Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 39 221070 202579 2026-10-26T19:53:44Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/en]] 221070 wikitext text/x-wiki #TAM [[Wikipediô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/en]] aan62l4w0tyr6wpb95kpwggyz2dmv5q 0 1467 221167 219991 2026-10-27T09:59:29Z Terrus38 14026 infòbòks 221167 wikitext text/x-wiki {{Etnicznô grëpa infobox|miono=Kaszëbi|òdjimk=Kaszebsko familejo leba 200.jpg|òpis òdjimka=Kaszëbskô familiô na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów|Swiatowim Zjezdze Kaszëbów]] w 2005 rokù|symbòl=POL Kaszuby flag.svg|òpis symbòlu=[[kaszëbskô fana]]|kôrta=Kaszubi w polsce.png|òpis kôrtë=Procentowi ùdzél Kaszëbów w lëdztwie Pòlsczi|pòpùlacjô='''[[Pòlskô]]''' (przédno [[Kaszëbë]]): òd 179 685 do kòl 500 000,</br> '''[[Kanada]]''': do kòl 30 000|jãzëk=[[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]], [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]], [[anielsczi jãzëk|anielsczi]], [[niemiecczi jãzëk|niemiecczi]]|religiô=[[katolëcyzm]]|grëpa=[[Pòmòrzanie]], [[Zôpadny Słowianie]]|krewny=[[Pòlôszë]], [[Pòłabsczi Słowianie|Pòłabianie]], [[Serbòłużëczanie]]}} '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') – zôpadnosłowiańskô etnicznô grëpa ùznôwónô colemało za nôród, aùtochtoniczné lëdztwò [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacëją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] zôs pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim na wnożëna mô pòwtórzny charakter – pò II swiatowi wòjnie Kaszëbi zamieszkale na môlach swòji pierwoszny wnożëny, po wëwiezeniu z ni miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracëji, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazyliô|Brazylii]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] – wczasnych [[Słowianie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi (słowiańsczé ''Pomore'' – ''pò mòrze''). Ùznôwô sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Òdra|Òdrã]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôd. Nôstarsze zapisënczki miona są z XIII s. w sztãplu ksyża Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], czéde panowale òni w òkòlim [[Sztetëno|Sztetëna]]. [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żëł w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddôło sã germanizacëji czë pòlonizacëji, prawò to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wielu znónych prusczich czë miemiecczich wòjskòwich miało kaszëbsczi pòchòdzënk, ale nié czële sã do parłãczë z domôcą kùlturą abò pòddôwale sã òni całownemu zarwaniu w zôstnym pòkòleniu. Dlôte drãgò akùrôtno definiowac, chtërną z historëcznych sztatur mòże ùznac za Kaszëba, a chtërną za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzënkù. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Zéńdzeniém w [[Leba|Lebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Dzysdniowò w socjologiji ë historii panuje dba, że Kaszëbi są etnicznym karnã pòlsczégò nôrodu. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacëjã – nôrodną pòlską ë etniczną kaszëbską. Wielu nôrodnëch dzejôrzy w Pòmòrsczi w czasie zarabczeniô zôs nôleżników samòstójnoscowiégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczé rësznoce, mô równak wielelatną zwëcz. [[Florión Cenôwa]] bëł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali dzejôrze z karna tzw. "Zrzeszeńców", chtërni w PRL bëlë represjonowani òb [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãcy na zberk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowało pismiono ''[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]'', a pò nim ''[[Òdroda|Kaszëbskô Òdroda]]''. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. Stolëcą Kaszëbów nazëwô sã [[Gduńsk]], le wiôldżim gardã z nôwikszim jich procentã je [[Gdiniô]]. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historiô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]–[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié ({{jãz.|en}} ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczé nôrodowi rësznotë béł [[Florión Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabét, òpisôł kaszëbską gramatikã ([[1879]]), opùblikòwôł etnograficzną ë historëczną lëteraturã ò żëcim Kaszëbow (''Skórb kaszébsko-slovjnskjé mòvé'', [[1866]]–[[1868]]) a téż jinsze knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëli ''Młodokaszëbi'' prowadzoni przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszącë w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' (grëpa ''Zrzëszincë''), chtërni wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. Do 1989 rokù mało Kaszëbów bëło w prowôdnëch stanach. W [[2005]] {{skr.|rokù}} [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz szło wëbrac na maturowim ekzaminie. Nie zdrzącë na môłe tim zainteresowanié (kaszëbszczi wëbrało blós 23 ùczniów), to je wôżny dzél òchróni kaszëbsczi kùlturë. [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Kaszëbsczé smaczczi to mòga bëc: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jin. Niejedné restauracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerat Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerat Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzyński]] (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernat Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Kaszëbë]] * [[Kaszëbskô diaspòra]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] |Kategoriô=Etniczné grëpë }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|v=tOgdT5Elwh8|tit=Kaszubi (1990 r.)|k=@VideoStudioGdansk1981|d=2020-03-25|dł=51:47}} * {{YouTube|v=QShOKIvG_B8|tit=Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak|k=@Pilgrim07|d=2013-06-08|dł=2:24}} * {{YouTube|v=Tyd345GCbnE|tit=Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim|k=@historiabezkitu1568|d=2024-03-13|dł=1:24:31}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf * https://histmag.org/Mowisz-Kaszubi-myslisz...-Kim-sa-ludzie-pogranicza-9219 * https://www.busemprzezswiat.pl/2019/01/kaszubi-tajemniczy-lud-polnocy-polski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowianie]] [[Kategòrëjô:Etniczné grëpë]] 18fyhygi0gfg2uzmpq9f04tsylxpk43 221172 221167 2026-10-27T10:17:14Z Terrus38 14026 221172 wikitext text/x-wiki {{Etnicznô grëpa infobox|miono=Kaszëbi|òdjimk=Kaszebsko familejo leba 200.jpg|òpis òdjimka=Kaszëbskô familiô na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów|Swiatowim Zjezdze Kaszëbów]] w 2005 rokù|symbòl=POL Kaszuby flag.svg|òpis symbòlu=[[kaszëbskô fana]]|kôrta=Kaszubi w polsce.png|òpis kôrtë=Procentowi ùdzél Kaszëbów w lëdztwie Pòlsczi|pòpùlacjô=òd ± 190 000 do > 500 000|jãzëk=[[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]], [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]], [[anielsczi jãzëk|anielsczi]], [[niemiecczi jãzëk|niemiecczi]]|religiô=[[katolëcyzm]]|grëpa=[[Pòmòrzanie]], [[Zôpadny Słowianie]]|krewny=[[Pòlôszë]], [[Pòłabsczi Słowianie|Pòłabianie]], [[Serbòłużëczanie]]|môl zamieszkaniô='''[[Pòlskô]]''' (przédno [[Kaszëbë]]): òd 179 685 do kòl 500 000<ref>{{Cytuj starnã|url=https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/nsp-2021/nsp-2021-wyniki-ostateczne/tablice-z-ostatecznymi-danymi-w-zakresie-przynaleznosci-narodowo-etnicznej-jezyka-uzywanego-w-domu-oraz-przynaleznosci-do-wyznania-religijnego,10,1.html|titel=Tablice z ostatecznymi danymi w zakresie przynależności narodowo-etnicznej, języka używanego w domu oraz przynależności do wyznania religijnego według danych NSP 2021|aùtór=GUS|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl}}</ref>,</br> '''[[Kanada]]''': do kòl 30 000,</br> [[USA]], [[Miemieckô]], [[Brazyliô]]}} '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') – zôpadnosłowiańskô etnicznô grëpa ùznôwónô colemało za nôród, aùtochtoniczné lëdztwò [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacëją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] zôs pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim na wnożëna mô pòwtórzny charakter – pò II swiatowi wòjnie Kaszëbi zamieszkale na môlach swòji pierwoszny wnożëny, po wëwiezeniu z ni miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracëji, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazyliô|Brazylii]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] – wczasnych [[Słowianie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi ({{Jãz.|xpsi}} ''*pomorьje'' – ùbrzég<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Lege artis. Language yesterday, today, tomorrow|plac=Gduńsk|url=https://lartis.sk/wp-content/uploads/2021/05/Rychlo_Issue-1_2021.pdf|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=en|aùtór r=Mikołaj Rychło|rozdzél=SLAVIC AND GERMANIC REFLEXES OF PROTO-INDO-EUROPEAN ROOT *H2UEH1- 'WIND': A COMPARATIVE STUDY|tom=VI|dzél=1|rok=2021|stronë=211}}</ref>) Ùznôwô sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Òdra|Òdrã]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôd. Nôstarsze zapisënczki miona są z XIII s. w sztãplu ksyża Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], czéde panowale òni w òkòlim [[Szczecëno|Szczecëna]]. [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żëł w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddôło sã germanizacëji czë pòlonizacëji, prawò to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wielu znónych prusczich czë miemiecczich wòjskòwich miało kaszëbsczi pòchòdzënk, ale nié czële sã do parłãczë z domôcą kùlturą abò pòddôwale sã òni całownemu zarwaniu w zôstnym pòkòleniu. Dlôte drãgò akùrôtno definiowac, chtërną z historëcznych sztatur mòże ùznac za Kaszëba, a chtërną za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzënkù. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Zéńdzeniém w [[Leba|Lebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Dzysdniowò w socjologiji ë historii panuje dba, że Kaszëbi są etnicznym karnã pòlsczégò nôrodu. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacëjã – nôrodną pòlską ë etniczną kaszëbską. Wielu nôrodnëch dzejôrzy w Pòmòrsczi w czasie zarabczeniô zôs nôleżników samòstójnoscowiégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczé rësznoce, mô równak wielelatną zwëcz. [[Florión Cenôwa]] bëł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali dzejôrze z karna tzw. "Zrzeszeńców", chtërni w PRL bëlë represjonowani òb [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãcy na zberk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowało pismiono ''[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]'', a pò nim ''[[Òdroda|Kaszëbskô Òdroda]]''. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. Stolëcą Kaszëbów nazëwô sã [[Gduńsk]], le wiôldżim gardã z nôwikszim jich procentã je [[Gdiniô]]. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historiô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]–[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié ({{jãz.|en}} ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczé nôrodowi rësznotë béł [[Florión Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabét, òpisôł kaszëbską gramatikã ([[1879]]), opùblikòwôł etnograficzną ë historëczną lëteraturã ò żëcim Kaszëbow (''Skórb kaszébsko-slovjnskjé mòvé'', [[1866]]–[[1868]]) a téż jinsze knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëli ''Młodokaszëbi'' prowadzoni przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszącë w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' (grëpa ''Zrzëszincë''), chtërni wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. Do 1989 rokù mało Kaszëbów bëło w prowôdnëch stanach. W [[2005]] {{skr.|rokù}} [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz szło wëbrac na maturowim ekzaminie. Nie zdrzącë na môłe tim zainteresowanié (kaszëbszczi wëbrało blós 23 ùczniów), to je wôżny dzél òchróni kaszëbsczi kùlturë. [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Kaszëbsczé smaczczi to mòga bëc: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jin. Niejedné restauracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerat Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerat Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzyński]] (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernat Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Kaszëbë]] * [[Kaszëbskô diaspòra]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] |Kategoriô=Etniczné grëpë }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|v=tOgdT5Elwh8|tit=Kaszubi (1990 r.)|k=@VideoStudioGdansk1981|d=2020-03-25|dł=51:47}} * {{YouTube|v=QShOKIvG_B8|tit=Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak|k=@Pilgrim07|d=2013-06-08|dł=2:24}} * {{YouTube|v=Tyd345GCbnE|tit=Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim|k=@historiabezkitu1568|d=2024-03-13|dł=1:24:31}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf * https://histmag.org/Mowisz-Kaszubi-myslisz...-Kim-sa-ludzie-pogranicza-9219 * https://www.busemprzezswiat.pl/2019/01/kaszubi-tajemniczy-lud-polnocy-polski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowianie]] [[Kategòrëjô:Etniczné grëpë]] 6ig10haq1izo20smzpzhsy33b4j2w3u 221173 221172 2026-10-27T10:23:56Z Terrus38 14026 221173 wikitext text/x-wiki {{Etnicznô grëpa infobox|miono=Kaszëbi|òdjimk=Kaszebsko familejo leba 200.jpg|òpis òdjimka=Kaszëbskô familiô na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów|Swiatowim Zjezdze Kaszëbów]] w 2005 rokù|symbòl=POL Kaszuby flag.svg|òpis symbòlu=[[kaszëbskô fana]]|kôrta=Kaszubi w polsce.png|òpis kôrtë=Procentowi ùdzél Kaszëbów w lëdztwie Pòlsczi|pòpùlacjô=òd ± 190 000 do > 500 000|jãzëk=[[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]], [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]], [[anielsczi jãzëk|anielsczi]], [[niemiecczi jãzëk|niemiecczi]]|religiô=[[katolëcyzm]]|grëpa=[[Pòmòrzanie]], [[Zôpadny Słowianie]]|krewny=[[Pòlôszë]], [[Pòłabsczi Słowianie|Pòłabianie]], [[Serbòłużëczanie]]|môl zamieszkaniô='''[[Pòlskô]]''' (przédno [[Kaszëbë]]): òd 179 685<ref>{{Cytuj starnã|url=https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/nsp-2021/nsp-2021-wyniki-ostateczne/tablice-z-ostatecznymi-danymi-w-zakresie-przynaleznosci-narodowo-etnicznej-jezyka-uzywanego-w-domu-oraz-przynaleznosci-do-wyznania-religijnego,10,1.html|titel=Tablice z ostatecznymi danymi w zakresie przynależności narodowo-etnicznej, języka używanego w domu oraz przynależności do wyznania religijnego według danych NSP 2021|aùtór=GUS|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl}}</ref> do kòl 500 000<ref>{{Cytuj starnã|titel=Geògrafia dzysészëch Kaszëbów (wersja poprawiona)|url=https://kaszebi.rastko.net/?p=53|aùtór=Jan Mòrdawsczi|òpùblikòwóny=Projekt Rastko Kaszuby|data przëstãpù=2026-10-27|data=2004-06-28|jãzëk=csb}}</ref>,</br> '''[[Kanada]]''': do kòl 30 000,</br> [[USA]], [[Miemieckô]], [[Brazyliô]]}} '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') – zôpadnosłowiańskô etnicznô grëpa ùznôwónô colemało za nôród, aùtochtoniczné lëdztwò [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacëją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] zôs pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim na wnożëna mô pòwtórzny charakter – pò II swiatowi wòjnie Kaszëbi zamieszkale na môlach swòji pierwoszny wnożëny, po wëwiezeniu z ni miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracëji, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazyliô|Brazylii]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] – wczasnych [[Słowianie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi ({{Jãz.|xpsi}} ''*pomorьje'' – ùbrzég<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Lege artis. Language yesterday, today, tomorrow|plac=Gduńsk|url=https://lartis.sk/wp-content/uploads/2021/05/Rychlo_Issue-1_2021.pdf|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=en|aùtór r=Mikołaj Rychło|rozdzél=SLAVIC AND GERMANIC REFLEXES OF PROTO-INDO-EUROPEAN ROOT *H2UEH1- 'WIND': A COMPARATIVE STUDY|tom=VI|dzél=1|rok=2021|stronë=211}}</ref>) Ùznôwô sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Òdra|Òdrã]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôd. Nôstarsze zapisënczki miona są z XIII s. w sztãplu ksyża Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], czéde panowale òni w òkòlim [[Szczecëno|Szczecëna]]. [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żëł w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddôło sã germanizacëji czë pòlonizacëji, prawò to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wielu znónych prusczich czë miemiecczich wòjskòwich miało kaszëbsczi pòchòdzënk, ale nié czële sã do parłãczë z domôcą kùlturą abò pòddôwale sã òni całownemu zarwaniu w zôstnym pòkòleniu. Dlôte drãgò akùrôtno definiowac, chtërną z historëcznych sztatur mòże ùznac za Kaszëba, a chtërną za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzënkù. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Zéńdzeniém w [[Leba|Lebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Dzysdniowò w socjologiji ë historii panuje dba, że Kaszëbi są etnicznym karnã pòlsczégò nôrodu. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacëjã – nôrodną pòlską ë etniczną kaszëbską. Wielu nôrodnëch dzejôrzy w Pòmòrsczi w czasie zarabczeniô zôs nôleżników samòstójnoscowiégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczé rësznoce, mô równak wielelatną zwëcz. [[Florión Cenôwa]] bëł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali dzejôrze z karna tzw. "Zrzeszeńców", chtërni w PRL bëlë represjonowani òb [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãcy na zberk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowało pismiono ''[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]'', a pò nim ''[[Òdroda|Kaszëbskô Òdroda]]''. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. Stolëcą Kaszëbów nazëwô sã [[Gduńsk]], le wiôldżim gardã z nôwikszim jich procentã je [[Gdiniô]]. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historiô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]–[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié ({{jãz.|en}} ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczé nôrodowi rësznotë béł [[Florión Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabét, òpisôł kaszëbską gramatikã ([[1879]]), opùblikòwôł etnograficzną ë historëczną lëteraturã ò żëcim Kaszëbow (''Skórb kaszébsko-slovjnskjé mòvé'', [[1866]]–[[1868]]) a téż jinsze knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëli ''Młodokaszëbi'' prowadzoni przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszącë w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' (grëpa ''Zrzëszincë''), chtërni wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. Do 1989 rokù mało Kaszëbów bëło w prowôdnëch stanach. W [[2005]] {{skr.|rokù}} [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz szło wëbrac na maturowim ekzaminie. Nie zdrzącë na môłe tim zainteresowanié (kaszëbszczi wëbrało blós 23 ùczniów), to je wôżny dzél òchróni kaszëbsczi kùlturë. [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Kaszëbsczé smaczczi to mòga bëc: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jin. Niejedné restauracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerat Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerat Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzyński]] (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernat Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Kaszëbë]] * [[Kaszëbskô diaspòra]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] |Kategoriô=Etniczné grëpë }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|v=tOgdT5Elwh8|tit=Kaszubi (1990 r.)|k=@VideoStudioGdansk1981|d=2020-03-25|dł=51:47}} * {{YouTube|v=QShOKIvG_B8|tit=Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak|k=@Pilgrim07|d=2013-06-08|dł=2:24}} * {{YouTube|v=Tyd345GCbnE|tit=Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim|k=@historiabezkitu1568|d=2024-03-13|dł=1:24:31}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf * https://histmag.org/Mowisz-Kaszubi-myslisz...-Kim-sa-ludzie-pogranicza-9219 * https://www.busemprzezswiat.pl/2019/01/kaszubi-tajemniczy-lud-polnocy-polski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowianie]] [[Kategòrëjô:Etniczné grëpë]] 0xprxv495l71mioah9b313hoz31h41n 221174 221173 2026-10-27T10:26:44Z Terrus38 14026 221174 wikitext text/x-wiki {{Etnicznô grëpa infobox|miono=Kaszëbi|òdjimk=Kaszebsko familejo leba 200.jpg|òpis òdjimka=Kaszëbskô familiô na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów|Swiatowim Zjezdze Kaszëbów]] w 2005 rokù|symbòl=POL Kaszuby flag.svg|òpis symbòlu=[[kaszëbskô fana]]|kôrta=Kaszubi w polsce.png|òpis kôrtë=Procentowi ùdzél Kaszëbów w lëdztwie Pòlsczi|pòpùlacjô=òd ± 190 000 do > 500 000|jãzëk=[[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]], [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]], [[anielsczi jãzëk|anielsczi]], [[niemiecczi jãzëk|niemiecczi]]|religiô=[[katolëcyzm]]|grëpa=[[Pòmòrzanie]], [[Zôpadny Słowianie]]|krewny=[[Pòlôszë]], [[Pòłabsczi Słowianie|Pòłabianie]], [[Serbòłużëczanie]]|môl zamieszkaniô='''[[Pòlskô]]''' (przédno [[Kaszëbë]]): òd 179 685<ref>{{Cytuj starnã|url=https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/nsp-2021/nsp-2021-wyniki-ostateczne/tablice-z-ostatecznymi-danymi-w-zakresie-przynaleznosci-narodowo-etnicznej-jezyka-uzywanego-w-domu-oraz-przynaleznosci-do-wyznania-religijnego,10,1.html|titel=Tablice z ostatecznymi danymi w zakresie przynależności narodowo-etnicznej, języka używanego w domu oraz przynależności do wyznania religijnego według danych NSP 2021|aùtór=GUS|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl}}</ref> do kòl 500 000<ref>{{Cytuj starnã|titel=Geògrafia dzysészëch Kaszëbów (wersja poprawiona)|url=https://kaszebi.rastko.net/?p=53|aùtór=Jan Mòrdawsczi|òpùblikòwóny=Projekt Rastko Kaszuby|data przëstãpù=2026-10-27|data=2004-06-28|jãzëk=csb}}</ref>,</br> '''[[Kanada]]''': do kòl 30 000<ref>{{Cytuj starnã|data=2025-02-25|titel=Kaszubi żyją w Kanadzie od XIX wieku. David Shulist: Mylą nas z Polakami|aùtór=Szymon Grot|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=Eska Trójmiasto|url=https://trojmiasto.eska.pl/kaszubi-zyja-w-kanadzie-od-xix-wieku-david-schulist-myla-nas-z-polakami-aa-gHm9-Lyzt-4dNT.html}}</ref>,</br> [[USA]], [[Miemieckô]], [[Brazyliô]]}} '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') – zôpadnosłowiańskô etnicznô grëpa ùznôwónô colemało za nôród, aùtochtoniczné lëdztwò [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacëją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] zôs pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim na wnożëna mô pòwtórzny charakter – pò II swiatowi wòjnie Kaszëbi zamieszkale na môlach swòji pierwoszny wnożëny, po wëwiezeniu z ni miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracëji, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazyliô|Brazylii]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] – wczasnych [[Słowianie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi ({{Jãz.|xpsi}} ''*pomorьje'' – ùbrzég<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Lege artis. Language yesterday, today, tomorrow|plac=Gduńsk|url=https://lartis.sk/wp-content/uploads/2021/05/Rychlo_Issue-1_2021.pdf|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=en|aùtór r=Mikołaj Rychło|rozdzél=SLAVIC AND GERMANIC REFLEXES OF PROTO-INDO-EUROPEAN ROOT *H2UEH1- 'WIND': A COMPARATIVE STUDY|tom=VI|dzél=1|rok=2021|stronë=211}}</ref>) Ùznôwô sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Òdra|Òdrã]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôd. Nôstarsze zapisënczki miona są z XIII s. w sztãplu ksyża Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], czéde panowale òni w òkòlim [[Szczecëno|Szczecëna]]. [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żëł w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddôło sã germanizacëji czë pòlonizacëji, prawò to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wielu znónych prusczich czë miemiecczich wòjskòwich miało kaszëbsczi pòchòdzënk, ale nié czële sã do parłãczë z domôcą kùlturą abò pòddôwale sã òni całownemu zarwaniu w zôstnym pòkòleniu. Dlôte drãgò akùrôtno definiowac, chtërną z historëcznych sztatur mòże ùznac za Kaszëba, a chtërną za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzënkù. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Zéńdzeniém w [[Leba|Lebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Dzysdniowò w socjologiji ë historii panuje dba, że Kaszëbi są etnicznym karnã pòlsczégò nôrodu. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacëjã – nôrodną pòlską ë etniczną kaszëbską. Wielu nôrodnëch dzejôrzy w Pòmòrsczi w czasie zarabczeniô zôs nôleżników samòstójnoscowiégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczé rësznoce, mô równak wielelatną zwëcz. [[Florión Cenôwa]] bëł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali dzejôrze z karna tzw. "Zrzeszeńców", chtërni w PRL bëlë represjonowani òb [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãcy na zberk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowało pismiono ''[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]'', a pò nim ''[[Òdroda|Kaszëbskô Òdroda]]''. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. Stolëcą Kaszëbów nazëwô sã [[Gduńsk]], le wiôldżim gardã z nôwikszim jich procentã je [[Gdiniô]]. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historiô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]–[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié ({{jãz.|en}} ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczé nôrodowi rësznotë béł [[Florión Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabét, òpisôł kaszëbską gramatikã ([[1879]]), opùblikòwôł etnograficzną ë historëczną lëteraturã ò żëcim Kaszëbow (''Skórb kaszébsko-slovjnskjé mòvé'', [[1866]]–[[1868]]) a téż jinsze knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëli ''Młodokaszëbi'' prowadzoni przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszącë w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' (grëpa ''Zrzëszincë''), chtërni wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. Do 1989 rokù mało Kaszëbów bëło w prowôdnëch stanach. W [[2005]] {{skr.|rokù}} [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz szło wëbrac na maturowim ekzaminie. Nie zdrzącë na môłe tim zainteresowanié (kaszëbszczi wëbrało blós 23 ùczniów), to je wôżny dzél òchróni kaszëbsczi kùlturë. [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Kaszëbsczé smaczczi to mòga bëc: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jin. Niejedné restauracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerat Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerat Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzyński]] (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernat Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Kaszëbë]] * [[Kaszëbskô diaspòra]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] |Kategoriô=Etniczné grëpë }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|v=tOgdT5Elwh8|tit=Kaszubi (1990 r.)|k=@VideoStudioGdansk1981|d=2020-03-25|dł=51:47}} * {{YouTube|v=QShOKIvG_B8|tit=Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak|k=@Pilgrim07|d=2013-06-08|dł=2:24}} * {{YouTube|v=Tyd345GCbnE|tit=Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim|k=@historiabezkitu1568|d=2024-03-13|dł=1:24:31}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf * https://histmag.org/Mowisz-Kaszubi-myslisz...-Kim-sa-ludzie-pogranicza-9219 * https://www.busemprzezswiat.pl/2019/01/kaszubi-tajemniczy-lud-polnocy-polski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowianie]] [[Kategòrëjô:Etniczné grëpë]] du4wjmvtm15ndqyg4vldfpix2jfalty 221175 221174 2026-10-27T10:45:56Z Terrus38 14026 221175 wikitext text/x-wiki {{Etnicznô grëpa infobox|miono=Kaszëbi|òdjimk=Kaszebsko familejo leba 200.jpg|òpis òdjimka=Kaszëbskô familiô na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów|Swiatowim Zjezdze Kaszëbów]] w 2005 rokù|symbòl=POL Kaszuby flag.svg|òpis symbòlu=[[kaszëbskô fana]]|kôrta=Kaszubi w polsce.png|òpis kôrtë=Procentowi ùdzél Kaszëbów w lëdztwie Pòlsczi|pòpùlacjô=òd ± 190 000 do > 500 000|jãzëk=[[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]], [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]], [[anielsczi jãzëk|anielsczi]], [[niemiecczi jãzëk|niemiecczi]]|religiô=[[katolëcyzm]]|grëpa=[[Pòmòrzanie]], [[Zôpadny Słowianie]]|krewny=[[Pòlôszë]], [[Pòłabsczi Słowianie|Pòłabianie]], [[Serbòłużëczanie]]|môl zamieszkaniô='''[[Pòlskô]]''' (przédno [[Kaszëbë]]): òd 179 685<ref>{{Cytuj starnã|url=https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/nsp-2021/nsp-2021-wyniki-ostateczne/tablice-z-ostatecznymi-danymi-w-zakresie-przynaleznosci-narodowo-etnicznej-jezyka-uzywanego-w-domu-oraz-przynaleznosci-do-wyznania-religijnego,10,1.html|titel=Tablice z ostatecznymi danymi w zakresie przynależności narodowo-etnicznej, języka używanego w domu oraz przynależności do wyznania religijnego według danych NSP 2021|aùtór=GUS|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl}}</ref> do kòl 500 000<ref>{{Cytuj starnã|titel=Geògrafia dzysészëch Kaszëbów (wersja poprawiona)|url=https://kaszebi.rastko.net/?p=53|aùtór=Jan Mòrdawsczi|òpùblikòwóny=Projekt Rastko Kaszuby|data przëstãpù=2026-10-27|data=2004-06-28|jãzëk=csb}}</ref>,</br> '''[[Kanada]]''': do kòl 30 000<ref>{{Cytuj starnã|data=2025-02-25|titel=Kaszubi żyją w Kanadzie od XIX wieku. David Shulist: Mylą nas z Polakami|aùtór=Szymon Grot|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=Eska Trójmiasto|url=https://trojmiasto.eska.pl/kaszubi-zyja-w-kanadzie-od-xix-wieku-david-schulist-myla-nas-z-polakami-aa-gHm9-Lyzt-4dNT.html}}</ref>,</br> [[USA]], [[Miemieckô]], [[Brazyliô]]}} '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') – zôpadnosłowiańskô etnicznô grëpa ùznôwónô colemało za nôród<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/kim-me-jesme-e-jacze-sa-naje-cele|titel=Kim më jesmë ë jaczé są naje céle?|òpùblikòwóny=Kaszëbskô Jednota|jãzëk=csb|data przëstãpù=2026-10-27}}</ref>, aùtochtoniczné lëdztwò [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] a pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim òsadnictwò miéwô pòwtórny charakter – pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]] dzél Kaszëbów wëcygnął na zôpôd po wëwiezeniu stamtądka miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracje, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazyliô|Brazylii]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] – wczasnëch [[Słowianie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi ({{Jãz.|xpsi}} ''*pomorьje'' – ùbrzég<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Lege artis. Language yesterday, today, tomorrow|plac=Gduńsk|url=https://lartis.sk/wp-content/uploads/2021/05/Rychlo_Issue-1_2021.pdf|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=en|aùtór r=Mikołaj Rychło|rozdzél=SLAVIC AND GERMANIC REFLEXES OF PROTO-INDO-EUROPEAN ROOT *H2UEH1- 'WIND': A COMPARATIVE STUDY|tom=VI|dzél=1|rok=2021|stronë=211}}</ref>) Ùznôwô sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Ódra|Ódrą]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôd. Nôstarszi zôpisk miona pòchôdają z XIII w. w sztãplu ksyżëca Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], jaczi panowôł nad w òkòlim [[Szczecëno|Szczecëna]]. [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żił w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddało sã germanizacje czë pòlonizacje, zjawiszcze to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wiele znónëch prusczich czë miemiecczich wòjskòwëch miało kaszëbsczé pòchòdzenié, ale nie czëlë parłãczë z domôcą kùlturą abò nawetka ji ju nie znalë. Dlôte drãgò dokładno definiowac, chtërnã z historicznëch pòstacjów mòże ùznac za Kaszëbã, a chtërnã za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzeniô. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Swiatowim Zjezdze Kaszëbów w [[Łeba|Łebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacjã – pòlską ë kaszëbską. Wiele pòlsczich nôrodnëch dzejôrzi na Pòmòrzim òb czas zagôrënków a nôleżników samòstójnoscowégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczi rësznoce, mô równak wielelatną tradicjã. [[Florión Cenôwa]] béł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali [[Zrzeszińcë]], chtërny w PLR bëlë represjonowóny przez [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãti na zbérk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowałë pismiona ''[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]'' i ''[[Òdroda|Kaszëbskô Òdroda]],'' a téż stowôra [[Kaszëbskô Jednota]]. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historiô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]–[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié ({{jãz.|en}} ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczé nôrodowi rësznotë béł [[Florión Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabét, òpisôł kaszëbską gramatikã ([[1879]]), opùblikòwôł etnograficzną ë historëczną lëteraturã ò żëcim Kaszëbow (''Skórb kaszébsko-slovjnskjé mòvé'', [[1866]]–[[1868]]) a téż jinsze knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëli ''Młodokaszëbi'' prowadzoni przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszącë w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' ([[Zrzeszińcë]]), chtërny wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. Do 1989 rokù mało Kaszëbów bëło w prowôdnëch stanach. W [[2005]] {{skr.|rokù}} [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz szło wëbrac na maturowim ekzaminie. Nie zdrzącë na môłe tim zainteresowanié (kaszëbszczi wëbrało blós 23 ùczniów), to je wôżny dzél òchróni kaszëbsczi kùlturë. [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Kaszëbsczé smaczczi to mòga bëc: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jin. Niejedné restauracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerat Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerat Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzyński]] (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernat Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Kaszëbë]] * [[Kaszëbskô diaspòra]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] |Kategoriô=Etniczné grëpë }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|v=tOgdT5Elwh8|tit=Kaszubi (1990 r.)|k=@VideoStudioGdansk1981|d=2020-03-25|dł=51:47}} * {{YouTube|v=QShOKIvG_B8|tit=Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak|k=@Pilgrim07|d=2013-06-08|dł=2:24}} * {{YouTube|v=Tyd345GCbnE|tit=Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim|k=@historiabezkitu1568|d=2024-03-13|dł=1:24:31}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf * https://histmag.org/Mowisz-Kaszubi-myslisz...-Kim-sa-ludzie-pogranicza-9219 * https://www.busemprzezswiat.pl/2019/01/kaszubi-tajemniczy-lud-polnocy-polski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowianie]] [[Kategòrëjô:Etniczné grëpë]] lfd4n6gc5kmbshm5gf7xdmo8onclssc 221176 221175 2026-10-27T10:53:55Z Terrus38 14026 221176 wikitext text/x-wiki {{Etnicznô grëpa infobox|miono=Kaszëbi|òdjimk=Kaszebsko familejo leba 200.jpg|òpis òdjimka=Kaszëbskô familiô na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów|Swiatowim Zjezdze Kaszëbów]] w 2005 rokù|symbòl=POL Kaszuby flag.svg|òpis symbòlu=[[kaszëbskô fana]]|kôrta=Kaszubi w polsce.png|òpis kôrtë=Procentowi ùdzél Kaszëbów w lëdztwie Pòlsczi|pòpùlacjô=òd ± 190 000 do > 500 000|jãzëk=[[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]], [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]], [[anielsczi jãzëk|anielsczi]], [[niemiecczi jãzëk|niemiecczi]]|religiô=[[katolëcyzm]]|grëpa=[[Pòmòrzanie]], [[Zôpadny Słowianie]]|krewny=[[Pòlôszë]], [[Pòłabsczi Słowianie|Pòłabianie]], [[Serbòłużëczanie]]|môl zamieszkaniô='''[[Pòlskô]]''' (przédno [[Kaszëbë]]): òd 179 685<ref>{{Cytuj starnã|url=https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/nsp-2021/nsp-2021-wyniki-ostateczne/tablice-z-ostatecznymi-danymi-w-zakresie-przynaleznosci-narodowo-etnicznej-jezyka-uzywanego-w-domu-oraz-przynaleznosci-do-wyznania-religijnego,10,1.html|titel=Tablice z ostatecznymi danymi w zakresie przynależności narodowo-etnicznej, języka używanego w domu oraz przynależności do wyznania religijnego według danych NSP 2021|aùtór=GUS|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl}}</ref> do kòl 500 000<ref>{{Cytuj starnã|titel=Geògrafia dzysészëch Kaszëbów (wersja poprawiona)|url=https://kaszebi.rastko.net/?p=53|aùtór=Jan Mòrdawsczi|òpùblikòwóny=Projekt Rastko Kaszuby|data przëstãpù=2026-10-27|data=2004-06-28|jãzëk=csb}}</ref>,</br> '''[[Kanada]]''': do kòl 30 000<ref>{{Cytuj starnã|data=2025-02-25|titel=Kaszubi żyją w Kanadzie od XIX wieku. David Shulist: Mylą nas z Polakami|aùtór=Szymon Grot|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=Eska Trójmiasto|url=https://trojmiasto.eska.pl/kaszubi-zyja-w-kanadzie-od-xix-wieku-david-schulist-myla-nas-z-polakami-aa-gHm9-Lyzt-4dNT.html}}</ref>,</br> [[USA]], [[Miemieckô]], [[Brazyliô]]}} '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') – zôpadnosłowiańskô etnicznô grëpa ùznôwónô colemało za nôród<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/kim-me-jesme-e-jacze-sa-naje-cele|titel=Kim më jesmë ë jaczé są naje céle?|òpùblikòwóny=Kaszëbskô Jednota|jãzëk=csb|data przëstãpù=2026-10-27}}</ref>, aùtochtoniczné lëdztwò [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] a pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim òsadnictwò miéwô pòwtórny charakter – pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]] dzél Kaszëbów wëcygnął na zôpôd po wëwiezeniu stamtądka miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracje, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazyliô|Brazylii]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] – wczasnëch [[Słowianie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi ({{Jãz.|xpsi}} ''*pomorьje'' – ùbrzég<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Lege artis. Language yesterday, today, tomorrow|plac=Gduńsk|url=https://lartis.sk/wp-content/uploads/2021/05/Rychlo_Issue-1_2021.pdf|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=en|aùtór r=Mikołaj Rychło|rozdzél=SLAVIC AND GERMANIC REFLEXES OF PROTO-INDO-EUROPEAN ROOT *H2UEH1- 'WIND': A COMPARATIVE STUDY|tom=VI|dzél=1|rok=2021|stronë=211}}</ref>) Ùznôwô sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Ódra|Ódrą]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôd. Nôstarszi zôpisk miona pòchôdają z XIII w. w sztãplu ksyżëca Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], jaczi panowôł nad w òkòlim [[Szczecëno|Szczecëna]]. [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żił w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddało sã germanizacje czë pòlonizacje, zjawiszcze to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wiele znónëch prusczich czë miemiecczich wòjskòwëch miało kaszëbsczé pòchòdzenié, ale nie czëlë parłãczë z domôcą kùlturą abò nawetka ji ju nie znalë. Dlôte drãgò dokładno definiowac, chtërnã z historicznëch pòstacjów mòże ùznac za Kaszëbã, a chtërnã za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzeniô. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Swiatowim Zjezdze Kaszëbów w [[Łeba|Łebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacjã – pòlską ë kaszëbską. Wiele pòlsczich nôrodnëch dzejôrzi na Pòmòrzim òb czas zagôrënków a nôleżników samòstójnoscowégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczi rësznoce, mô równak wielelatną tradicjã. [[Florión Cenôwa]] béł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali [[Zrzeszińcë]], chtërny w PLR bëlë represjonowóny przez [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãti na zbérk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowałë pismiona ''[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]'' i ''[[Òdroda|Kaszëbskô Òdroda]],'' a téż stowôra [[Kaszëbskô Jednota]]. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historiô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]–[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié ({{jãz.|en}} ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczi nôrodny rësznotë béł [[Florión Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabet, w [[1879]] òpisôł kaszëbską gramatikã, pùblikòwôł etnograficzną ë historiczną lëteraturã ò żëcym Kaszëbów (''Skôrb kaszëbskò-słowińsczi mòwë'', [[1866]]–[[1868]]) a téż jinszé knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëlë [[Młodokaszëbi]] prowadzony przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszący w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' ([[Zrzeszińcë]]), chtërny wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. W [[2005]] {{skr.|rokù}} [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz mógł wëbrac na maturalnym egzaminie, a w 2015 òstôł òdemkłi na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] czerënk [[kaszëbskô etnofilologiô]], [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Do kaszëbsczich môltëchów słëchają: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jiné. Niejedne restaùracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają téż np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerat Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerat Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzyński]] (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernat Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Kaszëbë]] * [[Kaszëbskô diaspòra]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] |Kategoriô=Etniczné grëpë }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|v=tOgdT5Elwh8|tit=Kaszubi (1990 r.)|k=@VideoStudioGdansk1981|d=2020-03-25|dł=51:47}} * {{YouTube|v=QShOKIvG_B8|tit=Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak|k=@Pilgrim07|d=2013-06-08|dł=2:24}} * {{YouTube|v=Tyd345GCbnE|tit=Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim|k=@historiabezkitu1568|d=2024-03-13|dł=1:24:31}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf * https://histmag.org/Mowisz-Kaszubi-myslisz...