomeranii]]”. Je autorã felietónów w „Nordze” (rubrika „Kaszebsczi felietón”). W 2013 zdobéł stipendium miona Izabellë Trojanowsczi<ref name="nadmorski24"></ref>. W 2015 wëgrôł plebiscët na òsobòwòsc rokù [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krezu]], òrganizatorã chtërnégò béł „Dziennik Bałtycki”<ref>[https://web.archive.org/web/20160213092356/http://www.dziennikbaltycki.pl/aktualnosci/a/plebiscyt-osobowosc-roku-2015-zwyciezcy-nagrodzeni,9394099/ ''Plebiscyt Osobowość Roku 2015: zwycięzcy nagrodzeni'']</ref>. Adóm Hébel je przedstôwcã wejrowsczégò „Teatru Zymk” i artistã kaszëbsczégò „Kabaretu Kùńda” (òkróm Adama Hébla tworzi gò téż Patrik Mùdlaw). Wespółòrganizatór przezérkù stand up comedy „Szpòrt na żokach”<ref>[https://web.archive.org/web/20160409194422/http://radiokaszebe.pl/skarpeta-z-pieniedzmi-dla-zwyciezcy-szportu-na-zokach/ ''Skarpeta z pieniędzmi dla zwycięzcy „Szpòrtu na żokach”'']</ref>. Òd 28 stëcznika 2017 je nôleżnikã zarządu [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”|Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska”]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170130125807/http://www.kaszubi.pl/o/luzino/artykulmenu?id=704 ''Klub Młodëch Kaszëbów „Òska” z Lëzëna'']</ref>. W 2021 wëdôł ksążkã fantasy „Droga wòlnëch lëdzy”, jakô òpòwiôdô ò ''swiece bòrówców, dãplach zamieszkónëch przez trzãsëwidów i biôtkach procëm władzë czarzbónów Gòrzana''<ref>[https://web.archive.org/web/20210827215008/https://biersztuba.com/leteratura/ ''Droga Wòlnëch Lëdzy'']</ref>. W 2022 zdobéł za nią wëróżnienié na [[Costerina (tôrdżi)|Targach Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina]] 2022 w [[Kòscérzna|Kòscérznie]], w kategòrie piãkna [[lëteratura]]<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref>. [[4 séwnika]] 2024 ùsôdzył projekt, w jaczim dôwôją do wiédzë nié leno ò kaszëbsczich sprawach, le téż ò zmieniwającym sã swiece nazwônym jakno „[[Kaszëbë i swiat]]”. To pierszi karnôl ò sprawach w kaszëbsczim jãzëkù na [[YouTube|YouTubie]]. Dzys Kaszëbë i swiat jidze mają pònad 1080 subskribòwónëch (stón w 16.07.2026 r.), ë òsta nôlepszim subskribòwónym kaszëbskojãzëkòwim YouTuberã pò [[Mateùsz Titës Meyer|Mateùszu Titës Meyer]], w jaczim miôł pònad 775 subskribòwónëch. Żeniałi. Mieszkô w [[Lëzëno|Lëzënie]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|typ=c|id=@Kaszebeiswiat|tituł=Òficjalny karnôl z wiadłama}} * {{YouTube|typ=c|id=@procsbadamhebel5378|tituł=Stôri karnôl}} * https://biersztuba.wordpress.com/2021/01/18/droga-wolnech-ledzy-wejimk/ [[Kategòrëjô:Kaszëbi|H]] m7n3jbollp0s5fzxuct5egke2qcno6d 0 10813 209160 199709 2026-07-22T17:00:23Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Rodzëzna]] 209160 wikitext text/x-wiki '''Zastãpòwnô stara''' – to je stara ò dzeckò, jak ni mògą mù òpieczi i wëchòwaniégò zagwësnic jegò [[Starszi (rodzëzna)|starszi]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20170617115920/http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20160000575 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Prawò]] [[Kategòrëjô:Rodzëzna]] eft5nf7n4c8mu9cddyta18ubs3n1kmw 0 10902 209113 194649 2026-07-22T12:27:05Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Meteòrologiô]] * [[Termòméter]] * [[Lato]] 209113 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Heat wave refresh it with water.jpg|mały|Jak je gòrąc mòże pòmòc wòda]] '''Gòrąc''' abò '''hëc''' – taczi stón [[Wiodro|wiodra]] jak ceplëzna lëftu przë zemi je wikszi jak 30 (°C) gradów cepła. Zwiksza w dzéń nôcepli je midzë gòdzëną 3 a 6 pò pòłniu. Jak je gòrąc dzece i starszi lëdze mògą sã lëchò czëc. Òsoblëwie stôri i schòrzałi lëdze ją baro òstro òdczuwają. == Lëteratura == * Augustowski B. (red.): Pojezierze Kaszubskie (praca zbiorowa), Gdańsk : GTN, 1979, s.101 ISBN 83-04-00363-5 == Òbaczë téż == * [[Meteòrologiô]] * [[Termòméter]] * [[Lato]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] ds93s6p4djwqmsrhmhwmqejyev0ryxy 0 10904 209119 206683 2026-07-22T12:28:48Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Geògrafiô]] to [[Category:Meteòrologiô]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 209119 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cumuluswolke über Raps.jpg|thumb|Kłãbiastô chmùra]] '''Cumulus''' (Cu - kłãbiastô [[Blóna|chmùra]]) je biôłą chmùrą niską z wëdatnyma znankama pionowi bùdowë. Òna je z kroplów wòdë. Czasã przë nich mòże bëc niéwiôldżi òpôd [[Deszcz|deszczu]]. Òna je na wiżë òd 600 do 2500 [[m]]. == Òbaczë téż == * [[Altocumulus]] * [[Stratocumulus]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Blónë}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] o5f0ifl6s3933xzrvnc96tfwd81uf2o 0 10905 209120 206701 2026-07-22T12:28:48Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Geògrafiô]] to [[Category:Meteòrologiô]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 209120 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Altental hdr mantiuk06.jpg|thumb|Stratocumulus]] '''Stratocumulus''' (Sc - kłãbiastô-warstwòwô [[Blóna|chmùra]]) je chmùrą niską z szarich warstwów abò je w ni wiele jakbë fôłtów zwiksza splëszczonëch. Òna je z kroplów wòdë. Czasã przë ni mòże bëc niéwiôldżi òpôd [[Deszcz|deszczu]]. Òna je na wiżë mni jak 2400 [[m]]. == Òbaczë téż == * [[Cumulus]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Blónë}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] ceq5l553wnbcwscsy7z2f8gv00p9zcw 0 10906 209116 206681 2026-07-22T12:28:47Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Geògrafiô]] to [[Category:Meteòrologiô]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 209116 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amber Parade and preparation to common panoramic photo during III World Gdańsk Reunion - 30.jpg|mały|Pierzastô chmùra na niebie w Gduńskù]] '''Cirrus''' (Ci - pierzastô [[Blóna|chmùra]]) je chmùrą wësoką. Na pòzdrzatk òna mòże wëzdrzec jakbë òna bëła z piórów. Òna je z krisztalków lodu. Ceplëzna w ni je òd - 10 °C do - 40 °C gradów zëmna. Òna w [[Eùropa|Eùropie]] je na wiżë òd 6000 do 12000 [[m]] (métrów). == Òbaczë téż == * [[Cirrostratus]] * [[Cirrocumulus]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Blónë}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] 3p83x0ty5n95kl5g3l9elgqgtcv2tjr 0 10927 209121 206693 2026-07-22T12:28:54Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Geògrafiô]] to [[Category:Meteòrologiô]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 209121 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Nimbostratus over Tallinn.JPG|mały|Nimbostratus]] '''Nimbostratus''' (Ns – warstwòwô-deszczowô [[Blóna|chmùra]]) je chmùrą niską z cemnoszarich warstwów, chtërna zwiksza czësto zacygô niebò. Òna je z kroplów wòdë i krisztalków lodu. Przë ni je òpôd [[Deszcz|deszczu]] abò sniegù. Òna je na wiżë 200 - 500 [[m]], a nawetka na 3 km. == Òbaczë téż == * [[Altostratus]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Blónë}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] dmc2z4mgnwof7lr17lxxqvnl0vcowc2 0 10950 209146 193728 2026-07-22T16:35:15Z Iketsi 3254 úr.→ùr. 209146 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Emilio Estevez Venice 2006 crop.jpg|mały|Emilio Estevez]] '''Emilio Estevez''' (úr. [[12 maja]] [[1962]]) – je amerikańsczim teatrownikâ. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Estevez, Emilio}} [[Kategòrëjô:Aktorzë]] [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi]] ac5xsrrk9xjgc6z4j8wsjt7j2cjgbg1 209147 209146 2026-07-22T16:35:35Z Iketsi 3254 úr.→ùr. 209147 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Emilio Estevez Venice 2006 crop.jpg|mały|Emilio Estevez]] '''Emilio Estevez''' (ùr. [[12 maja]] [[1962]]) – je amerikańsczim teatrownikâ. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Estevez, Emilio}} [[Kategòrëjô:Aktorzë]] [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi]] 8x9njy5ud9dezkvfxwa6di8y9bkxnzy 0 10969 209026 208171 2026-07-21T05:32:24Z Iketsi 3254 ({{jãz.|pl}} ''Ścinanie kani'') 209026 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kania5.jpg|mały|Scynanié kanie w 2015 rokù]] '''Scynanié kanie''' ({{jãz.|pl}} ''Ścinanie kani'') – kaszëbsczi szpetôczel we wigiliã swiãtégò Jana. Na nim gôdô król, a pòtemù szôłtës òbskarżiwô kaniã i lëdze téż to robią, sãdza wëdôwô òbsąd, a kat scynô ptôcha. W [[Łebcz]]u beł téż [[Żid]] z trzema [[kòt]]ama w [[miech]]ù. Pòtemu dzéwczãta przëstrojiwałë knôpów, kòżdô swégò i bëła mùzyka. == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 129–131. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://przywidz.org/120-dodatkowe/2010/499-scynanie-kanie * https://web.archive.org/web/20260716163231/https://radiokaszebe.pl/podcasts/kleka-informacje-z-kaszub-179/nowa-pracownia-w-gdyni-scinanie-kani-kleka-17-06-09-55-csb-714 * https://web.archive.org/web/20260721052936/https://dziennikpucki.pl/rozrywka/tradycja-powrocila-do-strzelna-widowiskowe-scinanie-kani-po-latach-przerwy-zdjecia/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] m6g2fipfw12rplabvkn5gzjjglmqcuh 209027 209026 2026-07-21T05:44:06Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ + 209027 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kania5.jpg|mały|Scynanié kanie w 2015 rokù]] '''Scynanié kanie''' ({{jãz.|pl}} ''Ścinanie kani'') – kaszëbsczi szpetôczel we wigiliã swiãtégò Jana. Na nim gôdô król, a pòtemù szôłtës òbskarżiwô kaniã i lëdze téż to robią, sãdza wëdôwô òbsąd, a kat scynô ptôcha. W [[Łebcz]]u beł téż [[Żid]] z trzema [[kòt]]ama w [[miech]]ù. Pòtemu dzéwczãta przëstrojiwałë knôpów, kòżdô swégò i bëła mùzyka. == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 129–131. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://przywidz.org/120-dodatkowe/2010/499-scynanie-kanie * https://web.archive.org/web/20260716163231/https://radiokaszebe.pl/podcasts/kleka-informacje-z-kaszub-179/nowa-pracownia-w-gdyni-scinanie-kani-kleka-17-06-09-55-csb-714 * https://web.archive.org/web/20260721052936/https://dziennikpucki.pl/rozrywka/tradycja-powrocila-do-strzelna-widowiskowe-scinanie-kani-po-latach-przerwy-zdjecia/ * {{YouTube|v=vmO57WkHcg0|tit=ŚCINANIE KANI (Scynanié kani)}} * https://web.archive.org/web/20260316232842/http://www.kaszubyonline.pl/zwyczaje-i-tradycje/scinanie-kani/ * https://www.filmpolski.pl/fp/index.php?film=1240594 * https://gmina.puck.pl/scinanie-kani-2022-w-strzelnie/ * https://www.researchgate.net/publication/387591382_Scinanie_kani_Od_obrzedu_do_performance'u * https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/acta-cassubiana/2010-tom-12/acta_cassubiana-r2010-t12-s33-47.pdf * https://web.archive.org/web/20260316232842/http://www.kaszubyonline.pl/zwyczaje-i-tradycje/scinanie-kani/ * https://magazynkaszuby.pl/2017/06/noc-swietojanska-zamiast-puszczac-wianki-zatnijmy-kani-leb/ * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/scinanie-kani/ * https://magazynkaszuby.pl/2019/11/film-scinanie-kani-niebawem-premiera-niezwykle-ciekawy-obrzed-kaszubski/ * https://www.polskatradycja.pl/folklor/swieta/letnie/scinanie-kani.html * https://ugwejherowo.pl/orle-obrzed-scinania-kani/ * https://www.muzeum-wdzydze.gda.pl/kania.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] ohfqziful61694f1w8jaeat77hqr59q 209267 209027 2026-07-22T22:37:48Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209267 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kania5.jpg|mały|Scynanié kanie w 2015 rokù]] '''Scynanié kanie''' ({{jãz.|pl}} ''Ścinanie kani'') – kaszëbsczi szpetôczel we wigiliã swiãtégò Jana. Na nim gôdô król, a pòtemù szôłtës òbskarżiwô kaniã i lëdze téż to robią, sãdza wëdôwô òbsąd, a kat scynô ptôcha. W [[Łebcz]]u beł téż [[Żid]] z trzema [[kòt]]ama w [[miech]]ù. Pòtemu dzéwczãta przëstrojiwałë knôpów, kòżdô swégò i bëła mùzyka. == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 129–131. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://przywidz.org/120-dodatkowe/2010/499-scynanie-kanie * https://web.archive.org/web/20260716163231/https://radiokaszebe.pl/podcasts/kleka-informacje-z-kaszub-179/nowa-pracownia-w-gdyni-scinanie-kani-kleka-17-06-09-55-csb-714 * https://web.archive.org/web/20260721052936/https://dziennikpucki.pl/rozrywka/tradycja-powrocila-do-strzelna-widowiskowe-scinanie-kani-po-latach-przerwy-zdjecia/ * {{YouTube|v=vmO57WkHcg0|tit=ŚCINANIE KANI (Scynanié kani)}} * https://web.archive.org/web/20260316232842/http://www.kaszubyonline.pl/zwyczaje-i-tradycje/scinanie-kani/ * https://www.filmpolski.pl/fp/index.php?film=1240594 * https://gmina.puck.pl/scinanie-kani-2022-w-strzelnie/ * https://www.researchgate.net/publication/387591382_Scinanie_kani_Od_obrzedu_do_performance'u * https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/acta-cassubiana/2010-tom-12/acta_cassubiana-r2010-t12-s33-47.pdf * https://web.archive.org/web/20260316232842/http://www.kaszubyonline.pl/zwyczaje-i-tradycje/scinanie-kani/ * https://magazynkaszuby.pl/2017/06/noc-swietojanska-zamiast-puszczac-wianki-zatnijmy-kani-leb/ * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/scinanie-kani/ * https://magazynkaszuby.pl/2019/11/film-scinanie-kani-niebawem-premiera-niezwykle-ciekawy-obrzed-kaszubski/ * https://www.polskatradycja.pl/folklor/swieta/letnie/scinanie-kani.html * https://ugwejherowo.pl/orle-obrzed-scinania-kani/ * https://www.muzeum-wdzydze.gda.pl/kania.html * https://www.youtube.com/watch?v=GxQ0lTEcrIU {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] na10486t4mvnyl92yc03fu9hozduru2 0 10981 209221 207952 2026-07-22T19:59:43Z Iketsi 3254 telefón = + 209221 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = al-Jumhūrīyah at-Tūnisīyah <br>Tunisia |miono = Tunezjô |miono-genitiw = Tunezje |fana = Flag of Tunisia.svg |herb = Coat of arms of Tunisia.svg |na karce = LocationTunisia.svg |mòtto = Ḥurrīyah, Karāma, 'Adālah, Niẓām |jãzëk = [[Arabsczi jãzëk|arabsczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]], berbersczi |stolëca = Tunis |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 163,610<ref>[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/tunisia/26614.htm Tunisia (04/02)] US Department of State</ref> |procent-wòdë = |lëdztwò = 12,415,138<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/tunisia-population/ Tunisia Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref> | rok = 2026 |dëtk = Tunezejsczi dinar | kòd dëtka = TND |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = Himat Al Hima<br>Òbróńcë tatczëzny |kòd = TN |Internet = .tn |telefón = +516|Prezydeńt=Kajs Su’ajjid|Premiéra=Sara az-Zafarani |aùtowi kòd=TN }} '''Tunezjô''' (''Tunisia, Tūnisīyah'') – państwò w nordowi [[Afrika|Africe]]. Òno je kòl [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnégò Mòrza]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Tunis]]. Miono Tunis i Tunisia są od miona dôwni fenicczi bòżënë Tunit/Tannit. Stôrożëtné Fenicjônë miôli tu wôżni gard [[Kartagina|Kartaginã]] i tu béł kartaginsczi jenerôł [[Hanibal]], chtëren walczëł z rzimsczim imperium. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Tunezje"> Dougga_Capitol.jpg|Dougga Tunisie_Carthage_Ruines_08.JPG|Rozwalënë Kartagine </gallery> <gallery mode="packed"> Hotel_de_ville_Nabeul.JPG|Hotel Nabeul Amphitheatre_El_Jem(js)1.jpg|Rzimsczi teater w El Jem </gallery> <gallery mode="packed"> TUNISIE_MONASTIR_RIBAT_04.jpg|Monastir Ribat Cameleon_Tunisie.jpg|Kameleón </gallery> <gallery mode="packed"> Sbeitla_10.jpg|Sbeitla Cafe_Delices_Sidi_Bou_Said.JPG|Bou Said </gallery> == Òbaczë téż == * [[Algeriô]] * [[Libiô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] ef7xp2b2s0zag2defx3ueo2ulm3t8h1 0 10983 209148 203072 2026-07-22T16:35:59Z Iketsi 3254 úr.→ùr. 209148 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:David A.R. White Photo Op GalaxyCon Richmond 2019.jpg|mały|]] '''David A. R. White''' (ùr. [[12 maja]] [[1970]]) – je amerikańsczim teatrownikâ. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:White, David A. R.}} [[Kategòrëjô:Aktorzë]] [[Kategòrëjô:Amerikanowie]] 4d32f68pm39imb8vwn8xwb87pzek3su 0 11384 208976 201184 2026-07-20T20:02:07Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 208976 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Tablica na pomniku ks. Bernarda Sychty w Sierakowicach.jpg|mały|Tôblëca na pòmnikù Bernata Sëchtë w [[Serakòjce|Serakòjcach]] z nadczidką ò „Słowarzu kaszëbsczich gwarów na tle lëdowi kùlturë” ]] '''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej''' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz.]] ''Słowôrz kaszëbsczich gwarów na tle lëdowi kùlturë''<ref>Róża Wòszôk-Slëwa, ''Ò czim gôdają kaszëbsczé słowarzowé zéwiszcza tikającé sã pòzwów alkòhòlowégò wëpitkù?'' [w:] „Biuletyn Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2009, s. 217.</ref>) – sétmëtomòwi [[słowôrz]] ksãdza [[Bernat Sëchta|Bernata Sëchtë]], jaczi wëdôwóny béł w latach 1967–1976. Je to zbiérk lëdowi słowiznë, a téż kaszëbsczich rzeklënów, òpòwiôstków, pòdaniów, bôjków, anegdotów i rozmajitëch pòzwów (miast i wsy, pòlów i łąk, gór, jezór i stawów itd.). Gromadzy bògatą słowiznã z całëch Kaszëb (kòl 61 tës. leksemów, w tim 8 tës. frazeòlogiznów i 4 tës. przësłow), chtërną Sëchta spisywôł razã z [[Fòlklor|fòlklorã]]. Słowôrz pòwstôwôł na spòdlim materiału zebrónégò przez aùtora prosto òd Kaszëbów przë leżnoscë wielënë swòjich rézów i gôdków z mieszkańcama kaszëbsczich môlëznów. Zapisywô słowarzowé i etnograficzné zbiéżnotë Kaszëb z [[Kòcéwskô|Kòcewim]], rzôdzy z [[Tëchòlsczé Bòrë|Bòrama]]. Wedle [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eùgeniusza Gòłąbka]] słownik Bernarda Zëchtë zawiérô przede wszëtczim aùtenticzną mòwã Kaszëbów z terenów, na jaczich przetrwelë w XX wiekù. Gòłąbk pòdkresliwô, że nie je to kaszëbizna tipù „zrzeszińsczégò”, znónô ze słownika [[Jón Trepczik|Jana Trepczika]], a to temù, że ksądz Zëchta dosc kriticzno zdrzôł na słowòtwórstwò tzw. [[Zrzeszéńcowie|zrzeszińców]] (przede wszëtczim [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], J. Trepczika), tim barżi, że jich [[neòlogiz|neòlogizmë]] bëłë czãsto òdpòwiednikama słów jistniejącëch w kaszëbiznie ju òd dôwna<ref>Eùgeniusz Gòłąbk, ''Mòje zastrzedżi do kaszëbsczi słowiznë ùżiwóny w „Pòmeranii”'' [w:] „Pomerania” 2022 nr 12, s. 54.</ref>. Ùwôżóny je za jeden z nôlepszich słowarzów westrzód [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich]] prôc leksykograficznëch. Òd samégò zôczątkù mô stolemné znaczenié dlô baderowaniô kaszëbsczi słowiznë i kùlturë i zwóny je czãsto „encyklopedią lëdowi kùlturë Kaszëb”. Donenczas pòwstałé pòstãpné słowarze i òpracowania òpiérają sã wnetk wiedno na bòkadnym zdrójnym materiale zebrónym i òpùblikòwónym bez Sëchtã. „Słowôrz kaszëbsczich gwarów na tle lëdowi kùlturë” stał sã spòdlim wiele pòdrobnëch prôc jinëch aùtorów i òstôł zwëskòny m.jin. w AJK („Atlas Językowy Kaszubszczyzny”)<ref>[[Jerzi Tréder]], ''Spòdlowô wiédza ò kaszëbiznie'', Gduńsk 2009, s. 18.</ref>. Zebrónyma w słowarzu przësłowiama zajął sã w òsóbny ksążce prof. [[Jerzi Tréder]]<ref>J. Treder, ''Kaszubi. Wierzenia i twórczość. Ze słownika Sychty'', Gdańsk 2002.</ref>. Słowôrz Sëchtë béł téż wôżnym zdrojã wiédzë ò frazeologiznach w przëtrôfkù jiny nôùkòwi prôcë Trédra „Frazeologia kaszubska a wierzenia i zwyczaje (na tle porównawczym)<ref>J. Treder, ''Frazeologia kaszubska a wierzenia i zwyczaje (na tle porównawczym)'', Wejherowo 1989.</ref>. [[Grégòr Schramke]] zajął sã zredagòwanim we współczasnym pisënkù kaszëbsczim i adaptacją w [[pòlsczi jãzëk|jãzëkù pòlsczim]] wëzwëskónëch ze Słowarza òpòwiôstków, pòdaniów, bôjków i anegdotów<ref>[[Bòżena Ùgòwskô]], ''Tłómaczenia na kaszëbsczi jãzëk i z jãzëka kaszëbsczégò'' [w:] „Biuletyn Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2o16, s. 187.</ref><ref>G. J. Schramke, ''W wieczornej mgle. Niesamowite opowieści z Kaszub ze Słownika Sychty'' // ''W wieczórny dôce. Niestwòrzoné pòwiôstczi z Kaszëbsczi ze Słowôrza Zëchtë'', Gdynia – Pelplin 2004; G. J. Schramke, ''W świetle dnia. Anegdoty i bajki z Kaszub ze Słownika Sychty'' // ''W widze dnia. Gôdczi i bôjczi z Kaszëbsczi ze Słowôrza Zëchtë'', Gdynia – Pelplin 2006.</ref>. == Òbaczë téż == * [[Słowôrz Wikipediji]] * [[Słowôrz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20071104134906/http://www.dziedzictwo.ekai.pl/text.show?id=1827 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowôrze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] 1tn9zino2gkcvlxbx82f63x8wvi29nb 0 11442 209117 206682 2026-07-22T12:28:47Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Geògrafiô]] to [[Category:Meteòrologiô]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 209117 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cumulonimbus Puck.jpg|mały|Cumulomnibus - je to gãsti òbłôk, chtëren sã rozbùdowôł w òbéndzë Pùcka òb lato 2014 rokù. Dwie gòdzënę pózni z ti chmùrë chilnął wiôldżi deszcz raza z gródã.]] [[Òbrôzk:Cumolonimbus - panoramio.jpg|mały|Cumulomnibus - góra chmùrë.]] ''Cumulonimbus'' ('''Cb''') – kłãbiasto-bùrzowô chmùra – ôrt blómë, chtëren je wiôldżim, gãstim òbłôka, baro rozbùdowônym wertikalno, na sztôłt górë, wieżë, grziba abò wiôldżiégò kòwadła<ref>"Meteorologia dla geografów, A. Woś, Warszawa: PWN, 1996, s. 156. ISBN 83-01-12074-6"</ref>. Mòże òn segac wësok w górã, nawetka do 20 km kòl [[Równik|Równika]], a zaczënac sã 2-3 km nad zemią. Je to sparłączoné z tim, że òkòlim Równika je taczi [[wiodro]],że cepłé lëft idzë chùtkò w górã i ropa chùtko przechòdô w chmùrë. W dole blóma te je cemnoszari, czasa granatni, zbùdowôny z kropów wòdë, a w górze biôłi, zbùdowôny z krisztalków lodu. Z nëch blómów w czas gromówczi w czernkù zemi a westrzódku idą łyskawice. Tedë pòwstaje téż bëstri wiater, robi są zerwańc a jisz mòże chilnąc deszcz, spasc sniég abò [[grôd]]. Nôczãscy deszcz nen, chòc je wiôldżi, jednakò chùtkò przechôdô. Grôd czasa je le wiôlgòscë zôrna grochù, ale mòże bëc téż wiôldżi jak kùrze jaja abò jisz wikszi. Cumulonimbusë nôczãsto bùdëją są czedë zëmny front nachôdô na cepłi òbéńda zëmi. W chmùrach tegò tipù wëstãpùją baro mócny prądë wznoszącé (i zstãpùjącé). Ich prãdkòsc mòże dochòdzec nawetka do cziledziesiãcô metrów na sekùndã. Spòtikóne prãdkòscë prądów wznoszącëch dochòdzą do 10-15 m/s, a nawetka do 25 m/s (tedë, czedë je dosc rozbòdowóny). Z ti przëczënë mògą sã wëdawac jinteresëjącé dlô szibòwcowników. Równak z ùwadzi na swój czãsto bùrzowi, turbùlentni charakter, wëkòrzystanié ich w lotach szibòwcowëch je baro niebezpieczné. Dzãka swòim ósoblëwim włôscëwòscam, dawni chmùrë te bëłë wëkòrzëstywóné przez szibòwcowników do zdobëwané wiôldżich wësokoscë, równak terô lotë szibòwcowi w chmùrach Cumulonimbus są w [[Pòlskô|Pòlsce]] zakôzóny. == Gatunczi == * [[Cumulonimbus calvus]] * [[Cumulonimbus capillatus]] == Jiné fòrmë chmùr kłãbiastëch == * praecipitatio (pra) – òpôd atmòsfericzni, * virga – (vir) smùga òpadë nie dochòdzącô do [[Zëma|Zëmi]], * pannus (pan) – strzãpë ù pòdstawë chmùrë dającé òpôd, * incus (inc) – kòwadło, * mamma (mam) – regùlarné drobné brzëch ù pòdstawë chmùrë przëpòminający mléczëznë, * pileus (pil) – soczewkòwati chmùra nad czëpa chmùrë kònwekcyjné przëpòminający czôpeczkã, * velum (vel) – gardina, * arcus (arc) – szkwôłowi darga, chmùrowi darga ù pòdstawë zblëżającé sã chmùrë kłãbiasté deszczowi, * murus (mur) – chmùra pòsowô, niżi pòdstawë cumulonimbusa w strefie prądu wznoszącego, * cauda (cau) – „ògòn” chmùrë pòsowé, * flumen (flm) – pasmò chmùrów płenącé do superkòmórczi, * tuba (tub) – trąba pòwietrznô abò wòdni; òbôcz [[tornado]]. == Galeriô == <gallery mode="packed" perrow="3"> Òbrôzk:Big Cumulonimbus.JPG|(''Cumulonimbus capillatus'') i (''incus'') Òbrôzk:Moon over cumulus.jpg|(''[[Cumulonimbus calvus]]'') i (''[[Stratocumulus lenticularis]]'') Òbrôzk:Cumulonimbus Cloud over Africa (color).jpg|''Cumulonimbus'' Òbrôzk:Trzy Kopce Wiślańskie - Cumulonimbus.jpg|''Cumulonibus'' </gallery> == Òbaczë téż == * [[Altocumulus]] * [[Stratocumulus]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Blónë}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] [[Kategòrëjô:Wiodro]] 4ybmotj7czoicqpqa4nwr07qhjylmu5 0 11530 209064 208169 2026-07-21T16:10:26Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209064 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Paweł Adamòwicz|gwôsné jimiã=Paweł Adamowicz|Òbrôzk=Paweł Adamowicz - Prezydent Gdańska.jpg|òpis=Paweł Adamòwicz (2018)|Data_ùrodzeniô=2 lëstopadnika 1965|Mol_ùrodzeniô=[[Gduńsk]]|Data_smierci=14 stëcznika 2019|Mol_smierci=[[Gduńsk]]|1. fónkcjô=Prezydeńt Garda Gduńska|1. Òd=26 pazdzérznika 1998|1. Do=14 stëcznika 2019|1. Pòprzédca=Tomôsz Posadzczi|1. Nastãpnik=[[Aleksandra Dulkiewicz]]|1. partiô=[[Kònserwatiwno-Lëdòwé Karno]] / [[Òbëwatelskô Platfòrma]] / [[Wszëtkò dlô Gduńska]]|2. fónkcjô=Przédnik Radë Garda Gduńska|2. Òd=1994|2. Do=1998|2. Pòprzédca=Andrzéj Januszajtis|2. partiô=Kònserwatiwno Partiô / [[Kònserwatiwno-Lëdòwé Karno]]|2. Nastãpnik=Elżbiéta Grabarek-Bartoszewicz|Môl_ùrodzeniô=[[Gduńsk]] }} [[Òbrôzk:Gdańsk ulica Świętokrzyska (granica Zakoniczyna i Łostowic).JPG|mały|400px|Dargòwô tôfla „''[[Gduńsk]]'' ''stolëca Kaszëb witô''” (2012)]] '''Paweł Bogdan Adamòwicz''' (ùr. [[2 lëstopadnika]] [[1965]] w [[Gduńsk|Gduńskù]] – ùm. [[14 stëcznika]] [[2019]] henë samò) – [[Pòlskô|pòlsczi]] dzejôrz demòkraticzny òpòzycje w [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|PLR]], [[rëchcenwalt]], rôdca, samòrządówc, [[pòlitikôrz]] i w latach 1998–2019 prezydeńt garda [[Gduńsk]]a. == Żëcòrës == Skùńcził prawò na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W latach 1990–1993 béł prorektorã [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]]. Òd 1998 do 2019 r. òn béł prezydentã ([[Bùrméster|bùrméstrã]]) [[Gduńsk]]a. Syn ùchódców z [[Wilno|Wilna]], całé żëcé zrzeszony z [[Gduńsk|Gduńska]]. Rechcenwalt ë samòrządówc. Dzejôrz demòkraticzny òpòzycje òd czasów strzédny szkòłë, tj. òd [[1980]] do [[1989]] rokù. W latach 1990-93 béł Prorechtorã GÙ do sprôw sztudérów. W [[1994]] r. òstôł Przédnikã Radzëznë Garda Gduńska. Òd jeseni [[1998]] do stëcznika [[2019]] Prezydeńt Gduńska, najégò stołecznégò gardu. Ùmar ùpchłi nożã na binie, na Dłudżim Tôrgù, na 27. finale Wiôldżi Òrkestrë Gòdny Pòmòcë. Òstawił białkã ë dwie córczi. Òd [[13 stëcznika]] [[2019]] r. òn béł w bòlëcë w [[Gduńsk|Gduńskù]], bò tegò dnia baro pòkaléczôł gò na binie mòrdarz nożã. Paweł Adamòwicz pòmògôł miészëznóm – téż [[Kaszëbi|Kaszëbóm]] i w Gduńskù mògł widzec kaszëbsczé stanice. Òn Kaszëbã nie béł, le słëchôł [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczémù Zrzeszeniù]]<ref>http://magazynkaszuby.pl/2019/01/gdansk-kaszubski-wywiad-pawel-adamowicz/</ref>. Ùkôzôłë sã jegò pùblikacje np. ''Będę gryzł trawę i walczył o Gdańsk'' (''Bãdã grëzł trôwã i biôtkòwôł ò Gduńsk''). Paweł Adamòwicz béł achtniony w [[Eùropa|Eùropie]] i wëprzédniony m.jin. Złotim Krziżã ‘’Pro Ecclesia et Pontifice’’ (2001). [[Marijën Kòscół w Gduńsku]] je môlã jegò pòchòwaniô, a na pògrzébie mògł widzec kaszëbsczé stanice. Jegò białką bëła [[Magdaléna Adamòwicz]]. Jak tej, czej w 1988 r. wespół z Mariuszã Szmëtką – pózni redachtorã Tatczëznë, a dzysô przédnym redachtorã gazétë „Dziennik Bałtycki” – prowadzëlë sztrejk sztudérów GÙ. Jak tej, czej razã z Donaldã Tuskã bëlë w Gduńsczim Pòliticznym Klubie m. Lecha Bądkòwsczégò, abò tej, czej dogôdôł sã ze sztudérama Karna Pòmòraniô, w tëch latach, czédë béł Prorechtorã GÙ. Ju jakno Prezydeńt Gduńska lubił wiedno achtnąc Kaszëbów. Za jegò czasów, w 2004 r., szkòle w Jaseniu (dzél Gduńska) òstało nadóné miono Lecha Bądkòwsczégò ë bëła tam wprowadzonô ùczba kaszëbsczégò jãzëka. W Kaszëbsczim Rokù (2006), ògłoszonym przez Sejmik Pòmòrsczégò Wòjewództwa, razã z przédnikã Sejmikù Brunã Sënôkã, promòwôł Kaszëbów w [[Brusë|Brusel]], dze m.jin. brôł ùdzél w hepeningù, w czasu jaczégò, w kaszëbsczi strój òstôł òblokłi ''Manneken-Pis'' – sztaturka knôpa-symbolë eùropejsczi stolëcë. Òd 2006 r. w [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] ([[19 strëmiannika]]) ceńtrum [[Gduńsk|Gduńska]] wiedno bëło przeòblokłé kaszëbsczima czôrno-złotima fanama, a w 2011 r., w przeddzéń Dnia Jednotë Kaszëbów, 18 strëmiannika, na wjazdach do miasta stałãno 9 tôflów z nôdpisã „Gduńsk stolëca Kaszëb witô” (jaczé pózni, pòd cëskã samòrządzënowëch dzejarzów z Kartuz, òstôł zmieniony na „Gduńsk historëcznô stolëca Kaszëb witô”). Paweł Adamòwicz béł téż mòckò zaangażowóny w pòstawienié w 22 lëpińca 2010 r. w [[Gduńsk|Gduńskù]] sztaturë Ksãca Swiãtopôłka Bëlnégò, wkół czegò dzejôł razã z Arturã Jabłońsczim, w tamtëch latach przédnikã Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniégò. Zgódno dónym tédë słowã, òb jeséń 2016 r., pòdległô P. Adamòwiczowi Derechcjô Rozbùdowë Miasta Gduńska przebùdowa całi plac kòl sztrasë Szëroczi, dze na sztatura aùtorstwa Wawrzińca Sãpa stoji ë ceszi òkò kòżdégò Kaszëbë, gduńszczóna ë turistë. Łoni Prezydeńt òdpòwiedzôł na zwòłóny przez nas protest procëm zamknieniémù kaszëbsczi etnofilologie na Gduńsczim Ùniwersytece. Òn zachãcywôł do przińdzeniô, òbiecywôł dopòmòc czerënkòwi. Zapamiãtają Prezydeńta jakno człowieka wiedno żëcznégò wszelejaczim miészëznóm, w tim Kaszëbóm, mającégò starã ò kùlturną pluraliznã [[Gduńsk|Gduńska]]. == Ksążczi == * Gdańsk jako wyzwanie (Gduńsk jakno mëtłika), 2008 r. * Gdańsk jako wspólnota (Gduńsk jakno wespòlëzna), 2019 r. == Òbaczë téż == * [[Aleksandra Dulkiewicz]] {{#categorytree:Pòlsczi pòliticë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.rte.ie/news/world/2019/0114/1023138-pawel-adamowicz/ Thousands march across Poland to remember slain mayor] ({{jãz.|en}}) * https://kaszebsko.com/2019/01/15/pauel-adamowicz-zasluzony-dlo-kaszebow.html ({{jãz.|csb}}) * https://mojestrone.com/artykul/szesc-lat-d-smierc-n1478988 ({{jãz.|csb}}) {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Adamòwicz, Paweł}} [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] [[Kategòrëjô:Pòlsczi pòliticë]] e8h4kprz2ang9rz5nme4niq584g2yyi 0 11599 209136 196366 2026-07-22T14:08:59Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209136 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Latin letter A with diaeresis.svg|mały|Ä, ä]] '''Ä''', '''ä''' (a-umlaut, a z przegłosã) – lëtra rozszerzonégò łacyńsczégò alfabétu, brëkòwónô jakò warijant lëtrë „[[a]]" w jãzëkach [[Miemiecczi_jãzëk|miemiecczim]], [[Szwedzczi_jãzëk|szwedzczim]], [[Finsczi_jãzëk|finsczim]], [[Estońsczi_jãzëk|estońsczim]], [[Słowacczi_jãzëk|słowacczim]], Sami, [[Tatarsczi_jãzëk|tatarsczim]], turkmensczim i jin. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu]] lu6ksrk1ohxz5u6mhx3zj7pt6m7mvpd 0 11651 209224 200767 2026-07-22T20:00:00Z Iketsi 3254 telefón = +; - → – ; – to je → – 209224 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Repoblikan'i Madagasikara <br>République de Madagascar |miono = Repùblika Madagaskaru |miono-genitiw = Madagaskaru |fana = Flag of Madagascar.svg |herb = Seal_of_Madagascar.svg |na karce = Madagascar_in_Africa_(-mini_map_-rivers).svg |mòtto = Fitiavana, Tanindrazana, Fandrosoana / Amour, Patrie, Progrès |jãzëk = Malgasczi, francesczi |stolëca = Antananarivo |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 587 041 |procent-wòdë = |lëdztwò = | rok = 2018 |dëtk = Malagasczi ariary | kòd dëtka = MGA |czasowô cona = +3 |swiãto = 26 lepinca |himn = Ry Tanindrazanay malala ô! |kòd = MG |Internet = .mg |telefón = +261|Prezydeńt=Michael Randrianirina|Premiéra=Herintsalama Rajaonarivelo }} '''Madagaskar''' – afrikańscze państwò na stolemnim òstrowie na Jindijsczim Òceanie, na pòrénk kòl pôłniowégò ùbrzéża [[Afrika|Africzi]], ze stolecznym gardã [[Antananarivo]]. Tu roscą stolemne drzéwiãta [[baobab|baobabë]] i ôrt palmów ''ravinala''; żëją tu téż apartne zwiérze [[Kaméléónn|kaméléónë]], rabusznik ''fossa'' i 103 ôrtë [[Lemùr|lemùrów]], chtërne żëją leno tu na swece. Lëdzë, chtërni są z Madagaskaru, mają miono Malgasë i brëkùją malgasczi jãzëk. == Galeriô Madagaskaru == <gallery> OaklandZooLemurs.jpg|Lemur Katta Allée_des_Baobabs_near_Morondava,_Madagascar.jpg|Baobabe kòl Morondava, na Madagaskarze Maki_vari_roux_Amiens.jpg|Czerwiony lemur Wari Black_and_white_ruffed_lemur.jpg|Biôłi lemur Wari Wild_aye_aye.jpg|Lemurk Aj-Aj Microcebus_myoxinus.jpg|Maléńczi lemurk Indri_indri_001.jpg|Lemur Indri Phaner_pallescens_1985.JPG|Ticzogłowi lemur Diademed_sifaka_(Propithecus_diadema).jpg|Lemur "Diademowô Sifaka" Malagasy_girls_Madagascar_Merina.jpg|Malgscze dzewusë Pielgrzan.jpg|Ravinala – madagarsczi pielgrzan Madagascar_-_Location_Map_(2013)_-_MDG_-_UNOCHA.svg|Karta Madagaskaru </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 6exryhonm1qezflj616bxrozqi2tw3i 0 11652 209223 205991 2026-07-22T19:59:50Z Iketsi 3254 telefón = +; – to je → – 209223 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = المملكة المغربية <br> ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ |miono = Królestwò Marokańsczé |miono-genitiw = Maroka |fana = Flag of Morocco.svg |herb = Coat_of_arms_of_Morocco.svg |na karce = LocationMorocco striped2.png |jãzëk = arabsczi, berbersczi, francësczi |stolëca = Rabat |fòrma państwa = Kònstitucëjnô mònarchijô |wiéchrzëzna =716,550 |procent-wòdë = |lëdztwò =37 387 585 | rok = 2018 |dëtk = Marokańsczi dirham | kòd dëtka = MAD |czasowô cona = +1 |swiãto =18 lëstopadnika |himn =‏النشيد الشريف (al-Nashid al-Sharif) |kòd = MA |Internet = .ma |telefón = +212|Mònarcha=Muhammad VI|Premiéra=Aziz Achannusz }} '''Marokò''' – państwò w nordowi [[Afrika|Africe]], ze stolecznym gardã [[Rabat]]. * Ledztwò: 37,387,585 mieszkańców (2024)<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20221202191738/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/morocco/ Morocco] The World Factbook [2025-08-31]</ref> * Wiéchrzëzna: 716,550 km²<ref name=":0" /> * Nôrodné swiãto: 18 lëstopadnika (swiãto samòstójnoty)<ref>[https://www.morocco.com/about-morocco/public-holidays/ Morocco Official, Public and National Holidays] Morocco.com [2025-08-31]</ref>, 30 lëpińca (swiãto króla)<ref name=":1">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Maroko;4169097.html Maroko] Encyklopedia PWN [2025-08-31]</ref>. Greńcze z [[Algeriô|Algerią]], [[Szpańskô|Szpańską]], [[Zôpadnô Sahara|Zôpadny Saharą]]<ref name=":1" /> (nëuznoném państwã, chtëre greńczë z [[Maùretaniô|Maùretanią]]).[[Òbrôzk:Map_of_Morocco_from_CIA_World_Factbook.png|mały|left|Karta Maroka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] ptm07oupf5pqf09afgi6th1mzondet3 0 11653 209230 205838 2026-07-22T20:00:37Z Iketsi 3254 telefón = + 209230 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = al-Jazāʼir |miono = Algeriô |miono-genitiw = Algerie |fana = Flag of Algeria.svg |herb = National Emblem of Algeria (bronze effect).svg |na karce = Algeria_-_Location_Map_(2013)_-_DZA_-_UNOCHA.svg |mòtto = بالشّعب وللشّعب<br> (Z ludu i dlô ludu) |jãzëk = arabsczi, berbersczi, francësczi |stolëca = [[Algierë]] |fòrma państwa = [[repùblika]] |wiéchrzëzna = 2 381 740 |procent-wòdë = |lëdztwò = 47,735,685<ref>https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/algeria/#people-and-society The World Factbook</ref>| rok = 2025 |dëtk = Algiersczi dënar | kòd dëtka = DZD |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = Kassaman (Przësëgamë) <center>[[Òbrôzk:Kassaman instrumental.ogg]]</center> |kòd = DZA, DZ |Internet = .dz |telefón = +213|Prezydeńt=Abd al-Madżid Tabbun|Premiéra=Sifi Ghrieb|aùtowi kòd=DZ|data ùsôdzenia=5 lëpińca 1962 }} '''Algeriô''' abò '''Algerskô''' – stolemne państwò w nordowi [[Afrika|Africe]], ze stolecznym gardã [[Algiers]]. Algeriô je nôwikszim wedle wiéchrzëznë panstwã Afriki. == Òbaczë téż == * [[Algierë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Algieriô]] ndw5obrprpmfx87ue2duy0y5n463xdj 0 11657 209220 200074 2026-07-22T19:59:41Z Iketsi 3254 telefón = +; – to je → – 209220 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Côte d'Ivoire |miono = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |miono-genitiw = Ùbrzégu Słoniowëch Kłów |fana = Flag_of_Côte_d%27Ivoire.svg |herb = Coat_of_arms_of_Ivory_Coast_(2).svg |na karce = Location_Côte_d%27Ivoire_AU_Africa.svg |mòtto = Union – Discipline – Travail |jãzëk = francësczi, Bété, Dioula, Baoulé, Abron, Agni, Cebaara, Senufo |stolëca = Jamusukro |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = |procent-wòdë = |lëdztwò = 26.378.274 | rok = 2020 |dëtk = Zôpadni CFAńsczi frank | kòd dëtka = XOF |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = L'Abidjanaise |kòd = CI |Internet = .ci |telefón = +225|Prezydeńt=Alassane Ouattara|Premiéra=Robert Beugré Mambé |aùtowi kòd=CI}} '''Ùbrzég Słoniowëch Kłów''' – môłë państwò w zapôdni [[Afrika|Africe]] nad Atlanticczim Òceanã, ze stolecznemi gardami [[Jamusukro]] i [[Abidżan|Abidżanã]]. == Galeriô Ùbrzégu Słoniowëch Kłów == <gallery> Òbrôzk:Ivory_Coast_-_Location_Map_(2013)_-_CIV_-_UNOCHA.svg|Karta Ùbrzégu Słoniowëch Kłów </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 8j3u48t5pz0ye2prceka7p3w4bc1wc6 0 11683 209218 206604 2026-07-22T19:59:31Z Iketsi 3254 telefón = +; - → – ; → 209218 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Timor-Leste''<br>''Timór Lorosa'e |miono = Pòrënkòwi Timor |miono-genitiw = Pòrënkòwégò Timoru |fana = Flag of East Timor.svg |herb = Coat_of_arms_of_East_Timor.svg |na karce = LocationEastTimor.svg |mòtto = Honra, Pátria e Povo (Tcza, tatczëzna i nôród) |jãzëk = [[Tetum]], pòrtugalsczi |stolëca = Dili |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 15.007 |procent-wòdë = – |lëdztwò = 1.177.834 | rok = 2019 |dëtk = amerikańsczi dolar | kòd dëtka = USD |czasowô cona = +9 |swiãto = 20 maja |himn = Pátria |kòd = TL, TLS |Internet = .tl |telefón = +670 |Prezydeńt=José Ramos-Horta |Premiéra=Xanana Gusmão }} '''Pòrënkòwi Timòr''' abò '''Pòrénszi Timòr''' ([[tetum]]: ''Timór Lorosa'e'', [[Pòrtugalsczi jãzëk|pòrt.]]: ''Timor-Leste'') – môłé państwò w Azji na pòrénszim dzélu òstrowù Timòr, ze stolëcą w [[Dili]]. Òstrów bëł zamieszkóny òd 40.000 lat przez aùstralijsczé plemiona i przez melanezyjsczé plemiona òd 5000 lat. Rosłë tu sandałowé drzewa. Pòrénszi dzél òstrowù béł pòrtugalską kòlonią jakno Pòrtugalsczi Timòr òd 17-égò stolëcy do [[1975]] rokù, a zôpadny dzél òstrowù béł néderlandzką kòlonią, jaż òstôł dzélem Indonezje. Pòrénszi Timòr ògłosył samòstójnotã od Pòrtugalsczi w [[lëstopadnik]]ù 1975 rokù, le chùtkò òstôł zaatakowóné przez wòjskò Indonezji. Krôj béł pòd òkùpacją Indonezji òd [[1976]] do [[1999]] rokù i bëłë tu stolemné mùżdżówczi jak np. mùżdżówka w Dili w 1991 r. [[20 maja]] [[2002]] Pòrénszi Timòr stôł sã ùznónym państwã przez ONZ, a zôpadny dzél òstrowù wcyg mô [[Indonezjô]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:East_Timor-CIA_WFB_Map.png|Karta Pòrénszégò Timòrù Òbrôzk:Dili_coast.jpg|Ùbrzég gardu Dili, Pòrénszi Timòr Òbrôzk:Jaco_3.jpg|Ilha de Jaco, Pòrénszi Timòr Òbrôzk:Timorese_Dancers.jpg|Timòrësczé [[Tuńc|tuńcerczi]] Òbrôzk:Lospalos_klein.jpg|Swiãti chëcz religijné w gardze Lospalos, Pòrénszi Timòr Òbrôzk:Man_in_traditional_dress,_East_Timor.jpg|Chłop w lëdowim ruchnie, Pòrénszi Timòr </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé_państwa]] jfquskv7glv5aucpflfrgzn7c1oxbo2 0 11686 209122 208661 2026-07-22T12:33:57Z Iketsi 3254 telefón = +299 209122 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Kalaallit Nunaat |miono = Grenlandiô |miono-genitiw = Grenlandie |fana = Flag of Greenland.svg |herb = Coat of arms of Greenland.svg |na karce = LocationGreenland.svg |mòtto = |jãzëk = grenlandzczi |stolëca = Nuuk |fòrma państwa = [[mònarchiô]] |wiéchrzëzna = 2.166.086 |procent-wòdë = 81.7 |lëdztwò = 55.877 |rok = 2018 |dëtk = duńskô kòróna | kòd dëtka = DKK |czasowô cona = +0 do +4 |swiãto = [[21 czerwińca]] |himn = Nunarput utoqqarsuanngoravit |- = - |kòd = GL, GRL |Internet = .gl |telefón = +299|Mònarcha=Fridrik X|Premiéra=Jens-Frederik Nielsen|Prezydeńt= }} '''Grenlandiô''' ({{jãz.|kl}} ''Kalaallit Nunaat'' &#x5B;kalaːɬːitnʉnaːt&#x5D;, {{jãz.|da}} ''Grønland'' &#x5B;ˈkʁɶnˌlænˀ&#x5D;) – [[Aùtonomicznô administracyjnô jednostka|aùtonomiczné teritorium]] [[Królestwò Duńsczi|Królestwa Duńsczi]]<ref>''[https://denmark.dk/people-and-culture/greenland "Greenland: The world's largest island"].'' Minysterstwò Bùtnowëch Sprawów Duńsczi. [https://web.archive.org/web/20231220232126/https://denmark.dk/people-and-culture/greenland Zarchiw]. 20.12.2023. </ref><ref>[https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en "Greenland".] ''International Cooperation and Development''. Eùropejskô Kòmisjô, 3.06.2013 r. [https://web.archive.org/web/20140916135422/https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en Zarchiw]. 16.09.2014 r. </ref> a nôwikszi òd trzech partów (dwa pòòstałé partë to włôscëwô [[Duńskô]] a [[Farersczé Òstrowë]]) królestwa pòd wzglãdã pòwiérzchnie. Òbëwatele Grenlandie są òbëwatelama Duńsczi. Są tej òbëwatelama [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], nimò że sama Grenlandiô nie je dzélã EÙ. Je to nôwikszi òstrów swiata ë leżi midzë [[Arkticzny Òcean|Arkticznym]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczim Òceanã]], na pòrénk òd Kanadijsczégò Arkticznégò Archipelagù. Na distansu 1,2 kilometra dzeli grańcã na [[Hans (òstrów)|òstrowie Hans]] z Kanadą. Stolëcą a nôwikszim gardã Grenlandie je Nuùk<ref name="worldfactbook">[https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ "Greenland"]. ''The World Factbook''. CIA. [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ Zarchiw]. 9.01.2021 r.</ref>. [[Kaffeklubben (òstrów)|Òstrów Kaffeklubben]] niedalek nordowégò sztrądu je nôbarżi wësenionym na nordã pónktã sëchégò lądu. Pòd wzglãdã gòspòdarczi, Grenlandiô je ùzależnionô òd òpatrzeniô a domòcë z Duńsczi, chtërno wënosëło strzédno 5,4 miliarda kòrónów (€724 million) roczno w cządze 2019–2023, skłôdającë sã na wicy jak 20% [[Krajewi produkt brutto|KPB]] ne teritorium<ref>[https://www.financialmirror.com/2025/01/20/pressure-on-greenland-for-more-danish-aid-u-s-presence/ "Pressure on Greenland for more Danish aid, U.S. presence"]. ''Financial Mirror''. 20.01.2025 r. Przëstãp z 13.01.2026 r.</ref>. Grenlandiô geògraficzno leżi w Nordowi Americe, bëła ale pòliticzno a kùlturowò sparłãczonô z [[Norweskô|Królestwã Norwesczi]] òd 986 do wczasnégò XV stalatégò. Òd XVIII wiekù, pò pòwstanim pòspólnégò [[Królestwò Duńsczi a Norwesczi|Królestwa Duńsczi ë Norwesczi]] a założenim sedlëszcza Nuùk, Grenlandiô zaczã bëc parłãczonô z Duńską.<ref name="Brown2000">Brown, Dale Mackenzie (28.02.2000 r.) [https://web.archive.org/web/20110111090459/http://www.archaeology.org/online/features/greenland/ "The Fate of Greenland's Vikings"]. ''Archaeology''. Archaeological Institute of America. [https://archive.archaeology.org/online/features/greenland/ Zarchiw]. 11.01.2011 r.</ref> Grenlandiô bëła cządowò zamieszkiwónô conômni przez òstatné 4500 lat przez arkticzné lëdë, jaczich przódkòwie migrowelë tam z terenów dzysdniowi Kanadë<ref name="natmus">[https://web.archive.org/web/20131207035806/http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ "Saqqaq-kulturen kronologi"]. Nôrodné Mùzeùm Duńsczi. [http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ Zarchiw]. 7.12.2013 r.</ref><ref>Saillard J, Forster P, Lynnerup N, Bandelt HJ, Nørby S (2000). "mtDNA variation among Greenland Eskimos: the edge of the Beringian expansion". ''American Journal of Human Genetics''. '''67'''(3): 718–26. doi:10.1086/303038. ISSN&nbsp;0002-9297. PMC&nbsp;1287530. PMID&nbsp;10924403.</ref>. Norwesczi Wikingòwie zasedlëlë niezamieszkóny pôłniowi dzél Grenlandie w X wiekù (pò zasedlenim [[Islandiô|Islandie]]), a jichny òtrokòwie żëlë na òstrowie jaż do kùńca XV stalatégò. Prawie w tim czasu [[Pòrtugaliô|Pòrtugalczicë]] próbòwelë nalezc nordowi tur do [[Azjô|Azje]], co doprowadzëło do pòwstaniô nôwczasniészich kôrtów sztrądu òstrowù. W XVII wiekù, duńskò-norwesczi òdkriwcë zôs doprzëszlë do Grenlandie, dze doznalë sã, co jich dôwné sedlëszcza òpùstoszałë a znowa permanentno sã tam òsedlëlë. [[Òbrôzk:20190626 Harbor 0308 (48480740237).jpg|lewo|mały|[[Sermiligaaq]], jedna òd wicy jak 60 òsadów na Grenlandie]] Czej w 1814 rokù Duńskô a Norweskô sã rozdzelëłë, Grenlandiô òsta przekôzónô duńsczi kòrónie. Kònstitucjô Duńsczi z 1953 rokù skùńczëła z kòlonijnym sztatusã Grenlandie, włączającë jã dëcht do duńsczégò państwa. W referendum w sprawie samòrządnoscë Grenlandie z 1978 rokù Daniô zagwësniła Grenlandie aùtonomiã. W referendum z 2008 rokù Grenlandczicë zawelowelë za przeniesenim dzéla kómpetencjów z duńsczégò na grenlandzczi parlament.<ref name="Greenland In Figures 2012">''Greenland in Figures 2012''. Grønlands Statistik. ISBN&nbsp;<bdi>978-87-986787-6-2</bdi>. ISSN&nbsp;1602-5709.</ref> Dzysdnia duńskô wëszëzna zachòwùje kòntrolã nad òbëwatelstwã, mònetarną pòlitiką, bezpiekã a bùtnowima sprawama. Grenlandiô je òsoblëwie wôżnô strategiczno dlô Duńsczi, NATO a ÙE przez wzgląd na bòkadosc mineralnëch sërowinów zataconëch na òstrowie pòd wiôrsztą pòmale topniejącégò (za sprawą zmianów klimatu) lodu. Òd 2025 rokù [[Zjednóné Kraje Americzi]] zaczãłë grozëc aneksją Grenlandie, co wëwòłało [[Grenlandzczi krizys|krizys]]. Wikszosc mieszkańców Grenlandie to [[Inujicë]].<ref>Mcghee, Robert (3.04.2015 r.) [http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ "Thule Culture"]. ''Canadian Encyclopedia''. Historica Canada. [https://web.archive.org/web/20151120045928/http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ Zarchiw]. 20.11.2015 r. </ref> Pòpùlacjô je skùpionô przédno na zudwestowim sztrądze, na co cësk mają klimaticzné a geògraficzné dzejniczi – néga wëspë je rzôdkò zamieszkónô. Grenlandiô je spòlëznowò progresywnô, tak jak i metropòlitalnô Duńskô; edukacjô a służba zdrowiégò są darmôk, a prawa LGBT+ na Grenlandie słëchają jednym òd nôszerszich na swiece. 67% sztrómù pòchôdô z òdnôwialny energie, przédno wòdny energie.<ref>[https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi "Vedvarende energi"]. Nukissiorfiit. [https://web.archive.org/web/20240610113257/https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi Zarchiw]. 10.06.2024 r. </ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grenlandiô| ]] 0ogpecsvm4ugpkee0pbccb47x9x3vdx 209123 209122 2026-07-22T12:41:12Z Iketsi 3254 Galeriô 209123 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Kalaallit Nunaat |miono = Grenlandiô |miono-genitiw = Grenlandie |fana = Flag of Greenland.svg |herb = Coat of arms of Greenland.svg |na karce = LocationGreenland.svg |mòtto = |jãzëk = grenlandzczi |stolëca = Nuuk |fòrma państwa = [[mònarchiô]] |wiéchrzëzna = 2.166.086 |procent-wòdë = 81.7 |lëdztwò = 55.877 |rok = 2018 |dëtk = duńskô kòróna | kòd dëtka = DKK |czasowô cona = +0 do +4 |swiãto = [[21 czerwińca]] |himn = Nunarput utoqqarsuanngoravit |- = - |kòd = GL, GRL |Internet = .gl |telefón = +299|Mònarcha=Fridrik X|Premiéra=Jens-Frederik Nielsen|Prezydeńt= }} '''Grenlandiô''' ({{jãz.|kl}} ''Kalaallit Nunaat'' &#x5B;kalaːɬːitnʉnaːt&#x5D;, {{jãz.|da}} ''Grønland'' &#x5B;ˈkʁɶnˌlænˀ&#x5D;) – [[Aùtonomicznô administracyjnô jednostka|aùtonomiczné teritorium]] [[Królestwò Duńsczi|Królestwa Duńsczi]]<ref>''[https://denmark.dk/people-and-culture/greenland "Greenland: The world's largest island"].'' Minysterstwò Bùtnowëch Sprawów Duńsczi. [https://web.archive.org/web/20231220232126/https://denmark.dk/people-and-culture/greenland Zarchiw]. 20.12.2023. </ref><ref>[https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en "Greenland".] ''International Cooperation and Development''. Eùropejskô Kòmisjô, 3.06.2013 r. [https://web.archive.org/web/20140916135422/https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en Zarchiw]. 16.09.2014 r. </ref> a nôwikszi òd trzech partów (dwa pòòstałé partë to włôscëwô [[Duńskô]] a [[Farersczé Òstrowë]]) królestwa pòd wzglãdã pòwiérzchnie. Òbëwatele Grenlandie są òbëwatelama Duńsczi. Są tej òbëwatelama [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], nimò że sama Grenlandiô nie je dzélã EÙ. Je to nôwikszi òstrów swiata ë leżi midzë [[Arkticzny Òcean|Arkticznym]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczim Òceanã]], na pòrénk òd Kanadijsczégò Arkticznégò Archipelagù. Na distansu 1,2 kilometra dzeli grańcã na [[Hans (òstrów)|òstrowie Hans]] z Kanadą. Stolëcą a nôwikszim gardã Grenlandie je Nuùk<ref name="worldfactbook">[https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ "Greenland"]. ''The World Factbook''. CIA. [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ Zarchiw]. 9.01.2021 r.</ref>. [[Kaffeklubben (òstrów)|Òstrów Kaffeklubben]] niedalek nordowégò sztrądu je nôbarżi wësenionym na nordã pónktã sëchégò lądu. Pòd wzglãdã gòspòdarczi, Grenlandiô je ùzależnionô òd òpatrzeniô a domòcë z Duńsczi, chtërno wënosëło strzédno 5,4 miliarda kòrónów (€724 million) roczno w cządze 2019–2023, skłôdającë sã na wicy jak 20% [[Krajewi produkt brutto|KPB]] ne teritorium<ref>[https://www.financialmirror.com/2025/01/20/pressure-on-greenland-for-more-danish-aid-u-s-presence/ "Pressure on Greenland for more Danish aid, U.S. presence"]. ''Financial Mirror''. 20.01.2025 r. Przëstãp z 13.01.2026 r.</ref>. Grenlandiô geògraficzno leżi w Nordowi Americe, bëła ale pòliticzno a kùlturowò sparłãczonô z [[Norweskô|Królestwã Norwesczi]] òd 986 do wczasnégò XV stalatégò. Òd XVIII wiekù, pò pòwstanim pòspólnégò [[Królestwò Duńsczi a Norwesczi|Królestwa Duńsczi ë Norwesczi]] a założenim sedlëszcza Nuùk, Grenlandiô zaczã bëc parłãczonô z Duńską.<ref name="Brown2000">Brown, Dale Mackenzie (28.02.2000 r.) [https://web.archive.org/web/20110111090459/http://www.archaeology.org/online/features/greenland/ "The Fate of Greenland's Vikings"]. ''Archaeology''. Archaeological Institute of America. [https://archive.archaeology.org/online/features/greenland/ Zarchiw]. 11.01.2011 r.</ref> Grenlandiô bëła cządowò zamieszkiwónô conômni przez òstatné 4500 lat przez arkticzné lëdë, jaczich przódkòwie migrowelë tam z terenów dzysdniowi Kanadë<ref name="natmus">[https://web.archive.org/web/20131207035806/http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ "Saqqaq-kulturen kronologi"]. Nôrodné Mùzeùm Duńsczi. [http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ Zarchiw]. 7.12.2013 r.</ref><ref>Saillard J, Forster P, Lynnerup N, Bandelt HJ, Nørby S (2000). "mtDNA variation among Greenland Eskimos: the edge of the Beringian expansion". ''American Journal of Human Genetics''. '''67'''(3): 718–26. doi:10.1086/303038. ISSN&nbsp;0002-9297. PMC&nbsp;1287530. PMID&nbsp;10924403.</ref>. Norwesczi Wikingòwie zasedlëlë niezamieszkóny pôłniowi dzél Grenlandie w X wiekù (pò zasedlenim [[Islandiô|Islandie]]), a jichny òtrokòwie żëlë na òstrowie jaż do kùńca XV stalatégò. Prawie w tim czasu [[Pòrtugaliô|Pòrtugalczicë]] próbòwelë nalezc nordowi tur do [[Azjô|Azje]], co doprowadzëło do pòwstaniô nôwczasniészich kôrtów sztrądu òstrowù. W XVII wiekù, duńskò-norwesczi òdkriwcë zôs doprzëszlë do Grenlandie, dze doznalë sã, co jich dôwné sedlëszcza òpùstoszałë a znowa permanentno sã tam òsedlëlë. Czej w 1814 rokù Duńskô a Norweskô sã rozdzelëłë, Grenlandiô òsta przekôzónô duńsczi kòrónie. Kònstitucjô Duńsczi z 1953 rokù skùńczëła z kòlonijnym sztatusã Grenlandie, włączającë jã dëcht do duńsczégò państwa. W referendum w sprawie samòrządnoscë Grenlandie z 1978 rokù Daniô zagwësniła Grenlandie aùtonomiã. W referendum z 2008 rokù Grenlandczicë zawelowelë za przeniesenim dzéla kómpetencjów z duńsczégò na grenlandzczi parlament.<ref name="Greenland In Figures 2012">''Greenland in Figures 2012''. Grønlands Statistik. ISBN&nbsp;<bdi>978-87-986787-6-2</bdi>. ISSN&nbsp;1602-5709.</ref> Dzysdnia duńskô wëszëzna zachòwùje kòntrolã nad òbëwatelstwã, mònetarną pòlitiką, bezpiekã a bùtnowima sprawama. Grenlandiô je òsoblëwie wôżnô strategiczno dlô Duńsczi, NATO a ÙE przez wzgląd na bòkadosc mineralnëch sërowinów zataconëch na òstrowie pòd wiôrsztą pòmale topniejącégò (za sprawą zmianów klimatu) lodu. Òd 2025 rokù [[Zjednóné Kraje Americzi]] zaczãłë grozëc aneksją Grenlandie, co wëwòłało [[Grenlandzczi krizys|krizys]]. Wikszosc mieszkańców Grenlandie to [[Inujicë]].<ref>Mcghee, Robert (3.04.2015 r.) [http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ "Thule Culture"]. ''Canadian Encyclopedia''. Historica Canada. [https://web.archive.org/web/20151120045928/http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ Zarchiw]. 20.11.2015 r. </ref> Pòpùlacjô je skùpionô przédno na zudwestowim sztrądze, na co cësk mają klimaticzné a geògraficzné dzejniczi – néga wëspë je rzôdkò zamieszkónô. Grenlandiô je spòlëznowò progresywnô, tak jak i metropòlitalnô Duńskô; edukacjô a służba zdrowiégò są darmôk, a prawa LGBT+ na Grenlandie słëchają jednym òd nôszerszich na swiece. 67% sztrómù pòchôdô z òdnôwialny energie, przédno wòdny energie.<ref>[https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi "Vedvarende energi"]. Nukissiorfiit. [https://web.archive.org/web/20240610113257/https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi Zarchiw]. 10.06.2024 r. </ref> == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Topographic map of Greenland bedrock.jpg|Topografiô Grenlandie Òbrôzk:Upernavik first day in class 2007-08-14 2.jpg|Dzecë w [[Szkòła|szkòle]] Òbrôzk:Uummannaq-football-game.jpg|[[Bala]] na Grenlandie Òbrôzk:20190626 Harbor 0308 (48480740237).jpg|[[Sermiligaaq]], jedna òd wicy jak 60 òsadów na Grenlandie </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grenlandiô| ]] i80ox9yqva0qzsgpluphk1g3zpop8u0 209124 209123 2026-07-22T12:42:38Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Duńskô]] * [[Kanada]] * [[Zjednóné Kraje Americzi]] 209124 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Kalaallit Nunaat |miono = Grenlandiô |miono-genitiw = Grenlandie |fana = Flag of Greenland.svg |herb = Coat of arms of Greenland.svg |na karce = LocationGreenland.svg |mòtto = |jãzëk = grenlandzczi |stolëca = Nuuk |fòrma państwa = [[mònarchiô]] |wiéchrzëzna = 2.166.086 |procent-wòdë = 81.7 |lëdztwò = 55.877 |rok = 2018 |dëtk = duńskô kòróna | kòd dëtka = DKK |czasowô cona = +0 do +4 |swiãto = [[21 czerwińca]] |himn = Nunarput utoqqarsuanngoravit |- = - |kòd = GL, GRL |Internet = .gl |telefón = +299|Mònarcha=Fridrik X|Premiéra=Jens-Frederik Nielsen|Prezydeńt= }} '''Grenlandiô''' ({{jãz.|kl}} ''Kalaallit Nunaat'' &#x5B;kalaːɬːitnʉnaːt&#x5D;, {{jãz.|da}} ''Grønland'' &#x5B;ˈkʁɶnˌlænˀ&#x5D;) – [[Aùtonomicznô administracyjnô jednostka|aùtonomiczné teritorium]] [[Królestwò Duńsczi|Królestwa Duńsczi]]<ref>''[https://denmark.dk/people-and-culture/greenland "Greenland: The world's largest island"].'' Minysterstwò Bùtnowëch Sprawów Duńsczi. [https://web.archive.org/web/20231220232126/https://denmark.dk/people-and-culture/greenland Zarchiw]. 20.12.2023. </ref><ref>[https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en "Greenland".] ''International Cooperation and Development''. Eùropejskô Kòmisjô, 3.06.2013 r. [https://web.archive.org/web/20140916135422/https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en Zarchiw]. 16.09.2014 r. </ref> a nôwikszi òd trzech partów (dwa pòòstałé partë to włôscëwô [[Duńskô]] a [[Farersczé Òstrowë]]) królestwa pòd wzglãdã pòwiérzchnie. Òbëwatele Grenlandie są òbëwatelama Duńsczi. Są tej òbëwatelama [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], nimò że sama Grenlandiô nie je dzélã EÙ. Je to nôwikszi òstrów swiata ë leżi midzë [[Arkticzny Òcean|Arkticznym]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczim Òceanã]], na pòrénk òd Kanadijsczégò Arkticznégò Archipelagù. Na distansu 1,2 kilometra dzeli grańcã na [[Hans (òstrów)|òstrowie Hans]] z Kanadą. Stolëcą a nôwikszim gardã Grenlandie je Nuùk<ref name="worldfactbook">[https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ "Greenland"]. ''The World Factbook''. CIA. [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ Zarchiw]. 9.01.2021 r.</ref>. [[Kaffeklubben (òstrów)|Òstrów Kaffeklubben]] niedalek nordowégò sztrądu je nôbarżi wësenionym na nordã pónktã sëchégò lądu. Pòd wzglãdã gòspòdarczi, Grenlandiô je ùzależnionô òd òpatrzeniô a domòcë z Duńsczi, chtërno wënosëło strzédno 5,4 miliarda kòrónów (€724 million) roczno w cządze 2019–2023, skłôdającë sã na wicy jak 20% [[Krajewi produkt brutto|KPB]] ne teritorium<ref>[https://www.financialmirror.com/2025/01/20/pressure-on-greenland-for-more-danish-aid-u-s-presence/ "Pressure on Greenland for more Danish aid, U.S. presence"]. ''Financial Mirror''. 20.01.2025 r. Przëstãp z 13.01.2026 r.</ref>. Grenlandiô geògraficzno leżi w Nordowi Americe, bëła ale pòliticzno a kùlturowò sparłãczonô z [[Norweskô|Królestwã Norwesczi]] òd 986 do wczasnégò XV stalatégò. Òd XVIII wiekù, pò pòwstanim pòspólnégò [[Królestwò Duńsczi a Norwesczi|Królestwa Duńsczi ë Norwesczi]] a założenim sedlëszcza Nuùk, Grenlandiô zaczã bëc parłãczonô z Duńską.<ref name="Brown2000">Brown, Dale Mackenzie (28.02.2000 r.) [https://web.archive.org/web/20110111090459/http://www.archaeology.org/online/features/greenland/ "The Fate of Greenland's Vikings"]. ''Archaeology''. Archaeological Institute of America. [https://archive.archaeology.org/online/features/greenland/ Zarchiw]. 11.01.2011 r.</ref> Grenlandiô bëła cządowò zamieszkiwónô conômni przez òstatné 4500 lat przez arkticzné lëdë, jaczich przódkòwie migrowelë tam z terenów dzysdniowi Kanadë<ref name="natmus">[https://web.archive.org/web/20131207035806/http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ "Saqqaq-kulturen kronologi"]. Nôrodné Mùzeùm Duńsczi. [http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ Zarchiw]. 7.12.2013 r.</ref><ref>Saillard J, Forster P, Lynnerup N, Bandelt HJ, Nørby S (2000). "mtDNA variation among Greenland Eskimos: the edge of the Beringian expansion". ''American Journal of Human Genetics''. '''67'''(3): 718–26. doi:10.1086/303038. ISSN&nbsp;0002-9297. PMC&nbsp;1287530. PMID&nbsp;10924403.</ref>. Norwesczi Wikingòwie zasedlëlë niezamieszkóny pôłniowi dzél Grenlandie w X wiekù (pò zasedlenim [[Islandiô|Islandie]]), a jichny òtrokòwie żëlë na òstrowie jaż do kùńca XV stalatégò. Prawie w tim czasu [[Pòrtugaliô|Pòrtugalczicë]] próbòwelë nalezc nordowi tur do [[Azjô|Azje]], co doprowadzëło do pòwstaniô nôwczasniészich kôrtów sztrądu òstrowù. W XVII wiekù, duńskò-norwesczi òdkriwcë zôs doprzëszlë do Grenlandie, dze doznalë sã, co jich dôwné sedlëszcza òpùstoszałë a znowa permanentno sã tam òsedlëlë. Czej w 1814 rokù Duńskô a Norweskô sã rozdzelëłë, Grenlandiô òsta przekôzónô duńsczi kòrónie. Kònstitucjô Duńsczi z 1953 rokù skùńczëła z kòlonijnym sztatusã Grenlandie, włączającë jã dëcht do duńsczégò państwa. W referendum w sprawie samòrządnoscë Grenlandie z 1978 rokù Daniô zagwësniła Grenlandie aùtonomiã. W referendum z 2008 rokù Grenlandczicë zawelowelë za przeniesenim dzéla kómpetencjów z duńsczégò na grenlandzczi parlament.<ref name="Greenland In Figures 2012">''Greenland in Figures 2012''. Grønlands Statistik. ISBN&nbsp;<bdi>978-87-986787-6-2</bdi>. ISSN&nbsp;1602-5709.</ref> Dzysdnia duńskô wëszëzna zachòwùje kòntrolã nad òbëwatelstwã, mònetarną pòlitiką, bezpiekã a bùtnowima sprawama. Grenlandiô je òsoblëwie wôżnô strategiczno dlô Duńsczi, NATO a ÙE przez wzgląd na bòkadosc mineralnëch sërowinów zataconëch na òstrowie pòd wiôrsztą pòmale topniejącégò (za sprawą zmianów klimatu) lodu. Òd 2025 rokù [[Zjednóné Kraje Americzi]] zaczãłë grozëc aneksją Grenlandie, co wëwòłało [[Grenlandzczi krizys|krizys]]. Wikszosc mieszkańców Grenlandie to [[Inujicë]].<ref>Mcghee, Robert (3.04.2015 r.) [http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ "Thule Culture"]. ''Canadian Encyclopedia''. Historica Canada. [https://web.archive.org/web/20151120045928/http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ Zarchiw]. 20.11.2015 r. </ref> Pòpùlacjô je skùpionô przédno na zudwestowim sztrądze, na co cësk mają klimaticzné a geògraficzné dzejniczi – néga wëspë je rzôdkò zamieszkónô. Grenlandiô je spòlëznowò progresywnô, tak jak i metropòlitalnô Duńskô; edukacjô a służba zdrowiégò są darmôk, a prawa LGBT+ na Grenlandie słëchają jednym òd nôszerszich na swiece. 67% sztrómù pòchôdô z òdnôwialny energie, przédno wòdny energie.<ref>[https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi "Vedvarende energi"]. Nukissiorfiit. [https://web.archive.org/web/20240610113257/https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi Zarchiw]. 10.06.2024 r. </ref> == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Topographic map of Greenland bedrock.jpg|Topografiô Grenlandie Òbrôzk:Upernavik first day in class 2007-08-14 2.jpg|Dzecë w [[Szkòła|szkòle]] Òbrôzk:Uummannaq-football-game.jpg|[[Bala]] na Grenlandie Òbrôzk:20190626 Harbor 0308 (48480740237).jpg|[[Sermiligaaq]], jedna òd wicy jak 60 òsadów na Grenlandie </gallery> == Òbaczë téż == * [[Duńskô]] * [[Kanada]] * [[Zjednóné Kraje Americzi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grenlandiô| ]] ip7o78n6ljrencdjl8jmf34kt8ay6y1 209126 209124 2026-07-22T12:46:14Z Iketsi 3254 + 209126 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Kalaallit Nunaat |miono = Grenlandiô |miono-genitiw = Grenlandie |fana = Flag of Greenland.svg |herb = Coat of arms of Greenland.svg |na karce = LocationGreenland.svg |mòtto = |jãzëk = grenlandzczi |stolëca = Nuuk |fòrma państwa = [[mònarchiô]] |wiéchrzëzna = 2.166.086 |procent-wòdë = 81.7 |lëdztwò = 55.877 |rok = 2018 |dëtk = duńskô kòróna | kòd dëtka = DKK |czasowô cona = +0 do +4 |swiãto = [[21 czerwińca]] |himn = Nunarput utoqqarsuanngoravit |- = - |kòd = GL, GRL |Internet = .gl |telefón = +299|Mònarcha=Fridrik X|Premiéra=Jens-Frederik Nielsen|Prezydeńt= }} '''Grenlandiô''' ({{jãz.|kl}} ''Kalaallit Nunaat'' &#x5B;kalaːɬːitnʉnaːt&#x5D;, {{jãz.|da}} ''Grønland'' &#x5B;ˈkʁɶnˌlænˀ&#x5D;) – [[Aùtonomicznô administracyjnô jednostka|aùtonomiczné teritorium]] [[Królestwò Duńsczi|Królestwa Duńsczi]]<ref>''[https://denmark.dk/people-and-culture/greenland "Greenland: The world's largest island"].'' Minysterstwò Bùtnowëch Sprawów Duńsczi. [https://web.archive.org/web/20231220232126/https://denmark.dk/people-and-culture/greenland Zarchiw]. 20.12.2023. </ref><ref>[https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en "Greenland".] ''International Cooperation and Development''. Eùropejskô Kòmisjô, 3.06.2013 r. [https://web.archive.org/web/20140916135422/https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en Zarchiw]. 16.09.2014 r. </ref> a nôwikszi òd trzech partów (dwa pòòstałé partë to włôscëwô [[Duńskô]] a [[Farersczé Òstrowë]]) królestwa pòd wzglãdã pòwiérzchnie. Òbëwatele Grenlandie są òbëwatelama Duńsczi. Są tej òbëwatelama [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], nimò że sama Grenlandiô nie je dzélã EÙ. Je to nôwikszi òstrów swiata ë leżi midzë [[Arkticzny Òcean|Arkticznym]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczim Òceanã]], na pòrénk òd Kanadijsczégò Arkticznégò Archipelagù. Na distansu 1,2 kilometra dzeli grańcã na [[Hans (òstrów)|òstrowie Hans]] z Kanadą. Stolëcą a nôwikszim gardã Grenlandie je Nuùk<ref name="worldfactbook">[https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ "Greenland"]. ''The World Factbook''. CIA. [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ Zarchiw]. 9.01.2021 r.</ref>. [[Kaffeklubben (òstrów)|Òstrów Kaffeklubben]] niedalek nordowégò sztrądu je nôbarżi wësenionym na nordã pónktã sëchégò lądu. Pòd wzglãdã gòspòdarczi, Grenlandiô je ùzależnionô òd òpatrzeniô a domòcë z Duńsczi, chtërno wënosëło strzédno 5,4 miliarda kòrónów (€724 million) roczno w cządze 2019–2023, skłôdającë sã na wicy jak 20% [[Krajewi produkt brutto|KPB]] ne teritorium<ref>[https://www.financialmirror.com/2025/01/20/pressure-on-greenland-for-more-danish-aid-u-s-presence/ "Pressure on Greenland for more Danish aid, U.S. presence"]. ''Financial Mirror''. 20.01.2025 r. Przëstãp z 13.01.2026 r.</ref>. == Historiô == Grenlandiô geògraficzno leżi w Nordowi Americe, bëła ale pòliticzno a kùlturowò sparłãczonô z [[Norweskô|Królestwã Norwesczi]] òd 986 do wczasnégò XV stalatégò. Òd XVIII wiekù, pò pòwstanim pòspólnégò [[Królestwò Duńsczi a Norwesczi|Królestwa Duńsczi ë Norwesczi]] a założenim sedlëszcza Nuùk, Grenlandiô zaczã bëc parłãczonô z Duńską.<ref name="Brown2000">Brown, Dale Mackenzie (28.02.2000 r.) [https://web.archive.org/web/20110111090459/http://www.archaeology.org/online/features/greenland/ "The Fate of Greenland's Vikings"]. ''Archaeology''. Archaeological Institute of America. [https://archive.archaeology.org/online/features/greenland/ Zarchiw]. 11.01.2011 r.</ref> Grenlandiô bëła cządowò zamieszkiwónô conômni przez òstatné 4500 lat przez arkticzné lëdë, jaczich przódkòwie migrowelë tam z terenów dzysdniowi Kanadë<ref name="natmus">[https://web.archive.org/web/20131207035806/http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ "Saqqaq-kulturen kronologi"]. Nôrodné Mùzeùm Duńsczi. [http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ Zarchiw]. 7.12.2013 r.</ref><ref>Saillard J, Forster P, Lynnerup N, Bandelt HJ, Nørby S (2000). "mtDNA variation among Greenland Eskimos: the edge of the Beringian expansion". ''American Journal of Human Genetics''. '''67'''(3): 718–26. doi:10.1086/303038. ISSN&nbsp;0002-9297. PMC&nbsp;1287530. PMID&nbsp;10924403.</ref>. Norwesczi Wikingòwie zasedlëlë niezamieszkóny pôłniowi dzél Grenlandie w X wiekù (pò zasedlenim [[Islandiô|Islandie]]), a jichny òtrokòwie żëlë na òstrowie jaż do kùńca XV stalatégò. Prawie w tim czasu [[Pòrtugaliô|Pòrtugalczicë]] próbòwelë nalezc nordowi tur do [[Azjô|Azje]], co doprowadzëło do pòwstaniô nôwczasniészich kôrtów sztrądu òstrowù. W XVII wiekù, duńskò-norwesczi òdkriwcë zôs doprzëszlë do Grenlandie, dze doznalë sã, co jich dôwné sedlëszcza òpùstoszałë a znowa permanentno sã tam òsedlëlë. Czej w 1814 rokù [[Duńskô]] a [[Norweskô]] sã rozdzelëłë, Grenlandiô òsta przekôzónô duńsczi kòrónie. Kònstitucjô Duńsczi z 1953 rokù skùńczëła z kòlonijnym sztatusã Grenlandie, włączającë jã dëcht do duńsczégò państwa. W referendum w sprawie samòrządnoscë Grenlandie z 1978 rokù Daniô zagwësniła Grenlandie aùtonomiã. W referendum z 2008 rokù Grenlandczicë zawelowelë za przeniesenim dzéla kómpetencjów z duńsczégò na grenlandzczi parlament.<ref name="Greenland In Figures 2012">''Greenland in Figures 2012''. Grønlands Statistik. ISBN&nbsp;<bdi>978-87-986787-6-2</bdi>. ISSN&nbsp;1602-5709.</ref> Dzysdnia duńskô wëszëzna zachòwùje kòntrolã nad òbëwatelstwã, mònetarną pòlitiką, bezpiekã a bùtnowima sprawama. Grenlandiô je òsoblëwie wôżnô strategiczno dlô Duńsczi, [[NATO]] a [[Eùropejskô Ùniô|ÙE]] przez wzgląd na bòkadosc mineralnëch sërowinów zataconëch na òstrowie pòd wiôrsztą pòmale topniejącégò (za sprawą zmianów klimatu) lodu. Òd 2025 rokù [[Zjednóné Kraje Americzi]] zaczãłë grozëc aneksją Grenlandie, co wëwòłało [[Grenlandzczi krizys|krizys]]. == Lëdztwò == Wikszosc mieszkańców Grenlandie to [[Inujicë]].<ref>Mcghee, Robert (3.04.2015 r.) [http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ "Thule Culture"]. ''Canadian Encyclopedia''. Historica Canada. [https://web.archive.org/web/20151120045928/http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ Zarchiw]. 20.11.2015 r. </ref> Pòpùlacjô je skùpionô przédno na zudwestowim sztrądze, na co cësk mają klimaticzné a geògraficzné dzejniczi – néga wëspë je rzôdkò zamieszkónô. Grenlandiô je spòlëznowò progresywnô, tak jak i metropòlitalnô Duńskô; edukacjô a służba zdrowiégò są darmôk, a prawa LGBT+ na Grenlandie słëchają jednym òd nôszerszich na swiece. 67% sztrómù pòchôdô z òdnôwialny energie, przédno wòdny energie.<ref>[https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi "Vedvarende energi"]. Nukissiorfiit. [https://web.archive.org/web/20240610113257/https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi Zarchiw]. 10.06.2024 r. </ref> == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Topographic map of Greenland bedrock.jpg|Topografiô Grenlandie Òbrôzk:Upernavik first day in class 2007-08-14 2.jpg|Dzecë w [[Szkòła|szkòle]] Òbrôzk:Uummannaq-football-game.jpg|[[Bala]] na Grenlandie Òbrôzk:20190626 Harbor 0308 (48480740237).jpg|[[Sermiligaaq]], jedna òd wicy jak 60 òsadów na Grenlandie </gallery> == Òbaczë téż == * [[Duńskô]] * [[Kanada]] * [[Zjednóné Kraje Americzi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grenlandiô| ]] hogj1p70ni3a2s9a50a764qphowot3t 209127 209126 2026-07-22T12:51:15Z Iketsi 3254 <ref> 209127 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Kalaallit Nunaat |miono = Grenlandiô |miono-genitiw = Grenlandie |fana = Flag of Greenland.svg |herb = Coat of arms of Greenland.svg |na karce = LocationGreenland.svg |mòtto = |jãzëk = grenlandzczi |stolëca = Nuuk |fòrma państwa = [[mònarchiô]] |wiéchrzëzna = 2.166.086 |procent-wòdë = 81.7 |lëdztwò = 55.877 |rok = 2018 |dëtk = duńskô kòróna | kòd dëtka = DKK |czasowô cona = +0 do +4 |swiãto = [[21 czerwińca]] |himn = Nunarput utoqqarsuanngoravit |- = - |kòd = GL, GRL |Internet = .gl |telefón = +299|Mònarcha=Fridrik X|Premiéra=Jens-Frederik Nielsen|Prezydeńt= }} '''Grenlandiô''' ({{jãz.|kl}} ''Kalaallit Nunaat'' &#x5B;kalaːɬːitnʉnaːt&#x5D;, {{jãz.|da}} ''Grønland'' &#x5B;ˈkʁɶnˌlænˀ&#x5D;) – [[Aùtonomicznô administracyjnô jednostka|aùtonomiczné teritorium]] [[Królestwò Duńsczi|Królestwa Duńsczi]]<ref>''[https://denmark.dk/people-and-culture/greenland "Greenland: The world's largest island"].'' Minysterstwò Bùtnowëch Sprawów Duńsczi. [https://web.archive.org/web/20231220232126/https://denmark.dk/people-and-culture/greenland Zarchiw]. 20.12.2023. </ref><ref>[https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en "Greenland".] ''International Cooperation and Development''. Eùropejskô Kòmisjô, 3.06.2013 r. [https://web.archive.org/web/20140916135422/https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en Zarchiw]. 16.09.2014 r. </ref> a nôwikszi òd trzech partów (dwa pòòstałé partë to włôscëwô [[Duńskô]] a [[Farersczé Òstrowë]]) królestwa pòd wzglãdã pòwiérzchnie. Òbëwatele Grenlandie są òbëwatelama Duńsczi. Są tej òbëwatelama [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], nimò że sama Grenlandiô nie je dzélã EÙ. Je to nôwikszi òstrów swiata ë leżi midzë [[Arkticzny Òcean|Arkticznym]] a [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczim Òceanã]], na pòrénk òd Kanadijsczégò Arkticznégò Archipelagù. Na distansu 1,2 kilometra dzeli grańcã na [[Hans (òstrów)|òstrowie Hans]] z Kanadą. Stolëcą a nôwikszim gardã Grenlandie je Nuùk<ref name="worldfactbook">[https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ "Greenland"]. ''The World Factbook''. CIA. [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ Zarchiw]. 9.01.2021 r.</ref>. [[Kaffeklubben (òstrów)|Òstrów Kaffeklubben]] niedalek nordowégò sztrądu je nôbarżi wësenionym na nordã pónktã sëchégò lądu. Pòd wzglãdã gòspòdarczi, Grenlandiô je ùzależnionô òd òpatrzeniô a domòcë z Duńsczi, chtërno wënosëło strzédno 5,4 miliarda kòrónów (€724 million) roczno w cządze 2019–2023, skłôdającë sã na wicy jak 20% [[Krajewi produkt brutto|KPB]] ne teritorium<ref>[https://www.financialmirror.com/2025/01/20/pressure-on-greenland-for-more-danish-aid-u-s-presence/ "Pressure on Greenland for more Danish aid, U.S. presence"]. ''Financial Mirror''. 20.01.2025 r. Przëstãp z 13.01.2026 r.</ref>. == Historiô == Grenlandiô geògraficzno leżi w Nordowi Americe, bëła ale pòliticzno a kùlturowò sparłãczonô z [[Norweskô|Królestwã Norwesczi]] òd 986 do wczasnégò XV stalatégò. Òd XVIII wiekù, pò pòwstanim pòspólnégò [[Królestwò Duńsczi a Norwesczi|Królestwa Duńsczi ë Norwesczi]] a założenim sedlëszcza Nuùk, Grenlandiô zaczã bëc parłãczonô z Duńską.<ref name="Brown2000">Brown, Dale Mackenzie (28.02.2000 r.) [https://web.archive.org/web/20110111090459/http://www.archaeology.org/online/features/greenland/ "The Fate of Greenland's Vikings"]. ''Archaeology''. Archaeological Institute of America. [https://archive.archaeology.org/online/features/greenland/ Zarchiw]. 11.01.2011 r.</ref> Grenlandiô bëła cządowò zamieszkiwónô conômni przez òstatné 4500 lat przez arkticzné lëdë, jaczich przódkòwie migrowelë tam z terenów dzysdniowi Kanadë<ref name="natmus">[https://web.archive.org/web/20131207035806/http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ "Saqqaq-kulturen kronologi"]. Nôrodné Mùzeùm Duńsczi. [http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ Zarchiw]. 7.12.2013 r.</ref><ref>Saillard J, Forster P, Lynnerup N, Bandelt HJ, Nørby S (2000). "mtDNA variation among Greenland Eskimos: the edge of the Beringian expansion". ''American Journal of Human Genetics''. '''67'''(3): 718–26. doi:10.1086/303038. ISSN&nbsp;0002-9297. PMC&nbsp;1287530. PMID&nbsp;10924403.</ref>. Norwesczi Wikingòwie zasedlëlë niezamieszkóny pôłniowi dzél Grenlandie w X wiekù (pò zasedlenim [[Islandiô|Islandie]]), a jichny òtrokòwie żëlë na òstrowie jaż do kùńca XV stalatégò. Prawie w tim czasu [[Pòrtugaliô|Pòrtugalczicë]] próbòwelë nalezc nordowi tur do [[Azjô|Azje]], co doprowadzëło do pòwstaniô nôwczasniészich kôrtów sztrądu òstrowù. W XVII wiekù, duńskò-norwesczi òdkriwcë zôs doprzëszlë do Grenlandie, dze doznalë sã, co jich dôwné sedlëszcza òpùstoszałë a znowa permanentno sã tam òsedlëlë. Czej w 1814 rokù [[Duńskô]] a [[Norweskô]] sã rozdzelëłë, Grenlandiô òsta przekôzónô duńsczi kòrónie. Kònstitucjô Duńsczi z 1953 rokù skùńczëła z kòlonijnym sztatusã Grenlandie, włączającë jã dëcht do duńsczégò państwa. W referendum w sprawie samòrządnoscë Grenlandie z 1978 rokù Daniô zagwësniła Grenlandie aùtonomiã. W referendum z 2008 rokù Grenlandczicë zawelowelë za przeniesenim dzéla kómpetencjów z duńsczégò na grenlandzczi parlament.<ref name="Greenland In Figures 2012">''Greenland in Figures 2012''. Grønlands Statistik. ISBN&nbsp;<bdi>978-87-986787-6-2</bdi>. ISSN&nbsp;1602-5709.</ref> Dzysdnia duńskô wëszëzna zachòwùje kòntrolã nad òbëwatelstwã, mònetarną pòlitiką, bezpiekã a bùtnowima sprawama. Grenlandiô je òsoblëwie wôżnô strategiczno dlô Duńsczi, [[NATO]] a [[Eùropejskô Ùniô|ÙE]] przez wzgląd na bòkadosc mineralnëch sërowinów zataconëch na òstrowie pòd wiôrsztą pòmale topniejącégò (za sprawą zmianów klimatu) lodu. Òd 2025 rokù [[Zjednóné Kraje Americzi]] zaczãłë grozëc aneksją Grenlandie, co wëwòłało [[Grenlandzczi krizys|krizys]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/chca-amerikanie-wzyc-n2204492</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/nieszmaczn-szprt-n2209272</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/raprt-miszznow-n1503197</ref>. == Lëdztwò == Wikszosc mieszkańców Grenlandie to [[Inujicë]]<ref>Mcghee, Robert (3.04.2015 r.) [http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ "Thule Culture"]. ''Canadian Encyclopedia''. Historica Canada. [https://web.archive.org/web/20151120045928/http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ Zarchiw]. 20.11.2015 r. </ref>. Pòpùlacjô je skùpionô przédno na zudwestowim sztrądze, na co cësk mają klimaticzné a geògraficzné dzejniczi – néga wëspë je rzôdkò zamieszkónô. Grenlandiô je spòlëznowò progresywnô, tak jak i metropòlitalnô Duńskô; edukacjô a służba zdrowiégò są darmôk, a prawa LGBT+ na Grenlandie słëchają jednym òd nôszerszich na swiece<ref>https://mojestrone.com/artykul/premirka-dunsczi-przeprosla-n2043755</ref>. 67% sztrómù pòchôdô z òdnôwialny energie, przédno wòdny energie<ref>[https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi "Vedvarende energi"]. Nukissiorfiit. [https://web.archive.org/web/20240610113257/https://nukissiorfiit.gl/da/Produkter/Vedvarende-energi Zarchiw]. 10.06.2024 r.</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Topographic map of Greenland bedrock.jpg|Topografiô Grenlandie Òbrôzk:Upernavik first day in class 2007-08-14 2.jpg|Dzecë w [[Szkòła|szkòle]] Òbrôzk:Uummannaq-football-game.jpg|[[Bala]] na Grenlandie Òbrôzk:20190626 Harbor 0308 (48480740237).jpg|[[Sermiligaaq]], jedna òd wicy jak 60 òsadów na Grenlandie </gallery> == Òbaczë téż == * [[Duńskô]] * [[Kanada]] * [[Zjednóné Kraje Americzi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/midznrodn-latawiszcze-n1820997 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grenlandiô| ]] ah64tnduj3xsujowsjsz2ab5u78obrn 0 11692 209222 200858 2026-07-22T19:59:45Z Iketsi 3254 telefón = + 209222 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Repibilik báága Burkĩna Faso |miono = Repùblika Bùrkinë Faso |miono-genitiw = Bùrkinë Faso |fana = Flag of Burkina Faso.svg |herb = Coat_of_arms_of_Burkina Faso.svg |na karce = LocationBurkinaFaso.svg |mòtto = Unité–Progrès–Justice |jãzëk = [[Jãzëk mossi|mossi]], fule, dioula, peul, francësczi |stolëca = Ouagadougou |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 274.200 |procent-wòdë = 0,146 |lëdztwò = 14.017.262 | rok = 2008 |dëtk = Zôpòdnioafrikansczi CFA frank | kòd dëtka = XOF |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = Une Seule Nuit / Ditanyè <center>[[Òbrôzk:National anthem of Burkina Faso.oga]]</center> |- = |kòd = BF, BFA |Internet = .BF |telefón = +226|Prezydeńt=Ibrahim Traoré|Premiéra=Jean Emmanuel Ouédraogo }} '''Bùrkina Faso''' ([[Jãzëk mossi|mossi]]: ''Repibilik báága Burkĩna Faso'') – państwò w zôpôdny [[Afrika|Africe]]. Dôwni Górnô Wòlta (''Republique du Haute-Volta'') i do 1960 kòloniô [[Francëjô|Francësczi]]. W 1984 rokù prezydent [[Thomas Sankara]] zmienił pòzwã, chtërnô òznôczô "Tatczëzna Bùsznëch Lëdzy" w jãzëkach mossi i diula. Pòwstôł tedë téż nowi, nôrodny himn ''Ditanyè'' w jãzëku mossi. Sankara dôł téż pòjinaczëc stolemné rolné, dëtkowé, zdrowòtné, spòdleczné, szkólné i jinné reformë dlô pòprawë żëcô wszëtczich krajówców Bùrkinë Faso. Stolëcą i nôwikszim gardã Bùrkinë Faso je [[Ouagadougou]]. Wedle wiéchrzëznë to 74. kraj na swiece – mniészi òd Pòlsczi i Italsczi, le wikszi od Nowozelandzczi i Wiôldżi Britanie. Nôleżnik [[Afrikańskô Ùniô|Afrikańsczi Ùnie]]. == Geògrafiô == Òbéńda kraju je przedebòjno równinné, môlowò z wzniesionima terenama, òsoblëwò w zôpadny czãscë kraju, dze sëgô [[Gwinejskô Wëżëna]] i najdiwô sã tuwò nôwëższi szczit kraju [[Pic de Nakourou]] (Tena Kuru) – 749 m n.p.m. kòl sómi grańcë z [[Mali]]. Colemało dali na pòrénk rozcygô sã pasmò [[Chaîne de Banfora]] z główną turisticzną atrakcją kraju – wòdospadama [[Cascades de Karfiguéla]]. Na terenie Burkina Faso naczënają swój biég téż trzë wôżné rzéczi regionu: [[Czôrnô Wolta]], [[Czerwònô Wolta]] i [[Biôłô Wolta]], chtërné dżidzą sã pòzdze, twòrząc rzékã [[Wolta (rzéka)|Wolta]]. Nôtëralną rostlënotą państwa je [[sawanna]]. Na pôłniowim zôpadze kòl grańcë z [[Mali]] i [[Ùbrzég Słoniowëch Kłów|Ùbrzégã Słoniowëch Kłówë]] wëstãpùjë ùjné sawannòwé rostlënotë. Na nordë równak rozcygô sã sëchô sawanna z niscziama [[Akacjô|akacjama]] i drżónowatima krzewinama. Na nordowim pòrénku kraju wëstãpùjë pùstinnô rostlënota. Czãsto spòtëkanima przedstôwcama swiata zwierzãtów są tu [[Żirafa|żirafë]], [[Słóń|słonie]], [[Lew|lwë]], [[Zebra|zebrë]] i sãpë. == Galeriô Bùrkinë Faso == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pionniers_de_la_révolution.jpg|Bùrkinscze dzecë Òbrôzk:Burkina_faso_artisan_painted_gourds.jpg|Banie w Ouagadougou Òbrôzk:A_woman_in_Burkina_Faso.jpg|Bùrkinskô białka Òbrôzk:Moschee_von_Bobo-Dioulasso.jpg|Bobo Diulasso Òbrôzk:WP_35,_SDr9776.JPG|Sawanna w Gbomblore </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] fmtrvfi0wuoctxktn3rokp3bsgntbh2 0 11693 209219 208698 2026-07-22T19:59:35Z Iketsi 3254 telefón = + 209219 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Ningizimu Afrika<br>Umzantsi Afrika<br>Suid-Afrika |miono = Pôłniowô Afrika |miono-genitiw = Pôłniowi Africzi |fana = Flag of South Africa.svg |herb = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |na karce = LocationSouthAfrica.svg |mòtto = ǃke e꞉ ǀxarra ǁke (ǀXam) <br> "Unity in Diversity" |jãzëk = [[Jazëk zulu|Zulu]], [[jazëk xhosa|xhosa]], xesotho, tambesi, swazi, [[afrikaans]], angelsczi i jin. |stolëca = Cape Town |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 1,2 mln |procent-wòdë = |lëdztwò = | rok = 2018 |dëtk = Pôłniowòafrikańsczi rand | kòd dëtka = ZAR |czasowô cona = +2 |swiãto = |himn = National anthem of South Africa |kòd = ZA |Internet = .za |telefón = +27|Prezydeńt=Cyril Ramaphosa }} '''Pôłniowô Afrika''' abò '''RPA''', ''Repùblika Pôłniowi Africzi'' (''zulu: Ningizimu Afrika; xhosa: Umzantsi Afrika; afrikaans: Suid-Afrika; angelsczi: South Africa'') – duże, wielonôrodne państwò na nôbarżi pôłniowim ùbrzégu [[Afrika|Africzi]], i grańczë z Jindijsczim Oceanã i pôłniowoatlanticczim Oceanã. RPA ma dzys miono "Tãczôwi Nôrod", bo tu baro wiele różno-narodnich lëdow afrikańsczich jako stolemné lëdze Zulu i Xhosa, i wiele jazëkow, z chtërnëch nôrodne to zulu, xhosa, afrikaans, sotho, tswana, tsonga, swazi, venda, ndebele i angelsczi. Nôwikszi gard to [[Johannesburg]]. RPA mô dzys 3 stolëce: [[Cape Town]], dze je parliment, [[Bloomfontain]], dze je nôwëższi sąd i [[Pretoria]], dze je rząd. Nederlandzczé kupcë ùsôdzelë tu kolonijë Fort Goede Hoop i Kaapstad (dzys Cape Good Hope i Cape Town) i z jich nederlandzczégò jãzëka powstôł afrikaans. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Pôłniowi Africzi"> Nelson_Mandela-2008_(edit).jpg|Nelson Mandela, pierszi czôrny prezydent RPA Table_Mountain_-_South_Africa_(2418536788).jpg|Stołowô Gora i Cape Town Archbishop-Tutu-medium.jpg|Desmond Tutu </gallery> <gallery mode="packed"> Zoulous_(Shakaland).jpg|Lëdze Zulu Sagittarius_serpentarius_-Tsavo_East_National_Park,_Kenya_-flying-8.jpg|Nôrodni ptôch sekretôrz </gallery> <gallery mode="packed"> Watching_South_Africa_&_Mexico_match_at_World_Cup_2010-06-11_in_Soweto_7.jpg|FIFA 2010 w Soweto Boulders_Beach_2019_2.jpg|Afrikańscze pingwinë </gallery> <gallery mode="packed"> Cape_Town_Bo-Kaap_city_street.jpg|Cape Malay Bo-Kaap 55075_Albert_Lutuli.jpg|Albert Lutuli </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] f3aq5vtambskfrymvih5jiywxm0ht3b 0 11694 209225 200715 2026-07-22T20:00:03Z Iketsi 3254 telefón = + 209225 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Bolivia <br>Mborivia, Wuliwya, Puliwya |miono = Bòliwiô |miono-genitiw = Bòliwie |fana = Flag of Bolivia.svg |herb = Escudo de Bolivia.svg |na karce = LocationBolivia.svg |mòtto = La Unión es la Fuerza |jãzëk = [[Jãzëk keczua|Keczua]], [[Jãzëk ajmara|ajmara]], [[gùarani]], chimán, [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] i jin. |stolëca = Sucre |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = |procent-wòdë = |lëdztwò = | rok = 2018 |dëtk = Bòliwijsczi bòlivio | kòd dëtka = BOB |czasowô cona = -4 |swiãto = |himn = Bolivianos, el Hado Propicio |- = - |kòd = BO |Internet = .bo |telefón = +591|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Rodrigo Paz Pereira }} '''Bòliwiô''' (''Szp: Bolivia, G: Mborivia, A: Wuliwya, K: Puliwya'') – je państwã w Pôłniowi Americe. Gardë [[Sucre]] i [[La Paz]] są stolëcami państwa, a nôwikszi gard to [[Santa Cruz de la Sierra]]. Tu sa wëszawë [[Andë]] i je stolemna rzeka Amazonka. Miono Bòliwii je od [[Simón Boliwar|Simóna Bolívara]], stolemnégò jenerôła. Bòliwiô ma 36 òficjalnëch jãzëków nôrodnich i ji oficjalne miono to ''Estado Plurinacional de Bolivia'', plurinôrodné państwò Bòliwii. == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="Galeriô Bòliwii"> Òbrôzk:Presidentes_del_Perú_y_Bolivia_inauguran_Encuentro_Presidencial_y_III_Gabinete_Binacional_Perú-Bolivia_(36962597345)_(cropped).jpg|[[Evo Morales]] Òbrôzk:Copacabana,_Lake_Titicaca_(4088820782).jpg|Jezoro Titicaca Òbrôzk:DiabladaFerroviariadeOruroBolivia.jpg|Diablada, nôrodni tùńc Òbrôzk:Flickr_-_archer10_(Dennis)_-_Bolivia-133.jpg| [[Lama]] Òbrôzk:Isla_del_Pescado,_Salar_de_Uyuni.jpg|Salar de Uyuni Òbrôzk:Aymara_ceremony_copacabana_4.jpg|Lëdze Ajmara Òbrôzk:20170805_Bolivia_1195_crop_Sucre_sRGB_(26204170499).jpg|Sucre </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/priwatn-armi-barni-n2316646 {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] m1yqgsfp2wwy5czlcm28gpqgvp6lomr 0 11778 209227 200185 2026-07-22T20:00:21Z Iketsi 3254 telefón = +; [[Pòlsczi jãzëk|pòl]].→{{jãz.|pl}} 209227 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Ecuador |miono = Ekwador |miono-genitiw =Ekwadoru |fana = Flag of Ecuador.svg |herb = Coat of arms of Ecuador original version.svg |na karce = LocationEcuador.svg |mòtto = Dios, patria y libertad |jãzëk = [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] |stolëca = Quito |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna =283 560 |procent-wòdë = |lëdztwò = 16 777 000| rok = 2019 |dëtk = Amerikańszczi dolar | kòd dëtka = USD |czasowô cona = -5 |swiãto = |himn = Salve, Oh Patria |kòd = EC |Internet = .ec |telefón = +593|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Daniel Noboa |aùtowi kòd=EC|data ùsôdzenia=24 maja 1822}} [[Òbrôzk:A Lenín Moreno (Transmisión del Mando Presidencial Ecuador 2017) (cropped).jpg|mały|Lenín Moreno, prezydent Ekwadoru w latach 2017–2021]] '''Ekwador''' ({{jãz.|es}} ''Ecuador'', {{jãz.|pl}} ''Ekwador'') je państwã w Pôłniowi Americe. Gard [[Quito]] je stolëcą państwa. Tu sa wëszawë [[Andë]]. Miono Ekwadoru je od szp. ecuador (równik). == Òbaczë téż == * [[Pôłniowô Amerika]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] ajcbitugqif0yzkg3ku99xeozt8p598 0 11877 209070 208865 2026-07-21T16:58:33Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209070 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|mały|Medal Stolema (2024)]] {{Jiné znaczënczi}} '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach ta ùdba òsta zaniechónô, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë Karno Sztudérów „Pòmòraniô”. == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], [[Ryszard Kukier]], Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerat Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible collapsible" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi<ref>[https://web.archive.org/web/20240314110707/http://pomorania.kaszubi.eu/2024/01/medal-stolema-2023-dla-dariusza.html Medal Stolema 2023 dla Dariusza Majkowskiego], pomorania.kaszubi.eu, 23 stëcznika 2024, Wayback Machine, web.archive.org, dost. 30 czerwińca 2026.</ref> |- | <center>2024</center> | dr [[Justina Pòmierskô]], prof. [[Daniel Kalinowsczi]] |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-03-21|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Stolem (wiele znaczeniów)}} === Pòłączoné témë === * [[Nôdgroda]] === Jiné nôdgrodë === {{#categorytree:Nôdgrodë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260422142520/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] * https://web.archive.org/web/20260522202031/https://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/publication/45377/edition/39532?language=pl [[Kategòrëjô:Medal Stolema| ]] rq0gr0yata1soin9fy56f75mku1rcl1 209088 209070 2026-07-21T20:21:18Z Iketsi 3254 test 209088 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|mały|Medal Stolema (2024)]] {{Jiné znaczënczi}} '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach ta ùdba òsta zaniechónô, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë Karno Sztudérów „Pòmòraniô”. == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], [[Ryszard Kukier]], Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerat Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible collapsible" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi<ref>[https://web.archive.org/web/20240314110707/http://pomorania.kaszubi.eu/2024/01/medal-stolema-2023-dla-dariusza.html Medal Stolema 2023 dla Dariusza Majkowskiego], pomorania.kaszubi.eu, 23 stëcznika 2024, Wayback Machine, web.archive.org, dost. 30 czerwińca 2026.</ref> |- | <center>2024</center> | dr [[Justina Pòmierskô]], prof. [[Daniel Kalinowsczi]] |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-03-21|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Stolem (wiele znaczeniów)}} {{Col2 | left = === Pòłączoné témë === * [[Nôdgroda]] | right = === Jiné nôdgrodë === {{#categorytree:Nôdgrodë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260422142520/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] * https://web.archive.org/web/20260522202031/https://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/publication/45377/edition/39532?language=pl [[Kategòrëjô:Medal Stolema| ]] myn0pi7h2ty1e3cc0s7wjzdcyfp80nb 209093 209088 2026-07-21T20:40:25Z Iketsi 3254 test 209093 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|mały|Medal Stolema (2024)]] {{Jiné znaczënczi}} '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach ta ùdba òsta zaniechónô, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë Karno Sztudérów „Pòmòraniô”. == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], [[Ryszard Kukier]], Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerat Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible collapsible" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi<ref>[https://web.archive.org/web/20240314110707/http://pomorania.kaszubi.eu/2024/01/medal-stolema-2023-dla-dariusza.html Medal Stolema 2023 dla Dariusza Majkowskiego], pomorania.kaszubi.eu, 23 stëcznika 2024, Wayback Machine, web.archive.org, dost. 30 czerwińca 2026.</ref> |- | <center>2024</center> | dr [[Justina Pòmierskô]], prof. [[Daniel Kalinowsczi]] |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-03-21|Nastãpnô=+1 rok}} {{Col3 |col1= == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Stolem (wiele znaczeniów)}} |col2= == Pòłączoné témë == * [[Nôdgroda]] |col3= == Jiné nôdgrodë == {{#categorytree:Nôdgrodë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260422142520/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] * https://web.archive.org/web/20260522202031/https://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/publication/45377/edition/39532?language=pl [[Kategòrëjô:Medal Stolema| ]] a6jwt4ccqpcdbhu8dj42w2taz4nysom 209094 209093 2026-07-21T20:42:01Z Iketsi 3254 209094 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|mały|Medal Stolema (2024)]] {{Jiné znaczënczi}} '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach ta ùdba òsta zaniechónô, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë Karno Sztudérów „Pòmòraniô”. == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], [[Ryszard Kukier]], Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerat Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible collapsible" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi<ref>[https://web.archive.org/web/20240314110707/http://pomorania.kaszubi.eu/2024/01/medal-stolema-2023-dla-dariusza.html Medal Stolema 2023 dla Dariusza Majkowskiego], pomorania.kaszubi.eu, 23 stëcznika 2024, Wayback Machine, web.archive.org, dost. 30 czerwińca 2026.</ref> |- | <center>2024</center> | dr [[Justina Pòmierskô]], prof. [[Daniel Kalinowsczi]] |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-03-21|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Stolem (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Nôdgroda]] |col3= === Jiné nôdgrodë === {{#categorytree:Nôdgrodë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260422142520/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] * https://web.archive.org/web/20260522202031/https://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/publication/45377/edition/39532?language=pl [[Kategòrëjô:Medal Stolema| ]] 8uq8vs7fs5ngbl2e087hf6zqb9y68ao 209095 209094 2026-07-21T21:21:47Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ test 209095 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|mały|Medal Stolema (2024)]] {{Jiné znaczënczi}} '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach ta ùdba òsta zaniechónô, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë Karno Sztudérów „Pòmòraniô”. == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], [[Ryszard Kukier]], Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerat Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible collapsible" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi<ref>[https://web.archive.org/web/20240314110707/http://pomorania.kaszubi.eu/2024/01/medal-stolema-2023-dla-dariusza.html Medal Stolema 2023 dla Dariusza Majkowskiego], pomorania.kaszubi.eu, 23 stëcznika 2024, Wayback Machine, web.archive.org, dost. 30 czerwińca 2026.</ref> |- | <center>2024</center> | dr [[Justina Pòmierskô]], prof. [[Daniel Kalinowsczi]] |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-03-21|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Stolem (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Nôdgroda]] |col3= === Jiné nôdgrodë === {{#categorytree:Nôdgrodë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260422142520/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] * https://web.archive.org/web/20260522202031/https://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/publication/45377/edition/39532?language=pl [[Kategòrëjô:Medal Stolema| ]] 3j9cs17rfw6ylchg1gpkmnbqmg26ghd 14 11890 209114 206659 2026-07-22T12:28:46Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Geògrafiô]] to [[Category:Meteòrologiô]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 209114 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] 5lw62is8vczho6b37651xjhg0ha9nhj 0 11951 209161 201841 2026-07-22T17:02:14Z Iketsi 3254 {{jãz.|uk}}; {{jãz.|ro}} 209161 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Chotyn, pevnost, celek.jpg|mały|Dniéster w Chotyniu]] '''Dniéster''' ({{jãz.|uk}} Дністер'', Dnister,'' {{jãz.|ro}} Nistru) je rzéką w pòerénkowéj Eùropie. Płënjiô bez [[Ùkrajina|Ùkrajiniô]], pòtim bez [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]] (na greńcë Mòłdawskô ë [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrza]]) ë kùńczi biég w [[Czôrné Mòrze|Czôrnim Mòrzu]] w Ùkrajinié. == Geografjiô == Pòczątk Dniéstera je w [[Ùkrajina|Ùkrajinié]], wnetk do gardu Drohobycz, krótkò do grańcë z [[Pòlskô|Pòlską]] ë płënié kù [[Czôrné Mòrze|Czôrnémù Mòrzu]]. Robi grańce Ùkrajini z [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]] ë pòtim Mòłdawskô z [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrzã]] (de iure pòrénkòwô Mòłdawskô). W dólnéj dzélu rzéczi, zôpôdni sztrąd je wzgórzësti, czëdë pòrénkòwi je płasczi. Rzéka de facto kùńczi Eùrasczi Step. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rzéczi w Eùropie|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Ùkrajina]] idc122l4wml20j93hsfhjms95bpdbvf 209162 209161 2026-07-22T17:05:04Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ {{Col3}} 209162 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Chotyn, pevnost, celek.jpg|mały|Dniéster w Chotyniu]] '''Dniéster''' ({{jãz.|uk}} Дністер'', Dnister,'' {{jãz.|ro}} Nistru) je rzéką w pòerénkowéj Eùropie. Płënjiô bez [[Ùkrajina|Ùkrajiniô]], pòtim bez [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]] (na greńcë Mòłdawskô ë [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrza]]) ë kùńczi biég w [[Czôrné Mòrze|Czôrnim Mòrzu]] w Ùkrajinié. == Geografjiô == Pòczątk Dniéstera je w [[Ùkrajina|Ùkrajinié]], wnetk do gardu Drohobycz, krótkò do grańcë z [[Pòlskô|Pòlską]] ë płënié kù [[Czôrné Mòrze|Czôrnémù Mòrzu]]. Robi grańce Ùkrajini z [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]] ë pòtim Mòłdawskô z [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrzã]] (de iure pòrénkòwô Mòłdawskô). W dólnéj dzélu rzéczi, zôpôdni sztrąd je wzgórzësti, czëdë pòrénkòwi je płasczi. Rzéka de facto kùńczi Eùrasczi Step. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Pòdniéstrze]] |col2= === Jiné rzéczi w Eùropie === {{#categorytree:Rzéczi w Eùropie|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Ùkrajina]] g9t91k8d8vjutm8uh4w4akgjmzi2b2w 0 11952 209062 208609 2026-07-21T16:04:01Z Iketsi 3254 {{Òficjalnô starna}} 209062 wikitext text/x-wiki {{Pòlitik wiadłokôstka|mióno=Aleksandra Dulkiewicz|òdjimk=Aleksandra Dulkiewicz 2024.jpg|òpisënk òbrôzka=Aleksandra Dulkewicz (2024)|môl nôrôdzenégò=Gduńsk|data nôrôdzenégò=10 lëpińca 1979|nôrôdnota=Pòlôszka|commons=Category:Aleksandra_Dulkiewicz|dzecë=Zofiô|nôdgrodë=[[Òbrôzk:POL_Brązowy_Medal_Za_Zasługi_dla_Policji_BAR.svg|30px]]|status1=Prezydentka Gduńska|1. fónkcjô cząd=òd 17 stëcznika 2019}} '''Aleksandra Mariô Dulkewicz''' ({{jãz.|pl}} ''Aleksandra Maria Dulkiewicz''; ùr. [[10 lëpińca]] 1979 we [[Gduńsk|Gduńskù]]) – pòlskô samòrządzënowô dzejôrka, juristka, w latach 2017-2019 zastãpczëni prezydenta Gduńska, w 2019 pôłniącô fónkcjã prezydenta, òd 2019 [[Prezydentowie Gduńska|prezydentka Gduńska]]. Przënôlégô do pòliticzny stowôrë ''[[Wszëtkò dlô Gduńska|Wszëtkò Dlô Gduńska]]'' ({{jãz.|pl}} ''Wszystko dla Gdańska''). == Żëcopis == === Rodzëzna ë żëcé === Ji starkòwie przëjachelë do Gduńska pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]]. Córka Zbigòrza Dulkewicza ë Izabelë ''de domo'' Łos. Bëła jich pierszą córką, mô téż sostrã Martã. Ji starszi dzejelë w antikòmùnisticzny òpòzycje (Rësznota Młodi Pòlsczi, {{jãz.|pl}} ''Ruch Młodej Polski''), ùtrzëmiwelë kòntaktë m.jin. z Arkadiuszã Rëbicczim, Dariuszã Kòbzejã ë Piotrã Adamòwiczã. W 1994 r. skùńcziła Spòdleczną Szkòłã nr. 50 we Gduńskù, w 1999 r. III Òglowòsztôłcącé Liceùm we Gduńskù, a w 2006 prawò na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. Mô córkã Zofiã (ùr. 2008). === Pòliticznô aktiwnota === Bëła człónkã rewizjowi kòmisji stowôrë Młodi Kònserwatiscë ({{jãz.|pl}} ''Młodzi Konserwatyści'') ë nôleżniczką [[Kònserwatiwno-Lëdòwô Partiô|Kònserwatiwno-Lëdòwi Partie]] ({{jãz.|pl}} ''Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe''). W 1995 brała ùdzél w prezydencczi kampanie Hanë Gronkewicz-Waltz. W 2006 òstała asystentką prezydenta [[Paweł Adamòwicz|Pawła Adamòwicza]]. W latach 2009-2014 robiła w Eùropejsczim Centrum Solidarnoscë (ECS). W 2010 ë 2014 zwëskała mandat rôdcë miasta Gduńska z lëstów [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]] ({{jãz.|pl}} ''Platforma Obywatelska, PO''), a w 2014 òsta przédniczką partijnégò karna rôdców. Òd [[20 strëmiannika]] 2014 do [[14 stëcznika]] 2019 bëła zôstãpczënią prezydenta Gduńska ds. gòspòdarczi pòliticzi. Òb czas samòrządzënowi welacji w 2018 bëła przédniczką welacjòwégò sztabù Pawła Adamòwicza. W ti welacje zwëskała reelekcjã do Radzëznë Gardu Gduńska z lëstów Wszëtkò Dlô Gduńska ({{jãz.|pl}} ''Wszystko dla Gdańska''). [[Òbrôzk:XI International Forum "Europe with a View of the Future". Parliament of Word.jpg|mały|Aleksandra Dulkewicz (2025)]] === Prezydentura === [[14 stëcznika]] 2019 pò zabicym prezydenta Adamòwicza, zaczãła pôłnic òbrzészczi prezydenta Gduńska. [[17 stëcznika]] 2019 bëła namienionô przez wòjewòdã [[Dariusz Drelich|Dariusza Drelicha]] na p.ò. prezydenta. [[22 stëcznika]] 2019 ògłosëła swòjã kandidaturã na prezydenta gardu w przedterminowi welacje [[3 strëmiannika]]. Miała pòpercé PO, [[PSL]], [[Nowoczesna (partiô)|Nowòczasny]] a [[Wiosna (partiô)|Zymkù]] ({{jãz.|pl}} ''Wiosna''). W welowanim dobëła ju w pierszi turze, dostôwającë 139 790 głosów, tj. 82,22%. Òsta zaprzësygłô na ùrząd [[11 strëmiannika]] 2019, jakno pierszô białka na tim stanowiszczu we Gduńskù. W samòrządowëch welacjach w 2024 ùbiégała sã ò reelekcjã, kandidującë z lëstów [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]] (w ramach ùgòdë PO ë stowôrë Wszëtkò Dlô Gduńska). Dobëła welowanié w pierszi turze, dostôwającë 57,95% głosów. Zwëskała wnenczas téż mandat rôdcë gardu, chtërnégò nie òbjimnãła z ùwôdżi na niełączlëwòsc fónkcjów. == Òbaczë téż == * [[Paweł Adamòwicz]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Pòlsczé pòliticzczi]] jtlfgn3g583pesto6ana4stsjelsuzr 209063 209062 2026-07-21T16:09:55Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 209063 wikitext text/x-wiki {{Pòlitik wiadłokôstka|mióno=Aleksandra Dulkiewicz|òdjimk=Aleksandra Dulkiewicz 2024.jpg|òpisënk òbrôzka=Aleksandra Dulkewicz (2024)|môl nôrôdzenégò=Gduńsk|data nôrôdzenégò=10 lëpińca 1979|nôrôdnota=Pòlôszka|commons=Category:Aleksandra_Dulkiewicz|dzecë=Zofiô|nôdgrodë=[[Òbrôzk:POL_Brązowy_Medal_Za_Zasługi_dla_Policji_BAR.svg|30px]]|status1=Prezydentka Gduńska|1. fónkcjô cząd=òd 17 stëcznika 2019}} '''Aleksandra Mariô Dulkewicz'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/swito-dodom-splznowi-n2286566</ref> ({{jãz.|pl}} ''Aleksandra Maria Dulkiewicz''; ùr. [[10 lëpińca]] 1979 we [[Gduńsk|Gduńskù]]) – pòlskô samòrządzënowô dzejôrka, juristka, w latach 2017-2019 zastãpczëni prezydenta Gduńska, w 2019 pôłniącô fónkcjã prezydenta, òd 2019 [[Prezydentowie Gduńska|prezydentka Gduńska]]. Przënôlégô do pòliticzny stowôrë ''[[Wszëtkò dlô Gduńska|Wszëtkò Dlô Gduńska]]'' ({{jãz.|pl}} ''Wszystko dla Gdańska''). == Żëcopis == === Rodzëzna ë żëcé === Ji starkòwie przëjachelë do Gduńska pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]]. Córka Zbigòrza Dulkewicza ë Izabelë ''de domo'' Łos. Bëła jich pierszą córką, mô téż sostrã Martã. Ji starszi dzejelë w antikòmùnisticzny òpòzycje (Rësznota Młodi Pòlsczi, {{jãz.|pl}} ''Ruch Młodej Polski''), ùtrzëmiwelë kòntaktë m.jin. z Arkadiuszã Rëbicczim, Dariuszã Kòbzejã ë Piotrã Adamòwiczã. W 1994 r. skùńcziła Spòdleczną Szkòłã nr. 50 we Gduńskù, w 1999 r. III Òglowòsztôłcącé Liceùm we Gduńskù, a w 2006 prawò na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. Mô córkã Zofiã (ùr. 2008). === Pòliticznô aktiwnota === Bëła człónkã rewizjowi kòmisji stowôrë Młodi Kònserwatiscë ({{jãz.|pl}} ''Młodzi Konserwatyści'') ë nôleżniczką [[Kònserwatiwno-Lëdòwô Partiô|Kònserwatiwno-Lëdòwi Partie]] ({{jãz.|pl}} ''Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe''). W 1995 brała ùdzél w prezydencczi kampanie Hanë Gronkewicz-Waltz. W 2006 òstała asystentką prezydenta [[Paweł Adamòwicz|Pawła Adamòwicza]]. W latach 2009-2014 robiła w Eùropejsczim Centrum Solidarnoscë (ECS). W 2010 ë 2014 zwëskała mandat rôdcë miasta Gduńska z lëstów [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]] ({{jãz.|pl}} ''Platforma Obywatelska, PO''), a w 2014 òsta przédniczką partijnégò karna rôdców. Òd [[20 strëmiannika]] 2014 do [[14 stëcznika]] 2019 bëła zôstãpczënią prezydenta Gduńska ds. gòspòdarczi pòliticzi. Òb czas samòrządzënowi welacji w 2018 bëła przédniczką welacjòwégò sztabù Pawła Adamòwicza. W ti welacje zwëskała reelekcjã do Radzëznë Gardu Gduńska z lëstów Wszëtkò Dlô Gduńska ({{jãz.|pl}} ''Wszystko dla Gdańska''). [[Òbrôzk:XI International Forum "Europe with a View of the Future". Parliament of Word.jpg|mały|Aleksandra Dulkewicz (2025)]] === Prezydentura === [[14 stëcznika]] 2019 pò zabicym prezydenta Adamòwicza, zaczãła pôłnic òbrzészczi prezydenta Gduńska. [[17 stëcznika]] 2019 bëła namienionô przez wòjewòdã [[Dariusz Drelich|Dariusza Drelicha]] na p.ò. prezydenta. [[22 stëcznika]] 2019 ògłosëła swòjã kandidaturã na prezydenta gardu w przedterminowi welacje [[3 strëmiannika]]. Miała pòpercé PO, [[PSL]], [[Nowoczesna (partiô)|Nowòczasny]] a [[Wiosna (partiô)|Zymkù]] ({{jãz.|pl}} ''Wiosna''). W welowanim dobëła ju w pierszi turze, dostôwającë 139 790 głosów, tj. 82,22%. Òsta zaprzësygłô na ùrząd [[11 strëmiannika]] 2019, jakno pierszô białka na tim stanowiszczu we Gduńskù. W samòrządowëch welacjach w 2024 ùbiégała sã ò reelekcjã, kandidującë z lëstów [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]] (w ramach ùgòdë PO ë stowôrë Wszëtkò Dlô Gduńska). Dobëła welowanié w pierszi turze, dostôwającë 57,95% głosów. Zwëskała wnenczas téż mandat rôdcë gardu, chtërnégò nie òbjimnãła z ùwôdżi na niełączlëwòsc fónkcjów. == Òbaczë téż == * [[Paweł Adamòwicz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Pòlsczé pòliticzczi]] mpnt125hhvv0o539a059vnw35qt026k 0 12290 208970 205621 2026-07-20T18:40:56Z Rabùszniczka 19710 kąsk dopisała 208970 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk|miono=Lana Del Rey|pòdpis=Lana Del Rey signature.svg|starna www=https://lanadelrey.com/|data ùrodzeniô=21 czerwińca 1985 (41 lat stôrô)|mùzyczné ôrtë=Alternatiwny pòp, barokòwi pòp, òniriczny pòp, rock|gwôsné miono=Elizabeth Woolridge Grant|môl ùrodzeniô=Nowi Jork, Zjed|jinstrumentë=Wòkal|lata dzejaniô=òd 2005|wëtwórnia=5 Points Records, Stranger Records, Polydor Records, Interscope Records|òbrôzk=Lana Del Rey at Wembley 2025.jpg|òpisënk=Lana Del Rey na sztadionie Wembley, 2025|pseudonim=Lana Del Rey, Lana Rey Del Mar, Lizzy Grant, Sparkle Jump Rope Queen, May Jailer}}[[Òbrôzk:Lana Del Rey (2024).jpg|mały|Lana Del Rey (2024)]] '''Lana Del Rey''', pròw. '''Elizabeth Woolridge Grant''' (ùr. 21 czerwińca 1985 r. w [[Nowi Jork|Nowim Jòrkù]])<ref>Bibby Sowray. [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey Who’s who Lana Del Rey]. „Vogue”, 2012-02-10. Cytat: Born in New York in 1986, her birth name is Elizabeth Woolridge Grant. She was raised in Lake Placid, a quiet village outside of New York State. Aged 15, she was sent to boarding school in Connecticut, before moving to New York City when she was 18 to study metaphysics at Fordham University(...). She decided to rebrand herself as Lana Del Rey and in October 2011, she signed a joint record deal with Interscope Records and Polydor. (...) Video Games accumulated in excess of 20 million YouTube views in its first 5 months of upload. On October 24th 2011, it was announced that Del Rey had won the Q award for „Next Big Thing” (...). She has described her unique look – auburn hair in Veronica Lake waves, full lips and permanently artistic talons – as „Gangster Nancy Sinatra” (...)..</ref> je [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańską]] spiéwórką, kòmpòzytorką, pòetką i aùtorką tekstów frantówków. Ji artisticzny pseùdonim je sparłączenim miona hollywoodzczi gwiôzdë [[Lana Turner|Lanë Turner]] i pòzwë mòdelu aùtoła - [[Fòrd Del Rey|Fòrda Del Rey]].<ref>Joe Robinson, [http://diffuser.fm/lana-del-rey-facts/ 18 Facts You Probably Didn’t Know About Lana Del Rey]</ref> Ji stil znankùje sã szlachòwnoscą do kinowi mùzyczi, jaczi towarzëszi lirycznô eskploracjô melanchòli, przemòcy, czë romansu. Dodôwkòwò wplotô w to nawiązaniô do pòpkùlturë, a òsoblewò [[Amerikana|Amerikanë]] - przedmiotów, czë zbiérków artefaktów òdnoszącëch sã do amerikańsczi, kùlturowi spôdkòwiznë z lat 50-sątëch i 60-sątëch XX wiekù. Przez mùzycznëch kritików czasã nôzëwónô je "gangsterską Nancy Sinatrą<ref>[http://nymag.com/daily/entertainment/2011/09/lana_del_rey.html Meet Lana Del Rey, the New Singer Music Bloggers Love to Hate] – Vulture. NY Mag, 2011-09-21. [dostęp 2011-09-27]. Cytat: Lana Del Rey, the 24-year-old indie sensation billed to the world – or music bloggers – as the „gangster Nancy Sinatra,” (...). (ang.).</ref>". == Żëcorësëna == === Młodosc === Elizabeth Woolridge Gran'''t''' ùrodzëła sã 21 czerwica 1985 rokù na nowòjorsczim Manhattanie<ref>Sowray, Bibby (February 10, 2012). [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey "Lana Del Rey Biography, Quotes and Facts"]. Vogue. [https://web.archive.org/web/20121003073102/http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey Archiwizowòné z oryginału] 3 rujana 2012. Retrieved June 20, 2012</ref> w rodzënie to [[Katolëcczi Kòscół|Katolëków]]<ref>[https://web.archive.org/web/20161006095622/http://www.newsday.com/entertainment/celebrities/catholic-celebrities-1.4802809 "Celebrities who are practising Catholics or were raised in the church"]. Newsday. April 10, 2016. Archived from the original on October 6, 2016. Retrieved April 10, 2017.</ref> szkòckò-anielsczégò pòchòdzeniô<ref>[https://celticlifeintl.com/ultra-lana/ "Ultra Lana"]. Celtic Life International. August 22, 2014. Archived from the original on December 4, 2022. "Drawn to Scotland by her ex-boyfriend Barrie-James O'Neill (lead singer of indie band Kassidy) coupled with her Scottish/Anglo ancestry"</ref>. Ji òjc Robert England Grant Jr. béł copywriterã w Grey Global Group - firmie zajmùjący sã marketingã, a nënka Patricia Ann Grant (z domù Hill) robiła jakò account executive w tim sómym môlu<ref>[https://www.nytimes.com/1982/06/13/style/robert-england-grant-jr-marries-patricia-ann-hill.html "Robert England Grant Jr. Marries Patricia Ann Hill"]. The New York Times. June 13, 1982. Archived from the original on February 2, 2015. Retrieved December 4, 2014</ref>. Elizabeth mô młodszé rodzeństwò - Caroline i Charlie'gò<ref>Zupkus, Lauren (October 8, 2014). [https://www.huffingtonpost.com/2014/10/08/chuck-grant-lana-del-rey-sister_n_5952704.html "Meet Chuck Grant, Lana Del Rey's Equally Gorgeous And Talented Sister"]. The Huffington Post. Archived from the original on October 18, 2014. Retrieved October 26, 2017.</ref>. Sztërë lata pò ji nôrodzënach, Grantowie przenieslë sã ze swòją trójkã dzëcy do Lake Placid w stanie Nowi Jork. W Lake Placid ji òjc robił w stolarsczi firmie, pò czim przebrażowił sã w jiwestowianié w domenë<ref>Hiatt, Brian (January 9, 2014). [https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-74230/ "Lana Del Rey: Vamp of Constant Sorrow"]. Rolling Stone.</ref>, timczasã ji nënka robiła jakò szkòlnô<ref>Tranter, Kirsten (May 10, 2014). [https://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html "Lolita in the 'hood"]. The Sydney Morning Herald. </ref>. W tim placu Elizabeth chòdzëła do katolëcczi, spòdleczny szkòłe St. Anges School<ref>Giannini, Melissa (November 28, 2013). [https://web.archive.org/web/20131203120905/http://www.nylonmag.com/articles/lana-del-rey-interview-nylon "National Anthem"]. Nylon. </ref> i zaczëła spiewac kòscelnym chòrze, gdze pełniła rolã [[Kantor|kantorczi]]. Òd wczesnégò nastolactwa miała jiwrë z alkòhòlã, w wiekù 15 lat òsta wësłonô do Kent School - episkòpalny szkòłë z internatã, co miało bëc ji òdwëkã<ref>Bibby Sowray. [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey "Who’s who Lana Del Rey."] „Vogue”,</ref>. Czej bëła 19 lat stôrô przëcygła sã do Nowégò Yorkù, w célu rozpòczãcô studiów filozoficznëch. == Diskògrafiô == === Studijné albùmë === * ''Lana Del Rey (2010)'' * ''Born to Die'' (2012) * ''Ultraviolence'' (2014) * ''Honeymoon'' (2015) * ''Lust for Life'' (2017) * ''Norman Fucking Rockwell!'' (2019) * ''Chemtrails over the Country Club'' (2021) * ''Blue Banisters'' (2021) * ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' (2023) * ''Stove'' (nadchòdzący) * Albùm bez titlã (nadchòdzący) === Epczi === * ''Kill Kill'' (2008) * ''Lana Del Rey'' (2012) * Paradise (2012) === Single === * ''Video Games'' * ''Born to die'' * ''Blue Jeans'' * ''Summertime Sandess'' (2012) * ''National Anthem (''2012) * ''Ride'' (2012) * ''Dark Paradise'' (2013) * Young and Beautiful (2013) * Once Upon a Dream (2014) * West Coast (2014) * Shades of Cool (2014) * Ultraviolence (2014) * Brooklyn Baby (2014) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Amerikańsczé spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Mùzycë]] 1t3kj75xoq6ormhg6czk0h6j3sx23dd 208991 208970 2026-07-20T21:45:51Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; - → – ; → ; (ang.)→({{jãz.|en}}) 208991 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk|miono=Lana Del Rey|pòdpis=Lana Del Rey signature.svg|starna www=https://lanadelrey.com/|data ùrodzeniô=21 czerwińca 1985 (41 lat stôrô)|mùzyczné ôrtë=Alternatiwny pòp, barokòwi pòp, òniriczny pòp, rock|gwôsné miono=Elizabeth Woolridge Grant|môl ùrodzeniô=Nowi Jork, Zjed|jinstrumentë=Wòkal|lata dzejaniô=òd 2005|wëtwórnia=5 Points Records, Stranger Records, Polydor Records, Interscope Records|òbrôzk=Lana Del Rey at Wembley 2025.jpg|òpisënk=Lana Del Rey na sztadionie Wembley, 2025|pseudonim=Lana Del Rey, Lana Rey Del Mar, Lizzy Grant, Sparkle Jump Rope Queen, May Jailer}}[[Òbrôzk:Lana Del Rey (2024).jpg|mały|Lana Del Rey (2024)]] '''Lana Del Rey''', pròw. '''Elizabeth Woolridge Grant''' (ùr. 21 czerwińca 1985 r. w [[Nowi Jork|Nowim Jòrkù]])<ref>Bibby Sowray. [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey Who’s who Lana Del Rey]. „Vogue”, 2012-02-10. Cytat: Born in New York in 1986, her birth name is Elizabeth Woolridge Grant. She was raised in Lake Placid, a quiet village outside of New York State. Aged 15, she was sent to boarding school in Connecticut, before moving to New York City when she was 18 to study metaphysics at Fordham University(...). She decided to rebrand herself as Lana Del Rey and in October 2011, she signed a joint record deal with Interscope Records and Polydor. (...) Video Games accumulated in excess of 20 million YouTube views in its first 5 months of upload. On October 24th 2011, it was announced that Del Rey had won the Q award for „Next Big Thing” (...). She has described her unique look – auburn hair in Veronica Lake waves, full lips and permanently artistic talons – as „Gangster Nancy Sinatra” (...)..</ref> je [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańską]] spiéwórką, kòmpòzytorką, pòetką i aùtorką tekstów frantówków. Ji artisticzny pseùdonim je sparłączenim miona hollywoodzczi gwiôzdë [[Lana Turner|Lanë Turner]] i pòzwë mòdelu aùtoła – [[Fòrd Del Rey|Fòrda Del Rey]].<ref>Joe Robinson, [http://diffuser.fm/lana-del-rey-facts/ 18 Facts You Probably Didn’t Know About Lana Del Rey]</ref> Ji stil znankùje sã szlachòwnoscą do kinowi mùzyczi, jaczi towarzëszi lirycznô eskploracjô melanchòli, przemòcy, czë romansu. Dodôwkòwò wplotô w to nawiązaniô do pòpkùlturë, a òsoblewò [[Amerikana|Amerikanë]] – przedmiotów, czë zbiérków artefaktów òdnoszącëch sã do amerikańsczi, kùlturowi spôdkòwiznë z lat 50-sątëch i 60-sątëch XX wiekù. Przez mùzycznëch kritików czasã nôzëwónô je "gangsterską Nancy Sinatrą<ref>[http://nymag.com/daily/entertainment/2011/09/lana_del_rey.html Meet Lana Del Rey, the New Singer Music Bloggers Love to Hate] – Vulture. NY Mag, 2011-09-21. [dostęp 2011-09-27]. Cytat: Lana Del Rey, the 24-year-old indie sensation billed to the world – or music bloggers – as the „gangster Nancy Sinatra,” (...). ({{jãz.|en}}).</ref>". == Żëcorësëna == === Młodosc === Elizabeth Woolridge Gran'''t''' ùrodzëła sã 21 czerwica 1985 rokù na nowòjorsczim Manhattanie<ref>Sowray, Bibby (February 10, 2012). [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey "Lana Del Rey Biography, Quotes and Facts"]. Vogue. [https://web.archive.org/web/20121003073102/http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey Archiwizowòné z oryginału] 3 rujana 2012. Retrieved June 20, 2012</ref> w rodzënie to [[Katolëcczi Kòscół|Katolëków]]<ref>[https://web.archive.org/web/20161006095622/http://www.newsday.com/entertainment/celebrities/catholic-celebrities-1.4802809 "Celebrities who are practising Catholics or were raised in the church"]. Newsday. April 10, 2016. Archived from the original on October 6, 2016. Retrieved April 10, 2017.</ref> szkòckò-anielsczégò pòchòdzeniô<ref>[https://celticlifeintl.com/ultra-lana/ "Ultra Lana"]. Celtic Life International. August 22, 2014. Archived from the original on December 4, 2022. "Drawn to Scotland by her ex-boyfriend Barrie-James O'Neill (lead singer of indie band Kassidy) coupled with her Scottish/Anglo ancestry"</ref>. Ji òjc Robert England Grant Jr. béł copywriterã w Grey Global Group – firmie zajmùjący sã marketingã, a nënka Patricia Ann Grant (z domù Hill) robiła jakò account executive w tim sómym môlu<ref>[https://www.nytimes.com/1982/06/13/style/robert-england-grant-jr-marries-patricia-ann-hill.html "Robert England Grant Jr. Marries Patricia Ann Hill"]. The New York Times. June 13, 1982. Archived from the original on February 2, 2015. Retrieved December 4, 2014</ref>. Elizabeth mô młodszé rodzeństwò – Caroline i Charlie'gò<ref>Zupkus, Lauren (October 8, 2014). [https://www.huffingtonpost.com/2014/10/08/chuck-grant-lana-del-rey-sister_n_5952704.html "Meet Chuck Grant, Lana Del Rey's Equally Gorgeous And Talented Sister"]. The Huffington Post. Archived from the original on October 18, 2014. Retrieved October 26, 2017.</ref>. Sztërë lata pò ji nôrodzënach, Grantowie przenieslë sã ze swòją trójkã dzëcy do Lake Placid w stanie Nowi Jork. W Lake Placid ji òjc robił w stolarsczi firmie, pò czim przebrażowił sã w jiwestowianié w domenë<ref>Hiatt, Brian (January 9, 2014). [https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-74230/ "Lana Del Rey: Vamp of Constant Sorrow"]. Rolling Stone.</ref>, timczasã ji nënka robiła jakò szkòlnô<ref>Tranter, Kirsten (May 10, 2014). [https://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html "Lolita in the 'hood"]. The Sydney Morning Herald. </ref>. W tim placu Elizabeth chòdzëła do katolëcczi, spòdleczny szkòłe St. Anges School<ref>Giannini, Melissa (November 28, 2013). [https://web.archive.org/web/20131203120905/http://www.nylonmag.com/articles/lana-del-rey-interview-nylon "National Anthem"]. Nylon. </ref> i zaczëła spiewac kòscelnym chòrze, gdze pełniła rolã [[Kantor|kantorczi]]. Òd wczesnégò nastolactwa miała jiwrë z alkòhòlã, w wiekù 15 lat òsta wësłonô do Kent School – episkòpalny szkòłë z internatã, co miało bëc ji òdwëkã<ref>Bibby Sowray. [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey "Who’s who Lana Del Rey."] „Vogue”,</ref>. Czej bëła 19 lat stôrô przëcygła sã do Nowégò Yorkù, w célu rozpòczãcô studiów filozoficznëch. == Diskògrafiô == === Studijné albùmë === * ''Lana Del Rey (2010)'' * ''Born to Die'' (2012) * ''Ultraviolence'' (2014) * ''Honeymoon'' (2015) * ''Lust for Life'' (2017) * ''Norman Fucking Rockwell!'' (2019) * ''Chemtrails over the Country Club'' (2021) * ''Blue Banisters'' (2021) * ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' (2023) * ''Stove'' (nadchòdzący) * Albùm bez titlã (nadchòdzący) === Epczi === * ''Kill Kill'' (2008) * ''Lana Del Rey'' (2012) * Paradise (2012) === Single === * ''Video Games'' * ''Born to die'' * ''Blue Jeans'' * ''Summertime Sandess'' (2012) * ''National Anthem (''2012) * ''Ride'' (2012) * ''Dark Paradise'' (2013) * Young and Beautiful (2013) * Once Upon a Dream (2014) * West Coast (2014) * Shades of Cool (2014) * Ultraviolence (2014) * Brooklyn Baby (2014) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Amerikańsczé spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Mùzycë]] gcghkl81ex3px4msx5ywqywibn68atb 208992 208991 2026-07-20T21:46:03Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ {{Òficjalnô starna}} 208992 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk|miono=Lana Del Rey|pòdpis=Lana Del Rey signature.svg|starna www=https://lanadelrey.com/|data ùrodzeniô=21 czerwińca 1985 (41 lat stôrô)|mùzyczné ôrtë=Alternatiwny pòp, barokòwi pòp, òniriczny pòp, rock|gwôsné miono=Elizabeth Woolridge Grant|môl ùrodzeniô=Nowi Jork, Zjed|jinstrumentë=Wòkal|lata dzejaniô=òd 2005|wëtwórnia=5 Points Records, Stranger Records, Polydor Records, Interscope Records|òbrôzk=Lana Del Rey at Wembley 2025.jpg|òpisënk=Lana Del Rey na sztadionie Wembley, 2025|pseudonim=Lana Del Rey, Lana Rey Del Mar, Lizzy Grant, Sparkle Jump Rope Queen, May Jailer}}[[Òbrôzk:Lana Del Rey (2024).jpg|mały|Lana Del Rey (2024)]] '''Lana Del Rey''', pròw. '''Elizabeth Woolridge Grant''' (ùr. 21 czerwińca 1985 r. w [[Nowi Jork|Nowim Jòrkù]])<ref>Bibby Sowray. [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey Who’s who Lana Del Rey]. „Vogue”, 2012-02-10. Cytat: Born in New York in 1986, her birth name is Elizabeth Woolridge Grant. She was raised in Lake Placid, a quiet village outside of New York State. Aged 15, she was sent to boarding school in Connecticut, before moving to New York City when she was 18 to study metaphysics at Fordham University(...). She decided to rebrand herself as Lana Del Rey and in October 2011, she signed a joint record deal with Interscope Records and Polydor. (...) Video Games accumulated in excess of 20 million YouTube views in its first 5 months of upload. On October 24th 2011, it was announced that Del Rey had won the Q award for „Next Big Thing” (...). She has described her unique look – auburn hair in Veronica Lake waves, full lips and permanently artistic talons – as „Gangster Nancy Sinatra” (...)..</ref> je [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańską]] spiéwórką, kòmpòzytorką, pòetką i aùtorką tekstów frantówków. Ji artisticzny pseùdonim je sparłączenim miona hollywoodzczi gwiôzdë [[Lana Turner|Lanë Turner]] i pòzwë mòdelu aùtoła – [[Fòrd Del Rey|Fòrda Del Rey]].<ref>Joe Robinson, [http://diffuser.fm/lana-del-rey-facts/ 18 Facts You Probably Didn’t Know About Lana Del Rey]</ref> Ji stil znankùje sã szlachòwnoscą do kinowi mùzyczi, jaczi towarzëszi lirycznô eskploracjô melanchòli, przemòcy, czë romansu. Dodôwkòwò wplotô w to nawiązaniô do pòpkùlturë, a òsoblewò [[Amerikana|Amerikanë]] – przedmiotów, czë zbiérków artefaktów òdnoszącëch sã do amerikańsczi, kùlturowi spôdkòwiznë z lat 50-sątëch i 60-sątëch XX wiekù. Przez mùzycznëch kritików czasã nôzëwónô je "gangsterską Nancy Sinatrą<ref>[http://nymag.com/daily/entertainment/2011/09/lana_del_rey.html Meet Lana Del Rey, the New Singer Music Bloggers Love to Hate] – Vulture. NY Mag, 2011-09-21. [dostęp 2011-09-27]. Cytat: Lana Del Rey, the 24-year-old indie sensation billed to the world – or music bloggers – as the „gangster Nancy Sinatra,” (...). ({{jãz.|en}}).</ref>". == Żëcorësëna == === Młodosc === Elizabeth Woolridge Gran'''t''' ùrodzëła sã 21 czerwica 1985 rokù na nowòjorsczim Manhattanie<ref>Sowray, Bibby (February 10, 2012). [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey "Lana Del Rey Biography, Quotes and Facts"]. Vogue. [https://web.archive.org/web/20121003073102/http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey Archiwizowòné z oryginału] 3 rujana 2012. Retrieved June 20, 2012</ref> w rodzënie to [[Katolëcczi Kòscół|Katolëków]]<ref>[https://web.archive.org/web/20161006095622/http://www.newsday.com/entertainment/celebrities/catholic-celebrities-1.4802809 "Celebrities who are practising Catholics or were raised in the church"]. Newsday. April 10, 2016. Archived from the original on October 6, 2016. Retrieved April 10, 2017.</ref> szkòckò-anielsczégò pòchòdzeniô<ref>[https://celticlifeintl.com/ultra-lana/ "Ultra Lana"]. Celtic Life International. August 22, 2014. Archived from the original on December 4, 2022. "Drawn to Scotland by her ex-boyfriend Barrie-James O'Neill (lead singer of indie band Kassidy) coupled with her Scottish/Anglo ancestry"</ref>. Ji òjc Robert England Grant Jr. béł copywriterã w Grey Global Group – firmie zajmùjący sã marketingã, a nënka Patricia Ann Grant (z domù Hill) robiła jakò account executive w tim sómym môlu<ref>[https://www.nytimes.com/1982/06/13/style/robert-england-grant-jr-marries-patricia-ann-hill.html "Robert England Grant Jr. Marries Patricia Ann Hill"]. The New York Times. June 13, 1982. Archived from the original on February 2, 2015. Retrieved December 4, 2014</ref>. Elizabeth mô młodszé rodzeństwò – Caroline i Charlie'gò<ref>Zupkus, Lauren (October 8, 2014). [https://www.huffingtonpost.com/2014/10/08/chuck-grant-lana-del-rey-sister_n_5952704.html "Meet Chuck Grant, Lana Del Rey's Equally Gorgeous And Talented Sister"]. The Huffington Post. Archived from the original on October 18, 2014. Retrieved October 26, 2017.</ref>. Sztërë lata pò ji nôrodzënach, Grantowie przenieslë sã ze swòją trójkã dzëcy do Lake Placid w stanie Nowi Jork. W Lake Placid ji òjc robił w stolarsczi firmie, pò czim przebrażowił sã w jiwestowianié w domenë<ref>Hiatt, Brian (January 9, 2014). [https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-74230/ "Lana Del Rey: Vamp of Constant Sorrow"]. Rolling Stone.</ref>, timczasã ji nënka robiła jakò szkòlnô<ref>Tranter, Kirsten (May 10, 2014). [https://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html "Lolita in the 'hood"]. The Sydney Morning Herald. </ref>. W tim placu Elizabeth chòdzëła do katolëcczi, spòdleczny szkòłe St. Anges School<ref>Giannini, Melissa (November 28, 2013). [https://web.archive.org/web/20131203120905/http://www.nylonmag.com/articles/lana-del-rey-interview-nylon "National Anthem"]. Nylon. </ref> i zaczëła spiewac kòscelnym chòrze, gdze pełniła rolã [[Kantor|kantorczi]]. Òd wczesnégò nastolactwa miała jiwrë z alkòhòlã, w wiekù 15 lat òsta wësłonô do Kent School – episkòpalny szkòłë z internatã, co miało bëc ji òdwëkã<ref>Bibby Sowray. [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey "Who’s who Lana Del Rey."] „Vogue”,</ref>. Czej bëła 19 lat stôrô przëcygła sã do Nowégò Yorkù, w célu rozpòczãcô studiów filozoficznëch. == Diskògrafiô == === Studijné albùmë === * ''Lana Del Rey (2010)'' * ''Born to Die'' (2012) * ''Ultraviolence'' (2014) * ''Honeymoon'' (2015) * ''Lust for Life'' (2017) * ''Norman Fucking Rockwell!'' (2019) * ''Chemtrails over the Country Club'' (2021) * ''Blue Banisters'' (2021) * ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' (2023) * ''Stove'' (nadchòdzący) * Albùm bez titlã (nadchòdzący) === Epczi === * ''Kill Kill'' (2008) * ''Lana Del Rey'' (2012) * Paradise (2012) === Single === * ''Video Games'' * ''Born to die'' * ''Blue Jeans'' * ''Summertime Sandess'' (2012) * ''National Anthem (''2012) * ''Ride'' (2012) * ''Dark Paradise'' (2013) * Young and Beautiful (2013) * Once Upon a Dream (2014) * West Coast (2014) * Shades of Cool (2014) * Ultraviolence (2014) * Brooklyn Baby (2014) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Amerikańsczé spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Mùzycë]] inomvd8zuv1gj96elow0ofeo4axyfbx 208996 208992 2026-07-20T21:54:02Z Terrus38 14026 kòrekta 208996 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk|miono=Lana Del Rey|pòdpis=Lana Del Rey signature.svg|starna www=https://lanadelrey.com/|data ùrodzeniô=21 czerwińca 1985 (41 lat stôrô)|mùzyczné ôrtë=Alternatiwny pòp, barokòwi pòp, òniriczny pòp, rock|gwôsné miono=Elizabeth Woolridge Grant|môl ùrodzeniô=[[Nowi Jork]], [[Zjednóné Kraje Americzi]]|jinstrumentë=Wòkal|lata dzejaniô=òd 2005|wëtwórnia=5 Points Records, Stranger Records, Polydor Records, Interscope Records|òbrôzk=Lana Del Rey at Wembley 2025.jpg|òpisënk=Lana Del Rey na sztadionie Wembley, 2025|pseudonim=Lana Del Rey, Lana Rey Del Mar, Lizzy Grant, Sparkle Jump Rope Queen, May Jailer}}[[Òbrôzk:Lana Del Rey (2024).jpg|mały|Lana Del Rey (2024)]] '''Lana Del Rey''', pròw. '''Elizabeth Woolridge Grant''' (ùr. 21 czerwińca 1985 r. w [[Nowi Jork|Nowim Jorkù]])<ref>Bibby Sowray. [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey Who’s who Lana Del Rey]. „Vogue”, 2012-02-10. Cytat: Born in New York in 1986, her birth name is Elizabeth Woolridge Grant. She was raised in Lake Placid, a quiet village outside of New York State. Aged 15, she was sent to boarding school in Connecticut, before moving to New York City when she was 18 to study metaphysics at Fordham University(...). She decided to rebrand herself as Lana Del Rey and in October 2011, she signed a joint record deal with Interscope Records and Polydor. (...) Video Games accumulated in excess of 20 million YouTube views in its first 5 months of upload. On October 24th 2011, it was announced that Del Rey had won the Q award for „Next Big Thing” (...). She has described her unique look – auburn hair in Veronica Lake waves, full lips and permanently artistic talons – as „Gangster Nancy Sinatra” (...)..</ref> je [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańską]] spiéwôrką, kòmpòzytórką, pòetką i aùtorką tekstów frantówków. Ji artisticzny pseùdonim je sparłãczenim miona hollywoodzczi gwiôzdë [[Lana Turner|Lanë Turner]] i pòzwë mòdelu aùtoła – [[Fòrd Del Rey|Fòrda Del Rey]].<ref>Joe Robinson, [http://diffuser.fm/lana-del-rey-facts/ 18 Facts You Probably Didn’t Know About Lana Del Rey]</ref> Ji sztil znankùje sã szlachòwnoscą do kinowi mùzyczi, jaczi towarzi lirycznô eksploracjô melanchòlie, przemòcë czë romansu. Dodôwkòwò wplôtô w to nawiązania do pòpkùlturë, a òsoblewò [[Amerikana|Amerikanë]] – przedmiotów, czë zbiérków artefaktów òdnoszącëch sã do amerikańsczi kùlturowi spôdkòwiznë z lat 50. i 60. XX wiekù. Przez mùzycznëch kritików czasã zwónô je "gangsterską Nancy Sinatrą<ref>[http://nymag.com/daily/entertainment/2011/09/lana_del_rey.html Meet Lana Del Rey, the New Singer Music Bloggers Love to Hate] – Vulture. NY Mag, 2011-09-21. [dostęp 2011-09-27]. Cytat: Lana Del Rey, the 24-year-old indie sensation billed to the world – or music bloggers – as the „gangster Nancy Sinatra,” (...). ({{jãz.|en}}).</ref>". == Żëcopis == === Młodosc === Elizabeth Woolridge Grant ùrodzëła sã 21 czerwica 1985 rokù na nowòjorsczim Manhattanie<ref>Sowray, Bibby (February 10, 2012). [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey "Lana Del Rey Biography, Quotes and Facts"]. Vogue. [https://web.archive.org/web/20121003073102/http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey Archiwizowòné z oryginału] 3 rujana 2012. Retrieved June 20, 2012</ref> w rodzënie [[Katolëcczi Kòscół|katolëków]]<ref>[https://web.archive.org/web/20161006095622/http://www.newsday.com/entertainment/celebrities/catholic-celebrities-1.4802809 "Celebrities who are practising Catholics or were raised in the church"]. Newsday. April 10, 2016. Archived from the original on October 6, 2016. Retrieved April 10, 2017.</ref> szkòckò-anielsczégò pòchòdzeniô<ref>[https://celticlifeintl.com/ultra-lana/ "Ultra Lana"]. Celtic Life International. August 22, 2014. Archived from the original on December 4, 2022. "Drawn to Scotland by her ex-boyfriend Barrie-James O'Neill (lead singer of indie band Kassidy) coupled with her Scottish/Anglo ancestry"</ref>. Ji òjc Robert England Grant Jr. béł copywriterã w Grey Global Group – firmie zajmùjący sã marketingã, a nënka Patricia Ann Grant (z dodomù Hill) robiła jakò account executive w tim samim môlu<ref>[https://www.nytimes.com/1982/06/13/style/robert-england-grant-jr-marries-patricia-ann-hill.html "Robert England Grant Jr. Marries Patricia Ann Hill"]. The New York Times. June 13, 1982. Archived from the original on February 2, 2015. Retrieved December 4, 2014</ref>. Elizabeth mô młodszé rodzeństwò – Caroline i Charlie'gò<ref>Zupkus, Lauren (October 8, 2014). [https://www.huffingtonpost.com/2014/10/08/chuck-grant-lana-del-rey-sister_n_5952704.html "Meet Chuck Grant, Lana Del Rey's Equally Gorgeous And Talented Sister"]. The Huffington Post. Archived from the original on October 18, 2014. Retrieved October 26, 2017.</ref>. Sztërë lata pò ji nôrodzënach, Grantowie przecygnãlë ze swòją trójką dzecy do Lake Placid w stanie Nowi Jork. W Lake Placid ji òjc robił w stolarsczi firmie, pò czim przebranżowił sã w inwestowanié w domenë<ref>Hiatt, Brian (January 9, 2014). [https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-74230/ "Lana Del Rey: Vamp of Constant Sorrow"]. Rolling Stone.</ref>, timczasã ji nënka robiła jakò szkòlnô<ref>Tranter, Kirsten (May 10, 2014). [https://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html "Lolita in the 'hood"]. The Sydney Morning Herald. </ref>. W tim placu Elizabeth chòdzëła do katolëcczi, spòdleczny szkòłe St. Anges School<ref>Giannini, Melissa (November 28, 2013). [https://web.archive.org/web/20131203120905/http://www.nylonmag.com/articles/lana-del-rey-interview-nylon "National Anthem"]. Nylon. </ref> i zaczãła spiewac w kòscelnym chòrze, gdze pełniła rolã [[Kantór|kantórczi]]. Òd wczasnëch nôscelatnëch lat miała jiwrë z alkòholã, w wiekù 15 lat òsta wësłónô do Kent School – episkòpalny szkòłë z internatã, co miało bëc ji òdwëkã<ref>Bibby Sowray. [https://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey "Who’s who Lana Del Rey."] „Vogue”,</ref>. Czej bëła 19 lat stôrô przëcygła do Nowégò Jorkù, w célu rozpòczãcô filozoficznëch sztudiów. == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === * ''Lana Del Rey (2010)'' * ''Born to Die'' (2012) * ''Ultraviolence'' (2014) * ''Honeymoon'' (2015) * ''Lust for Life'' (2017) * ''Norman Fucking Rockwell!'' (2019) * ''Chemtrails over the Country Club'' (2021) * ''Blue Banisters'' (2021) * ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' (2023) * ''Stove'' (nadchòdzący) * Albùm bez titlã (nadchòdzący) === Epczi === * ''Kill Kill'' (2008) * ''Lana Del Rey'' (2012) * Paradise (2012) === Single === * ''Video Games'' * ''Born to die'' * ''Blue Jeans'' * ''Summertime Sandess'' (2012) * ''National Anthem (''2012) * ''Ride'' (2012) * ''Dark Paradise'' (2013) * Young and Beautiful (2013) * Once Upon a Dream (2014) * West Coast (2014) * Shades of Cool (2014) * Ultraviolence (2014) * Brooklyn Baby (2014) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Amerikańsczé spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Mùzycë]] p44ta62z8bx4vsblx6e5auig6b9kmr2 0 12304 209044 199024 2026-07-21T13:57:11Z Iketsi 3254 Kolumbiô→Kòlumbiô 209044 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=República del Perú|miono=Repùblika Perú|fana=Flag of Peru.svg|herb=Escudo nacional del Perú.svg|mòtto=Firme y feliz por la unión|jãzëk=[[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]]|stolëca=Lima|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1 285 216|rok=2024|lëdztwò=32,600,249|dëtk=sol|czasowô cona=-5|himn=Marcha Nacional|kòd=PE|Internet=.pe|telefón=51|kòd dëtka=PEN|miono-genitiw=Perú|na karce=Pe-map.png|swiãto=28 lëpińca|procent-wòdë=|Mònarcha=|Prezydeńt=[[José María Balcázar]]|Premiéra=[[Luis Arroyo Sánchez]]|aùtowi kòd=PE|data ùsôdzenia=28 lëpińca 1821}} '''Perú''' (Repùblika Perú, [[Szpańsczi jãzëk|szp]]. ''República del Perú'') je państwã w Pôłniowi Americe. Stolëcznym gardã je Lima. Greńczë z [[Ekwador|Ekwadorã]], [[Kòlumbiô|Kòlumbią]], [[Brazylskô|Brazylską]], [[Bòliwiô|Bòliwią]] i [[Chile]]. Wiéchrzëzna to 1,285,216 km², a lëdztwò 32,600,249 w 2024<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20210110072816/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/peru Peru] CIA World Factbook [2025-08-19]</ref>. Przódë bëło tu Jimperium Inków, chtëre pòtemù stało sã [[Szpańskô|szpańską]] kòlonią<ref name=":0" />. 28 lëpińca 1821 Perú zwëskało samòstójnotã<ref>[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6413/ Battlefield of Ayacucho] UNESCO World Heritage Convention [2025-08-19]</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Machu Picchu, Peru.jpg|Machu Picchu, dôwny gard Inków Òbrôzk:Nazca colibri.jpg|Céchùnk z Nazca (Kòliber) Òbrôzk:Frontis de la Catedral de Lima.jpg|Katédra w Limie </gallery> == Òbaczë téż == * [[Bòliwiô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/trzseni-zemi-w-peru-n2419940 {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] gljei4q1svs13fwacghpe6f3ggi2kpz 209045 209044 2026-07-21T13:57:24Z Iketsi 3254 {{jãz.|es}} 209045 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=República del Perú|miono=Repùblika Perú|fana=Flag of Peru.svg|herb=Escudo nacional del Perú.svg|mòtto=Firme y feliz por la unión|jãzëk=[[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]]|stolëca=Lima|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1 285 216|rok=2024|lëdztwò=32,600,249|dëtk=sol|czasowô cona=-5|himn=Marcha Nacional|kòd=PE|Internet=.pe|telefón=51|kòd dëtka=PEN|miono-genitiw=Perú|na karce=Pe-map.png|swiãto=28 lëpińca|procent-wòdë=|Mònarcha=|Prezydeńt=[[José María Balcázar]]|Premiéra=[[Luis Arroyo Sánchez]]|aùtowi kòd=PE|data ùsôdzenia=28 lëpińca 1821}} '''Perú''' (Repùblika Perú, {{jãz.|es}} ''República del Perú'') je państwã w Pôłniowi Americe. Stolëcznym gardã je Lima. Greńczë z [[Ekwador|Ekwadorã]], [[Kòlumbiô|Kòlumbią]], [[Brazylskô|Brazylską]], [[Bòliwiô|Bòliwią]] i [[Chile]]. Wiéchrzëzna to 1,285,216 km², a lëdztwò 32,600,249 w 2024<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20210110072816/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/peru Peru] CIA World Factbook [2025-08-19]</ref>. Przódë bëło tu Jimperium Inków, chtëre pòtemù stało sã [[Szpańskô|szpańską]] kòlonią<ref name=":0" />. 28 lëpińca 1821 Perú zwëskało samòstójnotã<ref>[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6413/ Battlefield of Ayacucho] UNESCO World Heritage Convention [2025-08-19]</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Machu Picchu, Peru.jpg|Machu Picchu, dôwny gard Inków Òbrôzk:Nazca colibri.jpg|Céchùnk z Nazca (Kòliber) Òbrôzk:Frontis de la Catedral de Lima.jpg|Katédra w Limie </gallery> == Òbaczë téż == * [[Bòliwiô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/trzseni-zemi-w-peru-n2419940 {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] 32l5aiw7xzpzachcuo1rfwms7h3k8w8 0 12305 209041 208724 2026-07-21T13:13:02Z CommonsDelinker 204 Replacing Coat_of_arms_of_Samoa.svg with [[File:Public_Seal_of_Samoa.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Not a coat of arms, and one of many seals, so " 209041 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Independent State of Samoa|miono=Samòstójne Państwò Samòa|fana=Flag of Samoa.svg|miono-genitiw=Samòa|herb=Public Seal of Samoa.svg|mòtto=Samoa is founded on God<br>Samòa je òpiarte na Bògù|na karce=Samoa - Location Map (2013) - WSM - UNOCHA.svg|jãzëk=Samoansczi, [[Angelsczi jãzëk|angelsczi]]|stolëca=Apia|fòrma państwa=mònarchiô|wiéchrzëzna=2,831|rok=2023|lëdztwò=205,500|czasowô cona=+13|swiãto=1 stëcznika|himn=The Banner of Freedom<br>(Stanica wòlnotë) <center>[[Òbrôzk:Samoa Tulaʻi.ogg]]</center>|kòd=WS|Internet=.ws|telefón=+685|dëtk=tala|kòd dëtka=WST|procent-wòdë=|Premiéra=Laʻauli Leuatea Schmidt|Mònarcha=Tuimalealiʻifano Vaʻaletoa Sualauvi II|Prezydeńt=|aùtowi kòd=WS|data ùsôdzenia=1 stëcznika 1962}} '''Samòa''' ('''Samòstójne Państwò Samòa''', {{jãz.|en}} ''Independent State of Samoa'') je państwã na òstrowach [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]]. Stolëcznym gardã je [[Apia]]. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w Pòlinezji, na dwóch wùlkanicznëch òstrowach ë sédmë mniészi òstrowach na [[Spòkójny Òcean|Spòkójnym Òceanã]]<ref name=":1">[https://bluegreenatlas.com/climate/samoa_climate.html The climate of Samoa] Blue Green Atlas</ref>, w zôpadny dzéli archipelagu Samoa. === Wiéchrzëzna === 2,831 km²<ref name=":0">[https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-67766232 Samoa country profile] BBC news [2025-08-20]</ref> === Brzegòwô liniô === 403 km<ref>[https://worldpopulationreview.com/country-rankings/countries-by-coastline#:~:text=Table_title:%20Russia%20Table_content:%20header:%20%7C%20Country%20%7C,402%20%7C%20Country%20Coastline%20(mi):%20249.80%20%7C Countries by coastline] World Population Review</ref><ref>[https://www.worlddata.info/oceania/samoa/index.php Samoa: data and statistics] World data info</ref> === Klimat === Tropikalny, równikowi, mòrsczi, wësoczé cepłoty ë mòkrosc<ref name=":1" />. === Ùsztôłcenié terenu === Wùlkaniczne òstrowë, przédno górë, lasë na 50% wiéchrzëzni<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Samoa-Warunki-naturalne;4575299.html Samoa. Warunki naturalne] Encyklopedia PWN</ref> === Wësokòsc terenu === * nôniższô wësokòsc: 0 (Spòkójny Òcean) * nôwëższi czëp: 1,858 (czëp Mauga Silisili)<ref>[https://peakery.com/region/samoa-mountains/ Samoa mountains] peakery</ref> == Demografiô == [[Òbrôzk:3 Samoan girls making ava 1909.jpg|lewo|mały|Samoańsczé białczi òbczas ceremonie ''Ava'']] === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 220,528<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/samoa-population/ Samoa Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref>. === Religijné karna === Kòngregacjonaliscë 27%, [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcë]] 19%, Mòrmoni 18%, Metodiscë 12%, Kòscołë Bòże 10%, zaòstałe chrzescëjańsczé wëznania ë Bahaici, Mùzułmanie, Hindùiscë, Żëdzë <16%, bezbòżnictwò ok. 1% (2021)<ref>[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/samoa/ 2022 Report on International Religious Freedom: Samoa] US Department of State</ref>. === Ùrbanizacjô === Wikszosc mieszkańców żëje na wiesczi terenach, òk. 82.58% (2024)<ref>[https://tradingeconomics.com/samoa/rural-population-percent-of-total-population-wb-data.html Samoa - Rural Population] Trading Economics</ref> == Pòliticzny system == * pòliticzny ùstôw: mònarchiô<ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20240604105312/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Samoa-Ustroj-polityczny;4575298.html Samoa. Ustrój polityczny] Encyklopedia PWN</ref><ref name=":3">[https://web.archive.org/web/20260121122847/https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-samoa-zachodnie,nId,2025152 Samoa zachodnie] Encyklopedia Interia</ref> === Wëkònôwczô władza === * O le Ao o le Malo (przédnik kraju): Tuimalealiʻifano Vaʻaletoa Sualauvi II (òd 21 lëpińca 2017)<ref name=":4">[https://www.dfat.gov.au/geo/samoa/samoa-country-brief Samoa country brief] Australian Government</ref> * premier Laʻauli Leuatea Schmidt (29 zélnika 2025)<ref name=":4" /> === Ùstawòdôwczô władza === Jednojizbowi parlament, Ùstawòdôwczô Gromada, 49 na piãcolatną kadencjã<ref name=":2" /><ref name=":3" /> == Historiô == W 1722 Òlender Abel Tasman òdkrëł archipelag, a francuz Louis-Antoine de Bougainville nazwał go Òstrowë Żeglôrzów<ref name=":0" />. W latach 1899–1919 bëło kòlonią [[Niemieckô|Niemiec]]<ref name=":3" />, z przëczënë I swiatowéj wòjny dostôło sã pòd kòntrolã [[Nowô Zelandzkô|Nowi Zelandie]]<ref name=":0" />. 