-Kim-sa-ludzie-pogranicza-9219 * https://www.busemprzezswiat.pl/2019/01/kaszubi-tajemniczy-lud-polnocy-polski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowianie]] [[Kategòrëjô:Etniczné grëpë]] 3nuo9zro7ft7isslhuuc2y3cpbvsll4 221177 221176 2026-10-27T11:51:17Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} 221177 wikitext text/x-wiki {{Etnicznô grëpa infobox|miono=Kaszëbi|òdjimk=Kaszebsko familejo leba 200.jpg|òpis òdjimka=Kaszëbskô familiô na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów|Swiatowim Zjezdze Kaszëbów]] w 2005 rokù|symbòl=POL Kaszuby flag.svg|òpis symbòlu=[[kaszëbskô fana]]|kôrta=Kaszubi w polsce.png|òpis kôrtë=Procentowi ùdzél Kaszëbów w lëdztwie Pòlsczi|pòpùlacjô=òd ± 190 000 do > 500 000|jãzëk=[[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]], [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]], [[angelsczi jãzëk|angelsczi]], [[niemiecczi jãzëk|niemiecczi]]|religiô=[[katolëcyzm]]|grëpa=[[Pòmòrzanie]], [[Zôpadny Słowianie]]|krewny=[[Pòlôszë]], [[Pòłabsczi Słowianie|Pòłabianie]], [[Serbòłużëczanie]]|môl zamieszkaniô='''[[Pòlskô]]''' (przédno [[Kaszëbë]]): òd 179 685<ref>{{Cytuj starnã|url=https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/nsp-2021/nsp-2021-wyniki-ostateczne/tablice-z-ostatecznymi-danymi-w-zakresie-przynaleznosci-narodowo-etnicznej-jezyka-uzywanego-w-domu-oraz-przynaleznosci-do-wyznania-religijnego,10,1.html|titel=Tablice z ostatecznymi danymi w zakresie przynależności narodowo-etnicznej, języka używanego w domu oraz przynależności do wyznania religijnego według danych NSP 2021|aùtór=GUS|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl}}</ref> do kòl 500 000<ref>{{Cytuj starnã|titel=Geògrafia dzysészëch Kaszëbów (wersja poprawiona)|url=https://kaszebi.rastko.net/?p=53|aùtór=Jan Mòrdawsczi|òpùblikòwóny=Projekt Rastko Kaszuby|data przëstãpù=2026-10-27|data=2004-06-28|jãzëk=csb}}</ref>,</br> '''[[Kanada]]''': do kòl 30 000<ref>{{Cytuj starnã|data=2025-02-25|titel=Kaszubi żyją w Kanadzie od XIX wieku. David Shulist: Mylą nas z Polakami|aùtór=Szymon Grot|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=Eska Trójmiasto|url=https://trojmiasto.eska.pl/kaszubi-zyja-w-kanadzie-od-xix-wieku-david-schulist-myla-nas-z-polakami-aa-gHm9-Lyzt-4dNT.html}}</ref>,</br> [[USA]], [[Miemieckô]], [[Brazyliô]]}} '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') – zôpadnosłowiańskô etnicznô grëpa ùznôwónô colemało za nôród<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/kim-me-jesme-e-jacze-sa-naje-cele|titel=Kim më jesmë ë jaczé są naje céle?|òpùblikòwóny=Kaszëbskô Jednota|jãzëk=csb|data przëstãpù=2026-10-27}}</ref>, aùtochtoniczné lëdztwò [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] a pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim òsadnictwò miéwô pòwtórny charakter – pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]] dzél Kaszëbów wëcygnął na zôpôd po wëwiezeniu stamtądka miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracje, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazyliô|Brazylii]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] – wczasnëch [[Słowianie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi ({{jãz.|xpsi}} ''*pomorьje'' – ùbrzég<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Lege artis. Language yesterday, today, tomorrow|plac=Gduńsk|url=https://lartis.sk/wp-content/uploads/2021/05/Rychlo_Issue-1_2021.pdf|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=en|aùtór r=Mikołaj Rychło|rozdzél=SLAVIC AND GERMANIC REFLEXES OF PROTO-INDO-EUROPEAN ROOT *H2UEH1- 'WIND': A COMPARATIVE STUDY|tom=VI|dzél=1|rok=2021|stronë=211}}</ref>) Ùznôwô sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Ódra|Ódrą]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôd. Nôstarszi zôpisk miona pòchôdają z XIII w. w sztãplu ksyżëca Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], jaczi panowôł nad w òkòlim [[Szczecëno|Szczecëna]]. [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żił w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddało sã germanizacje czë pòlonizacje, zjawiszcze to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wiele znónëch prusczich czë miemiecczich wòjskòwëch miało kaszëbsczé pòchòdzenié, ale nie czëlë parłãczë z domôcą kùlturą abò nawetka ji ju nie znalë. Dlôte drãgò dokładno definiowac, chtërnã z historicznëch pòstacjów mòże ùznac za Kaszëbã, a chtërnã za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzeniô. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Swiatowim Zjezdze Kaszëbów w [[Łeba|Łebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacjã – pòlską ë kaszëbską. Wiele pòlsczich nôrodnëch dzejôrzi na Pòmòrzim òb czas zagôrënków a nôleżników samòstójnoscowégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczi rësznoce, mô równak wielelatną tradicjã. [[Florión Cenôwa]] béł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali [[Zrzeszińcë]], chtërny w PLR bëlë represjonowóny przez [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãti na zbérk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowałë pismiona ''[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]'' i ''[[Òdroda|Kaszëbskô Òdroda]],'' a téż stowôra [[Kaszëbskô Jednota]]. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historiô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]–[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié ({{jãz.|en}} ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''[[Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego]]'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczi nôrodny rësznotë béł [[Florión Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabet, w [[1879]] òpisôł kaszëbską gramatikã, pùblikòwôł etnograficzną ë historiczną lëteraturã ò żëcym Kaszëbów (''Skôrb kaszëbskò-słowińsczi mòwë'', [[1866]]–[[1868]]) a téż jinszé knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëlë [[Młodokaszëbi]] prowadzony przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszący w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' ([[Zrzeszińcë]]), chtërny wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. W [[2005]] {{skr.|rokù}} [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz mógł wëbrac na maturalnym egzaminie, a w 2015 òstôł òdemkłi na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] czerënk [[kaszëbskô etnofilologiô]], [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Do kaszëbsczich môltëchów słëchają: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jiné. Niejedne restaùracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają téż np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerat Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerat Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzyński]] (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernat Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Kaszëbë]] * [[Kaszëbskô diaspòra]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] |Kategoriô=Etniczné grëpë }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|v=tOgdT5Elwh8|tit=Kaszubi (1990 r.)|k=@VideoStudioGdansk1981|d=2020-03-25|dł=51:47}} * {{YouTube|v=QShOKIvG_B8|tit=Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak|k=@Pilgrim07|d=2013-06-08|dł=2:24}} * {{YouTube|v=Tyd345GCbnE|tit=Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim|k=@historiabezkitu1568|d=2024-03-13|dł=1:24:31}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf * https://histmag.org/Mowisz-Kaszubi-myslisz...-Kim-sa-ludzie-pogranicza-9219 * https://www.busemprzezswiat.pl/2019/01/kaszubi-tajemniczy-lud-polnocy-polski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowianie]] [[Kategòrëjô:Etniczné grëpë]] 9gyg7vp6riy0jquam35bjdt5qhpefng 0 1710 221015 181714 2026-10-26T18:33:16Z Iketsi 3254 /* Ùrodzëlë sã */ test references=all 221015 wikitext text/x-wiki '''1968''' / MCMLXVIII <center>[[1966]] « [[1967]] « '''1968''' » [[1969]] » [[1970]]</center> === Wëdarzenia === * [[1 séwnika]] pòwstało w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi]] === Ùrodzëlë sã === {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2=* | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} === Ùmarlë === * [[26 strëmiannika]] w Żukòwie [[Jadwiga Ptôch]] [[Kategòrëjô:XX stolaté]] 3spoqpmeb3uemnkkewfy0a8rxk2e691 221016 221015 2026-10-26T18:34:53Z Iketsi 3254 #switch: 221016 wikitext text/x-wiki '''1968''' / MCMLXVIII <center>[[1966]] « [[1967]] « '''1968''' » [[1969]] » [[1970]]</center> === Wëdarzenia === * [[1 séwnika]] pòwstało w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi]] === Ùrodzëlë sã === {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: * | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} === Ùmarlë === * [[26 strëmiannika]] w Żukòwie [[Jadwiga Ptôch]] [[Kategòrëjô:XX stolaté]] gy61h0v18izqcwu8gxv2qoe2pjxpgh5 221017 221016 2026-10-26T18:36:15Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 221017 wikitext text/x-wiki '''1968''' / MCMLXVIII <center>[[1966]] « [[1967]] « '''1968''' » [[1969]] » [[1970]]</center> === Wëdarzenia === * [[1 séwnika]] pòwstało w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi]] === Ùrodzëlë sã === {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: * | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-01-20 | label = [[Wòjcech Cëchòsz]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-01-29 | label = [[Daniél Czapiewsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-02-16 | label = [[Dorota Arciszewska-Mielewczyk]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-03-02 | label = [[Daniel Craig]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-03-29 | label = [[Lucy Lawless]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-03-30 | label = [[Céline Dion]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-05-10 | label = [[Emilija Kokić]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-05-26 | label = [[Fridrik X]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-09-09 | label = [[Lila Downs]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-09-17 | label = [[Anastacia]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-09-26 | label = [[James Caviezel]] }} {{Wikidata list end}} === Ùmarlë === * [[26 strëmiannika]] w Żukòwie [[Jadwiga Ptôch]] [[Kategòrëjô:XX stolaté]] pd2t4jiun570ck4tg5ggun6e8i64yfj 221023 221017 2026-10-26T18:39:33Z Iketsi 3254 test 221023 wikitext text/x-wiki '''1968''' / MCMLXVIII <center>[[1966]] « [[1967]] « '''1968''' » [[1969]] » [[1970]]</center> === Wëdarzenia === * [[1 séwnika]] pòwstało w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi]] === Ùrodzëlë sã === {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: * | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-01-20 | label = [[Wòjcech Cëchòsz]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-01-29 | label = [[Daniél Czapiewsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-02-16 | label = [[Dorota Arciszewska-Mielewczyk]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-03-02 | label = [[Daniel Craig]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-03-29 | label = [[Lucy Lawless]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-03-30 | label = [[Céline Dion]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-05-10 | label = [[Emilija Kokić]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-05-26 | label = [[Fridrik X]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-09-09 | label = [[Lila Downs]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-09-17 | label = [[Anastacia]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1968-09-26 | label = [[James Caviezel]] }} {{Wikidata list end}} === Ùmarlë === * [[26 strëmiannika]] w Żukòwie [[Jadwiga Ptôch]] [[Kategòrëjô:XX stolaté]] 508wjk2n4mp0e6p2ypkltva2cdjlixo 0 1712 220952 220903 2026-10-26T14:09:50Z Iketsi 3254 {{Nav rok}} 220952 wikitext text/x-wiki <div style="display:none">[[Òbrôzk:SearchThumbs 1621-2160.svg|mały|lang=qmr{{!}}class=hide-on-mobile pageimage|]]</div> {{Nav rok}} '''{{PAGENAME}}''' / {{Rzimsczé cyfrë|{{PAGENAME}}}} === Wëdarzenia === * Pòwstôł [[Gduńsczi Ùniwersytet]] (20 strëmiannika) * Sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]]) === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] 35g2y2xxttiumzfx3vd7ont70sc8sb1 220957 220952 2026-10-26T14:33:41Z Iketsi 3254 {{Naw rok}} 220957 wikitext text/x-wiki <div style="display:none">[[Òbrôzk:SearchThumbs 1621-2160.svg|mały|lang=qmr{{!}}class=hide-on-mobile pageimage|]]</div> {{Naw rok}} '''{{PAGENAME}}''' / {{Rzimsczé cyfrë|{{PAGENAME}}}} === Wëdarzenia === * Pòwstôł [[Gduńsczi Ùniwersytet]] (20 strëmiannika) * Sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]]) === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] e3bfn4ixawhjzoptzol9ziotwvminsk 220990 220957 2026-10-26T16:55:52Z Iketsi 3254 <center>{{Naw rok}}</center> 220990 wikitext text/x-wiki <div style="display:none">[[Òbrôzk:SearchThumbs 1621-2160.svg|mały|lang=qmr{{!}}class=hide-on-mobile pageimage|]]</div> <center>{{Naw rok}}</center> '''{{PAGENAME}}''' / {{Rzimsczé cyfrë|{{PAGENAME}}}} === Wëdarzenia === * Pòwstôł [[Gduńsczi Ùniwersytet]] (20 strëmiannika) * Sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]]) === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] emnhfn4pkql4nai0i6cto7tuimpl1mi 0 1713 221131 220848 2026-10-27T01:57:17Z Iketsi 3254 === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] 221131 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SearchThumbs 1621-2160.svg|mały{{!}}class=pageimage skin-invert-image|lang=qms|]] '''1971''' / MCMLXXI <center>[[1969]] « [[1970]] « '''1971''' » [[1972]] » [[1973]]</center> === Wëdarzenia === * Bëło założoné [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò]] === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] t08j6bi1kloyza9f7ssciaz57g3z6yv 0 1714 221132 220853 2026-10-27T01:57:42Z Iketsi 3254 === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] 221132 wikitext text/x-wiki <center>{{Naw rok}}</center> '''{{PAGENAME}}''' / {{Rzimsczé cyfrë|{{PAGENAME}}}} === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] pep4fubqzbrcf8r0e6sgvyvuy6zo3lr 0 1715 221133 159291 2026-10-27T01:58:04Z Iketsi 3254 + 221133 wikitext text/x-wiki <center>{{Naw rok}}</center> '''{{PAGENAME}}''' / {{Rzimsczé cyfrë|{{PAGENAME}}}} === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] pep4fubqzbrcf8r0e6sgvyvuy6zo3lr 0 1716 221134 159292 2026-10-27T01:58:16Z Iketsi 3254 + 221134 wikitext text/x-wiki <center>{{Naw rok}}</center> '''{{PAGENAME}}''' / {{Rzimsczé cyfrë|{{PAGENAME}}}} === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] pep4fubqzbrcf8r0e6sgvyvuy6zo3lr 0 1717 221119 159293 2026-10-27T01:39:58Z Iketsi 3254 + 221119 wikitext text/x-wiki <center>{{Naw rok}}</center> '''{{PAGENAME}}''' / {{Rzimsczé cyfrë|{{PAGENAME}}}} === Wëdarzenia === === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] mypcuf4n3f3okg7bckod7e90dtpz0p3 0 1718 221135 184911 2026-10-27T01:58:53Z Iketsi 3254 + 221135 wikitext text/x-wiki <center>{{Naw rok}}</center> '''{{PAGENAME}}''' / {{Rzimsczé cyfrë|{{PAGENAME}}}} === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] pep4fubqzbrcf8r0e6sgvyvuy6zo3lr 0 1719 221136 176461 2026-10-27T01:59:02Z Iketsi 3254 + 221136 wikitext text/x-wiki <center>{{Naw rok}}</center> '''{{PAGENAME}}''' / {{Rzimsczé cyfrë|{{PAGENAME}}}} === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] pep4fubqzbrcf8r0e6sgvyvuy6zo3lr 0 1720 221137 159296 2026-10-27T01:59:22Z Iketsi 3254 + 221137 wikitext text/x-wiki <center>{{Naw rok}}</center> '''{{PAGENAME}}''' / {{Rzimsczé cyfrë|{{PAGENAME}}}} === Wëdarzenia === * W [[czerwińc]]u pòwstało [[Amerika|amerikansczi]] [[Punk|pùnkòwé]] karno [[Dead Kennedys]] === Ùrodzëlë sã === {{{{PAGENAME}}/*}} === Ùmarlë === {{{{PAGENAME}}/†}} [[Kategòrëjô:XX stolaté]] i8dpau4zva3wr31kvjok34z0pun2mqu 4 2499 220950 220745 2026-10-26T14:01:09Z MediaWiki message delivery 6827 /* Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu */ nowa sekcja 220950 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô<br>Kat |"Kat:" is a very convenient shorthand (Wikimedia Commons uses "Cat:") |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) :Zapomniałem, dzięki @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] za przypomnienie, oto moje propozycje zmian inne niż w tabeli powyżej :{| class="wikitable" !ID !Stôré miono !Nowé miono !''Alias'' |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedie |''Diskùsëjô_$1'' |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrie |''Diskùsëjô_Kategòrëji'' |- |NS_MODULE |Moduł |Mòduł |''Moduł'' |- |NS_SPECIAL |Specjalnô |Specjalnô |''Szpecjalnô'' |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategóriô<br>Kategòrëjô<br>Kat |} :[[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:59, 7 ruj 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) :Jakno "powiązane tematy" lepi gwës "sparłãczoné témë" [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 08:27, 7 Séw 2026 (CEST) ::👍 [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 21:34, 9 Séw 2026 (CEST) == pòrénkòwi, pòrénczny, czë zawitrzny? == Jak lepiej? –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:04, 9 Séw 2026 (CEST) :Jakno "wschodni" to lepi wierã pòrénkòwi. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 15:07, 13 Séw 2026 (CEST) :Jô òsobisce nôbarżi lubiã ''pòrénczny'', ale ''pòrénkòwi'' téż jak nôbarżi git, ''zawitrzny'' to nié baro ùżiwónô fòrma. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 13:24, 23 Ruj 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Gąska = ''Amaranthus'' czë ''Tricholoma''? == ([[Gąska]] / [[Grzëbë#Galeriô]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 18:18, 15 Séw 2026 (CEST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:20, 21 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31065812 --> == Szląsczi etnolekt (wcześniej) → [[Szląsczi jãzëk]] (teraz) → [[Szląsczi etnolekt]] (docelowo) == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:20, 24 Séw 2026 (CEST) : Załatwione // [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:03, 24 Séw 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę ponownie usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. Proponuję również zablokowanie przeniesień tej strony w celu ukrócenia bezcelowych sporów z użytkownikami niemającymi merytorycznego wkładu w rozwój projektu. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:48, 28 Séw 2026 (CEST) ::: Strona została zabezpieczona przed edycją i przenoszeniem przez nowych użytkowników. <br>Generalnie zachęcam do przedyskutowania kwestii spornej i uzgodnienie wspólnego stanowiska zamiast wikłania się w wojny edycyjne. <br>Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 02:00, 29 Séw 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalne nazwy miesięcy == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Mianowicie [[MediaWiki:Jan]], [[MediaWiki:Feb]], [[MediaWiki:Mar]], [[MediaWiki:Apr]], [[MediaWiki:May]], [[MediaWiki:Jun]], [[MediaWiki:Jul]], [[MediaWiki:Aug]], [[MediaWiki:Sep]], [[MediaWiki:Oct]], [[MediaWiki:Nov]], [[MediaWiki:Dec]] – są już od dawna na translatewiki.net i dlatego widzimy '''Séw''' zamiast '''séw''': {{Translatewiki.net|Sep}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 23:52, 6 ruj 2026 (CEST) Wygląda na to, że tylko wrzesień istniał lokalnie (już usunąłem), reszta została usunięta w 2017. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:59, 8 ruj 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalą stronę [[MediaWiki:Aboutsite]] == Tłumaczenie powinno pochodzić z {{translatewiki.net|Aboutsite}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 15:13, 8 ruj 2026 (CEST) Po usunięciu jest to przekierowanie na hasło [[Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:37, 8 ruj 2026 (CEST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsjô]]) 11:28, 9 ruj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> == [[Repùblika Kòreji]]→[[Pôłniowô Kòreja]]; [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika]]→[[Nordowô Kòreja]] == Proponuję, aby oficjalne nazwy obu Korei zostały zastąpione ich nazwami potocznymi. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 14:00, 19 ruj 2026 (CEST) :Në to je w ùzusu wikszoscë Wikipediów, chòc niechtërne mają téż tak jak kaszëbskô – mie to wszëtkò równo. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 13:06, 23 ruj 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-10-28|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. Możesz pomóc [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate przetłumaczyć] treść tego baneru. '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-10-28|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj, aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to link ten będzie czerwony dłużej niż zwykle. Część skryptów uruchamiających się na dłużej zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 ruj 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> gci9553jehmcq3cvmdlo46spuq9e78t 0 2564 220944 215972 2026-10-26T13:44:27Z HaxelKaszëba 17492 220944 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Hardcore punk | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = kùńc lat 70. XX sta. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Wiôlgô Britaniô]] | zrzeszoné ôrtë = [[punk rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[crossover thrash]], [[metalcore]], [[post-hardcore]], [[melodic hardcore]], [[grindcore]], [[beatdown hardcore]] | artiscë = [[Black Flag]], [[Bad Brains]], [[Minor Threat]], [[Dead Kennedys]], [[Circle Jerks]], [[Agnostic Front]], [[Hüsker Dü]], [[Discharge]], [[D.O.A.]], [[Negative Approach]], [[Youth of Today]], [[Gorilla Biscuits]], [[Sick of It All]], [[Cro-Mags]], [[Suicidal Tendencies]] | starna www = }} '''Hardcore punk''' (abò: '''hardcore-punk''' czë prosto '''hardcore''') pòwstôł na zôczątkù lat 80. w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]], òsoblewie w [[Los Angeles]] ë w [[Washington (gard)|Waszingtónie]], ale téż w [[New York|Nowim Yorkù]] , [[Vancouver (gard)|Vankùverze]], [[Boston|Bòstónie]] a jinszich gardach. W [[1981]] rokù wëchôdôł albùm ''Hardcore '81'' karna [[D.O.A.]] a mùzycë kapelë brëkùją tegò miona dlô òpisënkù jejich mùzycznégò sztilu. Harcore béł procëmstôwienim sã corôz to barżi kòmercjalëzującémù sã [[Punk|punk rockòwi]]. Mùzyka hardcòrowô sta sã barżi òstrô a flink jakno klasyczny [[punk]] pòdsztrichiwającë jesz barżi procëmkòmercyjné nastawienié. Klatë jakno a òbleczënk nie bëłë ju tak farwné a wôżné, ë wiele karnów stało sã politiczno angażowónëch. W hardcorze jidze ò bënowé nastawienié, mòralnotã a pòliticzné angażowanié. == Òbaczë téż == * [[Skate punk]] * [[Punk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Punk]] 8lkk8rri5xwwikhmm0w0fj5mspqds28 220953 220944 2026-10-26T14:17:38Z HaxelKaszëba 17492 220953 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Hardcore punk | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = kùńc lat 70. XX sta. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Wiôlgô Britaniô]] | zrzeszoné ôrtë = [[punk rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[crossover thrash]], [[metalcore]], [[post-hardcore]], [[melodic hardcore]], [[grindcore]], [[beatdown hardcore]] | artiscë = [[Black Flag]], [[Bad Brains]], [[Minor Threat]], [[Dead Kennedys]], [[Circle Jerks]], [[Agnostic Front]], [[Hüsker Dü]], [[Discharge]], [[D.O.A.]], [[Negative Approach]], [[Youth of Today]], [[Gorilla Biscuits]], [[Sick of It All]], [[Cro-Mags]], [[Suicidal Tendencies]] | starna www = }} '''Hardcore punk''' (abò: '''hardcore-punk''' czë prosto '''hardcore''') pòwstôł na zôczątkù lat 80. w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]], òsoblewie w [[Los Angeles]] ë w [[Washington (gard)|Waszingtónie]], ale téż w [[New York|Nowim Jorkù]] , [[Vancouver (gard)|Vankùverze]], [[Boston|Bòstónie]] a jinszich gardach. W [[1981]] rokù wëchôdôł albùm ''Hardcore '81'' karna [[D.O.A.]] a mùzycë kapelë brëkùją tegò miona dlô òpisënkù jejich mùzycznégò sztilu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.straight.com/music/doas-game-changing-hardcore-81-has-proved-an-invaluable-fast-and-loud-blueprint-for | titel = D.O.A.'s game-changing Hardcore 81 has proved an invaluable fast-and-loud blueprint for generations of punks | aùtór = Mike Usinger | òpùblikòwóny = straight.com | prôca = The Georgia Straight | data = 2021-11-16 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Harcore béł procëmstôwienim sã corôz to barżi kòmercjalëzującémù sã [[Punk|punk rockòwi]]. Mùzyka hardcòrowô sta sã barżi òstrô a flink jakno klasyczny [[punk]] pòdsztrichiwającë jesz barżi procëmkòmercyjné nastawienié. Klatë jakno a òbleczënk nie bëłë ju tak farwné a wôżné, ë wiele karnów stało sã politiczno angażowónëch. W hardcorze jidze ò bënowé nastawienié, mòralnotã a pòliticzné angażowanié. == Charakteristika == Hardcore punk charakterizëje sã chùtczim tempã, agresywnym brzëmienim gitarów, krótczima ùsôdzkama a téż intensywnym, czãsto krziczónym wòkalã. W przërównanim z tradicjowim punk rockã mùzyka na je zwëczajno chùtkô, drãgszô a barżi surowô. Tekstë ùsôdzków czãsto tikają sã spòlëznowi a pòliticzny tématiczi, le téż procëmnoscë sprzëti aùtoritetów, przemòcë a téż tôklów codniowégò żëcégò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.degruyterbrill.com/publication/isbn/9783839464069/downloadAsset/9783839464069_Leseprobe.pdf | titel = Hardcore Research: Punk, Practice, Politics | aùtór = Konstantin Butz, Robert A. Winkler | òpùblikòwóny = degruyterbrill.com | prôca = transcript Verlag | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Wôżny part kùlturë hardcore punkòwi je regla [[DIY]] (ang. do it yourself), jakô sã òpiérô na samòdzelnym òrganizowanim kòncertów, wëdôwanim nagraniów a ùsôdzanim niezanôleżnych mùzycznëch wëtwórniów.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.degruyterbrill.com/publication/isbn/9783839464069/downloadAsset/9783839464069_Leseprobe.pdf | titel = Hardcore Research: Punk, Practice, Politics | aùtór = Konstantin Butz, Robert A. Winkler | òpùblikòwóny = degruyterbrill.com | prôca = transcript Verlag | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> == Historiô == Hardcore punk rozwinął sã na przełómanim lat 70. a 80. XX stalatégò, przédno w Zjednónëch Stanach a Kanadze. Do nôwôżniészich karnów rëchli scenë należałë [[Black Flag]], [[Bad Brains]], [[Minor Threat]], [[Dead Kennedys]] a téż [[D.O.A.]]. W Wiôldżi Britanie szlachòwné brzëmienié rozwijałë m.jin. [[Discharge]] a [[GBH]]. W latach 80. pòwstałë wielné lokalné scenë hardcore'owé, maklëwno w Waszingtónie, Nowim Jorku, Bòstónie a Kalifòrnie. W tim cządze rozwinął sã téż rësznota [[straight edge]], zrzeszony z òdrzëcenim alkòhòlu, tobaką a jinszich smaczników.<ref>{{cytuj starnã | url = https://daily.redbullmusicacademy.com/2017/11/straight-edge-hardcore-punk-history-excerpt/ | titel = Straight Edge: A Clear-Headed Hardcore Punk History | aùtór = Tony Rettman | òpùblikòwóny = daily.redbullmusicacademy.com | prôca = Red Bull Music Academy | data = 2017-11-09 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Pòd kùńc lat 80. a w latach 90. hardcore punk pòczął parłãczëc sã z jinszima mùzycznyma ôrtama, przëczëniającë sã do rozwiju [[post-hardcore|post-hardcore'u]], [[metalcore|metalcore'u]], [[crossover thrash]] a téż [[melodic hardcore]]. Ôrt zachòwôł swòją niezanôleżną mùzyczną scenã a pòòstaje terny do dzysdnia. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Skate punk]] * [[Punk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Punk]] 0ivr2iesrt3rv7lyagrnr0gew3ziptc 221025 220953 2026-10-26T18:42:40Z HaxelKaszëba 17492 221025 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Hardcore punk | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = kùńc lat 70. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Wiôlgô Britaniô]] | zrzeszoné ôrtë = [[punk rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[crossover thrash]], [[metalcore]], [[post-hardcore]], [[melodic hardcore]], [[grindcore]], [[beatdown hardcore]] | artiscë = [[Black Flag]], [[Bad Brains]], [[Minor Threat]], [[Dead Kennedys]], [[Circle Jerks]], [[Agnostic Front]], [[Hüsker Dü]], [[Discharge]], [[D.O.A.]], [[Negative Approach]], [[Youth of Today]], [[Gorilla Biscuits]], [[Sick of It All]], [[Cro-Mags]], [[Suicidal Tendencies]] | starna www = }} '''Hardcore punk''' (abò: '''hardcore-punk''' czë prosto '''hardcore''') pòwstôł na zôczątkù lat 80. w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]], òsoblewie w [[Los Angeles]] ë w [[Washington (gard)|Waszingtónie]], ale téż w [[New York|Nowim Jorkù]] , [[Vancouver (gard)|Vankùverze]], [[Boston|Bòstónie]] a jinszich gardach. W [[1981]] rokù wëchôdôł albùm ''Hardcore '81'' karna [[D.O.A.]] a mùzycë kapelë brëkùją tegò miona dlô òpisënkù jejich mùzycznégò sztilu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.straight.com/music/doas-game-changing-hardcore-81-has-proved-an-invaluable-fast-and-loud-blueprint-for | titel = D.O.A.'s game-changing Hardcore 81 has proved an invaluable fast-and-loud blueprint for generations of punks | aùtór = Mike Usinger | òpùblikòwóny = straight.com | prôca = The Georgia Straight | data = 2021-11-16 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Harcore béł procëmstôwienim sã corôz to barżi kòmercjalëzującémù sã [[Punk|punk rockòwi]]. Mùzyka hardcòrowô sta sã barżi òstrô a flink jakno klasyczny [[punk]] pòdsztrichiwającë jesz barżi procëmkòmercyjné nastawienié. Klatë jakno a òbleczënk nie bëłë ju tak farwné a wôżné, ë wiele karnów stało sã politiczno angażowónëch. W hardcorze jidze ò bënowé nastawienié, mòralnotã a pòliticzné angażowanié. == Charakteristika == Hardcore punk charakterizëje sã chùtczim tempã, agresywnym brzëmienim gitarów, krótczima ùsôdzkama a téż intensywnym, czãsto krziczónym wòkalã. W przërównanim z tradicjowim punk rockã mùzyka na je zwëczajno chùtkô, drãgszô a barżi surowô. Tekstë ùsôdzków czãsto tikają sã spòlëznowi a pòliticzny tématiczi, le téż procëmnoscë sprzëti aùtoritetów, przemòcë a téż tôklów codniowégò żëcégò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.degruyterbrill.com/publication/isbn/9783839464069/downloadAsset/9783839464069_Leseprobe.pdf | titel = Hardcore Research: Punk, Practice, Politics | aùtór = Konstantin Butz, Robert A. Winkler | òpùblikòwóny = degruyterbrill.com | prôca = transcript Verlag | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Wôżny part kùlturë hardcore punkòwi je regla [[DIY]] (ang. do it yourself), jakô sã òpiérô na samòdzelnym òrganizowanim kòncertów, wëdôwanim nagraniów a ùsôdzanim niezanôleżnych mùzycznëch wëtwórniów.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.degruyterbrill.com/publication/isbn/9783839464069/downloadAsset/9783839464069_Leseprobe.pdf | titel = Hardcore Research: Punk, Practice, Politics | aùtór = Konstantin Butz, Robert A. Winkler | òpùblikòwóny = degruyterbrill.com | prôca = transcript Verlag | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> == Historiô == Hardcore punk rozwinął sã na przełómanim lat 70. a 80. XX stalatégò, przédno w Zjednónëch Stanach a Kanadze. Do nôwôżniészich karnów rëchli scenë należałë [[Black Flag]], [[Bad Brains]], [[Minor Threat]], [[Dead Kennedys]] a téż [[D.O.A.]]. W Wiôldżi Britanie szlachòwné brzëmienié rozwijałë m.jin. [[Discharge]] a [[GBH]]. W latach 80. pòwstałë wielné lokalné scenë hardcore'owé, maklëwno w Waszingtónie, Nowim Jorku, Bòstónie a Kalifòrnie. W tim cządze rozwinął sã téż rësznota [[straight edge]], zrzeszony z òdrzëcenim alkòhòlu, tobaką a jinszich smaczników.<ref>{{cytuj starnã | url = https://daily.redbullmusicacademy.com/2017/11/straight-edge-hardcore-punk-history-excerpt/ | titel = Straight Edge: A Clear-Headed Hardcore Punk History | aùtór = Tony Rettman | òpùblikòwóny = daily.redbullmusicacademy.com | prôca = Red Bull Music Academy | data = 2017-11-09 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Pòd kùńc lat 80. a w latach 90. hardcore punk pòczął parłãczëc sã z jinszima mùzycznyma ôrtama, przëczëniającë sã do rozwiju [[post-hardcore|post-hardcore'u]], [[metalcore|metalcore'u]], [[crossover thrash]] a téż [[melodic hardcore]]. Ôrt zachòwôł swòją niezanôleżną mùzyczną scenã a pòòstaje terny do dzysdnia. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Skate punk]] * [[Punk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Punk]] 1lfhwpsxw348il9s70y1jqj817cv1k1 221032 221025 2026-10-26T19:02:45Z HaxelKaszëba 17492 221032 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Hardcore punk | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = kùńc lat 70. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]], [[Wiôlgô Britaniô]] | zrzeszoné ôrtë = [[punk rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[crossover thrash]], [[metalcore]], [[post-hardcore]], [[melodic hardcore]], [[grindcore]], [[beatdown hardcore]] | artiscë = [[Black Flag]], [[Bad Brains]], [[Minor Threat]], [[Dead Kennedys]], [[Circle Jerks]], [[Agnostic Front]], [[Hüsker Dü]], [[Discharge]], [[D.O.A.]], [[Negative Approach]], [[Youth of Today]], [[Gorilla Biscuits]], [[Sick of It All]], [[Cro-Mags]], [[Suicidal Tendencies]] | starna www = }} '''Hardcore punk''' (abò: '''hardcore-punk''' czë prosto '''hardcore''') pòwstôł na zôczątkù lat 80. w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]], òsoblewie w [[Los Angeles]] ë w [[Washington (gard)|Waszingtónie]], ale téż w [[New York|Nowim Jorkù]] , [[Vancouver (gard)|Vankùverze]], [[Boston|Bòstónie]] a jinszich gardach. W [[1981]] rokù wëchôdôł albùm ''Hardcore '81'' karna [[D.O.A.]] a mùzycë kapelë brëkùją tegò miona dlô òpisënkù jejich mùzycznégò sztilu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.straight.com/music/doas-game-changing-hardcore-81-has-proved-an-invaluable-fast-and-loud-blueprint-for | titel = D.O.A.'s game-changing Hardcore 81 has proved an invaluable fast-and-loud blueprint for generations of punks | aùtór = Mike Usinger | òpùblikòwóny = straight.com | prôca = The Georgia Straight | data = 2021-11-16 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Harcore béł procëmstôwienim sã corôz to barżi kòmercjalëzującémù sã [[Punk|punk rockòwi]]. Mùzyka hardcòrowô sta sã barżi òstrô a flink jakno klasyczny [[punk]] pòdsztrichiwającë jesz barżi procëmkòmercyjné nastawienié. Klatë jakno a òbleczënk nie bëłë ju tak farwné a wôżné, ë wiele karnów stało sã politiczno angażowónëch. W hardcorze jidze ò bënowé nastawienié, mòralnotã a pòliticzné angażowanié. == Charakteristika == Hardcore punk charakterizëje sã chùtczim tempã, agresywnym brzëmienim gitarów, krótczima ùsôdzkama a téż intensywnym, czãsto krziczónym wòkalã. W przërównanim z tradicjowim punk rockã mùzyka na je zwëczajno chùtkô, drãgszô a barżi surowô. Tekstë ùsôdzków czãsto tikają sã spòlëznowi a pòliticzny tématiczi, le téż procëmnoscë sprzëti aùtoritetów, przemòcë a téż tôklów codniowégò żëcégò.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.degruyterbrill.com/publication/isbn/9783839464069/downloadAsset/9783839464069_Leseprobe.pdf | titel = Hardcore Research: Punk, Practice, Politics | aùtór = Konstantin Butz, Robert A. Winkler | òpùblikòwóny = degruyterbrill.com | prôca = transcript Verlag | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Wôżny part kùlturë hardcore punkòwi je regla [[DIY]] (ang. do it yourself), jakô sã òpiérô na samòdzelnym òrganizowanim kòncertów, wëdôwanim nagraniów a ùsôdzanim niezanôleżnych mùzycznëch wëtwórniów.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.degruyterbrill.com/publication/isbn/9783839464069/downloadAsset/9783839464069_Leseprobe.pdf | titel = Hardcore Research: Punk, Practice, Politics | aùtór = Konstantin Butz, Robert A. Winkler | òpùblikòwóny = degruyterbrill.com | prôca = transcript Verlag | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> == Historiô == Hardcore punk rozwinął sã na przełómanim lat 70. a 80. XX stalatégò, przédno w Zjednónëch Stanach a Kanadze. Do nôwôżniészich karnów rëchli scenë należałë [[Black Flag]], [[Bad Brains]], [[Minor Threat]], [[Dead Kennedys]] a téż [[D.O.A.]]. W Wiôldżi Britanie szlachòwné brzëmienié rozwijałë m.jin. [[Discharge]] a [[GBH]]. W latach 80. pòwstałë wielné lokalné scenë hardcore'owé, maklëwno w Waszingtónie, Nowim Jorku, Bòstónie a Kalifòrnie. W tim cządze rozwinął sã téż rësznota [[straight edge]], zrzeszony z òdrzëcenim alkòhòlu, tobaką a jinszich smaczników.<ref>{{cytuj starnã | url = https://daily.redbullmusicacademy.com/2017/11/straight-edge-hardcore-punk-history-excerpt/ | titel = Straight Edge: A Clear-Headed Hardcore Punk History | aùtór = Tony Rettman | òpùblikòwóny = daily.redbullmusicacademy.com | prôca = Red Bull Music Academy | data = 2017-11-09 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Pòd kùńc lat 80. a w latach 90. hardcore punk pòczął parłãczëc sã z jinszima mùzycznyma ôrtama, przëczëniającë sã do rozwiju [[post-hardcore|post-hardcore'u]], [[metalcore|metalcore'u]], [[crossover thrash]] a téż [[melodic hardcore]]. Ôrt zachòwôł swòją niezanôleżną mùzyczną scenã a pòòstaje terny do dzysdnia. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Skate punk]] * [[Punk]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Punk]] 584bdy18dgctzbje0vko951unlse7tq 0 2826 221185 166766 2026-10-27T11:53:31Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221185 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Szczecëno]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] mufby2qo9ttuw816uglxefarw9h3xu1 0 3060 221183 171802 2026-10-27T11:53:30Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221183 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Stôłpsk]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] s4j3snqahvr4wk9m4suojz56f2anx33 0 3822 221035 217684 2026-10-26T19:04:05Z HaxelKaszëba 17492 221035 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Sepultura |òbrôzk = Sepultura_-_Wacken_Open_Air_2018-1237_(cropped).jpg |òpisënk = Sepultura na [[Wacken Open Air]] rokù 2018. Z lewi: Paulo Jr., Derrick Green, Andreas Kisser, Eloy Casagrande |pòwstanié = 1984 |môl pòwstaniô = [[Belo Horizonte]], [[Minas Gerais]], [[Brazyliô]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|tło|22x22px]] [[Brazyliô]] |mùzyczné ôrtë = [[thrash metal]], [[death metal]], [[groove metal]], [[heavy metal]] |lata dzejaniô = 1984–do dzysô |wëtwórnie = [[Roadrunner Records]], [[Nuclear Blast]], [[E1 Music]] |nôleżnicë = [[Derrick Green]]<br>[[Andreas Kisser]]<br>[[Paulo Jr.]]<br>[[Greyson Nekrutman]] |ùszłi nôleżnicë = [[Max Cavalera]]<br>[[Igor Cavalera]]<br>[[Eloy Casagrande]]<br>Jairo Guedz<br>Jean Dolabella<br>Alex Webster |pòzrzeszóné karna = [[Soulfly]], [[Cavalera Conspiracy]], [[Go Ahead and Die]] |logo = Sepultura_logo.png |starna www = https://www.sepultura.com.br }} '''Sepultura''' – brazylijsczé mùzyczné karno założoné w 1984 rokù w Belo Horizonte przez bracy [[Max Cavalera|Maxa]] a [[Igor Cavalera|Igora Cavalerów]]. Kapela zôczątkòwò gra [[black metal]] ë [[death metal]], a pòstãpno wërobiła sztil parłãczący przédno [[thrash metal]], [[groove metal]] a death metal z elementama brazylijsczi mùzyczi. Sepultura je uznôwónô za jedno òd nôbarżi znónëch brazylijsczich metalowëch karnów a nôleża do grëpów, jaczé dołożëłë sã do midzënôrodny pòpùlarizacje ekstremalnégò metalu pòchòdzącégò z Pôłniowi Americzi. Nôwikszą pòpùlarnotã karno zwëskało na przełómanim lat 80. a 90., òsoblëwie za sprawą albùmów ''[[Beneath the Remains]]'' (1989), ''[[Arise (album Sepultury)|Arise]]'' (1991), ''[[Chaos A.D.]]'' (1993) a téż ''[[Roots (album Sepultury)|Roots]]'' (1996). Dwie slédné platczi halałë znaczącé zjinaczi w brzëmienim karna, òbjimającé wòlniészé, cwiardszé riffë, elementë groove metalu a téż inspiracje tradicyjną brazylijską mùzyką. W 1996 rokù Sepulturã òpùscył ji wòkalista a gitarzista Max Cavalera. Jegò plac jakno wòkalista zajął Amerikón [[Derrick Green]]. W 2006 rokù z kapelë òpùscył téż Igor Cavalera. Pònimò zjinaków składu Sepultura cygnãła kòncertowé a sztudijné dzejanié. W 2023 rokù grëpa zapòwiedza òddzãkòwną kòncertową turã ''Celebrating Life Through Death'', mającą zakùńczëc ji dzejanié pò kòl sztërzech dekadach jistnieniô. == Historiô == === Pòwstanié a pierszé nagraniô (1984–1986) === Sepultura òsta założonô w 1984 rokù w [[Belo Horizonte]], stolicë brazylijsczégò kraju [[Minas Gerais]]. Ji załóżcama bëlë bracô Max a Igor Cavalera. Pòzwa karna òznôczô w pòrtugalsczim jãzëkù „grobnicã” abò „kùlã”. Pòdle Maxa Cavalerë ùdbã na pòzwã pòjawił sã òb czas dolmaczeniô tekstu ùsôdzkù ''Dancing on Your Grave'' karna [[Motörhead]]. Na rëchlą ùtwóstwò karna wpłëwałë grëpë eùropejsczi scenë ekstremalnégò metalù, m.jin. [[Venom]], [[Celtic Frost]], [[Bathory]] a [[Sodom]]. Zôczątkòwi skłôd Sepulturë słëchôł czãstim zjinakóm. Òstateczno w pierszim cządze dzejaniô twòrzëlë gò Max Cavalera jakno gitarzista, Igor Cavalera jakno perkùsysta, Wagner Lamounier jakno wòkalista a téż Paulo Jr. jakno basysta. Lamounier òpùscył równak karno a òstôł pózdni jednym z załóżców grëpë [[Sarcófago]]. Rolã wòkalistë przejął w nen czas Max Cavalera. W 1985 rokù Sepultura wëda wespólny albùm ôrtu split z brazylijsczim karnã Overdose. Na wëdôwiznie nalazła sã pierszô EP-ka karna, ''[[Bestial Devastation]]''. Mùzyka Sepulturë z negò cządu charakterizowa sã surową produkcją a mòcnyma cëskama black a téż death metalu. Rok pózdni ùkôzôł sã pierszi fùlny albùm karna, ''[[Morbid Visions]]''. Materiôł zamikôł w se m.jin. ùsôdzk ''Troops of Doom'', jaczi z czasã stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch nagraniów z rëchlészégò cządu dzejaniô kapelë. === ''Schizophrenia'' a rozwij karna (1987–1988) === Wôżnô zjinaka w historie Sepulturë sã pòjawiła wëcmanim z doparłãczenim gitarzistë [[Andreas Kisser|Andreasa Kissera]] w 1987 rokù. Jegò bëtnosc mia cësk na rozwij techniczny karna òrôz barżi rozbùdowóną strukturã pózdniészich kòmpòzycjów. [[Òbrôzk:Sepultura Max Cavalera.jpg|lewo|mały|Max Cavalera na gitarze (1989 r.)]] W tim samim rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm, ''[[Schizophrenia]]''. W przërównanim z rëchlészima nagraniama karna sczerowa sã wërazni w starnã thrash metalu, zamikającë jednoczasno elementë death metalu. Albùm zwrócył bôczënk òdbiérców spòza Brazylie a pòmógł Sepulturze zwëskac zainteresowanié zagrańcowëch wëtwórniów. Roscącô pòpùlarnota doprowadzëła do pòdpisaniô kòntraktu z amerikańską wëtwórnią [[Roadrunner Records]], co ùmòżebniło karnowi szerszą distribùcjã pòstãpnëch nagraniów pòza Pôłniową Amerikã. === ''Beneath the Remains'' a midzënôrodny sukces (1989–1990) === W 1989 rokù Sepultura wëda trzecy sztudijny albùm, ''[[Beneath the Remains]]'', jaczégò producentã òstôł [[Scott Burns]]. Nagriwczi òdbëłë sã w Rio de Janeiro. Albùm prezentérowôł znaczno barżi dorobioné brzëmienié jak rëchlészé wëdôwiznë karna a parłãczi agresywnotã death metalu z chùtczima, precyzyjnyma charakterysticznyma riffama dlô thrash metalu. ''Beneath the Remains'' stôł sã przełómanim w karierze grëpë. Sepultura pòczãła intensywno kòncertowé turë pòza Brazylią, wëstãpùjąc m.jin. w Eùropie a Nordowi Americe. Karno pòczął bëc wëmienióny westrzód wôżniészëch przédników rozwijający sã midzënôrodny scenë thrash a deathmetalowi. === ''Arise'' (1991–1992) === Pòstãpny albùm, òstôł wëdóny w 1991 rokù. Nagriwczi sã òdbëłë we Floridze za sprôwą prowadnictwa Scotta Burnsa. Albùm rozwijôł sztil prezentérowóny na ''beneath the Remains'', parłãczącë chùtczi thrash metal z drãgszima elementama death metalu a barżi złożonyma aranżacjama. Do ùsôdzków ''Arise'' a ''Dead embryonic cells'', pòwstałë teledisczi emitowóné przez mùzyczné stacje, co zwikszëło rozpòznawalnotã karna. Sepultura òdbëła pòstãpno rozległé kòncertowé trasë, wëstãpùjącë we wielu Eùropejsczich państwach a Nordowi Americzi. Cząd zrzeszony z ''Arise'' ùmòcnił midzënôrodną pòzycjã karna a ùrëchlił pòstãpną wiôlgą sztilisticzną zjinakã w jegò ùtwórstwie. === ''Chaos A.D.'' (1993–1995) === W 1993 rokù ùkôzôł sã piąti albùm Sepulturë, ''[[Chaos A.D.]]''