1 stëcznika 1962 zwëskało samòstójnotã<ref>[https://teara.govt.nz/en/photograph/4202/celebration-of-samoas-independence-day Celebration of Samoa’s Independence Day] Te Ara [2025-08-20]</ref>, jakò Zôpadné Samoa. W 1970 dołãczëłô do Wespòlëznë Nôrôdów<ref name=":3" />. Samoa zjinaczëło miono w 1997<ref>[https://www.nps.gov/npsa/learn/historyculture/history-and-the-islands-of-samoa.htm History and the Islands of Samoa] National Park of American Samoa [2025-08-20]</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Samoan manaia 1896.jpg|Samoańsczi wòjôk Òbrôzk:Samoa topography.png|Topografiô Samoa Òbrôzk:Samoan fale, Lelepa village, Savaii, Samoa 2009.JPG|Fale tele, tradicjowi dóm spòtkań </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Aùstraliô i Òceaniô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Państwa w Aùstralie i Oceanie]] bekdkjl63r52vo9pxezz3pdaitph6ej 0 12309 209038 206505 2026-07-21T09:23:01Z Terrus38 14026 kòrekta pisënkù, ale articzel je do przebùdowë 209038 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏دولة فلسطين‎ Dawlat Filasṭīn|miono=Państwò Palestina|fana=Flag of Palestine.svg|herb=Coat of arms of Palestine.svg|na karce=State of Palestine (orthographic projection).svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Ramallah|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=6242|czasowô cona=2 – zëma UTC +3 – lato|himn=Fida i|kòd=PS|Internet=.ps|telefón=970|miono-genitiw=Palestiny|dëtk=izraelsczi szekel, jordańsczi dinar, amerikańsczi dolar|kòd dëtka=ILS/JOD/USD|lëdztwò=5 600 000|rok=2024|procent-wòdë=|swiãto=15 lëstopadnika|Prezydeńt=Mahmùd Abbas|Premiéra=Mùhammad Mustafa}} '''Palestina''', '''Państwò Palestina''' ([[Arabsczi jãzëk|ar]]. ‏دولة فلسطين, ''Dawlat Filasṭīn'') – państwò w Zôpadny [[Azjô|Azji]], na Blësczim Pòrénkù. Ji samòstójnotã ùznôwô 147 òd 193 państwów nôleżącëch do [[ONZ]]<ref>[https://www.nytimes.com/2025/07/30/world/middleeast/palestinian-state-recognition-maps.html The Changing Map of Palestinian Recognition] [2025-08-11] New York Times [2025-08-30]</ref>, w tim [[Pòlskô]]<ref>[https://pl.euronews.com/2025/07/31/msz-polska-moze-sluzyc-przykladem-jesli-chodzi-o-uznanie-niepodleglosci-panstwa-palestynsk MSZ: "Polska może służyć przykładem, jeśli chodzi o uznanie niepodległości państwa palestyńskiego"] Euro News [2025-08-28]</ref><ref>[https://www.gov.pl/web/palestyna/relacje-dwustronne Palestyna - Polska w Palestynie] Portal Gov.pl [2025-08-28]</ref>. W [[Warszawa|Warszawie]] Palestina mô swòją ambasadã<ref>[https://www.palestine.pl/polskie/ambasada/ Ambasada] [2019-01-25] Ambasada Państwa Palestyny w Rzeczypospolitej Polskiej [2025-08-28]</ref>, równak państwa ni ma w Ùrzãdowim Spisënkù Mionów Państwów i Niesamòstójnëch Teritoriów<ref name=":0">[https://wiadomosci.onet.pl/swiat/ktore-kraje-uznaja-palestyne-na-temat-polski-kraza-mity/12b1tdm Które kraje uznają Palestynę? Na temat Polski krążą mity] Onet Wiadomości [2025-08-28]</ref>. Leżi na teritorium [[Cona Gazë|Conë Gazë]], zôpadnégò brzegù [[Jordan (rzéka)|Jordanu]], w tim pòrénkòwi Jerozolëmë. Grańczi z [[Izrael|Izraelã]], [[Egipt|Egiptã]] i [[Jordaniô|Jordanią]]<ref>[https://fathomjournal.org/demarcating-the-israeli-palestinian-border Demarcating the Israeli-Palestinian Border] Fathom [2025-08-28]</ref>. Wiéchrzëzna to 6,220 km&#xB2;<ref name=":1">[https://www.palestine-australia.com/about-palestine/country-profile/ Country Profile] Embassy of the State of Palestine [2025-08-28]</ref>. W 2024 Palestina miała 5.6 milliona mieszkańców<ref>[https://tradingeconomics.com/palestine/population Palestine Population] Trading Economics [2025-08-28]</ref>. Palestińsczé władze ùznałë [[Pòrénkòwô Jerozolëma|Pòrénkòwą Jerozolëmã]] za stolëcã, równak jich sedzbą je [[Ramallah]]<ref name=":1" />. Palestina ni mô òficjalny walutë, dopùszczô sã trzë: [[izraelsczi szekel]], [[jordańsczi dinar]], [[amerikańsczi dolar]]<ref name=":1" /><ref>[https://www.travelpalestine.ps/en/Article/99/Currency Currency] Travel Palestine [2025-08-28]</ref><ref name=":2">[https://ecpalestine.org/money-matters/#which-currency-is-used-in-palestine Money Matters] Engage In Palestine [2025-08-28]</ref>. Do 1952 jistniôł palestińsczi pùńt, równy anielsczému pùńtowi<ref name=":2" />. Nôrodné swiãta są [[15 maja]] (swiãto Al Nakba), [[15 lëstopadnika]] (swiãto samòstójnotë) i [[29 lëstopadnika]] (Midzënôrodny Dzéń Solidarnoscë z Palestińsczim Nôrodã)<ref>[https://culturalatlas.sbs.com.au/palestinian-culture/palestinian-culture-dates-of-significance Palestinian Culture - Dates of Significance] Cultural Atlas [2025-08-28]</ref>. [[Òbrôzk:Ramallah4.JPG|lewo|mały|Ramallah]] == Òbaczë téż == * [[Palestińczicë]] * [[Wòjna Izraela z Hamasã]] * [[Izrael]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] rtw1jbkzw7387dl395hzb3aw896g5cx 209284 209038 2026-07-23T00:54:24Z DawnyTest 14843 209284 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏دولة فلسطين‎ Dawlat Filasṭīn|miono=Państwò Palestina|fana=Flag of Palestine.svg|herb=Coat of arms of Palestine.svg|na karce=State of Palestine (orthographic projection).svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Ramallah|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=6242|czasowô cona=2 – zëma UTC +3 – lato|himn=فدائي <br>(Fida i) <center>[[File:Anthem of Palestine.ogg]]</center>|kòd=PS|Internet=.ps|telefón=+970|miono-genitiw=Palestiny|dëtk=izraelsczi szekel, jordańsczi dinar, amerikańsczi dolar|kòd dëtka=ILS/JOD/USD|lëdztwò=5 600 000|rok=2024|procent-wòdë=|swiãto=15 lëstopadnika|Prezydeńt=Mahmùd Abbas|Premiéra=Mùhammad Mustafa|aùtowi kòd=PS}} '''Palestina''', '''Państwò Palestina''' ([[Arabsczi jãzëk|ar]]. ‏دولة فلسطين, ''Dawlat Filasṭīn'') – państwò w Zôpadny [[Azjô|Azji]], na Blësczim Pòrénkù. Ji samòstójnotã ùznôwô 147 òd 193 państwów nôleżącëch do [[ONZ]]<ref>[https://www.nytimes.com/2025/07/30/world/middleeast/palestinian-state-recognition-maps.html The Changing Map of Palestinian Recognition] [2025-08-11] New York Times [2025-08-30]</ref>, w tim [[Pòlskô]]<ref>[https://pl.euronews.com/2025/07/31/msz-polska-moze-sluzyc-przykladem-jesli-chodzi-o-uznanie-niepodleglosci-panstwa-palestynsk MSZ: "Polska może służyć przykładem, jeśli chodzi o uznanie niepodległości państwa palestyńskiego"] Euro News [2025-08-28]</ref><ref>[https://www.gov.pl/web/palestyna/relacje-dwustronne Palestyna - Polska w Palestynie] Portal Gov.pl [2025-08-28]</ref>. W [[Warszawa|Warszawie]] Palestina mô swòją ambasadã<ref>[https://www.palestine.pl/polskie/ambasada/ Ambasada] [2019-01-25] Ambasada Państwa Palestyny w Rzeczypospolitej Polskiej [2025-08-28]</ref>, równak państwa ni ma w Ùrzãdowim Spisënkù Mionów Państwów i Niesamòstójnëch Teritoriów<ref name=":0">[https://wiadomosci.onet.pl/swiat/ktore-kraje-uznaja-palestyne-na-temat-polski-kraza-mity/12b1tdm Które kraje uznają Palestynę? Na temat Polski krążą mity] Onet Wiadomości [2025-08-28]</ref>. Leżi na teritorium [[Cona Gazë|Conë Gazë]], zôpadnégò brzegù [[Jordan (rzéka)|Jordanu]], w tim pòrénkòwi Jerozolëmë. Grańczi z [[Izrael|Izraelã]], [[Egipt|Egiptã]] i [[Jordaniô|Jordanią]]<ref>[https://fathomjournal.org/demarcating-the-israeli-palestinian-border Demarcating the Israeli-Palestinian Border] Fathom [2025-08-28]</ref>. Wiéchrzëzna to 6,220 km&#xB2;<ref name=":1">[https://www.palestine-australia.com/about-palestine/country-profile/ Country Profile] Embassy of the State of Palestine [2025-08-28]</ref>. W 2024 Palestina miała 5.6 milliona mieszkańców<ref>[https://tradingeconomics.com/palestine/population Palestine Population] Trading Economics [2025-08-28]</ref>. Palestińsczé władze ùznałë [[Pòrénkòwô Jerozolëma|Pòrénkòwą Jerozolëmã]] za stolëcã, równak jich sedzbą je [[Ramallah]]<ref name=":1" />. Palestina ni mô òficjalny walutë, dopùszczô sã trzë: [[izraelsczi szekel]], [[jordańsczi dinar]], [[amerikańsczi dolar]]<ref name=":1" /><ref>[https://www.travelpalestine.ps/en/Article/99/Currency Currency] Travel Palestine [2025-08-28]</ref><ref name=":2">[https://ecpalestine.org/money-matters/#which-currency-is-used-in-palestine Money Matters] Engage In Palestine [2025-08-28]</ref>. Do 1952 jistniôł palestińsczi pùńt, równy anielsczému pùńtowi<ref name=":2" />. Nôrodné swiãta są [[15 maja]] (swiãto Al Nakba), [[15 lëstopadnika]] (swiãto samòstójnotë) i [[29 lëstopadnika]] (Midzënôrodny Dzéń Solidarnoscë z Palestińsczim Nôrodã)<ref>[https://culturalatlas.sbs.com.au/palestinian-culture/palestinian-culture-dates-of-significance Palestinian Culture - Dates of Significance] Cultural Atlas [2025-08-28]</ref>. [[Òbrôzk:Ramallah4.JPG|lewo|mały|Ramallah]] == Òbaczë téż == * [[Palestińczicë]] * [[Wòjna Izraela z Hamasã]] * [[Izrael]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 68gj32vcd1lxx7078pnej397ry7ytao 209291 209284 2026-07-23T01:32:34Z Iketsi 3254 Galeriô 209291 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏دولة فلسطين‎ Dawlat Filasṭīn|miono=Państwò Palestina|fana=Flag of Palestine.svg|herb=Coat of arms of Palestine.svg|na karce=State of Palestine (orthographic projection).svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Ramallah|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=6242|czasowô cona=2 – zëma UTC +3 – lato|himn=فدائي <br>(Fida i) <center>[[Òbrôzk:Anthem of Palestine.ogg]]</center>|kòd=PS|Internet=.ps|telefón=+970|miono-genitiw=Palestiny|dëtk=izraelsczi szekel, jordańsczi dinar, amerikańsczi dolar|kòd dëtka=ILS/JOD/USD|lëdztwò=5 600 000|rok=2024|procent-wòdë=|swiãto=15 lëstopadnika|Prezydeńt=Mahmùd Abbas|Premiéra=Mùhammad Mustafa|aùtowi kòd=PS}} '''Palestina''', '''Państwò Palestina''' ([[Arabsczi jãzëk|ar]]. ‏دولة فلسطين, ''Dawlat Filasṭīn'') – państwò w Zôpadny [[Azjô|Azji]], na Blësczim Pòrénkù. Ji samòstójnotã ùznôwô 147 òd 193 państwów nôleżącëch do [[ONZ]]<ref>[https://www.nytimes.com/2025/07/30/world/middleeast/palestinian-state-recognition-maps.html The Changing Map of Palestinian Recognition] [2025-08-11] New York Times [2025-08-30]</ref>, w tim [[Pòlskô]]<ref>[https://pl.euronews.com/2025/07/31/msz-polska-moze-sluzyc-przykladem-jesli-chodzi-o-uznanie-niepodleglosci-panstwa-palestynsk MSZ: "Polska może służyć przykładem, jeśli chodzi o uznanie niepodległości państwa palestyńskiego"] Euro News [2025-08-28]</ref><ref>[https://www.gov.pl/web/palestyna/relacje-dwustronne Palestyna – Polska w Palestynie] Portal Gov.pl [2025-08-28]</ref>. W [[Warszawa|Warszawie]] Palestina mô swòją ambasadã<ref>[https://www.palestine.pl/polskie/ambasada/ Ambasada] [2019-01-25] Ambasada Państwa Palestyny w Rzeczypospolitej Polskiej [2025-08-28]</ref>, równak państwa ni ma w Ùrzãdowim Spisënkù Mionów Państwów i Niesamòstójnëch Teritoriów<ref name=":0">[https://wiadomosci.onet.pl/swiat/ktore-kraje-uznaja-palestyne-na-temat-polski-kraza-mity/12b1tdm Które kraje uznają Palestynę? Na temat Polski krążą mity] Onet Wiadomości [2025-08-28]</ref>. Leżi na teritorium [[Cona Gazë|Conë Gazë]], zôpadnégò brzegù [[Jordan (rzéka)|Jordanu]], w tim pòrénkòwi Jerozolëmë. Grańczi z [[Izrael|Izraelã]], [[Egipt|Egiptã]] i [[Jordaniô|Jordanią]]<ref>[https://fathomjournal.org/demarcating-the-israeli-palestinian-border Demarcating the Israeli-Palestinian Border] Fathom [2025-08-28]</ref>. Wiéchrzëzna to 6,220 km&#xB2;<ref name=":1">[https://www.palestine-australia.com/about-palestine/country-profile/ Country Profile] Embassy of the State of Palestine [2025-08-28]</ref>. W 2024 Palestina miała 5.6 milliona mieszkańców<ref>[https://tradingeconomics.com/palestine/population Palestine Population] Trading Economics [2025-08-28]</ref>. Palestińsczé władze ùznałë [[Pòrénkòwô Jerozolëma|Pòrénkòwą Jerozolëmã]] za stolëcã, równak jich sedzbą je [[Ramallah]]<ref name=":1" />. Palestina ni mô òficjalny walutë, dopùszczô sã trzë: [[izraelsczi szekel]], [[jordańsczi dinar]], [[amerikańsczi dolar]]<ref name=":1" /><ref>[https://www.travelpalestine.ps/en/Article/99/Currency Currency] Travel Palestine [2025-08-28]</ref><ref name=":2">[https://ecpalestine.org/money-matters/#which-currency-is-used-in-palestine Money Matters] Engage In Palestine [2025-08-28]</ref>. Do 1952 jistniôł palestińsczi pùńt, równy anielsczému pùńtowi<ref name=":2" />. Nôrodné swiãta są [[15 maja]] (swiãto Al Nakba), [[15 lëstopadnika]] (swiãto samòstójnotë) i [[29 lëstopadnika]] (Midzënôrodny Dzéń Solidarnoscë z Palestińsczim Nôrodã)<ref>[https://culturalatlas.sbs.com.au/palestinian-culture/palestinian-culture-dates-of-significance Palestinian Culture – Dates of Significance] Cultural Atlas [2025-08-28]</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ramallah Sunset.jpg|Ramallah Òbrôzk:Westbank Control & Access Restrictions Dec 2012.png| Òbrôzk:Free Palestine -2 (53253567471).jpg| Òbrôzk:Palestine recognition only.svg| Òbrôzk:Leader of the PLO, Yasser Arafat, 1996 Dan Hadani Archive.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Palestińczicë]] * [[Wòjna Izraela z Hamasã]] * [[Izrael]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 47bac0a3zjswn5o1ebj8fng2ou5tec2 209292 209291 2026-07-23T01:32:56Z Iketsi 3254 {{jãz.|ar}} 209292 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏دولة فلسطين‎ Dawlat Filasṭīn|miono=Państwò Palestina|fana=Flag of Palestine.svg|herb=Coat of arms of Palestine.svg|na karce=State of Palestine (orthographic projection).svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Ramallah|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=6242|czasowô cona=2 – zëma UTC +3 – lato|himn=فدائي <br>(Fida i) <center>[[Òbrôzk:Anthem of Palestine.ogg]]</center>|kòd=PS|Internet=.ps|telefón=+970|miono-genitiw=Palestiny|dëtk=izraelsczi szekel, jordańsczi dinar, amerikańsczi dolar|kòd dëtka=ILS/JOD/USD|lëdztwò=5 600 000|rok=2024|procent-wòdë=|swiãto=15 lëstopadnika|Prezydeńt=Mahmùd Abbas|Premiéra=Mùhammad Mustafa|aùtowi kòd=PS}} '''Palestina''', '''Państwò Palestina''' ({{jãz.|ar}} ‏دولة فلسطين, ''Dawlat Filasṭīn'') – państwò w Zôpadny [[Azjô|Azji]], na Blësczim Pòrénkù. Ji samòstójnotã ùznôwô 147 òd 193 państwów nôleżącëch do [[ONZ]]<ref>[https://www.nytimes.com/2025/07/30/world/middleeast/palestinian-state-recognition-maps.html The Changing Map of Palestinian Recognition] [2025-08-11] New York Times [2025-08-30]</ref>, w tim [[Pòlskô]]<ref>[https://pl.euronews.com/2025/07/31/msz-polska-moze-sluzyc-przykladem-jesli-chodzi-o-uznanie-niepodleglosci-panstwa-palestynsk MSZ: "Polska może służyć przykładem, jeśli chodzi o uznanie niepodległości państwa palestyńskiego"] Euro News [2025-08-28]</ref><ref>[https://www.gov.pl/web/palestyna/relacje-dwustronne Palestyna – Polska w Palestynie] Portal Gov.pl [2025-08-28]</ref>. W [[Warszawa|Warszawie]] Palestina mô swòją ambasadã<ref>[https://www.palestine.pl/polskie/ambasada/ Ambasada] [2019-01-25] Ambasada Państwa Palestyny w Rzeczypospolitej Polskiej [2025-08-28]</ref>, równak państwa ni ma w Ùrzãdowim Spisënkù Mionów Państwów i Niesamòstójnëch Teritoriów<ref name=":0">[https://wiadomosci.onet.pl/swiat/ktore-kraje-uznaja-palestyne-na-temat-polski-kraza-mity/12b1tdm Które kraje uznają Palestynę? Na temat Polski krążą mity] Onet Wiadomości [2025-08-28]</ref>. Leżi na teritorium [[Cona Gazë|Conë Gazë]], zôpadnégò brzegù [[Jordan (rzéka)|Jordanu]], w tim pòrénkòwi Jerozolëmë. Grańczi z [[Izrael|Izraelã]], [[Egipt|Egiptã]] i [[Jordaniô|Jordanią]]<ref>[https://fathomjournal.org/demarcating-the-israeli-palestinian-border Demarcating the Israeli-Palestinian Border] Fathom [2025-08-28]</ref>. Wiéchrzëzna to 6,220 km&#xB2;<ref name=":1">[https://www.palestine-australia.com/about-palestine/country-profile/ Country Profile] Embassy of the State of Palestine [2025-08-28]</ref>. W 2024 Palestina miała 5.6 milliona mieszkańców<ref>[https://tradingeconomics.com/palestine/population Palestine Population] Trading Economics [2025-08-28]</ref>. Palestińsczé władze ùznałë [[Pòrénkòwô Jerozolëma|Pòrénkòwą Jerozolëmã]] za stolëcã, równak jich sedzbą je [[Ramallah]]<ref name=":1" />. Palestina ni mô òficjalny walutë, dopùszczô sã trzë: [[izraelsczi szekel]], [[jordańsczi dinar]], [[amerikańsczi dolar]]<ref name=":1" /><ref>[https://www.travelpalestine.ps/en/Article/99/Currency Currency] Travel Palestine [2025-08-28]</ref><ref name=":2">[https://ecpalestine.org/money-matters/#which-currency-is-used-in-palestine Money Matters] Engage In Palestine [2025-08-28]</ref>. Do 1952 jistniôł palestińsczi pùńt, równy anielsczému pùńtowi<ref name=":2" />. Nôrodné swiãta są [[15 maja]] (swiãto Al Nakba), [[15 lëstopadnika]] (swiãto samòstójnotë) i [[29 lëstopadnika]] (Midzënôrodny Dzéń Solidarnoscë z Palestińsczim Nôrodã)<ref>[https://culturalatlas.sbs.com.au/palestinian-culture/palestinian-culture-dates-of-significance Palestinian Culture – Dates of Significance] Cultural Atlas [2025-08-28]</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ramallah Sunset.jpg|Ramallah Òbrôzk:Westbank Control & Access Restrictions Dec 2012.png| Òbrôzk:Free Palestine -2 (53253567471).jpg| Òbrôzk:Palestine recognition only.svg| Òbrôzk:Leader of the PLO, Yasser Arafat, 1996 Dan Hadani Archive.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Palestińczicë]] * [[Wòjna Izraela z Hamasã]] * [[Izrael]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] lgu5orz3wy6eoekkjnn4dmy7j7qzlhq 0 12321 209243 208099 2026-07-22T20:06:20Z Iketsi 3254 Galeriô 209243 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|òbrôzk=Milei y León XIV (cropped).jpg|òpisënk òbrôzka=Papiéż Léón XIV, òb czas pòtkaniégò z prezydentã [[Argentina|Argentinë]] [[Javier Milei|Javierã Mileiã]]|titel=Papiéż|môl smiercë=|data smiercë=|1. fónkcjô=Papiéż|1. fónkcjô cząd=8 maja 2025|kardinalskô kreacjô=30 séwnika 2023|titlowi kòscół=sw Móniczi|wëznanié=katolëcyzm|kòscół=Katolëcczi Kòscół|jinkardinacjô=Agùstianie|biskùpskô kònsekracjô=12 gòdnika 2014|biskùpskô nominacjô=3 lëstopadnika 2014|prezbitérat=19 czerwińca 1982|diakònat=10 séwnika 1981|klôsztórné zdënczi=29 zélnika 1981|pòntifikat=8 maja 2025|mòtto=In Illo uno unum<br>W Nim jednym më jesmë jedno|céch=Insigne Leonis XIV.svg|miono=Léón XIV|òriginalné miono=Robert Francis Prevost|pòdpis=Official signature of Pope Leo XIV.svg|data nôrodzeniégò=[[14 séwnika]] [[1955]]|môl nôrodzeniégò=[[Chicagò]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]}} '''Léón XIV''' ({{jãz.|la}} ''Leo PP. XIV'', {{jãz.|it}} ''Leone XIV''; pò prôwdze '''Robert Francis Prevost''' '''OSA'''; ùr. [[14 séwnika]] [[1955]] w [[Chicagò]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]) – amerikańsczi [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczi]] [[Dëchòwieństwò|dëchòwny]], [[Agùstianowie|agùstión]], [[Kanoniczné prawo|doktór kanonicznégò prawa]], 267. [[papiéż]], 9. suweren Watikańsczégò Państwa i prefekt [[Dikasteriô ds. Ewanielizacje|Dikasterie ds. Ewanielizacje]] òd [[8 maja]] 2025. To je pierszi papiéż z [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónych Krajów Americzi]]<ref>[https://edition.cnn.com/world/live-news/new-pope-conclave-day-two-05-08-25 May 8, 2025 Leo XIV elected as first American pope] CNN [2025-08-31]</ref> i pierszi z Nordowi Americzi. Nôleżi do zôkònu agùstianów. Òd [[26 zélnika]] 2015 béł biskùpã [[Chiclayo]] w [[Perú]], dze dzejôł jakno misjónôrz. 30 séwnika 2023 òstôł [[Kardinôł|kardinałã]]<ref>[https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost] </ref>. Je wëbróny pò smiercë papieża [[Frãcëszk (papiéż)|Frãcëszka]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pope Leo XIV childhood home 2.jpg| Òbrôzk:Secretary Rubio Attends Papal Inauguration Mass (54527604174).jpg| Òbrôzk:Pope Leo XIV Travels.svg| Òbrôzk:Map of visits to Pope Leo XIV 20250604.png| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kartuzy.naszemiasto.pl/jezyk-kaszubski-nie-istnieje-burza-po-slowach-publicysty-kaszubi-odpowiadaja-mocnym-oswiadczeniem-po-wizycie-tuska-u-papieza/ar/c1p2-28991765 * https://mojestrone.com/artykul/papiz-lon-z-americzi-n1599770 * https://mojestrone.com/artykul/sztrid-papieza-z-amerikansczim-n2260133 * https://mojestrone.com/artykul/piersz-encyklika-papieza-n2298983 * {{YouTube|v=d1QlpMV1lMo|tit=Sztatus kaszëbsczégò zagrożony?}} * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/jezyk-kaszubski-nie-istnieje-burza-po-slowach-publicysty-kaszubi-odpowiadaja-mocnym-oswiadczeniem-po-wizycie-tuska-u-papieza/ar/c1p2-28991765 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] kti5r3ya3fhq19c2juogjrdwsnatnyq 0 12355 209262 206004 2026-07-22T22:12:10Z DawnyTest 14843 209262 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Союз Советских Социалистических Республик|miono=Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|fana=Flag of the Soviet Union.svg|miono-genitiw=Związku Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|herb=Coat of arms of the Soviet Union (1956–1991).svg|mòtto=Пролетарии всех стран, соединяйтесь!<br>Robòtnicë wszëtczich krôjów, parłãczce sã!|na karce=Union of Soviet Socialist Republics (orthographic projection).svg|jãzëk=[[Rusczi jãzëk|rusczi]]|stolëca=Mòskwa|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=22 mln|procent-wòdë=|dëtk=rubel sowiecczi|kòd dëtka=SUR|Internet=.su|kòd=SU|himn=Государственный гимн СССР<br> (Państwòwi himn ZSSR) <center>[[Òbrôzk:Soviet Union national anthem (instrumental), 1977.oga]]</center>|czasowô cona=+2 (Mińsk) do +13 (Kamczatka)|swiãto=7 lëstopadnika, 1 maja|lëdztwò=293 047 571|rok=1991|Prezydeńt=Michaił Gorbaczow|Premiéra=Iwan Siłajew|telefón=+7|lata jistnienia=1922–1991|data lëkwidacji=26 gòdnika 1991|data ùsôdzenia=30 gòdnika 1922|aùtowi kòd=SU |kònstitucjô=Kònstitucjô Związku Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików z 1977}} '''Związk/Zrzesza Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików''' (''ZSSR''), '''Związk/Zrzesz Sowiecczi''' abò '''Związk/Zrzesza Socjalisticznëch Radzecczich Repùblików''' (''ZSRR''), '''Związk/Zrzesz Radzecczi''' ([[Rusczi jãzëk|rus]]. ''Союз Советских Социалистических Республик'', ''Советский Союз'', ''СССР''), a téż '''Zrzesz Socjalistnych Sowiecczich Repùblik''' bëł państwã w latach 1922–1991, dzélowo pòłożonym w pòrénkòwi i nordowo-pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], a dzélowo w [[Azëjô|Azëji]]. Stolëcznym gardã bëła [[Mòskwa]]. Z przëczënë rujanowi rewòlucji, wëszëznë w Rusczi òbjeli kòmùniscë, pòwstała [[Ruskô Federacëjnô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Ruskô Federacënjô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika]], chtërna zjednóła sã z [[Ùkrajińskô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Ùkrajińską Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]], [[Zakaùkaskô Federacëjô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Zakaùkaską Federacëją Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]] i [[Biôłoruskô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Biôłoruską Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]] i [[30 gòdnika]] 1922 ùsadzëłë Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików<ref>[https://www.britannica.com/place/Soviet-Union Soviet Union] Encyclopedia Britannica</ref>. [[Fòrma państwã|Fòrmã rządów]] ZSSR bëł kòmùnisticzny tòtalitarizm. Jedëną partią bëła partiô bòlszewików. W krôju miôła môl pròpaganda, òdrzucanié procëmników pòliticznich, fùlnô kòntrola nód żëcém òbëwatelów. Na spòdlém kòmùnisticzny déjolodżi przemësł, hańdel i gbùrzëzna bëłë włôsnoscã państwa<ref name=":1">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Zwiazek-Socjalistycznych-Republik-Radzieckich;4002438.html Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich] Encyklopedia PWN</ref>. 23 zélnika 1939 ZSSR i Niemieckô pòdpisôlë dogôdënkã Ribbentrop-Mołotow, dogôdënkã ò niagresji i pòdzôle [[Pòlskô|Pòlsczi]], 17 séwnika radzecczé wòjska zaatakòwôlë Pòlskô, rozpòczãła sã [[II swiatowô wòjna]]. 30 séwnika 1939 ZSRR zaatakòwôł [[Fińskô]], zaczãła sã grãdô [[zëmòwô wòjna]]. 12 strëmiannika 1940 [[Fińskô]] i Związk Radzecczi zawôlë pòkój, Związk òdebrôł Fińsczi dzél teritorium<ref name=":0">''Małe tablice - historia'', Adamantan, 2017, str. 30</ref>. 22 czerwińca 1941 Rzeszô zaatakòwëłô ZSRR (Òperacjô Barbarossa), wiãc nen stôł sã zdrësznikã Aliantów. 8 maja 1945 miôła môl kapitulacjô Rzeszë<ref name=":0" />. ZSRR ùstôł jistniec 26 gòdnika 1991<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/506410,20-lat-po-rozpadzie-zsrr-rosja-znow-chce-byc-imperium 20 lat po rozpadzie ZSRR, Rosja znów chce być imperium] Polskie radio</ref>. == Gòspòdarka == Na zôczątkù w Rusczi a pózni w ZSSR brëkòwóno wòjenny kòmùnizm, chtëren òpiérôł sã fùlny centralizacji pòdzélu i wëmiônie dobrów. Bëł państwòwi mònopòl i zakôz priwatnégò hańdlu. Z przëczënë pòrażeniô lëdzy w 1921 wòjenny kòmùnizm òstôł zastãpiony bez nowô gòspòdarczô pòlitikã (NEP, [[Rusczi jãzëk|rus]]. ''новая экономическая политика'', nowaja ekonomiczeskaja politika)<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/komunizm-wojenny;3924722.html komunizm wojenny] Encyklopedia PWN</ref>. == Stalinizm == Za rządów Józefa Stalina w ZSSR narodzył sã system totalitarny ò mionie "Stalinizm". W kraju panowałô tcza jednostczi, propaganda<ref>Opulski R. [https://plus.dziennikpolski24.pl/o-kulcie-jozefa-stalina-i-jego-implikacjach/ar/c15-17335145 O kulcie Józefa Stalina i jego implikacjach] Dziennik Polski</ref>, eliminowanié pòliticznich procëmników, pôłna kòntrola nad żëcém lëdzy<ref name=":1" />. W Związkù Sowiecczim béł złożóny system represëji. W całim kraju bëłë lagrë prôcë (łagry), pod kontrolã Głównégò Zarządu Lagrowégò (GUŁag)<ref>[https://historia.dorzeczy.pl/183008/historia-gulagu-sowieckie-lagry.html Archipelag zbrodni] Historia DoRzeczy</ref><ref>[https://gulag.online/articles/historie-gulagu?locale=pl Historie Gułagu] Gulag Online</ref>. Stalinizm dérowôł do smierci Stalina w 1953 rokù. == Repùbliczi ZSSR == {| class="wikitable" align="center" style="text-align: center" | style="background: #DCDCDC" |Repùbliczi ZSSR | style="background: #DCDCDC" |Lata | style="background: #DCDCDC" |Państwa dzysdniowi | style="background: #DCDCDC" |[[Zrzesznica Samòstójnëch Państw|ZSP]] | style="background: #DCDCDC" |[[NATO]] | style="background: #DCDCDC" |[[Europejskô Ùnijô|EÙ]] | style="background: #DCDCDC" |[[Eùrazëjskô Gospodarczo Wespòlëzna|EAGW]] |- | width="20%" |Armeńskô SSR¹ | width="20%" |1936–1991 | width="20%" |[[Armeniô]] |1991 | - | - | - |- |Azerskô SSR¹ |1936–1991 |[[Azerbejdżan]] |1991 | - | - | - |- |Biôłoruskô SSR |1922–1991 |[[Biôłorus]] |1991 | - | - |2002 |- |Estońskô SSR |1940–1991 |[[Estoniô]] | - |2004 |2004 | - |- |Grëzóńskô SSR¹ |1936–1991 |[[Grëzóńskô]] |1993-2008 | - | - | - |- |Kazachskô SSR |1936–1991 |[[Kazachstan]] |1991 | - | - |2002 |- |Karelo-Fińskô SSR² |1940-1956 |[[Ruskô]] | - | - | - | - |- |Kirgiskô SSR |1936–1991 |[[Kirgistan]] |1991 | - | - |2002 |- |Lëtewskô SSR |1940–1991 |[[Lëtwa]] | - |2004 |2004 | - |- |Łotewskô SSR |1940–1991 |[[Łotwa]] | - |2004 |2004 | - |- |Mołdawskô SSR |1940–1991 |[[Mòłdawiô]] |1991 | - | - | - |- |Ruskô FSSR |1922–1991 |[[Ruskô]] |1991 | - | - |2002 |- |Tadżickô SSR |1929–1991 |[[Tadżikistan]] |1991 | - | - |2002 |- |Turkmeńskô SSR |1925–1991 |[[Turkmenistan]] |1991-2005 | - | - | - |- |Ukrajińskô SSR |1922–1991 |[[Ùkrajina|Ukrajina]] |1991-2018 | - | - | - |- |Ùzbeckô SSR |1925–1991 |[[Ùzbekistan]] |1991 | - | - | - |- |- | colspan="7" align="left" |¹ do 1936 Zakaukaskô FSSR ² w 1956 włączenié do Rusczi FSSR |} == Galeriô przédników == <gallery> Vladimir Lenin in July 1920 by Pavel Zhukov.jpg|[[Włodzmiérz Lenin]]<br>(1922–1924) JStalin Secretary general CCCP 1942.jpg|[[Józef Stalin]]<br>(1924–1953) Georgy Malenkov 1953.jpg|[[Gieorgij Malenkow]]<br>(1953) Bundesarchiv Bild 183-B0628-0015-035, Nikita S. Chruchstschow.jpg|[[Nikita Chruszczow]]<br>(1953–1964) Leonid Brežněv (Bundesarchiv).jpg|[[Leonid Breżniew]]<br>(1964–1982) RIAN archive 101740 Yury Andropov, Chairman of KGB.jpg|[[Jurij Andropow]]<br>(1982–1984) KonstantinChernenko2.jpg|[[Konstantin Czernienko]]<br>(1984–1985) Mikhail Gorbachev 1987.jpg|[[Michaił Gorbaczow]]<br>(1985–1991) </gallery> == Òbaczë téż == * [[Zrzesznica Samòstójnëch Państw]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] kpxg9tcraxnpsaudp2nyaegl9y8ux2r 0 12378 209276 205665 2026-07-22T23:44:11Z Terrus38 14026 209276 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''{{PAGENAME}}'''</big></big><br />{{jãz.|ru}} ''Краснодар'' |- | align=center widith=120px| [[Òbrôzk:Coat of Arms of Krasnodar (Krasnodar krai).png|center|80px]] | align=center widith=130px| [[Òbrôzk:Flag of Krasnodar.svg|100px]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px"| Herb | align="center" style="background:#efefef;" width="130px"| Fana |- | align="center" colspan="2" widith=250px| [[Òbrôzk:Триумфальная арка и памятник Святой Екатерине (1).jpg|300px]] |- | [[Wiéchrzëzna]] | 339,31<ref name="krd" /> km² |- | [[Pòłożenié]] | 45° 02' nord. 38° 59' pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(2025)</small> | 1 154 885<ref>[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года] ''rosstat.gov.ru''</ref> |- | [[Czerënkòwi numer]] | (+7) 861 |- | [[Pòcztowi kòd]] | 350000–350999 |- | Registracyjné tôfle | 23, 93, 123, 193, 323 |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;"|<font size="-1">[https://web.archive.org/web/20250717063910/https://krd.ru/ Domôcô starna gardu]</font> |} '''Krasnodar''' ({{jãz.|ru}} ''Краснодар'') – nôwikszi gard Pôłniowi [[Ruskô|Rusczi]]. Leżi nad rzéką Kùbań, niedalek [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò]] i [[Azowsczé Mòrze|Azowsczégò Mòrza]]<ref name="krd">[https://web.archive.org/web/20241214171752/https://krd.ru/o-krasnodare/istoriya-goroda/ История города] ''krd.ru''</ref>. W gardze mieszkô kòle 1,2 mln lëdzy<ref>[https://kubanpress.ru/news/2025-08-01/krasnodar-na-perelome-kak-yuzhnaya-stolitsa-spravlyaetsya-s-demograficheskim-bumom-5443854 Краснодар на переломе: как южная столица справляется с демографическим бумом] ''kubanpress.ru''</ref>. Krasnodar òstôł założony w 1793 rokù i na pòczątku nazéwôł sã '''Jekaterinodar''' ({{jãz.|ru}} ''Екатеринодар''). To je wôżny gòspòdarczi i kùlturalny òstrzódk<ref>[https://web.archive.org/web/20180804204606/https://krasnodar.ru/content/40/show/34743/ Город Краснодар] ''krasnodar.ru''</ref>. Czãsto je pòzéwóny [[stolëca|stolëcą]] Pôłniowi Rusczi<ref>[https://news-kuban.ru/society/2025/05/25/25444.html Краснодар — столица Юга!. Кричалка, которая звучала прошедшим вечером во всех частях города] ''news-kuban.ru''</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Krasnodar, Russia, near natural colors, Sentinel-2 satellite image 2018-SEP-18.jpg| Òbrôzk:2023-10-22. Краснодар DSC 7534.jpg| Òbrôzk:Медакадемия Краснодар Russia.JPG| Òbrôzk:View of Krasnodar taken from Kozhevennaya street, 24 2020-04-18-5.jpg| Òbrôzk:Здание гостиницы централь 03.JPG| Òbrôzk:Karasunskiy okrug, Krasnodar, Krasnodarskiy kray, Russia - panoramio (27).jpg| Òbrôzk:2022. Краснодар DSC 9475.jpg| Òbrôzk:Екатерина Великая. Монумент.JPG| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://hedclub.com/en/publication/krasnodarskij_kraj_zhemchuzhina_yuga_rossii_784 Krasnodar Territory. Pearl of the South of Russia] ''hedclub.com'' {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ruskô]] 9b39uwknlw0w8on9ocyjcxbhsw0wmfj 0 12395 209245 196713 2026-07-22T20:17:14Z Iketsi 3254 [[Niemiecczi jãzëk|niem]].→{{jãz.|de}}; (pòl.)→({{jãz.|pl}}) 209245 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Deutsches Reich|miono=Niemieckô Rzesza|fana=Flag of Germany (1935–1945).svg|miono-genitiw=Miemiecczégò|herb=Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg|mòtto=Ein Volk, ein Reich, ein Führer<br>(Jeden Nôrôd, Jednô Rzesza, Jeden Wódca)|na karce=German Reich 1942.svg|jãzëk=[[Niemiecczi jãzëk|Niemiecczi]]|stolëca=Berlëno|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1939: 633 786 km² 1943: 907 047|rok=1939|lëdztwò=69 314 000|dëtk=Niemieckô marka|kòd dëtka=Reichsmark|czasowô cona=+1 (zëma) UTC +2 (lato)|swiãto=20 łżëkwiata, 9 lëstopadnika|himn=Das Lied der Deutschen,<br>Horst-Wessel-Lied|kòd=DE|Prezydeńt=Karl Dönitz|Premiéra=Lutz Schwerin von Krosigk|lata jistnienia=1933–1945|aùtowi kòd=D|data ùsôdzenia=15 strëmiannika 1933|data lëkwidacji=23 maja 1945|kònstitucjô=Weimarskô Kònstitucjô}} '''III Rzesza''' ({{jãz.|de}} ''Drittes Reich'') – nieòficjalne miono [[Niemieckô|Miemców]] pòd rządamã [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] ë [[NSDAP]] w latach 1933–1945. Òficjalnym mionã państwa bëłô Niemieckô Rzesza (niem. ''Deutsches Reich''). W 1933 [[Adolf Hitler]] òstał kanclerzã Rzeszy ë wëdany òstał ùstôw o pełnomòcnictwach, chtërën pòzwòlëł niemiecczému rządowi na sejmikòwanie prawa bez zacwierdzenia prezydeńta ë parlamentu<ref>[https://warhist.pl/wojna/droga-nazistow-do-wladzy-jak-hitler-zostal-kanclerzem/ Droga nazistów do władzy – jak Hitler został kanclerzem] Warhist</ref>. W 1934 ùrząd kanclérza ë prezydeńta òstał przesztôłcony w stanowiskò Wódcy ë Kanclérza Rzeszy (niem. ''Der Führer und Reichskanzler'')<ref>[https://trojka.polskieradio.pl/artykul/3108487,od-intryg-do-kultury-przemocy-kariera-polityczna-wodza-iii-rzeszy Od intryg do kultury przemocy. Kariera polityczna wodza III Rzeszy] Trójka. Polskie Radio</ref>. 30 czerwińca 1934 miała mol noc dłudżich nożów, dze zamòrdowano przédnëch nôleżników SA (bëłë to bòjówczi NSDAP) w tim dowódcã Ernsta Röhma<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/noc-dlugich-nozy-90-lat-temu-hitler-utorowal-sobie-droge-do-pelni-wladzy „Noc długich noży” – 90 lat temu Hitler utorował sobie drogę do pełni władzy] [2024-06-30] Dzieje.pl [dost. 2026-03-23]</ref>. W 1935 wprowadzono Norëmbersczé ùstawy, na ich mòcy Żëdom nie wòlno bëło zawierac małżeństw z Niemcama ë ògrańczono prawo do wëkonëwania wikszosci fachów. W 1938 miała mol kriształowò noc, mòrd na Żëdach, w nocë z 9 na 10 lëstopadnika<ref>[https://aboutholocaust.org/pl/facts/czym-byla-noc-krysztalowa Czym była „noc kryształowa”?] World Jewish Congress UNESCO</ref>. 25 lëstopadnika 1936 Rzesza pòdpisała antikòminternowsczi pakt z Japòńską. Do paktu w 1937 dołãczëłô sã Italskô<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/pl/article/axis-powers-in-world-war-ii Państwa Osi w II wojnie światowej] Encyklopedia Holokaustu [dost. 2026-03-23] ({{jãz.|pl}})</ref>. 23 zélnika 1939 Rzesza pòdpisała pakt Ribbentrop-Mołotow z ZSSR. Bëł to tajny pakt o nieagresji ë òglowim pòdzéle Eùropë na zony wpłiwów<ref>Witowicz B. [https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/wrzesien-1939/95387,Drugi-pakt-Ribbentrop-Molotow.html ''Drugi pakt Ribbentrop-Mołotow''], 28 séwnika 2024, Przystanek Historia [dost. 2026-04-26] ({{jãz.|pl}}).</ref>. == Òbaczë téż == * [[Weimarskô Repùblika]] * [[Niemieckô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Miemieckô]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} mljcmq19n050p03gi92ehv9hedezbv1 0 12425 209244 197144 2026-07-22T20:15:30Z DawnyTest 14843 209244 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Infobox collage for WWII.PNG|mały|Drëgô swiatowô wòjna]] '''Drëgô swiatowô wòjna''' – nôwiãkszi òbrojony kònflikt w [[Historiô|historie]] swiata, chtëren dérowôł òd 1 séwnika [[1939]] do 2 séwnika [[1945]] (w [[Eùropa|Eùropie]] do 8 môja 1945) ë òbjimôł swòjim dzejaniã całô Eùropã, wschòdną i pôłniowò-wschòdną [[Azëjô|Azjã]], nordową [[Afrika|Afrikã]], dzélë [[Blisczi Pòrénk|Blisczégò Pòrénkù]] i wszëtczé òceanë. Niechtërne dzélë wòjnë rëchòwały sã nawetka w [[Arktika|Arktice]] i [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]]. Òprócz nie dżibnąwszy wszëtczich eùropejsczich państwów, brałë w ni udziél głowné państwa Nordowi i [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americzi]], [[Aùstralëjô (kòntinent)|Aùstraliô]] i Azji. Głownëma strónama kònfliktu bëłë państwa òsy i państwa Ficëpòstawnëch Aliansów (alijancë). * Państwa òsë – [[III Rzesza|Trzecy Zrzesz Miemiecczi]], Faszistowsczé Jitalskô, Japòńsczé Jimperium ë jich sojusznicë, Na zôczątkù wespółrobiący wrôz z Radzecczim Związkã (ZSRR); * Aliancë – Państwa kòalicje antihitlerowsczi, pòczãła ją [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgò Britanijô]], Francjô i [[Pòlskô]], do chtërnëch dołączëlë pò tim midzy jinszima Radzecczi Związk, ÙSA ë Jitalskô == Òbaczë téż == * [[Wòjna Izraela z Hamasã]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Historiô]] [[Kategòrëjô:Drëgô swiatowô wòjna]] 2ft8o45uta2xqoyqbfrpr320d19t8w9 10 12522 209171 208795 2026-07-22T17:33:36Z Iketsi 3254 + 209171 wikitext text/x-wiki <includeonly><abbr title="{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}">{{No self link|{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arab.<!--?--> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |ca=kat.<!--?--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |da=dëń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=ang.<!--{{RKJ|2015|198}}, téż an. {{RKJ|2013|93}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fa=pers.<!--?--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |gmh=strz.-wës.-miem.<!--?--> |gr=gr.<!--nowògr. w {{RKJ|2013|98}}; gr. w {{RKJ|2015|126}}--> |grc=stôrogr.<!--{{RKJ|2015|126}}--> |gsw=gsw.<!--?--> |hbs=serb.-chorw.<!--?--> |he=hebr.<!--{{RKJ|2016|171}}--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |hy=òrm.<!--?--> |is=isl.<!--?--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ja=jap.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ka=grëz.<!--?--> |kl=gren.<!--?--> |ko=kòr.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lu=luks.<!--?--> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |nds=dólnomiem.<!--(RKJ|2014|149); téż dniem. {{RKJ|2014|187}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |no=nor.<!--?--> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |rm=romansz<!--?--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sq=alb.<!--?--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |szl=szl.<!--ISO 639-3--> |tr=tër.<!--?--> |tk=turkm.<!--ISO 639-2--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |zh=chin.<!--{{RKJ|2013|135}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |#default={{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></abbr></includeonly><noinclude> * [[Szablóna:Jãz./starna]] <pre> {{Jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{Jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|de}}</nowiki></code> :{{Jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|en}}</nowiki></code> :{{Jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|es}}</nowiki></code> :{{Jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|la}}</nowiki></code> :{{Jãz.|la}} ---- </noinclude> cwf1xio8aj6zmzttc6y1t3t1pldk92s 0 12534 208941 204896 2026-07-20T16:45:40Z Iketsi 3254 + 208941 wikitext text/x-wiki '''Kaszëbòpediô''' – je encyklopediô kaszëbsczich symbòlów, pamiãcë i tradicje [[Kùltura|kùlturë]]<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/czym-jest-kaszubopedia/?lang=kk</ref>. == Zéwiszcza == {| class="wikitable" |+ Zéwiszcza ({{Jãz.|csb}}) |- ! ! Kaszëbòpediô !Wikipedijô |- | rowspan="3" |A | [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/alkohol-i-pijacy/?lang=kk Alkòhól i pijôcë] | |- | [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/aniol-kaszeb/?lang=kk Aniół Kaszëb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/arkona/?lang=kk Arkóna] | |- | rowspan="12" |B |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bemblowanie/?lang=kk Bãblowanié] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/baszka/?lang=kk Baszka] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bylacy-bylaczenie/?lang=kk Bëlôcë i bëlaczenié] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bene-e-buten-oraz-vjerni-naszinc/?lang=kk Bënë ë buten i Vjérni Naszińc] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/biblioteka-pisarzy-kaszubskich/?lang=kk Biblioteka Kaszëbsczich Pisarzów] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bieszk-stefan/?lang=kk Bieszk Sztefón] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/biuletyn-rady-jezyka-kaszubskiego/?lang=kk Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka] |[[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bosy-antek/?lang=kk Bòsy Antk] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bowka/?lang=kk Bówka] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bruski-jozef/?lang=kk Brusczi Józef] |[[Józef Brusczi]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bruse/?lang=kk Brusë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bukowski-andrzej/?lang=kk Bùkòwsczi Andrzéj] | |- | rowspan="6" |C |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/centrum-edukacji-i-promocji-regionu-w-szymbarku/?lang=kk Centrum Edukacji i Promòcji Regionu w Szimbarkù] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/tworcy-kaszubopedii/cezary-obracht-prondzynski/?lang=kk Cezari Òbracht-Prondzyńsczi] |[[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/chelmowski-jozef/?lang=kk Chełmòwsczi Józef] |[[Józef Chełmòwsczi]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/csb/?lang=kk csb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/czesi-i-kaszubi/?lang=kk Czechòwie i Kaszëbi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/czorlinsczi/?lang=kk Czôrlińsczi] | |- | rowspan="3" |D |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/darlowo/?lang=kk Darłowò] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dobrogost-i-miloslawa/?lang=kk Dobrogòst i Miłosława] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/druzba/?lang=kk Drużba] | |- |F |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/fenikowski-franciszek/?lang=kk Fenikòwsczi Frãcëszk] | |- | rowspan="2" |G |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/gasawa/?lang=kk Gąsawa] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/gryf-pismo/?lang=kk Gryf - pismiono] |[[Gryf (cządnik)]] |- |H |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/huta/?lang=kk Hëta] | |- | rowspan="3" |J |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/jasiek-z-knieji/?lang=kk Jasiek z Knieji] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/jasnoch-kazimierz/?lang=kk Jasnoch Kazmiérz] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/jan-z-kolna/?lang=kk Jón z Czelna] | |- | rowspan="17" |K |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kabarety/?lang=kk Kabaretë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kamienne-kregi/?lang=kk Kamiané krãdżi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/mapy-kaszub/?lang=kk Kartë Kaszëb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kaszubi-gina/?lang=kk Kaszëbi dżiną] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kaszubienie-konstytutywna-cecha-kaszubszczyzny/?lang=kk Kaszëbienié] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/czasopisma-kaszubskie-w-ameryce/?lang=kk Kaszëbsczé cządniczi w Americe] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/?lang=kk Kaszëbsczé diktando Królewiónka w pałacu] |[[Kaszëbsczé Diktando|Kaszëbsczé Diktando „Piszã pò kaszëbskù – Królewiónka w pałacu”]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/koledy-kaszubskie/?lang=kk Kaszëbsczé kòlãdë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/biskupi-kaszubscy/?lang=kk Kaszëbsczi biskùpòwie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kaszubski-uniwersytet-ludowy/?lang=kk Kaszëbsczi Lëdowi Ùniwersytet] |[[Kaszëbsczi Lëdowi Ùniwersytet]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/haft-kaszubski/?lang=kk Kaszëbsczi wësziw] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/droga-kaszubska/?lang=kk Kaszëbskô droga] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/katylina/?lang=kk Katilina] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/klabaternik/?lang=kk Klabaternik] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kolibki/?lang=kk Kòlibczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/krofey-szemon/?lang=kk Krofey Szëmón] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/krol-kaszubow/?lang=kk Król Kaszëbów] | |- | rowspan="3" |L |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kapele-ludowe/?lang=kk Lëdowé kapele] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/legendaa-baltyku/?lang=kk Legenda Bałtyku] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/lemani/?lang=kk Lemanowie] | |- | rowspan="5" |M |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/nitka-glodkowski-mack-nitka-glodkowsczi-z-glodnice/?lang=kk Mack Nitka Głódkowsczi z Głodnicë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/merki/?lang=kk Merczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/mlyny-i-wiatraki/?lang=kk Młënë i wietrzniczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/muzeum-pismiennictwa-i-muzyki-kaszubsko-pomorskiej-w-wejherowie/?lang=kk Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/muzeum-hymnu-narodowego-w-bedominie/?lang=kk Mùzeùm Nôrodnégò Himnu w Bãdominie] | |- |N |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/neureiter-ferdinand/?lang=kk Neùreiter Ferdinand] | |- |Ô |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/abraham-antoni/?lang=kk Ôbram Tóna] | |- |Ò |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/skra-ormuzdowa/?lang=kk Òrmùzdowô Skra] | |- | rowspan="7" |P |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/pankowie/?lang=kk Pankòwie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/papiernie/?lang=kk Papiérnie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/pielgrzym/?lang=kk Pielgrzym] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/truskawka-kaszebsko-malena/?lang=kk Pòtrôwnica (malëna)] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/premier-z-kaszub/?lang=kk Premiéra z Kaszëb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/przydomki/?lang=kk Przëtómczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/pusto-noc/?lang=kk Pùstô noc] | |- | rowspan="3" |R |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/radio-po-kaszubsku-radia-kaszubskie/?lang=kk Radio pò kaszëbskù / Kaszëbsczé radia] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/rodlo/?lang=kk Rodło] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/rozewie/?lang=kk Rozewié] | |- | rowspan="5" |S |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/sanktuaria-na-kaszubach/?lang=kk Sanktuaria na Kaszëbach] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/sculteti-bernard/?lang=kk Sculteti Bernat] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/swietopelk-ii-wielki/?lang=kk Swiãtopôłk Wiôldżi] |[[Swiãtopôłk II]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/syberia/?lang=kk Syberiô] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/slazacy-a-kaszubi/?lang=kk Szlązôcë a Kaszëbi] | |- |T |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/trojanowska-izabella/?lang=kk Trojanowskô Izabella] | |- |V |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/verba-sacra/?lang=kk Verba Sacra] | |- | rowspan="2" |W |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/organizacja-wojskowa-pomorza/?lang=kk Wòjskòwô Òrganizacjô Pòmòrzô] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/worzala-augustyn/?lang=kk Wôrzałła Aùgùst] | |- | rowspan="2" |Z |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zabytki-jezyka-kaszubskiego/?lang=kk Zabëtczi kaszëbsczégò jãzëka] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/spotkania-z-muzyka-kaszub/?lang=kk Zéńdzenia z mùzyką Kaszëb] | |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-07-07|Nastãpnô=+1 rok}} == Ùtwórcë kaszëbòpedie == <ref>https://web.archive.org/web/20260330132512/https://kaszubopedia.pl/index.php/tworcy-kaszubopedii/?lang=kk</ref> * [[Agniészka Bednark-Bòhdzewicz]] * [[Miłosława Bòrzëszkòwskô-Szewczik]] * [[Józef Bòrzëszkòwsczi]] * [[Bògùsłôw Breza]] * [[Witosława Frankòwskô]] * [[Joana Ginter]] * [[Michôł Hinc]] * [[Daniél Kalinowsczi]] * [[Katarzëna Kùlikòwskô]] * [[Aleksandra Kùrowskô-Susdorf]] * [[Ana Kwasniewskô]] * [[Magdaléna Lemańczik]] * [[Dark Majkòwsczi]] * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] * [[Justina Pòmierskô]] * [[Tomôsz Rembalsczi]] * [[Miloš Řezník]] * [[Magdaléna Sacha]] * [[Danuta Stanulewicz]] == Òbaczë téż == * [[Wikipedia]] * [[Gedanopedia]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/?lang=kk kaszubopedia.pl – Zéwiszcza] {{Jãz.|csb}} * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/ kaszubopedia.pl – Hasła] {{Jãz.|pl}} * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/ kaszubopedia.pl – Entries] {{Jãz.|en}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Encyklopedie]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura]] tijlywmda6xfx0lk2u33eee9hhzkg1u 209298 208941 2026-07-23T02:06:58Z Iketsi 3254 - → – 209298 wikitext text/x-wiki '''Kaszëbòpediô''' – je encyklopediô kaszëbsczich symbòlów, pamiãcë i tradicje [[Kùltura|kùlturë]]<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/czym-jest-kaszubopedia/?lang=kk</ref>. == Zéwiszcza == {| class="wikitable" |+ Zéwiszcza ({{jãz.|csb}}) |- ! ! Kaszëbòpediô !Wikipedijô |- | rowspan="3" |A | [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/alkohol-i-pijacy/?lang=kk Alkòhól i pijôcë] | |- | [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/aniol-kaszeb/?lang=kk Aniół Kaszëb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/arkona/?lang=kk Arkóna] | |- | rowspan="12" |B |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bemblowanie/?lang=kk Bãblowanié] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/baszka/?lang=kk Baszka] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bylacy-bylaczenie/?lang=kk Bëlôcë i bëlaczenié] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bene-e-buten-oraz-vjerni-naszinc/?lang=kk Bënë ë buten i Vjérni Naszińc] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/biblioteka-pisarzy-kaszubskich/?lang=kk Biblioteka Kaszëbsczich Pisarzów] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bieszk-stefan/?lang=kk Bieszk Sztefón] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/biuletyn-rady-jezyka-kaszubskiego/?lang=kk Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka] |[[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bosy-antek/?lang=kk Bòsy Antk] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bowka/?lang=kk Bówka] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bruski-jozef/?lang=kk Brusczi Józef] |[[Józef Brusczi]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bruse/?lang=kk Brusë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bukowski-andrzej/?lang=kk Bùkòwsczi Andrzéj] | |- | rowspan="6" |C |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/centrum-edukacji-i-promocji-regionu-w-szymbarku/?lang=kk Centrum Edukacji i Promòcji Regionu w Szimbarkù] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/tworcy-kaszubopedii/cezary-obracht-prondzynski/?lang=kk Cezari Òbracht-Prondzyńsczi] |[[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/chelmowski-jozef/?lang=kk Chełmòwsczi Józef] |[[Józef Chełmòwsczi]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/csb/?lang=kk csb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/czesi-i-kaszubi/?lang=kk Czechòwie i Kaszëbi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/czorlinsczi/?lang=kk Czôrlińsczi] | |- | rowspan="3" |D |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/darlowo/?lang=kk Darłowò] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dobrogost-i-miloslawa/?lang=kk Dobrogòst i Miłosława] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/druzba/?lang=kk Drużba] | |- |F |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/fenikowski-franciszek/?lang=kk Fenikòwsczi Frãcëszk] | |- | rowspan="2" |G |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/gasawa/?lang=kk Gąsawa] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/gryf-pismo/?lang=kk Gryf – pismiono] |[[Gryf (cządnik)]] |- |H |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/huta/?lang=kk Hëta] | |- | rowspan="3" |J |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/jasiek-z-knieji/?lang=kk Jasiek z Knieji] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/jasnoch-kazimierz/?lang=kk Jasnoch Kazmiérz] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/jan-z-kolna/?lang=kk Jón z Czelna] | |- | rowspan="17" |K |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kabarety/?lang=kk Kabaretë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kamienne-kregi/?lang=kk Kamiané krãdżi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/mapy-kaszub/?lang=kk Kartë Kaszëb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kaszubi-gina/?lang=kk Kaszëbi dżiną] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kaszubienie-konstytutywna-cecha-kaszubszczyzny/?lang=kk Kaszëbienié] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/czasopisma-kaszubskie-w-ameryce/?lang=kk Kaszëbsczé cządniczi w Americe] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/?lang=kk Kaszëbsczé diktando Królewiónka w pałacu] |[[Kaszëbsczé Diktando|Kaszëbsczé Diktando „Piszã pò kaszëbskù – Królewiónka w pałacu”]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/koledy-kaszubskie/?lang=kk Kaszëbsczé kòlãdë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/biskupi-kaszubscy/?lang=kk Kaszëbsczi biskùpòwie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kaszubski-uniwersytet-ludowy/?lang=kk Kaszëbsczi Lëdowi Ùniwersytet] |[[Kaszëbsczi Lëdowi Ùniwersytet]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/haft-kaszubski/?lang=kk Kaszëbsczi wësziw] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/droga-kaszubska/?lang=kk Kaszëbskô droga] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/katylina/?lang=kk Katilina] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/klabaternik/?lang=kk Klabaternik] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kolibki/?lang=kk Kòlibczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/krofey-szemon/?lang=kk Krofey Szëmón] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/krol-kaszubow/?lang=kk Król Kaszëbów] | |- | rowspan="3" |L |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/kapele-ludowe/?lang=kk Lëdowé kapele] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/legendaa-baltyku/?lang=kk Legenda Bałtyku] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/lemani/?lang=kk Lemanowie] | |- | rowspan="5" |M |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/nitka-glodkowski-mack-nitka-glodkowsczi-z-glodnice/?lang=kk Mack Nitka Głódkowsczi z Głodnicë] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/merki/?lang=kk Merczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/mlyny-i-wiatraki/?lang=kk Młënë i wietrzniczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/muzeum-pismiennictwa-i-muzyki-kaszubsko-pomorskiej-w-wejherowie/?lang=kk Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/muzeum-hymnu-narodowego-w-bedominie/?lang=kk Mùzeùm Nôrodnégò Himnu w Bãdominie] | |- |N |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/neureiter-ferdinand/?lang=kk Neùreiter Ferdinand] | |- |Ô |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/abraham-antoni/?lang=kk Ôbram Tóna] | |- |Ò |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/skra-ormuzdowa/?lang=kk Òrmùzdowô Skra] | |- | rowspan="7" |P |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/pankowie/?lang=kk Pankòwie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/papiernie/?lang=kk Papiérnie] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/pielgrzym/?lang=kk Pielgrzym] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/truskawka-kaszebsko-malena/?lang=kk Pòtrôwnica (malëna)] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/premier-z-kaszub/?lang=kk Premiéra z Kaszëb] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/przydomki/?lang=kk Przëtómczi] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/pusto-noc/?lang=kk Pùstô noc] | |- | rowspan="3" |R |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/radio-po-kaszubsku-radia-kaszubskie/?lang=kk Radio pò kaszëbskù / Kaszëbsczé radia] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/rodlo/?lang=kk Rodło] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/rozewie/?lang=kk Rozewié] | |- | rowspan="5" |S |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/sanktuaria-na-kaszubach/?lang=kk Sanktuaria na Kaszëbach] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/sculteti-bernard/?lang=kk Sculteti Bernat] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/swietopelk-ii-wielki/?lang=kk Swiãtopôłk Wiôldżi] |[[Swiãtopôłk II]] |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/syberia/?lang=kk Syberiô] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/slazacy-a-kaszubi/?lang=kk Szlązôcë a Kaszëbi] | |- |T |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/trojanowska-izabella/?lang=kk Trojanowskô Izabella] | |- |V |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/verba-sacra/?lang=kk Verba Sacra] | |- | rowspan="2" |W |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/organizacja-wojskowa-pomorza/?lang=kk Wòjskòwô Òrganizacjô Pòmòrzô] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/worzala-augustyn/?lang=kk Wôrzałła Aùgùst] | |- | rowspan="2" |Z |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zabytki-jezyka-kaszubskiego/?lang=kk Zabëtczi kaszëbsczégò jãzëka] | |- |[https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/spotkania-z-muzyka-kaszub/?lang=kk Zéńdzenia z mùzyką Kaszëb] | |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-07-07|Nastãpnô=+1 rok}} == Ùtwórcë kaszëbòpedie == <ref>https://web.archive.org/web/20260330132512/https://kaszubopedia.pl/index.php/tworcy-kaszubopedii/?lang=kk</ref> * [[Agniészka Bednark-Bòhdzewicz]] * [[Miłosława Bòrzëszkòwskô-Szewczik]] * [[Józef Bòrzëszkòwsczi]] * [[Bògùsłôw Breza]] * [[Witosława Frankòwskô]] * [[Joana Ginter]] * [[Michôł Hinc]] * [[Daniél Kalinowsczi]] * [[Katarzëna Kùlikòwskô]] * [[Aleksandra Kùrowskô-Susdorf]] * [[Ana Kwasniewskô]] * [[Magdaléna Lemańczik]] * [[Dark Majkòwsczi]] * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] * [[Justina Pòmierskô]] * [[Tomôsz Rembalsczi]] * [[Miloš Řezník]] * [[Magdaléna Sacha]] * [[Danuta Stanulewicz]] == Òbaczë téż == * [[Wikipedia]] * [[Gedanopedia]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/?lang=kk kaszubopedia.pl – Zéwiszcza] {{jãz.|csb}} * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/ kaszubopedia.pl – Hasła] {{jãz.|pl}} * [https://kaszubopedia.pl/index.php/hasla/ kaszubopedia.pl – Entries] {{jãz.|en}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Encyklopedie]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura]] bezm71jlv195m4tbm9bn09uooku1o2a 0 12557 209289 207747 2026-07-23T01:25:23Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Benefis]] 209289 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Uchodźcy polscy w Wielkiej Brytanii podczas Wigilii (21-120).jpg|mały]] '''Skłôdanié żëczbów''' abò '''skłôdanié tczë'''; '''przësyganié wiérnotë''' – òbëczôj. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Życzenia PCK na Boże Narodzenie 1940.png| Òbrôzk:Zyczenia Nowego Roku 1906 (80028247).jpg| Òbrôzk:Zyczenia 7bpanc.png| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jastrë]] * [[Gòdë]] * [[Òpłôtk]] * [[Skłôdanié hołdu]]<ref>https://sloworz.org/word/27589/meaning/32213</ref> * [[Benefis]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} ;pò kaszëbskù * {{YouTube|UEu_EmvJR4I|Jastrowé żëczbë przédniczczi KPZ Bòżenë Ùgòwsczi}} ({{jãz.|csb}}) * [https://web.archive.org/web/20201031171131/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jastrowe-zeczbe Blog R. Drzeżdżóna: Jastrowé żëczbë (2012)] ({{jãz.|csb}}) * [https://web.archive.org/web/20190922112335/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jastrowe-zeczbe-2 Blog R. Drzeżdżóna: Jastrowé żëczbë (2019)] ({{jãz.|csb}}) * http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/140-zyczenia-swiateczne ({{jãz.|csb}}) * https://web.archive.org/web/20260407193716/https://www.kaszubi.pl/news/view/wszetczego-belnego-na-jastre2026 ({{jãz.|csb}}) * https://mojestrone.com/artykul/kaszbscz-zczb-n2254356 ({{jãz.|csb}}) * https://www.instagram.com/kaszubi.pl/p/C1E041foME_/ ({{jãz.|csb}}) ;pò pòlskù * [[:pl:b:Wychowanie do życia w rodzinie/Święta, rocznice i uroczystości rodzinne – jak okazywać pamięć i składać życzenia|Wychowanie do życia w rodzinie/Święta, rocznice i uroczystości rodzinne – jak okazywać pamięć i składać życzenia]] ({{jãz.|pl}}) * {{YouTube|LXrxdXcqX8Y|Jak NIE składać świątecznych życzeń. Mówiąc Inaczej, odc. 97}} * Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Życzenia Świąteczne [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne3 2023], [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne5 2024], [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne7 2025] i [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne8 2026] ({{jãz.|pl}}) ** {{YouTube|v=6PF_FRrFF6c|tit=Film życzenia Wielkanoc 2026 r. — @GUGiKPL|jaz=pl}} ** {{YouTube|v=dZajMK3q5yE|tit=Boże Narodzenie 2025 r. życzenia — @GUGiKPL|jaz=pl}} ** {{YouTube|v=JWKNzohql4Q|tit=Wesołych Świąt Facebook! — Prezydent RP|jaz=pl}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] agvkg5epau9hew1wjcdgmejja8u2bk8 14 12625 209019 194981 2026-07-21T04:48:27Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Lëdzë]] to [[Category:Kùńsztôrze]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 209019 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kùńsztôrze]] [[Kategòrëjô:Film]] r339pkr9951755kz2kikbrcey4tj0nn 0 12627 209302 205433 2026-07-23T02:10:49Z Iketsi 3254 {{Òficjalnô starna}} 209302 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kiwix logo v3 glow.svg|mały|Logòtip programù, w jaczi przedstôwiô ptôcha Kiwi i bala.]] '''Kiwix''' – [[Wòlnô soft-wôra|wòlny]] [[Wòlnô soft-wôra|ë òtemkłi program]] stojącë czëtôrz lopków w fòrmace ZIM, òtemkłim fòrmace archiwùm ò wëższim gradze scësnieniô<ref>https://web.archive.org/web/20191107173842/https://poszerzaj-horyzonty.pl/wikipedia-offline-na-telefonie-idealna-podczas-podrozy/ ({{jãz.|pl}})</ref>. Przédnym wëzwëskiem programù je przezéranié trescë [[Wikipedijô|Wikipedie]] w tribie [[offline]] na kòmpùtrach ë móbilnëch ùrządzeniach. Dôwô przistãp do zôsóbów rozmajitëch projektów, midzë jinszëma [[Wikimedia|Wikimedia Foundation]], Projektu Gutenberg, a [[TED (zéńdzenié)|zéńdzeń TED]]. Dzysdniô zbiérô pòpùlarnotã westrzód turistów, chtërny bãdąc za grańcą, ni mają przistãpù do Internetu. Brëkòwany je midzë jinszëma do przecymtu Wikipedie zapisóny na pamiãcë USB do [[Nordowô Kòreja|Nordowi Kòreji]], czë w szkòłach rozwijających sã krajów, chtërny ni mogą sobie pòzwòlëc na zapewnienié przistãpù do Internetu. == Lësta == {| class="wikitable" style="font-size: 85%" |+ .zim Wikipediji [[Kaszëbsczi jãzëk|pò kaszëbskù]] |- ! [maxi], z òbrôzkama (250 px) !! MiB !! sëma |- |<code>wikipedia_csb_all_'''maxi'''_2015-07</code><ref>https://web.archive.org/web/20150802100222/http://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_2015-07.zim</ref> | {{%t|{{#expr: 42015084/79544303*100}}|{{B|42015084}}}} |<span class="plainlinks"><code>[https://web.archive.org/web/20150802131858/http://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_2015-07.zim.md5 fd…85]</code></span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''maxi'''_2026-01</code>|| {{%t|{{#expr: 66526414/79544303*100}}|{{B|66526414}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260413053033/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-01.zim.sha256 <code><nowiki>45…21</nowiki></code>]</span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''maxi'''_2026-04<span class="plainlinks">[https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim 🔗][magnet:?xt=urn:btih:21fe9292ceedde85fd6359b950617ed115e9fe8f&xt=urn:md5:541cbc3132646bff0dad4977f43edff1&xl=67684876&dn=wikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&as=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&tr=https%3A%2F%2Ftracker.openzim.org%2Fannounce&tr=udp%3A%2F%2Ftracker.openzim.org%3A6969%2Fannounce%0A&ws=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fwi.mirror.driftle.ss%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fny.mirror.driftle.ss%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fdumps.wikimedia.org%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fftpmirror.your.org%2Fpub%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fmirror.download.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fmirrors.dotsrc.org%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&xs=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim.torrent 🧲]</span></code>|| {{%t|{{#expr: 66526414/79544303*100}}|{{B|67684352}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260413052739/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim.sha256 <code><nowiki>15…c9</nowiki></code>]</span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''maxi'''_2026-07<span class="plainlinks">[https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim 🔗][magnet:?xt=urn:btih:21fe9292ceedde85fd6359b950617ed115e9fe8f&xt=urn:md5:541cbc3132646bff0dad4977f43edff1&xl=67684876&dn=wikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&as=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&tr=https%3A%2F%2Ftracker.openzim.org%2Fannounce&tr=udp%3A%2F%2Ftracker.openzim.org%3A6969%2Fannounce%0A&ws=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fwi.mirror.driftle.ss%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fny.mirror.driftle.ss%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fdumps.wikimedia.org%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fftpmirror.your.org%2Fpub%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fmirror.download.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fmirrors.dotsrc.org%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&xs=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim.torrent 🧲]</span></code>|| {{%t|100|{{B|79544303}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260708162652/https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim.sha256 <code><nowiki>7f…77</nowiki></code>]</span> |- ! [nopic], bez òbrôzków !! MiB !! sëma |- |<code>wikipedia_csb_all_'''nopic'''_2015-07</code><ref>https://web.archive.org/web/20150807164852/http://ftpmirror.your.org/pub/kiwix/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2015-07.zim</ref>|| {{%t|{{#expr: 1458904/79544303*100}}|{{B|1458904}}}} |<span class="plainlinks"><code>[https://web.archive.org/web/20150802135847/http://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2015-07.zim.md5 77…9a]</code></span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''nopic'''_2026-01</code>|| {{%t|{{#expr: 7224116/79544303*100}}|{{B|7224116}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260413054644/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2026-01.zim.sha256 <code><nowiki>ea…66</nowiki></code>]</span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''nopic'''_2026-04</code> || {{%t|{{#expr: 7487488/79544303*100}}|{{B|7487488}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260413055314/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2026-04.zim.sha256 <code><nowiki>70…9e</nowiki></code>]</span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''nopic'''_2026-07</code> || {{%t|{{#expr: 9847139/79544303*100}}|{{B|9847139}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260708163208/https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2026-07.zim.sha256 <code><nowiki>b9…fb</nowiki></code>]</span> |} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Kiwix page view.jpg| Òbrôzk:Kiwix screen.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wikipedijô]] * [[Słowôrz Wikipediji]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://browse.library.kiwix.org/#lang=csb * https://pwa.kiwix.org/www/index.html [[Kategòrëjô:Infòrmatika]] t0xczrsv8jjf44bt1uk6dw70nm9f7lx 209303 209302 2026-07-23T02:12:15Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Infòrmatika]] to [[Category:Wòlnô soft-wôra]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 209303 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kiwix logo v3 glow.svg|mały|Logòtip programù, w jaczi przedstôwiô ptôcha Kiwi i bala.]] '''Kiwix''' – [[Wòlnô soft-wôra|wòlny]] [[Wòlnô soft-wôra|ë òtemkłi program]] stojącë czëtôrz lopków w fòrmace ZIM, òtemkłim fòrmace archiwùm ò wëższim gradze scësnieniô<ref>https://web.archive.org/web/20191107173842/https://poszerzaj-horyzonty.pl/wikipedia-offline-na-telefonie-idealna-podczas-podrozy/ ({{jãz.|pl}})</ref>. Przédnym wëzwëskiem programù je przezéranié trescë [[Wikipedijô|Wikipedie]] w tribie [[offline]] na kòmpùtrach ë móbilnëch ùrządzeniach. Dôwô przistãp do zôsóbów rozmajitëch projektów, midzë jinszëma [[Wikimedia|Wikimedia Foundation]], Projektu Gutenberg, a [[TED (zéńdzenié)|zéńdzeń TED]]. Dzysdniô zbiérô pòpùlarnotã westrzód turistów, chtërny bãdąc za grańcą, ni mają przistãpù do Internetu. Brëkòwany je midzë jinszëma do przecymtu Wikipedie zapisóny na pamiãcë USB do [[Nordowô Kòreja|Nordowi Kòreji]], czë w szkòłach rozwijających sã krajów, chtërny ni mogą sobie pòzwòlëc na zapewnienié przistãpù do Internetu. == Lësta == {| class="wikitable" style="font-size: 85%" |+ .zim Wikipediji [[Kaszëbsczi jãzëk|pò kaszëbskù]] |- ! [maxi], z òbrôzkama (250 px) !! MiB !! sëma |- |<code>wikipedia_csb_all_'''maxi'''_2015-07</code><ref>https://web.archive.org/web/20150802100222/http://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_2015-07.zim</ref> | {{%t|{{#expr: 42015084/79544303*100}}|{{B|42015084}}}} |<span class="plainlinks"><code>[https://web.archive.org/web/20150802131858/http://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_2015-07.zim.md5 fd…85]</code></span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''maxi'''_2026-01</code>|| {{%t|{{#expr: 66526414/79544303*100}}|{{B|66526414}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260413053033/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-01.zim.sha256 <code><nowiki>45…21</nowiki></code>]</span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''maxi'''_2026-04<span class="plainlinks">[https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim 🔗][magnet:?xt=urn:btih:21fe9292ceedde85fd6359b950617ed115e9fe8f&xt=urn:md5:541cbc3132646bff0dad4977f43edff1&xl=67684876&dn=wikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&as=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&tr=https%3A%2F%2Ftracker.openzim.org%2Fannounce&tr=udp%3A%2F%2Ftracker.openzim.org%3A6969%2Fannounce%0A&ws=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fwi.mirror.driftle.ss%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fny.mirror.driftle.ss%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fdumps.wikimedia.org%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fftpmirror.your.org%2Fpub%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fmirror.download.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&ws=https%3A%2F%2Fmirrors.dotsrc.org%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim&xs=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim.torrent 🧲]</span></code>|| {{%t|{{#expr: 66526414/79544303*100}}|{{B|67684352}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260413052739/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-04.zim.sha256 <code><nowiki>15…c9</nowiki></code>]</span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''maxi'''_2026-07<span class="plainlinks">[https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim 🔗][magnet:?xt=urn:btih:21fe9292ceedde85fd6359b950617ed115e9fe8f&xt=urn:md5:541cbc3132646bff0dad4977f43edff1&xl=67684876&dn=wikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&as=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&tr=https%3A%2F%2Ftracker.openzim.org%2Fannounce&tr=udp%3A%2F%2Ftracker.openzim.org%3A6969%2Fannounce%0A&ws=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fwi.mirror.driftle.ss%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fny.mirror.driftle.ss%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fdumps.wikimedia.org%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fftpmirror.your.org%2Fpub%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fmirror.download.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&ws=https%3A%2F%2Fmirrors.dotsrc.org%2Fkiwix%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim&xs=https%3A%2F%2Fdownload.kiwix.org%2Fzim%2Fwikipedia%2Fwikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim.torrent 🧲]</span></code>|| {{%t|100|{{B|79544303}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260708162652/https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_maxi_2026-07.zim.sha256 <code><nowiki>7f…77</nowiki></code>]</span> |- ! [nopic], bez òbrôzków !! MiB !! sëma |- |<code>wikipedia_csb_all_'''nopic'''_2015-07</code><ref>https://web.archive.org/web/20150807164852/http://ftpmirror.your.org/pub/kiwix/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2015-07.zim</ref>|| {{%t|{{#expr: 1458904/79544303*100}}|{{B|1458904}}}} |<span class="plainlinks"><code>[https://web.archive.org/web/20150802135847/http://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2015-07.zim.md5 77…9a]</code></span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''nopic'''_2026-01</code>|| {{%t|{{#expr: 7224116/79544303*100}}|{{B|7224116}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260413054644/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2026-01.zim.sha256 <code><nowiki>ea…66</nowiki></code>]</span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''nopic'''_2026-04</code> || {{%t|{{#expr: 7487488/79544303*100}}|{{B|7487488}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260413055314/https://download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2026-04.zim.sha256 <code><nowiki>70…9e</nowiki></code>]</span> |- |<code>wikipedia_csb_all_'''nopic'''_2026-07</code> || {{%t|{{#expr: 9847139/79544303*100}}|{{B|9847139}}}} || <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20260708163208/https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/wikipedia_csb_all_nopic_2026-07.zim.sha256 <code><nowiki>b9…fb</nowiki></code>]</span> |} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Kiwix page view.jpg| Òbrôzk:Kiwix screen.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wikipedijô]] * [[Słowôrz Wikipediji]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://browse.library.kiwix.org/#lang=csb * https://pwa.kiwix.org/www/index.html [[Kategòrëjô:Wòlnô soft-wôra]] og9f3jdq807szcxk27pkpr5p31aa9k7 0 12676 208896 207222 2026-07-20T14:17:42Z Iketsi 3254 [[]] 208896 wikitext text/x-wiki '''Kònkùrs'''<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref> – regùlamin w jaczim je termin i nôdgroda dlô zwëcãzcy. == Kòróna kònkùrsów kaszëbsczich == Wedle [[Tomôsz Fópka|Tómka Fópka]]<ref>{{YouTube|m7bTkZhgXIU|BELNE CZETANIO VII tv|t=12}}</ref>: * [[Rodnô mòwa (kònkùrs)]] * [[Wielewsczi Turniér Gadëszów]]<ref>https://miesiecznikpomerania.pl/images/archiwum_pliki_pdf/pomerania/2022/POMERANIA_09_567_2022_net.pdf</ref> ({{jãz.|pl}} ''Wielewski Turniej Gawędziarzy''<ref>https://turniejgawedziarzy.pl/historia-i-wspomnienia/historia-wtg</ref> ''abò Turniej Gawędziarzy w Wielu''<ref>https://dziennikbaltycki.pl/turniej-gawedziarzy-w-wielu-to-swieto-tradycji-i-regionalnej-kultury-wystepy-bawily-i-wzruszaly/ar/c13-18719023</ref>) * [[Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs)]] * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260416210056/https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-29-januara-kleka-29-01-2020/ STRZODA, 29 JANUARA | KLËKA 29.01.2020] + [https://web.archive.org/web/20260416210513/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2020/01/Kl%C3%ABka-2020.01.29-csb.mp3 .mp3]</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ana-rozk-i-ji-dobtn-n2062893</ref><ref>https://pomorzeczyta.pl/aktualnosci/xxvii-ogolnopolski-konkurs-literacki-im-jana-drzezdzona-nabor-zgloszen/</ref> * [[Kaszëbsczé Diktando]] * „Kaszëbsczé Spiéwë”<ref>https://zkiw.com.pl/final-xxii-pomorskiego-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe-w-luzinie/</ref><ref>https://www.sp.luzino.pl/pomorski-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe/</ref> == Jinszé kònkùrsë na Kaszëbach == Na Kaszëbach je òrganizowónëch wiele rozmajitëch kònkùrsów, np. kònkursë lëteracczé, mùzyczné, plasticzné i òdjimkòwé<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref><ref>http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/</ref><ref>http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/page/2/</ref>. === Kònkursë lëteracczé === * „Bë nie zabëc mòwë starków” miona Jana Drzeżdżona<ref>https://kaszuby24.pl/xxv-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-zabec-mowe-starkow-miona-jana-drzezdzona/ </ref><ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/oglowopolsczi-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-nie-zabec-mowe-starkow-m-jana-drzezdzona-2026.html</ref> * [[Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]]<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi/1326977</ref><ref>https://if.upsl.edu.pl/instytut-filologii/aktualnosci/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> * lëteracczi kònkùrs òrganizowóny przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] (→[[Kristina Mùza]] #3; [[Jón Walkùsz]]) === Kònkursë mùzyczné === * [[Kaszëbsczé karaoke]] * [[Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch Szlagerów]] * Kònkùrs [[Kaszëbsczi Idol]] * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/konkursy-i-festiwale-muzyczne/ * https://kartuzy.naszemiasto.pl/az-trzy-nagody-pierwsze-w-ii-ogolnopolskim-konkursie/ar/c13-4741887 * {{YouTube|7qJC5CxL5TQ|XVI Festiwal Pieśni Kaszubskich „Kaszeëbsczé tónë nad Môlim Mòrzã” Swarzewo’2015}} * [[Gminny Konkurs Piosenki Kaszubskiej]]<ref>https://chmielno.naszgok.pl/n,iii-gminny-konkurs-piosenki-kaszubskiej</ref> === Kònkursë plasticzné === * [[Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”]]<ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> === Jinszé === * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] * [[Rzeczë to pò kaszëbskù]]<ref>https://kaszuby24.pl/konkurs-rzecz-to-p-kasz-bsk-wraca-szukaja-nowych-slow-po-kaszubsku/</ref> * [[Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)]] * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Kaszëbsczégò Wësziwkù]] w Lëni * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim na Gduńsczim Ùniwersytece]] * [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]] * [https://ciee-gda.pl/ciee-konkursy-2/zakonczone/zapros-gosci/zapros-gosci-do-swej-miejscowosci-wyniki-xii-edycji/ „Zaproś gości do swej miejscowości”] ** [https://kajakiempokaszubach.jimdofree.com/ziemia-zaborska/ kajakiempokaszubach.jimdofree.com – ''1 miejsce w konkursie wojewódzkim na wykonanie strony internetowej „Zaproś gości do swojej miejscowości”''] * https://www.spbojano.pl/2026/03/31/konkurs-na-ekologiczna-marzanne-w-stylu-kaszubskim-rozstrzygniety/ * https://www.spbojano.pl/2024/12/31/konkurs-na-wykonanie-kartki-bozonarodzeniowej/ == Kònkursë òdjimkòwé == == Òbaczë téż == * [[Nôdgroda]] * [[Festiwal]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260416213550/https://radiokaszebe.pl/contests {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë| ]] 2wun1cq1xet5wsthkesfcaktlvg11u4 208934 208896 2026-07-20T16:03:53Z Iketsi 3254 /* Kònkursë plasticzné */ + 208934 wikitext text/x-wiki '''Kònkùrs'''<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref> – regùlamin w jaczim je termin i nôdgroda dlô zwëcãzcy. == Kòróna kònkùrsów kaszëbsczich == Wedle [[Tomôsz Fópka|Tómka Fópka]]<ref>{{YouTube|m7bTkZhgXIU|BELNE CZETANIO VII tv|t=12}}</ref>: * [[Rodnô mòwa (kònkùrs)]] * [[Wielewsczi Turniér Gadëszów]]<ref>https://miesiecznikpomerania.pl/images/archiwum_pliki_pdf/pomerania/2022/POMERANIA_09_567_2022_net.pdf</ref> ({{jãz.