. Platka merka òdéńsce òd dominującégò rëchli chùtczégò thrash metalu za sprôwą wòlniészégò a barżi ritmicznégò brzëmieniô, jaczé pòczãto zrzeszac z [[groove metal]]ã. Na albùmie nalazłë sã m.jin. ùsôdzczi ''Refuse/Resist'', ''Territory'' a ''Slave New World''. Tekstë w wikszoscë pòdjëmałë tematikã spòlëznowëch kònfliktów, przemòcë, represjów a téż pòlityczny a spòlëznowi sytuacje. Sepultura pòczãła téż szerzi wëkòrzëstwiac elementë brazylijsczi mùzyczi. W ùsôdzkù ''Kaiowas'' brëkòwóno przédno akùsticzné a perkùsyjné instrumentë. Czerënk nen òstôł pòstãpno znaczno rozwiniãti na pòstãpnym albùmie. === ''Roots'' a òdéńsce Maxa Cavalerë (1996) === W 1996 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Roots]]'', jaczi halôł jedną z nôwikszich sztilisticznëch zjinaków w historie Sepulturë. Karno sparłãczëło drãdżé, niskò strojoné gitarë a groove metal z rozbùdowóną perkùsyjną sekcją a téż elementama tradycyjny brazylijsczi mùzyczi. [[Òbrôzk:Metalmania 2007 - Sepultura - Derrick Green 08.jpg|mały|Derrick Green – wòkalista Sepulturë (2007 r.)]] Òb czas robòtów nad materiałã muzycë wespółrobilë m.jin. z przédnikama lëdu [[Xavante]]. W ùsôdzkù ''Itsári'' wëkòrzëstóno wespólné nagriwczi zrealizowóné w Brazylie. Do nôbarżi znónëch kòmpòzycjów z albùmù należą ''Roots Bloody Roots'', ''Attitude'' òrôz ''Ratamahatta''. ''Roots'' zwëskôł znaczący midzënôrodny sukces a wpłënął na rozwij cwiardi alternatiwny mùzyczi drëdżi pòłowë lat 90. W tim samim rokù doszło równak do kònfliktu bënë karna. Pòòstalë muzycë zdecydowalë ò zakùńczenim wespółrobòtë z menedżerką Glorią Cavalera, bãdącą białką Maxa Cavalery. Max sprzecywił sã ti decyzje a pòd kùńc 1996 rokù òpùscył Sepulturã. Pòstãpno założił karno [[Soulfly]]. === Derrick Green a ''Against'' (1997–2000) === Pò òdéńscu Maxa Cavalerë pòòstalë bëtnicë Sepulturë zdecydowalë sã cygnąc dzejanié. Pò przesłëchaniach nowim wòkalistą òstôł pòchòdzący ze Zjednónëch Krajów [[Derrick Green]]. Pierszim albùmã nagrónym z Greenã béł ''[[Against]]'', wëdóny w 1998 rokù. Karno cygnął na nim eksperimentë z drãdżim, ritmicznym brzëmienim a téż cëskama mùzyczi spòza metalu. Zjinaka wòkalistë òznôcza równak wërazné rozpòczãcé nowégò cządu w historie kapelë. W 2001 rokù Sepultura wëda ''[[Nation]]''. Albùm rozwijôł spòlëznowò-pòliticzną tematikã tekstów a eksperimentalné elementë bëtné na rëchlészich wëdôwiznach. === Dalszé dzejanié a òdéńsce Igora Cavalerë (2001–2006) === W pòstãpnëch latach karno wëdało albùmë ''[[Roorback]]'' (2003) a téż ''[[Dante XXI]]'' (2006). Drëdżi z nich béł kòncepcyjnym albùmã jinspirowónym ''[[Bòskô kòmédiô|Bòską kòmédią]]'' Dantego Alighieri. [[Òbrôzk:Iggor Cavalera in Sao Paulo, 2006 (cropped).jpg|lewo|mały|Igor Cavalera grający na perkùsje (2006 r.)]] W 2006 rokù z Sepulturë òdszedł Igor Cavalera, slédny z bracy Cavalera, jaczi pòòstôł w karnie. Jakno pòwòdë wskazëwôł m.jin. familijné zachë a téż apartnotë zrzeszoné z dalszim fónksnérowanim kapelë. Nowim perkùsystą òstôł [[Jean Dolabella]]. Òdéńsce Igora òznôczało, że w skłôdze Sepulturë nie pòòstôwôł ju niżóden z jich pierszich załóżców. Nôdłużi dzejącym bëtnikã karna pòòstôwôł basysta Paulo Jr., równak le Andreas Kisser przejął rolã przédny pòstacëje òdpòwiedzalny za wikszi part mùzycznégò dzejaniô grëpë. === Pózdniészé albùmë (2007–2022) === Sepultura cygnãła regularné wëdôwanié albùmów a kòncertowé turë. W 2009 rokù òkôzôł sã ''[[A-Lex]]'', kòncepcyjny albùm jinspirowóny pòwiôstką ''[[Mechanicznô apfelzyna]]'' Anthony'égò Burgessa. Pò wëdanim ''[[Kairos]]'' w 2011 rokù z karna òdszedł Jean Dolabella. Zastąpił gò młodi perkùsysta [[Eloy Casagrande]], jaczégò techniczny a dinamiczny sztil grë stôł sã istotnym elementã pózdniészégò brzëmieniô kapelë. Z Casagrandã Sepultura nagra albùmë ''[[The Mediator Between Head and Hands Must Be the Heart]]'' (2013), ''[[Machine Messiah]]'' (2017) a téż ''[[Quadra]]'' (2020). Maklëwno dwa slédné wëdôwiznë parłãczi elementë rozmajitëch cządów historie karna – thrash metalu, groove metalu, rozbùdowónëch perkùsyjnëch partiów òrôz barżi progresywnëch aranżacjów. === Òddzãkòwalnô kòncertowô tura (òd 2023) === W gòdniku 2023 rokù Sepultura ògłosëła planë zakùńczeniô dzejaniô pò kòl 40 latach istnieniô. Karno zapòwiedzało òddzãkòwalną kòncertową turã ''Celebrating Life Through Death'', w rozmajitëch partach swiata. Na zôczątkù 2024 rokù, krótkò przed pòczãcym turë, Eloy Casagrande òpùscył karno. Jegò nastãpnikã òstôł amerikańsczi perkùsysta [[Greyson Nekrutman]]. Sepultura pòczãła pòstãpno òddzãkòwalną turã, òb czas jaczi wëkònëwa ùsôdzczi pòchòdzącé z rozmajitëch cządów swòji karierë. Karno zapòwiedzało, że zakùńczenié dzejaniô mô bëc swiądnym zamkłim jegò historie, a nié rezultatã bezpòstrzédnégò kònfliktu pòmidzë mùzykama. Tura ''Celebrating Life Through Death'' òsta zaplanowónô jakno wieloetapowé òddzãkòwanié z publicznotą na rozmajitëch kòntinentach. == Nôleżnicë karna == [[Òbrôzk:Sepultura - Wacken Open Air 2015 - 2015212130858 2015-07-31 Wacken - Sven - 1D MK III - 0108 - 1D3 2061 mod.jpg|mały|Eloy Casagrande (2015)]] {| |valign="top"| ; Terny nôleżnicë * [[Derrick Green]] – spiéw (òd 1997) * [[Andreas Kisser]] – gitara (òd 1986) * [[Paulo Jr.]] – basysta (òd 1984) * [[Greyson Nekrutman]] – perkùsjô (òd 2024) |width="10"| |valign="top"| ; Ùszłi nôleżnicë * Roberto Raffan – basysta (1984-1984) * Roberto UFO – ritmicznô gitara (1984-1984) * [[Wagner Lamounier]] – spiéw, gitara (1984-1984) * [[Jairo Guedes|Jairo T.]] – przédnô gitara (1984–1986) * [[Max Cavalera]] – spiéw, ritmicznô gitara (1984–1996) * [[Igor Cavalera]] – perkùsjô (1984–2006) * [[Jean Dolabella]] – perkùsjô (2006–2011) * [[Eloy Casagrande]] – perkùsjô (2011-2024) |width="10"| |valign="top"| ; Kòncertowi mùzycë * [[Guilherme Martin]] – perkùsjô (2005) * [[Roy Mayorga]] – perkùsjô (2006) * [[Amílcar Christófaro]] – perkùsjô (2011) * [[Kevin Foley (muzyk)|Kevin Foley]] – perkùsjô (2013) * Jean Patton – gitara (2022) |} === Òs czasu === {{#tag:timeline |ImageSize=width:975 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:110 bottom:90 top:5 right:10 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/02/1984 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy ScaleMajor = increment:4 start:1985 ScaleMinor = increment:1 start:1985 Legend = orientation:vertical position:bottom columns:3 Colors = id:LVocals value:red legend:Przédny_wòkal id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkal id:LGuitar value:teal legend:Przédnô_gitara id:RGuitar value:brightgreen legend:Ritmicznô_gitara id:Bass value:blue legend:Basowô_gitara id:Drums value:orange legend:Perkùsjô id:studio value:black legend:Sztudijny_albùm id:Lines2 value:gray(0.55) legend:EP id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = layer:back color:studio at:10/11/1986 at:30/10/1987 at:07/04/1989 at:25/03/1991 at:19/10/1993 at:20/02/1996 at:06/10/1998 at:20/03/2001 at:27/05/2003 at:14/03/2006 at:23/01/2009 at:24/06/2011 at:25/10/2013 at:13/01/2017 at:07/02/2020 color:Lines2 layer:back at:01/12/1985 at:22/11/2002 BarData = bar:Wagner text:"Wagner Lamounier" bar:Max text:"Max Cavalera" bar:Derrick text:"Derrick Green" bar:JCesar text:"Julio Franco" bar:Jairo text:"Jairo Guedz" bar:Andreas text:"Andreas Kisser" bar:Cássio text:"Cássio" bar:Roberto text:"Roberto UFO" bar:Roberto2 text:"Roberto Raffan" bar:Paulo text:"Paulo Jr." bar:Beto text:"Beto Pinga" bar:Igor text:"Igor Cavalera" bar:Jean text:"Jean Dolabella" bar:Eloy text:"Eloy Casagrande" bar:Greyson text:"Greyson Nekrutman" PlotData= width:11 bar:Wagner from:01/08/1984 till:01/03/1985 color:LVocals bar:Max from:01/02/1984 till:01/03/1985 color:LGuitar bar:Max from:01/03/1985 till:01/06/1985 color:LGuitar width:7 bar:Max from:01/03/1985 till:01/03/1985 color:LVocals width:7 bar:Max from:01/03/1985 till:16/12/1996 color:LVocals bar:Max from:01/01/1985 till:16/12/1996 color:RGuitar width:3 bar:Derrick from:01/02/1998 till:end color:LVocals bar:Derrick from:01/02/1998 till:30/04/2005 color:RGuitar width:3 bar:Cássio from:01/02/1984 till:01/08/1984 color:RGuitar bar:Roberto from:01/08/1984 till:31/12/1984 color:RGuitar bar:JCesar from:01/03/1985 till:01/03/1985 color:lGuitar bar:Jairo from:01/06/1985 till:31/03/1987 color:LGuitar bar:Jairo from:01/06/1985 till:31/03/1987 color:BVocals width:3 bar:Jairo from:01/06/1985 till:31/03/1987 color:Bass width:7 bar:Andreas from:01/04/1987 till:end color:LGuitar bar:Andreas from:01/04/1987 till:28/02/1991 color:Bass width:7 bar:Andreas from:01/04/1987 till:16/12/1996 color:BVocals width:3 bar:Andreas from:01/02/1998 till:end color:BVocals width:3 bar:Andreas from:16/12/1996 till:01/02/1998 color:LVocals width:3 bar:Andreas from:16/12/1996 till:end color:RGuitar width:7 bar:Roberto2 from:01/08/1984 till:01/12/1984 color:Bass bar:Paulo from:01/12/1984 till:end color:Bass bar:Paulo from:01/12/1984 till:end color:BVocals width:3 bar:Beto from:01/02/1984 till:01/06/1984 color:Drums bar:Igor from:01/06/1984 till:12/06/2006 color:Drums bar:Jean from:12/06/2006 till:12/11/2011 color:Drums bar:Eloy from:12/11/2011 till:06/02/2024 color:Drums bar:Greyson from:27/02/2024 till:end color:Drums }} == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !rowspan="2" style="width:25em;"| Titel !rowspan="2"| Infòrmacje ò albùmie !colspan="10"| Pòzycjô w lëstach !rowspan="2"| Certifikacjô |- !style="width:3em; font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã |url = http://www.australian-charts.com/search.asp?search=sepultura&cat=a |titel = Sepultura Australian Albums Chart |òpùblikòwóny = www.australian-charts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}<br>{{Cytuj starnã |url = https://www.auspop.com.au/2017/01/aria-chart-watch-404/ |titel = ARIA CHART WATCH #404 |òpùblikòwóny = www.auspop.com.au |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-01-26}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Ö3 Austria Top 40|AUT]]<br><ref name="AUT">{{Cytuj starnã |url = https://austriancharts.at/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura/Longplay-Chartverfolgung |òpùblikòwóny = austriancharts.at |jãzëk = de |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã |url = https://lescharts.com/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura French Albums Chart |òpùblikòwóny = lescharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref name="GER">{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20161101202835/http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Sepultura/?type=longplay |titel = Sepultura/Longplay-Chartverfolgung |òpùblikòwóny = www.musicline.de |jãzëk = de |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[MegaCharts|NLD]]<br><ref name="NLD">{{Cytuj starnã |url = https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura Dutch Albums Chart |òpùblikòwóny = dutchcharts.nl |jãzëk = nl |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[VG-lista|NOR]]<br><ref name="NOR">{{Cytuj starnã |url = https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura Norwegian Albums Chart |òpùblikòwóny = norwegiancharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Sverigetopplistan|SWE]]<br><ref name="SWE">{{Cytuj starnã |url = https://swedishcharts.com/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura Swedish Albums Chart |òpùblikòwóny = swedishcharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Hitparade.ch|CHE]]<br><ref name="SWI">{{Cytuj starnã |url = https://hitparade.ch/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura/Longplay-Chartverfolgung |òpùblikòwóny = hitparade.ch |jãzëk = de |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã |url = http://www.officialcharts.com/artist/26888/sepultura/ |titel = Sepultura UK Chart History |òpùblikòwóny = www.officialcharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Billboard 200|USA]]<br><ref name="Billboard 200">{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20130524103014/http://www.billboard.com/artist/278656/sepultura/chart |titel = Sepultura Billboard Chart History |òpùblikòwóny = www.billboard.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> |- ! ''[[Morbid Visions]]'' |align=left| * Data: 10 smùtana 1986 * Wëdôwôcz: Cogumelo | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – | |- ! ''[[Schizophrenia (album Sepultury)|Schizophrenia]]'' |align=left| * Data: 30 rujana 1987 * Wëdôwôcz: Cogumelo | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – | |- ! ''[[Beneath the Remains]]'' |align=left| * Data: 5 séwnika 1989 * Wëdôwôcz: Roadrunner | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – | |- ! ''[[Arise]]'' |align=left| * Data: 20 strëmiannika 1991 * Wëdôwôcz: Roadrunner | – || – || – || – || – || – || 46 || 24 || 40 || 119 |align=left| * [[Indonezjô|IDN]]: Złotô platka * [[British Phonographic Industry|UK]]: Strzébrznô platka<ref name="BPI">{{Cytuj starnã |url = https://www.bpi.co.uk/brit-certified/ |titel = BPI: Sepultura |òpùblikòwóny = www.bpi.co.uk |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> |- ! ''[[Chaos A.D.]]'' |align=left| * Data: 2 séwnika 1993 * Wëdôwôcz: Roadrunner | 27 || 19 || – || 11 || 21 || 16 || 11 || 15 || 11 || 32 |align=left| * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref name="ARIA">{{Cytuj starnã |url = http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1997.htm |titel = ARIA Charts – Accreditations – 1997 Albums |òpùblikòwóny = www.aria.com.au |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> * UK: Złotô platka<ref name="BPI" /> * [[Recording Industry Association of America|USA]]: Złotô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã |url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=sepultura#search_section |titel = RIAA: Sepultura |òpùblikòwóny = www.riaa.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> |- ! ''[[Roots]]'' |align=left| * Data: 20 gromicznika 1996 * Wëdôwôcz: Roadrunner | 3 || 2 || – || 7 || 6 || 8 || 5 || 16 || 4 || 27 |align=left| * AUS: Złotô platka<ref name="ARIA" /> * [[Music Canada|CAN]]: Złotô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã |url = https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=sepultura |titel = Music Canada: Sepultura |òpùblikòwóny = musiccanada.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> * [[Francjô|FRA]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã |url = https://snepmusique.com/les-certifications/ |titel = Les certifications |òpùblikòwóny = Syndicat national de l'édition phonographique |jãzëk = fr |data przëstãpù = 2026-09-21}}</ref> * UK: Złotô platka<ref name="BPI" /> * USA: Złotô platka<ref name="RIAA" /> |- ! ''[[Against]]'' |align=left| * Data: 6 rujana 1998 * Wëdôwôcz: Roadrunner | 25 || 23 || 33 || 23 || 76 || – || 33 || – || 40 || 82 | |- ! ''[[Nation]]'' |align=left| * Data: 20 strëmiannika 2001 * Wëdôwôcz: Roadrunner | 40 || 41 || 91 || 28 || – || – || – || 84 || 88 || 134 |align=left| * BRA: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã |url = http://showlivre.oi.com.br/artistasDetalhes.php?conteudo_id=2830 |titel = Perfil do Artista: Sepultura |òpùblikòwóny = Showlivre.com |jãzëk = pt |data przëstãpù = 2009-11-18}}</ref> |- ! ''[[Roorback]]'' |align=left| * Data: 26 maja 2003 * Wëdôwôcz: Steamhammer/SPV | – || – || 77 || 46 || – || – || – || 69 || 129 || – | |- ! ''[[Dante XXI]]'' |align=left| * Data: 22 strëmiannika 2006 * Wëdôwôcz: Steamhammer/SPV | – || – || 166 || 64 || – || – || – || – || – || – |align=left| * [[Cyper|CY]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.bravewords.com/news/62604 |titel = Sepultura – Dante XXI Certified Gold in Cyprus |data = 21 strëmiannika 2007 |òpùblikòwóny = Brave Words & Bloody Knuckles |archiwùm = https://www.webcitation.org/65Naof9Xs?url=http://www.bravewords.com/news/62604 |zarchiwizowóné = 11 gromicznika 2012 |data przëstãpù = 2009-01-23}}</ref> |- ! ''[[A-Lex]]'' |align=left| * Data: 23 januara 2009 * Wëdôwôcz: Steamhammer/SPV | – || 53 || 150 || 82 || – || – || – || 68 || – || – | |- ! ''[[Kairos (album)|Kairos]]'' |align=left| * Data: 24 czerwińca 2011 * Wëdôwôcz: Nuclear Blast | – || 75 || 87 || 49 || – || – || – || 45 || – || – | |- ! ''[[The Mediator Between Head and Hands Must Be the Heart|The Mediator Between Head<br>and Hands Must Be the Heart]]'' |align=left| * Data: 25 rujana 2013 * Wëdôwôcz: Nuclear Blast | – || – || 153 || 76 || – || – || – || 96 || – || – | |- ! ''[[Machine Messiah]]'' |align=left| * Data: 13 januara 2017 * Wëdôwôcz: Nuclear Blast | 82 || 33 || 114 || 27 || – || – || – || 27 || – || – | |- ! ''[[Quadra (album)|Quadra]]'' |align=left| * Data: 7 gromicznika 2020 * Wëdôwôcz: Nuclear Blast | – || 17 || 63 || 5 || – || – || – || 13 || – || – | |- |colspan="20" style="font-size:90%"| „–” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Minialbùmë === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !style="width:25em;"| Titel ! Infòrmacje ò albùmie |- ! ''[[Bestial Devastation]]'' |align=left| * Data: 1985 * Wëdôwôcz: Cogumelo |- ! ''[[Third World Posse]]'' |align=left| * Data: 1992 * Wëdôwôcz: Roadrunner |- ! ''Refuse/Resist'' |align=left| * Data: 1994 * Wëdôwôcz: Roadrunner |- ! ''[[Revolusongs]]'' |align=left| * Data: 22 smùtana 2002 * Wëdôwôcz: FNM/Universal |- ! ''[[The Cloud of Unknowing]]'' |align=left| * Data: 24 aprila 2026 * Wëdôwôcz: Nuclear Blast Records |} === Syngle === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !rowspan="2" style="width:25em;"| Titel !rowspan="2"| Rok !colspan="10"| Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" style="width:15em;"| Albùm |- !style="width:3em; font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.australian-charts.com/search.asp?search=Sepultura&cat=s |titel = Sepultura Australian Singles Chart |òpùblikòwóny = www.australian-charts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Musiikkituottajat|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://finnishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Sepultura |titel = Sepultura Finnish Singles Chart |òpùblikòwóny = finnishcharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://lescharts.com/search.asp?search=sepultura&cat=s |titel = Sepultura French Singles Chart |òpùblikòwóny = lescharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Sepultura/23173/single |titel = Sepultura/Single-Chartverfolgung |òpùblikòwóny = musicline.de |jãzëk = de |archiwùm = https://web.archive.org/web/20160311220522/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Sepultura/23173/single |zarchiwizowóné = 2016-03-11 |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Irlandiô|IRL]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.irishcharts.ie/search/placement |titel = Sepultura Irish Singles Chart |òpùblikòwóny = www.irishcharts.ie |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[MegaCharts|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.dutchcharts.nl/search.asp?search=sepultura&cat=s |titel = Sepultura Dutch Singles Chart |òpùblikòwóny = dutchcharts.nl |jãzëk = nl |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[VG-lista|NOR]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://norwegiancharts.com/search.asp?search=sepultura&cat=s |titel = Sepultura Norwegian Singles Chart |òpùblikòwóny = norwegiancharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Recorded Music NZ|NZL]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://charts.nz/search.asp?search=sepultura&cat=s |titel = Sepultura New Zealand Singles Chart |òpùblikòwóny = www.charts.org.nz |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Sverigetopplistan|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://swedishcharts.com/search.asp?search=sepultura&cat=s |titel = Sepultura Swedish Singles Chart |òpùblikòwóny = swedishcharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" /> |- ! "Arise” |rowspan="3"| 1991 | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |rowspan="3"| ''Arise'' |- ! „Under Siege (Regnum Irae)” | – || – || – || – || – || – || – || – || – || 91 |- ! „Dead Embryonic Cells” | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |- ! "Refuse/Resist” |1993 | – || – || – || – || 29 || – || – || – || – || 51 |rowspan="3"| ''Chaos A.D.'' |- ! "Territory” |rowspan="2"| 1994 | – || – || – || – || 8 || – || – || 59 || – || 66 |- ! „Slave New World” | – || – || – || – || – || – || – || – || 32 || 46 |- ! „Roots Bloody Roots” |rowspan="3"| 1996 | 44 || 2 || 26 || 42 || 27 || 35 || 20 || – || 14 || 19 |rowspan="3"| ''Roots'' |- ! „Ratamahatta” | – || – || – || – || – || – || – || – || – || 23 |- ! „Attitude” | – || 16 || – || – || – || – || – || – || – || 46 |- ! „Choke” |1998 | – || – || – || – || – || – || – || – || – || 110 |rowspan="3"| ''Against'' |- ! „Against” |rowspan="2"| 1999 | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |- ! „Tribus” | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |- ! „Convicted in Life” |2006 | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |''Dante XXI'' |- ! „Kairos” |2011 | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |''Kairos'' |- ! „The Age of the Atheist” |2013 | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |''The Mediator Between Head<br>and Hands Must Be the Heart'' |- ! „Sepultura Under My Skin” |2015 | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |''Sepultura Under My Skin'' |- ! „I Am The Enemy” |rowspan="2"| 2016 | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |rowspan="2"| ''Machine Messiah'' |- ! „Phantom Self” | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |- ! „Isolation” |rowspan="2"| 2019 | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |rowspan="3"| ''Quadra'' |- ! „Last Time” | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |- ! „Means to an End” |2020 | – || – || – || – || – || – || – || – || – || – |- |colspan="20" style="font-size:90%"| „–” òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Albùmë wideo === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !rowspan="2" style="width:25em;"| Titel !rowspan="2"| Infòrmacje ò albùmie !colspan="3"| Pòzycjô w lëstach |- !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Billboard (tygodnik)|USA]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3012110&cdi=6608201&cid=04%2F11%2F1992 |titel = Top Music Video – Under Siege |data = 1992-04-11 |prôca = Billboard |òpùblikòwóny = Nielsen Business Media |archiwùm = https://web.archive.org/web/20090131211803/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3012110&cdi=6608201&cid=04%2F11%2F1992 |zarchiwizowóné = 2009-01-31 |data przëstãpù = 2008-12-04}}<br>{{Cytuj starnã |url = https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3020851&cdi=6966187&cid=08%2F05%2F1995 |titel = Top Music Video – Third World Chaos |data = 1995-08-05 |prôca = Billboard |òpùblikòwóny = Nielsen Business Media |archiwùm = https://web.archive.org/web/20090131211808/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3020851&cdi=6966187&cid=08%2F05%2F1995 |zarchiwizowóné = 2009-01-31 |data przëstãpù = 2008-12-04}}<br>{{Cytuj starnã |url = https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3026182&cdi=7161351&cid=03%2F08%2F1997 |titel = Top Music Video – We Are What We Are |data = 1997-03-08 |prôca = Billboard |òpùblikòwóny = Nielsen Business Media |archiwùm = https://web.archive.org/web/20090131211813/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3026182&cdi=7161351&cid=03%2F08%2F1997 |zarchiwizowóné = 2009-01-31 |data przëstãpù = 2008-12-04}}<br>{{Cytuj starnã |url = https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3046831&cdi=7904054&cid=09%2F14%2F2002 |titel = Top Music Video – Chaos DVD |data = 2002-09-14 |prôca = Billboard |òpùblikòwóny = Nielsen Business Media |archiwùm = https://web.archive.org/web/20090131211818/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3046831&cdi=7904054&cid=09%2F14%2F2002 |zarchiwizowóné = 2009-01-31 |data przëstãpù = 2008-12-04}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Sverigetopplistan|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.sverigetopplistan.se/ |titel = Veckolista DVD Album – Vecka 42, 17 oktober 2002 |òpùblikòwóny = www.sverigetopplistan.se |jãzëk = sv |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Musiikkituottajat|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.ifpi.fi/tilastot/virallinen-lista/artistit/sepultura/chaos |titel = Suomen virallinen lista – Artistit Sepultura: Chaos |òpùblikòwóny = www.ifpi.fi |jãzëk = fi |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> |- ! ''Under Siege (Live in Barcelona)'' |align=left| * Data: 14 januara 1992 * Wëdôwôcz: Roadrunner | 13 || – || – |- ! ''Third World Chaos'' |align=left| * Data: 27 czerwińca 1995 * Wëdôwôcz: Roadrunner | 6 || – || – |- ! ''We Are What We Are'' |align=left| * Data: 28 januara 1997 * Wëdôwôcz: Roadrunner | 19 || – || – |- ! ''Chaos DVD'' |align=left| * Data: 7 rujana 2002 * Wëdôwôcz: Roadrunner | 38 || 16 || 9 |- ! ''[[Live in São Paulo (DVD)|Live in São Paulo]]'' |align=left| * Data: 8 smùtana 2005 * Wëdôwôcz: SPV | – || – || – |- ! ''Metal Veins. Alive at Rock in Rio''<br><small>(oraz Les Tambours Du Bronx)</small> |align=left| * Data: 15 séwnika 2014 * Wëdôwôcz: Eagle Rock Entertainment | – || – || – |- |colspan="20" style="font-size:90%"| „–” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòncertowé albùmë === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !rowspan="2" style="width:25em;"| Titel !rowspan="2"| Infòrmacje ò albùmie !colspan="2"| Pòzycjô w lëstach |- !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]<br><ref name="FRA" /> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Szwajcariô|CHE]]<br><ref name="SWI" /> |- ! ''[[Under a Pale Grey Sky]]'' |align=left| * Data: 22 séwnika 2002 * Wëdôwôcz: Roadrunner | 52 || 99 |- ! ''[[Live in São Paulo]]'' |align=left| * Data: 8 smùtana 2005 * Wëdôwôcz: SPV | – || – |- |colspan="20" style="font-size:90%"| „–” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòmpilacje === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !rowspan="2" style="width:25em;"| Titel !rowspan="2"| Infòrmacje ò albùmie !colspan="2"| Pòzycjô w lëstach |- !style="width:3em; font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS" /> !style="width:3em; font-size:90%;"| [[Billboard 200|USA]]<br><ref name="Billboard 200" /> |- ! ''[[Roots (album)#The Roots of Sepultura|The Roots of Sepultura]]'' |align=left| * Data: 29 smùtana 1996 * Wëdôwôcz: Roadrunner | 42 || – |- ! ''[[Blood-Rooted]]'' |align=left| * Data: 3 czerwińca 1997 * Wëdôwôcz: Roadrunner | – || 162 |- ! ''[[The Best of Sepultura]]'' |align=left| * Data: 12 séwnika 2006 * Wëdôwôcz: Roadrunner | – || – |- |colspan="20" style="font-size:90%"| „–” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} == Teledisczi == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !style="width:25em;"| Titel ! Rok !style="width:15em;"| Reżiséra !style="width:20em;"| Albùm ! Zdrój |- ! „Inner Self” |1989 |Aurelio Diaz |''Beneath the Remains'' |rowspan=9|<ref name="Chaos DVD">Sepultura, Chaos DVD, 2002, DVD, Roadrunner Records.</ref> |- ! „Dead Embryonic Cells” |1991 |rowspan="2"| Bill Henderson |rowspan=2| ''Arise'' |- ! „Arise” |1992 |- ! „Refuse/Resist” |rowspan=2| 1993 |Peter Christopherson |rowspan=3| ''Chaos A.D.'' |- ! „Territory” |Paul Rachman |- ! „Slave New World” |1994 |rowspan="2"| Thomas Mignone |- ! „Roots Bloody Roots” |rowspan=3| 1996 |rowspan=3| ''Roots'' |- ! „Ratamahatta” |Fred Stuhr |- ! „Attitude” |Block |- ! „Choke” |1998 |Raul Machado |''Against'' |rowspan=3|<ref name="Live in São Paulo">Sepultura, Live in São Paulo, DVD, 2005, Steamhammer/SPV.</ref> |- ! „Bullet the Blue Sky” |2003 |rowspan="2"| Ricardo Della Rosa |''Revolusongs'' |- ! „Mindwar” |2004 |''Roorback'' |- ! „Refuse/Resist” (live) |2005 |Lecuck Ishida |''Live in Sao Paulo'' |<ref name="www.metalstorm.netvideos" /> |- ! „Convicted in Life” |2006 |Luis Carone |rowspan=2| ''Dante XXI'' |<ref name="www.metalstorm.netvideos" /> |- ! „Ostia” |2008 |Geraldo Moraes |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news/sepultura-ostia-video-posted-online/ |titel = Sepultura: „Ostia” Video Posted Online |data = 2008-01-09 |òpùblikòwóny = Blabbermouth.net |data przëstãpù = 2008-10-16}}</ref> |- ! „We’ve Lost You” |rowspan=2| 2009 |André Moraes |rowspan=2| ''A-Lex'' |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news/sepultura-we-ve-lost-you-video-available/ |titel = SEPULTURA: ‘We’ve Lost You’ Video Available |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> |- ! "What I Do!” |Sepultura |<ref name="www.metalstorm.netvideos">{{Cytuj starnã |url = http://www.metalstorm.net/bands/videos.php?band_id=151&bandname=Sepultura |titel = Sepultura – Videos |òpùblikòwóny = www.metalstorm.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> |- ! „The Vatican” |2013 |rowspan=2| Rafael Kent |rowspan=2| ''The Mediator Between Head<br>and Hands Must Be the Heart'' |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news/sepultura-the-vatican-video-released/ |titel = SEPULTURA: ‘The Vatican’ Video Released |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> |- ! „Da Lama Ao Caos” |2014 |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news/sepultura-video-for-cover-version-of-chico-science-nacao-zumbis-da-lama-ao-caos/ |titel = SEPULTURA: Video For Cover Version Of CHICO SCIENCE & NAÇÃO ZUMBI’s 'Da Lama Ao Caos’ |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref> |- ! „Phantom Self” |2016 |Mauricio Eça |''Machine Messiah'' |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news/video-premiere-sepultura-phantom-self/ |titel = Video Premiere: SEPULTURA’s ‘Phantom Self’ |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-23}}</ref> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Brazyliô]] [[Kategòrëjô:Rockòwé karna]] gt0sy6yhg5b8plvetnoj350vb0rns3j 14 4343 221021 218205 2026-10-26T18:38:48Z Iketsi 3254 {{Commons}} 221021 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Bałkańsczi Półòstrów]] kw9mf9i5hov5bwp8qfm5ym8ujqnqv6t 0 5070 221037 218573 2026-10-26T19:05:10Z HaxelKaszëba 17492 221037 wikitext text/x-wiki {{Historicznô pòstac | miono = Swiãtopôłk II Bëlny | òbrôzk = Monument of Swietopelk II the Great in Szeroka Street in Gdańsk.jpg | òpisënk = Szlachòta Swiãtopôłka II Bëlnégò przë Szeroczi sztrase we [[Gduńsk|Gduńskù]] | titel1 = Namiestnik [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]] | pòprzédca1 = [[Mscëwòj I|Mestwin I]] | panowanié1 = òd 1219/20 do 1227 | titel2 = Ksyżã [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]] | nastãpnik2 = [[Warcësłôw II]] | panowanié2 = òd 1227 do 1266 | data ùrodzeniô = przed 1195 | data smiercë = 11 stëcznika 1266<br>Gduńsk | dinastiô = Sobiesłôwice | òjc = [[Mscëwòj I|Mestwin I]] | matka = Zwinisława | dzecë = [[Mscëwòj II|Mestwin II]], [[Warcësłôw II]], [[Sambór II]] }} '''Swiãtopôłk II Bëlny''' (ùr. przed [[1195]] – ùm. [[11 stëcznika]] [[1266]]) – ksyżã [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwégò Pòmòrzégò]] w latach 1220<ref>F. Cenôwa: Trze rosprave: przez Stanjisława ; wóros Kile słóv wó Kaszebach e jich zemji przez Wójkasena, Kraków: Nak. Ksi. i Czcion. pod Sową, 1850, s. 6 -7 [http://ebooks.library.ualberta.ca/local/trzerospravecprz00ceynuoft]</ref>-1266. Kòle 1226 rokù nadôł òn [[Gduńsk|Gduńskòwi]] lubecczé gardowé prawa. W 1227 rokù ksążã dôł pòstawic klôsztór dominikanów w [[Gduńsk|Gduńskù]]. W 1231 [[papiéż Grégòr IX]] òbjimnął gò a jegò syna [[Mscëwòj II|Mscëwòja II]] protekcją Apòsztolsczi Stolëcë (''personas et terras vestra sub beati Petri et nostra protectione suscipimus'')[https://books.google.pl/books?redir_esc=y&hl=pl&id=iNgaAgAAQBAJ&q=pomerania#v=snippet&q=pomerania&f=false]. W latach 1238-1253 Swiãtopôłk II wòjowôł z Krzëżôkama[https://books.google.pl/books?id=cG1VAAAAcAAJ&pg=PA131&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjzqrOV-7nPAhXLKywKHY6lCuE4RhDoAQghMAE#v=onepage&q=kaszubi&f=false]. „Kronika wiôlgòpòlskô” pòdôwô, co w 1258 rokù [[Warcësłôw III]], „ksyżã Kaszëbów wëcygnął procëm Swiãtopôłkòwi, ksyżëcu Pòmòrzô, z wòjskã Wiôlgòpòlanów, chtërno wiôlgòpòlsczi ksyżã Bòlesłôw przësłôł na pòmòc, i z kamieńsczim biskùpã. I czej doprzëszedł w òkòlé [[Słëpsk|Słëpska]], òstawił biskùpa i jegò wòjskò (...), sóm [ale] z wiôldżim wòjskã dzyrzkò rénowôł zemie Swiãtopôłka”. Nimò to dobiwcą òstôł Swiãtopôłk II. Jegò białką bëła Eùfrozyna – sostra wiôlgòpòlsczégò ksyżëca. Szlachòwno jegò córecznica – Eùfemiô bëła królewą w [[Norweskô|Norwesce]]. [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] pòstawiło Swiãtopôłkòwi sztaturã w [[Gduńsk|Gduńskù]] aùtorstwa kaszëbsczégò artistë [[Wawrzińc Samp|Wawrzińca Sampa]]. W niedzelã 22 zélnika 2010 rokù, òb czas [[Dominikańsczi Jôrmark|Dominikańsczégò Jôrmarkù]] òdbëło sã ùroczëznowé òdkrëcé ne pòmnika, na jaczê przëjachelë ricerze z [[Bëtowò|Bëtowa]]. Na pòstumence pòd rzezbą je nôdpis „Zrzeszonëch naju nicht nie złómie”. == Wczasné lata == Swiãtopôłk ùrodzył sã przed 1195 rokã jakno nôstarszi syn [[Mscëwòj I|Mestwina I]], ksyżëca [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]], a Zwinisławë, òtroczëcë czijewsczégò ksyżëca. Òd nômłodszich lat béł ju rëchtowóny do panownictwa. Mùszôł chùtkò dozdrzec, cobë kanąc procëm pòliticznym pògmatwanióm, jaczé rëchałë regionã. == Jegò panowanié i pòlitika == [[Òbrôzk:Zwantepolc.png|mały|Sztãpel Swiãtopôłka II]] Pò przejãcym włôdzë przez Swiãtopôłka, skùpił òn sã na ùmòcnienim samòstójnotë [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]]. W 1224 rokù, nadôł [[Gduńsk|Gduńskòwi]] miesczé prawa na lubecczim prawie, co sã przëczëniło do rozwiju gardu jakno wôżnégò bałtëcczégò pòrtu. Niedługò pózdni, w 1227 rokù, nadôł [[Stôłpsk|Słëpskòwi]] miesczé prawa, co téż sã przełożëło na jegò administracjowi a gòspòdarczi rozwij. W 1226 rokù Swiãtopôłk sprowadzył do [[Gduńsk|Gduńska]] [[Dominikanie|zôkón dominikanów]], a w rokù 1238 zôkón cystersów do [[Mòrsczé Bùkòwò|Bùkòwa]] pòd [[Dërłowò|Rëwałdã]]. Prawie te pòdjimiznë przëczëniłë sã do kùlturowégò a edukacjowégò rozwiju regionu. == Zbrodniô w Gąsawie == Òb jeséń 1227 rokù, 24 smùtana, miało dóńc do dramaticznégò wëdarzeniô, jaczé miało kluczowi znaczënk dlô przińdnotë Swiãtopôłka i Gduńsczégò Pòmòrzégò – tpzw. zbrodniô w Gąsawie, znónô téż jakno Krëwawô Kąpnica. Ùznôwô sã, że to prawie òddzél sparłãczony ze Swiãtopôłka przeprowadzył zamôch òb czas zéńdzeniô z [[Leszk Biôłi|Leszkã Biôłim]], [[Henrik Bardati|Henrikã Bardatim]] a téż [[Kónrôd I Mazowiecczi|Kònrôdã I Mazowiecczim]], jaczé to dało w [[Gąsawa|Gąsawie]]. Grëpa zôchwatników rëgnãła do panowników òb noc. Henrik Bardati òstôł zaatakòwóny we swim łożu i béł mòcno renny. Leszk Biôłi, jaczi przebiwôł w kąpnicë, próbòwôł zwiornąc na kòniu w czerënkù [[Gniezno|Gniezna]], równak òstôł schwôtóny w [[Môrcynkòwò|Môrcynkòwie]] a tam zamòrdowóny. Prawie to brutalné i bezwzglãdné wëdarzenié miało wiôldzé kònsekwencje. Smierc Leszka Biôłégò i cãżczé renë Henrika Bardatégò òznôczałë nié leno kùńc dlô tëch dwùch panowników, ale téż zezwòlëłë Swiãtopôłkòwi na przejimniãcé całi kòntrolë nad Gduńsczim Pòmòrzim. Zbrodniô w [[Gąsawa|Gąsawie]] ùmòżlëwiła mù ùzwëskanié samòstójnotë i sëlny pòzycje w tim regionie. Pò zamôchù w [[Gąsawa|Gąsawie]], Swiãtopôłk zwëskôł fùl samòstójnotã. Dzãka eliminacje òglowëch pòliticznëch procëmników taczich jak [[Leszk Biôłi]] a òsłabieniémù nédżi ksyżãtów, Swiãtopôłk zwëskôł wiôlgą włôdzã. Pò wëdarzenim z 1227 rokù, [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczé Pòmòrzé]] stało sã pò prôwdze samòstójnym ksãstwã a Swiãtopôłk mógł sã skùpic na jegò stabilizacje a rozwiju. Chòc Pòmòrzé fòrmalno bëło partã Pòlsczégò królestwa, Swiãtopôłk dôł radã skùteczno wëbiôtkòwac aùtonomiã dlô Pòmòrzégò a ùtrzëmac samòstójnotã w stosënkach z [[Pòlsczi królestwò|Pòlsczim królestwã]] przez całé swé panowanié. == Wòjnë a sojusze == [[Òbrôzk:Swantopolk II, Duke of Pomerania.PNG|85px|mały|left|Wizerënk ksyżëca w prezbitérace òlëwsczi katedrë, mal. Herman Hón]] W 1223 rokù Swiãtopôłk brôł ùdzéł w krucjace procëm [[Prësowie|Prësóm]], òrganizowóny przez [[Leszk Biôłi|Leszka Biôłégò]], [[Kónrôd I Mazowiecczi|Kònrada Mazowiecczégò]] a téż jinëch pòlsczich ksyżãtów. Ze swòjim bracyną [[Warcësłôw I|Warcësławã]] mët ùczãstnicził w ny wëprawie, jakô mia na célu christianizacjã i zaprowadzenié miru na [[Prësë|Prësach]]. W 1225 rokù ksyżã przëłącził do [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]] słëpską zemiã, jakô tedë zanôléga bëła òd [[Dëńskô|Danie]]. To strategiczné pòsëniãcé ùmòcniło pòzycjã [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]] na [[Bôłt|Bôłce]] i zagwësniło lepszé mòżebnoscë mòrsczégò handlu. W 1234 rokù Swiãtopôłk dowòdzył wespólną wëprawã krzëżôckò-pòlską procëm [[Prësowie|Prësóm]]. Biôtka nad rzéką Dzerzgóń zakòńcziła sã dobëcém wòjsków Swiãtopôłka i Krzëżôków, co ùspòsobiło sã do dalszi ekspansje [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]]. W 1238 rokù Swiãtopôłk zawiarł sojusz z Krzëżôkama, co miało kluczowi znaczënk dlô przińdnotë [[Pòmòrskô|Pòmòrzégò]]. Ten prawie sojusz zezwòlił na wespólné dzejanié procëm [[Prësowie|Prësóm]] i jinym sąsadóm. W 1242 rokù wëbùchło [[I prësczé pòwstanié|pierszé prësczé pòwstanié]], spòwòdowóné brutalnym traktowanim [[Prësowie|Prësów]] przez krzëżôcczi zôkón. Pò przegróny wòjsków zôkònu w biôtce nad jezorã Pejpùs, Swiãtopôłk ùdzelił pòwstańcóm pòmòcë, blokùjącë żeglówkã na Wisle a òdcynającë krzëżôcczé zómczi òd òpatrzeniô. Zôpadné plemiona [[Prësowie|Prësów]] wërzekłë sã chrzescëjaństwa, a Krzëżôcë òstelë wëpiarti z wikszoscë zómków i gôrczów. <div style="clear:both;"></div> == Smierc a spôdkòwizna == [[Òbrôzk:CMM - Sygnet pieczętny filtered.jpg|mały|Piestrzéń Swiãtopôłka – ''Anulus Svant (epolocus)'']] Swiãtopôłk zmiarł 11 gromicznika 1266 rokù, òstôwiającë pò sobie mòcné a samòstójné ksãstwò [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]]. Jegò włôdza miała długòtrëwałi wpłiw na rozwij regionu, a pò jegò smiercë [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|pòrénkòwé Pòmòrzé]] òstało pòdzeloné midzë jegò sënów. Jegò pòliticzné decyzje, militarné a administracjowé dzejania miałë wiôldżi cësk na przińdnotã tëch zemiów, a jegò spôdkòwizna je ùznôwónô za jednã òd nôwôżniészich w historie [[Pòmòrskô|Pòmòrzégò]]. Òkróm te, Swiãtopôłk je téż wôżną personą w [[Kaszëbskô lëteratura|kaszëbsczi lëteraturze]]. [[Florión Cenôwa]] w pòłowie XIX stalatégò wprowadzył gò do historiczny pamiãcë kaszëbsczi rësznotë, merkùjącë jegò zmòdżi z krzëżôcczim zôkònã i wspiérającyma gò [[Piastowie|Piastama]]. Aluzje do jegò pòstacje pòjôwiają sã ju ù [[Hieronim Derdowsczi|Jarosza Derdowsczégò]] i jinëch ùtwórców. Przédno [[Młodokaszëbi]] òb midzëwòjnowi cząd zadbałë ò jegò môl w kaszëbsczi pamiãcë, traktującë gò jakno przédnégò reprezentanta kaszëbsczi historiczny państwòwòscë. [[Aleksander Majkòwsczi]] wspòminôł ò nim w swòji „[[Historiô Kaszëbów|Historie Kaszëbów]]”, a w pòwiescë „[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]” mô napisóné: <blockquote>„Wezta sobie przëkłôd z tich prãtów – rzekł ksążã Swiãtopôłk. – Zrzeszonych waju nicht nie złómie, ale w pòjedinkã waju zniszczą!” </blockquote>W pòlsczi nôrodny narracje fónksnérëje "czôrnô legenda" Swiãtopôłka jakno zdrajcë i prowòkatora mòrdu w [[Gąsawa|Gąsawie]]. Procëm temù wëpòwiôdelë sã przedstawicele kaszëbsczi historiczny kùlturë w XX wiekù, przédno [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Jón Kôrnowsczi|Jón Karnowsczi]], jaczi żądelë szacënkù dlô kaszëbsczich historicznëch tradicjów. Téż ò pòstacje princa mô nadczidnioné [[Jan Trepczik|Jón Trepczik]] w drëdżi sztrófce [[Zemia Rodnô|Zemi Rodny]]: „Sambòrów miecz i Swiãtopôłka biôtczi w spòsobie Ce dlô nas ùchòwałë!”, co pòkazywô, że dobëtné wòjnë z Krzëżôkama są dzélã nôrodny spôdkòwiznë [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Ksyżã Swiãtopôłk pòjôwiô sã téż w dokazu D. Majkòwsczégò „Bùdzta spiącëch. Kaszëbsczé zwiercadło”, chtëren dobéł w kònkùrsu m. [[Jan Drzéżdżón|Jana Drzéżdżona]] w kategòrie prozë. '''Włôdcowie Gduńsczégò Pòmòrzégò z [[Sobiesławice|dinastie Sobiesławiców]] (z przëpasowanim dzélnicowëch pòdzélów).''' {| border="1" | rowspan="4" align="center" width="100" | [[Sobiesłôw I]]<br />pòmòrsczi panownik<br />1155–1177/1180 | rowspan="4" align="center" width="100" | [[Sambór I]]<br />pòmòrsczi panownik<br />1177/80–1205 | rowspan="4" align="center" width="100" | [[Mscëwòj I|Mestwin I]]<br />pòmòrsczi panownik<br />1205–1219/1220 | colspan="2" align="center" width="200" | Swiãtopôłk II Bëlny<br />pòmòrsczi panownik 1219/20–1227<br />gduńsczi ksyżã 1227-1266 | rowspan="2" align="center" | [[Warcësłôw II]] <br />gduńsczi ksyżã<br />1266–1270 | colspan="2" rowspan="4" align="center" width="100" | [[Mscëwòj II|Mestwin II]]<br />pòmòrsczi ksyżã<br />1270–1294 |- | rowspan="3" align="center" width="100" | '''[[Warcësłôw I swiecczi]]'''<br />swieckò-<br />lubiszewsczi ksyżã <br />1227–1227/1233 | align="center" width="100" | [[Biôłogardsczi Racëbór|Racëbór]]<br />biôłogardzczi ksyżã<br />1233–1262 |- | colspan="2" align="center" width="200" | [[Sambór II]]<br />lubiszewsczi (dërszewsczi) ksyżã<br />1233–1269 |- | colspan="2" align="center" width="200" | [[Mscëwòj II|Mestwin II]] swiecczi ksyżã<br />1255–1270 |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów,; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999[https://lccn.loc.gov/99225737] * Kaszubi : dzieje i kultura : przewodnik po wystawie = Kaszëbi : historëjô ë kultura : prowadnik / [tekst i scenariusz Maria Babnis, Edmund Kamiński, Anna Kwaśniewska ; red. Tadeusz Bolduan]. Gdańsk-Oliwa ; Wejherowo, 1992. * [[Gerat Labùda]] Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Òlëwsczi Park]] |col2= === Panownicë Pòrénkòwégò Pòmòrzégò === {{#categorytree:Ksyżãta Pòrénkòwi Pòmòrsczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://pl.wikisource.org/wiki/Encyklopedia_staropolska/Ca%C5%82o%C5%9B%C4%87/Tom_I Augustjanie] * [https://archive.org/stream/pommerellisches00gescgoog#page/n52/mode/2up Pommerellisches Urkundenbuch, II, 18, p. 16.] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ksyżãta Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] pfm43lsjq80t0z7mdcwgfavkfxhp2r8 0 5246 221178 216420 2026-10-27T11:53:29Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221178 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 3nykhbbffsimmyxjdt6n94e0oykkpfb 0 5267 221146 220641 2026-10-27T08:30:59Z Terrus38 14026 221146 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Rzucewò |rodzôcz_wsë=Rzucewa |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta|mapa=PL|rozmiar=250|rodzaj=inline|punkty mapy={{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt|54°41'23"N 18°27'49"E|pòzycjô=right|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Rzucewò]]}}}} |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=pùcczi |gmina=Pùck |szôłtëstwò=Rzucewò |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=41 |sekùndëN=09 |gradëE=18 |minutëE=27 |sekùndëE=44 |wiżô= |rok=2025 |lëdztwò=274 |gãscëzna= |nr_czér=58 |reg_tôfla=GPU |pòcztowi_kòd=84-122 |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk=Rzucewo Pałac.jpg |galerëjô_commons=Category:Rzucewo }} '''Rzucewò''' ({{jãz.|pl}} ''Rzucewo'', {{jãz.|de}} ''Rutzau'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[gmina Pùck|gminie Pùck]]. Stôrô [[Rëbaczenié|rëbackô]] a [[Ricérz|ricerskô]] òsada. Wies je òtoczonô òd stronë lądu kãpama lasu (słëchającégò Nadmòrsczémù Krôjmalënkòwémù Parkòwi) z ùnikatowima krzama. To dô lëpową alejã z XVII w. prowadzącą do [[Òsłónino|Òsłónina]]. Wedle tradicje sadzył jã sóm [[Jón III Sobiesczi]] òb czas, czej włôscëcelką wsë bëła jegò sostra Katarzëna. Na nordã – w czerënkù Pùcka – wiedze szpacérowô stegna krajã Pùcczi Kãpë. W òkòlim Rzucewa leżi grëpa narzëtowëch kamieniów Dwanôsce Apòsztołów, jakô ùznónô òsta za pòmnik rodë. We wsë òstałë nalazłé pierszé szlachë (wërobinë z bùrsztënu) neòliticzny [[Rzucewskô kùltura|rzucewsczi kùlturë]]. To dô tuwò téż òdkrëtą w 1894 rokù tpzw. ''òsadã jachtarzów zélińtów'' – wôżny môl archeòlogicznëch badérowaniów nad pôłniowim Bôłtã. Midzë séwnikã 2012 a czerwińcã 2013 zbùdowóny òstôł tu [[Kùlturowi park|Kùlturowi Park]]: mùzeùm na swiéżim lëfce z rekònstrukcjama archeòlogicznëch òbiektów a téż stałą archeòlogiczną ekspòzycjã w tpzw. Kaszëbsczi Chëczë. == Historiô == === Rzucewskô kùltura === Wedle badérowaniów [[Wilhelm Conwenz|Wilhelma Conwenza]] a szkólnégò Mejrowsczégò w òbéńdze terôczasnégò Rzucewa ju kòl 2000 r.p.n.e. to dało rëbackò-jachtarską òsadã. Wielné wëkòpalëszcza nalazłé we wsë dokôzałë jistnieniô tpzw. [[Rzucewskô kùltura|rzucewsczi kùlturë]], jakô wëtwôrza glëniané statczi, nôrzãdza z gnatów, roga, kamienia, drzewa, bùrsztënu a roscënów. Zélińtë stanowiłë główné zdrzódło jôdë dlô mieszkańców prehistoriczny òsadë<ref name=":0">PPH Kaszub, ''Rzucewo. Zarys historii ziem i pałacu'', Rzucewò, 2005 ({{jãz.|pl}}), ISBN 83-922539-06, str. 3</ref>. === Strzédné wieczi === Rzucewò w XII stalatim bëło ksążãcą włôsnoscą. W 1272 rokù [[Mestwin II]] ùtwòrził pùcką kasztelaniã, chtërny gwës słëchało Rzucewò. W 1294 zemie te erbòwôł wiôlgòpòlsczi princ, Przemësł II. Dwa lata pózni włôdzã nad Pòmòrzim przejął [[Władisłôw Łoczetk]], jaczi chcôł rëmnąc z òbéńdë ród [[Swiãcowie|Swiãców]]. Ti przekôzelë Pòréńczné Pòmòrzé brandenbùrsczim margrafóm. Pò aresztowanim przez Łoczetka Piotra Swiãcë, margrafòwie zaatakòwelë pòlsczé Pòmòrzé z Gduńskã mët. W 1308 wezwóny na pòmòc òstôł krzëżacczi zôkón, chtëren nie chcôł òddac przejãtëch przez se terenów – Rzucewò weszło w skłôd gduńsczi kòmturie<ref name=":0" /><ref name=":12">Chrzanowski T., Kornecki M., Rol, B., Strzelecka I., ''Katalog zabytków sztuki. Województwo gdańskie. Puck, Żarnowiec i okolice'', Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1989 ({{jãz.|pl}}), ISBN 83-221-0472-3, str. 50</ref>. Pierszima znónyma włôscëcelama wsë są Nitze a Titze (Mikòłôj a Timòtéùsz)<ref name=":12" />. === Nowòżëtnosc === Òb czas [[Trzënôscelatnô wòjna|trzënôscelatny wòjnë]] òsada òsta zniszczonô przez [[zôcãżné wòjska]]. [[Toruńsczi traktat]], kùńczący nã wòjnã w 1466 rokù, nadôł Gduńsczé Pòmòrzé (w tim Rzucewò) Pòlsce. Pòsobnyma włôscëcelama wsë bëlë Jakùb Mòlner, familiô Siemensów, òd òk. 1500 r. familiô Bólszewsczich, a òd 1578 r. [[Ernest Wejer]], lãbòrsczi a pùcczi starosta, pôłkòwnik za czasów [[Zygmùnd Agùst|Zygmùnda Agùsta]], jaczi òbsôdôł wielné pòmòrsczé wsë. Wëbùdowôł òn tam pòd kùńc XVI stalata dwór. Zemie erbòwôł pò nim syn, [[Jón Wejer|Jón]], chełmińsczi dwórznik, malbòrsczi a chełmińsczi wòjewòda ë senatór<ref name=":2">PPH Kaszub, ''Rzucewo. Zarys historii ziem i pałacu'', Rzucewò, 2005 [<nowiki/>{{jãz.|pl}}], ISBN 83-922539-06, str. 4-9</ref><ref name=":3">Tomôsz Rembalsczi, [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/wejherowie-i-wejherowo/ ''Wejherowie i Wejherowo''], Kaszubopedia, Instytut Kaszubski [przëstãp z 6.08.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. W 1626, pò smiercë Jana Wejra, Rzucewò zajãlë Szwédzë, jaczi znikwilë a splundrowelë tamtészi dwór. Janów syn, Jakùb, brôł ùdzél w biôtce pòd Smòleńskã w 1633 rokù, jaką szczestlëwie przeżił. Z ti przëczënë wëbùdowôł klôsztór a kòscół na rzucewsczich zemiach (dzysdnia [[Wejrowò]]). W pózniészich latach dowòdzył wòjskama, zwëskôł titel grafa, òstôł malbòrsczim wòjewòdą a òdbùdowôł dwór. Plac służił familióm Radzëwiłłów, Sobiesczich a Przebendowsczich. Pò Jakùbie Wejrze Rzucewò erbòwa jegò drëgô białka, Joana Katarzëna ''de domo'' Radzëwiłł, a pò ni córczi z pierszégò małżeństwa. Wsą zarządzôł równak J. Wòlsczi. Pòtemù Rzucewã zarządzelë Michôł Kadzmiérz Radzëwiłł, Katarzëna ''de domo'' Sobieskô, a pózni jeji bracyna, [[Jan III Sobiesczi|Jón III Sobiesczi]], chtëren òdwiedzył ne zemie dwakrotno. Za jegò czasów pòwstôł nowi [[pałac]]. Béł òn ùżëtkòwóny razã ze stôrim dwòrã, jaczi òstôł wëremòntowóny. Rozbùdowóny òstôł téż ògród<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref>Karyś, Jerzy Witold, [http://dlibra.bg.ajd.czest.pl:8080/Content/6732/4_Karys_Sobiescy_Zeszyty_Historyczne_19_2021.pdf ''Sobiescy a ich dobra w Prusach Królewskich''], [w:] ZESZYTY HISTORYCZNE 2021, t. XIX, s. 49–66 [przëstãp z 6.08.2026 r.]</ref><ref name=":4">Dargacz J., ''Rezydencje Wejherów, Sobieskich i Przebendowskich w Rzucewie koło Pucka w świetle inwentarzy z lat 1676, 1711 i 1782'' [w:] Zapiski Historyczne, t. 86, 2021, z. 4, s. 71-97 ({{jãz.|pl}}) ISSN 0044-1791</ref>. Pò smiercë króla wies òstôwa dzélã rodzynnégò majątkù do 1720 rokù, czedë kùpił jã za 160 tësãcy złotëch [[Jerzi Pioter Przebendowsczi]], a pò nim Rzucewò erbòwóné bëło przez pòsobnëch człónków rodu. W 1734 rokù Ruscë zniszczëlë Wejrów dwór. [[Ignac Przebendowsczi]] ùdbôł so pòstawic nowi dwór. Òbie stojącé rezydencje òstałë rozebróné a pòwstôł nowi [[pałac]]. Pònadto w 1772 rokù wëbùdowónô òsta ceglarniô (nôgwësni rozbùdowóny òstôł ju jistniejący zakłôd). Pò pierszim rozbiérze Pòlsczi Przebendowsczi òstôł zmùszony, cobë òddac hołd [[Friderik II|Friderikòwi II]], czegò nen òsobisce nie zrobił, ùczinił to jegò pełnomòcnik, dzãka czemù wejrowskò-rzucewsczégò majątkù nie przejãlë Prësôcë. Abë ùchòwac wiernoscë Pòlsce, Przebendowsczi przedôł zemie kùzynowi Józefòwi, pò jaczim erbòwa je jegò białka. W 1782 rokù włôscëcelã Rzucewa òstôł kùpc szkòcczégò pòchôdaniô Alexander Gibsone. Rok pózni wëdôł òn ''Postanowienie wieyskie dla schlacheckich Weyherowskich y Rucewskich Dobr'', chtërno dokładno òpisowało prawa, òbrzészczi, nôkazë a sztrôfë tikającé sã prowadzeniô majątkù. W 1790 r. dobra kùpił graf Òtto Henrik Keyserlingk, sostrzónk Gibsone'a. Dobra òstôwałë we familie [[Keyserlingkòwie|Keyserlingków]] jaż do 1837, czej Emma Keyserlingk wniosła je w spòsobie dlô familie von Belowów<ref name=":2" /><ref name=":4" />. W latach 1840-1845, niedalek dôwnëch dwòrów, dlô Emmë Keyserlingk a ji chłopa, Gùstawa von Belowa, pòwstôł neògòticczi, ceglany pałac projektu Agùsta Friderika Stülera z Berlëna, razã z towarzącym mù parkã, chtëren jistniôł béł przódë, równak w jiny fòrmie<ref name=":12" /><ref name=":4" />. Gùstawów syn, Karól, wëbùdowôł grobòwą kaplëcã. Pò nim majątk przëjął jegò syn, Gùstôw – pòliglota, ambasadór we Watikanie – z białką Henriettą. Przez wielné lata rzucewsczima dobrama zajimôł sã równak jich wnuk, Albrecht von Krokow. Gùstôw zmiarł na astmã w 1940, a Henrietta òsta zamòrdowónô przez Rusków w 1945 rokù<ref name=":2" /><ref>Michał Piotrowski, [https://miastoliteratury.com/aktualnosci/polowanie-na-podwory/ ''Polowanie na podwory''], Pismo, nr 21–22 [7–8/2024] [w:] Gdańsk Miasto Literatury ({{jãz.|pl}}) [przëstãp z 6.08.2026 r.]</ref>. === Pò 1945 rokù === Pałac òstôł znacjonalizowóny. Gòspòdarczi part przejãło Państwòwé Rólné Gòspòdarstwò, a w pałacu pòwstało Technikùm Hodowlë Roscënów a Semiennictwa a warkòwô szkòła. Òd 1975 bùdink béł włôsnoscą zakładów cãżczégò przemësłu, jaczé miałë zòrganizowac tam [[wëpòczinkòwi òstrzódk]]. Bùdink równak niszczôł, nigle w 1983 rokù nie òstôł wëkùpiony przez Centralny Związk Rzeszniców Lëdowi ë Artisticzny Rãczny Robòtë „Cepelia”. Dzãka ti institucje to dało wielné remòntowé prôce w pałacu. W 1994 rokù pałac kùpia pòdjimizna PPH Kaszub z Wejrowa, jakô dokùńcza remòntë bùdacje a przesztôłca jã na hotel a restaùracjã.<ref>Maria, [https://www.gdanskstrefa.com/dawna-kaszubska-osada-lowcow-fok/ ''Rzucewo – dawna kaszubska Osada Łowców Fok''], Gdańsk Strefa Prestiżu, ({{jãz.|pl}}) [przëstãp z 6.08.2026 r.]</ref><ref>Młynkowiak, T., Kujawa, M., Sroczyński R., Tracz J., Spurgiasz P., Adler B., Mrozek J. [https://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/4893/Rzucewo/ ''Rzucewo''], Polskie Zabytki ({{jãz.|pl}}) [przëstãp z 6.08.2026 r.]</ref><ref>[https://zameksobieski.pl/palac-w-rzucewie-historia-legendy-informacje-ciekawostki.html#W_czasach_PRL_i_wspolczesnosc ''PAŁAC W RZUCEWIE – HISTORIA, LEGENDY, INFORMACJE, CIEKAWOSTKI''], zameksobieski.pl ({{jãz.|pl}}) [przëstãp z 6.08.2026 r.]</ref> == Architektura == * Neògòticczi, ceglany pałac, zbùdowóny w latach 1840-45 dlô Gùstawa von Belowa ë jegò białczi Emmë ''de domo'' Keyserlingk, zaprojektowóny przez [[Berlëno|berlińsczégò]] architekta Agùsta Friderika Stülera. Dzysdnia dzejô tam hotel a restaùracjô<ref>Zamek Rzucewo, [https://zamekrzucewo.pl/historia Historia], zamekrzucewo.pl, przëstãp z 5.08.2026 r.</ref>. * Ceglarniô służącô czedës rodóm Przebendowsczich a von Belowów, zbùdowónô przed 1711 rokã, dzysdnia je za wieselną a banketową zalã<ref name=":4" /><ref>AKCEPT, [https://www.rzucewo.pl/atrakcje/cegielnia-rzucewo Cegielnia Rzucewo], rzucewo.pl, przëstãp z 5.08.2026 r. ({{jãz.|pl}})</ref><ref name=":12" />. * Kaszëbskô Chëcz, pòwstałô w XXI stalatim, na placu stôrëch gùmnów, na sztôłt tradicyjny kaszëbsczi bùdowiznë. Je sedzbą mùzeùm<ref>Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, [http://rzucewo.com/?page_id=9 Chata Kaszubska], rzucewo.com, przëstãp z 5.08.2026 r. ({{jãz.|pl}})</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Rzucewo, pałac, 1840-1845 19.jpg|Pałac w Rzucewie – bënë Òbrôzk:Rzucewo Szkoła.JPG|Technikùm (ju niejistniejącé) Òbrôzk:Osada łowców fok, Rzucewo.jpg|mały|Kaszëbskô Chëcz w [[Kùlturowi park|Kùlturowim Parku]] „Osada Łowców Fok” w Rzucewie </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/880 Rucewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wse]] [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] 8lw9ue1myzin347nzc6t177cajnoo73 0 5302 221148 202880 2026-10-27T08:41:56Z DawnyTest 14843 kat 221148 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Schultz John III Sobieski.jpg|mały|Jan III Sobiesczi]] [[Òbrôzk:Sobieski Sending Message of Victory to the Pope.jpg|mały|left|Óbrôz ''Jana Matejki'' ò pòmòcë wiedeńsczi w [[Watikan]]ie]] '''Jan III Sobiesczi''' (ùr. [[17 zélnika]] [[1629]], ùm. [[17 czerwińca]] [[1696]]) - Tërce zwôle gó "Lew z Lechistanu". Òn béł [[Pòlskô|pòlsczim]] królem òd [[1674]] rokù. Tëdë bëłë wòjnë pòlskò-tërecczi, a òsoblëwie pòmòc wiedeńskô w 1683 r. Mielë w ni téż bëtnictwò szlachcëce z [[Kaszëbë|Kaszëb]], a i chłopi. Tej téż wiele [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] szlachtë zaczãło sã identifikòwac z [[Pòlskô|Pòlską]]. Niechtërny doszlë nawetka do równiszcza tipòwégò dlô panownégò òkrãżô, dochôdającë do pòczestnotë senatorów Pòlsczi i wòjewòdów w [[Królewsczi Prësë|Królewsczich Prësach]]. Zwësk z apartnégò prawa z 1677 rokù òd tego króla béł cygniãti np. w [[Kãpino|Kãpinie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]] sebecckr7kk9mart0qp6vsvfswaadsg 0 5315 221012 219051 2026-10-26T18:23:21Z Iketsi 3254 - → – ; m.jin → {{skr.|m.jin.}} ; r. → {{skr.|rokù}} ; (pòl.)→({{jãz.|pl}}) 221012 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszuby - dialekty wg F.Lorentza.png|mały|Kaszëbsczé dialektë pg Friedricha Lorentza (pòczątk XX w.)]] '''Friedrich Lorentz''' (ùr. [[18 gòdnika]] [[1870]] rokù w [[Güstrow]] w [[Meczelbòrskô|Meczelbòrsce]], ùm. [[29 strëmiannika]] [[1937]] rokù w [[Sopòt|Sopòce]]) – miemiecczi [[Slawistika|slawista]] i [[Historiô|dzejopisôrz]], wôżny badéra [[Kaszëbsczi jãzëk|jãzëka]], materialny kùlturë i historie [[Kaszëbi|Kaszëbów]] òrôz jich [[Lëterstwò|lëterańsczégò]] rozstajënkù z [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadnégò]] [[Zôpadnô Pòmòrskô|Pòmòrzô]] tzw. [[Słowińcë|Słowińców]]. == Żëcòrës == [[Òbrôzk:Grób Friedricha Lorentza.jpg|mały|Grób Friedricha Lorentza na Kòmùnalnym Smãtôrzu w Sopòce]] Ùrodzony w [[Güstrow]] w Meczelbòrsce. Gimnazjô dokùńczył w 1890 {{skr.|rokù}} w Wismarze. [[Lingwistika|Mòwnoznajemnotë]] i slawistikã sztudérowôł w [[Heidelberg|Heidelbergù]] i w [[Lipskò|Lipskù]]. Doktorat zdobéł w 1894. Òd 1894 rokù doktór, chtëren kaszëbiznã rozdzelił wedle 21 dialektalnëch gromadów z 76 gwarama. Mieszkôł w: [[Gduńsk]]ù, [[Wejrowò|Wejrowie]], [[Kartuzë|Kartuzach]] i [[Sopòt|Sopòce]]. W 1907 rokù założëlë w Kartuzach, {{skr.|m.jin.}} [[Izydór Gùlgòwsczi]] ë òn [[Kaszëbsczé Lëdoznawczé Zrzeszenié]] ''Verein für kaschubische Volkskunde'', chtërno wëdôwało pismiono ''Mitteilungen des Vereins für Kaschubische Volkskunde''. Lorentz je ùsôdzcą: ''Die kaschubischen Ortsnamen nebst Ableitungen, Slovinizische Grammatik, Slovinizische Texte, Slovinizisches Wörterbuch, Teksty pomorskie, Zarys ogólnej pisowni i składni pomorsko-kaszubskiej, Zarys etnografii kaszubskiej, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskim, Kaschubische Grammatik, Gramatyka pomorska'' i jin., a wespółautorã ''Kaszubi : kultura ludowa i język''. Nôùkòwé dzejanié tegò meklembùrzczégò lingwistë miało znaczënk dlô szerszégò pòdjimniãcô przez młodą inteligencjã deji [[Florión Cenôwa|Floriana Cenôwë]]. Pòchòwóny na [[Kòmùnalny smãtôrz w Sopòce|Kòmùnalnym Smãtôrzu]] w Sopòce (kwatéra L2-7-2)<ref>[https://sopot.grobonet.com/grobonet/start.php?id=detale&idg=8092&inni=0&cinki=1 ''GROBONET 2.6 – wyszukiwarka osób pochowanych – Cmentarz komunalny w Sopocie''] ({{jãz.|pl}}) [online], sopot.grobonet.com [przëstãp 2020-02-07].</ref>. W 1919 rokù jegò [[kaszëbsczi alfabét]] béł taczi: {| style="font-family:Microsoft Sans Serif; font-size:1.4em; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; text-align:center;" | style="width:3.5em;" |A a | style="width:3.5em;" |[[Ą|Ą ą]] | style="width:3.5em;" |B b | style="width:3.5em;" |C c | style="width:3.5em;" |[[Č|Č č]] | style="width:3.5em;" |D d | style="width:3.5em;" |E e |- |[[É|É é]] |[[Ë|Ë ë]] |F f |G g |H h |I i |J j |- |K k |L l |[[Ł|Ł ł]] |M m |N n |[[Ń|Ń ń]] |O o |- |[[Ó|Ó ó]] |[[Ô|Ô ô]] |[[Œ|Œ œ]] |[[Ǫ|Ǫ ǫ]] |P p |R r |[[Ř|Ř ř]] |- |S s |[[Š|Š š]] |T t |U u |V v |W w |Z z |- |[[Ž|Ž ž]] | | | | | | |} == Dzeła == * 1903, [[Slovinzische Grammatik]] (''Słowińskô òrtografiô'') * 1905, Slovinzische Texte (''Słowińsczé tekstë'') * 1908-12, Slovinzisches Wörterbuch (''Słowińsczi słowôrz'') * 1911, Zarys ogólnej pisowni i składni pomorsko-kaszubskiej (''Zôrzk òglowié pisënkù i karna kaszëbsczégò jãzëka'') * 1919, Kaschubische Grammatik (''Kaszëbskô'' ''òrtografiô'') * 1923, [https://polona.pl/item-view/65b44fc8-ee45-447a-a5e1-10d34c30b21c?page=4 Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem] (''Pòlsczé i kaszëbsczé miona môlëznów na Kaszëbsczi Pòmòrsce'') ({{ISBN|83-60437-22-X}}) ({{ISBN|978-83-60437-22-3}}) * 1924, Teksty pomorskie (''Pòmòrsczé'' ''tekstë'') * 1925, Geschichte der pomeranischen Sprache (''Historiô pòmòrsczégò jãzëka'') * 1926, Geschichte der Kaschuben (''Historiô Kaszëbów'') * 1934, Kaszubi – kultura ludowa i język (''Kaszëbi – lëdowô kùltura i jãzëk'') [z: [[Adam Fischer]], [[Tadeusz Lehr-Spławiński]] * Gramatyka pomorska, t. 1-3, [[Wrocław]] 1958-1962 == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Kaszëbë]] |Kategoriô=Jãzëkòznôwcë }} == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie – [[Gduńsk]] 2014, s. 35 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.archive.org/stream/archivfrslavis20berluoft#page/556/mode/2up ''Archiv für slavische Philologie''] * [http://biblioteka.wejherowo.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=2801 Kaszubi : kultura ludowa i język] * [https://archive.org/details/bub_gb_-ZEWAAAAYAAJ ''Mitteilungen des Vereins für Kaschubische Volkskunde'' 1908] * [http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=4791 Teksty pomorskie czyli słowińsko-kaszubskie. Z. 2, Pomorszczyzna południowa: A. Kaszubszczyzna Południowa, B. Dyalekty przejściowe kaszubsko-zaborskie / zebrał F. Lorentz, 1914] * https://archive.org/details/SlovinzischeGrammatik {{SORTUJ:Lorentz Friedrich}} [[Kategòrëjô:Jãzëkòznôwcë]] q45ql5kt9xako2531qua95a1gxewcw2 0 6769 221092 216211 2026-10-26T23:11:20Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 221092 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|mały|Herb gardu]] '''Myślibórz''' (we zdrojach: ''Soldin'' 1298, ''Soldine'' 1309, ''Soldyn'' 1575 (1579), ''Soldijn'' 1577 (Stefano Bonsignori), {{jãz.|de}} ''Soldin'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]. * Nadanié gardzczich prôw: 1270 * Lëdztwò gardu: 11.700 ([[2008]]) * Wiéchrzëzna gardu: 15,04 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110904142354/http://www.mysliborz.info.pl/historia/skad-pochodzi-nazwa-miasta.htm Ò mionie gardu] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] jjlmdrg3cracb83z0ly5vnhaagaqq5n 0 6795 221190 122185 2026-10-27T11:53:31Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221190 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Aptosid]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 926ygo9ly463391foqzappj697p172b 221191 221190 2026-10-27T11:55:34Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania z dôwny pòzwë]] 221191 wikitext text/x-wiki #TAM [[Aptosid]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z dôwny pòzwë]] dl4wugxdwohfimonm1nfrdylx1sacrv 0 6800 220922 220714 2026-10-26T12:04:18Z Iketsi 3254 /* Gòspòdarstwa agroturistné */ <ref> 220922 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PioneerDay 65.jpg|mały|Agroturistika w Americe]] '''Agroturistika''' – spòsób wëpòczinkù w leżnoscach, chtërne szlachùją za wiesczima. Wiejsczé terenë kòl nas to są snôżé widzënczi, czësti lëft, bògactwò nôtërë, architektoniczné stôrôdôwnotë, [[Kaszëbi|kaszëbskô]] kùchniô, lëdowi kùńszt i żëczny gòspòdôrze. Corôz wicy lëdzy chce òdpòczëwac na wsë, w agroturisticznëch gòspòdarstwach. Czej są na to chãtny tej corôz wicy gbùrów jidze na to, żebë dac swòjë jizbë gòscóm. Temù dërch rosce wielëna i baza agroturisticznëch gòspòdarstwów. Agroturistika je ôrtã wiesczi turisticzi. Ji pierszą znanką je pòłączenié turisticznëch ùsłëżnotów z gbùrstwã. Ritm żëcégò gòspòdarstwa wëznôczają terminë robòtów w pòlach i czas òpòrządzaniô chòwë, przejôwiô sã òsoblëwą wònią, zwãkama {{skr.|np.}} zwãkã kanë przë dojenim krów, czë rëkã bëdła nëkónégò w pòle, kôrkanim kùrów, pôchą swiéżégò mléka abò miodu itp. To wszëtkò skłôdô sã na apartnosc agroturisticzi. Na wiérzk je bliskô łączba z gbùrską familią, ù jaczi mijô snôżi czas, mòżnosc pòznaniô zwëków i dzejów òkòlégò, gôdka z jinima lëdzama, dzelenié sã swòjima jiwrama ë doswiôdczenim. Serdecznô i gòscynnô atmòsfera chëczë colemało òstôwô dłëżi w pamiãcë niżlë anonimòwé wczasë w nôbarżi luksusowim hotelu. Célã agroturisticzi je procemdzejanié wëlëdzaniu sã kaszëbsczich wsów i miastków, wërôbianié pamiątkòwëch rzeczi, rost atrakcyjnoscë wiejsczich terenów, jaczi je merkac w dwiganim prizu gruńtów, a przez to wôrtoscë gbùrsczich terenów i téż rozwij infrastrukturë, jakô wspiérô ekòlogiczné znanczi turisticzi. Założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa je dosc prostą sprawą i to mòże dwigac wzątk môlowëch lëdzy. Rozpòczãcé taczégò dzejaniô wëmôgô le përznã fòrmalnosców w ùrzãdze gminë. Barżi rechùje sã ùdba na przëcygniãcé turistów i zafédrowanié jima atrakcjów. Òkróm kaszëbsczi kùchni colemało w taczich bédënkach są jazdë briczką, grillowanié, czë pôlenié ògnia, wòdné spòrtë abò pòżëczanié [[Kòło|kòła]]. Dosc wiôldżé znaczenié mô pòłożenié agroturisticznégò gòspòdarstwa. Czej sã mësli ò taczim dzejanim, tej dobrze je sã bëlno wezdrzec na snôżotã òkòlégò, chtërna mòże bëc "magnétã", co przëcygnie wanożników. Nômni fòrmalnosców, żlë jidze ò założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa, mają gbùrzë, chtërny żëją z zemi abò chòwë, a chtërny w agroturistice widzą le dodôwkòwé zdrzódło wzątkù. W tim przëtrôfkù ùstôw ò swòbòdze gòspòdarczégò dzejaniégò z dnia 2 lëpińca 2004 rokù (Dz. U. Nr 173 poz. 1807 z pózniészima zmianama) nie kôże rejestrowac gòspòdarczégò dzejaniégò. == Gòspòdarstwa agroturistné == {{Apartny artikel|Gòspòdarstwò agroturistné}} <mapframe width="330" height="330" text="Gòspòdarstwa agroturistné na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-color": "FFD700" }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P31 wd:Q141742101; wdt:P625 ?geo . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'csb,mul,pl'. } }" } ] </mapframe> * [[Kaszëbskô Chëcz (gòspòdarstwò agroturistné)|Kaszëbskô Chëcz]] – [[Maks]] * [[Alpaki na Kaszubach]] – [[Nowô Hëta]], gòspòdarstwò hòdowlo-agroturistné chtëré mô [[Alpaka|alpaczi]] * [[Lawendowa Osada]] – [[Przëwidz]] * [[U Chłopa]] – [[Chmielno]]; dôwné gòspòdarstwò agroturistné<ref>https://web.archive.org/web/20050509082742/http://www.uchlopa.agrowakacje.pl/</ref>, dzysô [[òstrzódk wëpòczënkòwi]]<ref>https://www.uchlopa.com/</ref>. * [[U Kaszuby]] – [[Wiôldżi Klińcz]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://na-kaszuby.pl/ ({{jãz.|pl}}) * https://web.archive.org/web/20131103220803/http://bip.minrol.gov.pl/DesktopDefault.aspx?TabOrgId=1708&LangId=0 ({{jãz.|pl}}) * https://koronakaszub.com.pl/agroturystyka-ze-zwierzetami/ ({{jãz.|pl}}) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Agroturistika| ]] kawe5haa97ljuztm3n2oy4g4t15m5hz 220923 220922 2026-10-26T12:05:36Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} 220923 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PioneerDay 65.jpg|mały|Agroturistika w Americe]] '''Agroturistika''' – spòsób wëpòczinkù w leżnoscach, chtërne szlachùją za wiesczima. Wiejsczé terenë kòl nas to są snôżé widzënczi, czësti lëft, bògactwò nôtërë, architektoniczné stôrôdôwnotë, [[Kaszëbi|kaszëbskô]] kùchniô, lëdowi kùńszt i żëczny gòspòdôrze. Corôz wicy lëdzy chce òdpòczëwac na wsë, w agroturisticznëch gòspòdarstwach. Czej są na to chãtny tej corôz wicy gbùrów jidze na to, żebë dac swòjë jizbë gòscóm. Temù dërch rosce wielëna i baza agroturisticznëch gòspòdarstwów. Agroturistika je ôrtã wiesczi turisticzi. Ji pierszą znanką je pòłączenié turisticznëch ùsłëżnotów z gbùrstwã. Ritm żëcégò gòspòdarstwa wëznôczają terminë robòtów w pòlach i czas òpòrządzaniô chòwë, przejôwiô sã òsoblëwą wònią, zwãkama {{skr.|np.}} zwãkã kanë przë dojenim krów, czë rëkã bëdła nëkónégò w pòle, kôrkanim kùrów, pôchą swiéżégò mléka abò miodu itp. To wszëtkò skłôdô sã na apartnosc agroturisticzi. Na wiérzk je bliskô łączba z gbùrską familią, ù jaczi mijô snôżi czas, mòżnosc pòznaniô zwëków i dzejów òkòlégò, gôdka z jinima lëdzama, dzelenié sã swòjima jiwrama ë doswiôdczenim. Serdecznô i gòscynnô atmòsfera chëczë colemało òstôwô dłëżi w pamiãcë niżlë anonimòwé wczasë w nôbarżi luksusowim hotelu. Célã agroturisticzi je procemdzejanié wëlëdzaniu sã kaszëbsczich wsów i miastków, wërôbianié pamiątkòwëch rzeczi, rost atrakcyjnoscë wiejsczich terenów, jaczi je merkac w dwiganim prizu gruńtów, a przez to wôrtoscë gbùrsczich terenów i téż rozwij infrastrukturë, jakô wspiérô ekòlogiczné znanczi turisticzi. Założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa je dosc prostą sprawą i to mòże dwigac wzątk môlowëch lëdzy. Rozpòczãcé taczégò dzejaniô wëmôgô le përznã fòrmalnosców w ùrzãdze gminë. Barżi rechùje sã ùdba na przëcygniãcé turistów i zafédrowanié jima atrakcjów. Òkróm kaszëbsczi kùchni colemało w taczich bédënkach są jazdë briczką, grillowanié, czë pôlenié ògnia, wòdné spòrtë abò pòżëczanié [[Kòło|kòła]]. Dosc wiôldżé znaczenié mô pòłożenié agroturisticznégò gòspòdarstwa. Czej sã mësli ò taczim dzejanim, tej dobrze je sã bëlno wezdrzec na snôżotã òkòlégò, chtërna mòże bëc "magnétã", co przëcygnie wanożników. Nômni fòrmalnosców, żlë jidze ò założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa, mają gbùrzë, chtërny żëją z zemi abò chòwë, a chtërny w agroturistice widzą le dodôwkòwé zdrzódło wzątkù. W tim przëtrôfkù ùstôw ò swòbòdze gòspòdarczégò dzejaniégò z dnia 2 lëpińca 2004 rokù (Dz. U. Nr 173 poz. 1807 z pózniészima zmianama) nie kôże rejestrowac gòspòdarczégò dzejaniégò. == Gòspòdarstwa agroturistné == {{Apartny artikel|Gòspòdarstwò agroturistné}} <mapframe width="330" height="330" text="Gòspòdarstwa agroturistné na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-color": "FFD700" }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P31 wd:Q141742101; wdt:P625 ?geo . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'csb,mul,pl'. } }" } ] </mapframe> * [[Kaszëbskô Chëcz (gòspòdarstwò agroturistné)|Kaszëbskô Chëcz]] – [[Maks]] * [[Alpaki na Kaszubach]] – [[Nowô Hëta]], gòspòdarstwò hòdowlo-agroturistné chtëré mô [[Alpaka|alpaczi]] * [[Lawendowa Osada]] – [[Przëwidz]] * [[U Chłopa]] – [[Chmielno]]; dôwné gòspòdarstwò agroturistné<ref>https://web.archive.org/web/20050509082742/http://www.uchlopa.agrowakacje.pl/</ref>, dzysô [[òstrzódk wëpòczënkòwi]]<ref>https://www.uchlopa.com/</ref>. * [[U Kaszuby]] – [[Wiôldżi Klińcz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://na-kaszuby.pl/ ({{jãz.|pl}}) * https://web.archive.org/web/20131103220803/http://bip.minrol.gov.pl/DesktopDefault.aspx?TabOrgId=1708&LangId=0 ({{jãz.|pl}}) * https://koronakaszub.com.pl/agroturystyka-ze-zwierzetami/ ({{jãz.|pl}}) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Agroturistika| ]] tode7on6m0yv4yibewktnufi6doy2zg 221076 220923 2026-10-26T20:08:39Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Òstrzódk wëpòczënkòwi]] * [[Hòtel]] 221076 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PioneerDay 65.jpg|mały|Agroturistika w Americe]] '''Agroturistika''' – spòsób wëpòczinkù w leżnoscach, chtërne szlachùją za wiesczima. Wiejsczé terenë kòl nas to są snôżé widzënczi, czësti lëft, bògactwò nôtërë, architektoniczné stôrôdôwnotë, [[Kaszëbi|kaszëbskô]] kùchniô, lëdowi kùńszt i żëczny gòspòdôrze. Corôz wicy lëdzy chce òdpòczëwac na wsë, w agroturisticznëch gòspòdarstwach. Czej są na to chãtny tej corôz wicy gbùrów jidze na to, żebë dac swòjë jizbë gòscóm. Temù dërch rosce wielëna i baza agroturisticznëch gòspòdarstwów. Agroturistika je ôrtã wiesczi turisticzi. Ji pierszą znanką je pòłączenié turisticznëch ùsłëżnotów z gbùrstwã. Ritm żëcégò gòspòdarstwa wëznôczają terminë robòtów w pòlach i czas òpòrządzaniô chòwë, przejôwiô sã òsoblëwą wònią, zwãkama {{skr.|np.}} zwãkã kanë przë dojenim krów, czë rëkã bëdła nëkónégò w pòle, kôrkanim kùrów, pôchą swiéżégò mléka abò miodu itp. To wszëtkò skłôdô sã na apartnosc agroturisticzi. Na wiérzk je bliskô łączba z gbùrską familią, ù jaczi mijô snôżi czas, mòżnosc pòznaniô zwëków i dzejów òkòlégò, gôdka z jinima lëdzama, dzelenié sã swòjima jiwrama ë doswiôdczenim. Serdecznô i gòscynnô atmòsfera chëczë colemało òstôwô dłëżi w pamiãcë niżlë anonimòwé wczasë w nôbarżi luksusowim hotelu. Célã agroturisticzi je procemdzejanié wëlëdzaniu sã kaszëbsczich wsów i miastków, wërôbianié pamiątkòwëch rzeczi, rost atrakcyjnoscë wiejsczich terenów, jaczi je merkac w dwiganim prizu gruńtów, a przez to wôrtoscë gbùrsczich terenów i téż rozwij infrastrukturë, jakô wspiérô ekòlogiczné znanczi turisticzi. Założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa je dosc prostą sprawą i to mòże dwigac wzątk môlowëch lëdzy. Rozpòczãcé taczégò dzejaniô wëmôgô le përznã fòrmalnosców w ùrzãdze gminë. Barżi rechùje sã ùdba na przëcygniãcé turistów i zafédrowanié jima atrakcjów. Òkróm kaszëbsczi kùchni colemało w taczich bédënkach są jazdë briczką, grillowanié, czë pôlenié ògnia, wòdné spòrtë abò pòżëczanié [[Kòło|kòła]]. Dosc wiôldżé znaczenié mô pòłożenié agroturisticznégò gòspòdarstwa. Czej sã mësli ò taczim dzejanim, tej dobrze je sã bëlno wezdrzec na snôżotã òkòlégò, chtërna mòże bëc "magnétã", co przëcygnie wanożników. Nômni fòrmalnosców, żlë jidze ò założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa, mają gbùrzë, chtërny żëją z zemi abò chòwë, a chtërny w agroturistice widzą le dodôwkòwé zdrzódło wzątkù. W tim przëtrôfkù ùstôw ò swòbòdze gòspòdarczégò dzejaniégò z dnia 2 lëpińca 2004 rokù (Dz. U. Nr 173 poz. 1807 z pózniészima zmianama) nie kôże rejestrowac gòspòdarczégò dzejaniégò. == Gòspòdarstwa agroturistné == {{Apartny artikel|Gòspòdarstwò agroturistné}} <mapframe width="330" height="330" text="Gòspòdarstwa agroturistné na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-color": "FFD700" }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P31 wd:Q141742101; wdt:P625 ?geo . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'csb,mul,pl'. } }" } ] </mapframe> * [[Kaszëbskô Chëcz (gòspòdarstwò agroturistné)|Kaszëbskô Chëcz]] – [[Maks]] * [[Alpaki na Kaszubach]] – [[Nowô Hëta]], gòspòdarstwò hòdowlo-agroturistné chtëré mô [[Alpaka|alpaczi]] * [[Lawendowa Osada]] – [[Przëwidz]] * [[U Chłopa]] – [[Chmielno]]; dôwné gòspòdarstwò agroturistné<ref>https://web.archive.org/web/20050509082742/http://www.uchlopa.agrowakacje.pl/</ref>, dzysô [[òstrzódk wëpòczënkòwi]]<ref>https://www.uchlopa.com/</ref>. * [[U Kaszuby]] – [[Wiôldżi Klińcz]] == Òbaczë téż == * [[Òstrzódk wëpòczënkòwi]] * [[Hòtel]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://na-kaszuby.pl/ ({{jãz.|pl}}) * https://web.archive.org/web/20131103220803/http://bip.minrol.gov.pl/DesktopDefault.aspx?TabOrgId=1708&LangId=0 ({{jãz.|pl}}) * https://koronakaszub.com.pl/agroturystyka-ze-zwierzetami/ ({{jãz.|pl}}) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Agroturistika| ]] o05yilt620iz29lakiaadj1rog7xg7p 221088 221076 2026-10-26T22:33:07Z Terrus38 14026 221088 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PioneerDay 65.jpg|mały|Agroturistika w Americe]] '''Agroturistika''' – spòsób wëpòczinkù w leżnoscach, chtërne szlachùją za wiesczima. Wiejsczé terenë kòl nas to są snôżé widzënczi, czësti lëft, bògactwò nôtërë, architektoniczné stôrôdôwnotë, [[Kaszëbi|kaszëbskô]] kùchniô, lëdowi kùńszt i żëczny gòspòdôrze. Corôz wicy lëdzy chce òdpòczëwac na wsë, w agroturisticznëch gòspòdarstwach. Czej są na to chãtny tej corôz wicy gbùrów jidze na to, żebë dac swòjë jizbë gòscóm. Temù dërch rosce wielëna i baza agroturisticznëch gòspòdarstwów. Agroturistika je ôrtã wiesczi turisticzi. Ji pierszą znanką je pòłączenié turisticznëch ùsłëżnotów z gbùrstwã. Ritm żëcégò gòspòdarstwa wëznôczają terminë robòtów w pòlach i czas òpòrządzaniô chòwë, przejôwiô sã òsoblëwą wònią, zwãkama {{skr.|np.}} zwãkã kanë przë dojenim krów, czë rëkã bëdła nëkónégò w pòle, kôrkanim kùrów, pôchą swiéżégò mléka abò miodu itp. To wszëtkò skłôdô sã na apartnosc agroturisticzi. Na wiérzk je bliskô łączba z gbùrską familią, ù jaczi mijô snôżi czas, mòżnosc pòznaniô zwëków i dzejów òkòlégò, gôdka z jinima lëdzama, dzelenié sã swòjima jiwrama ë doswiôdczenim. Serdecznô i gòscynnô atmòsfera chëczë colemało òstôwô dłëżi w pamiãcë niżlë anonimòwé wczasë w nôbarżi luksusowim hotelu. Célã agroturisticzi je procemdzejanié wëlëdzaniu sã kaszëbsczich wsów i miastków, wërôbianié pamiątkòwëch rzeczi, rost atrakcyjnoscë wiejsczich terenów, jaczi je merkac w dwiganim prizu gruńtów, a przez to wôrtoscë gbùrsczich terenów i téż rozwij infrastrukturë, jakô wspiérô ekòlogiczné znanczi turisticzi. Założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa je dosc prostą sprawą i to mòże dwigac wzątk môlowëch lëdzy. Rozpòczãcé taczégò dzejaniô wëmôgô le përznã fòrmalnosców w ùrzãdze gminë. Barżi rechùje sã ùdba na przëcygniãcé turistów i zafédrowanié jima atrakcjów. Òkróm kaszëbsczi kùchni colemało w taczich bédënkach są jazdë briczką, grillowanié, czë pôlenié ògnia, wòdné spòrtë abò pòżëczanié [[Kòło|kòła]]. Dosc wiôldżé znaczenié mô pòłożenié agroturisticznégò gòspòdarstwa. Czej sã mësli ò taczim dzejanim, tej dobrze je sã bëlno wezdrzec na snôżotã òkòlégò, chtërna mòże bëc "magnétã", co przëcygnie wanożników. Nômni fòrmalnosców, żlë jidze ò założenié agroturisticznégò gòspòdarstwa, mają gbùrzë, chtërny żëją z zemi abò chòwë, a chtërny w agroturistice widzą le dodôwkòwé zdrzódło wzątkù. W tim przëtrôfkù ùstôw ò swòbòdze gòspòdarczégò dzejaniégò z dnia 2 lëpińca 2004 rokù (Dz. U. Nr 173 poz. 1807 z pózniészima zmianama) nie kôże rejestrowac gòspòdarczégò dzejaniégò. == Gòspòdarstwa agroturistné == {{Apartny artikel|Gòspòdarstwò agroturistné}} <mapframe width="330" height="330" text="Gòspòdarstwa agroturistné na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-color": "FFD700" }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P31 wd:Q141742101; wdt:P625 ?geo . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'csb,mul,pl'. } }" } ] </mapframe> * [[Kaszëbskô Chëcz (gòspòdarstwò agroturistné)|Kaszëbskô Chëcz]] – [[Maks]] * [[Alpaki na Kaszubach]] – [[Nowô Hëta]], gòspòdarstwò hòdowlo-agroturistné chtëré mô [[Alpaka|alpaczi]] * [[Lawendowa Osada]] – [[Przëwidz]] * [[U Chłopa]] – [[Chmielno]]; dôwné gòspòdarstwò agroturistné<ref>https://web.archive.org/web/20050509082742/http://www.uchlopa.agrowakacje.pl/</ref>, dzysô [[wëpòczinkòwi òstrzódk]]<ref>https://www.uchlopa.com/</ref>. * [[U Kaszuby]] – [[Wiôldżi Klińcz]] == Òbaczë téż == * [[Wëpòczinkòwi òstrzódk]] * [[Hotel]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://na-kaszuby.pl/ ({{jãz.|pl}}) * https://web.archive.org/web/20131103220803/http://bip.minrol.gov.pl/DesktopDefault.aspx?TabOrgId=1708&LangId=0 ({{jãz.|pl}}) * https://koronakaszub.com.pl/agroturystyka-ze-zwierzetami/ ({{jãz.|pl}}) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Agroturistika| ]] 1e994voc7staxi8guljrssv85v9sw26 0 6851 221108 214780 2026-10-27T01:14:47Z Iketsi 3254 „Wiôlgòpòlsczé Wòjewództwò”→„Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò” 221108 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|mały|Wërzësczi herb]] '''Wërzëskò''' (we zdrojach: ''Wyritz'' 1320, ''Wirziska'' 1403, ''in Wirzyska'' 1438, ''Wyrzysko'' 1444, ''in oppido Vyrzyska'', ''Wyesch'' 1493, ''Wyrzisko'' 1578, ''Werzysko'', ''Wyrzyska'', ''Wyrzysk'', ''Wirsitz''; pòl. ''Wyrzysk'', miem. ''Wirsitz'') – gard w [[Pielsczi Kréz|Pielsczim Krézu]] we [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|Wiôlgòpòlsczim Wòjewództwie]] kòl ùscégò [[Wërza|Wërzë]] do [[Łobzónka|Łobzonczi]]. * Lëdztwò gardu: 5.232 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 4,12 km² == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] o3temuxip2ttwpt2hw50z7qxlxfhusd 221113 221108 2026-10-27T01:16:42Z Iketsi 3254 „wiôlgòpòlsczim Wòjewództwie”→„wiôlgòpòlsczim wòjewództwie” 221113 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|mały|Wërzësczi herb]] '''Wërzëskò''' (we zdrojach: ''Wyritz'' 1320, ''Wirziska'' 1403, ''in Wirzyska'' 1438, ''Wyrzysko'' 1444, ''in oppido Vyrzyska'', ''Wyesch'' 1493, ''Wyrzisko'' 1578, ''Werzysko'', ''Wyrzyska'', ''Wyrzysk'', ''Wirsitz''; pòl. ''Wyrzysk'', miem. ''Wirsitz'') – gard w [[Pielsczi Kréz|Pielsczim Krézu]] we [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|Wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] kòl ùscégò [[Wërza|Wërzë]] do [[Łobzónka|Łobzonczi]]. * Lëdztwò gardu: 5.232 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 4,12 km² == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] 65823vxo7anl1tt8ttfvyz3eg8nyw3a 0 7137 221091 199012 2026-10-26T23:01:56Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 221091 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PKP Maszewo Leborskie-080824.jpg|mały|Stôré banowiszcze w Maszewie]] '''Maszewò Lãbòrsczé''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Maszewo<ref>Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (Monitor Polski 1947, nr 37, poz. 297)</ref> Lęborskie'') – to wies w [[gmina Céwice|gminie Céwice]] w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w szkòle dzecë ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]<ref>https://web.archive.org/web/20160305004826/http://www.szkolamaszewo.szkolnastrona.pl/index.php?p=m&idg=zt,29</ref>. Òficjalnô [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskô]] pòzwa wsë w fòrmie „Maszewò Lãbòrsczé” òsta wprowadzónô 9 łżëkwiata 2019<ref>[https://web.archive.org/web/20190624093236/http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/download/86/13576/stan09042019ost.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/162 ''Masewo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Céwice]] 6ydzyo7mcfjlj5xhv1eyjkptbk66s95 0 7224 221048 220752 2026-10-26T19:09:34Z HaxelKaszëba 17492 221048 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20070124 sejm sala plenarna.jpg|mały|[[Sejm]], ùstawòdôwczi òrgan w Pòlsce]] '''Ùstôw''' – [[normatiwny akt]] ò generalnym i abstrakcyjnym charakterze, pòwszechno òbrzesziwający, uchwôlóny przez nôwëższé [[państwòwi òrgan|państwòwé òrganë]], w jaczich skłôd wchôdô [[ùstawòdôwczô władza]]. == Charakteristika == Ùstawë są [[normatiwny akt|normatiwnyma aktama]] ò òglowim charakterze, tej zamikają w se [[prôwnô norma|prôwné normë]], jaczé mają òglowi i abstrakcyjny charakter (a tej tikają sã wiele subiektów i pòwtôrzalnëch jeleżnosców). Òd ny reglë zdôrzają sã ale wëjimczi. We [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]] to dô ùstawë ò indiwidualnym charakterze ({{jãz.|en}} ''private bills''), na mòcë jaczi jednostka zwëskùje pewné ùdowierzenia abò prôwné rozsądzenia ({{skr.|np.}} [[òbëwatelstwò]], [[emeritura|emeriturã]], [[òdszkòdowanié]], [[rozdënk]]). W [[Pòlskô Lëdowô Rëpùblika|PLR-ze]] kònstitucyjnô doktrina dopùszcziwa wëdôwanié ùstawów ò indiwidualnym charakterze (na mòcë doktrinë i [[jednota włôdzë|jednoôrtnoscë państwòwi władzë]]), jednak pò 1989 {{skr.|rokù}} nie kòntinuùje sã te. W art. 19 ùst. 1 Kònstitucje Niemiecczi to dô zakôz wëdôwaniô ùstawów, jaczé ògrańcziwają spòdlowé prawa (''Grundrechte''), ò indiwidualnym charakterze (''Einzelfallgesetze'')<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór = Bogusław Banaszak; Agnieszka Malicka |titel = Konstytucja Niemiec |data = 2008 |data przëstãpù = 2024-04-01 |plac = Warszawa |wëdôwca = Wydawnictwo Sejmowe |url = https://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/niemcy.html |jãzëk = pl}}</ref>. Ùstôw je spòdlowim [[prôwny akt|prôwnym aktã]] ùchwôlónym przez nôwëższi ùstawòdôwczi òrgan dónégò kraju (nôczãscy [[parlament]]). Je òn spòdlową fòrmą normatiwnégò aktu w jaczim dochôdô do [[legislacjô|ùchwôlaniô prawa]]. Jiné fòrmë normatiwnëch aktów mają òsoblëwi charakter i ùchwôlóné są rzôdkò ({{skr.|np.}} [[kònstitucjô|kònstitucje]]), abò są aktama niższégò stãpienia i stanowią dofùlowanié ùstawòwëch regùlacjów, abò mają bënowi czë proceduralny charakter ({{skr.|np.}} [[ùchwała|ùchwałë]]). Aktama szlachòwnyma w zakresu, równak ùchwôlónyma przez òrganë [[wëkònôwczô władza|wëkònôwczi władzë]] są [[dekret|dekretë]]. Pòd wzglãdã prôwny mòcë ùstôw je nôwôżniészim prôwnym aktã pò kònstitucje. Je samòbëtnym aktã, niewëmôgającym apartnégò prôwnégò spòdlégò (chòc kònstitucje wskazëją tej-sej [[ùstawòwô delegacjô|ùstawòwą delegacjã]] do ùregùlowaniégò ùstawã gwësny kwestie). == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Kònstitucjô]] |Kategoriô=Prawò }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Prawò]] onnxipxyg2j6atmfhez925224d1mi8m 0 7300 220985 219874 2026-10-26T16:00:59Z Iketsi 3254 {{skr.