|pl}} ''Wielewski Turniej Gawędziarzy''<ref>https://turniejgawedziarzy.pl/historia-i-wspomnienia/historia-wtg</ref> ''abò Turniej Gawędziarzy w Wielu''<ref>https://dziennikbaltycki.pl/turniej-gawedziarzy-w-wielu-to-swieto-tradycji-i-regionalnej-kultury-wystepy-bawily-i-wzruszaly/ar/c13-18719023</ref>) * [[Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs)]] * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260416210056/https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-29-januara-kleka-29-01-2020/ STRZODA, 29 JANUARA | KLËKA 29.01.2020] + [https://web.archive.org/web/20260416210513/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2020/01/Kl%C3%ABka-2020.01.29-csb.mp3 .mp3]</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ana-rozk-i-ji-dobtn-n2062893</ref><ref>https://pomorzeczyta.pl/aktualnosci/xxvii-ogolnopolski-konkurs-literacki-im-jana-drzezdzona-nabor-zgloszen/</ref> * [[Kaszëbsczé Diktando]] * „Kaszëbsczé Spiéwë”<ref>https://zkiw.com.pl/final-xxii-pomorskiego-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe-w-luzinie/</ref><ref>https://www.sp.luzino.pl/pomorski-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe/</ref> == Jinszé kònkùrsë na Kaszëbach == Na Kaszëbach je òrganizowónëch wiele rozmajitëch kònkùrsów, np. kònkursë lëteracczé, mùzyczné, plasticzné i òdjimkòwé<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref><ref>http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/</ref><ref>http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/page/2/</ref>. === Kònkursë lëteracczé === * „Bë nie zabëc mòwë starków” miona Jana Drzeżdżona<ref>https://kaszuby24.pl/xxv-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-zabec-mowe-starkow-miona-jana-drzezdzona/ </ref><ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/oglowopolsczi-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-nie-zabec-mowe-starkow-m-jana-drzezdzona-2026.html</ref> * [[Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]]<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi/1326977</ref><ref>https://if.upsl.edu.pl/instytut-filologii/aktualnosci/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> * lëteracczi kònkùrs òrganizowóny przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] (→[[Kristina Mùza]] #3; [[Jón Walkùsz]]) === Kònkursë mùzyczné === * [[Kaszëbsczé karaoke]] * [[Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch Szlagerów]] * Kònkùrs [[Kaszëbsczi Idol]] * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/konkursy-i-festiwale-muzyczne/ * https://kartuzy.naszemiasto.pl/az-trzy-nagody-pierwsze-w-ii-ogolnopolskim-konkursie/ar/c13-4741887 * {{YouTube|7qJC5CxL5TQ|XVI Festiwal Pieśni Kaszubskich „Kaszeëbsczé tónë nad Môlim Mòrzã” Swarzewo’2015}} * [[Gminny Konkurs Piosenki Kaszubskiej]]<ref>https://chmielno.naszgok.pl/n,iii-gminny-konkurs-piosenki-kaszubskiej</ref> === Kònkursë plasticzné === * [[Mòje Kaszëbë (kònkùrs)]] * „Jo!/Tak! Jô jem Kaszëba. Chcemë sã spisac dlô Kaszëb”<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-plastyczny-jo-tak-jo-jem-kaszeba-chceme-sa-spisac-dlo-kaszeb/</ref> * Plasticzny kònkùrs „Kaszëbsczé malarstwò na skle”<ref>https://mojestrone.com/artykul/plasticzny-knkrs-n2286965</ref><ref>https://www.biblioteka.lebork.pl/oferta/konkursy/konkurs-kaszubskie-malarstwo-na-szkle/</ref> === Jinszé === * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] * [[Rzeczë to pò kaszëbskù]]<ref>https://kaszuby24.pl/konkurs-rzecz-to-p-kasz-bsk-wraca-szukaja-nowych-slow-po-kaszubsku/</ref> * [[Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)]] * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Kaszëbsczégò Wësziwkù]] w Lëni * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim na Gduńsczim Ùniwersytece]] * [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]] * [https://ciee-gda.pl/ciee-konkursy-2/zakonczone/zapros-gosci/zapros-gosci-do-swej-miejscowosci-wyniki-xii-edycji/ „Zaproś gości do swej miejscowości”] ** [https://kajakiempokaszubach.jimdofree.com/ziemia-zaborska/ kajakiempokaszubach.jimdofree.com – ''1 miejsce w konkursie wojewódzkim na wykonanie strony internetowej „Zaproś gości do swojej miejscowości”''] * https://www.spbojano.pl/2026/03/31/konkurs-na-ekologiczna-marzanne-w-stylu-kaszubskim-rozstrzygniety/ * https://www.spbojano.pl/2024/12/31/konkurs-na-wykonanie-kartki-bozonarodzeniowej/ == Kònkursë òdjimkòwé == == Òbaczë téż == * [[Nôdgroda]] * [[Festiwal]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260416213550/https://radiokaszebe.pl/contests {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë| ]] 4d0k9cqpf6b6k8nfcqukw7967ifwhga 208935 208934 2026-07-20T16:04:50Z Iketsi 3254 Kònkursë→Kònkùrsë 208935 wikitext text/x-wiki '''Kònkùrs'''<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref> – regùlamin w jaczim je termin i nôdgroda dlô zwëcãzcy. == Kòróna kònkùrsów kaszëbsczich == Wedle [[Tomôsz Fópka|Tómka Fópka]]<ref>{{YouTube|m7bTkZhgXIU|BELNE CZETANIO VII tv|t=12}}</ref>: * [[Rodnô mòwa (kònkùrs)]] * [[Wielewsczi Turniér Gadëszów]]<ref>https://miesiecznikpomerania.pl/images/archiwum_pliki_pdf/pomerania/2022/POMERANIA_09_567_2022_net.pdf</ref> ({{jãz.|pl}} ''Wielewski Turniej Gawędziarzy''<ref>https://turniejgawedziarzy.pl/historia-i-wspomnienia/historia-wtg</ref> ''abò Turniej Gawędziarzy w Wielu''<ref>https://dziennikbaltycki.pl/turniej-gawedziarzy-w-wielu-to-swieto-tradycji-i-regionalnej-kultury-wystepy-bawily-i-wzruszaly/ar/c13-18719023</ref>) * [[Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs)]] * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260416210056/https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-29-januara-kleka-29-01-2020/ STRZODA, 29 JANUARA | KLËKA 29.01.2020] + [https://web.archive.org/web/20260416210513/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2020/01/Kl%C3%ABka-2020.01.29-csb.mp3 .mp3]</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ana-rozk-i-ji-dobtn-n2062893</ref><ref>https://pomorzeczyta.pl/aktualnosci/xxvii-ogolnopolski-konkurs-literacki-im-jana-drzezdzona-nabor-zgloszen/</ref> * [[Kaszëbsczé Diktando]] * „Kaszëbsczé Spiéwë”<ref>https://zkiw.com.pl/final-xxii-pomorskiego-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe-w-luzinie/</ref><ref>https://www.sp.luzino.pl/pomorski-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe/</ref> == Jinszé kònkùrsë na Kaszëbach == Na Kaszëbach je òrganizowónëch wiele rozmajitëch kònkùrsów, np. kònkùrsë lëteracczé, mùzyczné, plasticzné i òdjimkòwé<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref><ref>http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/</ref><ref>http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/page/2/</ref>. === Kònkùrsë lëteracczé === * „Bë nie zabëc mòwë starków” miona Jana Drzeżdżona<ref>https://kaszuby24.pl/xxv-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-zabec-mowe-starkow-miona-jana-drzezdzona/ </ref><ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/oglowopolsczi-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-nie-zabec-mowe-starkow-m-jana-drzezdzona-2026.html</ref> * [[Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]]<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi/1326977</ref><ref>https://if.upsl.edu.pl/instytut-filologii/aktualnosci/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> * lëteracczi kònkùrs òrganizowóny przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] (→[[Kristina Mùza]] #3; [[Jón Walkùsz]]) === Kònkùrsë mùzyczné === * [[Kaszëbsczé karaoke]] * [[Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch Szlagerów]] * Kònkùrs [[Kaszëbsczi Idol]] * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/konkursy-i-festiwale-muzyczne/ * https://kartuzy.naszemiasto.pl/az-trzy-nagody-pierwsze-w-ii-ogolnopolskim-konkursie/ar/c13-4741887 * {{YouTube|7qJC5CxL5TQ|XVI Festiwal Pieśni Kaszubskich „Kaszeëbsczé tónë nad Môlim Mòrzã” Swarzewo’2015}} * [[Gminny Konkurs Piosenki Kaszubskiej]]<ref>https://chmielno.naszgok.pl/n,iii-gminny-konkurs-piosenki-kaszubskiej</ref> === Kònkùrsë plasticzné === * [[Mòje Kaszëbë (kònkùrs)]] * „Jo!/Tak! Jô jem Kaszëba. Chcemë sã spisac dlô Kaszëb”<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-plastyczny-jo-tak-jo-jem-kaszeba-chceme-sa-spisac-dlo-kaszeb/</ref> * Plasticzny kònkùrs „Kaszëbsczé malarstwò na skle”<ref>https://mojestrone.com/artykul/plasticzny-knkrs-n2286965</ref><ref>https://www.biblioteka.lebork.pl/oferta/konkursy/konkurs-kaszubskie-malarstwo-na-szkle/</ref> === Jinszé === * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] * [[Rzeczë to pò kaszëbskù]]<ref>https://kaszuby24.pl/konkurs-rzecz-to-p-kasz-bsk-wraca-szukaja-nowych-slow-po-kaszubsku/</ref> * [[Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)]] * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Kaszëbsczégò Wësziwkù]] w Lëni * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim na Gduńsczim Ùniwersytece]] * [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]] * [https://ciee-gda.pl/ciee-konkursy-2/zakonczone/zapros-gosci/zapros-gosci-do-swej-miejscowosci-wyniki-xii-edycji/ „Zaproś gości do swej miejscowości”] ** [https://kajakiempokaszubach.jimdofree.com/ziemia-zaborska/ kajakiempokaszubach.jimdofree.com – ''1 miejsce w konkursie wojewódzkim na wykonanie strony internetowej „Zaproś gości do swojej miejscowości”''] * https://www.spbojano.pl/2026/03/31/konkurs-na-ekologiczna-marzanne-w-stylu-kaszubskim-rozstrzygniety/ * https://www.spbojano.pl/2024/12/31/konkurs-na-wykonanie-kartki-bozonarodzeniowej/ == Kònkùrsë òdjimkòwé == == Òbaczë téż == * [[Nôdgroda]] * [[Festiwal]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260416213550/https://radiokaszebe.pl/contests {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë| ]] novqaj9vsc31an8jagnm1rvzjgbefk4 2 12687 208948 196099 2026-07-20T17:08:58Z Iketsi 3254 z [[RemusWej/zapisownik2]] 208948 wikitext text/x-wiki {{Welacëjnô wiadłokôstka |election_name={{PAGENAME}} |country=Lëtewskô |election_date=13 rujana 2024 rokù (pierszô tur) <br> 27 rujana 2024 rokù (drëgô tur) |seats_for_election= Wszëtczé 141 môlów w [[Sejm Lëtewsczi Repùbliczi|Sejmù]] |next_year=2028 |next_election=Pòsobnô letëwskô sejmòwô welacëjô |previous_year=2020 |previous_election=Sejmòwô welacëjô w Letëwsce w 2020 rokù |ongoing=no |type=parliamentary | image1 = {{CSS image crop|Image=Blinkeviciute VRK.jpg |bSize=100|cWidth=100|cHeight=120}} | leader1 = [[Vilija Blinkevičiūtė]] | party1 = Lëtewskô Socjaldemòkratnô Partëjô | last_election1 = 13 mańdatów, 9,58 % | seats_before1 = 13 | seats1 = '''52''' | seat_change1 = {{increase}} 39 | popular_vote1 = '''240 503''' | percentage1 = '''19,70 %''' | swing1 = {{increase}} 10,1 [[procentinis punktas|pp]] | image2 = {{CSS image crop|Image=Ministras G. Landsbergis portretai (cropped).jpg |bSize=100|cWidth=100|cHeight=120}} | leader2 = [[Gabrielius Landsbergis (1982)|Gabrielius Landsbergis]] | party2 = Związk Tatczëznë- Lëtewsczé Chrzescëjańsczé Demòkracë | last_election2 = 50 mańdatów, 25,77 % | seats_before2 = 50 | seats2 = 28 | seat_change2 = {{decrease}} 22 | popular_vote2 = 224 026 | percentage2 = 18,35 % | swing2 = {{decrease}} 7,4 [[procentowi pąnkt|pp]] | image3 = {{CSS image crop|Image=Remigijus Zemaitaitis cropped.jpg |bSize=100|cWidth=100|cHeight=120}} | leader3 = [[Remigijus Žemaitaitis]] | party3 = Niemnowô Widnica | last_election3 = ''Nowô partëjô'' | seats_before3 = ''Nowô partëjô'' | seats3 = 20 | seat_change3 = {{steady}} | popular_vote3 = 186 305 | percentage3 = 15,26 % | swing3 = {{steady}} | image4 = {{CSS image crop|Image=Саулюс Сквернялис (32227351496).jpg|bSize=100|cWidth=100|cHeight=120}} | leader4 = [[Saulius Skvernelis]] | party4 = Związk Demòkratów "W mióno Lëtewsczi" | last_election4 = ''Nowô partëjô'' | seats_before4 = ''Nowô partëjô'' | seats4 = 14 | seat_change4 = {{steady}} | popular_vote4 = 114 792 | percentage4 = 9,40 % | swing4 = {{steady}} | image5 = {{CSS image crop|Image=Viktorija Cmilyte by Augustas Didzgalvis.jpg |bSize=100|cWidth=100|cHeight=120}} | leader5 = [[Viktorija Čmilytė-Nielsen]] | party5 = Liberalnô Rësznota | last_election5 = 13 mańdatów, 7,04 % | seats_before5 = 13 | seats5 = 12 | seat_change5 = {{decrease}} 1 | popular_vote5 = 95 868 | percentage5 = 7,85 % | swing5 = {{increase}} 0,8 [[Procentowi pąnkt|pp]] | image6 = {{CSS image crop|Image=Ramūnas_Karbauskis.jpg |bSize=100|cWidth=100|cHeight=120}} | leader6 = [[Ramūnas Karbauskis]] | party6 = Lëtewsczi Związk Gbùrów a Zelónych | last_election6 = 32 mańdatë, 18,07 % | seats_before6 = 32 | seats6 = 8 | seat_change6 = {{decrease}} 24 | popular_vote6 = 87 374 | percentage6 = 7,16 % | swing6 = {{decrease}} 10,9 [[procentowi pąnkt|pp]] | turnout = 52,20 % {{increase}} 4,39 [[procentowi punkt|pp]] (krajowô lësta)<br>52,18 % {{increase}} 4,38 [[procentowi pąnkt|pp]] (jednomandatowé krézë; I tur)<br>41,46 % {{increase}} 2,22 [[procentowi pąnkt|pp]] (jednomandatowé krézë; II tur) | map_image = 2024 Lithuanian parliamentary election - second round result.svg | map_size = 325px | map_caption = Wińdzenié drëdżi turë |title = Przédnictwò | before_election = [[Przédnictwò Szimònytowi Jingridë]] | before_party = Związk Tatczëznë- Lëtewsczé Chrzescëjańsczé Demòkracë | after_election = [[Przédnictwò Paluckasów Gintautasa]] | after_party = Lëtewskô Socjaldemòkratnô Partëjô }} {{Pòlitik wiadłokôstka | mióno = Modżorów Pioter | òryginalné mióno = Magyar Péter | titel = | òdjimk = Peter-Magyar-Budapest-15-03-2026.jpg | òpisënk òbrôzka = Modżorów Pioter (2026) | mòtto = | céch = | òpisënk céchù = | môl dzejaniégò = {{Krôj pòdôwczi Madżarskô}} | data nôrôdzenégò = 16 strëmiannika 1981 (45 lat) | môl nôrôdzenégò = [[Bùdapeszt]], [[Madżarskô]] | data smiercë = | môl smiercë = | lëżnosc smiercë = | môl spòczinkù = | nôrôdnota = [[Madżarowié|madżarskô]] | 1. fónkcjô = Premiérã Madżarsczi | status1 = desygnowóny | 1. fónkcjô cząd = mdzë ògłoszóné | 1. fónkcjô 1a = | 1. fónkcjô cząd 1a = | 2. fónkcjô = Przédnik Tiszë | status2 = aktualny | 2. fónkcjô cząd = òd 22 lëpińca 2024 | 2. fónkcjô 2a = | 2. fónkcjô cząd 2a = | 3. fónkcjô = Pòsélc do Nôrôdnégò Zéndzeniégò | status3 = wëbróny | 3. fónkcjô cząd = òd maja 2026 | 3. fónkcjô 3a = | 3. fónkcjô cząd 3a = | 4. fónkcjô = Pòsélc do Eùropejsczégò Parlamentu | status4 = aktualny | 4. fónkcjô cząd = òd 16 lëpińca 2024 | 4. fónkcjô 4a = | 4. fónkcjô cząd 4a = | 5. fónkcjô 5a = | 5. fónkcjô cząd 5a = | 6. fónkcjô 6a = | 6. fónkcjô cząd 6a = | kréz = | kréz1a = | kréz2 = | kréz2a = | kréz3 = 3. kréz Bùdapesztu | kréz3a = | kréz4 = Madżarskô | kréz4a = | kréz5 = | kréz5a = | kréz6 = | kréz6a = | pòdwëższi = Szuljoków Tomôsz | titël_pòdwëższégò = Prezident | pòdwëższi1a = | titël_pòdwëższégò1a = | pòdwëższi2 = | titël_pòdwëższégò2 = | pòdwëższi2a = | titël_pòdwëższégò2a = | pòdwëższi3 = | titël_pòdwëższégò3 = | pòdwëższi3a = | titël_pòdwëższégò3a = | pòdwëższi4 = | titël_pòdwëższégò4 = | pòdwëższi4a = | titël_pòdwëższégò4a = | pòdwëższi5 = | titël_pòdwëższégò5 = | pòdwëższi5a = | titël_pòdwëższégò5a = | pòdwëższi6 = | titël_pòdwëższégò6 = | pòdwëższi6a = | titël_pòdwëższégò6a = | zastãpnik = | titël_zastãpnika = | zastãpnik1a = | titël_zastãpnika1a = | zastãpnik2 = Tarrów Zoltan <br>Radnajów Mark <br>Forsthofferowô Agnésa | titël_zastãpnika2 = Pòdprzédnicë | zastãpnik2a = | titël_zastãpnika2a = | zastãpnik3 = | titël_zastãpnika3 = | zastãpnik3a = | titël_zastãpnika3a = | zastãpnik4 = | titël_zastãpnika4 = | zastãpnik4a = | titël_zastãpnika4a = | zastãpnik5 = | titël_zastãpnika5 = | zastãpnik5a = | titël_zastãpnika5a = | zastãpnik6 = | titël_zastãpnika6 = | zastãpnik6a = | titël_zastãpnika6a = | przédnik_rządu = | titël_przédnika = | przédnik_rządu1a = | titël_przédnika1a = | przédnik_rządu2 = | titël_przédnika2 = | przédnik_rządu2a = | titël_przédnika2a = | przédnik_rządu3 = | titël_przédnika3 = | przédnik_rządu3a = | titël_przédnika3a = | przédnik_rządu4 = | titël_przédnika4 = | przédnik_rządu4a = | titël_przédnika4a = | przédnik_rządu5 = | titël_przédnika5 = | przédnik_rządu5a = | titël_przédnika5a = | przédnik_rządu6 = | titël_przédnika6 = | przédnik_rządu6a = | titël_przédnika6a = | pòprzédca = Òrbanów Wiktor | pòprzédca1a = | pòprzédca2 = Sabów Atila | pòprzédca2a = | pòprzédca3 = Hojnolów Miklôsz | pòprzédca3a = | pòprzédca4 = | pòprzédca4a = | pòprzédca5 = | pòprzédca5a = | pòprzédca6 = | pòprzédca6a = | pòsobnik = | pòsobnik1a = | pòsobnik2 = | pòsobnik2a = | pòsobnik3 = | pòsobnik3a = | pòsobnik4 = | pòsobnik4a = | pòsobnik5 = | pòsobnik5a = | pòsobnik6 = | pòsobnik6a = | wëznanié = [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczé]] | kòscół = | partëjô = Tisza (òd 2024 rokù) | jinszô_partëjô = Fidesz (2002-2014) | pòzwa_slëbnika = Białka | slëbnik = Worgòwnô Judita (do 2023) | dzecë = trójkô | krewni = Madlów Frãcëszk (półstarëszk)<br> Madlowô Dolma (półstarëszka) | wësztôłcenié = | alma_mater = Pazmaniów Pioterów Katolëcczi Ùniwersitet | wark = pòlitik, diplomata, rëchcenwalt | nôdgrodë = | commons = | jinternetowô starna = }} {{Dôwné państwò I|gwôsné miono=Canarias|miono=Kanarijsczé Òstrowë|fana=Flag of the Canary Islands (simple).svg|miono-genitiw=Kanarów|herb=Coat of arms of the Canary Islands.svg|mòtto=Oceano <br> ([[Szpańsczi jãzëk|szp.]] "Òcéan"|himn=Arrorro|na karce=Islas Canarias (real location) in Spain.svg|panëjącô religiô=felëjë|przédnô religiô=rzimskòkatolëczna|kònstitùcjô=Sztatut Aùtonomijë Kanarijsczich Òstrowów|jãzëk=[[szpańsczi jãzëk|szpańsczi]]|stolëca=Santa Cruz de Tenerifa a Las Palmas de Gran Canaria|pòliticzni ùstôw=parlameńtarno-gabinetowi|fòrma państwa=aùtonomicznô pòspólnota|przédnik_rządu_òpisënk=[[Prezident Kanarów|Prezident]]|przédnik rządu=Klawichów Battjin Ferdinand|panôwnik=[[Panôwnikòwie Szpańsczi|Król]] Filëp VI Bùrbón/ Henrik V|w_miono_tekst2=Józek Wózek|w_miono_ùrzãd2=Delegat przédnictwa}} jc2drqyw68ymwdm79h95ro54wggfvh6 10 12780 209241 200298 2026-07-22T20:02:51Z DawnyTest 14843 eksperiment 209241 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 300px; background: #fdfdfd; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 4px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.05); font-family: sans-serif;" |+ style="font-size: 140%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background: #eaecf0; border: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: none; border-top-left-radius: 4px; border-top-right-radius: 4px; color: #202122;" | {{{miono}}}<br /><span style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; color: #54595d;">{{{gwôsné miono}}}</span> |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>{{{lata jistnienia}}}</small></center> |pole=style="background:#eaecf0; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; padding: 6px; background: #f8f9fa; color: #202122;" | [[Òbrôzk:{{{fana}}}|250px]]<br>[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]] |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Mòtto]]: ''{{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Himn]]: ''{{{himn}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; padding: 6px; background: #ffffff; color: #202122;" | [[Òbrôzk:{{{na karce}}}|260px|{{{miono}}} na karce]] {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|jãzëk|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]]|{{{jãzëk|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|stolëca|[[Stolëca]]|{{{stolëca|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|fòrma państwa|[[Fòrma państwa]]|{{{fòrma państwa|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|kònstitucjô|[[Kònstitucjô]]|{{{kònstitucjô|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Przédnik|{{{Przédnik}}}|{{{Przédnik|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Mònarcha|{{Infobox-państwò/mònarcha}}|{{{Mònarcha|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Prezydeńt|{{Infobox-państwò/prezydeńt}}|{{{Prezydeńt|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Premiéra|[[Premiéra]]|{{{Premiéra|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data ùsôdzenia|Data ùsadzeniô|{{{data ùsôdzenia|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data lëkwidacji|Data lëkwidacji|{{{data lëkwidacji|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|wiéchrzëzna|Wiéchrzëzna{{#if:{{{procent-wòdë|}}}|<br />% wòdë}}|{{{wiéchrzëzna|}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} {{#if:{{{procent-wòdë|}}}|<br />{{{procent-wòdë}}}%}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|lëdztwò|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}|{{{lëdztwò|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|dëtk|[[Dëtk]]|{{{dëtk|}}} {{#if:{{{kòd dëtka|}}}|({{{kòd dëtka}}})}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|czasowô cona|[[Czasowô cona]]|{{#if:{{{czasowô cona|}}}|[[UTC]]}} {{{czasowô cona|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|swiãto|[[Nôrodné swiãto]]|{{{swiãto|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|kòd|[[ISO 3166-1|Kòd ISO 3166]]|{{{kòd|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Internet|[[TLD|Internet]]|{{{Internet|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|aùtowi kòd|[[Aùtowi kòd]]|{{{aùtowi kòd|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|telefón|Telefón|{{{telefón|}}}}} |} rh2a5g4n7k6smqf8foljqlw1i1i3ue4 209242 209241 2026-07-22T20:04:17Z DawnyTest 14843 bo to nie państwo 209242 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 300px; background: #fdfdfd; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 4px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.05); font-family: sans-serif;" |+ style="font-size: 140%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background: #eaecf0; border: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: none; border-top-left-radius: 4px; border-top-right-radius: 4px; color: #202122;" | {{{miono}}}<br /><span style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; color: #54595d;">{{{gwôsné miono}}}</span> |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>{{{lata jistnienia}}}</small></center> |pole=style="background:#eaecf0; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; padding: 6px; background: #f8f9fa; color: #202122;" | [[Òbrôzk:{{{fana}}}|250px]]<br>[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]] |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Mòtto]]: ''{{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Himn]]: ''{{{himn}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; padding: 6px; background: #ffffff; color: #202122;" | [[Òbrôzk:{{{na karce}}}|260px|{{{miono}}} na karce]] {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|jãzëk|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]]|{{{jãzëk|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|stolëca|[[Stolëca]]|{{{stolëca|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|fòrma państwa|Fòrma|{{{fòrma państwa|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|kònstitucjô|[[Kònstitucjô]]|{{{kònstitucjô|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Przédnik|{{{Przédnik}}}|{{{Przédnik|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Mònarcha|{{Infobox-państwò/mònarcha}}|{{{Mònarcha|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Prezydeńt|{{Infobox-państwò/prezydeńt}}|{{{Prezydeńt|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Premiéra|[[Premiéra]]|{{{Premiéra|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data ùsôdzenia|Data ùsadzeniô|{{{data ùsôdzenia|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data lëkwidacji|Data lëkwidacji|{{{data lëkwidacji|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|wiéchrzëzna|Wiéchrzëzna{{#if:{{{procent-wòdë|}}}|<br />% wòdë}}|{{{wiéchrzëzna|}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} {{#if:{{{procent-wòdë|}}}|<br />{{{procent-wòdë}}}%}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|lëdztwò|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}|{{{lëdztwò|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|dëtk|[[Dëtk]]|{{{dëtk|}}} {{#if:{{{kòd dëtka|}}}|({{{kòd dëtka}}})}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|czasowô cona|[[Czasowô cona]]|{{#if:{{{czasowô cona|}}}|[[UTC]]}} {{{czasowô cona|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|swiãto|[[Nôrodné swiãto]]|{{{swiãto|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|kòd|[[ISO 3166-1|Kòd ISO 3166]]|{{{kòd|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Internet|[[TLD|Internet]]|{{{Internet|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|aùtowi kòd|[[Aùtowi kòd]]|{{{aùtowi kòd|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|telefón|Telefón|{{{telefón|}}}}} |} dk84haze4fl8sscb8f467rgfbvvwhtr 10 12870 208895 207217 2026-07-20T14:13:25Z Iketsi 3254 +kurierbytowski.com.pl 208895 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1}}} | chwaszczyno.pl = https://www.chwaszczyno.pl/?s= | ckgminapuck.pl = https://ckgminapuck.pl/?s= | dziennikbaltycki.pl = https://dziennikbaltycki.pl/szukaj?q= | dziennikpucki.pl = https://dziennikpucki.pl/?s= | expresskaszubski.pl = https://expresskaszubski.pl/pl/421_szukaj/?q= | expresskaszebe.pl = https://www.expresskaszebe.pl/szukaj?word= | gdansk.pl = https://www.gdansk.pl/search?q= | gok.luzino.eu = https://gok.luzino.eu/?s= | gp24.pl = https://gp24.pl/szukaj?q= | kartuzy.pl = https://www.kartuzy.pl/wyniki-wyszukiwania?search_api_fulltext= | kartuzy.info = https://kartuzy.info/szukaj?wts=news&sort=+score&when=&fuzzy=T&q= | kaszebsko.com = https://kaszebsko.com/?s= | kaszubi.pl = https://kaszubi.pl/search?q= | kaszuby24.pl = https://kaszuby24.pl/api/search/?q= <!-- API GET --> | kurierkaszubski.eu = http://kurierkaszubski.eu/?s= | kurierbytowski.com.pl = https://kurierbytowski.com.pl/szukaj?wts=&sort=+score&when=&q= | mojestrone.com = https://mojestrone.com/szukaj?wts=news&sort=+score&when=&fuzzy=T&q= | nadmorski24.pl = https://nadmorski24.pl/szukaj?s= | naszemiasto.pl = https://naszemiasto.pl/szukaj?q= | pomorskie.naszemiasto.pl = https://pomorskie.naszemiasto.pl/szukaj?q= | bytow.naszemiasto.pl = https://bytow.naszemiasto.pl/szukaj?q= | chojnice.naszemiasto.pl = https://chojnice.naszemiasto.pl/szukaj?q= | czarne.naszemiasto.pl = https://czarne.naszemiasto.pl/szukaj?q= | czersk.naszemiasto.pl = https://czersk.naszemiasto.pl/szukaj?q= | czluchow.naszemiasto.pl = https://czluchow.naszemiasto.pl/szukaj?q= | dzierzgon.naszemiasto.pl = https://dzierzgon.naszemiasto.pl/szukaj?q= | gdansk.naszemiasto.pl = https://gdansk.naszemiasto.pl/szukaj?q= | gdynia.naszemiasto.pl = https://gdynia.naszemiasto.pl/szukaj?q= | gniew.naszemiasto.pl = https://gniew.naszemiasto.pl/szukaj?q= | hel.naszemiasto.pl = https://hel.naszemiasto.pl/szukaj?q= | kartuzy.naszemiasto.pl = https://kartuzy.naszemiasto.pl/szukaj?q= | koscierzyna.naszemiasto.pl = https://koscierzyna.naszemiasto.pl/szukaj?q= | krynicamorska.naszemiasto.pl = https://krynicamorska.naszemiasto.pl/szukaj?q= | kwidzyn.naszemiasto.pl = https://kwidzyn.naszemiasto.pl/szukaj?q= | leba.naszemiasto.pl = https://leba.naszemiasto.pl/szukaj?q= | lebork.naszemiasto.pl = https://lebork.naszemiasto.pl/szukaj?q= | malbork.naszemiasto.pl = https://malbork.naszemiasto.pl/szukaj?q= | miastko.naszemiasto.pl = https://miastko.naszemiasto.pl/szukaj?q= | nowydworgdanski.naszemiasto.pl = https://nowydworgdanski.naszemiasto.pl/szukaj?q= | pelplin.naszemiasto.pl = https://pelplin.naszemiasto.pl/szukaj?q= | prabuty.naszemiasto.pl = https://prabuty.naszemiasto.pl/szukaj?q= | pruszczgdanski.naszemiasto.pl = https://pruszczgdanski.naszemiasto.pl/szukaj?q= | puck.naszemiasto.pl = https://puck.naszemiasto.pl/szukaj?q= | reda.naszemiasto.pl = https://reda.naszemiasto.pl/szukaj?q= | rumia.naszemiasto.pl = https://rumia.naszemiasto.pl/szukaj?q= | skarszewy.naszemiasto.pl = https://skarszewy.naszemiasto.pl/szukaj?q= | slupsk.naszemiasto.pl = https://slupsk.naszemiasto.pl/szukaj?q= | sopot.naszemiasto.pl = https://sopot.naszemiasto.pl/szukaj?q= | starogardgdanski.naszemiasto.pl = https://starogardgdanski.naszemiasto.pl/szukaj?q= | sztum.naszemiasto.pl = https://sztum.naszemiasto.pl/szukaj?q= | tczew.naszemiasto.pl = https://tczew.naszemiasto.pl/szukaj?q= | ustka.naszemiasto.pl = https://ustka.naszemiasto.pl/szukaj?q= | wejherowo.naszemiasto.pl = https://wejherowo.naszemiasto.pl/szukaj?q= | wladyslawowo.naszemiasto.pl = https://wladyslawowo.naszemiasto.pl/szukaj?q= | zukowo.naszemiasto.pl = https://zukowo.naszemiasto.pl/szukaj?q= | nowepomorze.pl = https://nowepomorze.pl/search.html?q= | odkryjpomorze.pl = https://odkryjpomorze.pl/wyszukaj?q= | pomorskie.travel = https://pomorskie.travel/?s= | pomorskie.eu = https://pomorskie.eu/szukaj/?szukaj= | powiat.puck.pl = https://powiat.puck.pl/szukaj/?search_lang=pl&search=all&string= | radiogdansk.pl = https://radiogdansk.pl/?s= | radiokaszebe.pl = https://radiokaszebe.pl/search/ | radabanino.pl = https://www.radabanino.pl/?s= | kaszebi.rastko.net = https://kaszebi.rastko.net/?s= | rynek-kolejowy.pl = https://www.rynek-kolejowy.pl/szukaj.html?searchVal= | skarbnicakaszubska.pl = http://skarbnicakaszubska.pl/?s= | sp-lubno.pl = https://sp-lubno.pl/wyszukiwarka?phrase= | szwajcariakaszubska.com = https://szwajcariakaszubska.com/item/places?SearchItem%5Bquery%5D= | szwajcaria-kaszubska.pl = http://szwajcaria-kaszubska.pl/component/k2/itemlist/search?searchword= | truso.tv = https://www.truso.tv/szukaj?word= | tubawejherowa.pl = http://www.tubawejherowa.pl/aktualnosci/wszystkie/fraza/ | wejherowo.pl = https://www.wejherowo.pl/szukaj.html?q= | zawszepomorze.pl = https://www.zawszepomorze.pl/szukaj?word= | zkaszub.info = https://www.zkaszub.info/?s= | zukowo.pl = https://www.zukowo.pl/index.php?search= <!-- Wideo --> | telewizjabaltycka.pl = https://telewizjabaltycka.pl/?s= | telewizjattm.pl = https://www.telewizjattm.pl/szukaj.html?search= | gdansk.tvp.pl = https://gdansk.tvp.pl/szukaj?query= <!-- i18n --> | culture.pl/pl = https://culture.pl/pl/search/ | culture.pl/en = https://culture.pl/en/search/ | culture.pl/ua = https://culture.pl/ua/search/ | culture.pl/kr = https://culture.pl/kr/search/ | culture.pl/jp = https://culture.pl/jp/search/ | culture.pl/zhs = https://culture.pl/zhs/search/ | culture.pl/zht = https://culture.pl/zht/search/ | culture.pl/ru = https://culture.pl/ru/search/ <!-- wayback --> | gazetakaszubska.pl = https://web.archive.org/web/*/gazetakaszubska.pl* <!-- POST --> | chmielno.naszgok.pl = https://chmielno.naszgok.pl/#search-input <!-- POST https://chmielno.naszgok.pl/n,rodno-mowa-program --> | naszekaszuby.pl = https://naszekaszuby.pl/search.php?andor=AND&submit=Szukaj&action=results&query= | #default = !!! }}{{urlencode:{{{2}}}|QUERY}}</includeonly><noinclude> * {{Szëkba/url|chmielno.naszgok.pl|chmielno.naszgok.pl}}<!--POST--> * {{Szëkba/url|ckgminapuck.pl|Rodnô mòwa}} * {{Szëkba/url|dziennikbaltycki.pl|Rodnô mòwa}} * {{Szëkba/url|dziennikpucki.pl|Rodnô mòwa}} * {{Szëkba/url|gok.luzino.eu|Rodnô mòwa}} * {{Szëkba/url|kartuzy.pl|Kaszubski}} * {{Szëkba/url|nadmorski24.pl|Transcassubia}} * {{Szëkba/url|naszemiasto.pl|Transcassubia}} ** {{Szëkba/url|chojnice.naszemiasto.pl|Festiwal filmów kaszubskich}} * {{Szëkba/url|odkryjpomorze.pl|Transcassubia}} * {{Szëkba/url|rynek-kolejowy.pl|Transcassubia}} * {{Szëkba/url|skarbnicakaszubska.pl|Wiater òd Mòrzô}} * {{Szëkba/url|zawszepomorze.pl|Rodnô mòwa}} * {{Szëkba/url|zkaszub.info|Wiater òd Mòrzô}} * {{Szëkba/url|zukowo.pl|Festiwal filmów}} <!-- Wideo --> * [[Òbrôzk:35mm_film_frames.svg|16px|link=]] {{Szëkba/url|telewizjattm.pl|Transcassubia}} * [[Òbrôzk:35mm_film_frames.svg|16px|link=]] {{Szëkba/url|gdansk.tvp.pl|Transcassubia}} </noinclude> ew0lezu0hoan58o4eus80sun2kr35vn 10 12871 208894 207218 2026-07-20T14:11:59Z Iketsi 3254 +kurierbytowski.com.pl 208894 wikitext text/x-wiki <includeonly> „'''{{{1|{{PAGENAME}}}}}'''”:<br> [[Òbrôzk:Icons-flag-csb.png|16px|link=]] [{{Szëkba/url|mojestrone.com|{{{1}}}}} mòjestronë.com]; [{{Szëkba/url|kurierbytowski.com.pl|{{{1}}}}} kurierbytowski.com.pl]; [[Òbrôzk:Icons-flag-pl.png|16px|link=]] <!-- C -->[{{Szëkba/url|chwaszczyno.pl|{{{1}}}}} '''C'''hwaszczyno]; [{{Szëkba/url|ckgminapuck.pl|{{{1}}}}} ckgminapuck]; <!-- D -->[{{Szëkba/url|dziennikbaltycki.pl|{{{1}}}}} '''D'''ziennikbaltycki]; [{{Szëkba/url|dziennikpucki.pl|{{{1}}}}} dziennikpucki]; <!-- E -->[{{Szëkba/url|expresskaszebe.pl|{{{1}}}}} '''E'''xpresskaszebe]; [{{Szëkba/url|expresskaszubski.pl|{{{1}}}}} expresskaszubski]; <!-- G -->[{{Szëkba/url|gok.luzino.eu|{{{1}}}}} '''G'''ok.luzino.eu]; [{{Szëkba/url|gp24.pl|{{{1}}}}} gp24]; <!-- K -->[{{Szëkba/url|kartuzy.pl|{{{1}}}}} '''K'''artuzy]; [{{Szëkba/url|kaszubi.pl|{{{1}}}}} kaszubi]; [{{Szëkba/url|kurierkaszubski.eu|{{{1}}}}} kurierkaszubski.eu]; <!-- N -->[{{Szëkba/url|nadmorski24.pl|{{{1}}}}} '''N'''admorski24]; [{{Szëkba/url|naszemiasto.pl|{{{1}}}}} naszemiasto]; [{{Szëkba/url|nowepomorze.pl|{{{1}}}}} nowepomorze]; <!--<small>([{{Szëkba/url|pomorskie.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} pomorskie]; [{{Szëkba/url|bytow.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} bytow]; [{{Szëkba/url|chojnice.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} chojnice]; [{{Szëkba/url|czarne.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} czarne]; [{{Szëkba/url|czersk.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} czersk]; [{{Szëkba/url|czluchow.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} czluchow]; [{{Szëkba/url|dzierzgon.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} dzierzgon]; [{{Szëkba/url|gdansk.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} gdansk]; [{{Szëkba/url|gdynia.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} gdynia]; [{{Szëkba/url|gniew.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} gniew]; [{{Szëkba/url|hel.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} hel]; [{{Szëkba/url|kartuzy.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} kartuzy]; [{{Szëkba/url|koscierzyna.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} koscierzyna]; [{{Szëkba/url|krynicamorska.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} krynicamorska]; [{{Szëkba/url|kwidzyn.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} kwidzyn]; [{{Szëkba/url|leba.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} leba]; [{{Szëkba/url|lebork.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} lebork]; [{{Szëkba/url|malbork.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} malbork]; [{{Szëkba/url|miastko.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} miastko]; [{{Szëkba/url|nowydworgdanski.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} nowydworgdanski]; [{{Szëkba/url|pelplin.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} pelplin]; [{{Szëkba/url|prabuty.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} prabuty]; [{{Szëkba/url|pruszczgdanski.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} pruszczgdanski]; [{{Szëkba/url|puck.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} puck]; [{{Szëkba/url|reda.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} reda]; [{{Szëkba/url|rumia.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} rumia]; [{{Szëkba/url|skarszewy.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} skarszewy]; [{{Szëkba/url|slupsk.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} slupsk]; [{{Szëkba/url|sopot.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} sopot]; [{{Szëkba/url|starogardgdanski.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} starogardgdanski]; [{{Szëkba/url|sztum.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} sztum]; [{{Szëkba/url|tczew.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} tczew]; [{{Szëkba/url|ustka.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} ustka]; [{{Szëkba/url|wejherowo.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} wejherowo]; [{{Szëkba/url|wladyslawowo.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} wladyslawowo]; [{{Szëkba/url|zukowo.naszemiasto.pl|{{{1}}}}} zukowo] )</small>--> <!-- O -->[{{Szëkba/url|odkryjpomorze.pl|{{{1}}}}} '''O'''dkryjpomorze]; <!-- P -->[{{Szëkba/url|powiat.puck.pl|{{{1}}}}} '''P'''owiat.puck]; <!-- R -->[{{Szëkba/url|radabanino.pl|{{{1}}}}} '''R'''adabanino]; [{{Szëkba/url|radiogdansk.pl|{{{1}}}}} radiogdansk]; [{{Szëkba/url|radiokaszebe.pl|{{{1}}}}} radiokaszebe]; [{{Szëkba/url|rynek-kolejowy.pl|{{{1}}}}} rynek-kolejowy]; <!-- S -->[{{Szëkba/url|skarbnicakaszubska.pl|{{{1}}}}} '''S'''karbnicakaszubska]; <!-- W -->[{{Szëkba/url|wejherowo.pl|{{{1}}}}} '''W'''ejherowo]; <!-- Z -->[{{Szëkba/url|zawszepomorze.pl|{{{1}}}}} '''Z'''awszepomorze]; [{{Szëkba/url|zkaszub.info|{{{1}}}}} zkaszub.info]; [{{Szëkba/url|zukowo.pl|{{{1}}}}} zukowo]; '''+''': [{{Szëkba/url|kaszebi.rastko.net|{{{1}}}}} kaszebi.rastko.net]; [{{Szëkba/url|pomorskie.travel|{{{1}}}}} pomorskie.travel]; [{{Szëkba/url|szwajcariakaszubska.com|{{{1}}}}} szwajcariakaszubska.com]; [{{Szëkba/url|szwajcaria-kaszubska.pl|{{{1}}}}} szwajcaria-kaszubska.pl]; [{{Szëkba/url|naszekaszuby.pl|{{{1}}}}} naszekaszuby.pl]; [{{Szëkba/url|kaszebsko.com|{{{1}}}}} kaszebsko.com]; [{{Szëkba/url|gdansk.pl|{{{1}}}}} gdansk.pl]; [{{Szëkba/url|pomorskie.eu|{{{1}}}}} pomorskie.eu]; [{{Szëkba/url|kartuzy.info|{{{1}}}}} kartuzy.info]; [{{Szëkba/url|sp-lubno.pl|{{{1}}}}} sp-lubno.pl]; [{{Szëkba/url|tubawejherowa.pl|{{{1}}}}} tubawejherowa.pl]; [{{Szëkba/url|culture.pl/pl|{{{1}}}}} culture.pl]; '''Rãczno''':&#8239;[https://kaszuby24.pl kaszuby24]&#8239;^{[{{Szëkba/url|kaszuby24.pl|{{{1}}}}} API]}; [https://chmielno.naszgok.pl/#search-input chmielno.naszgok]; [https://web.archive.org/web/*/gazetakaszubska.pl* ''gazetakaszubska.''] [[Òbrôzk:35mm_film_frames.svg|16px|link=]]&#8239;[{{Szëkba/url|telewizjabaltycka.pl|{{{1}}}}} telewizjabaltycka]; [{{Szëkba/url|telewizjattm.pl|{{{1}}}}} telewizjattm]; [{{Szëkba/url|naszemiasto.pl|{{{1}}}}} gdansk.tvp]; [{{Szëkba/url|truso.tv|{{{1}}}}} truso.tv]<br></includeonly><noinclude> {{Szëkba|Festiwal}} </noinclude> 02g18bnkpp1ejv7xvv7mfob1tluayj1 10 12881 209293 207403 2026-07-23T01:59:51Z Iketsi 3254 i Kalendarium na [[Mojestrone.com|Mòje Stronë]] 209293 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = 01 | gromicznika = 02 | strëmiannika = 03 | łżëkwiata = 04 | maja = 05 | czerwińca = 06 | lëpińca = 07 | zélnika = 08 | séwnika = 09 | pazdzérznika = 10 | lëstopadnika = 11 | gòdnika = 12 | #default = !!! }}{{padleft:{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}|2}} |0101|0102|0103|0104|0105|0106|0107 = {{YouTube|v=_yLZt9bTEnk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=10gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek pierwszy #1|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-1-n1480049 Kalendarium nr 1] na [[Mojestrone.com|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek pierwszy #1--> | 0110|0111|0112|0113|0114 = {{YouTube|v=13dBD_HT_2w|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=2|tit=Kalãdarium – Odcinek drugi #2|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek drugi #2--> |0115|0116|0117|0118|0119|0120|0121 = {{YouTube|v=rSnhXcSUHdI|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=3|tit=Kalãdarium – Odcinek trzeci #3|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-2-i-3-n1483188 Kalendarium nr 3] na [[Mojestrone.com|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek trzeci #3--> | 0122|0123|0124|0125 = {{YouTube|v=sGQrfiBnKAQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=4|tit=Kalãdarium – Odcinek czwarty #4|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-4-22-2801-n1499830 Kalendarium nr 4] na [[Mojestrone.com|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM Odcinek czwarty #4--> |0129|0130|0131|0201|0202|0203|0204 = {{YouTube|v=Y_b01aqQ7GM|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=5|tit=Kalãdarium – Odcinek piąty #5|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-5-2901-402-n1502393 Kalendarium nr 5] na [[Mojestrone.com|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek piąty #5--> |0205|0206|0207|0208|0209|0210|0211 = {{YouTube|v=HyFbUU2_igE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=6|tit=Kalãdarium – Odcinek Szósty #6|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-6-n1505283 Kalendarium nr 6] na [[Mojestrone.com|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek Szósty #6--> | 0212|0213|0214|0215 = {{YouTube|v=BI3alFHRvT4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=7|tit=Kalãdarium – Odcinek siódmy #7|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-7-n1508897 Kalendarium nr 7] na [[Mojestrone.com|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek siódmy #7--> | |0220|0221|0222|0223|0224 = {{YouTube|v=yNF84QOArt4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=8|tit=Kalãdarium – Odcinek ósmy #8|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-8-19-2502-n1510215 Kalendarium nr 8] na [[Mojestrone.com|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek ósmy #8--> |0227|0228| |0301| |0303|0304 = {{YouTube|v=qOCQtJQlnGk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=90gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek dziewiąty #9|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziewiąty #9--> |0305|0306|0307|0308| |0310|0311 = {{YouTube|v=S4SNXcw_bUY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=100gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek dziesiąty #10|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziesiąty #10--> |0312|0313|0314|0315|0316|0317|0318 = {{YouTube|v=ACba7ENSfn0|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=11|tit=Kalãdarium – Odcinek jedenasty #11|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek jedenasty #11--> |0319|0320|0321|0322|0323|0324|0325 = {{YouTube|v=K3PDYI9I0r0|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=12|tit=Kalãdarium – Odcinek dwunasty #12|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dwunasty #12--> | 0327|0328|0329|0330|0401 = {{YouTube|v=6vnj5iKXRnw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=13|tit=Kalãdarium – Odcinek trzynasty #13|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek trzynasty #13--> | 0402|0403|0404|0405|0406|0407 = {{YouTube|v=JmC5gmsuIfQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=14|tit=Kalãdarium – Odcinek czternasty #14|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek czternasty #14--> | 0409|0410|0411 |0414|0415 = {{YouTube|v=jnG3MaRtLLw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=15|tit=Kalãdarium – Odcinek piętnasty #15|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek piętnasty #15--> |0416|0417|0418 = {{YouTube|v=aOt62YK5G_A|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=16|tit=Kalãdarium – Odcinek szesnasty #16|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek szesnasty #16--> |0423| |0426|0427| |0429 = {{YouTube|v=K02SGnpvQ1s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=17|tit=Kalãdarium – Odcinek siedemnasty #17|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek siedemnasty #17--> | |0501| |0503|0504|0505|0506 = {{YouTube|v=J70esEu-Hzw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=18|tit=Kalãdarium – Odcinek osiemnasty #18|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek osiemnasty #18--> |0507| |0509|0510| | |0513 = {{YouTube|v=l887ZfoSJgE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=19|tit=Kalãdarium – Odcinek dziewiętnasty #19|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziewiętnasty #19--> | |0515|0516| |0518|0519|0520 = {{YouTube|v=lugWR0nGL9I|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=20|tit=Kalãdarium – Odcinek dwudziesty #20|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dwudziesty #20--> |0521|0522|0523|0524| | |0527 = {{YouTube|v=Pe0PHQmRFjc|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=21|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce jeden #21|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce jeden #21--> |0528| |0531|0601| |0603 = {{YouTube|v=YLtDMW-nqTY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=22|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce dwa #22|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce dwa #22--> | |0605|0606| |0610 = {{YouTube|v=CT5SzZRuSm8|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=23|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce trzë #23|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce trzë #23--> |0611|0612|0613| |0615 = {{YouTube|v=NJg9Nhh4B3s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=24|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce sztërë #24|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce sztërë #24--> | | |0622| |0624 = {{YouTube|v=ADRz_UMUtKg|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=25|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce piãc #25|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce piãc #25--> | |0626| |0629|0630 = {{YouTube|v=pLf7acamJZE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=26|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce szesc #26|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce szesc #26--> |0702| |0704| |0706|0707|0708 = {{YouTube|v=cO9R4S0ea5E|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=27|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce sédmë #27|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce sédmë #27--> | |0710| |0714|0715 = {{YouTube|v=KgQOvl97fFk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=28|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce òsmë #28|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce òsmë #28--> |0716|0717| |0719|0720|0721|0722 = {{YouTube|v=FBKRHLIgrXQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=29|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce dzewiãc #29|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce dzewiãc #29--> | |0724|0725|0726|0727 = {{YouTube|v=Z94n0G_v-u4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=30|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë #30|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë #30--> |0730|0731|0801|0802|0803|0804|0805 = <!-- Dzél #31 nie istnieje --> |0806|0807|0808|0809| |0811 = {{YouTube|v=qnHR_uat8Qs|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=31|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë dwa #32|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë dwa #32--> |0813|0814|0815|0816|0817|0818|0819 = <!-- Dzél #33 nie istnieje --> | |0821|0822| |0824|0825|0826 = {{YouTube|v=D5KUrG3mfWY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=32|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë sztërë #34|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë sztërë #34--> |0827|0828|0829|0830|0831|0901|0902 = {{YouTube|v=qaPklQip9Sc|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=33|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë piãc #35|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë piãc #35--> |0903|0904|0905|0906|0907|0908|0909 = <!-- Przeskoczony tydzień --> | |0911| |0913|0914| = {{YouTube|v=KrThPc81Mkw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=34|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë szesc #36|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë szesc #36--> | |0919|0920|0921|0922|0923 = {{YouTube|v=zIiIeLXa96o|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=35|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë sétmë #37|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë sétmë #37--> |0924| |0926|0927|0928| |0930 = {{YouTube|v=jSV7xsKOK7c|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=36|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë òsmë #38|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë òsmë #38--> |1001|1002|1003|1004|1005|1006 = {{YouTube|v=jgSCMxNnB4s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=37|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë dzewiãc #39|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë dzewiãc #39--> |1007|1008|1009|1010|1011|1012|1013 = {{YouTube|v=pM8tPGIRPyY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=38|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë #40|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë #40--> |1014|1015|1016|1017|1018|1019|1020 = {{YouTube|v=LzR1MYUcbEQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=39|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë jeden #41|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë jeden#41 --> |1022|1023|1024|1025|1026|1027|1028 = <!-- Przeskoczony tydzień --> | |1030|1031|1101|1102|1103 = {{YouTube|v=qgp6Y2a2AAs|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=40|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë dwa #42|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë dwa #42--> |1104| |1106|1107|1108| |1110 = {{YouTube|v=U5zY_botYXY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=41|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë trzë #43|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë trzë #43--> |1112|1113|1114|1115|1116|1117|1118 = <!-- Koniec. 43/43 --> |1119|1120|1121|1122|1123|1124|1125 = |1126|1127|1128|1129|1130|1201|1202 = |1203|1204|1205|1206|1207|1208|1209 = |1210|1211|1212|1213|1214|1215|1216 = |1217|1218|1219|1220|1221|1222|1223 = |1224|1225|1226|1227|1228|1229|1230 = |1231| | | | | | = | #default = }}</includeonly><!-- --><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|31 stëcznika}} * [[3 strëmiannika|03-03]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|3 strëmiannika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|24 gòdnika}} </noinclude> 5s7gkgn3lt7458o7twfvyg1ryddlb8d 0 12989 209305 200059 2026-07-23T02:17:23Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Swiãta]] 209305 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Zymkòwé Czëtanié „Remùsa”''' ({{Jãz.|pl}} ''Wiosenne Czytanie „Remusa”'') – to coroczné swiãto [[Kaszëbskô lëteratura|kaszëbsczi lëteraturë]], jaczé mô za przédny cél achtniãcé stolemnégò dokazu [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksãdra Majkòwsczégò]] „[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]”<ref>{{YouTube|vPlOlMzNVY0|II Zymkòwé Czëtanié „Remùsa”}}</ref>. * 2025-03-21 – I Zymkòwé Czëtanié „Remùsa” * 2026-04-23 – II Zymkòwé Czëtanié „Remùsa” {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-04-30|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == * [[Żëcé i przigòdë Remùsa]] * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Stãżëca]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} ;2025 * https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/64894_wiosenne-czytanie-remusa-organizatorzy-zapraszaja-do-udzialu-w-akcji.html * [https://kartuzy.info/artykul/stezyca-rozkochani-n1686147 Stężyca. Rozkochani w kaszubszczyźnie i Remusie. Za nami I Zymkòwé Czëtanié Remùsa] – kartuzy.info ** [https://kartuzy.info/galerie/stezyca-rozkochani-g445317 Zdjęcia Stężyca. Rozkochani w kaszubszczyźnie i Remusie. Za nami I Zymkòwé Czëtanié Remùsa - fotorelacja] – kartuzy.info * [https://nowepomorze.pl/pomorze-home-page/pomorze-wydarzenia-pomorskie-wiadomosci/4413-pierwsze-czytanie-remusa-w-stezycy-po-kaszubsku-polsku-serbsku-tybetansku-i-japonsku.html Pierwsze czytanie "Remusa" w Stężycy. Po kaszubsku, polsku, serbsku, tybetańsku i japońsku] – nowepomorze.pl ;2026 * {{YouTube|vPlOlMzNVY0|II Zymkòwé Czëtanié „Remùsa”}} * https://kartuzy.info/artykul/ii-wiosenne-czytanie-n1811461 * https://web.archive.org/web/20260519154022/https://radiokaszebe.pl/news/wiosenne-czytanie-remusa-promuja-epopeje-w-stezycy-907 * https://web.archive.org/web/20260422144444/https://radiokaszebe.pl/news/wiosenne-czytanie-remusa-w-stezycy-kultowa-epopeja-i-dudy-887 === Szëkba === {{Szëkba}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Swiãta]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura]] ko4ydv6awwb1wy19yrf01fpcj6axzi9 209306 209305 2026-07-23T02:18:01Z Iketsi 3254 - → – 209306 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Zymkòwé Czëtanié „Remùsa”''' ({{jãz.|pl}} ''Wiosenne Czytanie „Remusa”'') – to coroczné swiãto [[Kaszëbskô lëteratura|kaszëbsczi lëteraturë]], jaczé mô za przédny cél achtniãcé stolemnégò dokazu [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksãdra Majkòwsczégò]] „[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]”<ref>{{YouTube|vPlOlMzNVY0|II Zymkòwé Czëtanié „Remùsa”}}</ref>. * 2025-03-21 – I Zymkòwé Czëtanié „Remùsa” * 2026-04-23 – II Zymkòwé Czëtanié „Remùsa” {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-04-30|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == * [[Żëcé i przigòdë Remùsa]] * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Stãżëca]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} ;2025 * https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/64894_wiosenne-czytanie-remusa-organizatorzy-zapraszaja-do-udzialu-w-akcji.html * [https://kartuzy.info/artykul/stezyca-rozkochani-n1686147 Stężyca. Rozkochani w kaszubszczyźnie i Remusie. Za nami I Zymkòwé Czëtanié Remùsa] – kartuzy.info ** [https://kartuzy.info/galerie/stezyca-rozkochani-g445317 Zdjęcia Stężyca. Rozkochani w kaszubszczyźnie i Remusie. Za nami I Zymkòwé Czëtanié Remùsa – fotorelacja] – kartuzy.info * [https://nowepomorze.pl/pomorze-home-page/pomorze-wydarzenia-pomorskie-wiadomosci/4413-pierwsze-czytanie-remusa-w-stezycy-po-kaszubsku-polsku-serbsku-tybetansku-i-japonsku.html Pierwsze czytanie "Remusa" w Stężycy. Po kaszubsku, polsku, serbsku, tybetańsku i japońsku] – nowepomorze.pl ;2026 * {{YouTube|vPlOlMzNVY0|II Zymkòwé Czëtanié „Remùsa”}} * https://kartuzy.info/artykul/ii-wiosenne-czytanie-n1811461 * https://web.archive.org/web/20260519154022/https://radiokaszebe.pl/news/wiosenne-czytanie-remusa-promuja-epopeje-w-stezycy-907 * https://web.archive.org/web/20260422144444/https://radiokaszebe.pl/news/wiosenne-czytanie-remusa-w-stezycy-kultowa-epopeja-i-dudy-887 === Szëkba === {{Szëkba}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Swiãta]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura]] h5j3sdce416pgpit07gk8ss923ez8ic 0 12993 209046 206140 2026-07-21T14:00:01Z Iketsi 3254 + 209046 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''sloworz.org''' abò '''Internetowi słowôrz kaszëbsczégò jãzëka''' ({{jãz.|pl}} ''Internetowy słownik języka kaszubskiego'') – internetowi [[słowôrz]] [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Mòżno pòmòc w rozwiju słowarza<ref>https://zrzutka.pl/mretr4</ref>. == Partnerzë projektu == * Samorząd Województwa Pomorskiego * [[Gmina Szemôłd|Gmina Szemud]] * [[Kartuzë|Miasto Kartuzy]] * [[Gmina Dzemiónë|Gmina Dziemiany]] * [[Gmina Wiôlgô Wies|Gmina Władysławowo]] * [[Réda|Miasto Reda]] == Òbaczë téż == * [[Fùndacjô Kaszëbskô]] * [[Słowôrz]] {{#categorytree:Internetowé słowôrze|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://sloworz.org/csb Internetowy słowarz kaszëbsczégò jãzëka] * https://norda.fm/wiadomosci/5590-chca-stworzyc-profesjonalny-internetowy-slownik-jezyka-kaszubskiego/ [https://norda.fm/wp-content/uploads/2023/07/64ad01e15a85c.mp3 .mp3] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé słowôrze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] [[Kategòrëjô:Fùndacjô Kaszëbskô]] 45naugpa1im5zgr7yaj470rocu9yog3 0 13006 209154 208097 2026-07-22T16:40:25Z Iketsi 3254 (an.)→({{jãz.|en}}); {{Commons}} {{Kòntrola}} 209154 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cuneiform tablet of merchant's goods, Ur III Period, c. 2100-2000 BC - Harvard Semitic Museum - Cambridge, MA - DSC06143.jpg|mały|Tôfelka z [[Klinowé pismò|klinowim pismã]]]]   [[Òbrôzk:Two Teotihuacan Stick-ball players Tepantitla 1.svg|mały|Dzél mùralu z [[Teotihuacan]]. Blewiązka wëchôdającô pòstacje z mùni je zòbrazowanim lëdzczi mòwë.]] '''Jãzëk''' je ùsztrukturizowónym kòmùnikacyjnym systemã, jaczi skłôdô sã z gramaticzi a słowiznë. Je przédnym métlã przekazu znaczeniów midzë lëdzama, tak w mówionëch, jak migòwëch a pisónëch fòrmach. Lëdzczi jãzëk charakterizëje sã kùlturalną a historiczną rozmajitoscą. Midzë kùlturama a w czasu to dô wielné różnicë w jãzëkach.<ref name="Evans">Nicholas Evans & Stephen Levinson (2009) 'The Myth of Language Universals: Language Diversity and Its Importance for Cognitive Science'. ''Behavioral and Brain Sciences'' 32, str. 429–492. ({{jãz.|en}})</ref> Lëdzczé jãzëczi pòzwôlają twòrzëc nieskùńczoną jilosc zdaniów a òdnaszac sã do òbiektów, wëdarzeniów czë dejów niebëtnëch w czasu i placu nadôwaniô wiadła. Lëdzczi jãzëk nabiwô sã przez nôùkã, a jegò ùżëcé zanôlégô òd spòlëznowëch sztandardów. Lëczba lëdzczich jãzëków na swiece je taksowónô na pòmidzë 5000 a 7000. Dokładné szacënczi zanôlégają òd arbitralnégò a niejasnégò rozróżnieniô jãzëka òd dialektu.<ref>Kamusella, Tomasz (2016). "The History of the Normative Opposition of 'Language versus Dialect': From Its Graeco-Latin Origin to Central Europe's Ethnolinguistic Nation-States". ''Colloquia Humanistica''. '''5''' (5): str 189–198. doi:10.11649/ch.2016.011. ({{jãz.|en}})</ref> [[Nôtërny jãzëk|Nôtërné jãzëczi]] są gôdóné, migóné abò òba narôz; kòżdi jãzëk ale mòże bëc zakòdowóny w jinszi fòrmie brëkùjącë zwãkòwé, wizualné czë dotëkòwé sygnałë, np. pisanié, gwizdanié, miganié czë Braille'ów alfabet. Zanôleżno òd filozoficznégò pòzdrzatkù na definicjã jãzëka a znaczeniô, „jãzëk”, jakno òglowi kòncept, mòże sã òdnaszac do pòznôwczi mòżebnoscë nôùczi a kòrzistaniô ze systemów złożony kòmùnikacje abò òpisaniô reglów, chtërne twòrzą ne systemë, abò zestawù wëpòwiesców, jaczé mògą pòwstac dzãka tim reglóm. Wszëtczé jãzëczi pòlégają na procesu [[Semioza|semiozë]], bë pòrzeszëc znaczi z kònkretnyma znaczënkama. Gôdóné, migòwé a dotëkòwé jãzëczi zamikają w se fònologiczny system, jaczi zarządzô tim, na jaczi spòsób symbòle fòrmùją sekwencje znóné téż jakno słowa abò mòrfemë. Zamikają w se téż syntakticzny system, chtëren zajimô sã tim, jak słowa a mòrfemë są łączoné mët we frazë a wëpòwiescë. [[Òbrôzk:Group of deaf people, 2010 (01).jpg|mały|Rozmòwa głëchëch lëdzy w [[Migòwi jãzëk|migòwim jãzëkù]]]] Nôùka ò jãzëkù zwónô je [[Lingwistika|jãzëkòznajarstwã]] (jãzëkòznôwstwã) abò lingwistiką. Kriticzné badania jãzëkã, taczé jak filozofiô jãzëka, relacje midzë jãzëkã a mëslą, jak słowa przedstôwiają doswiôdczenia, ëtd. bëłë przedmiotã diskùsjów ju za czasów [[Gorgiôsz|Gorgiôsza]] a [[Platón|Platona]] w stôrożëtny Grecje. Niejedny mëslëcele, np. [[Jean-Jacques Rousseau]] (1712–1778) argùmentowelë, że jãzëk pòchòdzy òd emòcjów, a jinszi, jak Immanuel Kant (1724–1804), bëlë dbë, że jãzëk pòchòdzy z racjonalny a logiczny mëslë. Filozofòwie dwadzestégò stalatégò, taczi jak Ludwig Wittgenstein (1889–1951), ùwôżelë, że filozofiô je tak pò richtoscë nôùką ò jãzëkù. Nôwikszim pòstacjóm terôczasnégò jãzëkòznajarstwa na swiatowim niwie słëchają Ferdinand de Saussure a Noam Chomsky. Ùwôżô sã, że jãzëk wëapartnił sã stãpieniama z wczasniészich systemów kòmùnikacje, czej wczasné [[Hominini|homininë]] zwëskałë ùmiejãtnosc fòrmùłowaniégò [[Teòriô magù|teòrie magù]] ë intencjonalnoscë.<ref>Tomasello, Michael (1996). "The Cultural Roots of Language". [w:] B. Velichkovsky and D. Rumbaugh (editorzë). ''Communicating Meaning: The Evolution and Development of Language''. Psychology Press. str.&nbsp;275–308. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-8058-2118-5</bdi>. ({{jãz.|en}})</ref><ref name="Hauser 2002">Hauser, Marc D.; Chomsky, Noam; Fitch, W. Tecumseh (2002). "The Faculty of Language: What Is It, Who Has It, and How Did It Evolve?". ''Science''. '''298'''(5598): str. 1569–1579. doi:10.1126/science.298.5598.1569. PMID&nbsp;12446899 ({{jãz.|en}})</ref> Niechtërny są dbë, że nen rozwij mógł sã zbiegac ze wzrostã òbjimù mùskù a wielny jãzëkòznajarze dopatriwają sã we sztrukturach jãzëka ewòlucje do pełnieniégò kònkretnëch kòmùnikacyjnëch a spòlëznowëch fónkcjów. Jãzëk je przetwôrzóny w różnëch môlach mùskù człowieka, ale òsoblëwie w òstrzódkach [[Òstrzódk Broczi|Broczi]] a Werniczi. Lëdze nabiwają jãzëk przez spòlëznowé interakcje we wczasnym dzectwie; dzecë wic piastëją jãzëk płinno ju we wiekù trzech lat. Jãzëk a kùltura są wespółzanôleżné, dlôte òkróm kòmùnikacyjnégò zastosowaniégò, jãzëk mô téż spòlëznowé fónkcje taczé jak pòdsztrichniãcé grëpòwi juwernotë, [[Stratifikacjô (socjologiô)|spòlëznowô stratifikacjô]] a ùżëcé w kómfòrtowëch zachòwaniach a zôbawie. [[Òbrôzk:Braille closeup.jpg|lewo|mały|[[Braille'ów alfabet]] – dotëkòwé pismò]] Jãzëczi z czasã ewòluùją ë sã ùrozmajicają, a historiã jichny ewòlucje mòże zrekònstruòwac przërównywającë terôczasné jãzëczi, cobë wërozmiôc, jaczé znanczi mùszelë miec jich przódkòwie, bë mògłë zańc pózni kònkretnë pòzmianë. Grëpã jãzëków mającëch pòspólnégò przódka zwie sã [[Jãzëkòwô familiô|jãzëkòwą familią]]; jãzëk, chtëren ni mô związkù z niżódnym żëwim abò martwim jãzëkã, zwóny je [[Izolowóny jãzëk|izolowónym jãzëkã]]. To dô téż zacht niesklasyfikòwónëch jãzëków, jaczich pòrzeszenia a pòchòdzenié nie òstało ùstaloné, jak téż wątplëwé jãzëczi, chtërne mògłë w òglim nie jistniec. Wedle akademicczégò kònsensusu òd 50% do 90% jãzëków brëkòwónëch na zôczątkù XXI stalatégò, mdze nôgwësni wëmiarłëch do 2100 rokù.<ref name="Moseley">Moseley, Christopher, ed. (2010). ''[http://www.unesco.org/culture/en/endangeredlanguages/atlas Atlas of the World's Languages in Danger]'' (III wëdanié). Pariz: UNESCO Publishing. [https://web.archive.org/web/20140820135739/http://www.unesco.org/culture/en/endangeredlanguages/atlas/ Zarchiw.] 20.08.2014 r. </ref><ref name="Handbook">Austin, Peter K; Sallabank, Julia (2011). "Introduction" [w:] Austin, Peter K; Sallabank, Julia (editorzë). ''Cambridge Handbook of Endangered Languages''. Cambridge University Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-521-88215-6 ({{jãz.|en}})</bdi></ref><ref>Graddol, David (27.02.2004 r.) "The Future of Language". ''Science''. '''303''' (5662): str. 1329–1331. Bibcode:2004Sci...303.1329G. doi:10.1126/science.1096546. ISSN&nbsp;0036-8075. PMID&nbsp;14988552. S2CID&nbsp;35904484 ({{jãz.|en}})</ref> Kaszëbsczi je pòmòcny jãzëk w gminach: * [[Gmina Lëniô]] òd 2012 r. * [[Gmina Lëzëno]] òd 2014 r. * [[Gmina Parchòwò]] òd 2006 r. * [[Gmina Serakòjce]] òd 2007 r. * [[Gmina Żukòwò]] òd 2013 r. == Òbaczë téż == * [[Drëdżi jãzëk]] * [[Rodnô mòwa]] * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùniji]] * [[Jãzëczi swiata]] * [[Òbéndowi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lingwistika]] 4rqcclbe4t7qwqd3iuprgrqi6ohhc2u 0 13011 209300 208152 2026-07-23T02:08:33Z Iketsi 3254 - → – 209300 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Kaszëbsczi Idol Radio Kaszëbë.jpg|mały|Logòtip]] '''Kaszëbsczi Idol''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Idol'') – [[kònkùrs mùzyczny]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/konkursy-i-festiwale-muzyczne/</ref>. == Edicje == {| class="wikitable" |+ !Edicjô ! |- |2008 |[[Ewelina Pobłocka]]<ref>https://web.archive.org/web/20190723134827/http://radiokaszebe.pl/laureatka-kaszubskiego-idola-promuje-nowy-utwor-zatytulowany-daleko/</ref> |- |2009 |Ilona Stepanik<ref>https://wiadomosci.wp.pl/trojmiasto/kaszubski-idol-6038694477689985g</ref> |- |2010 |Marlena Brzeska<ref>https://www.wejherowo.pl/artykuly/marlena-brzeska-kaszubskim-idolem-2010-a1163.html</ref> |- |2011 |– |- |2012 |Marcin Molendowski<ref>https://web.archive.org/web/20260529130345/https://superbazaar3.rssing.com/chan-3446643/all_p1.html#c3446643a6</ref><ref>http://www.portart.pl/instruktorzy/marcin-molendowskiwokal</ref> |- |2014 |Marcelina Szroeder<ref>https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2115/kaszubski-idol-x-lat-radia-kaszebe/</ref> |- |2016 |Przemysław Bruhn<ref>https://web.archive.org/web/20170608235711/http://radiokaszebe.pl/przemyslaw-bruhn-kaszubskim-idolem-2016</ref> |- | | |} == Galeriô plakatów == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Plakat Casting Kaszubski Idol 2010.jpg|2010 Òbrôzk:Plakat Casting Kaszubski Idol 2014.jpg|2014 Òbrôzk:Plakat Casting Kaszubski Idol 2016.jpg|2016 Òbrôzk:Plakat Casting Kaszubski Idol 2018.jpg|2018 </gallery> == Òbaczë téż == * [[Radio Kaszëbë]] {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kartuzy.naszemiasto.pl/tag/kaszubski-idol * https://www.facebook.com/kaszubskiidol * https://web.archive.org/web/20150315023018/http://radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-muzyka/ * https://archiwum.radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-2018-przesluchania-od-14-05/ * https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/PLAKAT-KI-2018-722x1024.jpg * https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/REGULAMINU-KONKURSU-KI-2018.pdf ;2008 * https://web.archive.org/web/20201031155105/https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/196/zostan-piosenkarzem-kaszebsczi-idol/ ;2009 * https://kartuzy.info/artykul/znamy-polfinalistow-n816228 ;2010 * {{YouTube|9Bnanq5eeDo|Kaszubski Idol 2010. Eliminacje. Dzien 6. Rumia.}} * {{YouTube|Q3WMPfrtOOw|Natalia Szroeder – Kaszubski idol 2010}} * https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/946/kaszebsczi-idol-na-pytce-nowe-utwory/ * https://web.archive.org/web/20260310011508/https://bck-bytow.pl/kaszubski-idol/ * https://web.archive.org/web/20100818162335/http://belok.kaszubia.com/wiadla/kaszebsczi-jidol-2010 ;2012 * https://kartuzy.naszemiasto.pl/od-28-maja-na-kaszubach-beda-trwaly-castingi-organizowane/ar/c13-1413555 * {{YouTube|v2hSBWMh0PY|Kaszubski Idol 2012 – występ taneczny finalistów 1/2}} * {{YouTube|fWZuRu54gP8|Kaszubski Idol 2012 – występ taneczny finalistów 2/2}} * https://kartuzy.naszemiasto.pl/zukowo-poznalismy-dziewieciu-finalistow-muzycznego/ar/c2-1453035 ;2013 * https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXE-dMyAb643Wj2Yq_zscNXf * https://web.archive.org/web/20250429050438/https://fopke.pl/aktualnosci/news/1953/kaszubski-idol-w-rewie-dbaja-o-jezyk/ ;2014 * https://fabrykakultury.pl/repertuar/casting-do-kaszubskiego-idola/ * https://kartuzy.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2014-wyniki-przesluchan-wlasciwych/ar/c8-2338358 * https://kartuzy.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2014-kto-przeszedl-do-nastepnego-etapu/ar/c8-2305708 * https://kartuzy.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2014-eliminacje-wstepne-przeszlo-22-mlodych/ar/c13-2303754 * https://kartuzy.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2014-startuje-dzis-w-wejherowie-przyjdz-na/ar/c13-2285368 * https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2092/kaszubski-idol-pofina-w-koscierynie/ * https://web.archive.org/web/20150208074309/http://fopke.pl/pl/aktualnosci/news,2092/kaszubski-idol-pofina-w-koscierynie/ * https://web.archive.org/web/20150208080511/http://fopke.pl/pl/aktualnosci/news,2095/warsztaty-dla-kaszubskich-idoli-stara-kiszewa/ * https://web.archive.org/web/20250122120337/https://fopke.pl/aktualnosci/news/2115/kaszubski-idol-x-lat-radia-kaszebe/ * https://web.archive.org/web/20240304110419/https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2065/kaszubski-idol-kartuzy/ * https://web.archive.org/web/20250215171411/https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2092/kaszubski-idol-pofina-w-koscierynie/ * https://web.archive.org/web/20251113084246/https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2095/warsztaty-dla-kaszubskich-idoli-stara-kiszewa/ * https://web.archive.org/web/20201027201632/http://radiokaszebe.pl/podcast/6-lat-pozniej-malwina-laska-finalistka-kaszubskiego-idola-2014/ ;2015 * {{YouTube|O9G3f-0kxzA|Kaszubski Idol LIVE 2015 – AD ASTRA}} ;2016 * {{YouTube|y3YCbZkIdNg|Finaliści Kaszubskiego Idola 2016 – Jinego Idola}} * {{YouTube|NT1n8e6UF6g|Kaszubski Idol 2016 – podziękowanie}} * https://dziennikbaltycki.pl/kaszubski-idol-2016-konkurs-wygral-przemyslaw-bruhn-z-rumi-zdjecia-wideo/ar/11536884 ;2017 * https://web.archive.org/web/20170726013119/http://radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-live-przygotowuje-sie-do-trasy-koncertowej-2/ ;2018 * https://puck.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2018-kaszebsczi-idol-w-sobote-22-wrzesnia/ar/c13-4804127 * https://web.archive.org/web/20220519160849/http://radiokaszebe.pl/category/muzyka/kaszebsczi-idol/ * https://www.lebork.pl/aktualnosci/kaszubski-idol-2018/ * https://web.archive.org/web/20181219193614/http://radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-2018-kolejna-sesja-zdjeciowa/ * https://www.zukowo.pl/bw/Kaszubski_Idol_2018,10,4855 === Szëkba === {{Szëkba|Kaszëbsczi Idol}} {{Szëkba|Kaszubski Idol}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach]] [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] [[Kategòrëjô:Radio Kaszëbë]] ggfdzplm270iukleu0sicpk4kl60ty1 0 13020 209301 201036 2026-07-23T02:09:59Z Iketsi 3254 {{Òficjalnô starna}} 209301 wikitext text/x-wiki '''Kaszëbsczi Institut''' ({{jãz.|pl}} ''Instytut Kaszubski'') – je stowôrą lëdzy nôùczi, dzejającą we Gduńskù òd 1996 r.