|nkv.}} 220985 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Artur Jabłońsczi|fùl miono=Artur Jack Jabłońsczi|pòlsczé miono=Artur Jacek Jabłoński|data narodzeniégò=16 zélnika 1970|môl narodzeniégò=[[Pùck]]|wark=gazétnik, pòdjimca, samòrządówc, spòlëznowi a pòùczënowi dzejôrz, pisôrz, pòeta, jãzëkòznajôrz|plac zamieszkaniô=[[Warszawa]]|nôùkòwi titel=doktór humanisticznëch nôùków|małżeństwò=Ana Kòscukewicz|nôdgrodë=[[Krziż Zasłëdżi]], [[Medal Stolema]]|òbrôzk=Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026).jpg|òpisënk òbrôzka=Artur Jabłońsczi òb czas galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026)}} '''Artur Jabłońsczi''' (téż: ''Artur Jablonsczi''<ref>https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp</ref><ref name=":0">https://www.facebook.com/TheKashubs/posts/hello-my-name-is-artur-jabłoński-csb-artúr-jablonskji-or-artur-jablonsczi-i-am-a/3442205552481907/</ref>; {{skr.|nkv.}} ''Artúr Jablonskji''<ref>https://www.instagram.com/pomorsczi/</ref><ref name=":0" />, {{jãz.|pl}} '''Artur Jabłoński''', ùr. [[16 zélnika]] [[1970]] w [[Pùck|Pùckù]]) – [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] gazétnik, samòrządówc, spòlëznowi ë òswiatòwi dzejôrz, w latach 2004–2010 przédnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczi Zrzeszeniô]], pùcczi starosta (1999–2009). == Żëcòpis == Skùńcził historiã na [[Historiczny Wëdzél Gduńsczégò Ùniwersytetu|Historiczno-Filologicznym Wëdzélu]] [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]]<ref>[https://www.wejherowo.pl/artykuly/spotkanie-z-pisarzem-arturem-jablonskim-a3750.html ''Pòtkanié z pisarzã Arturã Jabłońsczim''] [online], wejherowo.pl, 14 reżana 2015 [przëstãp 2026-08-19].</ref>. W latach 1991–1998 béł redaktorã „Panoramë” ë kaszëbsczégò programù „Rodnô Zemia” w [[TVP3 Gdańsk|gduńsczim parce TVP S.A.]] Òd 1998 do 2009 r. béł za [[Pùcczi kréz|pùcczégò]] starostã. W cządze 1990–1995 béł nôleżnikã, a w latach 1992–1994 wiceprzédnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]. W 1990 r. nalôzł sã w cządnikù „[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]” ë dzejôł w nim jaż do likwidacje pismiona w 1991 r. W 1997 r. dołącził do [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]], jaczémù béł za przédnika òd 2004 do 2010 r. Przënôleżi téż do Stowôrë Rozwiju [[Norda|Nordowëch Kaszëb]] „Norda” – Òbéńdowi Turisticzny Òrganizacji, chtërną prowadzył w latach 2000–2007. W latach 2002–2004 béł przédnym redaktorã „Pòmeranii”<ref name="Pomerania 6/13">''Redaktór na krizys'', „Pomerania” 2013 nr 6, s. 8–9.</ref>. Je wespółzałóżcą ë przédnikã dzejający òd 2003 r. Stowôrë [[Perspektiva Kaszëbskô]] (rëchli: „Ziemia Pucka”), jakô pòwòła do jistnienia [[Radio Kaszëbë]] (nadôwô òd 2004 r.), a téż wespółzałóżcą niejistniejący ju telewizje [[CSB TV]]<ref name="Pomerania">''Swiat bez CSBTV'', Pomerania 2012, nr 3, s. 13–15.</ref>. Òd 2005 r. ùtwórca dzejô w Pòspólny Kòmisji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów, jaczi òd łżekwiôta 2008 r. je wespółprzédnikã. Zajimô sã téż ùsôdzanim prowadników. Mô jich wëdónëch pôrã: ''Na nordzie. Przewodnik po osobliwościach Ziemi Puckiej'' (1996), ''Wędrówki po Kaszubach. Opowieści o miejscach i ludziach'' (1997, 2. wëd. 1998 ), ''Norda na wakacje'' (2003; wespółùtwórstwò Jarosław Éllwart), ''Odkrywamy Nordę. Gmina Krokowa. Turystyczne przeboje gminy Krokowa'' (2004). Prócz tegò razã z Tadeùszã Stankewiczã przërëchtowôł albùm stôrich òdjimków ''Pozdrowienia z Pucka. Gruesse aus Putzig'' (1997), a z Mariuszã Szmëdką ùsôdzył dokôz ''Kaszubi w Ziemi Świętej. Niech sã swiãcy Twòje miono'' (2000). W 2009 r. w serie ''Biblioteka Jastarniańska'' ukôzôł sã repòrtôż ''Bóg z nami'', jaczi òpisëjë zetkónié Òjca Swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] z kaszëbsczima rëbôkama w [[Sopòt|Sopòtach]]. W 2013 wëszła drëkã jegò pòwiésc „Namerkôny”<ref>ArturJablonsczi, ''Namerkôny'', Wëdôwizna Region, Gdiniô 2013</ref>, pózdni – „Smùgã”<ref>Artur Jablonsczi, ''Smùgã'', Wëdôwizna Region, Gdiniô 2013.</ref>, a w 2015 – „Fényks”<ref>Artur Jablonsczi, ''Fényks'', Wëdôwizna Region, Gdiniô 2015.</ref>. W 2023 òtrzëmôł Kaszëbską Lëteracką Nôdgrodã za całownotã prozatorsczi robòtë w òbrëmienim VI edicje Pòmòrsczi Lëteracczi Nôdgrodë „''Wiatr od morza''” ({{Jãz.|csb}} ''Wiater òd mòrza'')<ref>{{Cytuj starnã|url=https://rynek-ksiazki.pl/aktualnosci/laureaci-pomorskiej-nagrody-literackiej-wiatr-od-morza/|titel=Laureaci Pomorskiej Nagrody Literackiej „Wiatr od morza”|data przëstãpù=2026-08-19|òpùblikòwóny=rynek-ksiazki.pl|jãzëk=pl|data=2023-10-23}}</ref>. == Òdznaczeniô ë wëapartnieniô == Jabłońsczi òstôł achtniony m.jin. nôdgrodą m. Rómana Wróblewsczégò (1997) ë wëprzedniony bez Polcul Foundation (1998 r.). Prezydeńt [[Barnisłôw Komorowsczi|Bronisław Komorowski]] nadôł mù Strzébrzny Krziż Zasłëdżi za dzejanié dlô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch ë etnicznych miészëznów w Pòlsce]] (2011 r.). W strëmiannikù 2026 rokù KS „Pòmòraniô” wëapartniło gò Medalã Stolema za miniony rok. == Filantropiô == * [[Sloworz.org]]<ref>[https://archive.li/Pwklz https://zrzutka.pl/mretr4]</ref> * [[FOSTERLANG]]<ref>https://web.archive.org/web/20251016042856/https://cordis.europa.eu/project/id/101178387/pl</ref> * ''[[Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie]]'' pò kaszëbskù<ref>https://zrzutka.pl/pkc3ad</ref> == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] * [[Perspektiva Kaszëbskô]] * [[Naja Szkòła]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/artur-jablonsczi-debrl-n2247243 * [https://web.archive.org/web/20151017060215/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480%2CCharakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html#kaszubski Ùdzél Kaszëbów w miészëznowi ë regionalny pòliticzi Pòlsczi Repùbliczi] * [https://web.archive.org/web/20160415122454/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/komisja-wspolna/sklad-i-regulamin/6831,Sklad-Komisji-Wspolnej-Rzadu-i-Mniejszosci-Narodowych-i-Etnicznych.html Terôczasni nôleżnicë Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów] * https://radiokaszebe.pl/news/pomorancy-przyznali-medal-stolema-arturowi-jablonskiemu-csb-383 ([https://web.archive.org/web/20260327042138/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/01/artur-jablonski-medal-.mp3 audio]) * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp Perspektiva Kaszëbskô – Artur Jabłońsczi] * https://web.archive.org/web/20260720220628/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/za-dokaz-proza-n1491040 * https://www.youtube.com/watch?v=Xp0Xl2BK19Q {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 2is695lsj566lrz6cohg64zxw2jddy4 0 7366 221130 219763 2026-10-27T01:53:10Z Iketsi 3254 Òbrôzk 221130 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Muzeum Kaszubskie w Kartuzach (2025) (cropped 4×3).jpg|mały|Kaszëbsczé Mùzeum w Kartuzach (2025)]] '''Kaszëbsczé Mùzeùm miona Frãcëszka Trédra w Kartuzach'''<ref>https://web.archive.org/web/20260413160134/https://www.muzeum-kaszubskie.pl/csb/</ref>, przódë '''Kaszëbsczé Mùzeum miona Frãcëczka Trédra'''<ref>{{RKJ|2010|50}}</ref> ({{jãz.|pl}} ''Muzeum Kaszubskie im. Franciszka Tredera w Kartuzach'') je samorządzëznową jinstitucją kùlturë, chtërna pòwsta w 1947 rokù. Jegò robòta polégô na rozkoscérzanim kùlturë [[Kaszëbi|Kaszëbów]] w kraju ë za grańcą. Dlô realizacji sztatutowëch célów òni wespółrobią z Samorządzëzną Gminë [[Kartuzë]] ë wielnyma kùlturalnyma môlama ë ùtwórcama na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Tu są wërobinë lëdowëch artistów, a {{skr.|m.jin.}} [[kaszëbsczi wësziwk]]. Mùzeum wëdôwô téż wszelejaczé materiałë (ksążczi, katalodżi wëstawów, fòlderë ë jinszé). Sedzbą Mùzeum je dosc stôri bùdink — stôrodôwnota. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Franciszek Trederi Kašuubia muuseum.jpg| Òbrôzk:Kašuubia muuseum 01.jpg| Òbrôzk:Franciszek Trederi monument.jpg|[[Frãcëszk Tréder|Pòmnik Frãcëszka Trédera]] w pòblëżim Òbrôzk:Rozek kaszubski.JPG|[[Tobaczéra]] (różk) </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Frãcëszk Tréder]] |col2= === Jiné kaszëbsczé mùzea === {{#categorytree:Kaszëbsczé mùzea|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Czajkowski M.: Powiat Kartuski : Szwajcaria Kaszubska / Kaszëbskô Szwajcarëjô. Bydgoszcz 2003 == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé mùzea]] [[Kategòrëjô:Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] tpdkykde6a8c0u5239brhuucyvas7i5 0 7747 221109 214771 2026-10-27T01:14:49Z Iketsi 3254 „Wiôlgòpòlsczé Wòjewództwò”→„Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò” 221109 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kalisz ratusz 2018.jpg|mały|Rôtësz]] [[Òbrôzk:POL Kalisz COA.svg|mały|Herb]] {{Jiné znaczënczi}} '''Kalisz''' – je gard we [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kalisz (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] 83666nwgsr7rhrdvcu20x4pej1o31qz 0 7748 221110 214788 2026-10-27T01:14:52Z Iketsi 3254 „Wiôlgòpòlsczé Wòjewództwò”→„Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò” 221110 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Kościelna Wieś (Kòscelnô Wies)''' – wies we [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò‎]] [[Kategòrëjô:Wse]] tqc0rar6vok6mrb86yfe198hcb9luq6 0 7751 221111 214776 2026-10-27T01:14:56Z Iketsi 3254 „Wiôlgòpòlsczé Wòjewództwò”→„Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò” 221111 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Ostrów Wielkopolski COA.svg|mały|Herb]] '''Ostrów Wielkopolski''' – gard we [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|Wiôlgòpòlsczim Wòjewództwie]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] 9zqx1kczryztlrnq9goomp45mh1m15z 221114 221111 2026-10-27T01:16:44Z Iketsi 3254 „wiôlgòpòlsczim Wòjewództwie”→„wiôlgòpòlsczim wòjewództwie” 221114 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Ostrów Wielkopolski COA.svg|mały|Herb]] '''Ostrów Wielkopolski''' – gard we [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|Wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] s22s7nh634oszhlrzp702gvoeu9umqo 0 7768 221112 214775 2026-10-27T01:14:59Z Iketsi 3254 „Wiôlgòpòlsczé Wòjewództwò”→„Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò” 221112 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kościan, ratusz.jpg|mały|Rôtësz we Kòscanie]] [[Òbrôzk:POL Kościan COA.svg|mały|Kòscansczi herb]] '''Kòscan''' ({{jãz.|pl}} ''Kościan'', {{jãz.|de}} ''Kosten'') je krézewi gard we [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]], nad rzéką Òbrą. Je téż jednym z nôstarszich gardów Wiôldżi Pòlsczi. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] i6gjhj4j0b1n3mhq5tln9pvsyf545e6 0 9056 221138 215892 2026-10-27T07:55:27Z DawnyTest 14843 opis 221138 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Russian Imperial Family 1913.jpg|mały|Ruskô carskô rodzëzna]] '''Rodzëzna''' – to są [[Starszi (rodzëzna)|starszi]] i jich dzecë, a téż krewny chłopa i białczi. W ni je przekôzywóny kùlturowi spòsób z pòkòleniô na pòkòlenié, a lëdze so pòmôgają – téż w chòrobie i na stôré lata. Cãżczé czasë dlô rodzëznów bëłë w [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Anker Grossvater erzählt eine Geschichte 1884.jpg|Stark gôdô pòwiôstkã Òbrôzk:Family in a wagon, Lee County, Mississippi, 1935.jpg|Rodzëzna w USA (1935 r.) Òbrôzk:RUSMARKA-3622.jpg|[[Pòcztowô marka]]<br>([[Ruskô]], 2026 r.) </gallery> == Òbaczë téż == * [[Òjc]] * [[Starszi (rodzëzna)]] == Lëteratura == * [[Bòlesłôw Jażdżewsczi]]: Wspomnienia kaszubskiego "gbura". Gdańsk (1999 ISBN 8391280934). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rodzëzna| ]] 6u7opwto1ymp4mbk60azssl7j3or2yr 0 9391 221097 219729 2026-10-27T00:16:50Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 221097 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ołtarz Św. Barbary 02.jpg|mały|]] [[Òbrôzk:St-barbara.jpg|mały]] '''Swiãtô Barbara''' z [[Nikòmediô|Nikòmedie]] – dzéwica, mãczelnica, chrzescëjónka, swiãtô [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczégò Kòscoła]] i [[Prawòsławié|prawòsławnégò]]. == Żëcé swiãti == Barbara ùrodzëła sã na zaczątkù III stalatégò. Bëła córką bògatégò pògóna Dioskùra z Heliopòlis. Òjc wësłôł jã na ùczbã do Nikòmedie. Tam òna pòzna chrzescëjaństwò. Òna pisa lëstë ze znónym filozofã Òrigenesã. Dzãka mù òna przëjãła chrzest i jakno chrzescëjónka złożëła slub czëstoscë. Czedë òjc sã ò tim dowiedzôł, zmùszôł ją do żeńbë. Òna nie chcã gò słëchac i tedë wsadził ją do wieżë. Nie dôwôł ji jesc i strasził, żebë wërzekła sã wiarë. Barbara nie złóma slubù. Tedë òjc zaprowadzëł ją do sãdzë. Nen kôzôł jã biczowac wiele razy. Bòdôj béł kòl ni janiôł i pòmôgôł ji w tëch drãdżëch sztótach. Na kùńc sãdza kôzôł jã scąc mieczã. Scół jã ji òjc Dioskùr. Bòdój czëj to sczënił zarôzka zabił gò [[grzëmòt]]. Ji smiérc je datowanô na czas rządzeniégò czezera Maksymióna (305-311) kòl [[4 gòdnika]] 305 rokù. == Patronat == Swiãtô Barbara je patrónką dobri smiercë ë cãżczi robòtë - òsoblëwié górników, [[rëbôk]]ów, [[kamiannik]]ów, òkrãtników, kòwôlów i sôdzowników. Òna pòmôgô téż ób czas grzëmòtu i ògnia. Sw. Barbara je patrónką Akademie Górniczo-Hutniczi w Krakòwie ë czilë kòscołów m.jin. w [[Swòrnégace| Swòrach]]. Czilë lëdzy na całim swiece mòdli sã do sw. Barbarë i wëprôszô wiele łasków. == Kùlt == Wiôldżim òrãdownikã sw. Barbarë béł papiéż [[Grzegòrz I]]. Mãczelnica Barbara uznôwanô je za swiãtą, a ji miono wëmieniané je w Kanonie Rzimsczim. Ta swiãtô je m.jin. namalowónô w môłim triptikù Mscëwòja I (80 x 58 cm) z 1515 rokù w kòscele po sostrach z zôkònu sw. Norberta w [[Żukòwò|Żukòwie]]. Liturgiczny wspòmink sw. Barbarë òbchôdë sã w katolëcczim Kòscele [[4 gòdnika]], w prawosławnym kòscele [[17 gòdnika]]. Ks. [[Frãcëszk Grëcza]] napisôł: „A bëła to głowa patronczi Pòmòrsczi, swiãti Barbarë, ...” . Stronama wedle zwëków w swiãto sw. Barbarë wkłôdô sã wietewczi [[Wisznia|wisznie]] abò [[Krzesznia|krzesznie]] do wòdë, chtërné mają zakwitnąc na [[Gòdë]]. To sã wietewczi sw. Barbarë. == Lëteratura == * E. Pryczkowski: Kaszubski Kordecki. Życie i twórczość ks. prałata Franciszka Gruczy, Banino 2008, s. 138 * ks. Stanisław Sierla : Św. Barbara wzorem dla współczesnych (''Sw. Barbara wzorã dla dzysdniowych'') == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20161229153830/http://www.barbarachorzow.katowice.opoka.org.pl/?page_id=406 Mòdlëtwa za wstawienim swiãti] * [http://www.brewiarz.katolik.pl/czytelnia/swieci/12-04b.php3 Brewiarz (pl)] * [http://www.jura-pilica.com/?kaplica-na-barbarze-,183 www.jura-pilica.com] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Prawòsławny swiãti|B]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti|B]] 19gounkvskuclv4m1opdkr2eav9mzrj 0 9847 221186 169846 2026-10-27T11:53:31Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221186 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] 7dcydlz9a1s8hb1ad07grfktujdzph3 0 10349 221152 220198 2026-10-27T08:44:12Z DawnyTest 14843 221152 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mieszko I (274939) (cropped).jpg|mały|Mieszkò I]] [[Òbrôzk:Dobrawa (274945).jpg|mały|Dobrawa, biôłka Mieszkò I]] '''Mieszkò I''' (ùr. 922-945, ùm. 25 maja 992) – ksążã [[Pòlskô|Pòlsczi]] z dynastie Piastów sprawùjący władzã òd kòl 960 r. Syn Semòmësła, wnëk Lestka. Òjc Bòlesława I Chrobrégò, Swiãtosławë-Sygrëdë, Mieszka, Lamberta i Swiãtopôłka. Bracyna Czcëbòra. == Rejon panowaniô == Mieszkò I to piérszi historiczny włodôrz Pòlanów, ùwôżóny zarazã za prôwdzëwégò twórcã pòlsczi nôrodnoscë. Cygnął dali pòlitikã swòjégò òjca i starka, chtërny jakno włodarze pògańsczégò ksãstwa, jaczé bëło na terenach dzysdniowi Wielkòpòlsczi, pòprzez sojusze abò militarną sëłã pòdpòrządkòwalë sobie [[Kùjawë]] i prawdopòdobno Wschòdné [[Pòmòrskô|Pòmòrze]] i [[Mazowszé]]. == Białczi == Kòl 965 pòslëbił czeską ksãżniczkã [[Dobrawa|Dobrawã]]. W 966 przëjął chrzest. Walcził z miemiecczim margrabią Hodonã, zwëcãżającë w wôżny biôtce pòd Cedënią w 972. Zdobëł téż ùjsce [[Òdra|Òdrë]]. Òdpiarł wëprawã cesarza Òttona II procëm Pòlsczi w 979. Pò smiercë Dobrawë pòslëbił Òdã, córkã margrabiegò Dëtrika, i wspòmôgany przez cesarsczé wòjska kòl 990 zdobëł Szląsk, zemiã Wislanów a téż Małopòlskã. Dokumeńtã ''Dagome iudex'' z 991 òddôł pòlsczé państwò pòd òpiekã papieża. W testameńce pòdzelëł pòlsczé zemie midzë Bòlesława Chrobrégò, sëna Dobrawë, i małolatnëch sënów z drëdżi żeńbë. == Zdroje == Zachòwané zdrzódła pòzwalają twierdzëc, że Mieszkò I béł sprôwnym pòlitikã, ùtalentowónym wòdzã i charizmaticznym włodarzã. Prowôdzëł zrãczné dzejania diplomaticzné, zawiarł sojusz nôprzód z Czechama, a pòstãpno ze [[Szwédzkô|Szwédzką]] i Cesarstwã. W zagraniczny pòlitice czerowôł sã przede wszëtczim racją stanu, wchòdzëł w ùkładë nawetka ze swòjima wczasnyma wrogama. Sënom pòzostawił państwò ò wiele wëższi pòzicje w [[Eùropa|Eùropie]] i przënômni pòdwòjonym teritorium. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]] 7ozhq3ja0lyj3553xu9aofujcyez40d 14 10373 221150 203334 2026-10-27T08:43:41Z DawnyTest 14843 Przeczérowanié do [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]] 221150 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]] tgikqsupvp821axeibk96c5ff48n80p 0 10406 221182 173030 2026-10-27T11:53:30Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221182 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Czôrnô dzura]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] f3now1ifwtc0pdjjmzc5gl2y724w3gq 0 10474 221153 198886 2026-10-27T08:44:23Z DawnyTest 14843 221153 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Władysław Łokietek.jpg|thumb]] '''Władysław'''<ref>Dôwnô fòrma brëkòwónegò przez ksãca miona to téż ''Włodzisław''. K. Jasiński, ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Poznań – Wrocław 2001, s. 116.</ref> '''I Łokietek''' (1260<ref>O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 2005, s. 340. Podobnie K. Jasiński, ''op.cit.'', s. 117-118, choć skłania się on do datowania urodzin tylko na rok 1260, pomijając pierwsze 19 dni stycznia roku następnego.</ref> – 1333) – ksãca brzeskò – kùjawsczi, król [[Pòlskô|Pòlsczi]] w latach 1320 – 33. Béł sénã kaca kùjawsczégò Kadzmiérza i jegò trzecy białczi Eùfrozynë, córci kaca òpòlskò – racybòrsczégò. Pò tim, jad stôł sã dozdrzelałi Łoczetk razã z bratã Kadzmiérzã òbjął rządë na Kùjawach i [[Zemia|zemi]] łãczicczi, a pò smiercy Leszka Czôrnégò (jegò brata) przejął téż zemiã sieradzką (1288r.). == Nabitczi teritorialné == W gromicznikù 1289 r razã z Bòlesławã II płocczim i bratã Kadzmiérzã dobéł na Henrikù IV Probùsã (ksiqca wrocławsczim) pòd Sewirzém i na pół rokù zajął Karków. Òstôł stąd jednak wëgnóny przez Henrika IV, chërnëmùmieszkańcowie miasta sprzijalë barżi. Łoczek ùtrzimôł jednak zemiã sandomierskã i pòzëskôł sobie pòpiarcé tamtészégò możnowładztwa i mieszczaństwa. Zawôrł téż pòrozumienié z królã Wągrów Andrzejã III, chtërny òżenił sã z bratanicą Łoczetka. Sojusz ten ókôzôł sã dlô Łoczetka barô wôżny, bò w 1291 r. do Môłopòlsczi wkroczëłë wòjska czesczé Wacława II (Andrzéj III przësłôł tedë wòjska). Czedë Wacłôw II ùmòcnił sã w [[Krakòwò|Krakòwie]] i zëskôł pòpiarcé môłopòlsczégò ,możnowładztwa i duchowieństwa, wëpôrł Łoczetka z Sandomierza, a dali zmusił gò do zrzeczeniô sã roszczeniów dlô Môłopòlsczi i złożenia hołdu lennégò. W 1293 r. w Kaliszu Przemisł II (kaca wiôlgòpòlsczi), Władisłôw Łoczetk i jegò brat Kadzmiérz zawarlë razã z arcybiskùpã gnieznieńsczim Jakùbã Swinką tajny układ procem Wacławòwi II. Òstôł òn przëpieczãtowóny zdënkã Łoczetka z Jadwigą (córką Bòlesława Pòbòżnégò kalësczégò, półostrą Przemisła II. Nie wiadomò, jaczé pòstanowienia zawierôł ten ùkłôd, ale prôwdobòdobnie dzãka niemù doszło do kòronacjë Przemisła II (1295r.), chtërna nie widzała sã branderbùrczikóm – z jich inspiracjë w gromniczniku 1296 r. Przemisł II òstôł zamordowany. Tedë Łoczetk wëstąpił ò spôdk pò Przemislu II, ale to samò uczynił téż Henrik Głogòwsczi. W kùńcu òbaji zdecydowelë sã pòdzelëc spôdkã. Łoczietkòwi przëpadło ksãstwò kalisczé i strzódkòwô czãsc Wiôlgòpòlsczi z Gnieznã i Pòznaniã. W tim samim rokù zajął téż Pòmòrzé Pòrénkòwé, co znacząco wzmocniło jegò pòzycjã. Jegò nieùdolnô pòlitika bënowô w Wiôlgòpòlsce sprawiła, że tamtészé mòżnowładztwò zôs poparło Henrika głogòwsczégò, chtërny cesził sã sympatią dëchùwieństwa. Bezmòcny Łoczetk, na chtërnégò biskùp pòznańsczi Andrzéj Zaremba rzucył w 1298r. klątwã, chcôł Retowa swòją pòzycjã i zawôrł układ z Wacławã II. Òdstąpił mù swòje prawa do Môłopòlsczi i zemi sandomiersczi, co doprowadzëło do bùntu rycerstwa procem Łoczetkòwi. Kòrzistającë z òkazjë Wacłôw II zajął Wiôlgòòlskã i w 1300 r. kòronowół sã na króla [[Pòlskô|Pòlsczi]]. Łoczetk wëjachôł z kraju, ale òstawił na Kùjawach białkã, córkã i dwóch sënów, chtërnëma opiekował sã mieszczanin Gerka. Timczasã Łoczetk ùdôł sã do [[Rzim|Rzimù]], gdze zabiegôł ò protekcjã papieża Bònifacégò VIII niechętno nastawionégò do cesarza i pòpierającégò gò Wacłôwa II. Pózni Łoczetk wëjachôł na [[Madżarskô|Wãgrë]], gdze związôł sã z Andegawenama walczącyma procem Wacławòwi II ò kòrónã. Czej Andegawenowie (Karól Robert) dobéł w ti rozgrywce, udzielił Łoczetkòwi pòmòcë i w 1305 r. kaca wrócył do kraju. Òpanowôł zemiã sandomierską, a pò śmierć Wacława III zniechãconé do czeszczich rządów mòżnowładztwò môłopòlsczé poparło Łoczetka, chtërny ju rëchli zdobił Wawel. Pòdobno zachowek sã mieszkeńce [[Kùjawë|Kùjawów]], zemi łãczicczi i seradzczi a téż Pòmòrzégò Gdùńsczégò. Skòmplikòwała sã sytuacja w Wiôlgòpòlsce, gdze Łoczetk mus ził rëwalizowac ò wpłiwë z Henrikã głogòwsczim. Czedë Łoczetk walcził na Pòmòrzu procëm Swiãcom (mòżnowładcóm związanym z Branderbùrczikama), niemieccy mieszczaństwò Krakòwa pòd wòdzą wójta Alberta i biskùpa Jana Mùskatë rozpòczãło bùnt (1311-12 r.). Arcybiskùp gnieznieńsczi Jakùb Swinka (pòpierający Łoczetka)) wëtocził tedë Mùskace proces kanoniczny i zwiesył gò w czinoscach. Czedë Łoczetkwalcził w Môłopòlsce, Branderbùrczicë zaatakòwelë [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòmòrzé Gdùńsczé]]. Łoczetk, nie mògącë sóm interweniowac, zwrócił sã ò pòmòc do Krziżôków. Òni pòpiarlë Branderbùrczików, ale sami zagarnął te zemie. Łoczetk próbował pertraktowac, ale bezskùteczno. Pòza władanim Łoczetka òstôwała dali Wiôlgòpòlska, gdze nieùdolné rządë sprawòwało piãc sënów Henrika głogòwsczégò. Doszło tam do bùntu ricerstwa, chtërny wëbrało władcą Łoczetka, a Jakùb Swinka zagrozył młodim Głogòwczikóm. W 1314r. Łoczetk przëjachôł do Wiôlgòpòlsczi, pòkònôł bùnt mieszczanów pòznańsczich (na czele z wójtã Przemkã) i òbjął rządë nad tą dzelnicą. == Kòrónacja na króla Pòlsczi == 20 I 1320 r. Arcybiskùp gnieznieńsczi Janisłôw kòrónowôł Łoczetka na króla Pòlsczi (nowima insigniama, bò stôré wëwiózł Wacłôw III) – bëło to ùwieńczenié dzeła zjednoczenia państwa pòlsczégò. Pòza państwã òstalë jednak Szląsk i Mazowszé a téż Pòmòrzé. W latach 1329 – 1331 Łoczetk tracy na rzecz Krziżôków zemiã dibrzińską i Kùjawë. Łoczetk ùmarł 2 strëmiannika 1333 rokù na Wawelu, gdze òstôwô ôòchòwóny. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * H. Samsonowicz, Historia Polski do 1795 roku * Baszkiewicz J., Polska czasów Łokietka, Warszawa 1968. * Długopolski E., Władysław Łokietek na tle swoich czasów, [[Wrocław]] 1951. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]] ttrpguuswuy8v4t3rhpv34v3vu5idf7 221154 221153 2026-10-27T08:45:21Z DawnyTest 14843 221154 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Władysław Łokietek.jpg|thumb|Pòrtret Władisława Łoczetka aùtorstwa Antona Boysa]] '''Władysław'''<ref>Dôwnô fòrma brëkòwónegò przez ksãca miona to téż ''Włodzisław''. K. Jasiński, ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Poznań – Wrocław 2001, s. 116.</ref> '''I Łokietek''' (1260<ref>O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 2005, s. 340. Podobnie K. Jasiński, ''op.cit.'', s. 117-118, choć skłania się on do datowania urodzin tylko na rok 1260, pomijając pierwsze 19 dni stycznia roku następnego.</ref> – 1333) – ksãca brzeskò – kùjawsczi, król [[Pòlskô|Pòlsczi]] w latach 1320 – 33. Béł sénã kaca kùjawsczégò Kadzmiérza i jegò trzecy białczi Eùfrozynë, córci kaca òpòlskò – racybòrsczégò. Pò tim, jad stôł sã dozdrzelałi Łoczetk razã z bratã Kadzmiérzã òbjął rządë na Kùjawach i [[Zemia|zemi]] łãczicczi, a pò smiercy Leszka Czôrnégò (jegò brata) przejął téż zemiã sieradzką (1288r.). == Nabitczi teritorialné == W gromicznikù 1289 r razã z Bòlesławã II płocczim i bratã Kadzmiérzã dobéł na Henrikù IV Probùsã (ksiqca wrocławsczim) pòd Sewirzém i na pół rokù zajął Karków. Òstôł stąd jednak wëgnóny przez Henrika IV, chërnëmùmieszkańcowie miasta sprzijalë barżi. Łoczek ùtrzimôł jednak zemiã sandomierskã i pòzëskôł sobie pòpiarcé tamtészégò możnowładztwa i mieszczaństwa. Zawôrł téż pòrozumienié z królã Wągrów Andrzejã III, chtërny òżenił sã z bratanicą Łoczetka. Sojusz ten ókôzôł sã dlô Łoczetka barô wôżny, bò w 1291 r. do Môłopòlsczi wkroczëłë wòjska czesczé Wacława II (Andrzéj III przësłôł tedë wòjska). Czedë Wacłôw II ùmòcnił sã w [[Krakòwò|Krakòwie]] i zëskôł pòpiarcé môłopòlsczégò ,możnowładztwa i duchowieństwa, wëpôrł Łoczetka z Sandomierza, a dali zmusił gò do zrzeczeniô sã roszczeniów dlô Môłopòlsczi i złożenia hołdu lennégò. W 1293 r. w Kaliszu Przemisł II (kaca wiôlgòpòlsczi), Władisłôw Łoczetk i jegò brat Kadzmiérz zawarlë razã z arcybiskùpã gnieznieńsczim Jakùbã Swinką tajny układ procem Wacławòwi II. Òstôł òn przëpieczãtowóny zdënkã Łoczetka z Jadwigą (córką Bòlesława Pòbòżnégò kalësczégò, półostrą Przemisła II. Nie wiadomò, jaczé pòstanowienia zawierôł ten ùkłôd, ale prôwdobòdobnie dzãka niemù doszło do kòronacjë Przemisła II (1295r.), chtërna nie widzała sã branderbùrczikóm – z jich inspiracjë w gromniczniku 1296 r. Przemisł II òstôł zamordowany. Tedë Łoczetk wëstąpił ò spôdk pò Przemislu II, ale to samò uczynił téż Henrik Głogòwsczi. W kùńcu òbaji zdecydowelë sã pòdzelëc spôdkã. Łoczietkòwi przëpadło ksãstwò kalisczé i strzódkòwô czãsc Wiôlgòpòlsczi z Gnieznã i Pòznaniã. W tim samim rokù zajął téż Pòmòrzé Pòrénkòwé, co znacząco wzmocniło jegò pòzycjã. Jegò nieùdolnô pòlitika bënowô w Wiôlgòpòlsce sprawiła, że tamtészé mòżnowładztwò zôs poparło Henrika głogòwsczégò, chtërny cesził sã sympatią dëchùwieństwa. Bezmòcny Łoczetk, na chtërnégò biskùp pòznańsczi Andrzéj Zaremba rzucył w 1298r. klątwã, chcôł Retowa swòją pòzycjã i zawôrł układ z Wacławã II. Òdstąpił mù swòje prawa do Môłopòlsczi i zemi sandomiersczi, co doprowadzëło do bùntu rycerstwa procem Łoczetkòwi. Kòrzistającë z òkazjë Wacłôw II zajął Wiôlgòòlskã i w 1300 r. kòronowół sã na króla [[Pòlskô|Pòlsczi]]. Łoczetk wëjachôł z kraju, ale òstawił na Kùjawach białkã, córkã i dwóch sënów, chtërnëma opiekował sã mieszczanin Gerka. Timczasã Łoczetk ùdôł sã do [[Rzim|Rzimù]], gdze zabiegôł ò protekcjã papieża Bònifacégò VIII niechętno nastawionégò do cesarza i pòpierającégò gò Wacłôwa II. Pózni Łoczetk wëjachôł na [[Madżarskô|Wãgrë]], gdze związôł sã z Andegawenama walczącyma procem Wacławòwi II ò kòrónã. Czej Andegawenowie (Karól Robert) dobéł w ti rozgrywce, udzielił Łoczetkòwi pòmòcë i w 1305 r. kaca wrócył do kraju. Òpanowôł zemiã sandomierską, a pò śmierć Wacława III zniechãconé do czeszczich rządów mòżnowładztwò môłopòlsczé poparło Łoczetka, chtërny ju rëchli zdobił Wawel. Pòdobno zachowek sã mieszkeńce [[Kùjawë|Kùjawów]], zemi łãczicczi i seradzczi a téż Pòmòrzégò Gdùńsczégò. Skòmplikòwała sã sytuacja w Wiôlgòpòlsce, gdze Łoczetk mus ził rëwalizowac ò wpłiwë z Henrikã głogòwsczim. Czedë Łoczetk walcził na Pòmòrzu procëm Swiãcom (mòżnowładcóm związanym z Branderbùrczikama), niemieccy mieszczaństwò Krakòwa pòd wòdzą wójta Alberta i biskùpa Jana Mùskatë rozpòczãło bùnt (1311-12 r.). Arcybiskùp gnieznieńsczi Jakùb Swinka (pòpierający Łoczetka)) wëtocził tedë Mùskace proces kanoniczny i zwiesył gò w czinoscach. Czedë Łoczetkwalcził w Môłopòlsce, Branderbùrczicë zaatakòwelë [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòmòrzé Gdùńsczé]]. Łoczetk, nie mògącë sóm interweniowac, zwrócił sã ò pòmòc do Krziżôków. Òni pòpiarlë Branderbùrczików, ale sami zagarnął te zemie. Łoczetk próbował pertraktowac, ale bezskùteczno. Pòza władanim Łoczetka òstôwała dali Wiôlgòpòlska, gdze nieùdolné rządë sprawòwało piãc sënów Henrika głogòwsczégò. Doszło tam do bùntu ricerstwa, chtërny wëbrało władcą Łoczetka, a Jakùb Swinka zagrozył młodim Głogòwczikóm. W 1314r. Łoczetk przëjachôł do Wiôlgòpòlsczi, pòkònôł bùnt mieszczanów pòznańsczich (na czele z wójtã Przemkã) i òbjął rządë nad tą dzelnicą. == Kòrónacja na króla Pòlsczi == 20 I 1320 r. Arcybiskùp gnieznieńsczi Janisłôw kòrónowôł Łoczetka na króla Pòlsczi (nowima insigniama, bò stôré wëwiózł Wacłôw III) – bëło to ùwieńczenié dzeła zjednoczenia państwa pòlsczégò. Pòza państwã òstalë jednak Szląsk i Mazowszé a téż Pòmòrzé. W latach 1329 – 1331 Łoczetk tracy na rzecz Krziżôków zemiã dibrzińską i Kùjawë. Łoczetk ùmarł 2 strëmiannika 1333 rokù na Wawelu, gdze òstôwô ôòchòwóny. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * H. Samsonowicz, Historia Polski do 1795 roku * Baszkiewicz J., Polska czasów Łokietka, Warszawa 1968. * Długopolski E., Władysław Łokietek na tle swoich czasów, [[Wrocław]] 1951. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]] ibwnrt45cn67ilo43qmaobnhkde7vns 0 10475 221151 218651 2026-10-27T08:43:59Z DawnyTest 14843 221151 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kazimierz III Wielki (275138).jpg|mały]] '''Kadzmiérz Wiôldżi''' ùrodzył sã 30 łżekwiata 1310 {{skr.|rokù}} w Kòwalu, jakò nômłodszi syn ksãca [[Władisłôw Łoczetk|Łoczietka]] i [[:pl:Jadwiga_Bolesławówna|Jadwidżi Kalisczi]].<ref>Balzer 2005, s. 660-661.</ref> Òjc przërëchtowiwôł młodégò Kadzmiérza do jegò prziszłich òbòwiązków. Starszi òtôczalë gò trosklëwą òpieką, bò dosc chùtkò ùmarlë jegò bracynowie, a sostë ni mògłë bëc nôstãpcziniama tronu. == Pòczątk rządów == W 1333 {{skr.|rokù}} ùmarł [[Władisłôw Łoczetk]], a Kadzmiérz zwóny pózni Wiôldżim przejął pò nim rządë. Jegò kòronacja na króla [[Pòlskô|Pòlsczi]] òdbëła sã w tim samim rokù na [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Wawel&action=edit&redlink=1 Wawelu]. Pòczątczi panowaniô bëłë baro trudny. Państwò bëło rozbité, jistniała téż grozba atakù ze stronë mòcniészich sąsadów. Òstatny z dinastië [[:pl:Piastowie|Piastów]]<ref>Szczur 2002, s. 423-424.</ref> mùsził skòncentrować sã na pòlitice zagrańcowi. Nôpierwi przedłużił rozejm z [[:pl:Zakon_krzyżacki|Krziżôkama]], chtërny wrgasł 23 maja 1333 {{skr.|rokù}} dali pòrozmiôł sã z Wittelsbachama władającyma Branderbùrgią. Na [[:pl:Zjazdy_w_Wyszehradzie|zjôzdze w Wiszechradze]]<ref>Wyrozumski 1986 ↓, s. 23-140.</ref><ref>H.Samsonowicz, s. 62,69.</ref> (1335) Kadzmiérz òddòł Pòmòrzé Krziżôkom w “wieczistą jamùżną”. W zamian zyskôł Kujawë i zemiã dobrzińską w ji stórich grańcach. W tim czasu Kadzmiérz Wiôldżi òdniósł pierszi pòwôżny sukces diplomaticzny. Za 20 tës. kòp prasczich groszów wëkùpił zrzeczenié sã przez czesczégò króla Jana Luksembùrsczégò pretensjë do pòlsczi kòronë. == Zagrańcowô pòlitika == W 1339 {{skr.|rokù}} zôs doszło do eskalacjë problemù z Krziżôkama. Zawarti rëchli kòmpromis nie zdowôlôł żodny ze strón<ref>Kiryk 1992, s. 13.</ref>, dlóte zwrócële sã ò pòmóc do papieża. W neùtralny w ten czas [[Warszawa|Warszawie]] béł zòrganizowóny proces arbitrażowi przed legatã papiesczim.Wirok nakôzywôł Krziżôkom zwrócëc pòlsczémù Gdùńsczã Pòmòrzé, zeiã chełmińską, brzeską, dobrzińską i michałowską a téż zapłacëc Pòlsce òdszkòdowanié i pòkrëc kòsztë procesu. Wpłiw Krziżacczégò Zôkònu bëłë jednak na tëli mòcné, bò niedługò pózni òstôł zawieszony. Òstateczno òbie stronë pòrozumiałë sã i zawarłë mir w Kaliszu 9 1343). Wedle ùkładu Zôkòn zwrôcôł Kujawë z zemiądobrzińską, a Kadzmiérz Wiôldżi ùstãpòwôł z Pòmòrzégò (wcyg jednak titłowôł sã władcą Pòmòrzégò) i zemi chełmińsczi. == Nabitczi teritorialné == [[Òbrôzk:Casimir III of Poland (89921576).jpg|mały|]] W latach 1349 – 1352 Kdzmiérz Wiôldżi òpanowôł wiãkszosc [[:pl:Ruś_Czerwona|Rusë Halickò]] – Włodzmiersczi. W 1356 {{skr.|rokù}} ùgruntowôł swòją pòzycjã na Mazowszu, a w 1366r. Wzął ùdzél w pòdzale Rusë Włodzmirsczi, ùzëskùjącë {{skr.|m.jin.}} Włodzmiérz. Nie ùdało mù sã jednak òdzëskac Szląska i Gduńsczégò Pòmòrzégò. == Bënowô pòlitika == W bënbowi pòlitice Kadzmiérz Wiôlkdżi próbòwôł scentralizowac państwò i wzmòcnic swòją władzã. Zaczął kształtowac administracjã centralną. Ùjednolicył prawò, wrprowadzającë statutë dlô [[:pl:Małopolska|Môłopòlsczi]] i [[:pl:Wielkopolska|Wiôlgòpòlsczi]]. Dbôł ó rozwój miastów, nadôwôł mijsczi prawa nowim òstrzódkom (w tim Bidgòszczë), dbôł ò rozwój òswiatë (czegò przikładã bëło Pòwòłanié przez niegò w 1346 {{skr.|rokù}} [[:pl:Uniwersytet_Jagielloński|Akademië Krakòwsczi]]) a téż wzbògacył skarbc królewsczi. == Sukcesjô na pòlsczim tronie == Kadzmiérz Wiôldżi ni miôł legalnégò sëna. Ju w 1339 {{skr.|rokù}} wszedł w sojusz z [[:pl:Andegawenowie|Andegawenama]] Wãgiersczima, dzãka czemù zyskôł jich pòpiarcé. Ceną tegò bëło ùstanowienié dlô nich nastãpstwa tronu pòlsczégò, jakbë król ùmarł i ni miôł pòtomka, nastãpcã tronu. Pòstãpną tegò tipù deklaracjã zawarlë w 1369t. Pòcwierdzającë prawa Andegawenów do tronu pòlsczégò. Rok pózni pò pòlowaniu Kadzmiérz III Wiôldżi ùmarł<ref>Wyrozumski 1986 ↓, s. 217.</ref>. W winikù tegò na pòlsczim tronie zasadła nowô dinastia. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Oswald Balzer: ''Genealogia Piastów''. Kraków: Avalon, 2005. [[:pl:Specjalna:Książki/8391849708|ISBN 83-918497-0-8.]] * Marek Kazimierz Barański: ''Dynastia Piastów w Polsce''. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. [[:pl:Specjalna:Książki/8301148160|ISBN 83-01-14816-0.]] * Janusz Bieniak: Geneza procesu polsko-krzyżackiego z lat 1320–1321 (inowrocławsko-brzeskiego). W: Zenon Hubert Nowak: ''Balticum: Studia z dziejów polityki, gospodarki i kultury XII-XVII wieku''. Toruń: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego, 1992, s. 49-53. [[:pl:Specjalna:Książki/8385196110|ISBN 83-85196-11-0]]. * Stanisław Sroka: Kazimierz III Wielki. W: ''Piastowie: Leksykon biograficzny''. Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Tomasz Jurek i in. (red.). Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1999, s. 234. [[:pl:Specjalna:Książki/8308028292|ISBN 83-08-02829-2.]] * Karol Szajnocha: ''Jadwiga i Jagiełło 1374-1413: Opowiadanie historyczne''. T. III. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1969. * Stanisław Szczur: ''Historia Polski: Średniowiecze''. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2002. ISBN 83-08-03272-9. * Jerzy Wyrozumski: ''Kazimierz Wielki''. [[Wrocław]]: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1986. [[:pl:Specjalna:Książki/8304010410|ISBN 83-04-01041-0.]] * Czasy wojen o przetrwanie państwa. W: Henryk Samsonowicz: ''Łokietkowe czasy''. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1989. ISBN 83-03-02745-X. * Feliks Kiryk: ''Wielki król i jego następca''. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1992. [[:pl:Specjalna:Książki/8303032666|ISBN 83-03-03266-6.]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]] 8pi2bfpqzs3osjf7bd8f9mxl333t4pj 0 10529 221187 174393 2026-10-27T11:53:31Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221187 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Nowy Staw]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] tvr8rdv6ihzuks8qy6jr1g1b1akktdc 0 10530 221181 174411 2026-10-27T11:53:30Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221181 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Cedynia]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] gy9mxyjyxt2hgdq3btao1j9vpohhk5b 0 10633 221117 205952 2026-10-27T01:35:24Z Iketsi 3254 VIAF→{{Kòntrola}} 221117 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Julión Ridzkòwsczi''' (''Julian Rydzkowski'' – ùr. 1891 rokù, ùm. [[10 lëpińca]] [[1978]] w [[Chònice|Chònicach]]) – to béł kùpc i òn założił [[Historëczno-Etnografné Mùzeum w Chònicach|Historëczno-Etnografné Mùzeum w Chònicach]]. Jegò grób je w Chònicach. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20170621080452/http://chojnicemuzeum.pl/index.php?julian-rydzkowski,71 ''Julian Rydzkowski''] * [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81aweczka_Juliana_Rydzkowskiego_w_Chojnicach] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Ridzkòwsczi Julión}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 7rg1v9y84bn1y4vetqb2qfarmzmwnhk 0 10648 220958 216927 2026-10-26T14:49:56Z Iketsi 3254 {{Bez òdjimka}} 220958 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Diwan''' (''Diwane'') – to béł wódca [[Prësowie|prësczégò]] plemienia òbczas II prësczégò pòwstaniô w latach 1260–1274 procëm Krzëżókóm. Diwan zdżinął òd Krzëżôka w 1273 rokù. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Prësowie]] 3749c14e1hgholgh73k7cnasq6hb2lg 0 10653 221018 198934 2026-10-26T18:37:29Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Mùzycë|Mùzycë]] do kategòrie [[Kategòriô:Spiéwôrczi|Spiéwôrczi]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221018 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Emilija Kokić.jpg|mały|Emilija Kokić]] '''Emilija Kokić''' (ùr. [[10 maja]] [[1968]]) – [[Chòrwackô|chòrwackô]] spiéwôrka. Bëła wòkalistką karna Riva, jaczé w 1989 (z piosenką „Rock Me”) wëgrało dlô [[Jugòsławiô|Jugòsławii]] Kònkùrs Piosenczi Eùrowizje<ref>[http://www.eurovision.tv/page/history/year/participant-profile/?song=20758 ''About Riva'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Kokić, Emilija}} [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] rq0rvvua82yvz0a0f5djpy2fm0hj7io 221020 221018 2026-10-26T18:38:32Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Chòrwackô]] 221020 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Emilija Kokić.jpg|mały|Emilija Kokić]] '''Emilija Kokić''' (ùr. [[10 maja]] [[1968]]) – [[Chòrwackô|chòrwackô]] spiéwôrka. Bëła wòkalistką karna Riva, jaczé w 1989 (z piosenką „Rock Me”) wëgrało dlô [[Jugòsławiô|Jugòsławii]] Kònkùrs Piosenczi Eùrowizje<ref>[http://www.eurovision.tv/page/history/year/participant-profile/?song=20758 ''About Riva'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Kokić, Emilija}} [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Chòrwackô]] pw8sh8mx5ngzchgyilsbz2i564qtogx 0 11085 221188 176958 2026-10-27T11:53:31Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221188 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Jerzi Stachùrsczi]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] okjtpn9xcoe9m5vytzw7v1i8qhlexls 0 11104 221180 177065 2026-10-27T11:53:30Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221180 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Damroka Kwidzyńskô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] llstouqvvs8gmi51edxu4y92fv58l3b 0 11176 221068 220350 2026-10-26T19:44:19Z Iketsi 3254 [[]] 221068 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Pioter Cëskòwsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: '''Piotr Ciskowski'''; ùr. [[18 maja]] 1979 rokù w [[Pùck|Pùckù]]) – kaszëbsczi utwórca i bëtnik kònkùrsów gôdôszów {{skr.|m.jin.}} [[Bë nie zabëc mòwë starków|„Bë nie zabëc mòwë starków]]” ë „[[Rodnô Mòwa (kònkùrs)|Rodnô Mòwa]]”. Béł nôleżnikã [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczégò Kabaretë FiF]]. Pisze krótczé pòwiôstczi i òpòwiôdania np.: „Wëjimk żëcégò” w zbiérze „Kaszëbskô nôtëra” (2001). Jakno współùsôdzca napisôł „Pióro do gilgania / Pióro do gëldzëniô”, Gdiniô, {{skr.|wëdôwizna}} [[Region (wëdôwizna)|Region]], 2004. W 1999 rokù dobëł III môl w [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|prozatorsczim kònkùrsu m. J. Drzéżdżona]] w [[Wejrowò|Wejrowie]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170611214620/http://zymk.net/noleznice/pioter-ceskowsczi ''Pioter Cëskòwsczi'' na starnie Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]</ref>. Prowadzy aùdicje w [[Radio Kaszëbë]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160817155106/http://radiokaszebe.pl/author/p-ciskowski/ ''Pioter Cëskòwsczi – archiwùm autora'']</ref>. Je jednym z nôleżników [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich „Zymk”|Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. Òn prowadzył kaszëbską stronã w „Nadmòrsczi Gazécé”. == Òbaczë téż == * [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich „Zymk”]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKówcë]] 9l1w34oodve9tcqv1fz4u8qys9dlnyp 0 11335 221029 218858 2026-10-26T19:00:57Z HaxelKaszëba 17492 221029 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Michael Jackson|òbrôzk=Michael Jackson 1983 (3x4 cropped) (contrast).jpg|fùl miono=Michael Joseph Jackson|data narodzeniégò=[[29 zélnika]] [[1958]]|môl narodzeniégò=[[Gary (Indiana)|Gary]]|data smiercë=[[25 czerwińca]] [[2009]]|môl smiercë=[[Los Angeles]]|przëczëna smiercë=przedôwkòwanié propòfòlu|wark=artista mùzyk, spiéwôrz, tuniôrz, aktór, ùsôdzca, filantrop|nôrodnosc=amerikańskô|wëznanié=[[chrzescëjaństwò]]|małżeństwò=[[Lisa Marie Presley]] (1994-1996), </br>[[Deborah Jeanne Rowe]] (1996-1999)|dzecë=[[Michael Joseph Jackson Jr.]], [[Paris-Michael Katherine Jackson]], [[Prince Michael Jackson II]]|pòdpis=Michael Jackson signature.svg}} '''Michael Joe Jackson''' (ùr. [[29 zélnika]] [[1958]] w [[Gary (Indiana)|Gary]], ùm. [[25 czerwińca]] [[2009]] w [[Los Angeles]]) – [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczi]] mùzyk a spiéwôrz mùzyczi pòp, R&B, soul, rock i funk, aùtór tekstów, estradowi artista, tuniôrz, aktór, ùsôdzca i filantrop. Spiéwôł tenorã, dispònowôł głosã o skalë trzech i pół òktawë. Pòzéwóny „królã pòpù”, trzimóny je za jednã òd nôbarżi ikònicznëch pòstacjów swiata kùlture XX stalatégò. Dzãka swòjim mùzycznym wëstãpóm ë telediskóm spòpùlarizowôł charakteristiczné tuńcowé rëchë, jaczé stałë sã jegò rozpòznôwczim céchã. Jegò głos a sztil wpłiwôł na artistów wielnëch mùzycznëch gatënków. Jackson je nôbarżi nôdgrôdzónym artistą w historie pòpùlarny mùzyczi. == Żëcopis == Jackson zaczął wëstãpòwac we wiekù piãc lat. Pòd dozorã rigòristicznégò òjca, Josepha Jacksona, Michael i czwórka jegò starszich bracynów ùtwòrza karno [[The Jackson 5]], jaczé pózni òstało przemionowóné na The Jacksons. Jich nôwikszim szlagróm słëchało ''I Want You Back'' (1969), ''Dancing Machine'' (1973), ''Blame It on the Boogie'' (1978), ''ABC'' (1970), and ''Who's Lovin' You'' (1969). Pierszi solowi albùm Michaela, ''Off the Wall'', òstôł wëpùszczony w 1979 i zajãdrzniôł czile szlagrama, taczima jak ''Don't Stop 'Til You Get Enough'', ''Rock With You'', a ''Off the Wall''. W 1983 wëszedł albùm ''Thriller''. Nawetka pò wicy jak 40 latach, òstôwô nôlepi przedôwającym sã albùmã na swiece a zamikô w se zacht jegò nôwikszich szlagrów, w tim ''Billie Jean''. Za ''Thriller'' zdobéł òsmë [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodów Grammy]]. Michael rëgnął w promòcyjną turã albùmù ze swòjima bracynama mët. Òb nen cząd òdkrił, że cerpi na bielactwò, chòrosc, jakô sprôwia, co tracył melaninã w skórze. W gwësnym sztóce pòniechtërne òbrëmia jegò skórë stałë sã na tëli jasné, co ùżiwanié pòcemniwającégò makijażu ju nie bëło prakticzné – doprowadzëło to do ne, co przëbrôł „biôłi” wëzdrzatk — ta decyzja przëcygnã wiele kriticzi òd pùbliczi a mediów. W dodôwkù z pòwòdu wëbùchù pirotechniczi òb czas nagriwaniô reklamë Pepsi doznôł pòpieczeniów drëdżegò ë trzecégò stãpienia na skórze głowë, dlôte mùszôł brëkòwac przedłużeniów włosów a cziszów. Jegò trzecy solowi albùm, ''Bad'', wëpùszczony òstôł w 1987 i stanowił nôwikszi rozkòlib w jegò kariérze. Stôł sã drëdżim nôlepi przedôwającym sã albùmã wszechczasów a towarzącô mù tura bëła jedną òd nôwikszich czedëkòlwiek. ''Dangerous'', wëdóné trzë lata pózni, bëło téż kòmercyjną zwënégą. Jackson òstôwôł na czëpie swiata mùzyczi przez pònad trzë dekadë, wëdôwającë trzë pòsobné albùmë w 1995, 1997 a 2001. Òb czas swòjich turów pò swiece òdwiedzywôł dzecë w szpitalach a w swòjim żëcym przekôzôł wicy jak 300 milionów dolarów na humanitarné céle. Dzãka charitatiwnym kampanióm a swòjim gwôsnym frańtówkóm (taczim jak ''We Are the World'' ë ''What More Can I Give''), ùdało mù sã zebrac milionë dolarów dlô pòtrzebùjącëch. Do dzysdnia òstôwô nôwikszim filantropã òd wszetczich celebritów{{Pòtrzébny przëpis}}. Na swòji parcelë, Neverland, dze zbùdowôł, midzë jinyma, zoò a park zôbawów, gòscył wielné familie a chòré dzecë. Niechtërne dzecë spãdzywałë z nim całé dnie, nawetka zasypiającë w jegò łóżkù. Jegò dobrziństwò òstało ale zakwestionowóné pò 1993 przez òbskôrżenié ò seksualné wëkòrzëstiwanié dzecy. Pózni wëszło na jôw, co nie bëło dokazów pòcwierdzywającëch òbskôrdżi i że bëłë òne mòtiwòwóné chãcą financowégò zwëskù. Cobë òstawic za sobą nieprzijemné doswiôdczenia jak nôrëchli i ùchilëc sã òd dłudżégò procesu, Jackson zawiarł ùgôdënk na 20 milionów dolarów. Spòwòdowało to negatiwny pòmión westrzód pùbliczny òpinii, jakô ùzna to za próbã ùcëszeniô òfiarë. To dało pòsobné òbskôrżenia. Przez wnet dekadã béł pòd nadzorã FBI z ti przëczënë, ale niżóden dokôz na jegò winã nie òstôł nalazłi. Sąd ùznôł Jacksona niewinnym nëch pòstãpnëch zarzëtów ò seksualné wëkòrzistanié{{Pòtrzébny przëpis}}. W 1994 rokù òżenił sã z [[Lisą Marie Presley]], córką [[Elvis Presley|Elvisa Presleya]], równak zdënk nie béł ùdóny. Rozlezlë sã pò dwùch latach ale pòtikelë sã jesz przez jaczis czas pózni. 14 lëstopadnika 1996 Jackson zdôł sã ze swòją dermatolożką, Deborah Jeanne Rowe, z jaką miôł sëna, Michaela „Prince’a” Josepha (ùr. 1997), i córkã, Paris-Michael Katherine (ùr. 1998), rozlezlë sã równak w 1999 rokù. W 2002 Jacksonowi ùrodzył sã drëdżi syn, Prince „Blankett” Michael, jaczégò ùrodza mù zastãpczô matka, jaczi juwernota nie òsta ùpùblicznionô. 25 czerwińca 2009 rokù zamiarł z pòwòdu przedôwkòwaniô propòfòlu (chtërnégò stosowanié w domôcëch warënkach je zakôzóné) pòdónégò mù przez Conrada Murraya, priwatnégò lékarza Jacksona. == Òbaczë téż == * [[Mùzyka]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Jackson, Michael}} [[Kategòrëjô:Spiéwôcë]] [[Kategòrëjô:1000 nôwôżniészich artiklów]] a8g0j2qx81xx5zdjt71pbwoz4g4p9o3 0 11477 221034 216770 2026-10-26T19:03:41Z HaxelKaszëba 17492 221034 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Angliô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – [[Wiôlgô Britaniô|britijsczé]] [[Heavy metal|heavymetalowé]] karno, jaczé pòwstało w 1975 w [[Londin|Londinie]] przez basystã [[Steve Harris|Steve’a Harrisa]]. Karno je jednym z nôwôżniészich a nôbarżi cëskowëch karnów w historie [[Heavy metal|heavy metalu]] òrôz jednym z przédnëch przedstôwców mùzycznégò zortu [[Nowô fala britijsczégò heavy metalu|New Wave of British Heavy Metal (NWOBHM)]]. Charakteristicznyma elemeńtama ùtwórstwa Iron Maiden są rozbùdowóné gitarowé partie, chùtczé riffë, melodijné solówczi, zjinaczi tempa òrôz tekstë jinspirowóné historią, lëteraturą, mitologią a spòlëznowima wëdarzeniama. Symbòlã karna je fikcyjnô pòstac Eddie, przedstawiónô na òbkłôdkach a téż òb czas kòncertów. == Historiô == === Zôczątczi === Iron Maiden òstało założóné w 1975 rokù w [[Londin|Londinie]] przez [[Steve Harris|Steve’a Harrisa]]. W pierszich latach dzejaniô karno przechòdzëło wielné zjinaczi grëpë a wëstãpòwało przédno w londińsczich klubach. W 1978 rokù do karna doparłãcził wòkalista [[Paul Di’Anno]], a jesz pózdni Irdon Maiden pòczãło dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã na britijsczi metalowi scenie. W 1979 rokù karno pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[EMI]]. === Debiut a rozwij pòpùlarnotë === W 1980 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, Iron Maiden. Platka spòtka sã z baro dobrim pòtkanim a sta sã jednym z nôwôżniészich wëdôwiznów [[Wiôlgô Britaniô|britijsczi]] [[Heavy metal|heavy metalowi]] scenë. W tim samim rokù karno wëdôł syngiel '''„Sanctuary”''' òrôz rozpòczął jintensywné kòncertowé dzejanié. W 1981 rokù ùkôzôł sã drëdżi albùm, ''Killers''. Pò jegò wëdôwkù [[Paul Di’Anno]] òpùscył karno. Jegò plac zajął [[Bruce Dickinson]], rëchli wòkalista karna [[Samson]]. === Cząd Bruce'a Dickensona === W 1982 rokù Iron Maiden wëdało albùm ''The Number of the Beast'', jaczi òkôzôł sã przełómanim w historie grëpë. Platka zwëska wiôlgą pòpùlarnotã a ùgrëńtowa pòzycjã karna na swiatowi mùzyczny scenie. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak '''„The Number of the Beast”''', '''„Run to the Hills”''' òrôz '''„Hallowed Be Thy Name”'''. Pò zwënédżi platczi karno rozpòczął swiatowé kòncertowé turë, pòmale dobiwając corôz wikszą pùblicznotã w [[Eùropa|Eùropie]], [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] a jinszich partach swiata. W pòstãpnëch latach ùkôzałë sã albùmë ''Piece of Mind'' (1983), ''Powerslave'' (1984), ''Somewhere in Time'' (1986) a téż ''Seventh Son of a Seventh Son'' (1988). W nym cządze Iron Maiden zwëskało szczit swòji pòpùlarnotë. === Lata 90. === W 1990 rokù wëdóny òstôł albùm ''No Prayer for the Dying'', a rok pózdni ''Fear of the Dark''. W 1993 rokù [[Bruce Dickinson]] òpùscył karno, żebë pòcząc solówą karierã. Jegò plac zajął [[Blaze Bayley]], z jaczim Iron Maiden nagrało dwa albùmë: ''The X Factor'' (1995) òrôz ''Virtual XI'' (1998). Cząd ten béł drãgszi pòd wzglãdã pòpùlarnotë, równak karno dali kòncertowało a ùsadzało nowé ùsôdczi. === Pòwart Bruce’a Dickinsona === W 1999 rokù [[Bruce Dickinson]] pòwrócył do Iron Maiden. Do karna wrócył téż gitarzista [[Adrian Smith]], jaczi rëchli òpùscył grëpã w 1990 rokù. Òd tegò sztótu Iron Maiden pònowno rozpòczãło cząd jintensywnégò dzejaniô. W 2000 rokù wëdóny òstôł albùm ''Brave New World'', jaczi baro bëlno òstôł przëjãti przez lubòtników a kritików. W pòstãpnëch latach ùkôzałë sã midzë jinszima ''Dance of Death'' (2003), ''A Matter of Life and Death'' (2006), ''The Final Frontier'' (2010), ''The Book of Souls'' (2015) a téż ''Senjutsu'' (2021). == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Terôczasny nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> <div style="margin: 2em 0;"> <gallery mode="packed" heights="150"> Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|Bruce Dickinson Steve Harris 30nov2006.jpg|Steve Harris Dave Murray 1982.jpg|Dave Murray Adrian Smith Iron Maiden Newcastle.jpg|Adrian Smith Nicko McBrain 2.jpg|Nicko McBrain Janick Gers – Iron Maiden – Tons of Rock 2026 02.jpg|Janick Gers </gallery> </div> {{clear}} <div style="margin-bottom:-2.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p>'''Antyradio Platka Rokù:'''</p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p>'''Bandit Rock Awards:'''</p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Brit Awards]]:'''</p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''Classic Rock:'''</p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p>'''ECHO Musik Preis:'''</p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Emma-gaala]]:'''</p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:'''</p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p>'''Hollywood’s RockWalk:'''</p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''Iberian Festival Awards:'''</p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Ivor Novello Awards]]:'''</p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:'''</p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p>'''[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:'''</p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p>'''Loudwire Awards (Critics Poll):'''</p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p>'''[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:'''</p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p>'''Metal Storm Awards:'''</p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p>'''Nordoff-Robbins:'''</p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p>'''Planet Rock Awards:'''</p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Rockbjörnen]]:'''</p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''Rock In Rio Walk Of Fame:'''</p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p>'''SXSW Film Festival:'''</p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p>'''Team Rock:'''</p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] n82a1hlc9y86pm8k1dfbhxuyxxbl1nb 10 11516 221093 215666 2026-10-27T00:08:31Z Iketsi 3254 Zôpadnô Sahara ≠ Saharijskô Arabskô Demokratnô Repùblika 221093 wikitext text/x-wiki {| style="clear:both; width:55em;margin: 1.5em auto; border:1px solid #CCC; background-color:#FCFCFC; font-size:smaller; text-align:center" ! style="background:#ccccff" align="center" | [[Państwò|Państwa]] w [[Afrika|Africe]] |- | align="center" style="font-size: 90%" | [[Algeriô]] | [[Angòla]] | [[Benin]] | [[Bòtswana]] | [[Bùrkina Faso]] | [[Bùrundi]] | [[Westrzédnoafrikańskô Repùblika]] | [[Czad]] | [[Demòkraticznô Repùblika Kònga|DR Kònga]] | [[Dżibùti]] | [[Egipt]] | [[Eritreja]] | [[Eswatini]] | [[Etiopiô]] | [[Gabón]] | [[Gambiô]] | [[Ghana]] | [[Gwineja]] | [[Gwineja Bissaù]] | [[Kamerun]] | [[Keniô]] | [[Kòmòrë]] | [[Kòngò]] | [[Lesotho]] | [[Liberiô]] | [[Libiô]] | [[Madagaskar]] | [[Malawi]] | [[Mali]] | [[Marokò]] | [[Maùretaniô]] | [[Maùritius]] | [[Mòzambik]] | [[Namibiô]] | [[Niger]] | [[Nigeriô]] | [[Òstrowë Swiãtégò Tomôsza i Ksążãcy]] | [[Pôłniowô Afrika]] | [[Pôłniowi Sudan]] | [[Repùblika Zelonégò Cëpla]] | [[Równikòwô Gwineja]] | [[Rwanda]] | [[Senegal]] | [[Seszele]] | [[Sierra Leòne]] | [[Somaliô]] | [[Sudan]] | [[Tanzaniô]] | [[Togò]] | [[Tunezjô]] | [[Ùganda]] | [[Zambiô]] | [[Zimbabwe]] | [[Ùbrzég Słoniowëch Kłów]] |- | align="center" style="font-size: 85%" colspan="2" | '''Zanôléżné teritoria:''' [[Ceùta]] * [[Kanarijsczé Òstrowë]] * [[Madera]] * [[Melilla]] * [[Òstrów Sw. Lénë]] * [[Pelagijsczé Òstrowë]] * [[Réunion]] * [[Sokòtra]] |- | align="center" style="font-size: 85%" colspan="2" | '''Teritoria z ògrańczonym ùznanim:''' [[Somaliland]] | [[Saharijskô Arabskô Demokratnô Repùblika]] |} <noinclude> [[Kategòrëjô:Afrika| ]] </noinclude> jucg56hjdz4ryukixwxzfr8bd9303ig 0 11531 221129 198251 2026-10-27T01:43:32Z Iketsi 3254 - → – ; → ; historëji→historii; (pòl. →({{jãz.|pl}} 221129 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Popiersie_Tamara_Łempicka_ssj_20060914.jpg|mały|Tamara de Lempicka w [[Kielce|Kielcech]] ]] '''Tamara de Lempicka''', ({{jãz.|pl}} ''Tamara Łempicka'', 1898-1980), to bëła achtnionô pòlskô artistkô malôrka z epoki [[Art Deco]], malëjącô w sztélu kùbisticznô-neoklasicznem, znóna z ji òbrôzów gòłéch białek i pòrtrétów aristokratów óras ji biseksualnéch romansów.<ref name="GaleBio">[http://www.answers.com/topic/tamara-de-lempicka|title=''Gale Encyclopedia of Biography: Tamara de Lempicka.'']</ref> W [[Pariz]]u brëkòwała artisticzny pseùdonim "Tamara de" i nôzwëstkò od ji pierszego chłopa, Łempickiego. We [[Francëjô|Francëji]] i Europie bëła baro pòpùlarnô i mieła wielné dëtki z pòrtrétów baro bokadech lëdzy. W 1929 roku cządnik miemiecczi dlô białków "Die Dame" obsztalował od Tamary òbrôz na òbkłôdkã. Tamara ùsadzyła swòj [[:en:Autoportrait_(Tamara_in_a_Green_Bugatti)|Autopòrtrét w zelonem aùcie Bugatti]], chtëren nen òbrôz ostôł symbòlã [[kùńszt]]u Art Deco i ti epoki. 11 lëstopadnika 2018 rokù, w dzéń 100 lat samòstójnotë [[Pòlskô|Pòlsczi]], na aukcëji w Nowim Jorku òbrôz Tamary z 1929 rokù "La Musicienne" òstôł najdroższim òbrôzã pòlscziego artistë w historii, z cenã 9.087.500 dolarów amerikańsczich.<ref>[https://www.tvp.info/39929758/oto-najdrozszy-na-swiecie-polski-obraz-wyspianski-zdetronizowany/ Oto najdroższy na świecie polski obraz. Wyspiański zdetronizowany.]</ref> == Żëcopis == Tamara ùrodzyła sã w Warszawie 16 môja 1898 rokù jakò Maria Gurwicz-Górska (le jine zdroje: 11 môja 1895 w Moskwie lebo Petersburgu) w bokadej rodzëzne. Ji òjc to bëł adwokat, rusczi Żëd, Borys Gurwicz-Gorskij, ji mëma to bëła pòlskô Malwina z doma Dekler. Ji òjc chutko òstawił rodzëzne i Tamara bëła chowana przez mëmę i starków Deklerów w Warszawie i Petersbùrgù. Rodzëzna Dekler bëła achtnionô i znółë wielni polsczich dzejôrzy i artistów, jakò Ignacy Paderewsczi i Artur Rubinstein.<ref name="culturepl">{{culture.pl|pl=https://culture.pl/pl/tworca/tamara-lempicka-tamara-de-lempicka/|pl2=Tamara Łempicka (Tamara de Lempicka)|pl-arch=https://archive.li/wip/6JkAt}}</ref> <br>Òbczas I swiatowi wòjnë Tamara sztudérowôłô w Petersbùrgù na akademie kùńsztu. W 1916 mieła chłopa, polscziego prawnika Tadeusza Lempickiego w Petersburgu. Z Tadeuszem mieła w séwniku 1916 córke Marie-Christine Łempicką, pseùdonim Kizette, chtërną też malëwała na pòrtrétach. <br>W 1917 rokù zaczãła sã [[rewolucëja pazdzérznikowô]] i ji rodzëzna miała nót przecygnãc z Ruskô do [[Francëjô|Francëji]]. W Parizu Tamara òstôła pòpùlarnô pòrtrétistkô. <br>Tamara bëła biseksualno i mieła w Parizu ful romansów z białkami i chłopami<ref>[https://web.archive.org/web/20201125164718/http://niezlasztuka.net/o-sztuce/kokietka-tamara-lempicka/ Tamara Łempicka] – biografia na portalu [http://NiezlaSztuka.net NiezlaSztuka.net]</ref>, temù Tadeusz zażãdeł rozwodù w 1927 roku i przecygnãł do Warszawy. Drugi ji chłop od roku 1933 to bëł baron aùstriejskô-madziarsczi z żëdowsko rodzëzna wioldżich browarników, Raoul Kuffner, i dzãkã temù Tamara beła znóna jakò "Baronessa z pdzlem".<ref>[https://gw.geneanet.org/garric?lang=en&n=kuffner&oc=0&p=raoul/ Family tree of Raoul KUFFNER ]</ref> <br>W 1939 rokù Tamara i Raoul jako żëdowscziego pochodzena mielë nót uciekac przez II-dżi swiatowi wòjnë i przecygnãlë z Kizette do Kalifornii. W USA po smercë Raoula w 1962 roku Tamara przecygnęłô do Houston w Texasie z Kizette, a pózdze wëjachôłô do [[Meksyk|Meksyku]]. Tamara ùmarła 19 strëmiannika 1980 rokù w Cuernavaca. Òstałë pò nij obrazë w mùzeùmach francësczich i USA, le baro wielné w kolekcëjoch priwatnech. Amerikanskô spiéwôrka Madonna zbiéro ji obrazë. == Ùsôdztwò == * Autopòrtrét – Tamara w zelonem Bugatti – 1929 * La Musicienne – 1929 * Pòrtrét Markiza Sommi – 1925 * Pòrtrét ksyżëca Eristoff – 1925 * Pòrtrét hrabini de la Salle – 1925 * Kizette en rose – 1927 * Kizette au balcon – 1927 * Pòrtrét chłopa (Tadeusz Lempicki) – 1928 * La belle Rafaëla (Snożno Rafaela) – 1928 * Adóm i Éwa * Pòrtrét Dr. Boucarda – 1929 * St. Moritz – 1929 * Zelony turban – 1930 * Jeune fille en vert – 1930 * Pòrtrét Barona Raoula Kuffnera – 1932 * Pòrtrét Suzy Solidor – 1933 * Dormeuse, 1934 * Białka z gołąbkem etd. == Òbaczë téż == * [[Art déco]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Laura Claridge, ''Tamara Łempicka'', Doma Wëdôwczy REBIS, Poznań 2004. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110315061746/http://www.delempicka.org/ De Lempicka – obrazë] {{SORTUJ:Lempicka, Tamara de}} [[Kategòrëjô:Kùńsztôrze]] [[Kategòrëjô:Kùńszt]] 8l94eaohw7ojtew8v0tdpsomhdkdouf 0 11959 220986 213729 2026-10-26T16:02:12Z Iketsi 3254 {{skr.|szt.}} 220986 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klasiczni varianjt''' {{skr.|szt.}} '''Klasyczni Wariant''' – je to pisënk zaproponowany przez kaszëbocentricznych Kaszëbów, jakò nowi pisënk dlô kaszëbsczégò jãzëka. Argùméntują to, że sztandardni wariant je zôbaro pòdóbni do pòlsczégò i nié òddôje wszëtczich kaszëbsczich zwãków. Aùtorë tégò pisënkù gôdôją, że nen pisënk je kontinuacją pisënkù Cenowë, Lorentza ëtd.<ref>https://web.archive.org/web/20210423165504/https://pismiono.com/jak-pjisac-ve-klasicznim-variance-klawiatura-do-pobrania/</ref> == Alfabét == Alfabét klasicznégò varianjtù je baro chùtczi do sztandardnégò alfabétù z różnicamë: Lëtera ''Ąą'' zmienia sã w ''Õõ'' Lëtera ''Ńń'' zmienia sã w ''Njnj'' Nowô lëtera ''Úú'' (zwãk /ʉ/) ta lëtera bëła zôpropònowana ju przez Friedricha Lorentza w 1911 jakò u̇. Lëtera ''Ww'' jakò /v/ je zôpisôna jakò ''Vv'', czëdë je to /w/ (zwãk /ł/) tëdë ''Ww,''<ref>https://web.archive.org/web/20210423114442/https://pismiono.com/kiedy-w-a-kiedy-v-prawidla-zapisu-w-klasicznim-variance-cz-1/</ref> Lëterë ''Òò'' ë ''Ùù'' na pòczątkù słów wiedno ''Wo'' ë ''Wu'', a dzwuznak ''Wò'' téż wiedno ''Wo.'' Pisënk téż zmiãkczô baro czãsto ''i'' jakò ''ji.'' == Przikładë == Klasiczny pisënk z 1930, ''[[Bënë ë buten]]'' ''Bëło to przed vjici jak sto lat. Żił ve Vejrovje chcëvi ë popędlëvi szevc. Bjałka jevo muszëła dzeń ë noc robjic ë dostała za to – nabjité. Żądôł wod svojich môłëch dzeci, żebë so na chléb samë zarôbjałë. V młodim vjeku muszëłë bótë ë skorznje flekovac. Nji mogłë mu dosc narobjic, njerôz zabjerałë so njezręcznje do robotë ë tedë won je bjił (…)'' Sztandardni pisënk z 1996 r. ''Bëło to przed wicy jak sto lat. Żił we Wejrowie chcëwi ë pòpãdlëwi szewc. Białka jegò mùszała dzéń ë noc robic ë dostała za to – nabité. Żądôł òd swòjich môłëch dzecy, żebë so na chléb same zarôbiałë. W młodim wiekù mùszałë bótë ë skòrznie flekòwac. Ni mògłë mù dosc narobic, nierôz zabiérałë so niezrãcznie do robòtë ë tedë òn je bił (…)'' Klasiczni varianjt, 2018 r. ''Bëło to przed vjicé jak sto lat. Żił ve Vejrovje chcëvi ë pòpãdlëvi szevc. Bjałka jewo/jegò mùszëła dzénj ë noc robjic ë dostała za to – nabjité. Żõdôł wod svòjich môłëch dzeci, że bë so na chléb samë zarôbjałë. V młodim vjekú mùszëłë bótë ë skòrznje flekòvac. Nji mògłë mù dosc narobjic, njerôz zabjérałë so njezrãcznje do robòtë ë tedë won je bjił (…)'' == Òbaczë téż == * [[Môłi princ]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] k6x5yatakpaq5xnbdbw4ublpsd5dwkn 221005 220986 2026-10-26T18:11:13Z Iketsi 3254 kat. 221005 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klasiczni varianjt''' {{skr.|szt.}} '''Klasyczni Wariant''' – je to pisënk zaproponowany przez kaszëbocentricznych Kaszëbów, jakò nowi pisënk dlô kaszëbsczégò jãzëka. Argùméntują to, że sztandardni wariant je zôbaro pòdóbni do pòlsczégò i nié òddôje wszëtczich kaszëbsczich zwãków. Aùtorë tégò pisënkù gôdôją, że nen pisënk je kontinuacją pisënkù Cenowë, Lorentza ëtd.<ref>https://web.archive.org/web/20210423165504/https://pismiono.com/jak-pjisac-ve-klasicznim-variance-klawiatura-do-pobrania/</ref> == Alfabét == Alfabét klasicznégò varianjtù je baro chùtczi do sztandardnégò alfabétù z różnicamë: Lëtera ''Ąą'' zmienia sã w ''Õõ'' Lëtera ''Ńń'' zmienia sã w ''Njnj'' Nowô lëtera ''Úú'' (zwãk /ʉ/) ta lëtera bëła zôpropònowana ju przez Friedricha Lorentza w 1911 jakò u̇. Lëtera ''Ww'' jakò /v/ je zôpisôna jakò ''Vv'', czëdë je to /w/ (zwãk /ł/) tëdë ''Ww,''<ref>https://web.archive.org/web/20210423114442/https://pismiono.com/kiedy-w-a-kiedy-v-prawidla-zapisu-w-klasicznim-variance-cz-1/</ref> Lëterë ''Òò'' ë ''Ùù'' na pòczątkù słów wiedno ''Wo'' ë ''Wu'', a dzwuznak ''Wò'' téż wiedno ''Wo.'' Pisënk téż zmiãkczô baro czãsto ''i'' jakò ''ji.'' == Przikładë == Klasiczny pisënk z 1930, ''[[Bënë ë buten]]'' ''Bëło to przed vjici jak sto lat. Żił ve Vejrovje chcëvi ë popędlëvi szevc. Bjałka jevo muszëła dzeń ë noc robjic ë dostała za to – nabjité. Żądôł wod svojich môłëch dzeci, żebë so na chléb samë zarôbjałë. V młodim vjeku muszëłë bótë ë skorznje flekovac. Nji mogłë mu dosc narobjic, njerôz zabjerałë so njezręcznje do robotë ë tedë won je bjił (…)'' Sztandardni pisënk z 1996 r. ''Bëło to przed wicy jak sto lat. Żił we Wejrowie chcëwi ë pòpãdlëwi szewc. Białka jegò mùszała dzéń ë noc robic ë dostała za to – nabité. Żądôł òd swòjich môłëch dzecy, żebë so na chléb same zarôbiałë. W młodim wiekù mùszałë bótë ë skòrznie flekòwac. Ni mògłë mù dosc narobic, nierôz zabiérałë so niezrãcznie do robòtë ë tedë òn je bił (…)'' Klasiczni varianjt, 2018 r. ''Bëło to przed vjicé jak sto lat. Żił ve Vejrovje chcëvi ë pòpãdlëvi szevc. Bjałka jewo/jegò mùszëła dzénj ë noc robjic ë dostała za to – nabjité. Żõdôł wod svòjich môłëch dzeci, że bë so na chléb samë zarôbjałë. V młodim vjekú mùszëłë bótë ë skòrznje flekòvac. Nji mògłë mù dosc narobjic, njerôz zabjérałë so njezrãcznje do robòtë ë tedë won je bjił (…)'' == Òbaczë téż == * [[Môłi princ]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klasiczni varianjt| ]] btf6sf172btgmmdfbjjh2qdjesuqr0c 221008 221005 2026-10-26T18:13:04Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 221008 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klasiczni varianjt''' {{skr.|szt.}} '''Klasyczni Wariant''' – je to pisënk zaproponowany przez kaszëbocentricznych Kaszëbów, jakò nowi pisënk dlô kaszëbsczégò jãzëka. Argùméntują to, że sztandardni wariant je zôbaro pòdóbni do pòlsczégò i nié òddôje wszëtczich kaszëbsczich zwãków. Aùtorë tégò pisënkù gôdôją, że nen pisënk je kontinuacją pisënkù Cenowë, Lorentza ëtd.<ref>https://web.archive.org/web/20210423165504/https://pismiono.com/jak-pjisac-ve-klasicznim-variance-klawiatura-do-pobrania/</ref> == Alfabét == Alfabét klasicznégò varianjtù je baro chùtczi do sztandardnégò alfabétù z różnicamë: Lëtera ''Ąą'' zmienia sã w ''Õõ'' Lëtera ''Ńń'' zmienia sã w ''Njnj'' Nowô lëtera ''Úú'' (zwãk /ʉ/) ta lëtera bëła zôpropònowana ju przez Friedricha Lorentza w 1911 jakò u̇. Lëtera ''Ww'' jakò /v/ je zôpisôna jakò ''Vv'', czëdë je to /w/ (zwãk /ł/) tëdë ''Ww,''<ref>https://web.archive.org/web/20210423114442/https://pismiono.com/kiedy-w-a-kiedy-v-prawidla-zapisu-w-klasicznim-variance-cz-1/</ref> Lëterë ''Òò'' ë ''Ùù'' na pòczątkù słów wiedno ''Wo'' ë ''Wu'', a dzwuznak ''Wò'' téż wiedno ''Wo.'' Pisënk téż zmiãkczô baro czãsto ''i'' jakò ''ji.'' == Przikładë == Klasiczny pisënk z 1930, ''[[Bënë ë buten]]'' ''Bëło to przed vjici jak sto lat. Żił ve Vejrovje chcëvi ë popędlëvi szevc. Bjałka jevo muszëła dzeń ë noc robjic ë dostała za to – nabjité. Żądôł wod svojich môłëch dzeci, żebë so na chléb samë zarôbjałë. V młodim vjeku muszëłë bótë ë skorznje flekovac. Nji mogłë mu dosc narobjic, njerôz zabjerałë so njezręcznje do robotë ë tedë won je bjił (…)'' Sztandardni pisënk z 1996 r. ''Bëło to przed wicy jak sto lat. Żił we Wejrowie chcëwi ë pòpãdlëwi szewc. Białka jegò mùszała dzéń ë noc robic ë dostała za to – nabité. Żądôł òd swòjich môłëch dzecy, żebë so na chléb same zarôbiałë. W młodim wiekù mùszałë bótë ë skòrznie flekòwac. Ni mògłë mù dosc narobic, nierôz zabiérałë so niezrãcznie do robòtë ë tedë òn je bił (…)'' Klasiczni varianjt, 2018 r. ''Bëło to przed vjicé jak sto lat. Żił ve Vejrovje chcëvi ë pòpãdlëvi szevc. Bjałka jewo/jegò mùszëła dzénj ë noc robjic ë dostała za to – nabjité. Żõdôł wod svòjich môłëch dzeci, że bë so na chléb samë zarôbjałë. V młodim vjekú mùszëłë bótë ë skòrznje flekòvac. Nji mògłë mù dosc narobjic, njerôz zabjérałë so njezrãcznje do robòtë ë tedë won je bjił (…)'' == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Kaszëbsczi alfabét]] |Kategoriô=Klasiczni varianjt }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klasiczni varianjt| ]] 4o20x4pcwxpaiuxwksed3gfnl9s9rq6 221027 221008 2026-10-26T18:55:46Z Iketsi 3254 [[]] 221027 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klasiczni varianjt''' {{skr.|szt.}} '''Klasyczni Wariant''' – je to pisënk zaproponowany przez kaszëbocentricznych Kaszëbów, jakò nowi pisënk dlô kaszëbsczégò jãzëka. Argùméntują to, że sztandardni wariant je zôbaro pòdóbni do pòlsczégò i nié òddôje wszëtczich kaszëbsczich zwãków. Aùtorë tégò pisënkù gôdôją, że nen pisënk je kontinuacją pisënkù [[Florión Cenôwa|Cenowë]], [[Friedrich Lorentz|Lorentza]] ëtd.<ref>https://web.archive.org/web/20210423165504/https://pismiono.com/jak-pjisac-ve-klasicznim-variance-klawiatura-do-pobrania/</ref> == Alfabét == Alfabét klasicznégò varianjtù je baro chùtczi do sztandardnégò alfabétù z różnicamë: Lëtera ''Ąą'' zmienia sã w ''Õõ'' Lëtera ''Ńń'' zmienia sã w ''Njnj'' Nowô lëtera ''Úú'' (zwãk /ʉ/) ta lëtera bëła zôpropònowana ju przez Friedricha Lorentza w 1911 jakò u̇. Lëtera ''Ww'' jakò /v/ je zôpisôna jakò ''Vv'', czëdë je to /w/ (zwãk /ł/) tëdë ''Ww,''<ref>https://web.archive.org/web/20210423114442/https://pismiono.com/kiedy-w-a-kiedy-v-prawidla-zapisu-w-klasicznim-variance-cz-1/</ref> Lëterë ''Òò'' ë ''Ùù'' na pòczątkù słów wiedno ''Wo'' ë ''Wu'', a dzwuznak ''Wò'' téż wiedno ''Wo.'' Pisënk téż zmiãkczô baro czãsto ''i'' jakò ''ji.'' == Przikładë == Klasiczny pisënk z 1930, ''[[Bënë ë buten]]'' ''Bëło to przed vjici jak sto lat. Żił ve Vejrovje chcëvi ë popędlëvi szevc. Bjałka jevo muszëła dzeń ë noc robjic ë dostała za to – nabjité. Żądôł wod svojich môłëch dzeci, żebë so na chléb samë zarôbjałë. V młodim vjeku muszëłë bótë ë skorznje flekovac. Nji mogłë mu dosc narobjic, njerôz zabjerałë so njezręcznje do robotë ë tedë won je bjił (…)'' Sztandardni pisënk z 1996 r. ''Bëło to przed wicy jak sto lat. Żił we Wejrowie chcëwi ë pòpãdlëwi szewc. Białka jegò mùszała dzéń ë noc robic ë dostała za to – nabité. Żądôł òd swòjich môłëch dzecy, żebë so na chléb same zarôbiałë. W młodim wiekù mùszałë bótë ë skòrznie flekòwac. Ni mògłë mù dosc narobic, nierôz zabiérałë so niezrãcznie do robòtë ë tedë òn je bił (…)'' Klasiczni varianjt, 2018 r. ''Bëło to przed vjicé jak sto lat. Żił ve Vejrovje chcëvi ë pòpãdlëvi szevc. Bjałka jewo/jegò mùszëła dzénj ë noc robjic ë dostała za to – nabjité. Żõdôł wod svòjich môłëch dzeci, że bë so na chléb samë zarôbjałë. V młodim vjekú mùszëłë bótë ë skòrznje flekòvac. Nji mògłë mù dosc narobjic, njerôz zabjérałë so njezrãcznje do robòtë ë tedë won je bjił (…)'' == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Kaszëbsczi alfabét]] |Kategoriô=Klasiczni varianjt }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Klasiczni varianjt| ]] a8i3434hountvwmuiz6j8xxur1pjutl 0 12110 221179 188597 2026-10-27T11:53:29Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221179 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Jón Walkùsz]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] ikw21oxwqjqjx5b049cx3vr99v5u5zl 0 12224 221036 214496 2026-10-26T19:04:30Z HaxelKaszëba 17492 221036 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Luce infront of the Catholic Cathedral of Hangzhou (cropped).jpg|mały|Luce]] '''Luce''' ({{jãz.|it}} 'wid') je òficjalną maskòtką [https://www.iubilaeum2025.va/pl.html Jubileùszowégò rokù 2025]. Ùsôdzonô przez [[Simone Legno]], gwôscëcéla firmë [[tokidoki]], przedstôwiô òna Katolëcczégò [[Pielgrzimka|pielgrzima]]. Luce mô [[Tósz|tósza]] co sã nazéwô Santino a téż drëchów Fe, Xin, i Sky. Projektë Luce i ji drëchów òstałë stwòrzoné na ôrt pòstacëjów z Japòńsczim kreskówków, Anime<ref>Megan Peters: [https://comicbook.com/anime/news/anime-character-the-vatican-catholic-japan/ The Vatican Goes Full Anime With New Catholic Mascot:] Watch Now. ComicBook.com, 2024-10-28. ({{jãz.|en}})</ref>. Reprezentérowa [[Watikan]] na [https://www.luccacomicsandgames.com/it/ Lucca Comics & Games] w 2024 rokù, a téż na [https://expo.gov.pl Expo 2025] w [[Òsaka|Òsace]]<ref>[https://www.asianews.it/news-en/Dome-and-the-Rising-Sun-for-Expo-2025-in-Osaka-61798.html "Dome and the Rising Sun for Expo 2025 in Osaka"]. ''AsiaNews''. October 28, 2024. Retrieved October 28, 2024.</ref>. == Òpisënk == Luce mô mòdré klatë i nosy na so żółti mańtel, żółti na tim mańtlu je farwą co narzesziwô do fanë [[Watikan|Watikanu]]. Mô téż lôskã [[Pielgrzimka|pielgrzima]] a téż brëdne bótë, co przedstôwiają "dłëgą i drãgą rézã". Ji òczë mają akcent w sztôłce mùszlë pectena, tradicjowi symbòl Katolëcczi [[Pielgrzimka|pielgrzimczi]]. Luce nosy téż różańc na swòji szëje<ref name=":1">Mares, Courtney (October 28, 2024). [https://www.catholicnewsagency.com/news/260129/meet-luce-the-vatican-s-cartoon-mascot-for-jubilee-2025 "Meet 'Luce': The Vatican's cartoon mascot for Jubilee 2025"]. ''Catholic News Agency''. Retrieved October 28, 2024.</ref>. == Kòntrowersje == Luce bëła miłą niespòdzónką dlô Katolëcczich lubòtników Japòńsczich kreskówków anime, dorazu dosta wiele céchùnków i dobrich na ji témat kòmentôrzë. Równak nie wszëtcë bëlë pòd wrażenim; barżi tradicjowi kòmentatorzë pòstrzégelë maskòtkã jakno sromã dlô [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcczi cerkwie]] i głëpòtã, żebë reprezentérowac jejich wiarã<ref>Placido, Dani Di. "[https://www.forbes.com/sites/danidiplacido/2024/10/29/who-is-luce-the-anime-mascot-of-the-catholic-church-explained/ Who Is 'Luce'?—The Anime Mascot Of The Catholic Church, Explained"]. ''Forbes''. Retrieved October 31, 2024.</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Luce_inflatable_at_Lucca_Comics_2024.png| Òbrôzk:Bandung_-_Bandung Cathedral_-_Luce (2025).jpg| Òbrôzk:Luce infront of the Catholic Cathedral of Hangzhou.jpg| Òbrôzk:Porta Sancta Gereja Santo Bonaventura (Januari 2025) 02.jpg| Òbrôzk:Luce cosplay.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Watikan]] * [[Pielgrzimka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.iubilaeum2025.va/pl/notizie/comunicati/2024/luce-mascotte-ufficiale-giubileo-2025.html ({{jãz.|pl}}) * https://www.tokidoki.it/blogs/collabs-projects/luce ({{jãz.|en}}) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] 5ya6tauz12y8rywfibufdrsihjwaz4g 0 12324 221095 205993 2026-10-27T00:09:56Z Iketsi 3254 Zôpadnô Sahara ≠ Saharijskô Arabskô Demokratnô Repùblika 221095 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Western Sahara conflict map.svg|mały|Zôpadnô Sahara]] '''Zôpadnô Sahara''' – je nëuznoném państwã w [[Afrika|Africe]], wedle [[ONZ]] teritorium niesamòstójne<ref>[https://www.un.org/dppa/decolonization/en/nsgt/western-sahara Western Sahara] United Nations [2025-08-31]</ref>, ùznelë ją 50 państwów<ref>[https://www.arso.org/03-2.htm Państwa, chtëre ùznelą Zôpadną Saharę] [2025-08-31]</ref>. Dôwno szpańskô kòloniô. W 1957 teritorium zajãło [[Marokò]] (niedługò po zwëskaniu swòjej samòstójnoty), w 1958 [[Szpańskô]], dze pòwstała prowincëjô Szpańskô Sahara, w 1960 i 1963 chcôła zajic ją [[Maùretaniô]]. W 1976 Front Polisario obznôjmił pòwstanié Saharijsczi Arabsczi Demokratny Repùbliki<ref name=":0">[https://www.britannica.com/place/Western-Sahara Western Sahara] Britannica [2025-08-31]</ref><ref name=":1">[https://www.bbc.com/news/world-africa-14115273 Western Sahara profile] BBC [2025-08-31]</ref>. Lëdztwò: 646,100 (2025), wiéchrzëzna: 272,000 km²<ref name=":0" />. Zôpadnô Sahara grańczi z [[Marokò|Marokã]], [[Maùretaniô|Maùretanią]] i [[Algeriô|Algerią]]<ref name=":1" />. Stolëcznym gardã mioło bëc Laayoune, le je pòd kòntrolą Maroka. Sedzbą władz je Tifariti<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-capital-of-western-sahara.html What Is the Capital of Western Sahara?] The World Atlas [2025-08-31]</ref>. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Saharijskô Arabskô Demokratnô Repùblika]] |Kategoriô= }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] h0hxkbtwyumd314ufrpq6n052cj67qp 10 12522 221168 219010 2026-10-27T10:05:28Z Terrus38 14026 prasłowiańsczi 221168 wikitext text/x-wiki <includeonly><abbr title="{{jãz./starna|{{{1|}}}}}">{{No self link|{{jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arab.<!--?--> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |br=bret.<!--?--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |bs=bòsn.<!--?--> |ca=kat.<!--?--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |cnr=czôrnog.<!--?--> |cy=wal.<!--?--> |da=duń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż ang. {{RKJ|2015|198}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fa=pers.<!--?--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ga=irl.<!--?--> |gl=galic.<!--pl--> |gmh=strz.-wës.-miem.<!--?--> |gr=gr.<!--nowògr. w {{RKJ|2013|98}}; gr. w {{RKJ|2015|126}}--> |grc=stôrogr.<!--{{RKJ|2015|126}}--> |gsw=gsw.<!--?--> |hbs=serb.-chòrw.<!--?--> |he=hebr.<!--{{RKJ|2016|171}}--> |hr=chòrw.<!--?--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |hy=òrm.<!--?--> |is=isl.<!--?--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ja=jap.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ka=grëz.<!--?--> |kk=kaz.<!--?--> |km=khm.<!--?--> |kl=gren.<!--?--> |ko=kòr.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ky=kirg.<!--?--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lu=luks.<!--?--> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |lij-MC=mòn.<!--?--> |mdf=mòksz.<!--?--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ms=mal.<!--?--> |nds=dólnomiem.<!--(RKJ|2014|149); téż dniem. {{RKJ|2014|187}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |no=nor.<!--?--> |nb=nor. (''bok.'')<!--? – bokmål --> |nn=nor. (''nyn.'')<!--? – nynorsk --> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |rm=romansz<!--?--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> <!--|sh=sch. wëcopóny z ISO 639 → hbs --> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sla-pro=psł.<!==?==> |sq=alb.<!--?--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |szl=szl.<!--ISO 639-3--> |tr=tër.<!--?--> |tg=tadż.<!--?--> |tk=turkm.<!--ISO 639-2--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |wym=wël.<!--?--> |vi=wiet.<!--?--> |yi=jid.<!--?--> |zh=chin.<!--{{RKJ|2013|135}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> |pie=pie.<!--?--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |#default=[[Category:Dodac jãzëk do Szablóna:jãz. i Szablóna:jãz./starna]]{{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></abbr></includeonly><noinclude> * [[Szablóna:jãz./starna]] <pre> {{jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|de}}</nowiki></code> :{{jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|en}}</nowiki></code> :{{jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|es}}</nowiki></code> :{{jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|la}}</nowiki></code> :{{jãz.|la}} ---- </noinclude> gdxuzyc1uf44ydma0ehhuztzbmv8c9x 221171 221168 2026-10-27T10:06:32Z Terrus38 14026 Anulowanié wersje [[Special:Diff/221168|221168]] aùtora [[Special:Contributions/Terrus38|Terrus38]] ([[User talk:Terrus38|diskùsjô]]) 221171 wikitext text/x-wiki <includeonly><abbr title="{{jãz./starna|{{{1|}}}}}">{{No self link|{{jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arab.<!--?--> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |br=bret.<!--?--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |bs=bòsn.<!--?--> |ca=kat.<!--?--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |cnr=czôrnog.<!--?--> |cy=wal.<!--?--> |da=duń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż ang. {{RKJ|2015|198}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fa=pers.<!--?--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ga=irl.<!--?--> |gl=galic.<!--pl--> |gmh=strz.-wës.-miem.<!--?--> |gr=gr.<!--nowògr. w {{RKJ|2013|98}}; gr. w {{RKJ|2015|126}}--> |grc=stôrogr.<!--{{RKJ|2015|126}}--> |gsw=gsw.<!--?--> |hbs=serb.-chòrw.<!--?--> |he=hebr.<!--{{RKJ|2016|171}}--> |hr=chòrw.<!--?--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |hy=òrm.<!--?--> |is=isl.<!--?--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ja=jap.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ka=grëz.<!--?--> |kk=kaz.<!--?--> |km=khm.<!--?--> |kl=gren.<!--?--> |ko=kòr.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ky=kirg.<!--?--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lu=luks.<!--?--> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |lij-MC=mòn.<!--?--> |mdf=mòksz.<!--?--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ms=mal.<!--?--> |nds=dólnomiem.<!--(RKJ|2014|149); téż dniem. {{RKJ|2014|187}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |no=nor.<!--?--> |nb=nor. (''bok.'')<!--? – bokmål --> |nn=nor. (''nyn.'')<!--? – nynorsk --> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |rm=romansz<!--?--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> <!--|sh=sch. wëcopóny z ISO 639 → hbs --> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sq=alb.<!--?--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |szl=szl.<!--ISO 639-3--> |tr=tër.<!--?--> |tg=tadż.<!--?--> |tk=turkm.<!--ISO 639-2--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |wym=wël.<!--?--> |vi=wiet.<!--?--> |yi=jid.<!--?--> |zh=chin.<!--{{RKJ|2013|135}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> |pie=pie.<!--?--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |#default=[[Category:Dodac jãzëk do Szablóna:jãz. i Szablóna:jãz./starna]]{{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></abbr></includeonly><noinclude> * [[Szablóna:jãz./starna]] <pre> {{jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|de}}</nowiki></code> :{{jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|en}}</nowiki></code> :{{jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|es}}</nowiki></code> :{{jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|la}}</nowiki></code> :{{jãz.|la}} ---- </noinclude> nlopgfpp6fk1oh2l19ric43ta9v4gnn 0 12673 221096 219973 2026-10-27T00:14:43Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 221096 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|mały|Dzewùszka w kaszëbsczich ruchnach i [[Transcassubia]], 2005 r.]] '''Swiatowi Zjôzd Kaszëbów''' ({{jãz.|pl}} ''Światowy Zjazd Kaszubów''<ref>https://100.gdynia.pl/pl/aktualnosci/xxvii-swiatowy-zjazd-kaszubow-bogactwo-kaszubskiej-kultury-i-rekord-gry-na-diabelskich-skrzypcach</ref> {{jãz.|en}} ''Annual Kashubian Congress''<ref>https://web.archive.org/web/20240714001543/https://www.winonapost.com/community/winonans-attend-kashubian-congress-in-poland/article_f3fd2ede-3d5f-11ef-bd70-5f6346cf081a.html</ref>, ''World Kashubian Congress'' abò ''World Congress of Kashubians''<ref>https://100.gdynia.pl/en/news/xxvii-world-congress-of-kashubians-the-richness-of-kashubian-culture-and-the-record-of-playing-the-devil's-fiddle</ref>) – kòżdorocznô gromada [[Kaszëbi|Kaszëbów]] z całégò swiata<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/swiatowe-zjazdy-kaszubow/</ref>. == Zjôzdë w rozmajitëch lat == [[Òbrôzk:David Shulist 2024.jpg|mały|[[Dawid Szulëst]] na Swiatowim Zjezdze Kaszëbów w Kòscérznie, 2024]] * 2005 (VII) – [[Łeba]] * 2009 (XI) – [[Bëtowò]]<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20200927080355/http://belok.kaszubia.com/wiadla/zjazdowe-wspominczi</ref> * 2010 (XII) – [[Pùck]]<ref name=":0" /> * 2011 (XIII) – [[Lãbórg]]<ref name=":0" /> * 2012 (XVI) – [[Sopòt]]<ref name=":0" /> * 2013 (XV) – [[Wiôlgô Wies]]<ref name=":0" /> * 2014 (XVI) – [[Gduńsczi Pruszcz]]<ref name=":0" /> * 2015 (XVII) – [[Réda]]<ref name=":0" /><ref>https://web.archive.org/web/20180302182840/http://belok.kaszubia.com/category/zjazde-kaszebow-zjazdy-kaszubow</ref><ref>{{YouTube|v=UMPBZVyUq1w|tit=XVII ŚWIATOWY ZJAZD KASZUBÓW W REDZIE r cz.I|k=POMERANIAN TELEVISION NATIONAL|jaz=pl}}</ref><ref>{{YouTube|v=PNBCEVhwlBg|tit=XVII ŚWIATOWY ZJAZD KASZUBÓW W REDZIE r cz.II|k=POMERANIAN TELEVISION NATIONAL|jaz=pl}}</ref><ref>{{YouTube|v=ZyoKTs6StfI|tit=XVII ŚWIATOWY ZJAZD KASZUBÓW W REDZIE r cz.III|k=POMERANIAN TELEVISION NATIONAL|jaz=pl}}</ref> * 2016 (XVIII) – [[Wdzydze]]<ref name=":0" /> * 2017 (XIX) – [[Rëmiô]]<ref name=":0" /><ref>https://web.archive.org/web/20191221084220/http://belok.kaszubia.com/wp-content/uploads/2017/07/DSC07658.jpg</ref> * 2018 (XX) – [[Lëzëno]]<ref name=":0" /> * 2019 (XXI) – [[Chònice]]<ref name=":0" /> (powrót do miejsca narodzin tradycji)<ref>https://www.zukowo.pl/XXIV_Swiatowi_Zjzd_Kaszbow_juz_w_sobote_,10,7756#sub_mid</ref><ref>http://kurierkaszubski.eu/region-po-raz-21-spotkanie-mieszkancow-calego-regionu/</ref> * 2020 òdwòłóny (COVID-19)<ref name=":0" /> * 2021 (XXII) – [[Pùck]]<ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/zjazd-kaszubow.html XXII Zjazd Kaszubów w Pucku</ref> * 2022 (XXIII) – [[Brusë]]<ref>https://web.archive.org/web/20260712002548/https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/68564/Master.pdf</ref> * 2023 (XXIV) – [[Kartuzë]] (XXIV Zjôzd, z okazji 100-lecia miasta)<ref>{{YouTube|v=rNX103yGodA|tit=XXIV Światowy Zjazd Kaszubów w Kartuzach|k=Pomorskie.eu|d=2023-07-09|dł=4:33}}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20251111165319/https://www.zawszepomorze.pl/artykul/9152,szansa-i-wezwanie-felieton-po-kaszubsku</ref><ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/kartuz-rcza-na-swiatowi-n1454032</ref><ref>https://www.zukowo.pl/XXIV_Swiatowi_Zjzd_Kaszbow_juz_w_sobote_,10,7756#sub_mid</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260504162106/https://transinfo.pl/wp-content/uploads/2023/07/386060d1eb826bcebdbe867bb02adb57-725x1024-1.jpg</ref> * 2024 (XXV) – [[Kòscérzna]]<ref>{{YouTube|v=PhKkqbvZRgc|tit=Zapraszamy na XXV Światowy Zjazd Kaszubów, który odbędzie się w Kościerzynie w dniu 6 lipca 2024r.