<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/instytut-kaszubski/?lang=kk</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Acta Cassubiana]] * [[Kaszëbòpediô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] 178t8wftxbv2eofcdu2730gnqppogge 0 13023 208997 208074 2026-07-20T21:58:00Z Iketsi 3254 <ref> 208997 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Diplóm Bëtnika Méster Bëlnégò Czëtaniô.jpg|mały|Diplóm Bëtnika (2025)]] '''Méster Bëlnégò Czëtaniô''' – kòżdoroczny [[kònkùrs]] czëtaniô pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] przédno dlô dzecë<ref name=":0">https://www.expresskaszebe.pl/artykul/14487,wejherowo-stolica-kaszubskiego-slowa-znamy-laureatow-konkursu-mester-belnego-czetanio</ref>. Jégò célã je promòcjô kaszëbsczi lëteraturë i kùlturë. Kònkùrs pò rôz òdbëł sã w 2014 rokù. Òrganizatórã kònkùrsù je [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]]. == Kònkùrsë w rozmajitëch lat == === 2014–2022 === *2014<ref>https://www.szkolalesnice.nwl.pl/szkola-szkolalesnice/galeria-szkolalesnice/koza-magda-i-bardzo-ciekawa-lekcja-jezyka-kaszubskiego-2/</ref> * 2015<ref>https://wejherowo.naszemiasto.pl/konkurs-czytania-po-kaszubsku-w-bibliotece-w-bolszewie/ar/c8-3578239</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/25676-oczytani-kaszubi-spotkali-sie-w-bolszewie</ref> * 2016<ref>https://wejherowo.naszemiasto.pl/final-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-bolszewie/ar/c8-3939511</ref> * 2017-12-16<ref>https://pomorzeczyta.pl/konkursy/16-12-znamy-juz-mestrow-belnego-czetanio/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/34206-szukali-mistrza-jezyka-kaszubskiego</ref> * 2018<ref>https://gowidlino.edu.pl/2018/11/mester-belnego-czetanio-2018/</ref> * 2019<ref>https://gok.luzino.eu/mester-belnego-czetanio-2019/</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/G-2019/E-M%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/G-2019/E-M%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94;]</ref> * 2020<ref>https://www.expresskaszebe.pl/artykul/3688,czytanie-po-kaszubsku-mester-belnego-czetanio-wejrowo-2020</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=yckd26rzYjY</ref> (VII) * 2021-12-10<ref>https://koscierski.info/artykul/znamy-laureatow-konkursu/1130917</ref><ref>http://kurierkaszubski.eu/wejherowo-final-regionalnego-konkursu-mester-belnego-czetanio-oni-najpiekniej-czytaja-po-kaszubsku/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/52165-blisko-tysiac-uczestnikow-czytalo-po-kaszubsku-w-mester-belnego-czetanio</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/52015-czytali-po-kaszubsku-w-powiatowym-konkursie</ref><ref>https://luzino.info/mester-belnego-czetanio/</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/C-2021/L-%E2%80%9EM%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94%E2%80%9D; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/C-2021/L-%E2%80%9EM%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94%E2%80%9D;]</ref> (VIII)<ref>https://gok.luzino.eu/viii-regionalny-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio/</ref> * 2022<ref>https://web.archive.org/web/20221017091125/http://radiokaszebe.pl/rozpoczal-sie-konkurs-dla-mistrzow-pieknego-czytania-po-kaszubsku/</ref> (IV) === 2023 (X) === * Regùlamin: <ref>https://web.archive.org/web/20260602204352/https://www.spgoreczyno.pl/wp-content/uploads/2024/04/REGULAMIN-X-KONKURSU-MESTER-BELNEGO-CZETANIO-2023r.pdf</ref> * + 2023<ref>https://spgrzybno.pl/szkola/667-mester-belnego-czetanio-2023</ref><ref>https://zkaszub.info/x-regionalny-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/61048-w-rumi-promowali-czytanie-w-jezyku-kaszubskim-za-nami-powiatowy-etap-konkursu-mester-belnego-czetanio-wyniki-zdjecia</ref><ref>https://sp4reda.pl/blog/2023/12/17/mester-belnego-czetanio-final-wojewodzki/</ref><ref>https://sp1.sierakowice.pl/2023/12/08/mester-belnego-czetanio/</ref> (X)<ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/oswiata-i-edukacja/2266-gminne-eliminacje-x-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego</ref><ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/sygnie-blno-cztac-n1496333</ref> * '''Gminne eliminacje:'''<ref>https://luzino.info/mester-belnego-czetanio-2/</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:'''<ref>https://kaszubi.pl/part/bytow/messages/view/powiatowy_konkurs_mbc</ref> ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – [[Stanisłôw Janke|S. Janke]], ''Alfabet dlô dzôtków'', Gduńsk 2021 (Celąteczkò, Farwë, Łżëkwiat, Tãga) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – A. Majkòwskô, D. Majkòwsczi, ''Mòja pierszô Bibliô. Nowi Testament w òbrôzkach'' (tekstë: Marija; Dzéwczątkò wrôcô do żëcô; Bóg, chtëren szukô grzészników; Pioter w sôdzë) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – T. Słomczyński, ''Zajcowô górka'', Gduńsk 2019 (dzél 7, dzél 13, dzél 16) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – A. Majkowski, ''Żëcé i przigòdë Remùsa'', wëd. 2019 i nowszé, Rozdz. XL, XLI i XLV) * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch''' '''szkòł''' – [[Stanisłôw Janke|S. Janke]], ''Łiskawica'' (w: [[Stanisłôw Janke|S. Janke]], Łiskawica, Psë, Gduńsk 2015, str. 28–37 i 55–64) * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – J. Kroplewsczi, ''Jak Walerémù pòłowa żëcégò zeszła na to, że zagarinôł òn swòje dzecë do grëpë, czejbë kluka kùrczãta do czipë, a òne i tak rozbiegłë pò swiece i pò zaswiatach, ale jemù w te zaswiatë przëszło sómno jic'' (w: Chceta wiãcy krwie? Dzysdniowô kaszëbskô proza, Gdiniô 2015, str. 121–136) === 2024 (XI) === * Regùlamin: <ref>https://web.archive.org/web/20241213172523/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2024/10/REGULAMIN-MBC-2024.pdf</ref> * '''Gminne eliminacje:'''<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/12419-rekord-frekwencji-w-rywalizacji-o-tytul-mestra-belnego-czetanio-w-mojuszu</ref><ref>https://radioglos.pl/fotogaleria/event/2024.11.22Mojusz_konkurs</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/2024/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/2024/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4;]</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:'''<ref>https://web.archive.org/web/20260602210829/https://www.biblioteka.lebork.pl/archiwum/mester-belnego-czetanio/</ref> * '''Kùńc:''' 2024-12-13'''<ref>https://www.powiat-lebork.com/aktualnosci-3/mester-belnego-czetanio-2024/</ref><ref>https://www.szkolawesiory.pl/gminny-konkurs-mester-belnego-czetanio-22-11-2024-r/</ref><ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/2024/10/14/mester-belnego-czetanio-2024/</ref><ref>https://pomorskie.eu/czytaja-pieknie-po-kaszubsku-za-nami-final-konkursu-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/kultura-oswiata-i-edukacja/2747-gminne-eliminacje-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-sp</ref><ref>https://www.szkolalebien.nwl.pl/aktualnosci-szkolalebien/wojewodzki-konkurs-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20241207053941/https://radiokaszebe.pl/mester-belnego-czetanio-w-gminie-suleczyno/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/69085-to-wielkie-swieto-kaszubskiego-slowa-za-nami-final-mester-belnego-czetanio</ref>''' ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – Aleksandra Kurowska-Susdorf, ''Żëcé jak nudle'' (przédny tekst, bez wstãpù i dodôtkù), Gduńsk 2022 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – Anna Gliszczyńska, ''Bëtk za Wiôlgą Wòdą'', (starnë: 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18) Bëtowò 2022 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – Karolina Serkowska-Sieciechowska, ''Scygnąc miesądz'', (opowiadania: Rozbrôjanié, Bëc dzeckã, Taro, Frazeòwirus, Gniôzdo), Gduńsk 2023 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Môłi Ksążã]]'' (rozdzéle I–IX), tłóm. [[Zbigórz Jankòwsczi|Z. Jankòwsczi]], Gduńsk 2022 * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch''' '''szkòł''' – [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Môłi Ksążã]]'' (rozdzéle X–XXI), tłóm. [[Zbigórz Jankòwsczi|Z. Jankòwsczi]], Gduńsk 2022 * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – [[Jón Drzéżdżón]], Gwiôzdny knôp i jinszé brawãdë (Gwiezdny knôp, Nôcëdowniészé słowa na swiece, Niemi kôłp, Piesniô żëcô, Skôrb, Skòwrónk, Smãtk, Strôszk, Tuńc trulaczów), Gduńsk 2023 * '''Dlô fachówców''' – Òchlëca: Antologiô dokazów nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Lëteracczim Kònkùrsu mn. Jana Drzéżdżona w latach 2017–2019, redakcjô [[Róman Drzéżdżón]], Wejrowò 2020 === 2025 (XII) === * Regùlamin: <ref>https://web.archive.org/web/20260602144019/https://www.mdk.rumia.pl/upload/files/Mester%20belnego%20czetanio/Regulamin%20MBC%2025.docx</ref><ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/2025/10/14/mester-belnego-czetanio-2025/regulamin-mbc-25/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260602204216/https://spgoreczyno.pl/wp-content/uploads/2025/10/REGULAMIN-XII-KONKURSU-%E2%80%9EMESTER-BELNEGO-CZETANIO-2025-etap-gminny.pdf</ref> * +<ref>https://www.mdk.rumia.pl/p/mester-belnego-czetanio-xii-regionalny-konkurs</ref><ref>https://web.archive.org/web/20251022001500/https://radiokaszebe.pl/wystartowala-xii-edycja-konkursu-mester-belnego-czetanio/</ref> * '''Gardowé eliminacje:''' 2025-11-14<ref name=":1">https://www.mdk.rumia.pl/p/mester-belnego-czetanio-xii-regionalny-konkurs</ref> * '''Gminne eliminacje:''' 2025-11-26–2025-11-24<ref name=":1" /><ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/oswiata-i-edukacja-kultura/3441-gminne-eliminacje-xii-regionalnego-konkursu-dlo</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/1AA-2025/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4!; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/1AA-2025/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4!;]</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:''' * '''Kùńc:''' 2025-12-12<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>https://zkiw.com.pl/final-xii-regionalnego-konkursu-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio-w-wejherowie/ </ref><ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/2025/10/14/mester-belnego-czetanio-2025/</ref> ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – [[Jón Trepczik]], ''Wiérztë starka dlô dzôtk'' (wiérztë: „Hej, wstanita dzecë”, „Kwiôtk i knôpik”, „Stark”, „Zymk”, „Òb drogã”, „Jeséń”), Gduńsk 2018 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – Danuta Stanulewicz, ''Zelony pùjk (całkòsc)'', Gduńsk 2020 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – Anna Gliszczyńska, Aleksandra Gliszczyńska, ''Bycio herbu Kasztan w dawnym Bytowie.'' ''Bëtk w dôwnym Bëtowie'', (s. 4, 14, 16, 18, 24, 28, 30, 32), Bëtowò 2023 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – Aleksandra Majkowska, Dariusz Majkowski, ''Przigòdë Remùsa. Na pustkowiu,'' (s. 5-34), Gduńsk 2020 * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch szkòł''' – Dark Majkòwsczi, ''Pòd òkã Jastrë,'' (Rozdzél 5, 6, 7, 8, 10, 11), Gduńsk 2020 * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – ''Jak planétë wkół Słuńca. Antologiô dokazów nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Lëteracczim Kònkùrsu miona Jana Drzéżdżona w latach 2020-2023'', (s. 17-80; 128-179), Wejrowò 2024 * '''Dlô fachówców''' – Sławomir Formella, ''Wunderwaffe i jinszé Fef-Lotë,'' (s. 147-239), Gduńsk 2017 ==== Laùreacë ==== * '''Dorosłi''': Krzysztof Radtke ([[Pùcczi kréz]])<ref name=":0" /> * '''Fachówcë''': Karolina Serkowska-Sieciechowska ([[Kartësczi kréz]])<ref name=":0" /> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-13|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == * [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]] {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.expresskaszebe.pl/artykul/14487,wejherowo-stolica-kaszubskiego-slowa-znamy-laureatow-konkursu-mester-belnego-czetanio [https://web.archive.org/web/20260529185127/https://media.expresskaszebe.pl/avdata/video/2025/12/16/12-konkurs-mester-belnego-czetanio.mp4 .mp4] * {{YouTube|yckd26rzYjY|Ògłoszenié wëników VII Regionalnégò Kònkùrsu Méster Bëlnégò Czëtaniô Wejrowò 2020 — Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej}} * {{YouTube|m7bTkZhgXIU|BELNE CZETANIO VII tv — Telewizja Kaszuby}} * Galeriô: https://wejherowo.naszemiasto.pl/final-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-bolszewie/gh/c8-3939511 * {{YouTube|2hv4NNgkTnA|Finał Méstra Bëlnégò Czëtaniô 2024}} === Szëkba === {{Szëkba|Méster Bëlnégò Czëtaniô}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] q6e59c0tq7d3my2g13lsfrf68uge536 0 13028 208920 205576 2026-07-20T15:48:59Z Iketsi 3254 + 208920 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Plasticzny kònkùrs „Mòje Kaszëbë”''' ({{jãz.|pl}} '''Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”''') – kònkùrs. * 2004<ref>https://kartuzy.info/artykul/konkurs-plastyczny-moje-n820385</ref> * ... * 2011<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/nagrodzeni-w-konkursie-moje-kaszuby/ar/c8-1202507</ref><ref>http://malaszkola.eu/2012/03/sukcesy-w-konkursie-moje-kaszuby-2011/</ref> * 2012<ref>http://malaszkola.eu/2012/12/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/</ref> * 2013<ref>http://malaszkola.eu/2013/12/wysokie-i-i-ii-miejsce/</ref> * 2014<ref>https://kartuzy.info/artykul/kartuzy-wyniki-konkursu-n805936</ref> * 2015 * 2016<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/na-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-dzieci-przyslaly-150/ar/c8-3960854</ref> * 2017<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/25601_kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby.html</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5</ref> * 2018<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/28177_kartuzy-ponad-trzysta-prac-nades-ano-na-konkurs-moje-kaszuby.html</ref> * 2019 (?) * 2020 (?) * 2021 * 2022 * 2023<ref>https://dziennikbaltycki.pl/powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/ar/c13-18150773</ref> * 2024<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2024.html</ref> * 2025<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html</ref><ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-12|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == * [[Kartuskie Centrum Kultury]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/KartuskieCentrumKultury * https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html * https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5 === Szëkba === {{Szëkba|Konkurs Plastyczny Moje Kaszuby}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] dozmyorna7bh007v6fnstevtp94au5a 208921 208920 2026-07-20T15:49:19Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”]] do [[Mòje Kaszëbë (kònkùrs)]]: Mòje Kaszëbë (kònkùrs) 208920 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Plasticzny kònkùrs „Mòje Kaszëbë”''' ({{jãz.|pl}} '''Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”''') – kònkùrs. * 2004<ref>https://kartuzy.info/artykul/konkurs-plastyczny-moje-n820385</ref> * ... * 2011<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/nagrodzeni-w-konkursie-moje-kaszuby/ar/c8-1202507</ref><ref>http://malaszkola.eu/2012/03/sukcesy-w-konkursie-moje-kaszuby-2011/</ref> * 2012<ref>http://malaszkola.eu/2012/12/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/</ref> * 2013<ref>http://malaszkola.eu/2013/12/wysokie-i-i-ii-miejsce/</ref> * 2014<ref>https://kartuzy.info/artykul/kartuzy-wyniki-konkursu-n805936</ref> * 2015 * 2016<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/na-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-dzieci-przyslaly-150/ar/c8-3960854</ref> * 2017<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/25601_kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby.html</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5</ref> * 2018<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/28177_kartuzy-ponad-trzysta-prac-nades-ano-na-konkurs-moje-kaszuby.html</ref> * 2019 (?) * 2020 (?) * 2021 * 2022 * 2023<ref>https://dziennikbaltycki.pl/powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/ar/c13-18150773</ref> * 2024<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2024.html</ref> * 2025<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html</ref><ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-12|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == * [[Kartuskie Centrum Kultury]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/KartuskieCentrumKultury * https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html * https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5 === Szëkba === {{Szëkba|Konkurs Plastyczny Moje Kaszuby}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] dozmyorna7bh007v6fnstevtp94au5a 208923 208921 2026-07-20T15:50:40Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 208923 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Plasticzny kònkùrs „Mòje Kaszëbë”''' ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”'') – kònkùrs. * 2004<ref>https://kartuzy.info/artykul/konkurs-plastyczny-moje-n820385</ref> * ... * 2011<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/nagrodzeni-w-konkursie-moje-kaszuby/ar/c8-1202507</ref><ref>http://malaszkola.eu/2012/03/sukcesy-w-konkursie-moje-kaszuby-2011/</ref> * 2012<ref>http://malaszkola.eu/2012/12/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/</ref> * 2013<ref>http://malaszkola.eu/2013/12/wysokie-i-i-ii-miejsce/</ref> * 2014<ref>https://kartuzy.info/artykul/kartuzy-wyniki-konkursu-n805936</ref> * 2015 * 2016<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/na-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-dzieci-przyslaly-150/ar/c8-3960854</ref> * 2017<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/25601_kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby.html</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5</ref> * 2018<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/28177_kartuzy-ponad-trzysta-prac-nades-ano-na-konkurs-moje-kaszuby.html</ref> * 2019 (?) * 2020 (?) * 2021 * 2022 * 2023<ref>https://dziennikbaltycki.pl/powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/ar/c13-18150773</ref> * 2024<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2024.html</ref> * 2025<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html</ref><ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-12|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Mòje Kaszëbë}} === Pòłączoné témë === * [[Kartuskie Centrum Kultury]] === Jiné kònkursë plasticzné === {{#categorytree:Kònkursë plasticzné|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/KartuskieCentrumKultury * https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html * https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5 === Szëkba === {{Szëkba|Konkurs Plastyczny Moje Kaszuby}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] 2dnebtb7b344kigjqb41eadby9tuba7 208925 208923 2026-07-20T15:53:24Z Iketsi 3254 [[Kònkursë plasticzné]] 208925 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Plasticzny kònkùrs „Mòje Kaszëbë”''' ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”'') – kònkùrs. * 2004<ref>https://kartuzy.info/artykul/konkurs-plastyczny-moje-n820385</ref> * ... * 2011<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/nagrodzeni-w-konkursie-moje-kaszuby/ar/c8-1202507</ref><ref>http://malaszkola.eu/2012/03/sukcesy-w-konkursie-moje-kaszuby-2011/</ref> * 2012<ref>http://malaszkola.eu/2012/12/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/</ref> * 2013<ref>http://malaszkola.eu/2013/12/wysokie-i-i-ii-miejsce/</ref> * 2014<ref>https://kartuzy.info/artykul/kartuzy-wyniki-konkursu-n805936</ref> * 2015 * 2016<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/na-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-dzieci-przyslaly-150/ar/c8-3960854</ref> * 2017<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/25601_kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby.html</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5</ref> * 2018<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/28177_kartuzy-ponad-trzysta-prac-nades-ano-na-konkurs-moje-kaszuby.html</ref> * 2019 (?) * 2020 (?) * 2021 * 2022 * 2023<ref>https://dziennikbaltycki.pl/powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/ar/c13-18150773</ref> * 2024<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2024.html</ref> * 2025<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html</ref><ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-12|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Mòje Kaszëbë}} === Pòłączoné témë === * [[Kartuskie Centrum Kultury]] === Jiné kònkursë plasticzné === {{#categorytree:Kònkursë plasticzné|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/KartuskieCentrumKultury * https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html * https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5 === Szëkba === {{Szëkba|Konkurs Plastyczny Moje Kaszuby}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] [[Kònkursë plasticzné]] hzenz720js7gwiue498mr6k4zbcplij 208926 208925 2026-07-20T15:53:39Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kònkursë plasticzné]] 208926 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Plasticzny kònkùrs „Mòje Kaszëbë”''' ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”'') – kònkùrs. * 2004<ref>https://kartuzy.info/artykul/konkurs-plastyczny-moje-n820385</ref> * ... * 2011<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/nagrodzeni-w-konkursie-moje-kaszuby/ar/c8-1202507</ref><ref>http://malaszkola.eu/2012/03/sukcesy-w-konkursie-moje-kaszuby-2011/</ref> * 2012<ref>http://malaszkola.eu/2012/12/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/</ref> * 2013<ref>http://malaszkola.eu/2013/12/wysokie-i-i-ii-miejsce/</ref> * 2014<ref>https://kartuzy.info/artykul/kartuzy-wyniki-konkursu-n805936</ref> * 2015 * 2016<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/na-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-dzieci-przyslaly-150/ar/c8-3960854</ref> * 2017<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/25601_kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby.html</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5</ref> * 2018<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/28177_kartuzy-ponad-trzysta-prac-nades-ano-na-konkurs-moje-kaszuby.html</ref> * 2019 (?) * 2020 (?) * 2021 * 2022 * 2023<ref>https://dziennikbaltycki.pl/powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/ar/c13-18150773</ref> * 2024<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2024.html</ref> * 2025<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html</ref><ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-12|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Mòje Kaszëbë}} === Pòłączoné témë === * [[Kartuskie Centrum Kultury]] === Jiné kònkursë plasticzné === {{#categorytree:Kònkursë plasticzné|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/KartuskieCentrumKultury * https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html * https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5 === Szëkba === {{Szëkba|Konkurs Plastyczny Moje Kaszuby}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] [[Kategòrëjô:Kònkursë plasticzné]] qbwe8ddkkmy92h4w5w51ggmhrllecti 208930 208926 2026-07-20T15:57:09Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Kònkursë plasticzné]] to [[Category:Kònkùrsë plasticzné]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 208930 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Plasticzny kònkùrs „Mòje Kaszëbë”''' ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”'') – kònkùrs. * 2004<ref>https://kartuzy.info/artykul/konkurs-plastyczny-moje-n820385</ref> * ... * 2011<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/nagrodzeni-w-konkursie-moje-kaszuby/ar/c8-1202507</ref><ref>http://malaszkola.eu/2012/03/sukcesy-w-konkursie-moje-kaszuby-2011/</ref> * 2012<ref>http://malaszkola.eu/2012/12/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/</ref> * 2013<ref>http://malaszkola.eu/2013/12/wysokie-i-i-ii-miejsce/</ref> * 2014<ref>https://kartuzy.info/artykul/kartuzy-wyniki-konkursu-n805936</ref> * 2015 * 2016<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/na-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-dzieci-przyslaly-150/ar/c8-3960854</ref> * 2017<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/25601_kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby.html</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5</ref> * 2018<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/28177_kartuzy-ponad-trzysta-prac-nades-ano-na-konkurs-moje-kaszuby.html</ref> * 2019 (?) * 2020 (?) * 2021 * 2022 * 2023<ref>https://dziennikbaltycki.pl/powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/ar/c13-18150773</ref> * 2024<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2024.html</ref> * 2025<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html</ref><ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-12|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Mòje Kaszëbë}} === Pòłączoné témë === * [[Kartuskie Centrum Kultury]] === Jiné kònkursë plasticzné === {{#categorytree:Kònkursë plasticzné|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/KartuskieCentrumKultury * https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html * https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5 === Szëkba === {{Szëkba|Konkurs Plastyczny Moje Kaszuby}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë plasticzné]] pzqa4sh0flx0nssxq0dxwltohz034qf 208931 208930 2026-07-20T15:57:27Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Kònkùrsë plasticzné]] to [[Category:Kònkùrsë plasticzné na Kaszëbach]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 208931 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Plasticzny kònkùrs „Mòje Kaszëbë”''' ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”'') – kònkùrs. * 2004<ref>https://kartuzy.info/artykul/konkurs-plastyczny-moje-n820385</ref> * ... * 2011<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/nagrodzeni-w-konkursie-moje-kaszuby/ar/c8-1202507</ref><ref>http://malaszkola.eu/2012/03/sukcesy-w-konkursie-moje-kaszuby-2011/</ref> * 2012<ref>http://malaszkola.eu/2012/12/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/</ref> * 2013<ref>http://malaszkola.eu/2013/12/wysokie-i-i-ii-miejsce/</ref> * 2014<ref>https://kartuzy.info/artykul/kartuzy-wyniki-konkursu-n805936</ref> * 2015 * 2016<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/na-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-dzieci-przyslaly-150/ar/c8-3960854</ref> * 2017<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/25601_kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby.html</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5</ref> * 2018<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/28177_kartuzy-ponad-trzysta-prac-nades-ano-na-konkurs-moje-kaszuby.html</ref> * 2019 (?) * 2020 (?) * 2021 * 2022 * 2023<ref>https://dziennikbaltycki.pl/powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/ar/c13-18150773</ref> * 2024<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2024.html</ref> * 2025<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html</ref><ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-12|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Mòje Kaszëbë}} === Pòłączoné témë === * [[Kartuskie Centrum Kultury]] === Jiné kònkursë plasticzné === {{#categorytree:Kònkursë plasticzné|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/KartuskieCentrumKultury * https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html * https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5 === Szëkba === {{Szëkba|Konkurs Plastyczny Moje Kaszuby}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë plasticzné na Kaszëbach]] nuwmqwv4v8j3tn04ju2obc3m86yvptb 208932 208931 2026-07-20T15:57:57Z Iketsi 3254 kat. 208932 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Plasticzny kònkùrs „Mòje Kaszëbë”''' ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”'') – kònkùrs. * 2004<ref>https://kartuzy.info/artykul/konkurs-plastyczny-moje-n820385</ref> * ... * 2011<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/nagrodzeni-w-konkursie-moje-kaszuby/ar/c8-1202507</ref><ref>http://malaszkola.eu/2012/03/sukcesy-w-konkursie-moje-kaszuby-2011/</ref> * 2012<ref>http://malaszkola.eu/2012/12/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/</ref> * 2013<ref>http://malaszkola.eu/2013/12/wysokie-i-i-ii-miejsce/</ref> * 2014<ref>https://kartuzy.info/artykul/kartuzy-wyniki-konkursu-n805936</ref> * 2015 * 2016<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/na-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-dzieci-przyslaly-150/ar/c8-3960854</ref> * 2017<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/25601_kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby.html</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5</ref> * 2018<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/28177_kartuzy-ponad-trzysta-prac-nades-ano-na-konkurs-moje-kaszuby.html</ref> * 2019 (?) * 2020 (?) * 2021 * 2022 * 2023<ref>https://dziennikbaltycki.pl/powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/ar/c13-18150773</ref> * 2024<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2024.html</ref> * 2025<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html</ref><ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-12|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Mòje Kaszëbë}} === Pòłączoné témë === * [[Kartuskie Centrum Kultury]] === Jiné kònkùrsë plasticzné na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë plasticzné na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/KartuskieCentrumKultury * https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html * https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5 === Szëkba === {{Szëkba|Konkurs Plastyczny Moje Kaszuby}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë plasticzné na Kaszëbach]] dxbvbrkgvyeab7ztrwqirub6tmxgjf2 208994 208932 2026-07-20T21:51:45Z Iketsi 3254 {{Pòdobnô pòzwa|Mòje Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} 208994 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Plasticzny kònkùrs „Mòje Kaszëbë”''' ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”'') – kònkùrs. * 2004<ref>https://kartuzy.info/artykul/konkurs-plastyczny-moje-n820385</ref> * ... * 2011<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/nagrodzeni-w-konkursie-moje-kaszuby/ar/c8-1202507</ref><ref>http://malaszkola.eu/2012/03/sukcesy-w-konkursie-moje-kaszuby-2011/</ref> * 2012<ref>http://malaszkola.eu/2012/12/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/</ref> * 2013<ref>http://malaszkola.eu/2013/12/wysokie-i-i-ii-miejsce/</ref> * 2014<ref>https://kartuzy.info/artykul/kartuzy-wyniki-konkursu-n805936</ref> * 2015 * 2016<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/na-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-dzieci-przyslaly-150/ar/c8-3960854</ref> * 2017<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/25601_kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby.html</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5</ref> * 2018<ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/28177_kartuzy-ponad-trzysta-prac-nades-ano-na-konkurs-moje-kaszuby.html</ref> * 2019 (?) * 2020 (?) * 2021 * 2022 * 2023<ref>https://dziennikbaltycki.pl/powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-rozstrzygniety/ar/c13-18150773</ref> * 2024<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2024.html</ref> * 2025<ref>https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html</ref><ref>https://zkiw.com.pl/xxxvi-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/</ref> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-12|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Mòje Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} === Pòłączoné témë === * [[Kartuskie Centrum Kultury]] === Jiné kònkùrsë plasticzné na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë plasticzné na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.facebook.com/KartuskieCentrumKultury * https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/konkurs-plastyczny-moje-kaszuby-2025.html * https://expresskaszubski.pl/pl/fotorelacje/inne/kartuzy-rozstrzygnieto-powiatowy-konkurs-plastyczny-moje-kaszuby/24524,5 === Szëkba === {{Szëkba|Konkurs Plastyczny Moje Kaszuby}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë plasticzné na Kaszëbach]] jogd6bpwbu8njgp1okekhalasuj24o9 0 13033 208940 205617 2026-07-20T16:38:56Z Iketsi 3254 + 208940 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé Diktando''' (drëdżi pòdtitel ''„Królewiónka w pałacu”'', {{jãz.|pl}} ''Dyktando kaszubskie Królewiónka w pałacu'') – kònkùrs kaszëbsczi òrtografie<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/?lang=kk</ref>. * 2002 (I) – Gduńsk * 2003 (II) – [[18 rujana]] – Wejrowò<ref>https://naszekaszuby.pl/modules/myalbum/photo.php?lid=579</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240107174933/http://odroda.kaszubia.com/03-10/gjs_diktando.htm</ref> * 2004 (III) – Kartuzë * ... * 2019<ref>https://zsbrusy.pl/n,kaszbscz-diktando-w-slpsk</ref> * 2022 (XXI) – [[Miastkò]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/za-dwa-lata-swiatowi-n1514531</ref> * 2023 (XXII)<ref>https://www.zawszepomorze.pl/artykul/11153,krolewionka-w-palacu-czyli-dyktando-kaszubskie-w-chmielnie</ref> * 2024 (XXIII)<ref>https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-1311-18112024-n1385545</ref><ref>https://www.facebook.com/events/576708801687686/</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/mstrowie-pisnk-n1386830</ref> * 2025 (XXIV)<ref>https://mojestrone.com/artykul/stzca-palac-krolewionczi-n2181834</ref> == Òbaczë téż == * [[Artur Jablonsczi]] * [[Wanda Kiedrowska]] * [[Jerzi Tréder]] * [[Danuta Pioch]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/?lang=kk === Szëkba === {{Szëkba}} {{Szëkba|Kaszubskie dyktando}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] 0u20m1hmp8w5uuhff2t60v8fotjjnp7 208942 208940 2026-07-20T16:56:31Z Iketsi 3254 + 208942 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé Diktando „Piszã pò kaszëbskù – Królewiónka w pałacu”''' ({{jãz.|pl}} ''Dyktando kaszubskie „Piszã pò kaszëbskù – Królewiónka w pałacu”'') – kònkùrs kaszëbsczi òrtografie. Kaszëbsczé Diktando mô dwa pòdtitle: „Piszã pò kaszëbskù” i „Królewiónka w pałacu” (dwajãzëkòwé)<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/?lang=kk</ref>. * 2002 (I) – Gduńsk * 2003 (II) – [[18 rujana]] – [[Wejrowò]]<ref>https://naszekaszuby.pl/modules/myalbum/photo.php?lid=579</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240107174933/http://odroda.kaszubia.com/03-10/gjs_diktando.htm</ref> * 2004 (III) – Kartuzë * ... * 2019 (XVIII) – [[5 rujana]] gòdzëna 9.00 – [[Słëpsk]]<ref>https://kociewskiezrzeszenie.pl/wp-content/uploads/2019/09/XVIII-REG%C3%99LAMIN-Kasz%C3%ABbscz%C3%A9-Diktando-S%C5%82%C3%ABpsk-2019.doc</ref><ref>https://zsbrusy.pl/n,kaszbscz-diktando-w-slpsk</ref> * 2020 (XIX) * 2021 (XX) – [[8 pazdzérznika]] – [[Swòrë]]<ref>https://szkola-swornegacie.pl/xx-kaszbscz-diktando-pisz-p-kaszbsk-krolewionka-w-palacu,1345,pl</ref> * 2022 (XXI) – [[Miastkò]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/za-dwa-lata-swiatowi-n1514531</ref> * 2023 (XXII)<ref>https://www.zawszepomorze.pl/artykul/11153,krolewionka-w-palacu-czyli-dyktando-kaszubskie-w-chmielnie</ref> * 2024 (XXIII)<ref>https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-1311-18112024-n1385545</ref><ref>https://www.facebook.com/events/576708801687686/</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/mstrowie-pisnk-n1386830</ref> * 2025 (XXIV)<ref>https://mojestrone.com/artykul/stzca-palac-krolewionczi-n2181834</ref> == Òbaczë téż == * [[Artur Jablonsczi]] * [[Wanda Kiedrowska]] * [[Jerzi Tréder]] * [[Danuta Pioch]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/?lang=kk === Szëkba === {{Szëkba}} {{Szëkba|Kaszubskie dyktando}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] blv119ljfx563gg5cyue0z7g1y4dqdy 208947 208942 2026-07-20T17:03:41Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === 208947 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczé Diktando „Piszã pò kaszëbskù – Królewiónka w pałacu”''' ({{jãz.|pl}} ''Dyktando kaszubskie „Piszã pò kaszëbskù – Królewiónka w pałacu”'') – kònkùrs kaszëbsczi òrtografie. Kaszëbsczé Diktando mô dwa pòdtitle: „Piszã pò kaszëbskù” i „Królewiónka w pałacu” (dwajãzëkòwé)<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/?lang=kk</ref>. * 2002 (I) – Gduńsk * 2003 (II) – [[18 rujana]] – [[Wejrowò]]<ref>https://naszekaszuby.pl/modules/myalbum/photo.php?lid=579</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240107174933/http://odroda.kaszubia.com/03-10/gjs_diktando.htm</ref> * 2004 (III) – Kartuzë * ... * 2019 (XVIII) – [[5 rujana]] gòdzëna 9.00 – [[Słëpsk]]<ref>https://kociewskiezrzeszenie.pl/wp-content/uploads/2019/09/XVIII-REG%C3%99LAMIN-Kasz%C3%ABbscz%C3%A9-Diktando-S%C5%82%C3%ABpsk-2019.doc</ref><ref>https://zsbrusy.pl/n,kaszbscz-diktando-w-slpsk</ref> * 2020 (XIX) * 2021 (XX) – [[8 pazdzérznika]] – [[Swòrë]]<ref>https://szkola-swornegacie.pl/xx-kaszbscz-diktando-pisz-p-kaszbsk-krolewionka-w-palacu,1345,pl</ref> * 2022 (XXI) – [[Miastkò]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/za-dwa-lata-swiatowi-n1514531</ref> * 2023 (XXII)<ref>https://www.zawszepomorze.pl/artykul/11153,krolewionka-w-palacu-czyli-dyktando-kaszubskie-w-chmielnie</ref> * 2024 (XXIII)<ref>https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-1311-18112024-n1385545</ref><ref>https://www.facebook.com/events/576708801687686/</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/mstrowie-pisnk-n1386830</ref> * 2025 (XXIV)<ref>https://mojestrone.com/artykul/stzca-palac-krolewionczi-n2181834</ref> == Òbaczë téż == * [[Artur Jablonsczi]] * [[Wanda Kiedrowska]] * [[Jerzi Tréder]] * [[Danuta Pioch]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/?lang=kk === Szëkba === {{Szëkba}} {{Szëkba|Kaszubskie dyktando}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] fuz1ua0ylzy657g7lqpy9cixhsk72h7 0 13040 208987 208508 2026-07-20T21:33:41Z Iketsi 3254 + 208987 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:YouTube 2024.svg|mały|Logo serwisu brëkòwóny òd czerwińca 2024 rokù]] '''YouTube'''<ref>{{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa — Akademia Kaszubska|jaz=csb}}</ref> (skrócënk '''YT''') – amerikańsczi [[jinternetowi serwis]] zakłôdóny 14 gromnicznika 2005 rokù, jaczi ùmòżebniô darmòwé ùprzistãpnianie, edicjã, nôdawanié na żëwò i dodawanié firmów. Nôléżi òn do zdrëszënë Google i je nôpòpùlarniészim spòlëznòwim serwisã na swiece. Òd 2023 rokù przédnikiem YouTube je Neal Mohan. == Przikładë == Kaszëbsczé kònta na YouTube: * {{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa — Akademia Kaszubska|jaz=csb}} * https://www.youtube.com/@BiuroZKP * https://www.youtube.com/@polnocblog * https://www.youtube.com/@domkulturyim.h.derdowskieg5733 * https://www.youtube.com/@IKMGdansk * https://www.youtube.com/@rodnyvoice * https://www.youtube.com/@republikamarzen7598 * https://www.youtube.com/@centrumkulturygminypuck * https://www.youtube.com/@Kaszebeiswiat * https://www.youtube.com/@kaszubskinews * https://www.youtube.com/@fopke4 * https://www.youtube.com/@PomorzeKultury * https://www.youtube.com/@FundacjaSamorzadnosc – Fundacja "Samorządność" im. Lecha Bądkowskiego<ref></ref> == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[Pòdkast]] {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://web.archive.org/web/20240413184450/http://www.gazetakaszubska.pl:80/31884/facebook-google-i-youtube-po-kaszubsku {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé starnë]] b426taa4kp0nybny54xqhb1srq6og0q 208999 208987 2026-07-20T22:09:34Z Iketsi 3254 + 208999 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:YouTube 2024.svg|mały|Logo serwisu brëkòwóny òd czerwińca 2024 rokù]] '''YouTube'''<ref>{{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa — Akademia Kaszubska|jaz=csb}}</ref> (skrócënk '''YT''') – amerikańsczi [[jinternetowi serwis]] zakłôdóny 14 gromnicznika 2005 rokù, jaczi ùmòżebniô darmòwé ùprzistãpnianie, edicjã, nôdawanié na żëwò i dodawanié firmów. Nôléżi òn do zdrëszënë Google i je nôpòpùlarniészim spòlëznòwim serwisã na swiece. Òd 2023 rokù przédnikiem YouTube je Neal Mohan. == Przikładë == Kaszëbsczé kònta na YouTube: * {{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa — Akademia Kaszubska|jaz=csb}} * https://www.youtube.com/@BiuroZKP * https://www.youtube.com/@polnocblog * https://www.youtube.com/@domkulturyim.h.derdowskieg5733 * https://www.youtube.com/@IKMGdansk * https://www.youtube.com/@rodnyvoice * https://www.youtube.com/@republikamarzen7598 * https://www.youtube.com/@centrumkulturygminypuck * https://www.youtube.com/@Kaszebeiswiat * https://www.youtube.com/@kaszubskinews * https://www.youtube.com/@fopke4 * https://www.youtube.com/@PomorzeKultury * https://www.youtube.com/@FundacjaSamorzadnosc – Fundacja "Samorządność" im. Lecha Bądkowskiego * https://www.youtube.com/@kaszebsczirockobrzadowi7890 – KASZËBSCZI ROCK ÒBRZÃDOWI == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[Pòdkast]] {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://web.archive.org/web/20240413184450/http://www.gazetakaszubska.pl:80/31884/facebook-google-i-youtube-po-kaszubsku {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé starnë]] 4hcvrf4ojpqdbtfhgt6ep69nfkiec9d 209135 208999 2026-07-22T14:04:17Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209135 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:YouTube social white square (2024).svg|mały|Logo serwisu brëkòwóny òd czerwińca 2024 rokù]] '''YouTube'''<ref>{{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa — Akademia Kaszubska|jaz=csb}}</ref> (skrócënk '''YT''') – amerikańsczi [[jinternetowi serwis]] zakłôdóny 14 gromnicznika 2005 rokù, jaczi ùmòżebniô darmòwé ùprzistãpnianie, edicjã, nôdawanié na żëwò i dodawanié firmów. Nôléżi òn do zdrëszënë Google i je nôpòpùlarniészim spòlëznòwim serwisã na swiece. Òd 2023 rokù przédnikiem YouTube je Neal Mohan. == Przikładë == Kaszëbsczé kònta na YouTube: * {{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa — Akademia Kaszubska|jaz=csb}} * https://www.youtube.com/@BiuroZKP * https://www.youtube.com/@polnocblog * https://www.youtube.com/@domkulturyim.h.derdowskieg5733 * https://www.youtube.com/@IKMGdansk * https://www.youtube.com/@rodnyvoice * https://www.youtube.com/@republikamarzen7598 * https://www.youtube.com/@centrumkulturygminypuck * https://www.youtube.com/@Kaszebeiswiat * https://www.youtube.com/@kaszubskinews * https://www.youtube.com/@fopke4 * https://www.youtube.com/@PomorzeKultury * https://www.youtube.com/@FundacjaSamorzadnosc – Fundacja "Samorządność" im. Lecha Bądkowskiego * https://www.youtube.com/@kaszebsczirockobrzadowi7890 – KASZËBSCZI ROCK ÒBRZÃDOWI == Òbaczë téż == * [[Internetowi przezérnik]] * [[Pòdkast]] {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://web.archive.org/web/20240413184450/http://www.gazetakaszubska.pl:80/31884/facebook-google-i-youtube-po-kaszubsku {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé starnë]] 6o6w65lbd5whlrdjqefh8ec3qjtt92l 0 13049 209168 208288 2026-07-22T17:12:10Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 209168 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Kaszubi wczoraj i dziś'' (kònkùrs)}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi|kònkùrsu}} Kònkùrs '''„Kaszubi wczoraj i dziś”'''<ref>https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/</ref> ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbë wczerô i dzys'') – kòżdoroczny [[kònkùrs]] adresowóny do szkòlôkôw szóstëch, sódmëch i ósmëch klasów spòdlecznëch szkòłów z òbrëmiô [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-1102-16022025-n1503958</ref>. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszubi wczoraj i dziś}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mùzeùm Kòscersczi Zemi]] |col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/ ;2014 (V) * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/konkurs-pt-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ar/c13-2166739 ;2017 (VIII) * https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2017/05/regulamin_konkursu_2017.pdf ;2019 (X) * https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/x-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ ;2021 (XI) * https://kartuzy.info/artykul/znamy-zwyciezcow-konkursu-n1183025 * https://kaszubi.pl/messages/view/konkurs-wojewodzki-kaszubi-wczoraj-i-dzis * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierzyna-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow-xi/ar/c1-8322900 * https://kaszubi.pl/media/view/kaszubi-wczoraj-i-dzis---poznaj-laureatow-xi-edycji-konkursu ;2022 (XII) * https://koscierski.info/artykul/konkurs-kaszubi-wczoraj-n1271424 * https://www.e-konkursy.info/konkurs/konkurs-kaszubi-wczoraj-i-dzis * https://www.miastokoscierzyna.pl/asp/kaszubi-wczoraj-i-dzis,156,artykul,1,3484 ;2023 (XIII) – ''{{jãz.|pl}} Pomorscy Ojcowie niepodległości'' * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone/ar/c13-9368549 * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-tym-roku-pod/ar/c1-9185229 ;2024 (XIV) * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow/ar/c5-9734099 ;2025 (XV) * https://koscierski.info/artykul/kaszubi-wczoraj-i-dzis-n1713952 * https://kaszubi.pl/news/view/sladami-jerzego-sampa---xv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis * https://web.archive.org/web/20250918053159/https://radiokaszebe.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis-rusza-nabor/ * https://www.facebook.com/100063527228438/posts/kaszubi-wczoraj-i-dzi%C5%9B-%C5%9Bladami-jerzego-sampa-po-pomorzu-kaszubach-i-gda%C5%84sku-edyc/1275422464585316/ * https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1138863591361073&id=100057123293664 ;2026 (XVI) * https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2026/05/Regulamin-konkursu-KWiD-2026.pdf * https://www.koscierzyna24.info/artykul/9221,roza-ostrowska-patronka-konkursu-o-kaszubach === Szëkba === {{Szëkba|Kaszubi wczoraj i dziś}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] bhkjnlmgnw0hz05zvexbngktqi3xh8f 209263 209168 2026-07-22T22:14:43Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 209263 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Kaszubi wczoraj i dziś'' (kònkùrs)}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi|kònkùrsu}} Kònkùrs '''„Kaszubi wczoraj i dziś”'''<ref>https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/</ref> ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbë wczerô i dzys'') – kòżdoroczny [[kònkùrs]] adresowóny do szkòlôkôw szóstëch, sódmëch i ósmëch klasów spòdlecznëch szkòłów z òbrëmiô [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-1102-16022025-n1503958</ref>. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszubi wczoraj i dziś}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mùzeùm Kòscersczi Zemi]] |col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/edukacja/konkursy/ * https://www.youtube.com/watch?v=j07-QVYJa5Q ;2014 (V) * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/konkurs-pt-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ar/c13-2166739 ;2017 (VIII) * https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2017/05/regulamin_konkursu_2017.pdf ;2019 (X) * https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/x-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis/ ;2021 (XI) * https://kartuzy.info/artykul/znamy-zwyciezcow-konkursu-n1183025 * https://kaszubi.pl/messages/view/konkurs-wojewodzki-kaszubi-wczoraj-i-dzis * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierzyna-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow-xi/ar/c1-8322900 * https://kaszubi.pl/media/view/kaszubi-wczoraj-i-dzis---poznaj-laureatow-xi-edycji-konkursu ;2022 (XII) * https://koscierski.info/artykul/konkurs-kaszubi-wczoraj-n1271424 * https://www.e-konkursy.info/konkurs/konkurs-kaszubi-wczoraj-i-dzis * https://www.miastokoscierzyna.pl/asp/kaszubi-wczoraj-i-dzis,156,artykul,1,3484 ;2023 (XIII) – ''{{jãz.|pl}} Pomorscy Ojcowie niepodległości'' * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/nagrody-w-konkursie-kaszubi-wczoraj-i-dzis-juz-wreczone/ar/c13-9368549 * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiii-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-tym-roku-pod/ar/c1-9185229 ;2024 (XIV) * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/xiv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis-poznaj-laureatow/ar/c5-9734099 ;2025 (XV) * https://koscierski.info/artykul/kaszubi-wczoraj-i-dzis-n1713952 * https://kaszubi.pl/news/view/sladami-jerzego-sampa---xv-edycja-konkursu-kaszubi-wczoraj-i-dzis * https://web.archive.org/web/20250918053159/https://radiokaszebe.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis-rusza-nabor/ * https://www.facebook.com/100063527228438/posts/kaszubi-wczoraj-i-dzi%C5%9B-%C5%9Bladami-jerzego-sampa-po-pomorzu-kaszubach-i-gda%C5%84sku-edyc/1275422464585316/ * https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1138863591361073&id=100057123293664 ;2026 (XVI) * https://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/wp-content/uploads/2026/05/Regulamin-konkursu-KWiD-2026.pdf * https://www.koscierzyna24.info/artykul/9221,roza-ostrowska-patronka-konkursu-o-kaszubach === Szëkba === {{Szëkba|Kaszubi wczoraj i dziś}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] 08boh8h2zyv0oecoqgmhi0i0jr56vey 0 13050 209166 208292 2026-07-22T17:10:24Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 209166 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi|wëstôwkù}} '''Kaszubi wczoraj i dziś''' ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbë wczerô i dzys'') – [[wëstawa]] (2014–[[8 gromicznika]] 2015<ref name=":0">https://dziennikbaltycki.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis/ar/3611399</ref>) w [[Łużëcczé Mùzeùm w Bùdzëszënie|Łużëcczim Mùzeùm w Bùdzëszënie]]. Ekspòzycjã współtworzyły trzë jinstytucje: [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]], [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] i [[Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeùm w Bëtowie]]<ref name=":0" />. Aùtorzë: Janina Kurowska, [[Tomôsz Fópka]], Radosław Kamiński, Mirosław Kuklik, dr Tomasz Siemiński, dr Tadeusz Sadkowski<ref name=":0" />. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszubi wczoraj i dziś}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Łużëcczé Mùzeùm w Bùdzëszënie]] * [[Kapela „Bas”]] |col3= === Jiné wëstôwczi === {{#categorytree:Wëstôwczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://dziennikbaltycki.pl/kaszubi-wczoraj-i-dzis/ar/3611399 * https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/17612_wystawa-kaszubi-wczoraj-i-dzis-w-budziszynie.html * https://kartuzy.naszemiasto.pl/kaszubska-wystawa-w-budziszynie-w-niemczech-zdjecia/ar/c13-2459513 ** https://kartuzy.naszemiasto.pl/kaszubska-wystawa-w-budziszynie-w-niemczech-zdjecia/gh/c13-2459513 ** https://kartuzy.naszemiasto.pl/kaszubska-wystawa-w-budziszynie-w-niemczech-zdjecia/gh/c13-2459513/2 === Szëkba === {{Szëkba|Wystawa Kaszubi wczoraj i dziś}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Wëstôwczi]] 8sa2olu3dic24otdac87fof2lj84b0v 10 13076 208951 205122 2026-07-20T17:16:08Z DawnyTest 14843 208951 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 300px; background: #fdfdfd; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 4px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.05); font-family: sans-serif;" |+ style="font-size: 140%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background: #eaecf0; border: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: none; border-top-left-radius: 4px; border-top-right-radius: 4px; color: #202122;" | {{{miono}}}<br /><span style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; color: #54595d;">{{{gwôsné miono}}}</span> |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>{{{lata jistnienia}}}</small></center> |pole=style="background:#eaecf0; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{zort<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>{{{zort}}}</small></center> |pole=style="background:#eaecf0; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="background: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 5px 2px;" | <div style="display: flex; justify-content: space-around; align-items: center; text-align: center; margin: 2px 0;"> <div style="width: 48%;"> {{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|120px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br /><div style="margin-top:2px; color: #202122;">[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]</div>|miono-genitiw?}}|🏁}} </div> <div style="width: 48%;"> {{#if:{{{herb|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{herb}}}|90px|Herb {{{miono-genitiw}}}]]<br /><div style="margin-top:2px; color: #202122;">[[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]]</div>|miono-genitiw?}}|🛡️}} </div> </div> |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Mòtto]]: ''{{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Himn]]: ''{{{himn}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; padding: 6px; background: #ffffff; color: #202122;" | [[Òbrôzk:{{{karta}}}|260px|{{{miono}}} na karce]] {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|państwò|[[Państwò]]|{{{państwò|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|stolëca|[[Stolëca]]|{{{stolëca|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Gùwernator|[[Gùwernator]]|{{{Gùwernator|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|2. Gùwernator|2. [[Gùwernator]]|{{{2. Gùwernator|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data ùsôdzenia|Data ùsadzeniô|{{{data ùsôdzenia|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data lëkwidacji|Data lëkwidacji|{{{data lëkwidacji|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|wiéchrzëzna|Wiéchrzëzna|{{{wiéchrzëzna|}}}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Merk|[[Merk]]|{{{Merk|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|ISO|[[ISO 3166]]|{{{ISO|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|lëdztwò|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}|{{{lëdztwò|}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna]</center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |} e155muumf5c6fv71mdagz2xmmnxhr6j 208952 208951 2026-07-20T17:17:50Z DawnyTest 14843 208952 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 300px; background: #fdfdfd; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 4px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.05); font-family: sans-serif;" |+ style="font-size: 140%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background: #eaecf0; border: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: none; border-top-left-radius: 4px; border-top-right-radius: 4px; color: #202122;" | {{{miono}}}<br /><span style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; color: #54595d;">{{{gwôsné miono}}}</span> |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>{{{lata jistnienia}}}</small></center> |pole=style="background:#eaecf0; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{zort<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>{{{zort}}}</small></center> |pole=style="background:#eaecf0; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="background: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 5px 2px;" | <div style="display: flex; justify-content: space-around; align-items: center; text-align: center; margin: 2px 0;"> <div style="width: 48%;"> {{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|120px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br /><div style="margin-top:2px; color: #202122;">[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]</div>|miono-genitiw?}}|🏁}} </div> <div style="width: 48%;"> {{#if:{{{herb|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{herb}}}|90px|Herb {{{miono-genitiw}}}]]<br /><div style="margin-top:2px; color: #202122;">[[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]]</div>|miono-genitiw?}}|🛡️}} </div> </div> |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Mòtto]]: ''{{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Himn]]: ''{{{himn}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; padding: 6px; background: #ffffff; color: #202122;" | [[Òbrôzk:{{{karta}}}|260px|{{{miono}}} na karce]] {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|państwò|[[Państwò]]|{{{państwò|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Stolëca|[[Stolëca]]|{{{Stolëca|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Gùwernator|[[Gùwernator]]|{{{Gùwernator|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|2. Gùwernator|2. [[Gùwernator]]|{{{2. Gùwernator|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data ùsôdzenia|Data ùsadzeniô|{{{data ùsôdzenia|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data lëkwidacji|Data lëkwidacji|{{{data lëkwidacji|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|wiéchrzëzna|Wiéchrzëzna|{{{wiéchrzëzna|}}}{{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Merk|[[Merk]]|{{{Merk|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|ISO|[[ISO 3166]]|{{{ISO|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|lëdztwò|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}|{{{lëdztwò|}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna]</center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |} hv2m84lj72jchiwkh6n84h9qcn41pvq 208953 208952 2026-07-20T17:19:04Z DawnyTest 14843 208953 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 300px; background: #fdfdfd; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 4px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.05); font-family: sans-serif;" |+ style="font-size: 140%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background: #eaecf0; border: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: none; border-top-left-radius: 4px; border-top-right-radius: 4px; color: #202122;" | {{{miono}}}<br /><span style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; color: #54595d;">{{{gwôsné miono}}}</span> |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>{{{lata jistnienia}}}</small></center> |pole=style="background:#eaecf0; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{zort<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>{{{zort}}}</small></center> |pole=style="background:#eaecf0; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="background: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 5px 2px;" | <div style="display: flex; justify-content: space-around; align-items: center; text-align: center; margin: 2px 0;"> <div style="width: 48%;"> {{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|120px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br /><div style="margin-top:2px; color: #202122;">[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]</div>|miono-genitiw?}}|🏁}} </div> <div style="width: 48%;"> {{#if:{{{herb|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{herb}}}|90px|Herb {{{miono-genitiw}}}]]<br /><div style="margin-top:2px; color: #202122;">[[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]]</div>|miono-genitiw?}}|🛡️}} </div> </div> |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Mòtto]]: ''{{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Himn]]: ''{{{himn}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; padding: 6px; background: #ffffff; color: #202122;" | [[Òbrôzk:{{{karta}}}|260px|{{{miono}}} na karce]] {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|państwò|[[Państwò]]|{{{państwò|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Stolëca|[[Stolëca]]|{{{Stolëca|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Gùwernator|[[Gùwernator]]|{{{Gùwernator|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|2. Gùwernator|2. [[Gùwernator]]|{{{2. Gùwernator|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data ùsôdzenia|Data ùsadzeniô|{{{data ùsôdzenia|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data lëkwidacji|Data lëkwidacji|{{{data lëkwidacji|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|wiéchrzëzna|Wiéchrzëzna|{{{wiéchrzëzna|}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Merk|[[Merk]]|{{{Merk|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|ISO|[[ISO 3166]]|{{{ISO|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|lëdztwò|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}|{{{lëdztwò|}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna]</center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |} py036ld6h4uo2bvldii8b7jets3ou46 2 13080 208972 205460 2026-07-20T18:56:56Z Rabùszniczka 19710 208972 wikitext text/x-wiki == Je to mój zapisownik, proszã mie tuwò nie zazérac i nick nie pisac! == [[Brëkòwnik:Rabùszniczka/zapisownik/Sydonia|Sydonia]] [[Brëkòwnik:Rabùszniczka/zapisownik/ùpiwiesczi|Ùpi]] is1bm3883sj38kt7uyvpvz6kgrhsl8b 0 13158 209068 208841 2026-07-21T16:33:53Z CommonsDelinker 204 Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu 209068 wikitext text/x-wiki {{Spòrtowi Turniér infobox|gòspòdôrzë=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|tło|22x22px]] [[Kanada]] [[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|tło|22x22px]] [[Meksyk]] [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi]]|data=11 czerwińca - 19 lëpińca 2026|pòzwa=Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2026<br>FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football de 2026<br>Copa Mundial de Fútbol 2026|òbrôzk=2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg|reprezentacje=48|stadionë=16|mecze=104|gòle=308|trzecy plac=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] [[Anielskô]]|drëdżi plac=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] [[Argentina|Argentińskô]]|méster=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] [[Szpańskô]]|ùszłô=[[Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2022|2022]]|pòstãpnô=[[Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2030|2030]]}} '''XXIII Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2026''' – 23. edicjô mésterstwów swiata, jaczi béł òrganizowóny przez [[FIFA]]. Turniér òdbiwôł sã òd [[11 czerwińca]] do [[19 lëpińca]] 2026 rokù na stadionach w [[Kanada|Kanadze]], [[Meksyk|Meksykù]] a [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach]]<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026 Official Website]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. Béł to pierszi mùndial twòrzony wespólnie przez trzë kraje a téż pierszi w historie z ùdzélã 48 nôrodnëch reprezentacjów. Nowi fòrmat turniéru òbjimôł 12 grëp pò sztërë karna, z jaczich do czelëchòwi fazë awansowałë pò dwie nôlepszé reprezentacje z kòżdi grëpë a òsmë nôlepszich karnów z trzecëch placów. Òznôczô to rozegranié rekòrdowi lëczbë 104 zéńdzeniów<ref>FIFA:''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/fifa-council-approves-international-match-calendar-new-format FIFA Council approves international match calendar and 104-match World Cup format]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. == Welënk gòspòdarzów == [[Òbrôzk:2026 world cup.svg|mały|Wëniczi w kònkretnëch krajach]] 13 czerwińca 2018 rokù òb czas Kòngresu FIFA w Mòskwie dobëła pòspólnô kandidatura Kanadë, Meksykù a Zjednónëch Krajów, przedobiwającë bédënk [[Marokò|Maroka]]<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/united-2026-bid-wins-hosts-fifa-world-cup United 2026 bid voted hosts of the 2026 FIFA World Cup]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. Turniér béł historiczny z czile pòwòdów: * béł to pierszi mùndial òrganizowóny przez trzë kraje; * Meksyk òstôł pierszim krajã, jaczi béł za gòspòdarza mésterstwów swiata trzecy rôz; * Kanada pierszi rôz òrganizowała chłopsczé mésterstwa swiata; * Zjednóné Kraje òrganizowałë mùndial drëdżi rôz (pò 1994 rokù). Hewò wëniczi welowaniô: {| class="wikitable" style="text-align: center;" !Państwò !Głosë |- | align="left" |[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|tło|22x22px]] [[Kanada]] [[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|tło|22x22px]] [[Meksyk]] [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi]] |'''134''' |- | align="left" | [[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|tło|22x22px]] [[Marokò]] |65 |} == Fòrmat rozgriwków == Pierszi rôz w historie w finałach wëstãpòwało 48 reprezentacjów. [[Òbrôzk:FIFA World Cup 2026 Draw Reception (54972845582).jpg|mały|Òficjalnô bala na mésterstwa, Trionda]] Fòrmat òbjimôł: * 12 grëp pò 4 karna, * Kòżdé karno rozgriwało 3 grëpòwé mecze, * awans zwëskiwałë: ** dobiwcë grëp, ** karna z drëdżich placów, ** òsmë nôlepszich reprezentacjów z trzecëch placów, * òd czelëchòwi fazë òbrzesziwôł czelëchòwi system rozpòczinający sã òd 1/16 finału (Round of 32). == Eliminacje == Eliminacje do Mésterstwów Swiata 2026 rozpòczãłë sã w séwniku 2023 rokù i trwałë do strëmiannika 2026 rokù. Ze wzglãdu na pòwikszenié lëczbë bëtników finałowégò turniéru z 32 do 48 reprezentacjów, Radzëzna FIFA zrobiła historiczny pòdzél placów dlô kòżdi kòntinentalny kònfederacje. Trzë reprezentacje krajów-gòspòdarzów – Kanadë, Meksykù a Zjednónëch Krajów – miałë zagwësniony aùtomaticzny awans bez nótu grë w eliminacjach. Pòòstałé 45 placów òstało rozdzeloné w 6-etapòwëch kòntinentalnëch kwalifikacjach a w relegacjowim turniérze. === Pòdzél placów a lëczba bëtników === {| class="wikitable" style="font-size:95%; border:1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122);" ! style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); text-align:left; padding:5px;" | Kònfederacjô ! style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); text-align:center; padding:5px;" | Bezpòstrzédny awans ! style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); text-align:left; padding:5px;" | Relegacje (baraże) |- | [[Òbrôzk:UEFA logo.svg|20px]] '''UEFA''' <small>(Eùropa)</small> | style="text-align:center;" | '''16''' | style="color:#555;" | — |- | [[Òbrôzk:Caf_llogo.svg|20px]] '''CAF''' <small>(Afrika)</small> | style="text-align:center;" | '''9''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:AFC text logo.png|20px]] '''AFC''' <small>(Azjô)</small> | style="text-align:center;" | '''8''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:Concacaf logo.svg|20px]] '''CONCACAF''' <small>(Nordowô, Westrzédnô Amerika i Karajibë)</small> | style="text-align:center;" | '''6''' <small>(w tim 3 gòspòdôrzë)</small> | 2 karna w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:Conmebol text logo 2021.svg|20px]] '''CONMEBOL''' <small>(Pôłniowô Amerika)</small> | style="text-align:center;" | '''6''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:Oceania Football Confederation logo.svg|20px]] '''OFC''' <small>(Òceaniô)</small> | style="text-align:center;" | '''1''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |} === Midzëkòntinentalné relegacje === Slédné dwa place na finałowim turniérze òstałë wësztopòrczoné w relegacjowim turniérze, w jaczim wzãło ùdzél szesc karnów (pò jednym z kòżdi kònfederacje òkróm UEFA a dodatkòwò jedno karno z kònfederacje gòspòdarzów – CONCACAF). Relegacjowi turniér òdbéł sã w strëmiannikù 2026 rokù w krajach gòspòdarzów a béł téż bezpòstrzédnym testã przed samim mùndialã. == Stadionë a gardë == <div style="margin-bottom: 0.5em;"> 16 czerwińca 2022 òficjalno òstałë pòdóné stadionë, na jaczich bëłë rozgriwóné mecze turniéru. Zéńdzenia bëłë rozgriwóné na 16 stadionach w 16 gardach<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/fifa-unveils-stellar-line-up-of-host-cities-for-2026-world-cup FIFA unveils stellar line-up of host cities for 2026 FIFA World Cup]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. </div> {{#invoke:TôflaKôrtaMS|render}} == Grëpòwô faza == Reprezentacje òstałë pòdzelóné na 12 grëp òznaczonëch lëtrama òd A do L. Kòżdé karno rozgriwało trzë zéńdzenia. === Grëpa A === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa A |1=[[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=6 |1g-=0 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of South Africa.svg|20px]] Pôłniowô Afrika |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=2 |2g-=3 |2rg=-1 |3=[[Òbrôzk:Flag of South Korea.svg|20px]] Pôłniowô Kòreja |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=2 |3g-=3 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|20px]] Czeskô |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=2 |4g-=4 |4rg=-2 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 1 | data = 11 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = Estadio Azteca, Meksyk | druzyna1 = Meksyk | fana1 = Mexico | wënik1 = 2 | gòle1 = Quiñones 9’, Jiménez 67’ | druzyna2 = Pôłniowô Afrika | fana2 = South Africa | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 80 824 | sãdza = Wilton Sampaio }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 2 | data = 12 czerwińca 2026, 04:00 CEST | stadión = Estadio Akron, Guadalajara | druzyna1 = Pôłniowô Kòreja | fana1 = South Korea | wënik1 = 2 | gòle1 = Hwang In-beom 67', Oh Hyeon-gyu 80’ | druzyna2 = Czeskô | fana2 = Czech Republic | wënik2 = 1 | gòle2 = Krejčí 59’ | òbzérôczë = 44 985 | sãdza = Amin Mohamed Omar }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 25 | data = 18 czerwińca 2026, 18:00 CEST | stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta | druzyna1 = Czeskô | fana1 = Czech Republic | wënik1 = 1 | gòle1 = Sadílek 6’ | druzyna2 = Pôłniowô Afrika | fana2 = South Africa | wënik2 = 1 | gòle2 = Mokoena 83’ (k) | òbzérôczë = 67 442 | sãdza = Tori Penso }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 28 | data = 19 czerwińca 2026, 03:00 CEST | stadión = Estadio Akron, Guadalajara | druzyna1 = Meksyk | fana1 = Mexico | wënik1 = 1 | gòle1 = Romo 50' | druzyna2 = Pôłniowô Kòreja | fana2 = South Korea | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 45 522 | sãdza = Gustavo Tejera }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 53 | data = 25 czerwińca 2026, 03:00 CEST | stadión = Estadio Azteca, Meksyk | druzyna1 = Czeskô | fana1 = Czech Republic | wënik1 = 0 | druzyna2 = Meksyk | fana2 = Mexico | wënik2 = 3 | gòle2 = M. Chávez 55’, Quiñones 61’, Fidalgo 90+4' | òbzérôczë = 80 824 | sãdza = Yael Falcon Perez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 54 | data = 25 czerwińca 2026, 03:00 CEST | stadión = Estadio BBVA, Monterrey | druzyna1 = Pôłniowô Afrika | fana1 = South Africa | wënik1 = 1 | gòle1 = Maseko 63’ | druzyna2 = Pôłniowô Kòreja | fana2 = South Korea | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 51 243 | sãdza = Facundo Tello }} === Grëpa B === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa B |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=6 |1g-=3 |1rg=+3 |2=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=5 |2g-=4 |2rg=+1 |3=[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=4 |3g-=5 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Qatar.svg|20px]] Katar |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=2 |4g-=9 |4rg=-7 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 3 | data = 12 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = BMO Field, Toronto | druzyna1 = Kanada | fana1 = Canada | wënik1 = 1 | gòle1 = Larin 78’ | druzyna2 = Bòsniô a Hercegòwina | fana2 = Bosnia and Herzegovina | wënik2 = 1 | gòle2 = Lukić 21’ | òbzérôczë = 43 002 | sãdza = Facundo Tello }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 8 | data = 13 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area | druzyna1 = Katar | fana1 = Qatar | wënik1 = 1 | gòle1 = Muheim 90+4’ (sam.) | druzyna2 = Szwajcarskô | fana2 = Switzerland | wënik2 = 1 | gòle2 = Embolo 17’ (k.) | òbzérôczë = 67 966 | sãdza = Said Martínez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 26 | data = 18 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Szwajcarskô | fana1 = Switzerland | wënik1 = 4 | gòle1 = Manzambi 74’, 90’; Vargas 84’; Xhaka 90+7’ (k.) | druzyna2 = Bòsniô a Hercegòwina | fana2 = Bosnia and Herzegovina | wënik2 = 1 | gòle2 = Mahmić 90+3’ | òbzérôczë = 70 026 | sãdza = João Pinheiro }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 27 | data = 19 czerwińca 2026, 00:00 CEST | stadión = BC Place, Vancouver | druzyna1 = Kanada | fana1 = Canada | wënik1 = 6 | gòle1 = Larin 16’; J. David 29’, 45+3’, 90+2’; Saliba 64’; Manai 75’ (sam.) | druzyna2 = Katar | fana2 = Qatar | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 52 497 | sãdza = Cristián Garay }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 51 | data = 24 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = BC Place, Vancouver | druzyna1 = Szwajcarskô | fana1 = Switzerland | wënik1 = 2 | gòle1 = Vargas 46’, Manzambi 57’ | druzyna2 = Kanada | fana2 = Canada | wënik2 = 1 | gòle2 = P. David 76’ | òbzérôczë = 52 497 | sãdza = Ramon Abatti }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 52 | data = 24 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = Lumen Field, Seattle | druzyna1 = Bòsniô a Hercegòwina | fana1 = Bosnia and Herzegovina | wënik1 = 3 | gòle1 = Alajbegović 29’, Abunada 34’ (sam.), Mahmić 80’ | druzyna2 = Katar | fana2 = Qatar | wënik2 = 1 | gòle2 = Al-Haydos 42’ | òbzérôczë = 66 925 | sãdza = Jesús Valenzuela }} === Grëpa C === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa C |1=[[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazyliô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=7 |1g-=1 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò |2pkt=7 |2m=3 |2w=2 |2r=1 |2p=0 |2g+=6 |2g-=3 |2rg=+3 |3=[[Òbrôzk:Flag of Scotland.svg|20px]] Szkòckô |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=2 |3g-=5 |3rg=-3 |4=[[Òbrôzk:Flag of Haiti.svg|20px]] Hajiti |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=8 |4rg=-6 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 5 | data = 14 czerwińca 2026, 00:00 CEST | stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey | druzyna1 = Brazyliô | fana1 = Brazil | wënik1 = 1 | gòle1 = Vinícius Jr. 32’ | druzyna2 = Marokò | fana2 = Morocco | wënik2 = 1 | gòle2 = Saibari 21’ | òbzérôczë = 80 663 | sãdza = Slavko Vinčić }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 7 | data = 14 czerwińca 2026, 03:00 CEST | stadión = Gillette Stadium, Boston | druzyna1 = Hajiti | fana1 = Haiti | wënik1 = 0 | druzyna2 = Szkòckô | fana2 = Scotland | wënik2 = 1 | gòle2 = McGinn 28’ | òbzérôczë = 64 146 | sãdza = Mustapha Ghorbal }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 29 | data = 20 czerwińca 2026, 00:00 CEST | stadión = Gillette Stadium, Boston | druzyna1 = Szkòckô | fana1 = Scotland | wënik1 = 0 | druzyna2 = Marokò | fana2 = Morocco | wënik2 = 1 | gòle2 = Saibari 2’ | òbzérôczë = 64 146 | sãdza = Ilgiz Tantashev }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 30 | data = 20 czerwińca 2026, 02:30 CEST | stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô | druzyna1 = Brazyliô | fana1 = Brazil | wënik1 = 3 | gòle1 = Cunha 23’, 36’; Vinícius Jr. 45+3’ | druzyna2 = Hajiti | fana2 = Haiti | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 68 324 | sãdza = Alejandro José Hernández Hernández }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 49 | data = 25 czerwińca 2026, 00:00 CEST | stadión = Hard Rock Stadium, Miami | druzyna1 = Szkòckô | fana1 = Scotland | wënik1 = 0 | druzyna2 = Brazyliô | fana2 = Brazil | wënik2 = 3 | gòle2 = Vinícius Jr. 7’, 45+3’; Cunha 60’ | òbzérôczë = 64 478 | sãdza = César Arturo Ramos }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 50 | data = 25 czerwińca 2026, 00:00 CEST | stadión = Hard Rock Stadium, Miami | druzyna1 = Marokò | fana1 = Morocco | wënik1 = 4 | gòle1 = Hakimi 39’, Saibari 45+1’, Rahimi 78’, Yassine 89’ | druzyna2 = Hajiti | fana2 = Haiti | wënik2 = 2 | gòle2 = Bounou 10’ (sam.), Isidor 43’ | òbzérôczë = 64 478 | sãdza = César Arturo Ramos }} === Grëpa D === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa D |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of United States.svg|20px]] USA |1pkt=6 |1m=3 |1w=2 |1r=0 |1p=1 |1g+=8 |1g-=4 |1rg=+4 |2=[[Òbrôzk:Flag of Australia.svg|20px]] Aùstraliô |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=2 |2g-=2 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=3 |3g-=4 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|20px]] Tëreckô |4pkt=3 |4m=3 |4w=1 |4r=0 |4p=2 |4g+=3 |4g-=5 |4rg=-2 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 4 | data = 13 czerwińca 2026, 03:00 CEST | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = USA | fana1 = USA | wënik1 = 4 | gòle1 = Bobadilla 7’ (sam.), Balogun 31’, 45+5’; Reyna 90+8’ | druzyna2 = Paragwaj | fana2 = Paraguay | wënik2 = 1 | gòle2 = Maurício 73’ | òbzérôczë = 70 492 | sãdza = Danny Makkelie }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 6 | data = 14 czerwińca 2026, 06:00 CEST | stadión = BC Place, Vancouver | druzyna1 = Aùstraliô | fana1 = Australia | wënik1 = 2 | gòle1 = Irankunda 27’, Metcalfe 75’ | druzyna2 = Tëreckô | fana2 = Turkey | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 52 497 | sãdza = Jesús Valenzuela }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 32 | data = 19 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = Lumen Field, Seattle | druzyna1 = USA | fana1 = USA | wënik1 = 2 | gòle1 = Burgess 11’ (sam.), Freeman 43’ | druzyna2 = Aùstraliô | fana2 = Australia | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 66 925 | sãdza = Felix Zwayer }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 31 | data = 20 czerwińca 2026, 05:00 CEST | stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area | druzyna1 = Tëreckô | fana1 = Turkey | wënik1 = 0 | druzyna2 = Paragwaj | fana2 = Paraguay | wënik2 = 1 | gòle2 = Galarza 2’ | òbzérôczë = 68 827 | sãdza = Iván Barton }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 59 | data = 26 czerwińca 2026, 04:00 CEST | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Tëreckô | fana1 = Turkey | wënik1 = 3 | gòle1 = Güler 9’, B. A. Yılmaz 31’, Ayhan 90+8’ | druzyna2 = USA | fana2 = USA | wënik2 = 2 | gòle2 = Trusty 3’, Berhalter 49’ | òbzérôczë = 70 492 | sãdza = Mustapha Ghorbal }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 60 | data = 26 czerwińca 2026, 04:00 CEST | stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area | druzyna1 = Paragwaj | fana1 = Paraguay | wënik1 = 0 | druzyna2 = Aùstraliô | fana2 = Australia | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 68 827 | sãdza = Clément Turpin }} === Grëpa E === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa E |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|20px]] Niemieckô |1pkt=6 |1m=3 |1w=2 |1r=0 |1p=1 |1g+=10 |1g-=4 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of Ivory Coast.svg|20px]] Ùbrzég Słoniowëch Kłów |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=4 |2g-=2 |2rg=+2 |3=[[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwadór |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=2 |3g-=2 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of Curaçao.svg|20px]] Curaçao |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=1 |4g-=9 |4rg=-8 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 9 | data = 14 czerwińca 2026, 19:00 CEST | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Niemieckô | fana1 = Germany | wënik1 = 7 | gòle1 = Nmecha 6’, Schlotterbeck 38’, Havertz 45+5’ (k.), 88’, Musiala 47’, Brown 68’, Undav 78’ | druzyna2 = Curaçao | fana2 = Curaçao | wënik2 = 1 | gòle2 = Comenencia 21’ | òbzérôczë = 68 021 | sãdza = Jalal Jayed }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 11 | data = 15 czerwińca 2026, 01:00 CEST | stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô | druzyna1 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów | fana1 = Ivory Coast | wënik1 = 1 | gòle1 = Diallo 90’ | druzyna2 = Ekwadór | fana2 = Ecuador | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 68 274 | sãdza = François Letexier }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 33 | data = 20 czerwińca 2026, 22:00 CEST | stadión = BMO Field, Toronto | druzyna1 = Niemieckô | fana1 = Germany | wënik1 = 2 | gòle1 = Undav 68’, 90+4’ | druzyna2 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów | fana2 = Ivory Coast | wënik2 = 1 | gòle2 = Kessié 30’ | òbzérôczë = 43 036 | sãdza = Juan Gabriel Benítez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 34 | data = 21 czerwińca 2026, 02:00 CEST | stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City | druzyna1 = Ekwadór | fana1 = Ecuador | wënik1 = 0 | druzyna2 = Curaçao | fana2 = Curaçao | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 68 598 | sãdza = Ma Ning }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 55 | data = 25 czerwińca 2026, 22:00 CEST | stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô | druzyna1 = Ekwadór | fana1 = Ecuador | wënik1 = 2 | gòle1 = Angulo 9’, Plata 77’ | druzyna2 = Niemieckô | fana2 = Germany | wënik2 = 1 | gòle2 = Sané 2’ | òbzérôczë = 80 663 | sãdza = Tori Penso }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 56 | data = 25 czerwińca 2026, 22:00 CEST | stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey | druzyna1 = Curaçao | fana1 = Curaçao | wënik1 = 0 | druzyna2 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów | fana2 = Ivory Coast | wënik2 = 2 | gòle2 = N. Pépé 7’, 64’ | òbzérôczë = 68 324 | sãdza = Glenn Nyberg }} === Grëpa F === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa F |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|20px]] Niderlandzkô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=10 |1g-=4 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of Japan.svg|20px]] Japòńskô |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=7 |2g-=3 |2rg=+4 |3=[[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwédzkô |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=7 |3g-=7 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of Tunisia.svg|20px]] Tunezjô |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=12 |4rg=-10 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 10 | data = 14 czerwińca 2026, 22:00 CEST | stadión = AT&T Stadium, Dallas | druzyna1 = Niderlandzkô | fana1 = Netherlands | wënik1 = 2 | gòle1 = van Dijk 50’, Summerville 64’ | druzyna2 = Japòńskô | fana2 = Japan | wënik2 = 2 | gòle2 = Nakamura 57’, Kamada 88’ | òbzérôczë = 69 285 | sãdza = Ismail Elfath }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 12 | data = 15 czerwińca 2026, 04:00 CEST | stadión = Estadio BBVA, Monterrey | druzyna1 = Szwédzkô | fana1 = Sweden | wënik1 = 5 | gòle1 = Ayari 7’, 90+6’; Isak 30’; Gyökeres 59’; Svanberg 84’ | druzyna2 = Tunezjô | fana2 = Tunisia | wënik2 = 1 | gòle2 = Rekik 43’ | òbzérôczë = 50 987 | sãdza = Yael Falcon }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 35 | data = 20 czerwińca 2026, 19:00 CEST | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Niderlandzkô | fana1 = Netherlands | wënik1 = 5 | gòle1 = Brobbey 5’, 17’; Gakpo 47’, 54’; Summerville 89’ | druzyna2 = Szwédzkô | fana2 = Sweden | wënik2 = 1 | gòle2 = Elanga 59’ | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 36 | data = 21 czerwińca 2026, 06:00 CEST | stadión = Estadio BBVA, Monterrey | druzyna1 = Tunezjô | fana1 = Tunisia | wënik1 = 0 | druzyna2 = Japòńskô | fana2 = Japan | wënik2 = 4 | gòle2 = Kamada 4’, Ueda 31’, 83’; Itō 69’ | òbzérôczë = 51 243 | sãdza = István Kovács }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 57 | data = 26 czerwińca 2026, 01:00 CEST | stadión = AT&T Stadium, Dallas | druzyna1 = Japòńskô | fana1 = Japan | wënik1 = 1 | gòle1 = Maeda 56’ | druzyna2 = Szwédzkô | fana2 = Sweden | wënik2 = 1 | gòle2 = Elanga 62’ | òbzérôczë = 70 137 | sãdza = Ivan Barton }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 58 | data = 26 czerwińca 2026, 01:00 CEST | stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City | druzyna1 = Tunezjô | fana1 = Tunisia | wënik1 = 1 | gòle1 = Mastouri 54’ | druzyna2 = Niderlandzkô | fana2 = Netherlands | wënik2 = 3 | gòle2 = Skhiri 3’ (sam.), Brobbey 7’, van Hecke 62’ | òbzérôczë = 68 391 | sãdza = Katia Garcia }} === Grëpa G === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa G |1=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô |1pkt=5 |1m=3 |1w=1 |1r=2 |1p=0 |1g+=6 |1g-=2 |1rg=+4 |2=[[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=5 |2g-=3 |2rg=+2 |3=[[Òbrôzk:Flag of Iran.svg|20px]] Iran |3pkt=3 |3m=3 |3w=0 |3r=3 |3p=0 |3g+=3 |3g-=3 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of New Zealand.svg|20px]] Nowô Zélandiô |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=4 |4g-=10 |4rg=-6 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 16 | data = 15 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = Lumen Field, Seattle | druzyna1 = Belgiô | fana1 = Belgium | wënik1 = 1 | gòle1 = Hany 66’ (sam.) | druzyna2 = Egipt | fana2 = Egypt | wënik2 = 1 | gòle2 = Ashour 19’ | òbzérôczë = 66 775 | sãdza = Ramon Abatti }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 15 | data = 16 czerwińca 2026, 03:00 CEST | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Iran | fana1 = Iran | wënik1 = 2 | gòle1 = Rezajijan 32’, Mohebbi 64’ | druzyna2 = Nowô Zélandiô | fana2 = New Zealand | wënik2 = 2 | gòle2 = Just 7’, 54’ | òbzérôczë = 70 108 | sãdza = César Arturo Ramos }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 39 | data = 21 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Belgiô | fana1 = Belgium | wënik1 = 0 | druzyna2 = Iran | fana2 = Iran | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 70 317 | sãdza = Dario Herrera }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 40 | data = 22 czerwińca 2026, 03:00 CEST | stadión = BC Place, Vancouver | druzyna1 = Nowô Zélandiô | fana1 = New Zealand | wënik1 = 1 | gòle1 = Surman 15’ | druzyna2 = Egipt | fana2 = Egypt | wënik2 = 3 | gòle2 = Ziko 58’, Salah 67’, Trézéguet 82’ | òbzérôczë = 52 497 | sãdza = Omar Al Ali }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 63 | data = 27 czerwińca 2026, 05:00 CEST | stadión = Lumen Field, Seattle | druzyna1 = Egipt | fana1 = Egypt | wënik1 = 1 | gòle1 = M. Saber 5’ | druzyna2 = Iran | fana2 = Iran | wënik2 = 1 | gòle2 = Rezajijan 14’ | òbzérôczë = 66 925 | sãdza = Szymon Marciniak }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 64 | data = 27 czerwińca 2026, 05:00 CEST | stadión = BC Place, Vancouver | druzyna1 = Nowô Zélandiô | fana1 = New Zealand | wënik1 = 1 | gòle1 = Just 84’ | druzyna2 = Belgiô | fana2 = Belgium | wënik2 = 5 | gòle2 = Trossard 28’, 50’; De Bruyne 66’; Lukaku 86’; Saelemaekers 90+4’ | òbzérôczë = 52 497 | sãdza = Adham Makhadmeh }} === Grëpa H === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa H |1=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=5 |1g-=0 |1rg=+5 |2=[[Òbrôzk:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] Cabo Verde |2pkt=3 |2m=3 |2w=0 |2r=3 |2p=0 |2g+=2 |2g-=2 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Uruguay.svg|20px]] Ùrugwaj |3pkt=2 |3m=3 |3w=0 |3r=2 |3p=1 |3g+=3 |3g-=4 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Saudi Arabia.svg|20px]] Saùdijskô Arabiô |4pkt=2 |4m=3 |4w=0 |4r=2 |4p=1 |4g+=1 |4g-=5 |4rg=-4 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 14 | data = 15 czerwińca 2026, 18:00 CEST | stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta | druzyna1 = Szpańskô | fana1 = Spain | wënik1 = 0 | druzyna2 = Cabo Verde | fana2 = Cape Verde | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 67 640 | sãdza = Adham Makhadmeh }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 13 | data = 16 czerwińca 2026, 00:00 CEST | stadión = Hard Rock Stadium, Miami | druzyna1 = Saùdijskô Arabiô | fana1 = Saudi Arabia | wënik1 = 1 | gòle1 = Al-Amri 41’ | druzyna2 = Ùrugwaj | fana2 = Uruguay | wënik2 = 1 | gòle2 = M. Araújo 80’ | òbzérôczë = 62 764 | sãdza = Maurizio Mariani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 38 | data = 21 czerwińca 2026, 18:00 CEST | stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta | druzyna1 = Szpańskô | fana1 = Spain | wënik1 = 4 | gòle1 = Yamal 10’, Oyarzabal 21’, 24’, H. Tambakti 49’ (sam.) | druzyna2 = Saùdijskô Arabiô | fana2 = Saudi Arabia | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 68 239 | sãdza = Raphael Claus }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 37 | data = 22 czerwińca 2026, 00:00 CEST | stadión = Hard Rock Stadium, Miami | druzyna1 = Ùrugwaj | fana1 = Uruguay | wënik1 = 2 | gòle1 = M. Araújo 44’, Canobbio 45+6’ | druzyna2 = Cabo Verde | fana2 = Cape Verde | wënik2 = 2 | gòle2 = Pina 21’, Varela 61’ | òbzérôczë = 64 003 | sãdza = Espen Eskas }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 65 | data = 27 czerwińca 2026, 02:00 CEST | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Cabo Verde | fana1 = Cape Verde | wënik1 = 0 | druzyna2 = Saùdijskô Arabiô | fana2 = Saudi Arabia | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 68 278 | sãdza = François Letexier }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 66 | data = 27 czerwińca 2026, 02:00 CEST | stadión = Estadio Akron, Guadalajara | druzyna1 = Ùrugwaj | fana1 = Uruguay | wënik1 = 0 | druzyna2 = Szpańskô | fana2 = Spain | wënik2 = 1 | gòle2 = Á. Baena 42’ | òbzérôczë = 45 065 | sãdza = Ismail Elfath }} === Grëpa I === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa I |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=10 |1g-=2 |1rg=+8 |2=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=8 |2g-=7 |2rg=+1 |3=[[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=8 |3g-=6 |3rg=+2 |4=[[Òbrôzk:Flag of Iraq.svg|20px]] Irak |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=1 |4g-=12 |4rg=-11 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 17 | data = 16 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = MetLife Stadium, East Rutherford | druzyna1 = Francëskô | fana1 = France | wënik1 = 3 | gòle1 = Mbappé 66’, 90+6’; Barcola 82’ | druzyna2 = Senegal | fana2 = Senegal | wënik2 = 1 | gòle2 = Mbaye 90+5’ | òbzérôczë = 80 545 | sãdza = Alireza Faghani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 18 | data = 17 czerwińca 2026, 00:00 CEST | stadión = Gillette Stadium, Boston | druzyna1 = Irak | fana1 = Iraq | wënik1 = 1 | gòle1 = A. Hussein 39’ | druzyna2 = Norweskô | fana2 = Norway | wënik2 = 4 | gòle2 = Haaland 29’, 43’; Østigård 76’; A. Hussein 90+6’ (sam.) | òbzérôczë = 63 106 | sãdza = Pierre Atcho }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 41 | data = 22 czerwińca 2026, 23:00 CEST | stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey | druzyna1 = Francëskô | fana1 = France | wënik1 = 3 | gòle1 = Mbappé 14’, 54’; Dembélé 66’ | druzyna2 = Irak | fana2 = Iraq | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 68 324 | sãdza = Drew Fischer }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 42 | data = 23 czerwińca 2026, 02:00 CEST | stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô | druzyna1 = Norweskô | fana1 = Norway | wënik1 = 3 | gòle1 = M. H. Pedersen 43’, Haaland 48’, 58’ | druzyna2 = Senegal | fana2 = Senegal | wënik2 = 2 | gòle2 = I. Sarr 53’, 90+3’ | òbzérôczë = 80 663 | sãdza = Wilton Sampaio }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 61 | data = 26 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = Gillette Stadium, Boston | druzyna1 = Norweskô | fana1 = Norway | wënik1 = 1 | gòle1 = Aasgaard 21’ | druzyna2 = Francëskô | fana2 = France | wënik2 = 4 | gòle2 = Dembélé 7’, 20’, 32’; D. Doué 90+4’ | òbzérôczë = 64 146 | sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 62 | data = 26 czerwińca 2026, 21:00 CEST | stadión = BMO Field, Toronto | druzyna1 = Senegal | fana1 = Senegal | wënik1 = 5 | gòle1 = H. Diarra 4’, I. Sarr 56’, P. Gueye 59’, 71’, I. Ndiaye 82’ | druzyna2 = Irak | fana2 = Iraq | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 43 036 | sãdza = Anthony Taylor }} === Grëpa J === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa J |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=8 |1g-=1 |1rg=+7 |2=[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|20px]] Aùstriackô |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=7 |2g-=7 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|20px]] Algerskô |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=5 |3g-=7 |3rg=-2 |4=[[Òbrôzk:Flag of Jordan.svg|20px]] Jordańskô |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=3 |4g-=8 |4rg=-5 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 19 | data = 17 czerwińca 2026, 03:00 CEST | stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City | druzyna1 = Argentińskô | fana1 = Argentina | wënik1 = 3 | gòle1 = Messi 17’, 60’, 76’ | druzyna2 = Algerskô | fana2 = Algeria | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 69 045 | sãdza = Szymon Marciniak }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 20 | data = 17 czerwińca 2026, 06:00 CEST | stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area | druzyna1 = Aùstriackô | fana1 = Austria | wënik1 = 3 | gòle1 = Schmid 20’, Abu Arab 77’ (sam.), Arnautović 90+12’ (k.) | druzyna2 = Jordańskô | fana2 = Jordan | wënik2 = 1 | gòle2 = Olwan 50’ | òbzérôczë = 68 527 | sãdza = Dahane Beida }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 43 | data = 22 czerwińca 2026, 19:00 CEST | stadión = AT&T Stadium, Dallas | druzyna1 = Argentińskô | fana1 = Argentina | wënik1 = 2 | gòle1 = Messi 38’, 90+5’ | druzyna2 = Aùstriackô | fana2 = Austria | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 70 649 | sãdza = Amin Mohamed Omar }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 44 | data = 23 czerwińca 2026, 05:00 CEST | stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area | druzyna1 = Jordańskô | fana1 = Jordan | wënik1 = 1 | gòle1 = Al-Rashdan 36’ | druzyna2 = Algerskô | fana2 = Algeria | wënik2 = 2 | gòle2 = Benbouali 69’, Gouiri 82’ | òbzérôczë = 68 371 | sãdza = Slavko Vinčić }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 69 | data = 28 czerwińca 2026, 04:00 CEST | stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City | druzyna1 = Jordańskô | fana1 = Jordan | wënik1 = 1 | gòle1 = Al-Taamari 55’ | druzyna2 = Argentińskô | fana2 = Argentina | wënik2 = 3 | gòle2 = Lo Celso 19’, Martínez 31’ (k.), Messi 80’ | òbzérôczë = 70 649 | sãdza = István Kovács }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 70 | data = 28 czerwińca 2026, 04:00 CEST | stadión = AT&T Stadium, Dallas | druzyna1 = Algerskô | fana1 = Algeria | wënik1 = 3 | gòle1 = Belghali 45’, Mahrez 60’, 90+3’ | druzyna2 = Aùstriackô | fana2 = Austria | wënik2 = 3 | gòle2 = Arnautović 28’, Sabitzer 55’, Kalajdžić 90+6’ | òbzérôczë = 69 045 | sãdza = Ilgiz Tantashev }} === Grëpa K === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa K |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=4 |1g-=1 |1rg=+3 |2=[[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=6 |2g-=1 |2rg=+5 |3=[[Òbrôzk:Flag of Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=4 |3g-=3 |3rg=+1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Uzbekistan.svg|20px]] Ùzbekistan |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=11 |4rg=-9 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 23 | data = 17 czerwińca 2026, 19:00 CEST | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Pòrtugalskô | fana1 = Portugal | wënik1 = 1 | gòle1 = J. Neves 6’ | druzyna2 = Demòkraticznô Repùblika Kònga | fana2 = the Democratic Republic of the Congo | wënik2 = 1 | gòle2 = Wissa 45+5’ | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Abdulrahman Al-Jassim }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 24 | data = 18 czerwińca 2026, 04:00 CEST | stadión = Estadio Azteca, Meksyk | druzyna1 = Ùzbekistan | fana1 = Uzbekistan | wënik1 = 1 | gòle1 = Fayzullayev 60’ | druzyna2 = Kòlumbiô | fana2 = Colombia | wënik2 = 3 | gòle2 = Muñoz 40’, Díaz 65’, Campaz 90+9’ | òbzérôczë = 80 824 | sãdza = Anthony Taylor }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 47 | data = 23 czerwińca 2026, 19:00 CEST | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Pòrtugalskô | fana1 = Portugal | wënik1 = 5 | gòle1 = Ronaldo 6’, 39’; N. Mendes 17’; Nematov 60’ (sam.); Rafa Leão 87’ | druzyna2 = Ùzbekistan | fana2 = Uzbekistan | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Jalal Jayed }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 48 | data = 24 czerwińca 2026, 04:00 CEST | stadión = Estadio Akron, Guadalajara | druzyna1 = Kòlumbiô | fana1 = Colombia | wënik1 = 1 | gòle1 = Muñoz 76’ | druzyna2 = Demòkraticznô Repùblika Kònga | fana2 = the Democratic Republic of the Congo | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 45 358 | sãdza = Maurizio Mariani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 71 | data = 28 czerwińca 2026, 01:30 CEST | stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens | druzyna1 = Kòlumbiô | fana1 = Colombia | wënik1 = 0 | druzyna2 = Pòrtugalskô | fana2 = Portugal | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 64 478 | sãdza = Alireza Faghani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 72 | data = 28 czerwińca 2026, 01:30 CEST | stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta | druzyna1 = Demòkraticznô Repùblika Konga | fana1 = the Democratic Republic of the Congo | wënik1 = 3 | gòle1 = Wissa 68’ (k.), 90+1’; Mayele 78’ | druzyna2 = Ùzbekistan | fana2 = Uzbekistan | wënik2 = 1 | gòle2 = Shomurodov 10’ | òbzérôczë = 68 239 | sãdza = Felix Zwayer }} === Grëpa L === {{#invoke:Grëpa MS|render |group=Grëpa L |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=6 |1g-=2 |1rg=+4 |2=[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|20px]] Chòrwackô |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=5 |2g-=5 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=2 |3g-=2 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of Panama.svg|20px]] Panama |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=0 |4g-=4 |4rg=-4 }} {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 21 | data = 17 czerwińca 2026, 22:00 CEST | stadión = AT&T Stadium, Dallas | druzyna1 = Anielskô | fana1 = England | wënik1 = 4 | gòle1 = Kane 12’ (k.), 42’; Bellingham 47’; Rashford 85’ | druzyna2 = Chòrwackô | fana2 = Croatia | wënik2 = 2 | gòle2 = Baturina 36’, Musa 45+5’ | òbzérôczë = 70 389 | sãdza = Clément Turpin }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 22 | data = 18 czerwińca 2026, 01:00 CEST | stadión = BMO Field, Toronto | druzyna1 = Ghana | fana1 = Ghana | wënik1 = 1 | gòle1 = Yirenkyi 90+5’ | druzyna2 = Panama | fana2 = Panama | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 42 942 | sãdza = Glenn Nyberg }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 45 | data = 23 czerwińca 2026, 22:00 CEST | stadión = Gillette Stadium, Boston | druzyna1 = Anielskô | fana1 = England | wënik1 = 0 | druzyna2 = Ghana | fana2 = Ghana | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 63 983 | sãdza = Saíd Martínez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 46 | data = 24 czerwińca 2026, 01:00 CEST | stadión = BMO Field, Toronto | druzyna1 = Panama | fana1 = Panama | wënik1 = 0 | druzyna2 = Chòrwackô | fana2 = Croatia | wënik2 = 1 | gòle2 = Budimir 54’ | òbzérôczë = 43 036 | sãdza = Pierre Atcho }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 67 | data = 27 czerwińca 2026, 23:00 CEST | stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey | druzyna1 = Panama | fana1 = Panama | wënik1 = 0 | druzyna2 = Anielskô | fana2 = England | wënik2 = 2 | gòle2 = Bellingham 62’, Kane 67’ | òbzérôczë = 80 663 | sãdza = Abdulrahman Al-Jassim }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 68 | data = 27 czerwińca 2026, 23:00 CEST | stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô | druzyna1 = Chòrwackô | fana1 = Croatia | wënik1 = 2 | gòle1 = Sučić 31’, Vlašić 83’ | druzyna2 = Ghana | fana2 = Ghana | wënik2 = 1 | gòle2 = Luckassen 73’ | òbzérôczë = 68 324 | sãdza = Drew Fischer }} === Ranking karnów z trzecëch placów === {| class="wikitable" style="width:100%; table-layout:fixed; text-align:center; font-family:system-ui, Arial;" <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);"> <th style="width:6%;">M.</th> <th style="width:40%;">Reprezentacjô</th> <th style="width:15%;">Grëpa</th> <th style="width:9%;">Pkt</th> <th style="width:6%;">M</th> <th style="width:6%;">W</th> <th style="width:6%;">R</th> <th style="width:6%;">P</th> <th style="width:6%;">+</th> <th style="width:6%;">–</th> <th style="width:6%;">±</th> </tr> |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 1 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK | K || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 2 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwadór | E || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 3 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwédzkô | F || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 4 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina | B || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 5 || −1 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 5 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj | D || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 3 || 4 || −1 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 6 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana | L || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 7 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|20px]] Algerskô | J || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || −2 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 8 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal | I || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 |- | 9 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Iran.svg|20px]] Iran | G || 3 || 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 |- | 10 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of South Korea.svg|20px]] Pôłniowô Kòreja | A || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || −1 |- | 11 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Scotland.svg|20px]] Szkòckô | C || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 5 || −3 |- | 12 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Uruguay.svg|20px]] Ùrugwaj | H || 2 || 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || −1 |} == Czelëchòwô faza == === Drôbka === {{Turniérowô drôbka | boldwinner=y | RD1= 1/16 finału | RD2= 1/8 finału | RD1-text01=29 czerwińca – [[Gillette Stadium|Foxborough]] | RD1-team01=[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|20px]] Niemieckô | RD1-score01=1 (3) | RD1-team02=[[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj | RD1-score02=1 (4) | RD1-text03=28 czerwińca – [[SoFi Stadium|Inglewood]] | RD1-team03=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô | RD1-score03=3 | RD1-team04=[[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwédzkô | RD1-score04=0 | RD1-text05=3 lëpińca – [[BMO Field|Toronto]] | RD1-team05=[[Òbrôzk:Flag of South Africa.svg|20px]] Pôłniowô Afrika | RD1-team06=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada | RD1-score05=0 | RD1-score06=1 | RD1-text07=2 lëpińca – [[Levi’s Stadium|Santa Clara]] | RD1-team07=[[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|20px]] Niderlandzkô | RD1-team08=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò | RD1-score07=1 (2) | RD1-score08=1 (3) | RD1-text09=29 czerwińca – [[NRG Stadium|Houston]] | RD1-team09=[[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô | RD1-team10=[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|20px]] Chòrwackô | RD1-score09=2 | RD1-score10=1 | RD1-text11=1 lëpińca – [[Estadio Azteca|Meksyk]] | RD1-team11=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô | RD1-team12=[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|20px]] Aùstriackô | RD1-score11=3 | RD1-score12=0 | RD1-text13=4 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] | RD1-team13=[[Òbrôzk:Flag of United States.svg|20px]] USA | RD1-team14=[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina | RD1-score13=2 | RD1-score14=0 | RD1-text15=3 lëpińca – [[BC Place Stadium|Vancouver]] | RD1-team15=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô | RD1-team16=[[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal | RD1-score15=3 | RD1-score16=2 | RD1-text17= | RD1-team17=[[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazyliô | RD1-team18=[[Òbrôzk:Flag of Japan.svg|20px]] Japòńskô | RD1-score17=2 | RD1-score18=1 | RD1-text19= | RD1-team19=[[Òbrôzk:Flag of Ivory Coast.svg|20px]] Ùbrzég Słoniowëch Kłów | RD1-team20=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô | RD1-score19=1 | RD1-score20=2 | RD1-text21= | RD1-team21=[[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk | RD1-team22=[[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwadór | RD1-score21=2 | RD1-score22=0 | RD1-text23= | RD1-team23=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô | RD1-team24=[[Òbrôzk:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK | RD1-score23=2 | RD1-score24=1 | RD1-text25= | RD1-team25=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô | RD1-team26=[[Òbrôzk:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] Cabo Verde | RD1-score25=3 | RD1-score26=2 | RD1-text27= | RD1-team27=[[Òbrôzk:Flag of Australia.svg|20px]] Aùstraliô | RD1-team28=[[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt | RD1-score27=1 (2) | RD1-score28=1 (4) | RD1-text29= | RD1-team29=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô | RD1-team30=[[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|20px]] Algerskô | RD1-score29=2 | RD1-score30=0 | RD1-text31= | RD1-team31=[[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô | RD1-team32=[[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana | RD1-score31=1 | RD1-score32=0 | RD2-text01=4 lëpińca – [[Lincoln Financial Field|Filadelfia]] | RD2-team01=[[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj | RD2-team02=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô | RD2-score01=0 | RD2-score02=1 | RD2-text02=4 lëpińca – [[NRG Stadium|Houston]] | RD2-team03=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada | RD2-team04=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò | RD2-score03=0 | RD2-score04=3 | RD2-text03=6 lëpińca – [[AT&T Stadium|Arlington]] | RD2-team05=[[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô | RD2-team06=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô | RD2-score05=0 | RD2-score06=1 | RD2-text04=7 lëpińca – [[CenturyLink Field|Seattle]] | RD2-team07=[[Òbrôzk:Flag of USA.svg|20px]] USA | RD2-team08=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô | RD2-score07=1 | RD2-score08=4 | RD2-text05=5 lëpińca – [[MetLife Stadium|East Rutherford]] | RD2-team09=[[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazyliô | RD2-team10=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô | RD2-score09=1 | RD2-score10=2 | RD2-text06=6 lëpińca – [[Estadio Azteca|Meksyk]] | RD2-team11=[[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk | RD2-team12=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô | RD2-score11=2 | RD2-score12=3 | RD2-text07=7 lëpińca – [[Mercedes-Benz Stadium|Atlanta]] | RD2-team13=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô | RD2-team14=[[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt | RD2-score13=3 | RD2-score14=2 | RD2-text08=7 lëpińca – [[BC Place Stadium|Vancouver]] | RD2-team15=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô | RD2-team16=[[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô | RD2-score15=0 (4) | RD2-score16=0 (3) | RD3-text01=9 lëpińca – [[Gillette Stadium|Foxborough]] | RD3-team01=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô | RD3-team02=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò | RD3-score01=2 | RD3-score02=0 | RD3-text02=10 lëpińca – [[SoFi Stadium|Inglewood]] | RD3-team03=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô | RD3-team04=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô | RD3-score03=2 | RD3-score04=1 | RD3-text03=11 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] | RD3-team05=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô | RD3-team06=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô | RD3-score05=1 | RD3-score06=2 | RD3-text04=12 lëpińca – [[Arrowhead Stadium|Kansas City]] | RD3-team07=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô | RD3-team08=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô | RD3-score07=3 | RD3-score08=1 | RD4-text01=14 lëpińca – [[AT&T Stadium|Arlington]] | RD4-team01=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô | RD4-team02=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô | RD4-score01=0 | RD4-score02=2 | RD4-text02=15 lëpińca – [[Mercedes-Benz Stadium|Atlanta]] | RD4-team03=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô | RD4-team04=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô | RD4-score03=1 | RD4-score04=2 | RD5-text01=19 lëpińca – [[MetLife Stadium|East Rutherford]] | RD5-team01=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô | RD5-team02=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô | RD5-score01=1 | RD5-score02=0 | RD5b-text01=18 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] | RD5b-team01=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô | RD5b-team02=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô | RD5b-score01=4 | RD5b-score02=6 }} === 1/16 finału === {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 73 | data = 28 czerwińca 2026, 21:00 | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Pôłniowô Afrika | fana1 = RSA | wënik1 = 0 | druzyna2 = Kanada | fana2 = Canada | wënik2 = 1 | gòle2 = Eustáquio 90+2 | òbzérôczë = 69 237 | sãdza = João Pinheiro }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 74 | data = 29 czerwińca 2026, 19:00 | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Brazyliô | fana1 = Brazil | wënik1 = 2 | druzyna2 = Japòńskô | fana2 = Japan | wënik2 = 1 | gòle1 = Casemiro 56’, Martinelli 90+5 | gòle2 = Sano 29’ | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Maurizio Mariani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 75 | data = 29 czerwińca 2026, 22:30 | stadión = Gillette Stadium, Boston | druzyna1 = Niemieckô | fana1 = Germany | wënik1 = 1 | druzyna2 = Paragwaj | fana2 = Paraguay | wënik2 = 1 | karné = 3-4 | gòle1 = Havertz 54’ | gòle2 = Enciso 42’ | òbzérôczë = 63 945 | sãdza = Jalal Jayed }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 76 | data = 30 czerwińca 2026, 03:00 | stadión = Estadio BBVA, Monterrey | druzyna1 = Niderlandzkô | fana1 = Netherlands | wënik1 = 1 | gòle1 = Gakpo 72’ | druzyna2 = Marokò | fana2 = Morocco | wënik2 = 1 | karné = 2-3 | gòle2 = Diop 90+1 | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Wilton Sampaio }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 77 | data = 30 czerwińca 2026, 19:00 | stadión = AT&T Stadium, Arlington | druzyna1 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów | fana1 = Ivory Coast | wënik1 = 1 | gòle1 = Diallo 74’ | druzyna2 = Norweskô | fana2 = Norway | wënik2 = 2 | gòle2 = Nusa 39’, Haaland 86’ | òbzérôczë = 69 665 | sãdza = Jesús Valenzuela }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 78 | data = 30 czerwińca 2026, 23:00 | stadión = MetLife Stadium, East Rutherford | druzyna1 = Francëskô | fana1 = France | wënik1 = 3 | druzyna2 = Szwédzkô | fana2 = Sweden | wënik2 = 0 | gòle1 = Mbappé 45’, 74’; Barcola 53’ | òbzérôczë = 80 663 | sãdza = Danny Makkelie }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 79 | data = 1 lëpińca 2026, 03:00 | stadión = Estadio Azteca, Meksyk | druzyna1 = Meksyk | fana1 = Mexico | wënik1 = 2 | druzyna2 = Ekwadór | fana2 = Ecuador | wënik2 = 0 | gòle1 = Quiñones 22’, Jiménez 31’ | òbzérôczë = 80 824 | sãdza = Slavko Vinčić }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 80 | data = 1 lëpińca 2026, 18:00 | stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta | druzyna1 = Anielskô | fana1 = England | wënik1 = 2 | druzyna2 = Demòkraticznô Repùblika Kònga | fana2 = Democratic Republic of the Congo | wënik2 = 1 | gòle1 = Kane 75’, 86’ | gòle2 = Cipenga 7’ | òbzérôczë = 68 239 | sãdza = Adham Makhadmeh }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 81 | data = 1 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = Lumen Field, Seattle | druzyna1 = Belgiô | fana1 = Belgium | wënik1 = 3 | gòle1 = Lukaku 86’; Tielemans 89’, 120+5' | druzyna2 = Senegal | fana2 = Senegal | wënik2 = 2 | gòle2 = Diarra 24’, Sarr 51’ | òbzérôczë = 66 925 | sãdza = Said Martínez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 82 | data = 2 lëpińca 2026, 02:00 | stadión = Levi’s Stadium, Santa Clara | druzyna1 = USA | fana1 = USA | wënik1 = 2 | gòle1 = Balogun 78’, Tillman 82' | druzyna2 = Bòsniô a Hercegòwina | fana2 = Bosnia and Herzegovina | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 68 827 | sãdza = Raphael Claus }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 83 | data = 2 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = SoFi Stadium, Los Angeles | druzyna1 = Szpańskô | fana1 = Spain | wënik1 = 3 | gòle1 = Oyarzabal 36', 89'; Porro 66' | druzyna2 = Aùstriackô | fana2 = Austria | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 70 492 | sãdza = Glenn Nyberg }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 84 | data = 2 lëpińca 2026, 18:00 | stadión = GEHA Field at Arrowhead Stadium, Kansas City | druzyna1 = Pòrtugalskô | fana1 = Portugal | wënik1 = 2 | gòle1 = Cristiano Ronaldo 68' (k.), Gonçalo Ramos 90+4' | druzyna2 = Chòrwackô | fana2 = Croatia | wënik2 = 1 | gòle2 = Perišić 41' | òbzérôczë = 43 036 | sãdza = Espen Eskas }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 85 | data = 3 lëpińca 2026, 02:00 | stadión = BC Place, Vancouver | druzyna1 = Szwajcarskô | fana1 = Switzerland | wënik1 = 2 | gòle1 = Embolo 10'; Ndoye 46' | druzyna2 = Algerskô | fana2 = Algeria | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 52 497 | sãdza = Yael Falcon Perez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 86 | data = 3 lëpińca 2026, 20:00 | stadión = AT&T Stadium, Arlington | druzyna1 = Aùstraliô | fana1 = Australia | wënik1 = 1 | druzyna2 = Egipt | fana2 = Egypt | wënik2 = 1 | karné = 2-4 | gòle1 = Hany 55' | gòle2 = Ashour 13' | òbzérôczë = 70 244 | sãdza = Gustavo Tejera }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 87 | data = 3 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens | druzyna1 = Argentińskô | fana1 = Argentina | wënik1 = 3 | gòle1 = Messi 29'; Lautaro Martínez 92'; Diney 111' | druzyna2 = Cabo Verde | fana2 = Cape Verde | wënik2 = 2 | gòle2 = D. Duarte 59'; Lopes Cabral 103' | òbzérôczë = 64 478 | sãdza = Drew Fischer }} <br> ------- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 88 | data = 4 lëpińca 2026, 02:30 | stadión = GEHA Field at Arrowhead Stadium, Kansas City | druzyna1 = Kòlumbiô | fana1 = Colombia | wënik1 = 1 | gòle1 = J. Arias 14' | druzyna2 = Ghana | fana2 = Ghana | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 69 045 | sãdza = Clément Turpin }} === 1/8 finału === {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 89 | data = 4 lëpińca 2026, 13:00 | stadión = NRG Stadium, Houston | druzyna1 = Kanada | fana1 = Canada | wënik1 = 0 | druzyna2 = Marokò | fana2 = Morocco | wënik2 = 3 | gòle2 = Ounahi 50’, 82’; Rahimi 90+8’ | òbzérôczë = 68 777 | sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 90 | data = 4 lëpińca 2026, 21:00 | stadión = MetLife Stadium, East Rutherford | druzyna1 = Paragwaj | fana1 = Paraguay | wënik1 = 0 | druzyna2 = Francëskô | fana2 = France | wënik2 = 1 | gòle2 = Mbappé 70' (k.) | òbzérôczë = 68 324 | sãdza = Ilgiz Tantashev }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 91 | data = 5 lëpińca 2026, 22:00 | stadión = Lincoln Financial Field, Philadelphia | druzyna1 = Brazyliô | fana1 = Brazil | wënik1 = 1 | gòle1 = Neymar 90+10' | druzyna2 = Norweskô | fana2 = Norway | wënik2 = 2 | gòle2 = Haaland 79', 90' | òbzérôczë = 80 663 | sãdza = Ismail Elfath }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 92 | data = 6 lëpińca 2026, 02:00 | stadión = Estadio Azteca, Meksyk | druzyna1 = Meksyk | fana1 = Mexico | wënik1 = 2 | gòle1 = Quiñones 42'; Jiménez 69' | druzyna2 = Anielskô | fana2 = England | wënik2 = 3 | gòle2 = Bellingham 36', 38'; Kane 60' | òbzérôczë = 80 824 | sãdza = Alireza Faghani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 93 | data = 6 lëpińca 2026, 20:00 | stadión = AT&T Stadium, Arlington | druzyna1 = Pòrtugalskô | fana1 = Portugal | wënik1 = 0 | druzyna2 = Szpańskô | fana2 = Spain | wënik2 = 1 | gòle2 = Merino 90+1' | òbzérôczë = 70 649 | sãdza = Anthony Taylor }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 94 | data = 6 lëpińca 2026, 23:00 | stadión = Lumen Field, Seattle | druzyna1 = USA | fana1 = USA | wënik1 = 1 | druzyna2 = Belgiô | fana2 = Belgium | wënik2 = 4 | gòle1 = Tillman 31' | gòle2 = De Ketelaere 9', 33'; Vanaken 57'; Lukaku 90+3' | òbzérôczë = 66 925 | sãdza = Adham Makhadmeh }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 95 | data = 7 lëpińca 2026, 20:00 | stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta | druzyna1 = Argentińskô | fana1 = Argentina | wënik1 = 3 | gòle1 = Romero 79', Messi 83', Fernández 90+2' | druzyna2 = Egipt | fana2 = Egypt | wënik2 = 2 | gòle2 = Ibrahim 15', Ziko 67' | òbzérôczë = 68 239 | sãdza = François Letexier }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 96 | data = 7 lëpińca 2026, 23:00 | stadión = BC Place, Vancouver | druzyna1 = Szwajcarskô | fana1 = Switzerland | wënik1 = 0 | druzyna2 = Kòlumbiô | fana2 = Colombia | wënik2 = 0 | karné = 4-3 | òbzérôczë = 52 497 | sãdza = Iván Barton }} === Czwircfinałë === {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 97 | data = 10 lëpińca 2026, 21:00 | stadión = Gillette Stadium, Boston | druzyna1 = Francëskô | fana1 = France | wënik1 = 2 | gòle1 = Mbappé 60', Dembélé 66' | druzyna2 = Marokò | fana2 = Morocco | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 63 811 | sãdza = Facundo Tello }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 98 | data = 10 lëpińca 2026, 12:00 | stadión = SoFi Stadium, Inglewood | druzyna1 = Szpańskô | fana1 = Spain | wënik1 = 2 | gòle1 = Fabián 30', Merino 88' | druzyna2 = Belgiô | fana2 = Belgium | wënik2 = 1 | gòle2 = De Ketelaere 41' | òbzérôczë = 70 492 | sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 99 | data = 11 lëpińca 2026, 17:00 | stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens | druzyna1 = Norweskô | fana1 = Norway | wënik1 = 1 | gòle1 = Schjelderup 36' | druzyna2 = Anielskô | fana2 = England | wënik2 = 2 | gòle2 = Bellingham 45+2', 93' | òbzérôczë = 64 478 | sãdza = Clément Turpin }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 100 | data = 11 lëpińca 2026, 20:00 | stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City | druzyna1 = Argentińskô | fana1 = Argentina | wënik1 = 3 | gòle1 = Mac Allister 10', Alvarez 112', La. Martínez 120+1' | druzyna2 = Szwajcarskô | fana2 = Switzerland | wënik2 = 1 | gòle2 = Ndoye 67' | òbzérôczë = 69 045 | sãdza = João Pinheiro }} === Półfinałë === {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 101 | data = 14 lëpińca 2026, 14:00 | stadión = AT&T Stadium, Arlington | druzyna1 = Francëskô | fana1 = France | wënik1 = 0 | gòle1 = | druzyna2 = Szpańskô | fana2 = Spain | wënik2 = 2 | gòle2 = Oyarzabal 22' (kar.), Porro 58' | òbzérôczë = 70 176 | sãdza = Iván Barton }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 102 | data = 15 lëpińca 2026, 15:00 | stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta | druzyna1 = Anielskô | fana1 = England | wënik1 = 1 | gòle1 = Gordon 55' | druzyna2 = Argentińskô | fana2 = Argentina | wënik2 = 2 | gòle2 = Fernández 85', La. Martínez 90+2' | òbzérôczë = 68 239 | sãdza = Ismail Elfath }} === Mecz ò trzecy plac === {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 103 | data = 18 lëpińca 2026, 17:00 | stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens | druzyna1 = Francëskô | fana1 = France | wënik1 = 4 | gòle1 = Mbappé 48', 66', Barcola 54', Dembélé 90+6' | druzyna2 = Anielskô | fana2 = England | wënik2 = 6 | gòle2 = Rice 3', Konsa 18', Saka 37', 45+1', 87' (pen.), Bellingham 90+8' | òbzérôczë = 64 478 | sãdza = Jesús Valenzuela }} === Finał === {{fùsbalowi mecz | etap = Mecz 104 | data = 19 lëpińca 2026, 15:00 | stadión = MetLife Stadium, East Rutherford | druzyna1 = Szpańskô | fana1 = Spain | wënik1 = 1 | gòle1 = Torres 106' (a.e.t.) | druzyna2 = Argentińskô | fana2 = Argentina | wënik2 = 0 | òbzérôczë = 80 663 | sãdza = Slavko Vinčić }} == Òbaczë téż == {{#categorytree:Nożnô bala|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nożnô bala]] jbmefdr673ixwppt5u6b5j1nc0v3w6j 0 13176 209007 203376 2026-07-21T00:38:03Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 209007 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Kaszëbsczi Mech.svg|mały|[https://media.parfumo.com/perfume_imagery/2d/2dc42e-kaszebsczi-mech-perfumecraft_1200.jpg]]] '''Kaszëbsczi Mech''' – [[parfim]] z 2023 rokù<ref>https://www.zawszepomorze.pl/artykul/21262,perfumy-ktore-pachna-jak-kaszubski-las-kaszebsczi-mech-to-odkrycie-jarmarku-sw-dominika</ref><ref>https://www.zawszepomorze.pl/galeria/1914,kaszebsczi-mech-perfumy-inspirowane-zapachem-kaszubskiego-lasu</ref>. == Òbaczë téż == * [[:Kategòrëjô:Mechë]] * [[PerfumeCraft]] * [[Bogdan Wójcik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260519221851/https://www.perfumecraft.pl/produkt/kaszebsczi-mech/ * https://www.hejto.pl/wpis/perfumecraft-kaszebsczi-mech-dlaczego-musimy-porozmawiac-o-tych-perfumach-to-byl * https://www.stylsopot.pl/kaszebsczi-mech-woda-perfumowana.html * {{YouTube|i7hOBUwTEDs|PerfumeCraft.pl – Kaszebsczi Mech / Borówc {{!}} recenzja perfum {{!}} naturalne leśne perfumy}} * https://www.instagram.com/p/C51Dyh4Iu-u/ * https://www.instagram.com/perfumecraft.pl/p/DRAxkEXCJWb/?img_index=2 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Parfimë]] [[Kategòrëjô:Pòlskô kùltura]] mj0gocf0g764fb01nk13nu8f1ae1xsy 0 13186 209015 203609 2026-07-21T04:09:27Z Iketsi 3254 +[[Léòn Gòllë]]<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref> 209015 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski słowniczek rybacki'') – slowôrzk<ref>https://muzeumpuck.pl/projekty/kaszebsczi-sloworzk-rebacczi-kaszubski-slowniczek-rybacki/</ref><ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref>. == Òbaczë téż == * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] * [[Kaszubski leksykon rybacki]] * [[Léòn Gòllë]] * [[Alicja Dzierżak]] * [[Róman Drzéżdżón]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2025/06/SLOWNIK-RYBACKI-WERSJA-UPROSZCZONA-1.pdf * https://mojestrone.com/artykul/kaszbsczi-slowrzk-n2187008 * https://mojestrone.com/galerie/kaszbsczi-slowrzk-g455922 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowôrze]] [[Kategòrëjô:Rëbaczenié]] f6dq637qy1c73mq1ougb4qzm7irh8ol 209034 209015 2026-07-21T08:02:18Z Terrus38 14026 209034 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski słowniczek rybacki'') – slowôrzk<ref>https://muzeumpuck.pl/projekty/kaszebsczi-sloworzk-rebacczi-kaszubski-slowniczek-rybacki/</ref><ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref>. == Òbaczë téż == * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] * [[Kaszubski leksykon rybacki]] * [[Léón Gòlla]] * [[Alicja Dzierżak]] * [[Róman Drzéżdżón]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2025/06/SLOWNIK-RYBACKI-WERSJA-UPROSZCZONA-1.pdf * https://mojestrone.com/artykul/kaszbsczi-slowrzk-n2187008 * https://mojestrone.com/galerie/kaszbsczi-slowrzk-g455922 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowôrze]] [[Kategòrëjô:Rëbaczenié]] k7qcmlonovjf3e4knmewyqu917l2oq9 209036 209034 2026-07-21T08:52:16Z Rabùszniczka 19710 Nie ma pòwòdu, żebë dawac wëapartnienié za bëlny jãzëk artiklowi zamkłémù w jedurnym zdaniu. 209036 wikitext text/x-wiki '''Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski słowniczek rybacki'') – slowôrzk<ref>https://muzeumpuck.pl/projekty/kaszebsczi-sloworzk-rebacczi-kaszubski-slowniczek-rybacki/</ref><ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref>. == Òbaczë téż == * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] * [[Kaszubski leksykon rybacki]] * [[Léón Gòlla]] * [[Alicja Dzierżak]] * [[Róman Drzéżdżón]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2025/06/SLOWNIK-RYBACKI-WERSJA-UPROSZCZONA-1.pdf * https://mojestrone.com/artykul/kaszbsczi-slowrzk-n2187008 * https://mojestrone.com/galerie/kaszbsczi-slowrzk-g455922 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowôrze]] [[Kategòrëjô:Rëbaczenié]] ij84wsar35u1aqfd9psczwkffxfsk3c 209040 209036 2026-07-21T11:21:24Z Iketsi 3254 Anulowanié wersje [[Special:Diff/209036|209036]] aùtora [[Special:Contributions/Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[User talk:Rabùszniczka|diskùsjô]]) – Jak nie jak tak? Taki właśnie cel tego szablonu: Artykuł powstał najpierw po kaszubsku lub istnieje tylko po kaszubsku. 209040 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski słowniczek rybacki'') – slowôrzk<ref>https://muzeumpuck.pl/projekty/kaszebsczi-sloworzk-rebacczi-kaszubski-slowniczek-rybacki/</ref><ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref>. == Òbaczë téż == * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] * [[Kaszubski leksykon rybacki]] * [[Léón Gòlla]] * [[Alicja Dzierżak]] * [[Róman Drzéżdżón]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2025/06/SLOWNIK-RYBACKI-WERSJA-UPROSZCZONA-1.pdf * https://mojestrone.com/artykul/kaszbsczi-slowrzk-n2187008 * https://mojestrone.com/galerie/kaszbsczi-slowrzk-g455922 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowôrze]] [[Kategòrëjô:Rëbaczenié]] k7qcmlonovjf3e4knmewyqu917l2oq9 209043 209040 2026-07-21T13:53:14Z Iketsi 3254 + 209043 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski słowniczek rybacki'') – slowôrzk<ref>https://web.archive.org/web/20251217060448/https://belok.kaszubia.com/tag/kaszebsczi-sloworzk-rebacczi</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260721135156/https://mojestrone.com/artykul/lkadi-jan-zs-n2186486</ref><ref name=":0">https://muzeumpuck.pl/projekty/kaszebsczi-sloworzk-rebacczi-kaszubski-slowniczek-rybacki/</ref><ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref>. Projekt ùzwëskôł dofinansowanie z [[Minysterstwò Kùlturë i Nôrodny Spôdkòwiznë|Minysterstwa Kùlturë i Nôrodny Spôdkòwiznë]] w ramach programù „Jãzëkòwô rozmajitoôrtnosc” ({{jãz.|pl}} „Różnorodność Językowa”)<ref name=":0" />. Pùblikacjô jistnieje w dwóch wëdôwkach: * Wersjô papiorowô (przëstãpnô w ksążnicach i mùzeach) * Wersjô skróconô dlô òsób ze szczególnymi potrzebami (przëstãpnô darmo ònlajn)<ref>https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2025/06/SLOWNIK-RYBACKI-WERSJA-UPROSZCZONA-1.pdf</ref> == Òbaczë téż == * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] * [[Kaszubski leksykon rybacki]] * [[Léón Gòlla]] * [[Alicja Dzierżak]] * [[Róman Drzéżdżón]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2025/06/SLOWNIK-RYBACKI-WERSJA-UPROSZCZONA-1.pdf * https://mojestrone.com/artykul/kaszbsczi-slowrzk-n2187008 * https://mojestrone.com/galerie/kaszbsczi-slowrzk-g455922 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowôrze]] [[Kategòrëjô:Rëbaczenié]] arnujoluhiu68wivxdhu6rebhw0tvo4 0 13187 209048 204379 2026-07-21T14:04:49Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +3 209048 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Lokalna Grupa Rybacka''' ('''LGR''', {{jãz.|csb}} ''môlowé rëbacczé karno''<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20250909075445/http://radiokaszebe.pl/podcast/kleka-09-04-2019-csb/</ref>, ''miescowé rëbacczé karno'' abò ''lokalné rëbacczé karno'') – karno [[Rëbôk|rëbôków]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]<ref>https://dprow.pomorskie.eu/po-ryby-2014-2020/pomorskie-lokalne-grupy-rybackie/?doing_wp_cron=1783048921.9438850879669189453125</ref>. == Karna == [https://dprow.pomorskie.eu/archiwum/po-ryby-2007-2013/slowinska-lokalna-grupa-rybacka/] :'''Lokalna Grupa Rybacka „Kaszuby”''' abò '''LGR Kaszuby'''<ref>https://www.ngo.lgrkaszuby.pl/pl/o-nas.html</ref> ({{jãz.|csb}} ''LGR Kaszëbë''<ref name=":0" />) :* [https://www.lgrkaszuby.pl/ Domôcô starna] :* https://www.ngo.lgrkaszuby.pl/do-pobrania-pl/ :* https://www.ngo.lgrkaszuby.pl/downloads/Kaszubski-slownik-rybacki.pdf :'''Słowińska Lokalna Grupa Rybacka''' :'''Stowarzyszenie Wdzydzko – Charzykowska Lokalna Grupa Rybacka „Mórėnka”''' :'''Północnokaszubska Lokalna Grupa Rybacka''' :'''Lokalna Grupa Rybacka „Rybacka Brać Mierzei”''' :'''Lokalna Grupa Rybacka „Pradolina Łeby”''' :'''Lokalna Grupa Rybacka „Pojezierze Bytowskie”''' :'''Lokalna Grupa Rybacka „Pojezierze Krajeńskie”''' == Òbaczë téż == * [[Słowińska Grupa Rybacka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://norda.fm/wiadomosci/578-gosc-dnia-daniel-lessnau-dyrektor-biura-polnocnokaszubskiej-lokalnej-grupy-rybackiej/ * https://norda.fm/wiadomosci/939-gosc-dnia-mikolaj-orzel-prezes-lokalnej-grupy-rybackiej-pradolina-leby/ * https://norda.fm/wiadomosci/1206-gosc-dnia-zbigniew-chmaruk-prezes-polnocnokaszubskiej-lokalnej-grupy-rybackiej/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rëbaczenié]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] mjcpb34oilhnlckiaqlzkuqdx2obmxr 0 13255 208900 204780 2026-07-20T14:52:23Z Iketsi 3254 [[Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]] 208900 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{FULLPAGENAME}}''}} [[Òbrôzk:Alice's Adventures in Wonderland cover (1865).jpg|mały|]] '''''Przigòdów Alicje w Cëdaczny Zemie''''' (org. {{jãz.|en}} ''Alice in Wonderland'', {{jãz.|pl}} ''Alicja w Krainie Czarów'') – pòwiôstka aùtorstwa [[Lewis Carroll|Lewis’a Carroll’a]], wëdônô w 1865 w wëdôwiznie „Macmillan”; nôleżi do klasyczi swiatowi [[Lëteratura|lëteraturë]]. == ''Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie'' pò kaszëbskù == * Tłomôcz: [[Mateùsz Titës Meyer]] == Òbaczë téż == * ''[[Le Petit Prince]]'' * [[Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://fundacjakaszuby.org/produkt/przigode-alicje-w-cedaczny-zemie-lewis-carroll/ * https://radiogdansk.pl/kultura/2021/04/11/przigodow-alicje-w-cedaczny-zemie-czyli-alicja-w-krainie-czarow-po-kaszubsku-tego-o-powiesci-mogles-nie-wiedziec/ * {{YouTube|G1rMBiGSHuM|Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie – pierszi dzél — Mateùsz Titës Meyer}} * {{YouTube|DNAY6q7pkRw|Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie – sódmy dzél — Mateùsz Titës Meyer}} * {{YouTube|axJwMRyuXBU|Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie – wëjimk — Mateùsz Titës Meyer}} * https://zrzutka.pl/pkc3ad – "Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie" – pierwsze kaszubskie wydanie powieści "Alice's Adventures in Wonderland" === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëteratura]] f3kb5g1eyusu7qxrsnbzpvcsqn7vk3z 14 13293 208986 205163 2026-07-20T21:06:52Z Iketsi 3254 ~ 208986 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë|~]] onm2psj1229wk2a9c4vfhbfh9ee7746 2 13309 209037 205485 2026-07-21T08:57:57Z Rabùszniczka 19710 209037 wikitext text/x-wiki Sydonia von Bòrcke (ùr. kòl 1548 w Strzmielach<ref>Elisabeth Vahlefeld, Upodobanie Theodora Fontane do czarownic i fragment jego prozy Sydonia von Borcke, Marianowo 2011, s.18.</ref>, zm. 19 zélnika 1620 w [[Szczecëno|Szczëcënie]]) - [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|pòmòrskô]] szlachcónka, scątô i spôlónô na stosë jakò czarowinca. W pòsmiertnëch legendach, przedstôwiónô jakò [[Femme fatale|''femme fatale'']]. {| class="wikitable" ! colspan="2" |Sydonia von Bòrcke |- | colspan="2" |[[Òbrôzk:Sydonia von Borck.jpg|centruj|bezramki]]<small>Debëltny pòrtret białków, interpretowónëch jakò Sydonia,</small> <small>nieznóny aùtor, XVIII stolece, [[Nôrodowé Mùzeùm w Szczëcënie]]</small> |- | colspan="2" |[[Òbrôzk:Borcke Siebmacher171 - Sachsen.jpg|centruj|bezramki|209x209px]] |- |Rodzëna |[[Bòrckowie]] |- |Òjc |Otto von Borcke zu Stramehl-Regenwalde |- |Nënka |Anna von Schwiechelt |- |Data i Môl urodzëniô |[[1548]] Strzmiele, [[Pòmòrsczé Ksãżstwò]] |- |Data i Môl smiercy |[[19 zélnika]] [[1620]] [[Szczecëno|Szczëcëno]], [[Pòmòrsczé Ksãżstwò]] |} == Młodosc == Syodnia von Bocke ùrodzëła sã w 1548 rokù w [[Strzmiele|Strzmielach]] (miem. ''Stramehl),'' jakò córka Òttona von Bòrcke (zm. 1551<ref>[http://geneagraphie.com/getperson.php?personID=I524685&tree=1 Otto von Borcke]</ref>) i Annë von Schwiechelt (zm. 1568<ref>Riedl, Gerda (2004). "''<nowiki/>'Alles von rechts wegen!' Frühneuzeitliches Hexenprozeß-(un-)wesen am Beispiel des Falles der Sidonia von Borcke"''. [w:] George, Marion; Rudolph, Andrea (eds.). Hexen: Historische Faktizität und fiktive Bildlichkeit (pò miemieckù). J.H.Röll Verlag. s. 139</ref>). Zmók w Strzmielach, bëł główną sedzbą ji rodzënë òd XIII stolata, le òd dlëższégò czasu pòpôdôł w ruinã, tak tej chùtkò pò nôrodzënach Sydonii òstół czasowò òpùszczóny. W 1572 upôdł bank bracy Loitzów, gnduwpb8v1oetc8vj1kybi9163d19um 0 13411 209134 208321 2026-07-22T13:53:54Z Iketsi 3254 Òbrôzk 209134 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:TikTok app (Wikinews).jpg|mały]] '''TikTok''' – [[internetowô starna]]. == Przikładë == [[Òbrôzk:Tiktok_logo_text.svg|mały|Logòtip serwisu brëkòwóny òd 2018 rokù]] Kaszëbsczé kònta na TikTokù: ;Kaszëbsczi jãzëk * https://www.tiktok.com/@kaszubska.edu ;Lëdzë * https://www.tiktok.com/@kaszebscziszkolny * Karolina Stankowska: https://www.tiktok.com/@kaszubskainfluencerka * Magdalena Kobiela: https://www.tiktok.com/@lubie_malowac0<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/kaszubski-w-rytmie-beauty-magda-kobiela-o-pasji-makijazu-223</ref><ref>https://radiokaszebe.pl/news/kaszubski-na-tiktoku-magda-kobiela-promuje-jezyk-i-makijaz-747</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260709132205/https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/magdalena-kobiela-kaszubski-w-social-mediach-846</ref> ;Kùńszt * https://www.tiktok.com/@kaszebsczi.kunszt ;Turistika * https://www.tiktok.com/@tukaszuby * https://www.tiktok.com/@tawerna.kaszubska * https://www.tiktok.com/@kaszebsko.checz == Òbaczë téż == {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://mojestrone.com/artykul/tiktok-przestl-i-n1480864 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé starnë]] memqz71a9fw9pxut5xdjkgvu1ut8hw4 10 13420 209054 208570 2026-07-21T14:27:33Z Iketsi 3254 mô wiele znaczeniów→mòże òznaczac 209054 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=]] {{Visible anchor|Pòdobnô pòzwa|text=''„'''{{{1|{{#invoke:String|replace|{{PAGENAME}}| (wiele znaczeniów)|}}|}}}'''” mòże òznaczac:}} <small>[[Special:EditPage/{{{1|{{PAGENAME}}}}}|±]]</small><br clear="both" /><includeonly>[[Category:Wiele znaczeniów]]</includeonly><noinclude> </noinclude> hnvsa4le1lborltlgm2hdr6leayym23 209079 209054 2026-07-21T19:39:07Z Iketsi 3254 <noinclude> 209079 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=]] {{Visible anchor|Pòdobnô pòzwa|text=''„'''{{{1|{{#invoke:String|replace|{{PAGENAME}}| (wiele znaczeniów)|}}|}}}'''” mòże òznaczac:}} <small>[[Special:EditPage/{{{1|{{PAGENAME}}}}}|±]]</small><br clear="both" /><includeonly></includeonly><noinclude>[[Category:Wiele znaczeniów]]</noinclude> rt87upo1n95gmvpwjq2fjtrk8mrjobd 209080 209079 2026-07-21T19:39:32Z Iketsi 3254 <includeonly><noinclude> 209080 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=]] {{Visible anchor|Pòdobnô pòzwa|text=''„'''{{{1|{{#invoke:String|replace|{{PAGENAME}}| (wiele znaczeniów)|}}|}}}'''” mòże òznaczac:}} <small>[[Special:EditPage/{{{1|{{PAGENAME}}}}}|±]]</small><br clear="both" /><includeonly></includeonly><includeonly><noinclude>[[Category:Wiele znaczeniów]]</noinclude></includeonly> b4o2yjohut1h39hvykhpecwyc7rt7cr 209081 209080 2026-07-21T19:41:37Z Iketsi 3254 includeonly 209081 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=]] {{Visible anchor|Pòdobnô pòzwa|text=''„'''{{{1|{{#invoke:String|replace|{{PAGENAME}}| (wiele znaczeniów)|}}|}}}'''” mòże òznaczac:}} <small>[[Special:EditPage/{{{1|{{PAGENAME}}}}}|±]]</small><br clear="both" /><includeonly>[[Category:Wiele znaczeniów]]</includeonly> l2m48pscb49hywjd08xra7kb0elejbc 209082 209081 2026-07-21T19:58:35Z Iketsi 3254 test 209082 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=]] {{Visible anchor|Pòdobnô pòzwa|text=''„'''{{{1|{{#invoke:String|replace|{{PAGENAME}}| (wiele znaczeniów)|}}|}}}'''” mòże òznaczac:}} <small>[[Special:EditPage/{{{1|{{PAGENAME}}}}}|±]]</small><br clear="both" /><includeonly> {{#if:{{#ifeq:{{PAGENAME}}|{{{1|}}}|true|}}|[[Category:Wiele znaczeniów]]}} </includeonly> rhy2ve1n10idp0gyc9oztx4r7eup097 209083 209082 2026-07-21T19:59:31Z Iketsi 3254 - 209083 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=]] {{Visible anchor|Pòdobnô pòzwa|text=''„'''{{{1|{{#invoke:String|replace|{{PAGENAME}}| (wiele znaczeniów)|}}|}}}'''” mòże òznaczac:}} <small>[[Special:EditPage/{{{1|{{PAGENAME}}}}}|±]]</small><br clear="both" /><includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{PAGENAME}}|{{{1|}}}|true|}}|[[Category:Wiele znaczeniów]]}} </includeonly> r33rp7yo5iv5jg654ewlmngw7e8szfx 209096 209083 2026-07-21T21:25:17Z Iketsi 3254 - 209096 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=Special:EditPage/{{{1|{{PAGENAME}}}}}]] {{Visible anchor|Pòdobnô pòzwa|text=''„'''{{{1|{{#invoke:String|replace|{{PAGENAME}}| (wiele znaczeniów)|}}|}}}'''” mòże òznaczac:}}<br clear="both" /><includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{PAGENAME}}|{{{1|}}}|true|}}|[[Category:Wiele znaczeniów]]}} </includeonly> 3u6qfwg08h5p49za2x4ik9vyt7cch60 209097 209096 2026-07-21T21:26:50Z Iketsi 3254 {{{1|{{PAGENAME}}}}} 209097 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=Special:EditPage/{{{1|{{PAGENAME}}}}}]] {{Visible anchor|Pòdobnô pòzwa|text=''„'''{{{1|{{#invoke:String|replace|{{{1|{{PAGENAME}}}}}| (wiele znaczeniów)|}}|}}}'''” mòże òznaczac:}}<br clear="both" /><includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{PAGENAME}}|{{{1|}}}|true|}}|[[Category:Wiele znaczeniów]]}} </includeonly> ikc8o51676gjtv5pr08yxdaixbhrfoc 209098 209097 2026-07-21T21:27:49Z Iketsi 3254 - 209098 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=Special:EditPage/{{{1|{{PAGENAME}}}}}]] {{Visible anchor|Pòdobnô pòzwa|text=''„'''{{#invoke:String|replace|{{{1|{{PAGENAME}}}}}| (wiele znaczeniów)|}}'''” mòże òznaczac:}}<br clear="both" /><includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{PAGENAME}}|{{{1|}}}|true|}}|[[Category:Wiele znaczeniów]]}} </includeonly> 0vs1f4vvlqj1rzag95cwp2dbhsaqxdu 10 13427 208892 208838 2026-07-20T12:44:45Z Terrus38 14026 drobnô zmiłka 208892 wikitext text/x-wiki <div style="margin-top: 1em;"> [[File:Monument of Swietopelk II the Great in Szeroka Street in Gdańsk.jpg|200px|right|link=Swiãtopôłk II|alt=Swiãtopôłk]] <div style="font-weight: bold; font-size: 1.4em;">[[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłk II Bëlny]]</div> <div style="margin-top: 0.5em; line-height: 1.6; font-size: 1.25em;">'''Swiãtopôłk II Bëlny''' (ùr. przed [[1195]] – ùm. [[11 stëcznika]] [[1266]]) – ksyżã [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwégò Pòmòrzégò]] w latach 1220-1266. Kòle 1226 rokù nadôł òn [[Gduńsk|Gduńskòwi]] lubecczé gardowé prawa. W 1227 rokù ksążã dôł pòstawic klôsztór dominikanów w [[Gduńsk|Gduńskù]]. W 1231 [[papiéż Grégòr IX]] òbjimnął gò a jegò syna [[Mscëwòj II|Mscëwòja II]] protekcją Apòsztolsczi Stolëcë (''personas et terras vestra sub beati Petri et nostra protectione suscipimus'') W latach 1238-1253 Swiãtopôłk II wòjowôł z Krzëżôkama. „Kronika wiôlgòpòlskô” pòdôwô, co w 1258 rokù [[Wartësłôw III|Warcësłôw III]], „ksyżã Kaszëbów wëcygnął procëm Swiãtopôłkòwi, ksyżëcu Pòmòrzô, z wòjskã Wiôlgòpòlanów, chtërno wiôlgòpòlsczi ksyżã Bòlesłôw przësłôł na pòmòc, i z kamieńsczim biskùpã. I czej doprzëszedł w òkòlé [[Słëpsk|Słëpska]], òstawił biskùpa i jegò wòjskò (...), sóm [ale] z wiôldżim wòjskã dzyrzkò rénowôł zemie Swiãtopôłka”. Nimò to dobiwcą òstôł Swiãtopôłk II. Jegò białką bëła Eùfrozyna - sostra wiôlgòpòlsczégò ksyżëca. Szlachòwno jegò córecznica - Eùfemiô bëła królewą w [[Norweskô|Norwesce]]. [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] pòstawiło Swiãtopôłkòwi sztaturã w [[Gduńsk|Gduńskù]] aùtorstwa kaszëbsczégò artistë [[Wawrzińc Samp|Wawrzińca Sampa]]. W niedzelã 22 zélnika 2010 rokù, òb czas [[Dominikańsczi Jôrmark|Dominikańsczégò Jôrmarkù]] òdbëło sã ùroczëznowé òdkrëcé ne pòmnika, na jaczê przëjachelë ricerze z [[Bëtowò|Bëtowa]]. Na pòstumence pòd rzezbą je nôdpis „Zrzeszonëch naju nicht nie złómie”. </div> <div style="margin-top: 1em; font-size: 1.25em; font-weight: bold;">[[Swiãtopôłk II|» Czëtôj dali...]]</div> </div> m4yq8oe8iuecs22x7jtbj4yy10olamy 208893 208892 2026-07-20T14:01:08Z Orbitminis 18250 chto nôdpisôł niepasowny lëtrã e z dakùszkã miast é? dlô kaszëbsczégò jãzëka taczégò lëtra ni ma 208893 wikitext text/x-wiki <div style="margin-top: 1em;"> [[File:Monument of Swietopelk II the Great in Szeroka Street in Gdańsk.jpg|200px|right|link=Swiãtopôłk II|alt=Swiãtopôłk]] <div style="font-weight: bold; font-size: 1.4em;">[[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłk II Bëlny]]</div> <div style="margin-top: 0.5em; line-height: 1.6; font-size: 1.25em;">'''Swiãtopôłk II Bëlny''' (ùr. przed [[1195]] – ùm. [[11 stëcznika]] [[1266]]) – ksyżã [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwégò Pòmòrzégò]] w latach 1220-1266. Kòle 1226 rokù nadôł òn [[Gduńsk|Gduńskòwi]] lubecczé gardowé prawa. W 1227 rokù ksążã dôł pòstawic klôsztór dominikanów w [[Gduńsk|Gduńskù]]. W 1231 [[papiéż Grégòr IX]] òbjimnął gò a jegò syna [[Mscëwòj II|Mscëwòja II]] protekcją Apòsztolsczi Stolëcë (''personas et terras vestra sub beati Petri et nostra protectione suscipimus'') W latach 1238-1253 Swiãtopôłk II wòjowôł z Krzëżôkama. „Kronika wiôlgòpòlskô” pòdôwô, co w 1258 rokù [[Wartësłôw III|Warcësłôw III]], „ksyżã Kaszëbów wëcygnął procëm Swiãtopôłkòwi, ksyżëcu Pòmòrzô, z wòjskã Wiôlgòpòlanów, chtërno wiôlgòpòlsczi ksyżã Bòlesłôw przësłôł na pòmòc, i z kamieńsczim biskùpã. I czej doprzëszedł w òkòlé [[Słëpsk|Słëpska]], òstawił biskùpa i jegò wòjskò (...), sóm [ale] z wiôldżim wòjskã dzyrzkò rénowôł zemie Swiãtopôłka”. Nimò to dobiwcą òstôł Swiãtopôłk II. Jegò białką bëła Eùfrozyna - sostra wiôlgòpòlsczégò ksyżëca. Szlachòwno jegò córecznica - Eùfemiô bëła królewą w [[Norweskô|Norwesce]]. [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] pòstawiło Swiãtopôłkòwi sztaturã w [[Gduńsk|Gduńskù]] aùtorstwa kaszëbsczégò artistë [[Wawrzińc Samp|Wawrzińca Sampa]]. W niedzelã 22 zélnika 2010 rokù, òb czas [[Dominikańsczi Jôrmark|Dominikańsczégò Jôrmarkù]] òdbëło sã ùroczëznowé òdkrëcé ne pòmnika, na jaczé przëjachelë ricerze z [[Bëtowò|Bëtowa]]. Na pòstumence pòd rzezbą je nôdpis „Zrzeszonëch naju nicht nie złómie”. </div> <div style="margin-top: 1em; font-size: 1.25em; font-weight: bold;">[[Swiãtopôłk II|» Czëtôj dali...]]</div> </div> m07ie4ed7cn5w7xo7j3qivztrq6vozf 0 13434 209167 208252 2026-07-22T17:11:15Z Iketsi 3254 + 209167 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Kaszubi wczoraj i dziś}} * {{Link if not current|Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)}} * {{Link if not current|Kaszubi wczoraj i dziś (wëstawa)}} qnojo8g2udrq9p7a7tbdih3b0dgf3tr 0 13436 209165 208884 2026-07-22T17:09:27Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 209165 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi|wëstôwkù}} '''Felix Cassubia''' (pełnô pòzwa {{jãz.