|k=miastokoscierzyna pl|jaz=pl}}</ref><ref>https://otowejherowo.pl/03/07/2024/kaszuby-swietuja-juz-w-sobote-25-swiatowy-zjazd-kaszubow-w-koscierzynie/</ref><ref>https://www.kaszubi.pl/news/view/zapraszamy-na-xxv-swiatowy-zjazd-kaszubow-w-koscierzynie</ref> * 2025 (XXVI) – [[Szëmôłd]]<ref>https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Pociagiem-z-Gdanska-na-Swiatowy-Zjazd-Kaszubow,a,290942</ref><ref>{{YouTube|v=Ur1GRQ542qA|tit=Światowy Zjazd Kaszubów 2025 w Szemudzie {{!}} kaszuby24.pl|k=Kaszuby24}}</ref> * 2026 (XXVII) – [[Gdiniô]]<ref>https://100.gdynia.pl/en/news/xxvii-world-congress-of-kashubians-the-richness-of-kashubian-culture-and-the-record-of-playing-the-devil's-fiddle</ref><ref>{{YouTube|v=vpJdWt_KQXU|tit=XXVII Swiatowi Zjôzd Kaszëbów w Gdinie|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=csb,pl}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20260416211611/https://radiokaszebe.pl/news/swiatowy-zjazd-kaszubow-w-gdyni-scenariusz-i-atrakcje-imprezy-811 Światowy Zjazd Kaszubów w Gdyni. Scenariusz i atrakcje imprezy] + [https://web.archive.org/web/20260416191000/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/news_zjazd_13_04.mp3 .mp3]</ref><ref>https://web.archive.org/web/20251213134427/https://trojmiasto.eska.pl/gdynia-pamieta-o-swoich-korzeniach-taka-impreza-odbedzie-sie-tu-w-2026-roku-aa-kUjA-Tfg4-RrgA.html</ref><ref>https://100.gdynia.pl/en/aktualnosci/27-swiatowy-zjazd-kaszubow-w-gdyni-juz-11-lipca-o-czym-warto-wiedziec</ref><ref>https://radiokaszebe.pl/news/swiatowy-zjazd-kaszubow-wraca-do-gdyni-sprawdz-atrakcje-1429</ref><ref>{{YouTube|v=e2lEMqm0WCM|tit=Aleksandra Kosiorek: Światowy Zjazd Kaszubów w Gdyni|k=Radio Kaszëbë|jaz=pl}}</ref> ** Bicé rekòrdu graniô na diôbelsczich skrzëpcach * 2027 (XXVIII) – [[Miastkò]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/za-dwa-lata-swiatowi-n1514531</ref> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zjôzd Kaszëbów (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Transcassubia]] * [[Pielgrzimka]] * [[Rekòrd]] }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20200927080355/http://belok.kaszubia.com/wiadla/zjazdowe-wspominczi * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/swiatowe-zjazdy-kaszubow/ === Galeriô === * https://mojestrone.com/artykul/xxvii-swiatowi-zjzd-n2406695 ** https://mojestrone.com/galerie/xxvii-swiatowi-zjzd-g493981 === Szëkba === {{Szëkba|Światowy Zjazd Kaszubów}} {{Szëkba|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rozegracje]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 1wumcdndm9cf5mwjqffbqkdpge8htlz 10 12767 221163 214076 2026-10-27T09:28:43Z Terrus38 14026 221163 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" cellpadding="3" cellspacing="0" style="float: right; width: 280px; margin: 0 0 1em 1em; background: #ffffff; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 87%; text-align:left;" |- | colspan="2" style="background-color:#{{#if:{{{downe|}}}|F0E68C|A8D3FF}}; font-size:1px; height:3px;" | |- | colspan="2" style="background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:120%; border-bottom:1px solid #AAAAAA;" | '''{{{miono}}}'''{{#if:{{{òriginalné miono<includeonly>|</includeonly>}}}|<br/>{{{òriginalné miono}}}}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{òdjimk|}}}|[[Òbrôzk:{{{òdjimk|}}}|250px]]{{#if:{{{òpisënk òbrôzka|}}}|<br/>{{{òpisënk òbrôzka}}}}}|pole=style="text-align: center; font-size: x-small; background-color: #ffffff;"}} |- |- {{Infobox réżka dodaj|{{{môl dzejaniégò<includeonly>|</includeonly>}}}|Môl dzejaniégò|{{{môl dzejaniégò}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{data nôrodzeniégò}}}{{{data nôrodzeniégò}}} |{{#if:{{{data nôrôdzeniégò}}} |Data {{#if:{{{môl nôrodzeniégò}}}|i&nbsp;môl}} nôrodzeniégò |Môl nôrodzeniégò }} |{{#if:{{{môl nôrôdzeniégò}}} |{{{data nôrodzeniégò}}} {{#if:{{{môl nôrodzeniégò}}}|<br />{{{môl nôrodzeniégò}}}}}}} }} {{Infobox réżka dodaj|{{{data smiercë}}}{{{môl smiercë}}} |{{#if:{{{data smiercë}}} |Data {{#if:{{{môl smiercë}}}|i&nbsp;môl}} smiercë |Môl smiercë }} |{{#if:{{{môl smiercë}}} |{{{data smiercë}}} {{#if:{{{môl smiercë}}}|<br />{{{môl smiercë}}}}}}} }} {{Infobox réżka dodaj|{{{lëżnosc smiercë<includeonly>|</includeonly>}}}|Lëżnosc smiercë|{{{lëżnosc smiercë}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{môl spòczinkù<includeonly>|</includeonly>}}}|Môl spòczinkù|{{{môl spòczinkù}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{wëznanié<includeonly>|</includeonly>}}}|Wëznanié|{{{wëznanié}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{kòscół<includeonly>|</includeonly>}}}|Kòscół|{{{kòscół}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{nôrôdnota<includeonly>|</includeonly>}}}|Nôrôdnota|{{{nôrôdnota}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{1. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{1. fónkcjô}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{1. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{status1}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{1. fónkcjô cząd<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{1. fónkcjô cząd}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbéńda<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò}}}|{{{pòdwëższi}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika}}}|{{{zastãpnik}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika}}}|{{{przédnik_rządu}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{1. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}| |pole=style="background-color: #000000;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{1. fónkcjô cząd1a<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{1. fónkcjô cząd 1a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbéńda1a<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda1a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi1a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò1a}}}|{{{pòdwëższi1a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik1a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika1a}}}|{{{zastãpnik1a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu1a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika1a}}}|{{{przédnik_rządu1a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca1a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca1a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik1a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik1a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} |- |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{2. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{2. fónkcjô}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{1. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{status2}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{2. fónkcjô cząd<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{2. fónkcjô cząd}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbénda2<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda2}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi2<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò2}}}|{{{pòdwëższi2}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik2<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika2}}}|{{{zastãpnik2}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu2<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika2}}}|{{{przédnik_rządu2}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca2<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca2}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik2<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik2}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox nagłówk dodôj|{{{1. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}| |pole=style="background-color: #000000;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{1. fónkcjô cząd1a<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{2. fónkcjô cząd 2a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbénda2a<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda2a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi2a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò2a}}}|{{{pòdwëższi2a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik2a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika1a}}}|{{{zastãpnik2a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu2a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika2a}}}|{{{przédnik_rządu2a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca2a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca2a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik2a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik2a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{3. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{3. fónkcjô}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{1. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{status3}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{3. fónkcjô cząd<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{3. fónkcjô cząd}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbéńda3<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda3}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi3<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò3}}}|{{{pòdwëższi3}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik3<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika3}}}|{{{zastãpnik3}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu3<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika3}}}|{{{przédnik_rządu3}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca3<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca3}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik3<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik3}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox nagłówk dodôj|{{{1. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}| |pole=style="background-color: #000000;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{3. fónkcjô cząd3a<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{3. fónkcjô cząd 3a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbéńda3a<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda3a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi3a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò3a}}}|{{{pòdwëższi3a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik3a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika3a}}}|{{{zastãpnik3a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu3a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika3a}}}|{{{przédnik_rządu3a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca3a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca3a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik3a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik3a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{4. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{4. fónkcjô}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{4. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{status4}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{4. fónkcjô cząd<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{4. fónkcjô cząd}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbéńda4<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda4}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi4<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò4}}}|{{{pòdwëższi4}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik4<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika4}}}|{{{zastãpnik4}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu4<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika4}}}|{{{przédnik_rządu4}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca4<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca4}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik4<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik4}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{1. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}| |pole=style="background-color: #000000;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{4. fónkcjô cząd4a<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{4. fónkcjô cząd 4a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbéńda4a<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda4a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi4a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò4a}}}|{{{pòdwëższi4a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik4a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika4a}}}|{{{zastãpnik4a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu4a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika4a}}}|{{{przédnik_rządu4a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca4a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca4a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik4a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik4a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} |- |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{5. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{5. fónkcjô}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{5. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{status5}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{5. fónkcjô cząd<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{5. fónkcjô cząd}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbéńda5<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda5}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi5<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò5}}}|{{{pòdwëższi5}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik5<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika5}}}|{{{zastãpnik5}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu5<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika5}}}|{{{przédnik_rządu5}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca5<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca5}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik5<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik5}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox nagłówk dodôj|{{{5. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}| |pole=style="background-color: #000000;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{5. fónkcjô cząd1a<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{5. fónkcjô cząd 5a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbéńda5a<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda5a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi5a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò5a}}}|{{{pòdwëższi5a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik5a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika5a}}}|{{{zastãpnik5a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu5a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika5a}}}|{{{przédnik_rządu5a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca5a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca5a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik5a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik5a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{6. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{6. fónkcjô}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{6. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{status6}}}|pole=style="font-weight: bold; color:#FFFFFF; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{6. fónkcjô cząd<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{6. fónkcjô cząd}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbéńda6<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda6}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi6<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò6}}}|{{{pòdwëższi6}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik6<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika6}}}|{{{zastãpnik6}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu6<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika6}}}|{{{przédnik_rządu6}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca6<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca6}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik6<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik6}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox nagłówk dodôj|{{{6. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}| |pole=style="background-color: #000000;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{6. fónkcjô cząd6a<includeonly>|</includeonly>}}}|Cząd sprawòwaniégò|{{{6. fónkcjô cząd 6a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{òbéńda6a<includeonly>|</includeonly>}}}|Welôwnô òbéńda|{{{òbéńda6a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòdwëższi6a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_pòdwëższégò6a}}}|{{{pòdwëższi6a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{zastãpnik6a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_zastãpnika6a}}}|{{{zastãpnik6a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{przédnik_rządu6a<includeonly>|</includeonly>}}}| {{{titël_przédnika6a}}}|{{{przédnik_rządu6a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòprzédca6a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòprzédca|{{{pòprzédca6a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{pòsobnik6a<includeonly>|</includeonly>}}}|Pòsobnik|{{{pòsobnik6a}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} |- {{Infobox nagłówk dodôj|{{{1. fónkcjô<includeonly>|</includeonly>}}}| |pole=style="background-color: #A8D3FF;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{partëjô<includeonly>|</includeonly>}}}|[[Pòliticznô partëjô|Partëjô]]|{{{partëjô}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{jinszô_partëjô<includeonly>|</includeonly>}}}|Jinszé partëjowi zrzeszë|{{{jinszô_partëjô}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{slëbnik<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pòzwa_slëbnika}}}|{{{slëbnik}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{dzecë<includeonly>|</includeonly>}}}|Dzecë|{{{dzecë}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{krewni<includeonly>|</includeonly>}}}|Krewni|{{{krewni}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{wësztôłcenié<includeonly>|</includeonly>}}}|Wësztôłcenié|{{{wësztôłcenié}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{alma_mater<includeonly>|</includeonly>}}}|[[Alma mater]]|{{{alma_mater}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{wark<includeonly>|</includeonly>}}}|Wark|{{{wark}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox réżka dodaj|{{{nôdgrodë<includeonly>|</includeonly>}}}|Nôdgrodë|{{{nôdgrodë}}}|kol2=style="background-color: #ffffff;"}} {{Infobox nagłówk dodôj|{{{pòdpis|}}}|[[Òbrôzk:{{{pòdpis|}}}|250px]]|pole=style="text-align: center; background-color: #ffffff;"}} {{Infobox nagłówk dodôj|{{{commons<includeonly>|</includeonly>}}}|[[Òbrôzk:Commons-logo.svg|15px|link=]] [[Commons:{{{commons}}}|Galeriô w Wikimedia Commons]]|pole=style="background-color: #{{{tło}}}; text-align:center; border-top: 1px #aaa solid; font-size:small;"|}} {{Infobox nagłówk dodôj|{{{wikizdrzōdła<includeonly>|</includeonly>}}}|[[Òbrôzk:Wikisource-logo.svg|15px|link=]] [https://wikisource.org/wiki/Author:{{{wikizdrzōdła}}} Tekstë we Wikizdrzódłach]|pole=style="background-color: #{{{tło}}}; text-align:center; border-top: 1px #aaa solid; font-size:small;"|}} {{Infobox nagłówk dodôj|{{{jinternetowô starna<includeonly>|</includeonly>}}}|[{{{jinternetowô starna}}} Jinternetowô starna]|pole=style="font-weight: bold; text-align: center; background-color: #A8D3FF;"}} |- |} <noinclude> Nen infobox mòże bëc pòmòcny przi artiklach na témã pòlitików a państwòwich przédników. Żëczã jem wszëtczim,jaczé mdą miec ùżiwóné nen infobox wielu zwënégòw w ùsôdztwie nowich artiklów i rozkòscérzaniém stôrich. Mòdło szablónë jô mdã miec starã wrzucëc tuwò w nôblëższich dniach. '''Òstanita z Bògã! :)''' ==Szablóna== <nowiki> {{Pòlitik wiadłokôstka | miono = | òriginalné miono = | titel = | òdjimk = | òpisënk òbrôzka = | mòtto = | céch = | òpisënk céchù = | môl dzejaniégò = | data nôrodzeniégò = | môl nôrodzeniégò = | data smiercë = | môl smiercë = | lëżnosc smiercë = | môl spòczinkù = | nôrôdnota = | 1. fónkcjô = | 1. fónkcjô cząd = | 1. fónkcjô 1a = | 1. fónkcjô cząd 1a = | 2. fónkcjô = | 2. fónkcjô cząd = | 2. fónkcjô 2a = | 2. fónkcjô cząd 2a = | 3. fónkcjô = | 3. fónkcjô cząd = | 3. fónkcjô 3a = | 3. fónkcjô cząd 3a = | 4. fónkcjô = | 4. fónkcjô cząd = | 4. fónkcjô 4a = | 4. fónkcjô cząd 4a = | 5. fónkcjô 5a = | 5. fónkcjô cząd 5a = | 6. fónkcjô 6a = | 6. fónkcjô cząd 6a = | òbéńda = | òbéńda1a = | òbéńda2 = | òbéńda2a = | òbéńda3 = | òbéńda3a = | òbéńda4 = | òbéńda4a = | òbéńda5 = | òbéńda5a = | òbéńda6 = | òbéńda6a = | pòdwëższi = | titël_pòdwëższégò = | pòdwëższi1a = | titël_pòdwëższégò1a = | pòdwëższi2 = | titël_pòdwëższégò2 = | pòdwëższi2a = | titël_pòdwëższégò2a = | pòdwëższi3 = | titël_pòdwëższégò3 = | pòdwëższi3a = | titël_pòdwëższégò3a = | pòdwëższi4 = | titël_pòdwëższégò4 = | pòdwëższi4a = | titël_pòdwëższégò4a = | pòdwëższi5 = | titël_pòdwëższégò5 = | pòdwëższi5a = | titël_pòdwëższégò5a = | pòdwëższi6 = | titël_pòdwëższégò6 = | pòdwëższi6a = | titël_pòdwëższégò6a = | zastãpnik = | titël_zastãpnika = | zastãpnik1a = | titël_zastãpnika1a = | zastãpnik2 = | titël_zastãpnika2 = | zastãpnik2a = | titël_zastãpnika2a = | zastãpnik3 = | titël_zastãpnika3 = | zastãpnik3a = | titël_zastãpnika3a = | zastãpnik4 = | titël_zastãpnika4 = | zastãpnik4a = | titël_zastãpnika4a = | zastãpnik5 = | titël_zastãpnika5 = | zastãpnik5a = | titël_zastãpnika5a = | zastãpnik6 = | titël_zastãpnika6 = | zastãpnik6a = | titël_zastãpnika6a = | przédnik_rządu = | titël_przédnika = | przédnik_rządu1a = | titël_przédnika1a = | przédnik_rządu2 = | titël_przédnika2 = | przédnik_rządu2a = | titël_przédnika2a = | przédnik_rządu3 = | titël_przédnika3 = | przédnik_rządu3a = | titël_przédnika3a = | przédnik_rządu4 = | titël_przédnika4 = | przédnik_rządu4a = | titël_przédnika4a = | przédnik_rządu5 = | titël_przédnika5 = | przédnik_rządu5a = | titël_przédnika5a = | przédnik_rządu6 = | titël_przédnika6 = | przédnik_rządu6a = | titël_przédnika6a = | pòprzédca = | pòprzédca1a = | pòprzédca2 = | pòprzédca2a = | pòprzédca3 = | pòprzédca3a = | pòprzédca4 = | pòprzédca4a = | pòprzédca5 = | pòprzédca5a = | pòprzédca6 = | pòprzédca6a = | pòsobnik = | pòsobnik1a = | pòsobnik2 = | pòsobnik2a = | pòsobnik3 = | pòsobnik3a = | pòsobnik4 = | pòsobnik4a = | pòsobnik5 = | pòsobnik5a = | pòsobnik6 = | pòsobnik6a = | wëznanié = | kòscół = | partëjô = | jinszô_partëjô = | pòzwa_slëbnika = | slëbnik = | dzëcë = | krewni = | wësztôłcenié = | alma_mater = | kardinalskô kreacjô = | wark = | nôdgrodë = | pòdpis = | commons = | jinternetowô starna = </nowiki> <noinclude>[[Kategòrëjô:Wiadłokôstczi]]</noinclude> sqlsz3c5y3h8alrci5r0ja4g5wdptpr 0 12822 221087 217897 2026-10-26T22:32:55Z DawnyTest 14843 opisałem dodane przez kolegę Iketsi'ego zdjęcia 221087 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Federalnô Repùblika Nigerii|gwôsné miono=Federal Republic of Nigeria|fana=Flag of Nigeria.svg|miono-genitiw=Nigerii|herb=Coat of arms of Nigeria.svg|mòtto=Unity and Faith, Peace and Progress (Jednosc ë Wiara, Pòkój ë Pòkrok)|himn=Nigeria, We Hail Thee<br> (Nigerio, Witómë Ce) <center>[[Òbrôzk:Nigeria We Hail Thee.ogg]]</center>|na karce=Location Nigeria AU Africa.svg|jãzëk=Hausa, Igbo, Joruba, [[angelsczi jãzëk|angelsczi]]|stolëca=Abudża|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=|Prezydeńt=Bola Tinubu|data ùsôdzenia=1 pazdzérznika 1960|data lëkwidacji=|wiéchrzëzna=923 768|procent-wòdë=|lëdztwò=242,431,832<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/nigeria-population/ Nigeria Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>|rok=2026|dëtk=naira|kòd dëtka=NGN|czasowô cona=+1|kòd=NG|Internet=.ng|aùtowi kòd=WAN|telefón=+234}} '''Nigeriô''' je państwa w Zôpadny [[Afrika|Africe]] nad Gwinejską Roztoką. Stolëcą je Abudża. Grańczë z [[Benin|Beninã]], [[Niger|Nigrã]], [[Czad|Czadã]] ë [[Kamerùn|Kamerùnã]]. Je nôleżnikã Gòspòdarczi Wespòlëznë Państw Zôpôdny Africzi (ECOWAS)<ref>''[https://www.cbn.gov.ng/MonetaryPolicy/ecowas.html The Economic Community of West African States (ECOWAS) | Central Bank of Nigeria]'' [online], www.cbn.gov.ng [dost. 2026-04-28].</ref> ë Afrikańsczi Ùnie<ref>''[https://web.archive.org/web/20200527125905/https://au.int/en/member_states/countryprofiles2 Member States | African Union]'' [online], au.int [dost. 2026-04-28].</ref>. Krôj ten bëł kòlonią [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]], zwëskôł samòstójnotã [[1 pazdzérznika]] 1960, w 1963 Nigeriô stałô sã repùbliką<ref>''[https://www.nigeriafrance.org/nigerian-independence-day/ Nigerian Independence Day – The Embassy Of Nigeria – Paris, France]'' [online] [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref> (przódë rządzëł henë britijsczi król). Nigeriô je federacją, nigerijsczé kraje môją wiôlgą aùtonomiã, w jednëch panëje cwiarde islamsczé prawò a jinszé są barżi liberalné<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/nigerial 2022 Report on International Religious Freedom: Nigeria]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. Dwiema nôwikszëma religiama są włôsnie [[islam]] ë [[chrzescëjaństwò]], w 2020 mùzelmani stanowilë 56.1% lëdztwa Nigerii, a chrzescëjani 43.4%<ref>Hackett&nbsp;C., ''[https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/11/11/5-facts-about-religion-in-nigeria/ 5 facts about religion in Nigeria]'' [online], Pew Research Center, 11 lëstopadnika 2025 [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:National Assembly Building, Abuja, Nigeria.jpg|Bùdink Nôrôdny Gromadë w Abudżë Òbrôzk:Abuja, Federal Capital Territory 3.jpg|Abudża Òbrôzk:Bayajidda Primary School Daura.jpg|Spòdlecznô szkòła w Daurze Òbrôzk:Muhammadu Buhari, President of the Federal Republic of Nigeria (cropped).jpg|Muhammadu Buhari, prezydent Nigerii w latach 2015-2025 Òbrôzk:Abuja Central mosque.jpg|Centralny meczet w Abudżë Òbrôzk:Adire Market Week.jpg|Przédnô scena Adire Market Week Òbrôzk:Aerial-shot-of-makoko-community-in-lagos-2.jpg|Òsada Makoko Òbrôzk:First Gate viewpoint.jpg|Kùlturowi krôjòbrôz Sukur Òbrôzk:Lake Chad’s shrinking waters ESA418540.gif|Kùrczące sã wòdë jezora Czad Òbrôzk:Raccolte Extraeuropee - Passaré 00095 - Maschera cimiero Ejagham - Nigeria.jpg|Maska chłopa z lëdù Ngbe Òbrôzk:Afrikaabteilung in Ethnological Museum Berlin 29.JPG|Maska królowi-matczi z Królestwa Benin Òbrôzk:Dirty Morogbo market.jpg|Rënk Morogbo </gallery> == Òbaczë téż == * [[Niger]] * [[Czad]] * [[Afrika]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] rx4xytn1thuex7gmy5ipgnwrpnnd9uv 221159 221087 2026-10-27T09:05:02Z Terrus38 14026 221159 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Federalnô Repùblika Nigerii|gwôsné miono=Federal Republic of Nigeria|fana=Flag of Nigeria.svg|miono-genitiw=Nigerii|herb=Coat of arms of Nigeria.svg|mòtto=Unity and Faith, Peace and Progress (Jednosc ë Wiara, Mir ë Pòkrok)|himn=Nigeria, We Hail Thee<br> (Nigerio, Witómë Ce) <center>[[Òbrôzk:Nigeria We Hail Thee.ogg]]</center>|na karce=Location Nigeria AU Africa.svg|jãzëk=[[jãzëk haùsa|haùsa]], [[jãzëk igbò|igbò]], [[jãzëk joruba|joruba]], [[angelsczi jãzëk|angelsczi]]|stolëca=Abudża|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=|Prezydeńt=Bola Tinubu|data ùsôdzenia=1 pazdzérznika 1960|data lëkwidacji=|wiéchrzëzna=923 768|procent-wòdë=|lëdztwò=242 431 832<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/nigeria-population/ Nigeria Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>|rok=2026|dëtk=naira|kòd dëtka=NGN|czasowô cona=+1|kòd=NG|Internet=.ng|aùtowi kòd=WAN|telefón=+234}} '''Nigeriô, Federalnô Repùblika Nigerie''' ({{Jãz.|en}} ''Federal Republic of Nigeria'') – państwò w Zôpadny [[Afrika|Africe]] nad [[Gwinejskô Hôwinga|Gwinejską Hôwingą]]. Stolëcą je Abudża. Grańczi z [[Benin|Beninã]], [[Niger|Nigrã]], [[Czad|Czadã]] ë [[Kamerun|Kamerunã]]. Je nôleżnikã Gòspòdarczi Pòspólnotë Państwów Zôpadny Africzi (ECOWAS)<ref>''[https://www.cbn.gov.ng/MonetaryPolicy/ecowas.html The Economic Community of West African States (ECOWAS) | Central Bank of Nigeria]'' [online], www.cbn.gov.ng [dost. 2026-04-28].</ref> ë [[Afrikańskô Ùniô|Afrikańsczi Ùnie]]<ref>''[https://web.archive.org/web/20200527125905/https://au.int/en/member_states/countryprofiles2 Member States | African Union]'' [online], au.int [dost. 2026-04-28].</ref>. Krôj ten béł kòlonią [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]], zwëskôł samòstójnotã [[1 pazdzérznika|1 pajicznika]] 1960, w 1963 Nigeriô stała sã repùbliką<ref>''[https://www.nigeriafrance.org/nigerian-independence-day/ Nigerian Independence Day – The Embassy Of Nigeria – Paris, France]'' [online] [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref> (przódë rządzył nią britijsczi król). Nigeriô je federacją, nigerijsczé kraje môją wiôlgą aùtonomiã, w jednëch panëje cwiarde islamsczé prawò a jinszé są barżi liberalné<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/nigerial 2022 Report on International Religious Freedom: Nigeria]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. Dwiema nôwikszima religiama są [[islam]] ë [[chrzescëjaństwò]], w 2020 mùzelmani stanowilë 56.1% lëdztwa Nigerii, a chrzescëjani 43.4%<ref>Hackett&nbsp;C., ''[https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/11/11/5-facts-about-religion-in-nigeria/ 5 facts about religion in Nigeria]'' [online], Pew Research Center, 11 lëstopadnika 2025 [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:National Assembly Building, Abuja, Nigeria.jpg|Bùdink Nôrôdny Gromadë w Abudżë Òbrôzk:Abuja, Federal Capital Territory 3.jpg|Abudża Òbrôzk:Bayajidda Primary School Daura.jpg|Spòdlecznô szkòła w Daurze Òbrôzk:Muhammadu Buhari, President of the Federal Republic of Nigeria (cropped).jpg|Muhammadu Buhari, prezydent Nigerii w latach 2015-2025 Òbrôzk:Abuja Central mosque.jpg|Centralny meczet w Abùdżë Òbrôzk:Adire Market Week.jpg|Przédnô scena Adire Market Week Òbrôzk:Aerial-shot-of-makoko-community-in-lagos-2.jpg|Òsada Makoko Òbrôzk:First Gate viewpoint.jpg|Kùlturowi krôjmalënk Sukur Òbrôzk:Lake Chad’s shrinking waters ESA418540.gif|Kùrczące sã wòdë jezora Czad Òbrôzk:Raccolte Extraeuropee - Passaré 00095 - Maschera cimiero Ejagham - Nigeria.jpg|Maska chłopa z lëdu Ngbe Òbrôzk:Afrikaabteilung in Ethnological Museum Berlin 29.JPG|Maska królowi-matczi z Królestwa Benin Òbrôzk:Dirty Morogbo market.jpg|Rënk Morogbo </gallery> == Òbaczë téż == * [[Niger]] * [[Czad]] * [[Afrika]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 2gdn663cwts53yjik7cb7nqeeyz1pg0 221160 221159 2026-10-27T09:05:23Z Terrus38 14026 221160 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Federalnô Repùblika Nigerii|gwôsné miono=Federal Republic of Nigeria|fana=Flag of Nigeria.svg|miono-genitiw=Nigerie|herb=Coat of arms of Nigeria.svg|mòtto=Unity and Faith, Peace and Progress (Jednosc ë Wiara, Mir ë Pòkrok)|himn=Nigeria, We Hail Thee<br> (Nigerio, Witómë Ce) <center>[[Òbrôzk:Nigeria We Hail Thee.ogg]]</center>|na karce=Location Nigeria AU Africa.svg|jãzëk=[[jãzëk haùsa|haùsa]], [[jãzëk igbò|igbò]], [[jãzëk joruba|joruba]], [[angelsczi jãzëk|angelsczi]]|stolëca=Abudża|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=|Prezydeńt=Bola Tinubu|data ùsôdzenia=1 pazdzérznika 1960|data lëkwidacji=|wiéchrzëzna=923 768|procent-wòdë=|lëdztwò=242 431 832<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/nigeria-population/ Nigeria Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>|rok=2026|dëtk=naira|kòd dëtka=NGN|czasowô cona=+1|kòd=NG|Internet=.ng|aùtowi kòd=WAN|telefón=+234}} '''Nigeriô, Federalnô Repùblika Nigerie''' ({{Jãz.|en}} ''Federal Republic of Nigeria'') – państwò w Zôpadny [[Afrika|Africe]] nad [[Gwinejskô Hôwinga|Gwinejską Hôwingą]]. Stolëcą je Abudża. Grańczi z [[Benin|Beninã]], [[Niger|Nigrã]], [[Czad|Czadã]] ë [[Kamerun|Kamerunã]]. Je nôleżnikã Gòspòdarczi Pòspólnotë Państwów Zôpadny Africzi (ECOWAS)<ref>''[https://www.cbn.gov.ng/MonetaryPolicy/ecowas.html The Economic Community of West African States (ECOWAS) | Central Bank of Nigeria]'' [online], www.cbn.gov.ng [dost. 2026-04-28].</ref> ë [[Afrikańskô Ùniô|Afrikańsczi Ùnie]]<ref>''[https://web.archive.org/web/20200527125905/https://au.int/en/member_states/countryprofiles2 Member States | African Union]'' [online], au.int [dost. 2026-04-28].</ref>. Krôj ten béł kòlonią [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]], zwëskôł samòstójnotã [[1 pazdzérznika|1 pajicznika]] 1960, w 1963 Nigeriô stała sã repùbliką<ref>''[https://www.nigeriafrance.org/nigerian-independence-day/ Nigerian Independence Day – The Embassy Of Nigeria – Paris, France]'' [online] [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref> (przódë rządzył nią britijsczi król). Nigeriô je federacją, nigerijsczé kraje môją wiôlgą aùtonomiã, w jednëch panëje cwiarde islamsczé prawò a jinszé są barżi liberalné<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/nigerial 2022 Report on International Religious Freedom: Nigeria]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. Dwiema nôwikszima religiama są [[islam]] ë [[chrzescëjaństwò]], w 2020 mùzelmani stanowilë 56.1% lëdztwa Nigerii, a chrzescëjani 43.4%<ref>Hackett&nbsp;C., ''[https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/11/11/5-facts-about-religion-in-nigeria/ 5 facts about religion in Nigeria]'' [online], Pew Research Center, 11 lëstopadnika 2025 [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:National Assembly Building, Abuja, Nigeria.jpg|Bùdink Nôrôdny Gromadë w Abudżë Òbrôzk:Abuja, Federal Capital Territory 3.jpg|Abudża Òbrôzk:Bayajidda Primary School Daura.jpg|Spòdlecznô szkòła w Daurze Òbrôzk:Muhammadu Buhari, President of the Federal Republic of Nigeria (cropped).jpg|Muhammadu Buhari, prezydent Nigerii w latach 2015-2025 Òbrôzk:Abuja Central mosque.jpg|Centralny meczet w Abùdżë Òbrôzk:Adire Market Week.jpg|Przédnô scena Adire Market Week Òbrôzk:Aerial-shot-of-makoko-community-in-lagos-2.jpg|Òsada Makoko Òbrôzk:First Gate viewpoint.jpg|Kùlturowi krôjmalënk Sukur Òbrôzk:Lake Chad’s shrinking waters ESA418540.gif|Kùrczące sã wòdë jezora Czad Òbrôzk:Raccolte Extraeuropee - Passaré 00095 - Maschera cimiero Ejagham - Nigeria.jpg|Maska chłopa z lëdu Ngbe Òbrôzk:Afrikaabteilung in Ethnological Museum Berlin 29.JPG|Maska królowi-matczi z Królestwa Benin Òbrôzk:Dirty Morogbo market.jpg|Rënk Morogbo </gallery> == Òbaczë téż == * [[Niger]] * [[Czad]] * [[Afrika]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] jn9d6hg97lhmgk249qs2ewjxy20vxxe 0 12950 221184 204825 2026-10-27T11:53:30Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221184 wikitext text/x-wiki #TAM [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] sx7qazes656vpmevb542i8sgu71y4qn 0 13038 221007 201467 2026-10-26T18:12:17Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania do sekcji]] [[Kategòrëjô:Klasiczni varianjt]] 221007 wikitext text/x-wiki #TAM [[Le Petit Prince#Môłi princ]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do sekcji]] [[Kategòrëjô:Klasiczni varianjt]] tpgsp87pmjo4uw0qw9o1c7wg249fpnt 0 13075 221013 219870 2026-10-26T18:24:39Z HaxelKaszëba 17492 221013 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Deftones |òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg |òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. |pòwstanié = 1988 |môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[eksperimentalny rock]] |lata dzejaniô = 1988–do dzysô |wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] |nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] |ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]]<br>Dominic Garcia<br>John Taylor |pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] |logo = Deftones_logo_(2025).svg |starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' – amerikańsczé karno grającé [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł sztatus platinowi platczi w Zjednónëch Stanach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny [[Deftones (albùm)|''Deftones'']], ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim sztudijnym albùmie Deftones, ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''Eros'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[Quicksand]], [[Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Karno założëlë wòkalista [[Chino Moreno]], gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]]. W pierszim składze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò inspirowónô cwiardim [[Heavy metal|metalã]], [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnym rockã]]. [[Òbrôzk:C.K. McClatchy High School.jpg|mały|left|200px|Carpenter, Moreno a Cunningham pòczãlë grac mët, czej chòdzylë do C. K. McClatchy High School w Sacramento.]] Pòdle relacje bëtników karna, [[Stephen Carpenter|Carpenter]] zainteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò wëpôdkù na délokùlôkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł ùnierëszniony. W nym cządze pòczął intensywno słëchac [[Heavy metal|metalu]] a rozpòczął nôùkã grë na [[Gitara|gitarze]]. Pózdni mët z [[Chino Moreno|Moreno]] a [[Abe Cunningham|Cunninghamã]] pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. Ò pierszé lata dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta [[Chi Cheng]], jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce [[Abe Cunningham|Cunningham]] na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. [[Abe Cunningham|Cunningham]] pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò zdobëło pòpùlarnotã na lokalny scenie [[Sacramento]]. Karno intensywno kòncertowało w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]], a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]], jakô należa w henen czas do [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnë]] a [[Warner Bros]]. === ''Adrenaline'' a rost pòpùlarnotë (1995–1996) === {{Apartny artikel|Adrenaline}} Debiutowi albùm Deftones, ''[[Adrenaline]]'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące [[Heavy metal|metal]], [[hardcore punk]] a [[alternatiwny rock]]. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka intesywnémù kòncertowaniu pòmale zdobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi ''„7 Words”'' a ''„Bored”''. Deftones wëstãpòwôł òb nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka czemù karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza [[Kalifòrniô|Kalifòrnią]]. === ''Around the Fur'' a przełómanié (1997–1999) === {{Apartny artikel|Around the Fur}} Drëdżim albùmã karna béł ''[[Around the Fur]]'', wëdóny w 1997. Platka hala Deftones znaczno wikszą pòpùlarnotã a bëła pierszim wiôldżim kòmercyjnym sukcesã grëpë. Albùm, zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'', jaczé stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch frańtówków karna. ''[[Around the Fur]]'' pòzwòlëło Deftones zajistniec na midzënôrodny scenie. Karno pòczãło bëc corôz barżi zaszlachòwóné z rozwijącym sã w henen czas ôrtã [[Nu metal|nu metalu]], chòc mùzycë òd zôczątkù distansowelë sã òd jednoznacznégò przëpisëwaniô jichnégò ùtwórstwa do negò ôrtu. W drëdżi pòłowie lat 90. Deftones intensywno kòncertowało. W 1996 rokù do karna doparłãcził [[Frank Delgado]] jakno kòncertowi mùzyk, òdpòwiedzalny za [[Gramòfón|gramòfònë]], [[sampling]] a elektroniczné elemeńtë. W 1990 rokù òstôł òficjalnym bëtnikã karna. === ''White Pony'' a zjinaka mùzycznégò czerënkù (2000–2002) === {{Apartny artikel|White Pony}} [[Òbrôzk:Chino Moreno live.jpg|lewo|mały|Chino Moreno, jaczi wëstąpił jakno drëdżi gitarzista.]] Nôwôżniészim zwrotnym pónktã w karierze Deftones òkôzôł sã trzecy sztudijny albùm, ''[[White Pony]]'', wëdóny w 2000 rokù. Platka znacząco apartnia sã òd rëchlészich dokazów karna. Cwiardé gitarowé brzëmienié òstało sparłãczoné z elemeńtama shoegaze, post-rocka, dream popù, elektroniczi a alternatiwnégò rocka. Na albùmie nalazłë sã {{skr.|m.jin.}} ''„Change (In the House of Flies)”'', ''„Digital Bath”'', ''„Passenger”'' òrôz ''„Elite”''. Ùsôdzk ''„Elite”'' dostôł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance'', jaczi stôł sã pierszim nagraniã Deftones achtnionym ną nôdgrodą. ''[[White Pony]]'' pòtkôł sã z baro dobrim przëjãcym kritików ë je czãsto ùznôwóny za jeden z nôwôżniészich albùmów w doróbkù karna. Platka ùmòcnia téż pòzycjã Deftones jakno grëpë, jakô nie ògrańcza sã do pòpùlarnégò w nen czas ôrtu nu metalu. === ''Deftones'' a ''Saturday Night Wrist'' (2003–2007) === {{Apartny artikel|Deftones (albùm)|Saturday Night Wrist}} [[Òbrôzk:Deftones live.jpg|mały|Deftones, òb czas wëstãpù na żëwò w Glasgow, czerwińc 2006 r.]] Czwiôrti sztudijny albùm, pòzwóny ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', ùkôzôł sã w 2003 rokù. Platka zadebiutowa na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Nalazłë sã na ni {{skr.|m.jin.}} syngle ''„Minerva”'' a ''„Hexagram”''. Ò pòstãpné lata sytuacjô w karnie sta sã skòmplikowónô. Òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã mùzycë doswiadczëlë napiãców zrzeszonëch tak z ùtwórczim procesã, jak ë òsobistama tôklama. Efektã nëch robòtów béł piąti sztudijny albùm, ''[[Saturday Night Wrist]]'', wëdóny w 2006 rokù. Albùm òbjimô {{skr.|m.jin.