|csb}} ''Felix Cassubia: „Òd Gduńska tu – jaż do Roztoczi bróm!”'') – wëstôwk (2022–2025)<ref>https://web.archive.org/web/20260713013052/https://www.katalogi.bn.org.pl/download/document/1715361679.pdf</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-204-5042025-n1522655</ref>. * 21 tôflów<ref name=":0">https://www.grafikkultury.pl/wystawy/czasowe-uklad-miesieczny/4026/wystawa-pt-felix-cassubia-od-gdunska-tu-jaz-po-roztoczi-brom</ref> * 2022-03-09 – Senat RP, '''premiéra'''<ref>https://www.senat.gov.pl/aktualnoscilista/art,14590,otwarcie-wystawy-felix-cassubia-d-gdunska-tu-jaz-do-roztoczi-brom.html</ref><ref>https://senat.edu.pl/dev-site/edukacja/wystawy/nowa-strona-5/</ref><ref>https://senat.edu.pl/edukacja/wystawy/nowa-strona-5/</ref> * 2022-08-20, [[Kòszalëno]]<ref name=":0" /><ref>https://kolobrzeginfo.pl/otwarto-wystawe-felix-cassubia-szczesliwe-kaszuby-foto-film/</ref><ref>{{YouTube|v=DoPKsnS83Wk|tit=Otwarto wystawę Felix Cassubia- szczęśliwe Kaszuby}}</ref><ref>https://www.facebook.com/koszalininfo/videos/otwarto-wystaw%C4%99-felix-cassubia-szcz%C4%99%C5%9Bliwe-kaszuby/1287157022023191/</ref> * 2023-02-13 – 2023-02-24, [[Wiôlgô Wies]]<ref>https://wladyslawowo.pl/wydarzenia/wydarzenie/9631/wystawa_felix_cassubia</ref> * 2023-03-27 – 2023-04-06, [[Gdiniô]]<ref>https://kaszubi.pl/messages/view/otwarcie-wystawy-felix-cassubia-od-gdunska-tu--jaz-do-roztoczi-brom</ref><ref>https://kaszubi.pl/media/view/niezwykla-wystawa-o-kaszubach-w-murach-wsaib</ref><ref>https://www.gdynia.pl/co-nowego,2774/niezwykla-wystawa-o-kaszubach-w-murach-wsaib-musisz-ja-zobaczyc,572608</ref><ref>https://kaszubi.pl/media/view/wystawa-felix-cassubia</ref><ref>https://www.zawszepomorze.pl/artykul/7748,wystawa-felix-cassubia-od-gdunska-tu-jaz-do-roztoczi-brom-z-senatu-trafia-do-gdyni</ref><ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/galeriaaa/wystawa-felix-cassubia-w-gdyni-fot-natalia-drezek-adam-labuhn/</ref><ref>https://www.godn.eu/konferencje/felix-cassubia-od-gdunska-tu-jaz-do-roztoczi-brom/</ref> * 2023-05-17, [[Pùck]]<ref>https://www.zkppuck.pl/moduly,aktualnosci-1,195.html</ref> * 2023-06-08 – 2023-06-20, [[Gduńsk]] (II. [[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]])<ref>https://kaszubi.pl/events/view/wernisaz-wystawy-felix-cassubia</ref> * 2023-06-26 o godzinie 17.00, [[Rëmiô]]<ref>https://rumia.eu/Wydarzenie/wystawa-felix-cassubia-w-rumi</ref> * 2023-07-31 – 2023-08-10, [[Hél]]<ref>https://gohel.pl/aktualnosci/1285-wystawa-felix-cassubia.html</ref> * 2023-10-08 – 2023-10-19, [[Pierwòszëno]]<ref>https://gminakosakowo.pl/aktualnosci/zapraszamy-na-wystawe-felix-cassubia-od-gdunska-tu-jaz-do-rostoczi-brom/</ref> * 2025-02-10<ref>https://www.expresskaszebe.pl/artykul/12488,felix-cassubia-od-gdunska-tu-jaz-do-roztoczi-brom</ref><ref>http://www.tubawejherowa.pl/aktualnosci/czytaj/10083/FELIX-CASSUBIA-WYSTAWA</ref> * 2025-04-04 – 2025-04-30, [[Lëzëno]]<ref>https://luzino.info/felix-cassubia-od-gdunska-tu-jaz-do-roztoczi-brom/</ref><ref>https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/1AA-2025/Otwarcie%20wystawy%20Felix%20Cassubia;</ref><ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/galeriaaa/otwarcie-wystawy-felix-cassubia-w-bibliotece-luzino/</ref> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Felix Cassubia}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Jan Trepczik]] * [[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]] * [[Łacyńsczi jãzëk]] |col3= === Jiné wëstôwczi === {{#categorytree:Wëstôwczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20250930085346/https://senat.edu.pl/assets/Edukacja/Wystawy/Felix-Cassubia.pdf * {{YouTube|v=2gK9oYpqqYM|tit=Wystawa „Felix Cassubia. Òd Gduńska tu – jaż do Roztoczi bróm! — Bałtycka TV"}} * {{YouTube|v=DoPKsnS83Wk|tit=Otwarto wystawę Felix Cassubia- szczęśliwe Kaszuby — KoszalinInfo - wydarzenia}} * https://czec.pl/felix-cassubia-d-gdunska-tu-jaz-do-roztoczi-brom * https://expresskaszubski.pl/pl/421_szukaj/?q=Felix+Cassubia * https://kartuzy.info/szukaj?wts=news&sort=+score&when=&fuzzy=T&q=Felix+Cassubia * https://kaszubi.pl/news/view/2-gdanskie-dni-kaszubskie * https://koszalininfo.pl/otwarto-wystawe-felix-cassubia-szczesliwe-kaszuby-foto-film/ * https://mojestrone.com/artykul/swito-lzna-i-felix-n1523960 * https://mojestrone.com/galerie/swito-lzna-i-felix-g350362 * https://muzeum.wejherowo.pl/exhibition/felix-cassubia-od-gdunska-tu-jaz-do-roztoczi-brom/ * https://slawomirrybicki.pl/uroczyste-otwarcie-wystawy-felix-cassubia-w-wsaib-gdynia/ * https://telewizjabaltycka.pl/wystawa-felix-cassubia-od-gdunska-tu-jaz-do-roztoczi-brom/ * https://www.kaszubi.pl/events/view/wernisaz-wystawy-felix-cassubia * https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Wystawa-Felix-Cassubia-imp537567.html * https://www.wejherowo.pl/artykuly/wystawa-felix-cassubia-w-galerii-na-pietrze-a10697.html * https://www.wnp.pl/polityka-i-sondaze/wydarzenia/otwarcie-wystawy-w-senacie-felix-cassubia-d-gdunska-tu-jaz-do-roztoczi-brom,552123.html * https://www.zawszepomorze.pl/szukaj?word=Felix+Cassubia {{Szëkba|Felix Cassubia}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëstôwczi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] k0abit35h8vk3h9gbx43t9exfb0azge 0 13438 209078 207396 2026-07-21T19:38:04Z Iketsi 3254 {{Jiné znaczënczi}} 209078 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kaszëbsczi Òdpùst na Swiãti Górze Pòlanowsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Odpust na Świętej Górze Polanowskiej'', ''Odpust Kaszubski ku czci Matki Bożej Pani Pomorza na Świętej Górze Polanowskiej'') – [[òdpùst]] i [[pielgrzimka]] òd 2015 rokù. * 2015 (I)<ref>https://www.scribd.com/document/795634081/Pomerania-Lipiec-Sierpien-2015</ref><ref>https://polanow.pl/imprezy/odpust-kaszubski Kaszëbsczi</ref> * 2016 (II) * 2017 (III) * 2018 (IV) – [[16 czerwińca]]<ref>https://kartuzy.naszemiasto.pl/iv-odpust-kaszubski-na-polanowskiej-gorze-franciszkanie/ar/c8-4676381</ref> * 2019 (V) – [[15 czerwińca]]<ref>https://polanow.pl/aktualnosci/v-odpust-kaszubski-w-polanowie</ref> * 2020 (VI)<ref>https://polanow.pl/kalendarz/36-vi-kaszubski-odpust-na-swietej-gorze-polanowskiej</ref> * 2021 (VII) * 2022 (VIII)<ref>https://polanow.pl/aktualnosci/viii-odpust-kaszubski Kaszëbsczi</ref> * 2023 (IX) * 2024 (X) – [[15 czerwińca]]<ref>https://polanow.pl/aktualnosci/x-odpust-kaszubski-ku-czci-matki-bozej-pani-pomorza</ref> * 2025 (XI) * 2026 (XII) – [[13 czerwińca]]<ref>https://franciszkanie.gdansk.pl/wydarzenia/z-zycia-prowincji/xii-odpust-kaszubski-ku-czci-matki-bozej-pani-pomorza/</ref> == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Kaszëbsczi Òdpùst}} === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbë]] === Jiné òpùstë === {{#categorytree:Òdpùstë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.franciszkanie.gdansk.pl/klasztory-w-polsce/pustelnia-gora-polanowska/ * https://koszalin.gosc.pl/wyszukaj/tag/218a8.ODPUST-KASZUBSKI ** https://koszalin.gosc.pl/doc/2540466.To-jest-Kaszubia ** https://koszalin.gosc.pl/gal/spis/2540540.Kaszubski-odpust ** https://koszalin.gosc.pl/doc/3984168.Przywrocic-Maryi-Pomorze ** https://koszalin.gosc.pl/gal/spis/3984201.Odpust-kaszubski-cz-1 ** https://koszalin.gosc.pl/gal/spis/3984247.Odpust-kaszubski-cz-2 ** https://koszalin.gosc.pl/doc/4816485.Na-przekor-swiatu-bez-katedr ** https://koszalin.gosc.pl/doc/5646356.Kaszubi-zagladaja-tu-coraz-czesciej-Odpust-Kaszubski-w-Polanowie ** https://koszalin.gosc.pl/doc/6358383.Kaszubi-na-Swietej-Gorze ** https://koszalin.gosc.pl/gal/spis/6358393.Odpust-Kaszubski-cz-1 ** https://koszalin.gosc.pl/gal/spis/6358440.Odpust-Kaszubski-cz-2 ** https://koszalin.gosc.pl/doc/6887853.Odpust-Kaszubski-na-Swietej-Gorze ** https://koszalin.gosc.pl/doc/6922849.Kaszubski-odpust-w-strugach-lask ** https://koszalin.gosc.pl/doc/6922854.Abp-Schick-do-Kaszubow-Dialog-pojednanie-i-pokoj-to-niegasnace ** https://koszalin.gosc.pl/gal/spis/6922860.Kaszubski-odpust-na-Swietej-Gorze-Polanowskiej-cz-1 ** https://koszalin.gosc.pl/gal/spis/6922903.Kaszubski-odpust-na-Swietej-Gorze-Polanowskiej-cz-2 ** https://koszalin.gosc.pl/doc/7643611.Felix-Cassubia-czyli-Kaszubi-na-Swietej-Gorze ** https://koszalin.gosc.pl/gal/spis/7643615.Odpust-kaszubski ** https://koszalin.gosc.pl/doc/8339420.Odpust-Kaszubski-juz-w-sobote ** https://koszalin.gosc.pl/doc/8345098.Kaszubi-na-Swietej-Gorze ** https://koszalin.gosc.pl/doc/8345104.Wiara-polskosc-i-kaszubskosc ** https://koszalin.gosc.pl/gal/spis/8345111.Odpust-kaszubski-cz-1 ** https://koszalin.gosc.pl/gal/spis/8345138.Odpust-kaszubski-cz-2 ** https://koszalin.gosc.pl/doc/9271821.XI-Odpust-Kaszubski ** https://koszalin.gosc.pl/doc/8856377.Kaszubszczyna-jest-wciaz-zywa ** https://koszalin.gosc.pl/doc/9765208.Kaszubi-w-Polanowie ** https://koszalin.gosc.pl/doc/9307078.M-trzimom-z-B-g ** https://koszalin.gosc.pl/doc/8838668.X-Odpust-Kaszubski ** https://koszalin.gosc.pl/doc/8856419.Odpust-Kaszubski-na-bogato *** https://koszalin.gosc.pl/gal/spis/8856487.Odpust-Polanowski-wejscie-na-gore {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Òdpùstë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Pielgrzimkòwé szlachë]] nyte6807y76s3nmat4c8vh1izjfsiqt 0 13440 209075 207283 2026-07-21T19:36:07Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 209075 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Òdpùst dlô ùtczeniô Królewi Kaszëb''' ({{jãz.|pl}} ''Wielki Odpust u Królowej Kaszub w Sianowie'') – òdpùst w [[Swiónowò|Swiónowie]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/wildzi-dpst-w-n1757828</ref>. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Kaszëbsczi Òdpùst}} === Pòłączoné témë === * [[Swiónowò]] === Jiné òdpùstë === {{#categorytree:Òdpùstë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/wildzi-dpst-w-n1757828 * https://kartuzy.naszemiasto.pl/wielki-odpust-w-sianowie-wierni-tlumnie-poklonili-sie/ar/c1-9757441 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Òdpùstë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Pielgrzimkòwé szlachë]] fqm87qkkkyanvkmjijrshbr5q2tzpww 0 13443 209076 208251 2026-07-21T19:36:26Z Iketsi 3254 -<onlyinclude> 209076 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów}} * {{Link if not current|Kaszëbsczi Òdpùst na Swiãti Górze Pòlanowsczi}} * {{Link if not current|Òdpùst dlô ùtczeniô Królewi Kaszëb}} b2vuqte478iuxfhq5lekf6wf6werxah 209077 209076 2026-07-21T19:36:47Z Iketsi 3254 {{Wiele znaczeniów|Kaszëbsczi Òdpùst}} 209077 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Kaszëbsczi Òdpùst}} * {{Link if not current|Kaszëbsczi Òdpùst na Swiãti Górze Pòlanowsczi}} * {{Link if not current|Òdpùst dlô ùtczeniô Królewi Kaszëb}} sqrxxkz2xik069eqde1wq4i48vs0udv 0 13454 209132 208103 2026-07-22T13:49:36Z Iketsi 3254 Logòtip 209132 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:24kaszuby.png|mały|Logòtip 24kaszuby.pl]] '''24kaszuby.pl''' ({{jãz.|pl}} ''„24 kaszuby – Portal informacyjny Północnych Kaszub”'') – dôwnô [[Pòlsczi jãzëk|pòlskòjãzëkòwô]] internetowô starna (2011<ref>https://web.archive.org/web/20160522124559/http://24kaszuby.pl:80/2011/03/</ref>–~2015<ref>https://web.archive.org/web/20150906231027/http://24kaszuby.pl/</ref>)<ref>https://web.archive.org/web/20160522124559/http://24kaszuby.pl:80/2011/03/</ref> i kanał na [[YouTube]] (2012–2019)<ref>https://www.youtube.com/@ProfilmnetPiotr/videos</ref>. Teraz [[Kaszuby24.pl]]<ref>https://web.archive.org/web/20161202081613/http://24kaszuby.pl/?p=84846</ref><ref>https://web.archive.org/web/20161208235739/http://kaszuby24.pl/o-mnie/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20140320163812/http://www.24kaszuby.pl/wspolpracujemy-2/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20140319000027/http://www.profilmnet.pl/</ref>. * òd 2014 – mòżnosc wëszëkac w Pùckach smãtôrzach<ref>https://web.archive.org/web/20140319051930/http://www.24kaszuby.pl/kaszuby/co-nowego-na-24kaszuby-pl/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20140320205342/http://www.24kaszuby.pl/pogrzeby/</ref> * Ùtwórcowie: Piotr Kropidłowski<ref>https://web.archive.org/web/20150202212415/http://24kaszuby.pl/5-grudnia-dzien-dobrych-ludzi/</ref> i Anna Kropidłowska<ref>https://web.archive.org/web/20160516050645/http://24kaszuby.pl:80/2001/01/</ref> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Dôwné internetowé stronë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.youtube.com/@ProfilmnetPiotr/videos * https://web.archive.org/web/20161016055614/http://24kaszuby.pl/kontakt/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné internetowé stronë]] 0c81cvzpbwc8gu3tiy01lto4gbregf0 14 13479 209049 208141 2026-07-21T14:15:31Z Iketsi 3254 kat. 209049 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Rozsélnicë]] a7t3w7r0laxjfsppk3va6ws00akh7d5 0 13489 209099 208585 2026-07-21T21:30:49Z Iketsi 3254 * 209099 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Terra Zaborensis}} * {{Link if not current|Zôbòrskô Zemia|| ({{jãz.|la}} ''terra Zaborensis'')}} * {{Link if not current|Ziemia Zaborska (biuletin)|| ({{jãz.|la}} ''Terra Zaborensis'', ''Terra Zaborenis'' w dwùch pierszich numrach)}} plbcefsm0monuk1krvvabak0yuoxhdj 0 13506 208998 208792 2026-07-20T22:03:34Z Iketsi 3254 +[[Cassubia Cantat]] 208998 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Cassubia (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Kaszëbë|| ({{jãz.|la}} ''Cassubia'')}} * {{Link if not current|Cassubia Cantat||}} * {{Link if not current|Cassubia-dictionary.com||}} * {{Link if not current|Klub Młodëch Kaszëbów „Cassubia”||}} * {{Link if not current|Cassubia (gatënk)||}} * {{Link if not current|Felix Cassubia|| [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=]]}}<!-- (wiele znaczeniów) --> swhls30jfvm3epunp77d8guxhesqmiq 0 13527 208897 2026-07-20T14:26:24Z Iketsi 3254 N 208897 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Costerina}} * {{Link if not current|Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina}} * {{Link if not current|Nôdgroda Costerina}} * {{Link if not current|Tôrg Costerina}} 92mv3w31mxd46ibgzjzuhxg0pagncd8 208903 208897 2026-07-20T15:07:10Z Iketsi 3254 + 208903 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Costerina}} * {{Link if not current|Kòscérzna|| ({{jãz.|la}} ''Costerina'')}} * {{Link if not current|Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina}} * {{Link if not current|Nôdgroda Costerina}} * {{Link if not current|Tôrg Costerina}} 5emvimyh15tps0ysqecl3jylbvta3np 208905 208903 2026-07-20T15:14:47Z Iketsi 3254 Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina 208905 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Costerina}} * {{Link if not current|Kòscérzna|| ({{jãz.|la}} ''Costerina'')}} * {{Link if not current|Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina}} * {{Link if not current|Nôdgroda Costerina}} * {{Link if not current|Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina}} meys0d4t3xyeub5rvx30r0r69vu99r4 208916 208905 2026-07-20T15:34:13Z Iketsi 3254 Costerina (kònkùrs); Costerina (tôrdżi) 208916 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Costerina}} * {{Link if not current|Kòscérzna|| ({{jãz.|la}} ''Costerina'')}} * {{Link if not current|Costerina (kònkùrs)}} * {{Link if not current|Costerina (tôrdżi)}} * {{Link if not current|Nôdgroda Costerina}} rb6tthk88yxbr5vgti7x82cz6zxj8cs 0 13528 208898 2026-07-20T14:27:34Z Iketsi 3254 N 208898 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina'''<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref> abò '''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi i ò Kaszëbach'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Literatury Kaszubskiej i o Kaszubach'') – kònkùrs na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. * 2022 (XXII)<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref> * 2023 (XXIII) * 2024 (XXIV) * 2025 (XXV) * 2026 (XXVI) == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Kònkùrs]] === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] 2sjj55eocp2satyg7qehp3zc1f6in7t 208899 208898 2026-07-20T14:49:48Z Iketsi 3254 + 208899 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina'''<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref> abò '''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi i ò Kaszëbach Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Literatury Kaszubskiej i o Kaszubach Costerina'') – kònkùrs na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. * 2022 (XXII)<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref> * 2023 (XXIII) * 2024 (XXIV) * 2025 (XXV)<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki</ref> * 2026 (XXVI) == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Kònkùrs]] * [[Kòscérzna]] === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20reportaz%2010.13%20min.mp3 ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20Izabela%20Brandt%20poetka%20rozmowa%204.30%20min.mp3 === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] iuagr24reh6qiichy4o9n9nadky8zw5 208902 208899 2026-07-20T15:06:58Z Iketsi 3254 + 208902 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina'''<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref> abò '''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi i ò Kaszëbach Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Literatury Kaszubskiej i o Kaszubach Costerina'') – kònkùrs na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. * 2005<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2005/</ref> * 2006<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/targi-2006/</ref> * 2007<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2007/</ref> * 2008<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2008/</ref> * 2009<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2009/</ref> * 2010<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2010/</ref> * 2011<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2011/</ref> * 2012<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2012/</ref> * 2013<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2013/</ref> * 2014<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2014/</ref> * 2015<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2015/</ref> * 2016 (XVII)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2016/</ref> * 2017 * 2018 * 2019 * 2020 * 2021 (XXI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/konkurs-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-2021-ogloszenie-wynikow/</ref> * 2022 (XXII)<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref><ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref> * 2023 (XXIII) * 2024 (XXIV) * 2025 (XXV)<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki</ref> * 2026 (XXVI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/ogloszenie-wynikow-z-xxvi-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-costerina-2026/</ref> == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Kònkùrs]] * [[Kòscérzna]] === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20reportaz%2010.13%20min.mp3 ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20Izabela%20Brandt%20poetka%20rozmowa%204.30%20min.mp3 === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] 4s0a9sz6z4kjxfhhnqpmdbzwjs66809 208906 208902 2026-07-20T15:16:45Z Iketsi 3254 + 208906 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina'''<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref> abò '''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi i ò Kaszëbach Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò ''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi ë ò Kaszëbach Costerina''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Literatury Kaszubskiej i o Kaszubach Costerina'') – kònkùrs na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. * 2005<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2005/</ref> * 2006<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/targi-2006/</ref> * 2007<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2007/</ref> * 2008<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2008/</ref> * 2009<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2009/</ref> * 2010<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2010/</ref> * 2011<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2011/</ref> * 2012<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2012/</ref> * 2013<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2013/</ref> * 2014<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2014/</ref> * 2015<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2015/</ref> * 2016 (XVII)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2016/</ref> * 2017 * 2018 * 2019 * 2020 * 2021 (XXI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/konkurs-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-2021-ogloszenie-wynikow/</ref> * 2022 (XXII)<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref><ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref> * 2023 (XXIII) * 2024 (XXIV) * 2025 (XXV)<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki</ref> * 2026 (XXVI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/ogloszenie-wynikow-z-xxvi-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-costerina-2026/</ref> == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Kònkùrs]] * [[Kòscérzna]] === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20reportaz%2010.13%20min.mp3 ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20Izabela%20Brandt%20poetka%20rozmowa%204.30%20min.mp3 === Szëkba === {{Szëkba}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] 7v3fahkk08a1tumk4qjqdkuppw4z4he 208912 208906 2026-07-20T15:23:41Z Iketsi 3254 + 208912 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina'''<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref> abò '''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi i ò Kaszëbach Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò ''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi ë ò Kaszëbach Costerina''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Literatury Kaszubskiej i o Kaszubach Costerina'') – kònkùrs na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. * 2005<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2005/</ref> * 2006<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/targi-2006/</ref> * 2007<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2007/</ref> * 2008<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2008/</ref> * 2009<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2009/</ref> * 2010<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2010/</ref> * 2011<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2011/</ref> * 2012<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2012/</ref> * 2013<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2013/</ref> * 2014<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2014/</ref> * 2015<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2015/</ref> * 2016 (XVII)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2016/</ref> * 2017 * 2018 * 2019 * 2020 * 2021 (XXI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/konkurs-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-2021-ogloszenie-wynikow/</ref> * 2022 (XXII)<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref><ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref> * 2023 (XXIII) * 2024 (XXIV) * 2025 (XXV)<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki</ref> * 2026 (XXVI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/ogloszenie-wynikow-z-xxvi-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-costerina-2026/</ref> == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Kònkùrs]] * [[Kòscérzna]] === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20reportaz%2010.13%20min.mp3 ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20Izabela%20Brandt%20poetka%20rozmowa%204.30%20min.mp3 === Szëkba === {{Szëkba|Costerina}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] gi69w0enwr8ntn3qvw7fl8wvmm1nr76 208914 208912 2026-07-20T15:33:24Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]] do [[Costerina (kònkùrs)]]: Costerina (kònkùrs) 208912 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina'''<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref> abò '''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi i ò Kaszëbach Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò ''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi ë ò Kaszëbach Costerina''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Literatury Kaszubskiej i o Kaszubach Costerina'') – kònkùrs na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. * 2005<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2005/</ref> * 2006<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/targi-2006/</ref> * 2007<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2007/</ref> * 2008<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2008/</ref> * 2009<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2009/</ref> * 2010<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2010/</ref> * 2011<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2011/</ref> * 2012<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2012/</ref> * 2013<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2013/</ref> * 2014<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2014/</ref> * 2015<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2015/</ref> * 2016 (XVII)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2016/</ref> * 2017 * 2018 * 2019 * 2020 * 2021 (XXI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/konkurs-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-2021-ogloszenie-wynikow/</ref> * 2022 (XXII)<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref><ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref> * 2023 (XXIII) * 2024 (XXIV) * 2025 (XXV)<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki</ref> * 2026 (XXVI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/ogloszenie-wynikow-z-xxvi-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-costerina-2026/</ref> == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Kònkùrs]] * [[Kòscérzna]] === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20reportaz%2010.13%20min.mp3 ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20Izabela%20Brandt%20poetka%20rozmowa%204.30%20min.mp3 === Szëkba === {{Szëkba|Costerina}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] gi69w0enwr8ntn3qvw7fl8wvmm1nr76 208937 208914 2026-07-20T16:19:34Z Iketsi 3254 <ref> 208937 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina'''<ref name=":0">https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref> abò '''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi i ò Kaszëbach Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò ''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi ë ò Kaszëbach Costerina''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Literatury Kaszubskiej i o Kaszubach Costerina'') – kònkùrs na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. * 2005<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2005/</ref> * 2006<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/targi-2006/</ref> * 2007<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2007/</ref> * 2008<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2008/</ref> * 2009<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2009/</ref> * 2010<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2010/</ref> * 2011<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2011/</ref> * 2012<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2012/</ref> * 2013<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2013/</ref> * 2014<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2014/</ref> * 2015<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2015/</ref> * 2016 (XVII)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2016/</ref> * 2017 * 2018 * 2019 * 2020 * 2021 (XXI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/konkurs-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-2021-ogloszenie-wynikow/</ref> * 2022 (XXII)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref><ref name=":0" /> * 2023 (XXIII) * 2024 (XXIV) * 2025 (XXV)<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki</ref> * 2026 (XXVI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/ogloszenie-wynikow-z-xxvi-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-costerina-2026/</ref> == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Kònkùrs]] * [[Kòscérzna]] === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20reportaz%2010.13%20min.mp3 ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20Izabela%20Brandt%20poetka%20rozmowa%204.30%20min.mp3 === Szëkba === {{Szëkba|Costerina}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] augl2nefze1uzflbpf13qseltfj7jhy 208938 208937 2026-07-20T16:20:46Z Iketsi 3254 + 208938 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina'''<ref name=":0">https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref> abò '''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi i ò Kaszëbach Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò ''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi ë ò Kaszëbach Costerina''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Literatury Kaszubskiej i o Kaszubach Costerina'') – kònkùrs na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. * 2005<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2005/</ref> * 2006<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/targi-2006/</ref> * 2007<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2007/</ref> * 2008<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2008/</ref> * 2009<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2009/</ref> * 2010<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2010/</ref> * 2011<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2011/</ref> * 2012<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2012/</ref> * 2013<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2013/</ref> * 2014<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2014/</ref> * 2015<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2015/</ref> * 2016 (XVII)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2016/</ref> * 2017 * 2018 * 2019 * 2020 * 2021 (XXI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/konkurs-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-2021-ogloszenie-wynikow/</ref> * 2022 (XXII)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref><ref name=":0" /> * 2023 (XXIII) * 2024 (XXIV) * 2025 (XXV) – [[4 lëpińca]]<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki</ref><ref>https://www.koscierzyna24.info/artykul/8595,4-lipca-w-koscierzynie-costerina-2025-25-edycja-targow-ksiazki-z-dusza-regionu</ref> * 2026 (XXVI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/ogloszenie-wynikow-z-xxvi-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-costerina-2026/</ref> == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Kònkùrs]] * [[Kòscérzna]] === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20reportaz%2010.13%20min.mp3 ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20Izabela%20Brandt%20poetka%20rozmowa%204.30%20min.mp3 === Szëkba === {{Szëkba|Costerina}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] 3ablrb982jx5kqu5xxgho5tqyfxkutx 209169 208938 2026-07-22T17:13:28Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 209169 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina'''<ref name=":0">https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi-n1326977</ref> abò '''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi i ò Kaszëbach Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò ''Kònkùrs Lëteraturë Kaszëbsczi ë ò Kaszëbach Costerina''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Literatury Kaszubskiej i o Kaszubach Costerina'') – kònkùrs na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. * 2005<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2005/</ref> * 2006<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/targi-2006/</ref> * 2007<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2007/</ref> * 2008<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2008/</ref> * 2009<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2009/</ref> * 2010<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2010/</ref> * 2011<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2011/</ref> * 2012<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2012/</ref> * 2013<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2013/</ref> * 2014<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2014/</ref> * 2015<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2015/</ref> * 2016 (XVII)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/costerina-2016/</ref> * 2017 * 2018 * 2019 * 2020 * 2021 (XXI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/konkurs-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-2021-ogloszenie-wynikow/</ref> * 2022 (XXII)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref><ref name=":0" /> * 2023 (XXIII) * 2024 (XXIV) * 2025 (XXV) – [[4 lëpińca]]<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki</ref><ref>https://www.koscierzyna24.info/artykul/8595,4-lipca-w-koscierzynie-costerina-2025-25-edycja-targow-ksiazki-z-dusza-regionu</ref> * 2026 (XXVI)<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/ogloszenie-wynikow-z-xxvi-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-costerina-2026/</ref> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Kònkùrs]] * [[Kòscérzna]] |col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/13064-xxv-konkursu-literatury-kaszubskiej-i-o-kaszubach-costerina-wyniki ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20reportaz%2010.13%20min.mp3 ** https://radioglos.pl/media/com_podcastmanager/2025.07.04Koscierzyna%20targi%20Izabela%20Brandt%20poetka%20rozmowa%204.30%20min.mp3 === Szëkba === {{Szëkba|Costerina}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]] eqe531ug2tlbtyofke8wgo0a6vpugm3 0 13529 208907 2026-07-20T15:19:08Z Iketsi 3254 N 208907 wikitext text/x-wiki '''Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina''' abò '''Tôrdżi Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Ksążczi Costerina''' – Tôrdżi. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Tôrg]] * [[Kòscérzna]] === Jiné tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tôrdżi|Costerina]] lx6nwsnim7yheft9iod4b9l0mykbe9q 208908 208907 2026-07-20T15:21:00Z Iketsi 3254 N 208908 wikitext text/x-wiki '''Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò '''Tôrdżi Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Targi Książki Kaszubskiej i Pomorskiej'') – tôrdżi. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Tôrg]] * [[Kòscérzna]] === Jiné tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tôrdżi|Costerina]] 1gqzhs5zzypca1yverqegckpll2cfrb 208909 208908 2026-07-20T15:21:38Z Iketsi 3254 {{Bez òdjimka}} 208909 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò '''Tôrdżi Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Targi Książki Kaszubskiej i Pomorskiej'') – tôrdżi. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Tôrg]] * [[Kòscérzna]] === Jiné tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tôrdżi|Costerina]] cxfzbasvrncqzyskp18mhalk8csknd0 208910 208909 2026-07-20T15:22:07Z Iketsi 3254 + 208910 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò '''Tôrdżi Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Targi Książki Kaszubskiej i Pomorskiej Costerina'') – tôrdżi. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Tôrg]] * [[Kòscérzna]] === Jiné tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tôrdżi|Costerina]] p72cenqjqc8g1gejcgy4vey5p23j4n1 208917 208910 2026-07-20T15:34:44Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina]] do [[Costerina (tôrdżi)]]: Costerina (tôrdżi) 208910 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò '''Tôrdżi Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Targi Książki Kaszubskiej i Pomorskiej Costerina'') – tôrdżi. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Tôrg]] * [[Kòscérzna]] === Jiné tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tôrdżi|Costerina]] p72cenqjqc8g1gejcgy4vey5p23j4n1 208936 208917 2026-07-20T16:18:29Z Iketsi 3254 + 208936 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò '''Tôrdżi Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Targi Książki Kaszubskiej i Pomorskiej Costerina'') – tôrdżi. * 2006<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/targi-2006/</ref> * 2010<ref>https://ksiegarnia.bernardinum.com.pl/pl/n/Targi-Koscierzyna/35</ref> * 2014<ref>https://gdansk.ipn.gov.pl/pl2/aktualnosci/18163,Targi-Ksiazki-Kaszubskiej-i-Pomorskiej-Costerina-2014-Nagroda-dla-Piotra-Brzezin.html</ref> * 2018 – [[7 lëpińca]]<ref>http://koscierzyna.naszemiasto.pl/artykul/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej,4717315,artgal,t,id,tm.html</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/2</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/3</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/4</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/5</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/6</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/7</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/8</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/9</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/10</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/11</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/12</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/13</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/14</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/15</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/16</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/17</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/18</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/19</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/20</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/21</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/22</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/23</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/24</ref> * 2019 (XX)<ref>https://kfp.pl/wiadomosc/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej-w-koscierzynie-costerina?page_no=1</ref><ref>https://kfp.pl/wiadomosc/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej-w-koscierzynie-costerina?page_no=2</ref><ref>https://czec.pl/pl/n/33</ref><ref>https://ksiegarnia.bernardinum.com.pl/pl/n/918</ref> == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Tôrg]] * [[Kòscérzna]] === Jiné tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tôrdżi|Costerina]] 8hrp1wrifc2xoaf5vzkzu5p9zyaietx 208939 208936 2026-07-20T16:22:21Z Iketsi 3254 + 208939 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> abò '''Tôrdżi Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Ksążczi Costerina'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421</ref> ({{jãz.|pl}} ''Targi Książki Kaszubskiej i Pomorskiej Costerina'') – tôrdżi. * 2006<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/targi-2006/</ref> * 2010<ref>https://ksiegarnia.bernardinum.com.pl/pl/n/Targi-Koscierzyna/35</ref> * 2014<ref>https://gdansk.ipn.gov.pl/pl2/aktualnosci/18163,Targi-Ksiazki-Kaszubskiej-i-Pomorskiej-Costerina-2014-Nagroda-dla-Piotra-Brzezin.html</ref> * 2018 – [[7 lëpińca]]<ref>http://koscierzyna.naszemiasto.pl/artykul/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej,4717315,artgal,t,id,tm.html</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/2</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/3</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/4</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/5</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/6</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/7</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/8</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/9</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/10</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/11</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/12</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/13</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/14</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/15</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/16</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/17</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/18</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/19</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/20</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/21</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/22</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/23</ref><ref>https://koscierzyna.naszemiasto.pl/koscierskie-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej/gh/c13-4717315/24</ref> * 2019 (XX)<ref>https://kfp.pl/wiadomosc/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej-w-koscierzynie-costerina?page_no=1</ref><ref>https://kfp.pl/wiadomosc/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej-w-koscierzynie-costerina?page_no=2</ref><ref>https://czec.pl/pl/n/33</ref><ref>https://ksiegarnia.bernardinum.com.pl/pl/n/918</ref> * 2020 * 2021 * 2022 * 2023 * 2024 * 2025 (XXV)<ref>https://kartuzy.info/artykul/xxv-targi-ksiazki-kaszubskiej-n1718449</ref> == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}} === Pòłączoné témë === * [[Tôrg]] * [[Kòscérzna]] === Jiné tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tôrdżi|Costerina]] 6gq00v84zaxrh53chrua8pd8sn2se0a 0 13530 208915 2026-07-20T15:33:25Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]] do [[Costerina (kònkùrs)]]: Costerina (kònkùrs) 208915 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Costerina (kònkùrs)]] bb0r3rt9lko6kgh00e61l8btzo4l6ls 0 13531 208918 2026-07-20T15:34:44Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Tôrdżi Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina]] do [[Costerina (tôrdżi)]]: Costerina (tôrdżi) 208918 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Costerina (tôrdżi)]] lzqlj39rgkqvf10r4kp1xssu185pwt0 0 13532 208922 2026-07-20T15:49:20Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Konkurs Plastyczny „Moje Kaszuby”]] do [[Mòje Kaszëbë (kònkùrs)]]: Mòje Kaszëbë (kònkùrs) 208922 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Mòje Kaszëbë (kònkùrs)]] 1akm2bivguxj8qla1lqe1d71ge1zdum 14 13533 208924 2026-07-20T15:53:00Z Iketsi 3254 N 208924 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë|Plasticzné]] [[Kategòrëjô:Kùńszt|Kònkùrsë]] ik5z7m0gavv8wsuwatw7ix3r0meiqsj 208928 208924 2026-07-20T15:56:55Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Kònkursë plasticzné]] do [[Kategòrëjô:Kònkùrsë plasticzné]]: kònkursë→kònkùrsë 208924 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë|Plasticzné]] [[Kategòrëjô:Kùńszt|Kònkùrsë]] ik5z7m0gavv8wsuwatw7ix3r0meiqsj 14 13534 208927 2026-07-20T15:54:20Z Iketsi 3254 N 208927 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë plasticzné| Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach|Plasticzné]] cc40zjsailet0qze3rkgb19m1qczh1v 14 13536 208943 2026-07-20T16:59:26Z Iketsi 3254 N 208943 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Hańdel]] f3djys4gfxg9kglzuaauw1019zkli4w 2 13537 208971 2026-07-20T18:56:19Z Rabùszniczka 19710 Ùsôdzonô nowô starna "Ùpi – inaczéj wieszczi, ùpiór na Kaszëbach, pò smierce niejedny ùmarłi sã zmienilë na gãbie albò téż inaczéj, téj to bële ùpi lub wieszczi. Not béło gò ùnieszkòdlëwic – ùcąc głowa i ja dac w nodzi, włożëc dëtka pòd jãzék, dac do trëme séc, żëbë ùmarłi miôł długò co robic." 208971 wikitext text/x-wiki Ùpi – inaczéj wieszczi, ùpiór na Kaszëbach, pò smierce niejedny ùmarłi sã zmienilë na gãbie albò téż inaczéj, téj to bële ùpi lub wieszczi. Not béło gò ùnieszkòdlëwic – ùcąc głowa i ja dac w nodzi, włożëc dëtka pòd jãzék, dac do trëme séc, żëbë ùmarłi miôł długò co robic. jr6gn0zeklw0x40kbuewnjiige1pzl0 208975 208971 2026-07-20T19:44:26Z Rabùszniczka 19710 208975 wikitext text/x-wiki Ùpi – inaczéj wieszczi, ùpiór na Kaszëbach, Wiesczi, ópi, (téż ùpi, czë ùpiór)- w kaszëbsczich lëdowich wierzeniach zmarłi, jaczi òpùszczô mògiłã , abë błądzëc pò zemi w célu sprowadzëniô smiercy na jinnëch lëdzy<ref>Zëchta, Bernart, ''Słownik gwar kaszubskich. Tom III Ł-O,'' Wrocław, 1969, s. 330</ref>. Bëło wierzóné, że ópi je gòrszą fórmą wieszczégò, bòwiem niżódnym ritułałã nie mòżna bëło pòwstrzimac gò òd stónia sã ùpiorã<ref>Lorentz, Friedrich, ''Zarys etnografii kaszubskiej'', Toruń, 1934, s. 157</ref> == Geneza == Persóna, chtërnô pò smiercy miała òstac ùpim rodzëła sã z dwoma, przédnyma zãbama. W trakce żëcô == Znanczi ùpiora == pò smierce niejedny ùmarłi sã zmienilë na gãbie albò téż inaczéj, téj to bële ùpi lub wieszczi. Not béło gò ùnieszkòdlëwic – ùcąc głowa i ja dac w nodzi, włożëc dëtka pòd jãzék, dac do trëme séc, żëbë ùmarłi miôł długò co robic. kffgjjm1ygapwblfys4dga0etznc53r 208980 208975 2026-07-20T20:46:01Z Iketsi 3254 + 208980 wikitext text/x-wiki '''Ùpi''' – inaczéj '''wieszczi<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20260413003104/https://www.zawszepomorze.pl/artykul/12759,slowniczek-polsko-kaszubski-czyli-kaszubszczyzna-bez-tajemnic</ref>''', na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] '''òpi<ref name=":1">Jaromira Labùdda. Zdrój słowa. Pòdrãcznik do ùczbë kaszëbsczégò jãzëka dlô pòczątkùjącëch (kl. IV–VI) – Dzél II. s. 171</ref>'''<ref name=":0" /> abò '''ùpiór'''<ref name=":1" />, téż '''opi<ref name=":2">Eugeniusz Gòłąbk. SŁOWÔRZ PÒLSKÒ-KASZËBSCZI Tom II – N–Z</ref>''' abò '''niełôp'''<ref name=":2" /> Wiesczi, ópi, (téż ùpi, czë ùpiór) – w kaszëbsczich lëdowich wierzeniach zmarłi, jaczi òpùszczô mògiłã, abë błądzëc pò zemi w célu sprowadzëniô smiercy na jinnëch lëdzy<ref>Zëchta, Bernart, ''Słownik gwar kaszubskich. Tom III Ł-O,'' Wrocław, 1969, s. 330</ref>. Bëło wierzóné, że ópi je gòrszą fórmą wieszczégò, bòwiem niżódnym ritułałã nie mòżna bëło pòwstrzimac gò òd stónia sã ùpiorã<ref>Lorentz, Friedrich, ''Zarys etnografii kaszubskiej'', Toruń, 1934, s. 157</ref>. == Geneza == Persóna, chtërnô pò smiercy miała òstac ùpim rodzëła sã z dwoma, przédnyma zãbama. W trakce żëcô == Znanczi ùpiora == pò smierce niejedny ùmarłi sã zmienilë na gãbie albò téż inaczéj, téj to bële ùpi lub wieszczi. Not béło gò ùnieszkòdlëwic – ùcąc głowa i ja dac w nodzi, włożëc dëtka pòd jãzék, dac do trëme séc, żëbë ùmarłi miôł długò co robic. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} g6c6kgq44sinqjwu7vti24ts89i6yup 0 13538 208974 2026-07-20T19:06:22Z Rabùszniczka 19710 Rabùszniczka przeniós starnã [[Ùpi]] do [[Ópi]]: Błędna pisownia tytułu 208974 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Ópi]] dmvuo0dzxtkn05x72bx0aj9xojx7o4r 0 13539 208977 2026-07-20T20:09:09Z Iketsi 3254 N 208977 wikitext text/x-wiki '''Słownik gwarowy tzw. Słowińców kaszubskich''' – słowôrz z 1997 r.. === Tom I: A–C === * https://rcin.org.pl/dlibra/publication/11851/edition/40981/slownik-gwarowy-tzw-slowincow-kaszubskich-1-a-c?language=pl * https://katalog.etnologia.uw.edu.pl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=70352 * https://searchworks.stanford.edu/view/3912493 * https://www.ceneo.pl/56097234 == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Słowińcë]] === Jiné słowôrze=== {{#categorytree:Słowôrze|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://ispan.waw.pl/default/publikacja/slownik-gwarowy-tzw-slowincow-kaszubskich-tom-i-a-c/ * https://rcin.org.pl/dlibra/publication/11851/edition/40981 {{Kòntrola}} [[Category:Słowińcë]] [[Category:Słowôrze]] h6jcrdjhu8pfywkdw1fatbmg9z2tfnd 208979 208977 2026-07-20T20:11:42Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 208979 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Słownik gwarowy tzw. Słowińców kaszubskich''' – słowôrz z 1997 r.. === Tom I: A–C === * https://rcin.org.pl/dlibra/publication/11851/edition/40981/slownik-gwarowy-tzw-slowincow-kaszubskich-1-a-c?language=pl * https://katalog.etnologia.uw.edu.pl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=70352 * https://searchworks.stanford.edu/view/3912493 * https://www.ceneo.pl/56097234 == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Słowińcë]] === Jiné słowôrze=== {{#categorytree:Słowôrze|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://ispan.waw.pl/default/publikacja/slownik-gwarowy-tzw-slowincow-kaszubskich-tom-i-a-c/ * https://rcin.org.pl/dlibra/publication/11851/edition/40981 {{Kòntrola}} [[Category:Słowińcë]] [[Category:Słowôrze]] nzrnaczjbcoqjen06o0395b4h1srj66 0 13540 208981 2026-07-20T20:55:46Z Iketsi 3254 N 208981 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kurier Kartuski''' – [[Internet|internetowi]] cządnik. „KÙLTUROWNIÔ” je pò kaszëbskù<ref>https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/</ref>. == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Bëtowsczi kréz]] === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ] ({{jãz.|csb}}) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé internetowé cządniczi]] pur5zn43opelf5rd0zv82gi1sjf8q7e 208982 208981 2026-07-20T20:59:52Z Iketsi 3254 + 208982 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kurierbytowski.com.pl''' – [[Internet|internetowi]] cządnik. „KÙLTUROWNIÔ” je pò kaszëbskù (Nowinë, Lëteratura i Wszelejaczé), néga pò pòlskù<ref>https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/</ref>. == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Bëtowsczi kréz]] === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ] ({{jãz.|csb}}) ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/nowin/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Wszelejaczé] ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/lteratura/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Lëteratura] ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/wszelejacz/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Wszelejaczé] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé internetowé cządniczi]] bqejpvlbfzkovmv61v6il7hjw0y7jyn 209065 208982 2026-07-21T16:25:28Z Iketsi 3254 Kùlturowniô 209065 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kurierbytowski.com.pl''' – [[Internet|internetowi]] cządnik. „Kùlturowniô” je pò kaszëbskù (Nowinë, Lëteratura i Wszelejaczé), néga pò pòlskù<ref>https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/</ref>. == Kùlturowniô (2021–2024) == Òd [[Pazdzérznik|Pazdzérznika]] 2021 do [[Lëpińc|Lëpińca]] 2024, bëł part „Kùlturowniô” pò kaszëbskù. == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Bëtowsczi kréz]] === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ] ({{jãz.|csb}}) ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/nowin/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Wszelejaczé] ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/lteratura/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Lëteratura] ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/wszelejacz/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Wszelejaczé] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé internetowé cządniczi]] cjewy8xii0ja3fia699utrremvjk2n8 209071 209065 2026-07-21T18:24:09Z Iketsi 3254 /* Kùlturowniô (2021–2024) */ + 209071 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kurierbytowski.com.pl''' – [[Internet|internetowi]] cządnik. „Kùlturowniô” je pò kaszëbskù (Nowinë, Lëteratura i Wszelejaczé), néga pò pòlskù<ref>https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/</ref>. == Kùlturowniô (2021–2024) == Òd [[Pazdzérznik|Pazdzérznika]] 2021 do [[Lëpińc|Lëpińca]] 2024, bëł part „Kùlturowniô” pò kaszëbskù. {| class="wikitable" |+ !Data !Tituł !Jãz. !Lopk !Dług. |- |2023-08-22 |Tëchómié na rënkù<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tchomi-na-rnk-n1469198</ref> |{{jãz.|csb}} |film |00:56 |- |2023-05-18 |Ani jô, ani të nie lubimë robòtë!<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/ani-j-ani-t-nie-n1436657</ref> |{{jãz.|csb}} |.mp3 |03:50 |- |2023-02-13 |Takò rzecze sztëcznô inteligencjô<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tak-rzecze-sztczn-n1403820</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2023-01-18 |Tibòrsczi/Tibòra (1877-1922) zdebło wiãcy<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tibrsczitibra-1877-1922-n1395209</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-11-04 |Bëtowò na kùńc<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/btow-na-knc-n1370520</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-07-22 |Mëslë, czej 40 stãpniów<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/msl-czej-40-stpniow-n1332983</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-07-07 |Szoringòwé deja vu<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/szoringw-deja-vu-n1328141</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-07-05 |Stôrô „cierkiew” z nowim dakã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/str-cierkiew-n1327345</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-06-15 |Apka co kroczi rechùje<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/apka-co-kroczi-rechje-n1320335</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-05-02 |Rusczi czë rusyjsczi?<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rusczi-cz-rusyjsczi-n1304018</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-04-27 |Sygnie zmienic tôblëcã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/sygnie-zmienic-tblc-n1302402</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-04-10 |Lëpińce. Wëstãpë gadëszów<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/lpince-wstp-n1296301</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-03-10 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 12<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1285101</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-03-09 |Bëlôcë z Bëtowa<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/blc-z-btowa-n1284618</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-03-01 |Òsoblëwie dlô dzecy<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/soblwie-dl-dzecy-n1281430</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-02-24 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 11<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1279499</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-02-18 |Felietónowé wiérztë Tomka Fópczi - 1<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/felietonow-wirzt-n1277178</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-02-17 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 10<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1276688</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-02-05 |Tec nôlepi we Warszawie abò Pùpkòwie!<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tec-nlepi-we-warszawie-n1272340</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-01-12 |Jesz pôrã słów (do wëstawë ò grifie we wejrowsczim Mùzeùm)<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/jesz-pr-slow-do-n1263114</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2022-01-03 |Eroticzi niewërzekłé do kùńca<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/eroticzi-niewrzekl-n1260146</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2021-12-30 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 4<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1259097</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2021-11-29 |Miejsczi widnik<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/miejsczi-widnik-n1247557</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2021-11-28 |Pierszi kaszëbsczi lëteracczi jãzëk<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pierszi-kaszbsczi-lteracczi-n1247057</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2021-11-11 |Specjalno na Cassubiã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/specjalno-na-cassubi-n1241015</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2021-10-18 |Òd axis mundi do turisticzny atrakcje<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/d-axis-mundi-do-turisticzny-n1231591</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2021-10-13 |Co pòstawią w Czôpiewicach?<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/co-pstawia-w-czpiewicach-n1229949</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2021-10-12 |Bëtk w parchòwsczich stronach<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/btk-w-parchwsczich-n1229564</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2021-10-11 |Dokazë z ùtaconégò ògrodu<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/dokaz-z-tacong-n1229026</ref> |{{jãz.|csb}} | | |- |2021-10-05 |Na 10. Cassubiã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/na-10-cassubi-n1226605</ref> |{{jãz.|csb}} | | |} == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Bëtowsczi kréz]] === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ] ({{jãz.|csb}}) ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/nowin/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Wszelejaczé] ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/lteratura/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Lëteratura] ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/wszelejacz/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Wszelejaczé] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé internetowé cządniczi]] bie2nh933dvpnf3ufrtsjucv1ncqbhf 209073 209071 2026-07-21T18:33:57Z Iketsi 3254 + 209073 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kurierbytowski.com.pl''' – [[Internet|internetowi]] cządnik. „Kùlturowniô” je pò kaszëbskù (Nowinë, Lëteratura i Wszelejaczé), néga pò pòlskù<ref>https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/</ref>. == Kùlturowniô (2021–2024) == Òd [[Pazdzérznik|Pazdzérznika]] 2021 do [[Lëpińc|Lëpińca]] 2024, bëł part „Kùlturowniô” pò kaszëbskù. {| class="wikitable" |+ !Data !Tituł !Jãz. !Lopk !Dług. |- |2023-08-22 |Tëchómié na rënkù<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tchomi-na-rnk-n1469198</ref> |{{jãz.|csb}} |film |00:56 |- |2023-05-18 |Ani jô, ani të nie lubimë robòtë!<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/ani-j-ani-t-nie-n1436657</ref> |{{jãz.|csb}} |.mp3 |03:50 |- |2023-02-13 |Takò rzecze sztëcznô inteligencjô<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tak-rzecze-sztczn-n1403820</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2023-01-18 |Tibòrsczi/Tibòra (1877–1922) zdebło wiãcy<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tibrsczitibra-1877-1922-n1395209</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |2<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/tibrsczitibra-1877-1922-g367820</ref> |- |2022-11-04 |Bëtowò na kùńc<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/btow-na-knc-n1370520</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-07-22 |Mëslë, czej 40 stãpniów<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/msl-czej-40-stpniow-n1332983</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-07-07 |Szoringòwé deja vu<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/szoringw-deja-vu-n1328141</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |1<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/szoringw-deja-vu-g348809</ref> |- |2022-07-05 |Stôrô „cierkiew” z nowim dakã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/str-cierkiew-n1327345</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |1<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/str-cierkiew-g348606</ref> |- |2022-06-15 |Apka co kroczi rechùje<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/apka-co-kroczi-rechje-n1320335</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-05-02 |Rusczi czë rusyjsczi?<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rusczi-cz-rusyjsczi-n1304018</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-04-27 |Sygnie zmienic tôblëcã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/sygnie-zmienic-tblc-n1302402</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-04-10 |Lëpińce. Wëstãpë gadëszów<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/lpince-wstp-n1296301</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-03-10 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 12<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1285101</ref> |{{jãz.|csb}} |.mp3 |07:18 |- |2022-03-09 |Bëlôcë z Bëtowa<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/blc-z-btowa-n1284618</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-03-01 |Òsoblëwie dlô dzecy<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/soblwie-dl-dzecy-n1281430</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-02-24 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 11<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1279499</ref> |{{jãz.|csb}} |.mp3 |09:06 |- |2022-02-18 |Felietónowé wiérztë Tomka Fópczi - 1<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/felietonow-wirzt-n1277178</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-02-17 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 10<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1276688</ref> |{{jãz.|csb}} |.mp3 |05:21 |- |2022-02-05 |Tec nôlepi we Warszawie abò Pùpkòwie!<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tec-nlepi-we-warszawie-n1272340</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |2<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/tec-nlepi-we-warszawie-g332511</ref> |- |2022-01-12 |Jesz pôrã słów (do wëstawë ò grifie we wejrowsczim Mùzeùm)<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/jesz-pr-slow-do-n1263114</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-01-03 |Eroticzi niewërzekłé do kùńca<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/eroticzi-niewrzekl-n1260146</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |1<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/eroticzi-niewrzekl-g329758</ref> |- |2021-12-30 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 4<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1259097</ref> |{{jãz.|csb}} |.mp3 |06:53 |- |2021-11-29 |Miejsczi widnik<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/miejsczi-widnik-n1247557</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2021-11-28 |Pierszi kaszëbsczi lëteracczi jãzëk<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pierszi-kaszbsczi-lteracczi-n1247057</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2021-11-11 |Specjalno na Cassubiã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/specjalno-na-cassubi-n1241015</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |5<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/specjalno-na-cassubi-g324727</ref> |- |2021-10-18 |Òd axis mundi do turisticzny atrakcje<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/d-axis-mundi-do-turisticzny-n1231591</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |6<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/d-axis-mundi-do-turisticzny-g322091</ref> |- |2021-10-13 |Co pòstawią w Czôpiewicach?<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/co-pstawia-w-czpiewicach-n1229949</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2021-10-12 |Bëtk w parchòwsczich stronach<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/btk-w-parchwsczich-n1229564</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2021-10-11 |Dokazë z ùtaconégò ògrodu<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/dokaz-z-tacong-n1229026</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2021-10-05 |Na 10. Cassubiã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/na-10-cassubi-n1226605</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |} == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Bëtowsczi kréz]] === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ] ({{jãz.|csb}}) ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/nowin/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Wszelejaczé] ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/lteratura/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Lëteratura] ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/wszelejacz/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Wszelejaczé] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé internetowé cządniczi]] 3vkkw5jq3vent70detue84ybliq3epb 209074 209073 2026-07-21T18:50:53Z Iketsi 3254 /* Kùlturowniô (2021–2024) */ Lësta artiklów 209074 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Kurierbytowski.com.pl''' – [[Internet|internetowi]] cządnik. „Kùlturowniô” je pò kaszëbskù (Nowinë, Lëteratura i Wszelejaczé), néga pò pòlskù<ref>https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/</ref>. == Kùlturowniô (2021–2024) == Òd [[Pazdzérznik|Pazdzérznika]] 2021 do [[Lëpińc|Lëpińca]] 2024, bëł part „Kùlturowniô” pò kaszëbskù. === Lësta artiklów === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="5" align="center" style="background-color:#ccc"| <span style="color:#000">Wszelejaczé</span> |- !Data !Tituł !Jãz. !Lopk !Dług. |- |2023-08-22 |Tëchómié na rënkù<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tchomi-na-rnk-n1469198</ref> |{{jãz.|csb}} |film |00:56 |- |2023-05-18 |Ani jô, ani të nie lubimë robòtë!<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/ani-j-ani-t-nie-n1436657</ref> |{{jãz.|csb}} |.mp3 |03:50 |- |2023-02-13 |Takò rzecze sztëcznô inteligencjô<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tak-rzecze-sztczn-n1403820</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2023-01-18 |Tibòrsczi/Tibòra (1877–1922) zdebło wiãcy<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tibrsczitibra-1877-1922-n1395209</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |2<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/tibrsczitibra-1877-1922-g367820</ref> |- |2022-11-04 |Bëtowò na kùńc<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/btow-na-knc-n1370520</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-07-22 |Mëslë, czej 40 stãpniów<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/msl-czej-40-stpniow-n1332983</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-07-07 |Szoringòwé deja vu<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/szoringw-deja-vu-n1328141</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |1<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/szoringw-deja-vu-g348809</ref> |- |2022-07-05 |Stôrô „cierkiew” z nowim dakã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/str-cierkiew-n1327345</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |1<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/str-cierkiew-g348606</ref> |- |2022-06-15 |Apka co kroczi rechùje<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/apka-co-kroczi-rechje-n1320335</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-05-02 |Rusczi czë rusyjsczi?<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rusczi-cz-rusyjsczi-n1304018</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-04-27 |Sygnie zmienic tôblëcã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/sygnie-zmienic-tblc-n1302402</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-04-10 |Lëpińce. Wëstãpë gadëszów<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/lpince-wstp-n1296301</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-03-10 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 12<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1285101</ref> |{{jãz.|csb}} |.mp3 |07:18 |- |2022-03-09 |Bëlôcë z Bëtowa<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/blc-z-btowa-n1284618</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-03-01 |Òsoblëwie dlô dzecy<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/soblwie-dl-dzecy-n1281430</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-02-24 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 11<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1279499</ref> |{{jãz.|csb}} |.mp3 |09:06 |- |2022-02-18 |Felietónowé wiérztë Tomka Fópczi - 1<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/felietonow-wirzt-n1277178</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-02-17 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 10<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1276688</ref> |{{jãz.|csb}} |.mp3 |05:21 |- |2022-02-05 |Tec nôlepi we Warszawie abò Pùpkòwie!<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/tec-nlepi-we-warszawie-n1272340</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |2<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/tec-nlepi-we-warszawie-g332511</ref> |- |2022-01-12 |Jesz pôrã słów (do wëstawë ò grifie we wejrowsczim Mùzeùm)<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/jesz-pr-slow-do-n1263114</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2022-01-03 |Eroticzi niewërzekłé do kùńca<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/eroticzi-niewrzekl-n1260146</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |1<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/eroticzi-niewrzekl-g329758</ref> |- |2021-12-30 |Pażewka (słëchòwiszcze) dzél 4<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pazewka-slchwiszcze-n1259097</ref> |{{jãz.|csb}} |.mp3 |06:53 |- |2021-11-29 |Miejsczi widnik<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/miejsczi-widnik-n1247557</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2021-11-28 |Pierszi kaszëbsczi lëteracczi jãzëk<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/pierszi-kaszbsczi-lteracczi-n1247057</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2021-11-11 |Specjalno na Cassubiã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/specjalno-na-cassubi-n1241015</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |5<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/specjalno-na-cassubi-g324727</ref> |- |2021-10-18 |Òd axis mundi do turisticzny atrakcje<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/d-axis-mundi-do-turisticzny-n1231591</ref> |{{jãz.|csb}} |galeriô |6<ref>https://kurierbytowski.com.pl/galerie/d-axis-mundi-do-turisticzny-g322091</ref> |- |2021-10-13 |Co pòstawią w Czôpiewicach?<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/co-pstawia-w-czpiewicach-n1229949</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2021-10-12 |Bëtk w parchòwsczich stronach<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/btk-w-parchwsczich-n1229564</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2021-10-11 |Dokazë z ùtaconégò ògrodu<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/dokaz-z-tacong-n1229026</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |- |2021-10-05 |Na 10. Cassubiã<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/na-10-cassubi-n1226605</ref> |{{jãz.|csb}} |– |– |} == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Bëtowsczi kréz]] === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ] ({{jãz.|csb}}) ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/nowin/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Wszelejaczé] ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/lteratura/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Lëteratura] ** [https://kurierbytowski.com.pl/klturowni/wszelejacz/ kurierbytowski.com.pl – KÙLTUROWNIÔ: Wszelejaczé] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé internetowé cządniczi]] ope4s64syfgq5bvqxp1jjoabiok95x6 14 13541 208983 2026-07-20T21:04:40Z Iketsi 3254 N 208983 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë|Cządniczi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi| Internetowé]] lh43mvn3ql4179k35khucc5atdsm7fj 208984 208983 2026-07-20T21:04:48Z Iketsi 3254 -Kategòrëjô: 208984 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë|Cządniczi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi| Internetowé]] r0tfohfwcmpopmfoe5pyb1lxxwarkxc 208985 208984 2026-07-20T21:06:09Z Iketsi 3254 kat. 208985 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Internetowé starnë|Cządniczi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi| Internetowé]] 3ztlzett426hb5beb7fu7crxmd779se 0 13542 208989 2026-07-20T21:40:00Z Iketsi 3254 N 208989 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Mojestrone.com''' ({{jãz.|csb}} '''Mòje Stronë''') – [[Internet|internetowi]] cządnik czësto pò kaszëbskù<ref>https://mojestrone.com/regulamin</ref>. == Òbaczë téż == === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé internetowé cządniczi]] awpdec4jw34wlqx95cwt2k3gvwvhf3k 0 13543 208993 2026-07-20T21:51:28Z Iketsi 3254 N 208993 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Mòje Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Mòje Kaszëbë (kònkùrs)}} * {{Link if not current|Moje Kaszuby (knéga)}}<!-- <ref>https://www.odk.pl/moje-kaszuby,22207.html</ref> ISBN 978-83-7591-331-6 --> * {{Link if not current|Moje Kaszuby (piesń)}}<!-- https://www.youtube.com/watch?v=_BbLrTcJSkQ --> * {{Link if not current|Mojestrone.com}} * {{Link if not current|Cassubia (wiele znaczeniów)|| [[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=]]}}<!-- (wiele znaczeniów) --> iqoci1hbl3lzwidf2e8df5a4sl6cy6y 208995 208993 2026-07-20T21:52:18Z Iketsi 3254 + 208995 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Mòje Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Mòje Kaszëbë (kònkùrs)}} * {{Link if not current|Moje Kaszuby (knéga)}}<!-- <ref>https://www.odk.pl/moje-kaszuby,22207.html</ref> ISBN 978-83-7591-331-6 --> * {{Link if not current|Moje Kaszuby (piesń)}}<!-- https://www.youtube.com/watch?v=_BbLrTcJSkQ --> * {{Link if not current|Mojestrone.com}} ft70gqq8tgckwgxkdxqhp6nkja2jwzc 0 13545 209010 2026-07-21T03:23:10Z Iketsi 3254 N 209010 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Kresë Eùropë''' ({{jãz.|pl}} ''Kresy Europy. Ze skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego'') – wëstôwk (2025–)<ref>https://mojestrone.com/artykul/lwiwsczi-wstwk-do-n2419260</ref>. * 2025-02-20 – 2025-03-02 [[Lublëno]] * 2025-04-05 – 2025-12-28 [[Wrocław]]<ref>https://podroze.onet.pl/aktualnosci/trzy-piekne-kobiety-i-wojna-wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum/lsbtjs3</ref> * 2026-01-31 – 2026-05-17 [[Pòznanié]] * 2026-06-10 – 2026-10-18 [[Stôłpsk]] – Wernisaż: 10 czerwca 2026, godz. 17:00 * [[Warszawa]] == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Zôbòrskô Zemia]] * [[Pòlskô]] * [[Ùkrajina]] === Jiné wëstôwczi === {{#categorytree:Wëstôwczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/lwiwsczi-wstwk-do-n2419260 * https://cennebezcenne.pl/wp-content/uploads/2025/10/CBU_16_22_241025.pdf * https://siml.pl/index.php/siml/article/view/180 * https://siml.pl/index.php/siml/article/view/180/147 * https://www.instagram.com/p/DDpaVU1OECy/ * https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/slupsk/2026/06/09/kresy-europy-w-slupsku-skarby-mezopotamii-grecji-i-rzymu-przyjechaly-z-lwowskiego-muzeum/ [https://web.archive.org/web/20260625210235/https://radiogdansk.pl/wp-content/uploads/2026/06/Dlugi_Wystawa_Kresy_Europy.mp3?_=1 .mp3] * https://culture.pl/pl/galeria/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-w-lublinie-galeria ;2025-02-20 – 2025-03-02 Lublëno * [https://radio.lublin.pl/2024/12/historia-z-muzealnego-skarbca-wyjatkowa-wystawa-na-zamku-zdjecia/ radio.lublin.pl - Historia z muzealnego skarbca. Wyjątkowa wystawa na Zamku <nowiki>[ZDJĘCIA]</nowiki>] ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9803-2024-12-20-225305.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9809-2024-12-20-225243.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9814-2024-12-20-225301.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9817-2024-12-20-225256.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9819-2024-12-20-225226.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9820-2024-12-20-225248.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9821-2024-12-20-225213.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9824-2024-12-20-225252.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9825-2024-12-20-225208.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9826-2024-12-20-225310.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9831-2024-12-20-225203.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9832-2024-12-20-225153.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9833-2024-12-20-225149.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9834-2024-12-20-225145.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9837-2024-12-20-225140.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9839-2024-12-20-225135.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9840-2024-12-20-225231.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9842-2024-12-20-225158.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9846-2024-12-20-225222.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9850-2024-12-20-225236.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9853-2024-12-20-225217.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9855-2024-12-20-225129.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9840-2024-12-28-210832.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9853-2024-12-28-210830.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz-2024-12-28-214240.mp3?var=0.9037351302674403 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz_2-2024-12-28-214237.mp3?var=0.7335376832274076 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz-2024-12-28-214240.mp3?_=2 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz_2-2024-12-28-214237.mp3?_=1 * [https://radio.lublin.pl/2024/12/kresy-europy-wyjatkowa-wystawa-przybywa-na-zamek-zdjecia/ radio.lublin.pl - Kresy Europy. Wyjątkowa wystawa przybywa na Zamek <nowiki>[ZDJĘCIA]</nowiki>] ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/469122077_1005830454904817_8187193009899331136_n-2024-12-20-071853.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470205102_1013945290760000_7158133651129478909_n-2024-12-20-071843.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470216547_1013947087426487_5409002034850558663_n-2024-12-20-071848.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470232571_1013945044093358_3406464793014596330_n-2024-12-20-071838.jpg * [https://ziemiewschodnie.pl/pl/o-muzeum/aktualnosci/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego „Kresy Europy. Ze skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego” {{!}} MZWDR] ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8405.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8393.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8422.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8444.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8464.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8511.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8527.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8552.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8577.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8263.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8290.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8293.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8304.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8330.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8712.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8726.JPG * https://herito.pl/ahice/exhibition-borderlands-of-the-europe-from-the-treasury-of-the-lviv-historical-museum-in-lublin/ * https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kresy-europy-w-lublinie/ * https://spotkaniazzabytkami.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/oprowadzanie-po-wystawie-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/otwarcie-wystawy-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/projekty/organizacja-wystawy-czasowej-kresy-europy-ze-zbiorow-lwowskiego-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/kresy-europy/ * https://zamek-lublin.pl/projekty/organizacja-wystawy-czasowej-kresy-europy-ze-zbiorow-lwowskiego-historycznego-w-roku-2026/ * https://happeningnext.com/event/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-eid3a0c3rpxmx * https://nowyswiat.online/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-na-zamku-lubelskim * https://podcast-media.rcs.revma.com/media/agpzfnJqLXJldm1hchYLEglNZWRpYUl0ZW0YgICwh6GDmwkMogEHbGlicmFyeQ.mp3 * https://www.ziemiewschodnie.pl/pl/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego * https://www.ziemiewschodnie.pl/pl/o-muzeum/wydarzenia/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa ;2025-04-05 – 2025-12-28 Wrocław * {{YouTube|v=kysjo33fG7I|tit=CZY POLSKIE ZABYTKI OBRONIĄ SIĘ W RAZIE ATAKU? JOANNA LAMPARSKA ZAPRASZA NA NIEZWYKŁĄ WYSTAWĘ — Hi!History Joanna Lamparska|jaz=pl}} * Audio – Radio RAM ** https://radioram.pl/articles/view/56948/Pociag-do-historii-Kresy-Europy-Ze-skarbca-Lwowskiego-Muzeum-Historycznego ** https://radioram.pl/img/articles/56948/04.04%20Lampka%20-%20Arsena%C5%82%20calo%C5%9B%C4%87%20zmontowana-1.mp3 * Video+Galeria – gazetawroclawska.pl ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/ar/c5p2-27502371 ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/gh/c5p2-27502371 ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/gh/c5p2-27502371/2 ** https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/720p.m3u8 ** https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/360p.m3u8 ** https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/fullhd.m3u8 ** https://ia902800.us.archive.org/18/items/1905163/1905163.m3u8 – VLC * https://web.archive.org/web/20250429183320/https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/exhibition/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/shop-search/ * https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/exhibition/24990-2/ * https://www.wroclaw.pl/kultura/muzeum-miejskie-wroclawia-co-nowego-zobaczymy-w-2025-roku * https://www.wroclaw.pl/kultura/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale * https://www.wroclaw.pl/kultura/galeria/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale,p,2 * https://www.wroclaw.pl/kultura/galeria/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale,p,3 * https://wroclaw.tvp.pl/85994161/600-eksponatow-ze-lwowa-na-czasowej-wystawie-kresy-europy * https://pik.wroclaw.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-czasowa/ * https://wroclawskie.info/artykul/-600-eksponatow-ze-lwowa-n1771387 * https://www.facebook.com/events/1609784793015614/ * https://www.facebook.com/muzeum.miejskie.wroclaw/posts/729130099747422/ * https://podroze.onet.pl/aktualnosci/trzy-piekne-kobiety-i-wojna-wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum/lsbtjs3 * https://www.wroclawskiportal.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://wroclaw.naszemiasto.pl/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/kw/c13-900783 * https://kiedysztuka.pl/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://dzieje.pl/wiadomosci/wroclawskie-muzeum-archeologiczne-pokazuje-600-eksponatow-ze-lwowa-na-czasowej-wystawie * https://www.wroclaw.pl/go/wydarzenia/edukacja-i-rozwoj/1399129-warsztaty-rodzinne-w-muzeum-archeologicznym-na-wystawie-kresy-europy * https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,31830825,skarby-ze-lwowa-sultanka-hurrem-dla-milosnikow-wspanialego.html ;2026-01-31 – 2026-05-17 Pòznanié * https://codziennypoznan.pl/artykul/2026-01-29/lwowski-skarbiec-w-poznaniu-kresy-europy-pokaza-historie-na-styku-wschodu-i-zachodu/ * https://www.umww.pl/2026010709391201-organizacja-wystawy-kresy-europy--ze-skarbca-muzeum-historycznego-we-lwowie * https://poznan.naszemiasto.pl/wystawa-czasowa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/kw/c13-1819169 * https://www.gazetafenestra.pl/2026/03/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://radiopoznan.fm/informacje/zapowiedzi/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego_2 * https://www.facebook.com/muzarp/posts/-nowa-wystawa-czasowa-w-poznaniuod-31-stycznia-2026-roku-muzeum-archeologiczne-w/1524764202587821/ * https://www.facebook.com/muzarp/videos/30-stycznia-2026-roku-w-muzeum-archeologicznym-w-poznaniu-odby%C5%82-si%C4%99-uroczysty-we/1165852752287976/ * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-02-04/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-02-23/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/odpady/events/2026-05-06/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/dziecko/events/2026-04-11/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/zima/events/2026-03-21/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-04-11/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-05-01/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/odpady/events/2026-02-19/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/dziecko/events/2026-05-07/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/ngo/events/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html ;2026-06-10 – 2026-10-18 Stôłpsk * muzeum.slupsk.pl ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-czasowa/ ** https://muzeum.slupsk.pl/archiwum/archiwum-roku-2026/zofia-potocka-historia-i-legendy-zofijowka-park-w-humaniu-wyklad/ ** https://muzeum.slupsk.pl/archiwum/archiwum-roku-2026/oprowadzanie-kuratorskie-po-wystawie-kresy-europy/ ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wydarzenia/malarstwo-z-wystawy-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wydarzenia/eksploatacja-mumii-w-europie-panaceum-surowiec-kuriozum-fakty-i-mity-wyklad/ * V – tv-slupsk.pl ** https://web.archive.org/web/20260720005016/https://www.tv-slupsk.pl/artykul/12618,kresy-europy ** https://web.archive.org/web/20260720024914/https://media.tv-slupsk.pl/avdata/video/2026/06/16/wt-kresy-europy.mp4 * Audio – Radioplus.pl ** https://www.radioplus.pl/koszalin/ponad-600-skarbow-ze-lwowa-w-slupsku-wyjatkowa-wystawa-w-zamku-ksiazat-pomorskich-aa-bZmW-vBYt-i4qi.html * *https://web.archive.org/web/20260720025714/https://d1bxy2pveef3fq.cloudfront.net/episodes/high/55063356.mp3?session_id=13dca751-bb9d-5b03-b9cb-c6002f22aac0&ab=128&al=289724&ao=462&cc=YYYYYYYYYY&cr=www.radioplus.pl&ct=ON_DEMAND&episode_id=72563060&show_id=5187271&user_id=15426203&organization_id=1864&tenant=SPREAKER&timestamp=1784516212&ppi=20677089-7cff-5450-aff1-112cd9b387dc&epi=d13688a2-61ae-5878-a99d-0c890c856a80&emt=audio&media_type=static&edt=mp3&Expires=1784602612&Key-Pair-Id=K1J2BR3INU6RYD&Signature=cQVb5fnJ3ChTziPaDWPV9ZaFPd2zMVs0HAsqnw9DoWHr7Rq4atMtMMaiL59VYe7wMFh8n6~Zsd5-vM7xE4lYnHwO-ijJN7lK6UsiJSlvCdJmp39bJ7pkJ~OA07oW9KeHgy-UOL~1qZU14a3hgwa0rIa-W~gGEyGHLa9e4xFBXRvouU9e8LErjdAob5jqMWjIZN1oXZCFNDsVl0-p6DwDo6TzSHDOGIHEKm9GPV89~bLcaNW0-rKvKu6ekGaaZR0B5QKeW-OIOhRjlEPCU02~jcjGFIoD128OadDjrZuKyj1BWwBfwYzv22RHI-MCgh3d3johWIIZz0ZVboPNmHpsbA__ * Galeria – gp24.pl – „Kresy Europy” w Słupsku. Bezcenne skarby ze Lwowa na wyjątkowej wystawie w Muzeum Pomorza Środkowego ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/ar/c1p2-29074177 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177/2 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177/3 * Galeria – gp24.pl – Kresy Europy. Nowa wystawa w Muzeum Pomorza Środkowego, którą warto zobaczyć [ZDJĘCIA] ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/ar/c1p2-29108203 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/2 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/3 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/4 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/5 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/6 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/7 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/8 {{Szëkba|Kresy Europy}} {{Szëkba|Kresë Eùropë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëstôwczi]] [[Kategòrëjô:Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Ùkrajina]] 8c8x1d5awud11n1cfc6u9hd5qoyuwdl 209011 209010 2026-07-21T03:28:10Z Iketsi 3254 {{jãz.|uk}} 209011 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Kresë Eùropë''' ({{jãz.|pl}} ''Kresy Europy. Ze skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego'', {{jãz.|uk}} Пограниччя Європи. Зі скарбниці Львівського історичного музею) – wëstôwk (2025–)<ref>https://mojestrone.com/artykul/lwiwsczi-wstwk-do-n2419260</ref>. * 2025-02-20 – 2025-03-02 [[Lublëno]] * 2025-04-05 – 2025-12-28 [[Wrocław]]<ref>https://podroze.onet.pl/aktualnosci/trzy-piekne-kobiety-i-wojna-wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum/lsbtjs3</ref> * 2026-01-31 – 2026-05-17 [[Pòznanié]] * 2026-06-10 – 2026-10-18 [[Stôłpsk]] – Wernisaż: 10 czerwca 2026, godz. 17:00 * [[Warszawa]] == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Zôbòrskô Zemia]] * [[Pòlskô]] * [[Ùkrajina]] === Jiné wëstôwczi === {{#categorytree:Wëstôwczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/lwiwsczi-wstwk-do-n2419260 * https://cennebezcenne.pl/wp-content/uploads/2025/10/CBU_16_22_241025.pdf * https://siml.pl/index.php/siml/article/view/180 * https://siml.pl/index.php/siml/article/view/180/147 * https://www.instagram.com/p/DDpaVU1OECy/ * https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/slupsk/2026/06/09/kresy-europy-w-slupsku-skarby-mezopotamii-grecji-i-rzymu-przyjechaly-z-lwowskiego-muzeum/ [https://web.archive.org/web/20260625210235/https://radiogdansk.pl/wp-content/uploads/2026/06/Dlugi_Wystawa_Kresy_Europy.mp3?_=1 .mp3] * https://culture.pl/pl/galeria/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-w-lublinie-galeria ;2025-02-20 – 2025-03-02 Lublëno * [https://radio.lublin.pl/2024/12/historia-z-muzealnego-skarbca-wyjatkowa-wystawa-na-zamku-zdjecia/ radio.lublin.pl - Historia z muzealnego skarbca. Wyjątkowa wystawa na Zamku <nowiki>[ZDJĘCIA]</nowiki>] ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9803-2024-12-20-225305.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9809-2024-12-20-225243.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9814-2024-12-20-225301.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9817-2024-12-20-225256.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9819-2024-12-20-225226.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9820-2024-12-20-225248.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9821-2024-12-20-225213.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9824-2024-12-20-225252.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9825-2024-12-20-225208.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9826-2024-12-20-225310.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9831-2024-12-20-225203.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9832-2024-12-20-225153.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9833-2024-12-20-225149.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9834-2024-12-20-225145.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9837-2024-12-20-225140.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9839-2024-12-20-225135.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9840-2024-12-20-225231.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9842-2024-12-20-225158.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9846-2024-12-20-225222.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9850-2024-12-20-225236.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9853-2024-12-20-225217.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9855-2024-12-20-225129.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9840-2024-12-28-210832.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9853-2024-12-28-210830.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz-2024-12-28-214240.mp3?var=0.9037351302674403 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz_2-2024-12-28-214237.mp3?var=0.7335376832274076 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz-2024-12-28-214240.mp3?_=2 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz_2-2024-12-28-214237.mp3?_=1 * [https://radio.lublin.pl/2024/12/kresy-europy-wyjatkowa-wystawa-przybywa-na-zamek-zdjecia/ radio.lublin.pl - Kresy Europy. Wyjątkowa wystawa przybywa na Zamek <nowiki>[ZDJĘCIA]</nowiki>] ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/469122077_1005830454904817_8187193009899331136_n-2024-12-20-071853.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470205102_1013945290760000_7158133651129478909_n-2024-12-20-071843.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470216547_1013947087426487_5409002034850558663_n-2024-12-20-071848.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470232571_1013945044093358_3406464793014596330_n-2024-12-20-071838.jpg * [https://ziemiewschodnie.pl/pl/o-muzeum/aktualnosci/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego „Kresy Europy. Ze skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego” {{!}} MZWDR] ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8405.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8393.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8422.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8444.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8464.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8511.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8527.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8552.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8577.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8263.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8290.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8293.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8304.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8330.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8712.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8726.JPG * https://herito.pl/ahice/exhibition-borderlands-of-the-europe-from-the-treasury-of-the-lviv-historical-museum-in-lublin/ * https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kresy-europy-w-lublinie/ * https://spotkaniazzabytkami.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/oprowadzanie-po-wystawie-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/otwarcie-wystawy-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/projekty/organizacja-wystawy-czasowej-kresy-europy-ze-zbiorow-lwowskiego-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/kresy-europy/ * https://zamek-lublin.pl/projekty/organizacja-wystawy-czasowej-kresy-europy-ze-zbiorow-lwowskiego-historycznego-w-roku-2026/ * https://happeningnext.com/event/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-eid3a0c3rpxmx * https://nowyswiat.online/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-na-zamku-lubelskim * https://podcast-media.rcs.revma.com/media/agpzfnJqLXJldm1hchYLEglNZWRpYUl0ZW0YgICwh6GDmwkMogEHbGlicmFyeQ.mp3 * https://www.ziemiewschodnie.pl/pl/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego * https://www.ziemiewschodnie.pl/pl/o-muzeum/wydarzenia/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa ;2025-04-05 – 2025-12-28 Wrocław * {{YouTube|v=kysjo33fG7I|tit=CZY POLSKIE ZABYTKI OBRONIĄ SIĘ W RAZIE ATAKU? JOANNA LAMPARSKA ZAPRASZA NA NIEZWYKŁĄ WYSTAWĘ — Hi!History Joanna Lamparska|jaz=pl}} * Audio – Radio RAM ** https://radioram.pl/articles/view/56948/Pociag-do-historii-Kresy-Europy-Ze-skarbca-Lwowskiego-Muzeum-Historycznego ** https://radioram.pl/img/articles/56948/04.04%20Lampka%20-%20Arsena%C5%82%20calo%C5%9B%C4%87%20zmontowana-1.mp3 * Video+Galeria – gazetawroclawska.pl ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/ar/c5p2-27502371 ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/gh/c5p2-27502371 ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/gh/c5p2-27502371/2 ** https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/720p.m3u8 ** https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/360p.m3u8 ** https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/fullhd.m3u8 ** https://ia902800.us.archive.org/18/items/1905163/1905163.m3u8 – VLC * https://web.archive.org/web/20250429183320/https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/exhibition/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/shop-search/ * https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/exhibition/24990-2/ * https://www.wroclaw.pl/kultura/muzeum-miejskie-wroclawia-co-nowego-zobaczymy-w-2025-roku * https://www.wroclaw.pl/kultura/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale * https://www.wroclaw.pl/kultura/galeria/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale,p,2 * https://www.wroclaw.pl/kultura/galeria/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale,p,3 * https://wroclaw.tvp.pl/85994161/600-eksponatow-ze-lwowa-na-czasowej-wystawie-kresy-europy * https://pik.wroclaw.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-czasowa/ * https://wroclawskie.info/artykul/-600-eksponatow-ze-lwowa-n1771387 * https://www.facebook.com/events/1609784793015614/ * https://www.facebook.com/muzeum.miejskie.wroclaw/posts/729130099747422/ * https://podroze.onet.pl/aktualnosci/trzy-piekne-kobiety-i-wojna-wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum/lsbtjs3 * https://www.wroclawskiportal.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://wroclaw.naszemiasto.pl/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/kw/c13-900783 * https://kiedysztuka.pl/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://dzieje.pl/wiadomosci/wroclawskie-muzeum-archeologiczne-pokazuje-600-eksponatow-ze-lwowa-na-czasowej-wystawie * https://www.wroclaw.pl/go/wydarzenia/edukacja-i-rozwoj/1399129-warsztaty-rodzinne-w-muzeum-archeologicznym-na-wystawie-kresy-europy * https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,31830825,skarby-ze-lwowa-sultanka-hurrem-dla-milosnikow-wspanialego.html ;2026-01-31 – 2026-05-17 Pòznanié * https://codziennypoznan.pl/artykul/2026-01-29/lwowski-skarbiec-w-poznaniu-kresy-europy-pokaza-historie-na-styku-wschodu-i-zachodu/ * https://www.umww.pl/2026010709391201-organizacja-wystawy-kresy-europy--ze-skarbca-muzeum-historycznego-we-lwowie * https://poznan.naszemiasto.pl/wystawa-czasowa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/kw/c13-1819169 * https://www.gazetafenestra.pl/2026/03/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://radiopoznan.fm/informacje/zapowiedzi/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego_2 * https://www.facebook.com/muzarp/posts/-nowa-wystawa-czasowa-w-poznaniuod-31-stycznia-2026-roku-muzeum-archeologiczne-w/1524764202587821/ * https://www.facebook.com/muzarp/videos/30-stycznia-2026-roku-w-muzeum-archeologicznym-w-poznaniu-odby%C5%82-si%C4%99-uroczysty-we/1165852752287976/ * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-02-04/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-02-23/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/odpady/events/2026-05-06/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/dziecko/events/2026-04-11/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/zima/events/2026-03-21/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-04-11/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-05-01/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/odpady/events/2026-02-19/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/dziecko/events/2026-05-07/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/ngo/events/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html ;2026-06-10 – 2026-10-18 Stôłpsk * muzeum.slupsk.pl ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-czasowa/ ** https://muzeum.slupsk.pl/archiwum/archiwum-roku-2026/zofia-potocka-historia-i-legendy-zofijowka-park-w-humaniu-wyklad/ ** https://muzeum.slupsk.pl/archiwum/archiwum-roku-2026/oprowadzanie-kuratorskie-po-wystawie-kresy-europy/ ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wydarzenia/malarstwo-z-wystawy-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wydarzenia/eksploatacja-mumii-w-europie-panaceum-surowiec-kuriozum-fakty-i-mity-wyklad/ * V – tv-slupsk.pl ** https://web.archive.org/web/20260720005016/https://www.tv-slupsk.pl/artykul/12618,kresy-europy ** https://web.archive.org/web/20260720024914/https://media.tv-slupsk.pl/avdata/video/2026/06/16/wt-kresy-europy.mp4 * Audio – Radioplus.pl ** https://www.radioplus.pl/koszalin/ponad-600-skarbow-ze-lwowa-w-slupsku-wyjatkowa-wystawa-w-zamku-ksiazat-pomorskich-aa-bZmW-vBYt-i4qi.html * *https://web.archive.org/web/20260720025714/https://d1bxy2pveef3fq.cloudfront.net/episodes/high/55063356.mp3?session_id=13dca751-bb9d-5b03-b9cb-c6002f22aac0&ab=128&al=289724&ao=462&cc=YYYYYYYYYY&cr=www.radioplus.pl&ct=ON_DEMAND&episode_id=72563060&show_id=5187271&user_id=15426203&organization_id=1864&tenant=SPREAKER&timestamp=1784516212&ppi=20677089-7cff-5450-aff1-112cd9b387dc&epi=d13688a2-61ae-5878-a99d-0c890c856a80&emt=audio&media_type=static&edt=mp3&Expires=1784602612&Key-Pair-Id=K1J2BR3INU6RYD&Signature=cQVb5fnJ3ChTziPaDWPV9ZaFPd2zMVs0HAsqnw9DoWHr7Rq4atMtMMaiL59VYe7wMFh8n6~Zsd5-vM7xE4lYnHwO-ijJN7lK6UsiJSlvCdJmp39bJ7pkJ~OA07oW9KeHgy-UOL~1qZU14a3hgwa0rIa-W~gGEyGHLa9e4xFBXRvouU9e8LErjdAob5jqMWjIZN1oXZCFNDsVl0-p6DwDo6TzSHDOGIHEKm9GPV89~bLcaNW0-rKvKu6ekGaaZR0B5QKeW-OIOhRjlEPCU02~jcjGFIoD128OadDjrZuKyj1BWwBfwYzv22RHI-MCgh3d3johWIIZz0ZVboPNmHpsbA__ * Galeria – gp24.pl – „Kresy Europy” w Słupsku. Bezcenne skarby ze Lwowa na wyjątkowej wystawie w Muzeum Pomorza Środkowego ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/ar/c1p2-29074177 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177/2 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177/3 * Galeria – gp24.pl – Kresy Europy. Nowa wystawa w Muzeum Pomorza Środkowego, którą warto zobaczyć [ZDJĘCIA] ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/ar/c1p2-29108203 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/2 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/3 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/4 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/5 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/6 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/7 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/8 {{Szëkba|Kresy Europy}} {{Szëkba|Kresë Eùropë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëstôwczi]] [[Kategòrëjô:Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Ùkrajina]] hnph1la00rdjz4i2zfpdj3ef7yts0h4 209012 209011 2026-07-21T03:29:20Z Iketsi 3254 ref 209012 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Kresë Eùropë''' ({{jãz.|pl}} ''Kresy Europy. Ze skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego'', {{jãz.|uk}} Пограниччя Європи. Зі скарбниці Львівського історичного музею<ref>https://lvivoblrada.gov.ua/vystavku-lvivskoho-istorychnoho-mu/</ref>) – wëstôwk (2025–)<ref>https://mojestrone.com/artykul/lwiwsczi-wstwk-do-n2419260</ref>. * 2025-02-20 – 2025-03-02 [[Lublëno]] * 2025-04-05 – 2025-12-28 [[Wrocław]]<ref>https://podroze.onet.pl/aktualnosci/trzy-piekne-kobiety-i-wojna-wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum/lsbtjs3</ref> * 2026-01-31 – 2026-05-17 [[Pòznanié]] * 2026-06-10 – 2026-10-18 [[Stôłpsk]] – Wernisaż: 10 czerwca 2026, godz. 17:00 * [[Warszawa]] == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Zôbòrskô Zemia]] * [[Pòlskô]] * [[Ùkrajina]] === Jiné wëstôwczi === {{#categorytree:Wëstôwczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/lwiwsczi-wstwk-do-n2419260 * https://cennebezcenne.pl/wp-content/uploads/2025/10/CBU_16_22_241025.pdf * https://siml.pl/index.php/siml/article/view/180 * https://siml.pl/index.php/siml/article/view/180/147 * https://www.instagram.com/p/DDpaVU1OECy/ * https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/slupsk/2026/06/09/kresy-europy-w-slupsku-skarby-mezopotamii-grecji-i-rzymu-przyjechaly-z-lwowskiego-muzeum/ [https://web.archive.org/web/20260625210235/https://radiogdansk.pl/wp-content/uploads/2026/06/Dlugi_Wystawa_Kresy_Europy.mp3?_=1 .mp3] * https://culture.pl/pl/galeria/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-w-lublinie-galeria ;2025-02-20 – 2025-03-02 Lublëno * [https://radio.lublin.pl/2024/12/historia-z-muzealnego-skarbca-wyjatkowa-wystawa-na-zamku-zdjecia/ radio.lublin.pl - Historia z muzealnego skarbca. Wyjątkowa wystawa na Zamku <nowiki>[ZDJĘCIA]</nowiki>] ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9803-2024-12-20-225305.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9809-2024-12-20-225243.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9814-2024-12-20-225301.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9817-2024-12-20-225256.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9819-2024-12-20-225226.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9820-2024-12-20-225248.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9821-2024-12-20-225213.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9824-2024-12-20-225252.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9825-2024-12-20-225208.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9826-2024-12-20-225310.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9831-2024-12-20-225203.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9832-2024-12-20-225153.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9833-2024-12-20-225149.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9834-2024-12-20-225145.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9837-2024-12-20-225140.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9839-2024-12-20-225135.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9840-2024-12-20-225231.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9842-2024-12-20-225158.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9846-2024-12-20-225222.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9850-2024-12-20-225236.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9853-2024-12-20-225217.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9855-2024-12-20-225129.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9840-2024-12-28-210832.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9853-2024-12-28-210830.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz-2024-12-28-214240.mp3?var=0.9037351302674403 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz_2-2024-12-28-214237.mp3?var=0.7335376832274076 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz-2024-12-28-214240.mp3?_=2 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz_2-2024-12-28-214237.mp3?_=1 * [https://radio.lublin.pl/2024/12/kresy-europy-wyjatkowa-wystawa-przybywa-na-zamek-zdjecia/ radio.lublin.pl - Kresy Europy. Wyjątkowa wystawa przybywa na Zamek <nowiki>[ZDJĘCIA]</nowiki>] ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/469122077_1005830454904817_8187193009899331136_n-2024-12-20-071853.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470205102_1013945290760000_7158133651129478909_n-2024-12-20-071843.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470216547_1013947087426487_5409002034850558663_n-2024-12-20-071848.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470232571_1013945044093358_3406464793014596330_n-2024-12-20-071838.jpg * [https://ziemiewschodnie.pl/pl/o-muzeum/aktualnosci/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego „Kresy Europy. Ze skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego” {{!}} MZWDR] ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8405.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8393.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8422.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8444.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8464.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8511.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8527.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8552.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8577.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8263.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8290.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8293.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8304.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8330.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8712.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8726.JPG * https://herito.pl/ahice/exhibition-borderlands-of-the-europe-from-the-treasury-of-the-lviv-historical-museum-in-lublin/ * https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kresy-europy-w-lublinie/ * https://spotkaniazzabytkami.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/oprowadzanie-po-wystawie-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/otwarcie-wystawy-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/projekty/organizacja-wystawy-czasowej-kresy-europy-ze-zbiorow-lwowskiego-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/kresy-europy/ * https://zamek-lublin.pl/projekty/organizacja-wystawy-czasowej-kresy-europy-ze-zbiorow-lwowskiego-historycznego-w-roku-2026/ * https://happeningnext.com/event/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-eid3a0c3rpxmx * https://nowyswiat.online/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-na-zamku-lubelskim * https://podcast-media.rcs.revma.com/media/agpzfnJqLXJldm1hchYLEglNZWRpYUl0ZW0YgICwh6GDmwkMogEHbGlicmFyeQ.mp3 * https://www.ziemiewschodnie.pl/pl/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego * https://www.ziemiewschodnie.pl/pl/o-muzeum/wydarzenia/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa ;2025-04-05 – 2025-12-28 Wrocław * {{YouTube|v=kysjo33fG7I|tit=CZY POLSKIE ZABYTKI OBRONIĄ SIĘ W RAZIE ATAKU? JOANNA LAMPARSKA ZAPRASZA NA NIEZWYKŁĄ WYSTAWĘ — Hi!History Joanna Lamparska|jaz=pl}} * Audio – Radio RAM ** https://radioram.pl/articles/view/56948/Pociag-do-historii-Kresy-Europy-Ze-skarbca-Lwowskiego-Muzeum-Historycznego ** https://radioram.pl/img/articles/56948/04.04%20Lampka%20-%20Arsena%C5%82%20calo%C5%9B%C4%87%20zmontowana-1.mp3 * Video+Galeria – gazetawroclawska.pl ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/ar/c5p2-27502371 ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/gh/c5p2-27502371 ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/gh/c5p2-27502371/2 ** https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/720p.m3u8 ** https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/360p.m3u8 ** https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/fullhd.m3u8 ** https://ia902800.us.archive.org/18/items/1905163/1905163.m3u8 – VLC * https://web.archive.org/web/20250429183320/https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/exhibition/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/shop-search/ * https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/exhibition/24990-2/ * https://www.wroclaw.pl/kultura/muzeum-miejskie-wroclawia-co-nowego-zobaczymy-w-2025-roku * https://www.wroclaw.pl/kultura/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale * https://www.wroclaw.pl/kultura/galeria/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale,p,2 * https://www.wroclaw.pl/kultura/galeria/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale,p,3 * https://wroclaw.tvp.pl/85994161/600-eksponatow-ze-lwowa-na-czasowej-wystawie-kresy-europy * https://pik.wroclaw.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-czasowa/ * https://wroclawskie.info/artykul/-600-eksponatow-ze-lwowa-n1771387 * https://www.facebook.com/events/1609784793015614/ * https://www.facebook.com/muzeum.miejskie.wroclaw/posts/729130099747422/ * https://podroze.onet.pl/aktualnosci/trzy-piekne-kobiety-i-wojna-wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum/lsbtjs3 * https://www.wroclawskiportal.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://wroclaw.naszemiasto.pl/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/kw/c13-900783 * https://kiedysztuka.pl/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://dzieje.pl/wiadomosci/wroclawskie-muzeum-archeologiczne-pokazuje-600-eksponatow-ze-lwowa-na-czasowej-wystawie * https://www.wroclaw.pl/go/wydarzenia/edukacja-i-rozwoj/1399129-warsztaty-rodzinne-w-muzeum-archeologicznym-na-wystawie-kresy-europy * https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,31830825,skarby-ze-lwowa-sultanka-hurrem-dla-milosnikow-wspanialego.html ;2026-01-31 – 2026-05-17 Pòznanié * https://codziennypoznan.pl/artykul/2026-01-29/lwowski-skarbiec-w-poznaniu-kresy-europy-pokaza-historie-na-styku-wschodu-i-zachodu/ * https://www.umww.pl/2026010709391201-organizacja-wystawy-kresy-europy--ze-skarbca-muzeum-historycznego-we-lwowie * https://poznan.naszemiasto.pl/wystawa-czasowa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/kw/c13-1819169 * https://www.gazetafenestra.pl/2026/03/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://radiopoznan.fm/informacje/zapowiedzi/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego_2 * https://www.facebook.com/muzarp/posts/-nowa-wystawa-czasowa-w-poznaniuod-31-stycznia-2026-roku-muzeum-archeologiczne-w/1524764202587821/ * https://www.facebook.com/muzarp/videos/30-stycznia-2026-roku-w-muzeum-archeologicznym-w-poznaniu-odby%C5%82-si%C4%99-uroczysty-we/1165852752287976/ * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-02-04/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-02-23/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/odpady/events/2026-05-06/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/dziecko/events/2026-04-11/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/zima/events/2026-03-21/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-04-11/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-05-01/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/odpady/events/2026-02-19/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/dziecko/events/2026-05-07/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/ngo/events/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html ;2026-06-10 – 2026-10-18 Stôłpsk * muzeum.slupsk.pl ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-czasowa/ ** https://muzeum.slupsk.pl/archiwum/archiwum-roku-2026/zofia-potocka-historia-i-legendy-zofijowka-park-w-humaniu-wyklad/ ** https://muzeum.slupsk.pl/archiwum/archiwum-roku-2026/oprowadzanie-kuratorskie-po-wystawie-kresy-europy/ ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wydarzenia/malarstwo-z-wystawy-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wydarzenia/eksploatacja-mumii-w-europie-panaceum-surowiec-kuriozum-fakty-i-mity-wyklad/ * V – tv-slupsk.pl ** https://web.archive.org/web/20260720005016/https://www.tv-slupsk.pl/artykul/12618,kresy-europy ** https://web.archive.org/web/20260720024914/https://media.tv-slupsk.pl/avdata/video/2026/06/16/wt-kresy-europy.mp4 * Audio – Radioplus.pl ** https://www.radioplus.pl/koszalin/ponad-600-skarbow-ze-lwowa-w-slupsku-wyjatkowa-wystawa-w-zamku-ksiazat-pomorskich-aa-bZmW-vBYt-i4qi.html * *https://web.archive.org/web/20260720025714/https://d1bxy2pveef3fq.cloudfront.net/episodes/high/55063356.mp3?session_id=13dca751-bb9d-5b03-b9cb-c6002f22aac0&ab=128&al=289724&ao=462&cc=YYYYYYYYYY&cr=www.radioplus.pl&ct=ON_DEMAND&episode_id=72563060&show_id=5187271&user_id=15426203&organization_id=1864&tenant=SPREAKER&timestamp=1784516212&ppi=20677089-7cff-5450-aff1-112cd9b387dc&epi=d13688a2-61ae-5878-a99d-0c890c856a80&emt=audio&media_type=static&edt=mp3&Expires=1784602612&Key-Pair-Id=K1J2BR3INU6RYD&Signature=cQVb5fnJ3ChTziPaDWPV9ZaFPd2zMVs0HAsqnw9DoWHr7Rq4atMtMMaiL59VYe7wMFh8n6~Zsd5-vM7xE4lYnHwO-ijJN7lK6UsiJSlvCdJmp39bJ7pkJ~OA07oW9KeHgy-UOL~1qZU14a3hgwa0rIa-W~gGEyGHLa9e4xFBXRvouU9e8LErjdAob5jqMWjIZN1oXZCFNDsVl0-p6DwDo6TzSHDOGIHEKm9GPV89~bLcaNW0-rKvKu6ekGaaZR0B5QKeW-OIOhRjlEPCU02~jcjGFIoD128OadDjrZuKyj1BWwBfwYzv22RHI-MCgh3d3johWIIZz0ZVboPNmHpsbA__ * Galeria – gp24.pl – „Kresy Europy” w Słupsku. Bezcenne skarby ze Lwowa na wyjątkowej wystawie w Muzeum Pomorza Środkowego ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/ar/c1p2-29074177 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177/2 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177/3 * Galeria – gp24.pl – Kresy Europy. Nowa wystawa w Muzeum Pomorza Środkowego, którą warto zobaczyć [ZDJĘCIA] ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/ar/c1p2-29108203 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/2 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/3 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/4 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/5 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/6 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/7 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/8 {{Szëkba|Kresy Europy}} {{Szëkba|Kresë Eùropë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëstôwczi]] [[Kategòrëjô:Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Ùkrajina]] f541qsrqtc7jcg6s6ju6mzglw939gam 0 13546 209016 2026-07-21T04:09:50Z Iketsi 3254 N 209016 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Léòn Gòllë''' ({{jãz.|pl}} ''Leon Golle''; ùr. 1922, zm. 1992) – rzezbiôrz<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref>. == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëdzë]] 12xqt9urgljyke69r7ooa0c6ivs96sn 209018 209016 2026-07-21T04:47:50Z Iketsi 3254 + 209018 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka|1=[https://web.archive.org/web/20260630184124/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/10/Golla_Plakat-A3_styczen-2024_page-0001.jpg]}} '''Léòn Gòllë''' ({{jãz.|pl}} ''Leon Golle''; ùr. [[13 zélnika]] 1923 w [[Wiôlgô Wies]] , zm. 1992)<ref name=":0">https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/kaszuby/2023/07/04/rzezbiarz-rybackiego-swiata-mija-sto-lat-od-narodzin-leona-golli/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160622103509/http://muzeumpuck.pl:80/otwarcie-galerii-leona-golli-1923-1992-tworcy-rzezbionej-historii-kaszubskich-rybakow/</ref> – [[rëbôk]] i [[rzezbiôrz]]<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260514101959/https://muzeumpuck.pl/2023/10/13/wystawa-czasowa-rzezbiona-dlutem-leona-golli-historia-kaszubskich-rybakow-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-urodzin/</ref>. == Wëstôwczi == * ({{jãz.|pl}} ''Projekt edukacyjny: Rybacki świat oczami dzieci'') – [[séwnik]] 2023<ref>https://web.archive.org/web/20240515083001/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/06/Rybacki-swiat-oczami-dzieci.-Interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-Leona-Goll.-PLAKAT.jpg</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240515093409/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/06/Rybacki-swiat-oczami-dzieci.-Interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-Leona-Golli.-ULOTKA.jpg</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260418141832/https://muzeumpuck.pl/2023/12/21/katalog-prac-projekt-rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260317003200/https://muzeumpuck.pl/2023/06/01/rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli-nabor-szkol-do-projektu/</ref> – 20 000 zł<ref>https://web.archive.org/web/20260418131440/https://muzeumpuck.pl/2023/05/22/rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-leona-golli/</ref> ** Partnerzy medialni: Nadmorski24.pl, Telewizja TTM, NordaFM, [[Radio Kaszëbë]]<ref>https://web.archive.org/web/20260514103031/https://muzeumpuck.pl/2023/11/30/relacja-z-projektu-rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli/</ref> * ({{jãz.|pl}} ''Rzeźbiona dłutem Leona Golli historia kaszubskich rybaków w 100. rocznicę urodzin'') – [[19 pazdzérznika]] 2023<ref>https://web.archive.org/web/20260514101959/https://muzeumpuck.pl/2023/10/13/wystawa-czasowa-rzezbiona-dlutem-leona-golli-historia-kaszubskich-rybakow-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-urodzin/</ref> – [[stëcznik]] 2024<ref>https://web.archive.org/web/20260630184124/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/10/Golla_Plakat-A3_styczen-2024_page-0001.jpg</ref> * Podział ryb<ref>https://web.archive.org/web/20260418125212/https://muzeumpuck.pl/2021/03/12/zabytek-godny-uwagi-rzezba-ludowa-podzial-ryb-leon-golla/</ref> == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]] * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] * [[Piotr Golla]] – syn, rzezbiôrz i malôrz<ref name=":0" /> * [[Zbigniew Golla]] – syn, tworzy modele kutrów i okrętów<ref name=":0" /> * [[Rafał Golla]] – wnuk, téż rzezbiôrz<ref name=":0" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20220531103920/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2022/01/szopka-Golla-2048x1407.jpg {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëdzë]] rvbcxtttghm2fm2w0mjd13kwjn9dwg4 209020 209018 2026-07-21T04:48:54Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi kùńsztôrze]] 209020 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka|1=[https://web.archive.org/web/20260630184124/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/10/Golla_Plakat-A3_styczen-2024_page-0001.jpg]}} '''Léòn Gòllë''' ({{jãz.|pl}} ''Leon Golle''; ùr. [[13 zélnika]] 1923 w [[Wiôlgô Wies]] , zm. 1992)<ref name=":0">https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/kaszuby/2023/07/04/rzezbiarz-rybackiego-swiata-mija-sto-lat-od-narodzin-leona-golli/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160622103509/http://muzeumpuck.pl:80/otwarcie-galerii-leona-golli-1923-1992-tworcy-rzezbionej-historii-kaszubskich-rybakow/</ref> – [[rëbôk]] i [[rzezbiôrz]]<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260514101959/https://muzeumpuck.pl/2023/10/13/wystawa-czasowa-rzezbiona-dlutem-leona-golli-historia-kaszubskich-rybakow-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-urodzin/</ref>. == Wëstôwczi == * ({{jãz.|pl}} ''Projekt edukacyjny: Rybacki świat oczami dzieci'') – [[séwnik]] 2023<ref>https://web.archive.org/web/20240515083001/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/06/Rybacki-swiat-oczami-dzieci.-Interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-Leona-Goll.-PLAKAT.jpg</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240515093409/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/06/Rybacki-swiat-oczami-dzieci.-Interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-Leona-Golli.-ULOTKA.jpg</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260418141832/https://muzeumpuck.pl/2023/12/21/katalog-prac-projekt-rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260317003200/https://muzeumpuck.pl/2023/06/01/rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli-nabor-szkol-do-projektu/</ref> – 20 000 zł<ref>https://web.archive.org/web/20260418131440/https://muzeumpuck.pl/2023/05/22/rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-leona-golli/</ref> ** Partnerzy medialni: Nadmorski24.pl, Telewizja TTM, NordaFM, [[Radio Kaszëbë]]<ref>https://web.archive.org/web/20260514103031/https://muzeumpuck.pl/2023/11/30/relacja-z-projektu-rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli/</ref> * ({{jãz.|pl}} ''Rzeźbiona dłutem Leona Golli historia kaszubskich rybaków w 100. rocznicę urodzin'') – [[19 pazdzérznika]] 2023<ref>https://web.archive.org/web/20260514101959/https://muzeumpuck.pl/2023/10/13/wystawa-czasowa-rzezbiona-dlutem-leona-golli-historia-kaszubskich-rybakow-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-urodzin/</ref> – [[stëcznik]] 2024<ref>https://web.archive.org/web/20260630184124/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/10/Golla_Plakat-A3_styczen-2024_page-0001.jpg</ref> * Podział ryb<ref>https://web.archive.org/web/20260418125212/https://muzeumpuck.pl/2021/03/12/zabytek-godny-uwagi-rzezba-ludowa-podzial-ryb-leon-golla/</ref> == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]] * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] * [[Piotr Golla]] – syn, rzezbiôrz i malôrz<ref name=":0" /> * [[Zbigniew Golla]] – syn, tworzy modele kutrów i okrętów<ref name=":0" /> * [[Rafał Golla]] – wnuk, téż rzezbiôrz<ref name=":0" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20220531103920/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2022/01/szopka-Golla-2048x1407.jpg {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi kùńsztôrze]] 9cngectahxy3b3a1atjihxlq67ga3zw 209031 209020 2026-07-21T06:12:56Z Iketsi 3254 Golla 209031 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka|1=[https://web.archive.org/web/20260630184124/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/10/Golla_Plakat-A3_styczen-2024_page-0001.jpg]}} '''Léòn Gòllë''' ({{jãz.|pl}} ''Leon Golla''; ùr. [[13 zélnika]] 1923 w [[Wiôlgô Wies]] , zm. 1992)<ref name=":0">https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/kaszuby/2023/07/04/rzezbiarz-rybackiego-swiata-mija-sto-lat-od-narodzin-leona-golli/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160622103509/http://muzeumpuck.pl:80/otwarcie-galerii-leona-golli-1923-1992-tworcy-rzezbionej-historii-kaszubskich-rybakow/</ref> – [[rëbôk]] i [[rzezbiôrz]]<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260514101959/https://muzeumpuck.pl/2023/10/13/wystawa-czasowa-rzezbiona-dlutem-leona-golli-historia-kaszubskich-rybakow-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-urodzin/</ref>. == Wëstôwczi == * ({{jãz.|pl}} ''Projekt edukacyjny: Rybacki świat oczami dzieci'') – [[séwnik]] 2023<ref>https://web.archive.org/web/20240515083001/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/06/Rybacki-swiat-oczami-dzieci.-Interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-Leona-Goll.-PLAKAT.jpg</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240515093409/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/06/Rybacki-swiat-oczami-dzieci.-Interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-Leona-Golli.-ULOTKA.jpg</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260418141832/https://muzeumpuck.pl/2023/12/21/katalog-prac-projekt-rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260317003200/https://muzeumpuck.pl/2023/06/01/rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli-nabor-szkol-do-projektu/</ref> – 20 000 zł<ref>https://web.archive.org/web/20260418131440/https://muzeumpuck.pl/2023/05/22/rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-leona-golli/</ref> ** Partnerzy medialni: Nadmorski24.pl, Telewizja TTM, NordaFM, [[Radio Kaszëbë]]<ref>https://web.archive.org/web/20260514103031/https://muzeumpuck.pl/2023/11/30/relacja-z-projektu-rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli/</ref> * ({{jãz.|pl}} ''Rzeźbiona dłutem Leona Golli historia kaszubskich rybaków w 100. rocznicę urodzin'') – [[19 pazdzérznika]] 2023<ref>https://web.archive.org/web/20260514101959/https://muzeumpuck.pl/2023/10/13/wystawa-czasowa-rzezbiona-dlutem-leona-golli-historia-kaszubskich-rybakow-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-urodzin/</ref> – [[stëcznik]] 2024<ref>https://web.archive.org/web/20260630184124/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/10/Golla_Plakat-A3_styczen-2024_page-0001.jpg</ref> * Podział ryb<ref>https://web.archive.org/web/20260418125212/https://muzeumpuck.pl/2021/03/12/zabytek-godny-uwagi-rzezba-ludowa-podzial-ryb-leon-golla/</ref> == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]] * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] * [[Piotr Golla]] – syn, rzezbiôrz i malôrz<ref name=":0" /> * [[Zbigniew Golla]] – syn, tworzy modele kutrów i okrętów<ref name=":0" /> * [[Rafał Golla]] – wnuk, téż rzezbiôrz<ref name=":0" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20220531103920/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2022/01/szopka-Golla-2048x1407.jpg {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi kùńsztôrze]] 2keouxzhht8168dz2oc4ek2mhnqoxtd 209032 209031 2026-07-21T08:01:36Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Léòn Gòllë]] do [[Léón Gòlla]]: pisënk, gramatika 209031 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka|1=[https://web.archive.org/web/20260630184124/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/10/Golla_Plakat-A3_styczen-2024_page-0001.jpg]}} '''Léòn Gòllë''' ({{jãz.|pl}} ''Leon Golla''; ùr. [[13 zélnika]] 1923 w [[Wiôlgô Wies]] , zm. 1992)<ref name=":0">https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/kaszuby/2023/07/04/rzezbiarz-rybackiego-swiata-mija-sto-lat-od-narodzin-leona-golli/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160622103509/http://muzeumpuck.pl:80/otwarcie-galerii-leona-golli-1923-1992-tworcy-rzezbionej-historii-kaszubskich-rybakow/</ref> – [[rëbôk]] i [[rzezbiôrz]]<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260514101959/https://muzeumpuck.pl/2023/10/13/wystawa-czasowa-rzezbiona-dlutem-leona-golli-historia-kaszubskich-rybakow-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-urodzin/</ref>. == Wëstôwczi == * ({{jãz.|pl}} ''Projekt edukacyjny: Rybacki świat oczami dzieci'') – [[séwnik]] 2023<ref>https://web.archive.org/web/20240515083001/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/06/Rybacki-swiat-oczami-dzieci.-Interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-Leona-Goll.-PLAKAT.jpg</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240515093409/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/06/Rybacki-swiat-oczami-dzieci.-Interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-Leona-Golli.-ULOTKA.jpg</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260418141832/https://muzeumpuck.pl/2023/12/21/katalog-prac-projekt-rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260317003200/https://muzeumpuck.pl/2023/06/01/rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli-nabor-szkol-do-projektu/</ref> – 20 000 zł<ref>https://web.archive.org/web/20260418131440/https://muzeumpuck.pl/2023/05/22/rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-leona-golli/</ref> ** Partnerzy medialni: Nadmorski24.pl, Telewizja TTM, NordaFM, [[Radio Kaszëbë]]<ref>https://web.archive.org/web/20260514103031/https://muzeumpuck.pl/2023/11/30/relacja-z-projektu-rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli/</ref> * ({{jãz.|pl}} ''Rzeźbiona dłutem Leona Golli historia kaszubskich rybaków w 100. rocznicę urodzin'') – [[19 pazdzérznika]] 2023<ref>https://web.archive.org/web/20260514101959/https://muzeumpuck.pl/2023/10/13/wystawa-czasowa-rzezbiona-dlutem-leona-golli-historia-kaszubskich-rybakow-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-urodzin/</ref> – [[stëcznik]] 2024<ref>https://web.archive.org/web/20260630184124/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/10/Golla_Plakat-A3_styczen-2024_page-0001.jpg</ref> * Podział ryb<ref>https://web.archive.org/web/20260418125212/https://muzeumpuck.pl/2021/03/12/zabytek-godny-uwagi-rzezba-ludowa-podzial-ryb-leon-golla/</ref> == Òbaczë téż == === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]] * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] * [[Piotr Golla]] – syn, rzezbiôrz i malôrz<ref name=":0" /> * [[Zbigniew Golla]] – syn, tworzy modele kutrów i okrętów<ref name=":0" /> * [[Rafał Golla]] – wnuk, téż rzezbiôrz<ref name=":0" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20220531103920/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2022/01/szopka-Golla-2048x1407.jpg {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi kùńsztôrze]] 2keouxzhht8168dz2oc4ek2mhnqoxtd 209035 209032 2026-07-21T08:03:07Z Terrus38 14026 209035 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka|1=[https://web.archive.org/web/20260630184124/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/10/Golla_Plakat-A3_styczen-2024_page-0001.jpg]}} '''Léón Gòlla''' ({{jãz.|pl}} ''Leon Golla''; ùr. [[13 zélnika]] 1923 we [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]] , zm. 1992)<ref name=":0">https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/kaszuby/2023/07/04/rzezbiarz-rybackiego-swiata-mija-sto-lat-od-narodzin-leona-golli/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160622103509/http://muzeumpuck.pl:80/otwarcie-galerii-leona-golli-1923-1992-tworcy-rzezbionej-historii-kaszubskich-rybakow/</ref> – [[rëbôk]] i [[rzezbiôrz]]<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/rbacczi-swiat-wzlobiony-n1488588</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260514101959/https://muzeumpuck.pl/2023/10/13/wystawa-czasowa-rzezbiona-dlutem-leona-golli-historia-kaszubskich-rybakow-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-urodzin/</ref>. == Wëstôwczi == * ({{jãz.|pl}} ''Projekt edukacyjny: Rybacki świat oczami dzieci'') – [[séwnik]] 2023<ref>https://web.archive.org/web/20240515083001/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/06/Rybacki-swiat-oczami-dzieci.-Interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-Leona-Goll.-PLAKAT.jpg</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240515093409/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/06/Rybacki-swiat-oczami-dzieci.-Interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-Leona-Golli.-ULOTKA.jpg</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260418141832/https://muzeumpuck.pl/2023/12/21/katalog-prac-projekt-rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260317003200/https://muzeumpuck.pl/2023/06/01/rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli-nabor-szkol-do-projektu/</ref> – 20 000 zł<ref>https://web.archive.org/web/20260418131440/https://muzeumpuck.pl/2023/05/22/rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-rzezbiarskiej-leona-golli/</ref> ** Partnerzy medialni: Nadmorski24.pl, Telewizja TTM, NordaFM, [[Radio Kaszëbë]]<ref>https://web.archive.org/web/20260514103031/https://muzeumpuck.pl/2023/11/30/relacja-z-projektu-rybacki-swiat-oczami-dzieci-interpretacja-tworczosci-leona-golli/</ref> * ({{jãz.|pl}} ''Rzeźbiona dłutem Leona Golli historia kaszubskich rybaków w 100. rocznicę urodzin'') – [[19 pazdzérznika]] 2023<ref>https://web.archive.org/web/20260514101959/https://muzeumpuck.pl/2023/10/13/wystawa-czasowa-rzezbiona-dlutem-leona-golli-historia-kaszubskich-rybakow-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-urodzin/</ref> – [[stëcznik]] 2024<ref>https://web.archive.org/web/20260630184124/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2023/10/Golla_Plakat-A3_styczen-2024_page-0001.jpg</ref> * Podział ryb<ref>https://web.archive.org/web/20260418125212/https://muzeumpuck.pl/2021/03/12/zabytek-godny-uwagi-rzezba-ludowa-podzial-ryb-leon-golla/</ref> == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]] * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20220531103920/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2022/01/szopka-Golla-2048x1407.jpg {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi kùńsztôrze]] 2vhtb9npgmh0a6w5gpb5i5lri3fhhak 0 13547 209033 2026-07-21T08:01:36Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Léòn Gòllë]] do [[Léón Gòlla]]: pisënk, gramatika 209033 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Léón Gòlla]] ognq3zdes5xed9g64zl127esdenq7t6 14 13548 209050 2026-07-21T14:15:39Z Iketsi 3254 N 209050 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Radio]] qa0gv9r771da7jcz3t2rpaheszf7vta 0 13549 209051 2026-07-21T14:17:58Z Iketsi 3254 N 209051 wikitext text/x-wiki '''Norda FM''' – regionalnô radiowô rozsélnica, mającô redakcjã we [[Wejrowò|Wejrowie]]<ref>https://norda.fm/kontakt/</ref>. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Norda (starna ùjednoznacznieniô)}} === Pòłączoné témë === * [[Wejrowò]] === Jiné rozsélnicë === {{#categorytree:Rozsélnicë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://nadmorski24.pl/aktualnosci/62306-ruszyla-nowa-strona-internetowa-radia-norda-fm {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rozsélnicë]] l6h28mr92sfzsiutecaxtt80tkxxws8 209052 209051 2026-07-21T14:18:19Z Iketsi 3254 {{Jiné znaczënczi}} 209052 wikitext text/x-wiki {{Jiné znaczënczi}} '''Norda FM''' – regionalnô radiowô rozsélnica, mającô redakcjã we [[Wejrowò|Wejrowie]]<ref>https://norda.fm/kontakt/</ref>. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Norda (starna ùjednoznacznieniô)}} === Pòłączoné témë === * [[Wejrowò]] === Jiné rozsélnicë === {{#categorytree:Rozsélnicë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://nadmorski24.pl/aktualnosci/62306-ruszyla-nowa-strona-internetowa-radia-norda-fm {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rozsélnicë]] jsxltl52jemig8187nu5rrlyy5kwqgm 209053 209052 2026-07-21T14:23:44Z Iketsi 3254 +Pò kaszëbskù 209053 wikitext text/x-wiki {{Jiné znaczënczi}} '''Norda FM''' – regionalnô radiowô rozsélnica, mającô redakcjã we [[Wejrowò|Wejrowie]]<ref>https://norda.fm/kontakt/</ref>. === Pò kaszëbskù === * Gùst i Lénka jadą na Kaszuby<ref>https://norda.fm/kategoria/gustk-i-lenka-jada-na-kaszuby/</ref> * Norda Szrum<ref>https://norda.fm/kategoria/norda-szrum/</ref> == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Norda (starna ùjednoznacznieniô)}} === Pòłączoné témë === * [[Wejrowò]] === Jiné rozsélnicë === {{#categorytree:Rozsélnicë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://nadmorski24.pl/aktualnosci/62306-ruszyla-nowa-strona-internetowa-radia-norda-fm {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rozsélnicë]] pwx3360t9ys9ayucfobvoi4ec695c12 209057 209053 2026-07-21T14:45:45Z Iketsi 3254 + 209057 wikitext text/x-wiki {{Jiné znaczënczi}} '''Norda FM''' – regionalnô radiowô rozsélnica, mającô redakcjã we [[Wejrowò|Wejrowie]]<ref>https://norda.fm/kontakt/</ref>. === Pò kaszëbskù === * Gùstk i Lénka jadą na Kaszuby ([[Tomôsz Fópka]] i [[Kalina Janczewska]])<ref>https://norda.fm/kategoria/gustk-i-lenka-jada-na-kaszuby/</ref> * Norda Szrum<ref>https://norda.fm/kategoria/norda-szrum/</ref> == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Norda (starna ùjednoznacznieniô)}} === Pòłączoné témë === * [[Wejrowò]] === Jiné rozsélnicë === {{#categorytree:Rozsélnicë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://nadmorski24.pl/aktualnosci/62306-ruszyla-nowa-strona-internetowa-radia-norda-fm * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/radio-po-kaszubsku-radia-kaszubskie/ * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/radio-po-kaszubsku-radia-kaszubskie/?lang=kk {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rozsélnicë]] llwtackpi6w7pb6gfcsqr50h0uidrj0 14 13550 209061 2026-07-21T15:19:31Z Iketsi 3254 N 209061 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Czas]] ijnkagr7k6axfob5zayc4ak6d9r7oyf 0 13551 209066 2026-07-21T16:27:13Z Iketsi 3254 #TAM [[Kurierbytowski.com.pl#Kùlturowniô_(2021–2024)]] 209066 wikitext text/x-wiki #TAM [[Kurierbytowski.com.pl#Kùlturowniô_(2021–2024)]] [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë]] njpa00rhthrgdf94kark075axq3odxe 10 13552 209085 2026-07-21T20:15:14Z Iketsi 3254 N 209085 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Col2/styles.css" /> <div class="mw-col2"> <div class="mw-col2-col"> {{{left|}}} </div> <div class="mw-col2-col"> {{{right|}}} </div> </div> 57ixe1f6cwojdzvf50xrbf9d3zt2yk5 209087 209085 2026-07-21T20:16:47Z Iketsi 3254 - 209087 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Col2/styles.css" /> <div class="mw-col2"> <div class="mw-col2-col"> {{{left|}}} </div> <div class="mw-col2-col"> {{{right|}}} </div> </div> r7gmnbdnzvbbsu6pe0ehq01h1f8arp2 10 13553 209086 2026-07-21T20:15:23Z Iketsi 3254 N 209086 sanitized-css text/css .mw-col2 { display: flex; gap: 1rem; align-items: flex-start; } .mw-col2-col { flex: 0 0 50%; min-width: 0; } /* Mobile: stack */ @media (max-width: 768px) { .mw-col2 { display: block; } .mw-col2-col { flex: none; width: auto; } } co9iibj2ynkr3d6hi3a85rsr3cpwzxn 10 13554 209089 2026-07-21T20:33:14Z Iketsi 3254 N 209089 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Col3/styles.css" /> <div class="mw-col3"> <div class="mw-col3-col">{{{col1|}}}</div> <div class="mw-col3-col">{{{col2|}}}</div> <div class="mw-col3-col">{{{col3|}}}</div> </div> gz1op24nerwq7x4tfewb9u7be508urd 209091 209089 2026-07-21T20:36:01Z Iketsi 3254 - 209091 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Col3/styles.css" /> <div class="mw-col3"> <div class="mw-col3-col">{{{col1|}}}</div> <div class="mw-col3-col">{{{col2|}}}</div> <div class="mw-col3-col">{{{col3|}}}</div> </div> j12kxroszh1caphsvbrvspqnbc0ek36 209092 209091 2026-07-21T20:36:41Z Iketsi 3254 test 209092 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Col3/styles.css" /> <div class="mw-col3"> <div class="mw-col3-col"> {{{col1|}}} </div> <div class="mw-col3-col"> {{{col2|}}} </div> <div class="mw-col3-col"> {{{col3|}}} </div> </div> dvtuyrpfzfzxty92bn62lclcq1phqoc 10 13555 209090 2026-07-21T20:33:26Z Iketsi 3254 N 209090 sanitized-css text/css .mw-col3{ display:flex; gap:1rem; align-items:flex-start; } .mw-col3-col{ flex:0 0 33.333%; min-width:0; } /* Mobile: stack */ @media (max-width: 768px){ .mw-col3{ display:block; } .mw-col3-col{ width:auto; } } exlx6yz73zbleu5lbrjp3h74hd1g0s6 14 13556 209108 2026-07-22T12:10:10Z Iketsi 3254 N 209108 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Fùńdamentné kategòrëje]] 38kosp3ibvkx65qnb8yg4efrm5x0pb8 209111 209108 2026-07-22T12:24:43Z Iketsi 3254 #TAM [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] 209111 wikitext text/x-wiki #TAM [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] siz0hnss1ydz8v6egik072zzhwephkx 0 13557 209109 2026-07-22T12:23:55Z Iketsi 3254 N 209109 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Norman OK meteorologist.png|mały|Meteòrologa]] '''Meteòrologiô'''<ref>{{RKJ|2015|41}}</ref> (téż '''meteórologiô'''<ref name=":0">{{sloworz.org|33922|42243}}</ref>, abò '''meteòrologijô'''<ref name=":0" />) == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Yopiq ob-havo stantsiyasi.jpg| Òbrôzk:Cumuluswolke über Raps.jpg|[[Cumulus|Kłãbiastô chmùra]] Òbrôzk:2015_Szron_na_termometrze.jpg|Alkòholowi zaòknowi [[termòméter]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Termòméter]] * [[Wiatromierz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Category:Meteòrologiô| ]] 2ixnz952f0x90eok4u3mk8uew3uw6cp 828 13558 209172 2026-07-22T18:13:38Z Iketsi 3254 N 209172 Scribunto text/plain local p = {} function p.categorize(frame) local title = mw.title.getCurrentTitle().prefixedText local url = mw.uri.encode( mw.uri.fullUrl('https://csb.wikipedia.org/w/api.php', { action = 'query', prop = 'pageimages', titles = title, piprop = 'name', format = 'json', formatversion = 2 }) ) local data = mw.loadJsonData(url) local pages = data.query.pages local page = pages[ next(pages) ] if not page.pageimage then return frame:preprocess('[[Category:Dodac „Lead image”]]') end local ext = (page.pageimage:match('%.(%w+)$') or 'unknown'):lower() return frame:preprocess('[[Category:Pages-with-PageImage-' .. ext .. ']]') end return p 9qnec5wbrp8hyymt2xia4rwcyym5cnk 209174 209172 2026-07-22T18:18:27Z Iketsi 3254 + 209174 Scribunto text/plain local p = {} function p.categorize(frame) local title = mw.title.getCurrentTitle() -- Access pageImage property (returns "File:Example.jpg" or nil) -- Note: This requires the PageImages extension and the 2025+ Scribunto update local pageImage = title.pageImage if not pageImage then return frame:preprocess('[[Category:Pages without lead image]]') end -- Extract extension safely local ext = (pageImage:match('%.(%w+)$') or 'unknown'):lower() return frame:preprocess('[[Category:Pages with lead image - ' .. ext .. ']]') end return p 3kl5qqqhch2yds9ahc1ecis9kbhev8j 209175 209174 2026-07-22T18:24:40Z Iketsi 3254 csb 209175 Scribunto text/plain local p = {} function p.categorize(frame) local title = mw.title.getCurrentTitle() -- Access pageImage property (returns "File:Example.jpg" or nil) -- Note: This requires the PageImages extension and the 2025+ Scribunto update local pageImage = title.pageImage if not pageImage then return frame:preprocess('[[Category:Dodac òbrôzk do nôgłówka]]') end -- Extract extension safely local ext = (pageImage:match('%.(%w+)$') or 'unknown'):lower() return frame:preprocess('[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù - ' .. ext .. ']]') end return p ijv8tw25vfuvvgtd32cji3junnfljst 209176 209175 2026-07-22T18:25:18Z Iketsi 3254 / 209176 Scribunto text/plain local p = {} function p.categorize(frame) local title = mw.title.getCurrentTitle() -- Access pageImage property (returns "File:Example.jpg" or nil) -- Note: This requires the PageImages extension and the 2025+ Scribunto update local pageImage = title.pageImage if not pageImage then return frame:preprocess('[[Category:Dodac òbrôzk do nôgłówka]]') end -- Extract extension safely local ext = (pageImage:match('%.(%w+)$') or 'unknown'):lower() return frame:preprocess('[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù/' .. ext .. ']]') end return p 0p7x6ohtojgbtnsdz5sk3iko0i5e2j3 209184 209176 2026-07-22T18:39:32Z Iketsi 3254 -/' .. ext .. ' 209184 Scribunto text/plain local p = {} function p.categorize(frame) local title = mw.title.getCurrentTitle() -- Access pageImage property (returns "File:Example.jpg" or nil) -- Note: This requires the PageImages extension and the 2025+ Scribunto update local pageImage = title.pageImage if not pageImage then return frame:preprocess('[[Category:Dodac òbrôzk do nôgłówka]]') end -- Extract extension safely local ext = (pageImage:match('%.(%w+)$') or 'unknown'):lower() return frame:preprocess('[[Category:Òbrôzk w nôgłówkù]]') end return p o1y2ko9oad6pu7tgci51ouex00mv0oq 14 13559 209196 2026-07-22T19:17:17Z Iketsi 3254 N 209196 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Meta-starnë Wikipediji]] b2f6iagovx2emivuht1we9jb6hhr296 14 13560 209197 2026-07-22T19:18:24Z Iketsi 3254 N 209197 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ [[Kategòrëjô:Meta-starnë Wikipediji]] 25sfd16bkg2reanozhuj56905nedqft 0 13561 209272 2026-07-22T23:24:50Z Iketsi 3254 N 209272 wikitext text/x-wiki Benefis – * https://www.youtube.com/watch?v=9ATbBn0zZPc * https://www.youtube.com/watch?v=7IitfN5H7Uk oj7ke5vdredhj9caf7ecpes1waaw0in 209275 209272 2026-07-22T23:33:40Z Iketsi 3254 + 209275 wikitext text/x-wiki Benefis – * https://www.youtube.com/watch?v=9ATbBn0zZPc * https://www.youtube.com/watch?v=7IitfN5H7Uk * https://www.youtube.com/watch?v=5pTJjb4zMQ8 * https://www.youtube.com/watch?v=q-ImOs6XZUw 0rh29wen1miunf5depdta54xi7etjfb 209287 209275 2026-07-23T01:24:38Z Iketsi 3254 + 209287 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:09.01.16 benefis prof (99).JPG|mały|]] '''Benefis'''<ref>{{sloworz.org|19633|22232}}</ref> == Òbaczë téż == * [[Kaszëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.youtube.com/watch?v=9ATbBn0zZPc * https://www.youtube.com/watch?v=7IitfN5H7Uk * https://www.youtube.com/watch?v=5pTJjb4zMQ8 * https://www.youtube.com/watch?v=q-ImOs6XZUw {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] c652pi5n3k30peas4ti3nu3h7788b1u 209288 209287 2026-07-23T01:25:11Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Skłôdanié żëczbów]] 209288 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:09.01.16 benefis prof (99).JPG|mały|]] '''Benefis'''<ref>{{sloworz.org|19633|22232}}</ref> == Òbaczë téż == * [[Skłôdanié żëczbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.youtube.com/watch?v=9ATbBn0zZPc * https://www.youtube.com/watch?v=7IitfN5H7Uk * https://www.youtube.com/watch?v=5pTJjb4zMQ8 * https://www.youtube.com/watch?v=q-ImOs6XZUw {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] qn8q5578p17hu9qx4aob9aiz11xgy6j 209290 209288 2026-07-23T01:29:05Z Iketsi 3254 {{YouTube}} 209290 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:09.01.16 benefis prof (99).JPG|mały|]] '''Benefis'''<ref>{{sloworz.org|19633|22232}}</ref> == Òbaczë téż == * [[Skłôdanié żëczbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=9ATbBn0zZPc|tit=Benefis Jaromiry Labuddy - relacja Gminnego Domu Kultury w Lini — Gminny Dom Kultury w Lini|jaz=pl}} * {{YouTube|v=7IitfN5H7Uk|tit=Edmund Szymikowski-Benefis w Wejherowskim Pałacu — Zygmunt Pałasz (Chór Pieciolinie)|jaz=csb}} * {{YouTube|v=5pTJjb4zMQ8|tit=Benefis Anny Sobolewskiej — Janusz L. Sobolewski|jaz=pl}} * {{YouTube|v=q-ImOs6XZUw|tit=Benefis zespołu Wiśta Wio! — GOK Potęowo|jaz=pl}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] cic8m6oztoxc13qfiv9fhfcj12ktj1p 0 13562 209281 2026-07-23T00:08:33Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kòreańsczi jãzëk]] na [[Kòrejańsczi jãzëk]] w plac przeczérowaniô: pisënk 209281 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kòrejańsczi jãzëk]] amxpe7gn3m6qfc7r137r8ad1n8cx9al