}} ùsôdzczi ''„Hole in the Earth”'' a ''„Mein”''. W nagraniu ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''[[Saturday Night Wrist]]'' zakùńcził pierszi etap dzejaniô Deftones, w jaczim grëpa przeszła òd cwiardégò, [[Nu metal|nu metalowégò]] brzëmieniô do barżi eksperimentalnégò sztilu. === Wëpôdk Chi Chenga a ''Diamond Eyes'' (2008–2011) === {{Apartny artikel|Diamond Eyes}} W 2008 rokù, òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã karna, [[Chi Cheng]] ùczãstnicził w pòwôżnym drogòwim wëpôdkù. W wënikù òbrażeniów, jaczich doznôł zapôdł w [[Spiączka|kómã]] a ò pòstãpné lata pòòstôwôł w stónie minimalny swiądë. Wëpôdk miôł wiôldżi cësk na dzejanié karna. Robòtë nad albùmã ''Eros'', jaczi miôł bëc nastãpnikã ''[[Saturday Night Wrist]]'', òstałë scygnioné. Mùzycë zdecydowelë sã rozpòcząc robòtã nad nowim materiałã z basystą [[Sergio Vega|Sergio Vegą]] z karna [[Quicksand]]. W 2010 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Diamond Eyes]]''. Platka òsta bëlno przëjãtô a òznôcza nowi etap w historie karna. Titlowi ùsôdzk a ''„Rocket Skates”'', ''„You've Seen the Butcher”'' jak téż ''„Sextape”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch kòmpòzycjów Deftones. === ''Koi No Yokan'' a ''Gore'' (2012–2017) === [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 13.jpg|mały|Serio Vega òb czas wëstãpù na Rock in Pott w 2013 r.]] W 2012 rokù Deftones wëdało sódmi sztudijny albùm, ''[[Koi No Yokan]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk zapòczątkòwóny na ''[[White Pony]]'' a rozwiniãti na ''[[Diamond Eyes]]''. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„Leathers”'', ''„Tempest”'' i ''„Swerve City”''. W aprilu 2013 rokù zmiarł [[Chi Cheng]]. Nimò że òd czilu lat nie wëstãpòwôł ju z karnã, jegò smierc mia wiôldżi znaczënk dlô pòòstałëch bëtników kapelë. W 2016 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Gore]]''. Platka wëapartniwa sã wikszim wëzwëskanim atmosfericznëch gitarów, melodie eksperimentalnëch aranżacjów. Proces ji pòwstaniô béł równak namerkóny artisticznyma różnicama pòmidzë bëtnikama karna, òsoblëwie pòmidzë [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]]. === ''Ohms'' a òdéńsce Sergio Vedżi (2020–2021) === W 2020 rokù Deftones wëdało dzewiąti sztudijny albùm ''[[Ohms]]''. Platka òsta nagrónô partowò w dëchù rëchlészégò, cwiardszégò brzëmieniô karna, jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô karna atmosfericzné a eksperimentalné elemeńtë. ''[[Ohms]]'' pòtkôł sã z baro pòzytiwnym przëjãcym ë béł pòstrzégóny jakno pòwart Deftones do barżi agresywnégò brzëmieniô znónégò z rëchlészich albùmów. W 2021 rokù [[Sergio Vega]] pòinfòrmowôł ò swòjim òdéńscu z kapelë. Mùzyk ùwôżôł, że przez wiele lat nie òstôł fòrmalno przëjãti jakno fùlprawny bëtnik grëpë. Pò jegò òdéńscu Deftones pònowno dzejôł jakno sztërëòsobòwi skłôd. === ''Private Music'' a terôczasné dzejanié (2022–do terô) === Pò wëdanim ''[[Ohms]]'' Deftones cygnął kòncertowé dzejanié a téż rozpòczął robòtë nad pòstãpnym materiałã. Karno òstôwało jednym z nôwôżniészich przedstôwców [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczégò]] [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], parłãcząc cwiardé gitarowé riffë z atmòsfericznyma aranżacjama, elektroniką a charakteristicznym spiewã [[Chino Moreno]]. W 2025 rokù ùkôzôł sã dzesąti sztudijny albùm kapelë, ''[[Private Music]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk karna, jednoczasno rozwijając jegò cwiardszé brzëmienié. Deftones pòòstôwô aktiwnym kòncertowim karnã. Grëpa je ùznôwónô za jeden z nôbarżi wpłëwòwëch karnów alternatiwnégò metalu, a ji ùtwórstwò wëwiarło cësk na rozwij [[Nu metal|nu metalu]], [[Post metal|post-metalu]], [[shoegaze]] a téż terôczasnégò [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]]. == Nôleżnicë karna == === Terôczasny nôleżnicë: === * [[Chino Moreno]] – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * [[Stephen Carpenter]] – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * [[Abe Cunningham]] – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * [[Frank Delgado]] – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> === Ùszłi nôleżnicë: === * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * [[Chi Cheng]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * [[Sergio Vega]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> === Òs czasu === {{#tag:timeline |ImageSize = width:950 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:100 bottom:120 top:10 right:15 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/05/1988 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4 ScaleMajor = increment:2 start:1989 ScaleMinor = increment:1 start:1989 Colors = id:Vocals value:red legend:Przédny_wòkalista id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkalista id:Lguitar value:teal legend:Przédny_gitarzista id:Rguitar value:brightgreen legend:Ritmiczny_gitarzista id:Bass value:blue legend:Basysta id:Keys value:purple legend:Klawiszówc,_gramòfón,_sampling id:Drums value:orange legend:Perkùsysta id:Tour value:yellow legend:Turowi_bëtnicë id:Album value:black legend:Sztudijné_wëdanié id:Other value:gray(0.75) legend:Jinszé_wëdanié id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = layer:back color:black at:03/10/1995 at:28/10/1997 at:20/06/2000 at:20/05/2003 at:31/10/2006 at:04/05/2010 at:12/11/2012 at:08/04/2016 at:25/09/2020 at:22/08/2025 layer:back color:Other at:01/03/1991 at:01/11/1992 at:30/08/1993 at:30/11/1993 at:10/04/1998 at:12/05/2001 at:27/08/2002 at:04/10/2005 at:16/04/2011 at:25/10/2011 at:20/04/2013 at:10/04/2020 BarData = bar:Moreno text:"Chino Moreno" bar:Carpenter text:"Stephen Carpenter" bar:Jackman text:"Lance Jackman" bar:Valencia text:"Mark Valencia" bar:Lopez text:"Shaun Lopez" bar:Garcia text:"Dominic Garcia" bar:Cheng text:"Chi Cheng" bar:Vega text:"Sergio Vega" bar:Sablan text:"Fred Sablan" bar:Delgado text:"Frank Delgado" bar:Cunningham text:"Abe Cunningham" bar:Taylor text:"John Taylor" PlotData= width:13 bar:Moreno from:start till:end color:Vocals bar:Moreno from:01/08/1999 till:end color:Rguitar width:3 bar:Carpenter from:start till:end color:Lguitar bar:Carpenter from:start till:01/08/1999 color:Rguitar width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Lguitar bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:BVocals width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Lguitar bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Tour width:3 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Rguitar bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Lguitar width:7 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Tour width:3 bar:Garcia from:start till:30/04/1990 color:Bass bar:Garcia from:01/05/1990 till:31/05/1991 color:Drums bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:Bass bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Bass bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Tour width:7 bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:Bass bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:BVocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bass bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bvocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Delgado from:01/01/1996 till:end color:Keys bar:Delgado from:01/01/1996 till:01/08/1999 color:Tour width:3 bar:Cunningham from:start till:01/04/1990 color:Drums bar:Cunningham from:01/11/1993 till:end color:Drums bar:Taylor from:01/06/1991 till:31/10/1993 color:Drums }} == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US<ref name="blabbermouth">DEFTONES US Sales (According To Soundscan). Blabbermouth.net, 2002-01-22.</ref> !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA">RIAA Database</ref><ref name="CRIA">CRIA Searchable Database</ref> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview">Billboard.com – Artist Chart History – Deftones: Albums</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts">Deftones album search, everyHit.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts">Australian Charts Portal – Deftones</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts">Irish Music Charts Archive</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts">Discographie Deftones, Die Offizielle Schweizer Hitparade</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts">Discographie Deftones, Das Österreichische Hitparaden- und Musik-Portal</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts">Discographie Deftones, lescharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts">Discografie Deftones, dutchcharts.nl</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts">Discografie Deftones, ultratop.be</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts">Discography Deftones, swedishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts">Discography Deftones, finnishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts">Discography Deftones, norwegiancharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts">Discography Deftones, charts.org.nz</ref> |- |1995 |'''''[[Adrenaline]]''''' * Wëdóné: 1 rujana 1995 * Wëtwórniô: [[Maverick Records]]/[[Warner Bros.]] |align="center"|23 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |1,000 000+<ref name="RIAA" /> |RIAA: Złotô / Platinowô<br /> [[British Phonographic Industry|BPI]]: Strzébrznô<ref name="AdrenalineBPI">Adrenaline certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |1997 |'''''[[Around the Fur]]''''' * Wëdóné: 28 rujana 1997 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |align="center"|29 |align="center"|56 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|41 |align="center"|99 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|32 |align="center"| — |align="center"| — |760,000+ |RIAA: Złotô<br /> BPI: Strzébrznô<ref name="AroundTheFurBPI">Around the Fur certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2000 |'''''[[White Pony]]''''' * Wëdóné: 20 czerwińca 2000 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|3 |align="center"|13 |align="center"|2 |align="center"|21 |align="center"|68 |align="center"|39 |align="center"|6 |align="center"|27 |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|13 |align="center"|19 |align="center"|14 |1,300 000+<ref name="billboard">Billboard Sales Data for White Pony</ref> |RIAA: Platinowô <br /> [[Canadian Recording Industry Association|CRIA]]: Złotô <br /> BPI: Strzébrznô<ref name="WhitePonyBPI">White Pony certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2003 |'''''[[Deftones (albùm)|Deftones]]''''' * Wëdóné: 20 maja 2003 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|2 |align="center"|7 |align="center"|4 |align="center"|14 |align="center"|19 |align="center"|20 |align="center"|14 |align="center"|22 |align="center"|29 |align="center"|23 |align="center"|9 |align="center"|18 |align="center"|2 |567,000+ |RIAA: Złotô <br /> CRIA: Złotô |- |2006 |'''''[[Saturday Night Wrist]]''''' * Wëdóné: 31 rujana 2006 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|10 |align="center"|33 |align="center"|26 |align="center"|5 |align="center"|31 |align="center"|18 |align="center"|33 |align="center"|63 |align="center"| — |align="center"|35 |align="center"|33 |align="center"|32 |align="center"|8 |250,000+ | |- |2010 |'''''[[Diamond Eyes]]''''' * Wëdóné: 4 maja 2010 * Wëtwórniô: [[Reprise Records]] / [[Warner Bros. Records]] |align="center"|&nbsp;6 |align="center"|&nbsp;26 |align="center"|&nbsp;22 |align="center"|&nbsp;45 |align="center"|&nbsp;11 |align="center"|&nbsp;13 |align="center"|&nbsp;23 |align="center"|&nbsp;55 |align="center"|&nbsp;31 |align="center"|&nbsp;25 |align="center"|&nbsp;12 |align="center"|&nbsp;17 |align="center"|&nbsp;8 | | |- |2012 |'''''[[Koi No Yokan]]''''' * Wëdóné: 2012 * Wëtwórniô: Warner Bros. Records |align="center"|11 |align="center"|30 |align="center"|16 |align="center"|49 |align="center"|22 |align="center"|25 |align="center"|30 |align="center"|28 |align="center"|51 |align="center"|— |align="center"|35 |align="center"|— |align="center"|8 | | |- |2016 |'''''[[Gore]]''''' * Wëdóné: 2016 * Wëtwórniô: Warner Bros. Records |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? | | |- |2020 |'''''[[Ohms]]''''' * Wëdóné: 2020 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- |2025 |'''''[[Private Music]]''''' * Wëdóné: 2025 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- | colspan="16" align="center" style="font-size: 8pt" | — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kómpilacje === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA" /><ref name="CRIA" /> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts" /> |- |2005 |'''''[[B-Sides & Rarities]]''''' * Wëdóné: 4 rujana 2005 * Wëtwórniô: [[Rhino Entertainment]]/Maverick Records |align="center"|43 |align="center"| — |align="center"|30 |align="center"| — |align="center"|93 |align="center"|54 |align="center"|59 |align="center"|— |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — | | |- |align="center" colspan="17" style="font-size: 8pt"| — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Demo === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa dema |- |1993 |'''''[[Like a Linus]]''''' * Wëdóné: 30 smùtana 1993 * Wëtwórniô: Deftones |} === EPczi === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa EPczi |- |1998 |'''''[[Live (Deftones album)|Live]]''''' * Wëdóné: 22 czerwińca 1999 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |- |2001 |'''''[[Back to School (Mini Maggit)]]''''' * Wëdóné: 12 strëmiannika 2001 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"| Rok !rowspan="2"| Syngel !colspan="5"| Pòzycjô w lëstach !rowspan="2"| Albùm |- !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Alternative Songs|US<br />Alt.]]<br /><ref name="SinglesBillboard">Billboard.com: Artist Chart History – Deftones: Singles. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Hot Mainstream Rock Tracks|US <br />Main.]]<br /><ref name="SinglesBillboard" /> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AUS-2">Australian singles chart. [on-line]. [dakch: 2009-08-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKSingles">UK Singles Top 75 – Music Charts. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> |- |1995 |„7 Words“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="2"|''[[Adrenaline]]'' |- |1996 |„Bored“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |rowspan="2"|''[[Around the Fur]]'' |- |1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |align="center"|— |align="center"|50 |- |rowspan="2"|2000 |„Change (In the House of Flies)“ |align="center"|105 |align="center"|3 |align="center"|9 |align="center"|— |align="center"|53 |rowspan="3"|''[[White Pony]]'' |- |„Back to School (Mini Maggit)“ |align="center"|— |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|26 |align="center"|35 |- |2001 |„Digital Bath“ |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|38 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="2"|2003 |„Minerva“ |align="center"|120 |align="center"|9 |align="center"|16 |align="center"|50 |align="center"|15 |rowspan="2"|''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' |- |„Hexagram“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|68 |- |2006 |„Hole in the Earth“ |align="center"|— |align="center"|18 |align="center"|19 |align="center"|— |align="center"|69 |rowspan="2"|''[[Saturday Night Wrist]]'' |- |2007 |„Mein“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|40 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="4"| 2010 |„Rocket Skates“<ref>Amy Sciarretto: Deftones, 'Rocket Skates' -- New Song. AOL Music, 2010-02-23. [on-line]. [dakch: 2010-02-23].</ref> |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="4"| ''[[Diamond Eyes]]'' |- |„Diamond Eyes“<ref>Archivovaná kopie. [on-line]. [dakch: 2010-04-04].</ref> |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|10 |align="center"|— |align="center"|— |- |„Sextape“ | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |„You've Seen the Butcher“<ref>Future Releases on Alternative Radio Stations, Independent Artist Song Releases. Allaccess.com. [on-line]. [dakch: 2010-11-24].</ref> | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|21 | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |align="center" colspan="8" style="font-size: 8pt"| — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} == Teledisczi == {| class="wikitable" |- ! Rok ! Titel ! Reżiséra |- | 1995 | „7 Words” | Chris Burns |- |rowspan=3| 1996 | „Bored” | Nick Egan |- |„Engine No. 9" |rowspan=2| Nick Lambrou |- |„Root” |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)” |Dean Karr |- |rowspan=2| 1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)” |Frank W. Ockenfels III |- |„Around the Fur” |Russ Busby |- |2000 |„Change (In the House of Flies)” |Liz Friedlander |- |rowspan=4| 2001 |„Digital Bath” |Andrew Bennet |- |„Back to School (Mini Maggit)” |Paul Hunter |- |„Street Carp” |James Sutton |- |„White Pony” |Shawn M. Foster |- |rowspan=4| 2003 |„Minerva” |Paul Fedor |- |„Hexagram” |Darren Doane |- |„Bloody Cape” |James Minchin III |- |„Deftones 2003” |Andy Bennet |- |2006 |„Hole in the Earth” |Brian Lazzaro<ref>[https://web.archive.org/web/20160328044550/http://www.mtv.com/videos/deftones/111148/hole-in-the-earth.jhtml Hole in the Earth | Deftones | Music Video | MTV].</ref> |- |2007 |„Mein” |Bernard Gourley<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.sys-con.com/node/352170 |titel = Deftones Announce American Tour; Ticket Pre-Sale Begins This Thursday, March 22; New Single and Video Hit Airwaves; Exclusive Ringtone to Help Homeless Youth &#124; news.sys-c... |òpùblikòwóny = www.sys-con.com |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |rowspan=4| 2010 |„Rocket Skates” |13thWitness and Kenzo Digital<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.youtube.com/watch?v=woR6ohiFeYE |titel = YouTube |òpùblikòwóny = www.youtube.com |jãzëk = fr |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Diamond Eyes” |Robert "Roboshobo" Schober<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.videostatic.com/vs/2010/03/shot-deftones-roboshobo-dir.html |titel = SHOT: Deftones – Roboshobo, dir. &#124; VideoStatic |òpùblikòwóny = www.videostatic.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Sextape” |Zak Forrest, Chad Liebenguth<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-sextape-video-released/ |titel = Deftones: ‘Sextape’ Video Released – Blabbermouth.net |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„You’ve Seen The Butcher” |Jodeb<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-you-ve-seen-the-butcher-video-released/ |titel = DEFTONES: ‘You’ve Seen The Butcher’ Video Released |òpùblikòwóny = roadrunnerrecords.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2010-10-20}}</ref> |- |rowspan=3| 2013 |„Swerve City” |Gus Black<ref>{{cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=189690 |titel = DEFTONES: ‘Swerve City’ Video Released – May 8, 2013 |òpùblikòwóny = blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2013-05-09}}</ref> |- |„Swerve City (Tour Version)” |Ryan Mackfall |- |„Romantic Dreams” |Brett Novak |- |2016 |„Prayers/Triangles” |Charles Bergquist |- |2021 |„Ceremony” |Leigh Whannell |} == Nôdgrodë a wëapartnieniô == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Rok !style="width:15em;"| Kategòriô !style="width:15em;"| Titlã !style="width:15em;"| Nôdgroda ! Nota ! Zdrój |- |2007 |Classic Songwriter |Deftones |[[Kerrang! Awards]] |'''Laur''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.digitalspy.com/music/news/a73558/kerrang-awards-2007-the-winners/ |titel = Kerrang Awards 2007: The Winners |nôzwëskò = Fletcher |miono = Alex |òpùblikòwóny = www.digitalspy.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-01-29}}</ref> |- |rowspan=5| 2013 |Best Guitarist Award |Stephen Carpenter |rowspan=5| [[Revolver (magazyn)#Revolver Golden Gods Awards|Revolver Golden Gods Awards]] |Nominacjô |rowspan=5|<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.metalinjection.net/show-recap/revolver-golden-gods-awards-2013-winners-and-performance-highlights |titel = REVOLVER GOLDEN GODS Awards 2013: Winners And Performance Highlights |nôzwëskò = Pasbani |miono = Robert |òpùblikòwóny = www.metalinjection.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2015-08-15}}</ref> |- |Best Drummer |Abe Cunningham |Nominacjô |- |Paul Gray Best Bassist |Sergio Vega |Nominacjô |- |Best Vocalist |Chino Moreno |Nominacjô |- |Album of the Year |''Koi No Yokan'' |'''Laùr''' |- |2016 |The Lifetime Achievement Award |Deftones |Kerrang! Awards |'''Laùr''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20160609204645/http://www.kerrang.com/43773/kerrang-awards-2016-the-winners/ |titel = KERRANG! AWARDS 2016: THE WINNERS! |òpùblikòwóny = www.kerrang.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-06-26}}</ref> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] mxrrqwkwtlev7o95wizpxwm5e06stmn 2 13107 221028 220896 2026-10-26T18:57:45Z HaxelKaszëba 17492 221028 wikitext text/x-wiki {{Babel|pl|csb-4|en-3}} === Mòjn wszëtczim! === Nazéwóm sã Alan, ale w jinternece jem znóny jakno Haxel. Jem Kaszëbą z [[Pùck|Pùcka]] i jinteresëjã sã historią, kaszëbizną a téż mùzyką. Mòje lubòtné mùzyczné karna to [[Rage Against the Machine]], [[Deftones]], [[Limp Bizkit]], [[Primer55]], [[Kazik na żywo|KNŻ]] a drobkã lëdóm czëc [[Sepultura|Sepulturã]]. Znajã leno kaszëbsczi z mòjégò òkrãżô, a gramaticzi jem sã naùcził òd drëchów, tej czasama mògã robic fele :ppp Jak nalézesz jaczés fele w mòjich artiklach, drist mòżesz je ùprawic :) (Pòzdro dlô lëdzy z etno) {{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Ten brëkòwnik mësli, że Kaszëbskô Wikipediô mô za mało encyklopedicznëch, wôrtnëch artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F}} {{Lëdô Pòdzãkòwania}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> {{Brëkòkôstka | ramka = Black | tło2 = #CC0000 | tło1 = White | farwa2 = White | 1 = [[Òbrôzk:Grammar Nazi Icon Text.svg|50px]] | 2 = Ten brëkòwnik je '''òrtograficznym''' faszistą. }} {{clear}} [[Òbrôzk:Main Barnstar Hires.png|mały|202x202px|za eksperimentowanié òdswiéżeniô wëzdrzatkù przédny starnë naji Wikipedie razã z [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrusã38]] òd brëkòwnika [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ----Gratulacjô i żëczã Cebie bëlnégò rozwiju i zwënédżi, panie Alanie!]] == Mój Wkłôd == === Historiô === * [[Restaùracjô Meiji]] * [[Swiãtopôłk II Bëlny]] === Deftones=== * [[Deftones]] ==== Bëtnicë ==== * [[Chino Moreno]] * [[Stephen Carpenter]] * [[Abe Cunningham]] ==== Albùmë ==== * [[Adrenaline]] * [[Around the Fur]] * [[White Pony]] * [[Deftones (albùm)]] * [[B-Sides & Rarities]] * [[Saturday Night Wrist]] * [[Diamond Eyes]] === Téż mùzyczné starnë === * [[Limp Bizkit]] * [[Sepultura]] * [[Iron Maiden]] * [[Rapcore]] * [[Nu metal]] * [[Alternatiwny metal]] * [[Hardcore punk]] * [[Rage Against the Machine]] === Jiné starnë === * [[Przédnô starna]] * [[Mésterstwò Swiata w Fùsbalë 2026]] * [[Luce (maskòtka)]] cmomj9naax0o4b0ggltqxolayjnw72c 0 13108 221038 217636 2026-10-26T19:05:41Z HaxelKaszëba 17492 221038 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk | miono = Chino Moreno | gwôsné miona = Camilo Wong Moreno | òbrôzk = Chino Moreno 2014.jpg | òpisënk = Chino Moreno z Deftones (2014) | data ùrodzeniô = 20 czerwińca 1973 | môl ùrodzeniô = [[Sacramento]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] | wark = wòkalista, pisôrz tekstów do frańtówków, mùzyk | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[eksperimentalny rock]], [[elektronicznô mùzyka|elektronika]] | karno = [[Deftones]], [[Team Sleep]], [[Crosses]], [[Palms]] | jinstrumentë = wòkal, gitara | wëtwórnia = Maverick, Reprise }} '''Chino Moreno''', w prôwdze '''Camilo Wong Moreno''' (ùr. 20 czerwińca 1973 w [[Sacramento]]) - [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczi]] wòkalista, pisôrz tekstów do frańtówków a mùzyk.<ref name="allmusic">https://www.allmusic.com/artist/chino-moreno-mn0000773804 AllMusic – Chino Moreno biography</ref> Nôwikszą pòpùlarnotã zwëskôł jakno wòkalista a wespółzałóżca karna [[Deftones]], jaczé sã rechùje do jednych wôżniészëch karnów alternatiwnégò metalu 90. lat a XXI stalata.<ref name="deftones_site">https://www.deftones.com Òficjalnô starna Deftones</ref> Znóny je téż z apartnégò ôrtu spiéwaniô, parłãczącégò melodijnosc, krzik a elementë eksperimentalny mùzyczi.<ref name="allmusic"/> == Zôczątk == Camilo Wong Moreno ùrodzył sã 20 czerwińca 1973 rokù w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]].<ref name="allmusic"/> Pòchòdzy z wielekùlturowi familie - jegò przódkòwie pòchôdalë midzë jinszima z [[Meksyk|Meksykù]], [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chińsczi]] a [[Szpańskô|Szpańsczi]].<ref name="bio_ethno">https://www.allmusic.com/artist/chino-moreno-mn0000773804/biography AllMusic – extended bio</ref> Ju òd młodëch lat jinteresowôł sã mùzyką i słëchôł wiele rozmajitëch mùzycznëch ôrtów, taczich jak alternatiwny rock, metal, post-punk, new wave abò hip-hop.<ref name="influences">https://www.musicradar.com/news/chino-moreno-interview MusicRadar interview</ref> Pòd kùńc 80. lat mët ze szkòłowima drëchama założëlë karno [[Deftones]]. W skłôd karna bëlë téż gitarzista [[Stephen Carpenter]], perkùsysta [[Abe Cunningham]] òrôz basysta [[Chi Cheng]].<ref name="deftones_site"/> Karno przez czile lat wëstãpòwało w klubach a na lokalnëch kòncertach, zwëskiwającë wiedno wikszą pòpùlarnotã.<ref name="wiki_deft">https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones Deftones – Wikipedia</ref> == Mùzycznô kariera == W 1995 rokù [[Deftones]] wëdało debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'', jaczi zwrócył bôczënk kritików a lubòtników cwiardëch brzëmieniów.<ref name="wiki_deft"/> Prôwdzëwi sukces zwëskôł równak drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), jaczi zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''My Own Summer (Shove It)'' a ''Be Quiet and Drive (Far Away)''.<ref name="singles">https://www.allmusic.com/album/around-the-fur-mw0000033486 AllMusic – Around the Fur</ref> Nôwikszą zwënégą w karierze karna òkôzôł sã albùm ''[[White Pony]]'' wëdóny w 2000 rokù. Platka òsta baro dobrze przëjãtô przez kritików.<ref name="whitepony">https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-white-pony Pitchfork – White Pony review</ref> Moreno eksperimentowôł na ni rozmajitima mùzycznyma szëkama, dodôjąc do ùtwórstwa karna elementë shoegaze'u, elektroniczi a alternatiwnégò rocka.<ref name="wiki_deft"/> W pòstãpnëch latach razã z [[Deftones]] wëdôł midzë jinszima albùmë ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003), ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006), ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025).<ref name="wiki_deft"/> == Jinszé projechtë == [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 03.jpg|mały|left|upright|Moreno z gitarą w 2013]] Pòza dzejanim w [[Deftones]] Moreno béł téż we wiele jinszëch mùzycznëch projechtach. W 2005 rokù założił eksperimentalné karno Team Sleep, jaczégò mùzyka parłãczëła elementë alternatiwnégò rocka, elektroniczi a ambientu.<ref name="teamsleep">https://www.allmusic.com/artist/team-sleep-mn0000747566 AllMusic – Team Sleep</ref> W 2011 rokù òstôł nôleżnikã superkarna Palms.<ref name="palms">https://www.spin.com/2013/06/palms-interview-isis-chino-moreno Spin – Palms interview</ref> Równak rozwijôł projecht Crosses (†††), w jaczim eksperimentowôł z elektroniczną mùzyką, synth-pòpã a alternatiwnym rockã.<ref name="crosses">https://www.nme.com/news/music/crosses-chino-moreno-interview-2014 NME – Crosses</ref> Moreno gòscynno wëstãpòwôł téż na nagraniach wielnëch jinëch artistów reprezentëjącëch rozmajité mùzyczné ôrtë.<ref name="guest">https://www.allmusic.com/artist/chino-moreno-mn0000773804/credits AllMusic – credits</ref> Wespółrobił midzë jinszima z karnã [[Korn]] pòjawiając sã na ùsôdzkù „Wicked” z albùmù ''Life Is Peachy'' (1996).<ref>https://www.allmusic.com/album/life-is-peachy-mw0000189887 AllMusic – Korn „Life Is Peachy”</ref> Pòjawił sã téż w projechtach taczich jak [[Soulfly]], dze nagrôł gòscynno wòkal w ùsôdzkù „First Commandment”.<ref>https://www.allmusic.com/album/soulfly-mw0000039491 AllMusic – Soulfly</ref> Jegò gòscynné dzejanié gromadzy szeroczi sztilisticzny òbjim - òd metalu i nu metalu, przez alternatiwny rock, jaż pò elektroniczną a eksperimentalną mùzykã. == Diskògrafiô == === Z Deftones === * ''[[Adrenaline]]'' (1995) * ''[[Around the Fur]]'' (1997) * ''[[White Pony]]'' (2000) * ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003) * ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[Gore]]'' (2016) * ''[[Ohms]]'' (2020) * ''[[Private Music]]'' (2025) === Z Team Sleep === * ''[[Team Sleep (albùm)|Team Sleep]]'' (2005) === Z Crosses === * ''[[Crosses (albùm)|Crosses]]'' (2014) * ''[[Goodnight, God Bless, I Love U, Delete.]]'' (2023) === Z Palms === * ''[[Palms (albùm)|Palms]]'' (2013) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Deftones]] al7ddujwv313p9szze1de3z07jxkz91 221080 221038 2026-10-26T22:08:49Z HaxelKaszëba 17492 221080 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk | miono = Chino Moreno | gwôsné miona = Camilo Wong Moreno | òbrôzk = Chino Moreno 2014.jpg | òpisënk = Chino Moreno z Deftones (2014) | data ùrodzeniô = 20 czerwińca 1973 | môl ùrodzeniô = [[Sacramento]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] | wark = wòkalista, pisôrz tekstów do frańtówków, mùzyk | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[eksperimentalny rock]], [[elektronicznô mùzyka|elektronika]] | karno = [[Deftones]], [[Team Sleep]], [[Crosses]], [[Palms]] | jinstrumentë = wòkal, gitara | wëtwórnia = Maverick, Reprise }} '''Chino Moreno''', w prôwdze '''Camilo Wong Moreno''' (ùr. 20 czerwińca 1973 w [[Sacramento]]) - [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczi]] wòkalista, pisôrz tekstów do frańtówków a mùzyk.<ref name="allmusic">https://www.allmusic.com/artist/chino-moreno-mn0000773804 AllMusic – Chino Moreno biography</ref> Nôwikszą pòpùlarnotã zwëskôł jakno wòkalista a wespółzałóżca karna [[Deftones]], jaczé sã rechùje do jednych wôżniészëch karnów alternatiwnégò metalu 90. lat a XXI stalata.<ref name="deftones_site">https://www.deftones.com Òficjalnô starna Deftones</ref> Znóny je téż z apartnégò ôrtu spiéwaniô, parłãczącégò melodijnosc, krzik a elementë eksperimentalny mùzyczi.<ref name="allmusic"/> == Zôczątk == Camilo Wong Moreno ùrodzył sã 20 czerwińca 1973 rokù w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]].<ref name="allmusic"/> Pòchòdzy z wielekùlturowi familie - jegò przódkòwie pòchôdalë midzë jinszima z [[Meksyk|Meksykù]], [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chińsczi]] a [[Szpańskô|Szpańsczi]].<ref name="bio_ethno">https://www.allmusic.com/artist/chino-moreno-mn0000773804/biography AllMusic – extended bio</ref> Ju òd młodëch lat jinteresowôł sã mùzyką i słëchôł wiele rozmajitëch mùzycznëch ôrtów, taczich jak alternatiwny rock, metal, post-punk, new wave abò hip-hop.<ref name="influences">https://www.musicradar.com/news/chino-moreno-interview MusicRadar interview</ref> Pòd kùńc 80. lat mët ze szkòłowima drëchama założëlë karno [[Deftones]]. W skłôd karna bëlë téż gitarzista [[Stephen Carpenter]], perkùsysta [[Abe Cunningham]] òrôz basysta [[Chi Cheng]].<ref name="deftones_site"/> Karno przez czile lat wëstãpòwało w klubach a na lokalnëch kòncertach, zwëskiwającë wiedno wikszą pòpùlarnotã.<ref name="wiki_deft">https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones Deftones – Wikipedia</ref> == Mùzycznô kariera == W 1995 rokù [[Deftones]] wëdało debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'', jaczi zwrócył bôczënk kritików a lubòtników cwiardëch brzëmieniów.<ref name="wiki_deft"/> Prôwdzëwi sukces zwëskôł równak drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), jaczi zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''My Own Summer (Shove It)'' a ''Be Quiet and Drive (Far Away)''.<ref name="singles">https://www.allmusic.com/album/around-the-fur-mw0000033486 AllMusic – Around the Fur</ref> Nôwikszą zwënégą w karierze karna òkôzôł sã albùm ''[[White Pony]]'' wëdóny w 2000 rokù. Platka òsta baro dobrze przëjãtô przez kritików.<ref name="whitepony">https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-white-pony Pitchfork – White Pony review</ref> Moreno eksperimentowôł na ni rozmajitima mùzycznyma szëkama, dodając do ùtwórstwa karna elementë shoegaze'u, elektroniczi a alternatiwnégò rocka.<ref name="wiki_deft"/> W pòstãpnëch latach razã z [[Deftones]] wëdôł midzë jinszima albùmë ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003), ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006), ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025).<ref name="wiki_deft"/> == Jinszé projechtë == [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 03.jpg|mały|left|upright|Moreno z gitarą w 2013]] Pòza dzejanim w [[Deftones]] Moreno béł téż we wiele jinszëch mùzycznëch projechtach. W 2005 rokù założił eksperimentalné karno Team Sleep, jaczégò mùzyka parłãczëła elementë alternatiwnégò rocka, elektroniczi a ambientu.<ref name="teamsleep">https://www.allmusic.com/artist/team-sleep-mn0000747566 AllMusic – Team Sleep</ref> W 2011 rokù òstôł nôleżnikã superkarna Palms.<ref name="palms">https://www.spin.com/2013/06/palms-interview-isis-chino-moreno Spin – Palms interview</ref> Równak rozwijôł projecht Crosses (†††), w jaczim eksperimentowôł z elektroniczną mùzyką, synth-pòpã a alternatiwnym rockã.<ref name="crosses">https://www.nme.com/news/music/crosses-chino-moreno-interview-2014 NME – Crosses</ref> Moreno gòscynno wëstãpòwôł téż na nagraniach wielnëch jinëch artistów reprezentëjącëch rozmajité mùzyczné ôrtë.<ref name="guest">https://www.allmusic.com/artist/chino-moreno-mn0000773804/credits AllMusic – credits</ref> Wespółrobił midzë jinszima z karnã [[Korn]] pòjawiając sã na ùsôdzkù „Wicked” z albùmù ''Life Is Peachy'' (1996).<ref>https://www.allmusic.com/album/life-is-peachy-mw0000189887 AllMusic – Korn „Life Is Peachy”</ref> Pòjawił sã téż w projechtach taczich jak [[Soulfly]], dze nagrôł gòscynno wòkal w ùsôdzkù „First Commandment”.<ref>https://www.allmusic.com/album/soulfly-mw0000039491 AllMusic – Soulfly</ref> Jegò gòscynné dzejanié gromadzy szeroczi sztilisticzny òbjim - òd metalu i nu metalu, przez alternatiwny rock, jaż pò elektroniczną a eksperimentalną mùzykã. == Diskògrafiô == === Z Deftones === * ''[[Adrenaline]]'' (1995) * ''[[Around the Fur]]'' (1997) * ''[[White Pony]]'' (2000) * ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003) * ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[Gore]]'' (2016) * ''[[Ohms]]'' (2020) * ''[[Private Music]]'' (2025) === Z Team Sleep === * ''[[Team Sleep (albùm)|Team Sleep]]'' (2005) === Z Crosses === * ''[[Crosses (albùm)|Crosses]]'' (2014) * ''[[Goodnight, God Bless, I Love U, Delete.]]'' (2023) === Z Palms === * ''[[Palms (albùm)|Palms]]'' (2013) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 6n7hgkb96zx70sdqnz3zt1b7or3vznl 221081 221080 2026-10-26T22:11:58Z HaxelKaszëba 17492 221081 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk | miono = Chino Moreno | gwôsné miona = Camilo Wong Moreno | òbrôzk = Chino Moreno 2014.jpg | òpisënk = Chino Moreno z Deftones (2014) | data ùrodzeniô = 20 czerwińca 1973 | môl ùrodzeniô = [[Sacramento]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] | wark = wòkalista, pisôrz tekstów do frańtówków, mùzyk | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[eksperimentalny rock]], [[elektronicznô mùzyka|elektronika]] | karno = [[Deftones]], [[Team Sleep]], [[Crosses]], [[Palms]] | jinstrumentë = wòkal, gitara | wëtwórnia = Maverick, Reprise }} '''Chino Moreno''', w prôwdze '''Camilo Wong Moreno''' (ùr. 20 czerwińca 1973 w [[Sacramento]]) - [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczi]] wòkalista, pisôrz tekstów do frańtówków a mùzyk.<ref name="allmusic">https://www.allmusic.com/artist/chino-moreno-mn0000773804 AllMusic – Chino Moreno biography</ref> Nôwikszą pòpùlarnotã zwëskôł jakno wòkalista a wespółzałóżca karna [[Deftones]], jaczé sã rechùje do jednych wôżniészëch karnów alternatiwnégò metalu 90. lat a XXI stalata.<ref name="deftones_site">https://www.deftones.com Òficjalnô starna Deftones</ref> Znóny je téż z apartnégò ôrtu spiéwaniô, parłãczącégò melodijnosc, krzik a elementë eksperimentalny mùzyczi.<ref name="allmusic"/> == Zôczątk == Camilo Wong Moreno ùrodzył sã 20 czerwińca 1973 rokù w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]].<ref name="allmusic"/> Pòchòdzy z wielekùlturowi familie - jegò przódkòwie pòchôdalë midzë jinszima z [[Meksyk|Meksykù]], [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chińsczi]] a [[Szpańskô|Szpańsczi]].<ref name="bio_ethno">https://www.allmusic.com/artist/chino-moreno-mn0000773804/biography AllMusic – extended bio</ref> Ju òd młodëch lat jinteresowôł sã mùzyką i słëchôł wiele rozmajitëch mùzycznëch ôrtów, taczich jak alternatiwny rock, metal, post-punk, new wave abò hip-hop.<ref name="influences">https://www.musicradar.com/news/chino-moreno-interview MusicRadar interview</ref> Pòd kùńc 80. lat mët ze szkòłowima drëchama założëlë karno [[Deftones]]. W skłôd karna bëlë téż gitarzista [[Stephen Carpenter]], perkùsysta [[Abe Cunningham]] òrôz basysta [[Chi Cheng]].<ref name="deftones_site"/> Karno przez czile lat wëstãpòwało w klubach a na lokalnëch kòncertach, zwëskiwającë wiedno wikszą pòpùlarnotã.<ref name="wiki_deft">https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones Deftones – Wikipedia</ref> == Mùzycznô kariera == W 1995 rokù [[Deftones]] wëdało debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'', jaczi zwrócył bôczënk kritików a lubòtników cwiardëch brzëmieniów.<ref name="wiki_deft"/> Prôwdzëwi sukces zwëskôł równak drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), jaczi zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''My Own Summer (Shove It)'' a ''Be Quiet and Drive (Far Away)''.<ref name="singles">https://www.allmusic.com/album/around-the-fur-mw0000033486 AllMusic – Around the Fur</ref> Nôwikszą zwënégą w karierze karna òkôzôł sã albùm ''[[White Pony]]'' wëdóny w 2000 rokù. Platka òsta baro dobrze przëjãtô przez kritików.<ref name="whitepony">https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-white-pony Pitchfork – White Pony review</ref> Moreno eksperimentowôł na ni rozmajitima mùzycznyma szëkama, dodając do ùtwórstwa karna elementë shoegaze'u, elektroniczi a alternatiwnégò rocka.<ref name="wiki_deft"/> W pòstãpnëch latach razã z [[Deftones]] wëdôł midzë jinszima albùmë ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003), ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006), ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025).<ref name="wiki_deft"/> == Jinszé projektë == [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 03.jpg|mały|left|upright|Moreno z gitarą w 2013]] Pòza dzejanim w [[Deftones]] Moreno béł téż we wiele jinszich mùzycznëch projektach. W 2005 rokù założił eksperimentalné karno Team Sleep, jaczégò mùzyka parłãczëła elementë alternatiwnégò rocka, elektroniczi a ambientu.<ref name="teamsleep">https://www.allmusic.com/artist/team-sleep-mn0000747566 AllMusic – Team Sleep</ref> W 2011 rokù òstôł nôleżnikã superkarna Palms.<ref name="palms">https://www.spin.com/2013/06/palms-interview-isis-chino-moreno Spin – Palms interview</ref> Równak rozwijôł projekt Crosses (†††), w jaczim eksperimentowôł z elektroniczną mùzyką, synth-pòpã a alternatiwnym rockã.<ref name="crosses">https://www.nme.com/news/music/crosses-chino-moreno-interview-2014 NME – Crosses</ref> Moreno gòscynno wëstãpòwôł téż na nagraniach wielnëch jinëch artistów reprezentëjących rozmajité mùzyczné ôrtë.<ref name="guest">https://www.allmusic.com/artist/chino-moreno-mn0000773804/credits AllMusic – credits</ref> Wespółrobił midzë jinszima z karnã [[Korn]] pòjawiając sã na ùsôdzkù „Wicked” z albùmù ''Life Is Peachy'' (1996).<ref>https://www.allmusic.com/album/life-is-peachy-mw0000189887 AllMusic – Korn „Life Is Peachy”</ref> Pòjawił sã téż w projektach taczich jak [[Soulfly]], dze nagrôł gòscynno wòkal w ùsôdzkù „First Commandment”.<ref>https://www.allmusic.com/album/soulfly-mw0000039491 AllMusic – Soulfly</ref> Jegò gòscynné dzejanié gromadzy szeroczi sztilisticzny òbjim - òd metalu a nu metalu, przez alternatiwny rock, jaż pò elektroniczną ë eksperimentalną mùzykã. == Diskògrafiô == === Z Deftones === * ''[[Adrenaline]]'' (1995) * ''[[Around the Fur]]'' (1997) * ''[[White Pony]]'' (2000) * ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003) * ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[Gore]]'' (2016) * ''[[Ohms]]'' (2020) * ''[[Private Music]]'' (2025) === Z Team Sleep === * ''[[Team Sleep (albùm)|Team Sleep]]'' (2005) === Z Crosses === * ''[[Crosses (albùm)|Crosses]]'' (2014) * ''[[Goodnight, God Bless, I Love U, Delete.]]'' (2023) === Z Palms === * ''[[Palms (albùm)|Palms]]'' (2013) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Deftones]] sp574edtekidv7637q1sm85b7xa3px8 0 13112 221039 217634 2026-10-26T19:05:59Z HaxelKaszëba 17492 221039 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk | miono = Stephen Carpenter | gwôsné miona = Stephen Carpenter | òbrôzk = Stephen Carpenter Deftones Rock im Park 2016.jpg | òpisënk = Stephen Carpenter (2016) | data ùrodzeniô = 3 zélnika 1970 | môl ùrodzeniô = [[Sacramento]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] | wark = gitarzista, pisôrz riffów | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[eksperimentalny metal]], [[progresywny metal]] | karno = [[Deftones]] | jinstrumentë = elektricznô gitara | wëtwórnia = Maverick, Reprise }} '''Stephen Carpenter''' (ùr. 3 zélnika 1970 w [[Sacramento]], [[Kalifòrniô|Kalifòrniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]]) – amerikańsczi mùzyk, gitarzista karna [[Deftones]], wespółzałóżca karna a jeden z ji przédnëch kòmpòzytorów.<ref>[https://www.allmusic.com/artist/stephen-carpenter-mn0000747890 Stephen Carpenter Biography]. ''AllMusic''.</ref> Ùznôwóny je za jednégò z aùtorów charakteristicznégò brzëmieniô karna, parłãczącégò elementë alternatiwnégò metalu, eksperimentalnégò rocka a elektroniczny mùzyczi.<ref>[https://www.britannica.com/topic/Deftones Deftones]. ''Encyclopaedia Britannica''.</ref> == Zôczątk == Stephen Carpenter chòwôł sã w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. W młodoscë jinteresowôł sã skate'ã ë metalową mùzyką, òsoblëwie thrashmetalowima karnama. W szkòłowich latach pòtkôł przińdłich nôleżników karna [[Deftones]]: [[Chino Moreno]] a [[Abe Cunningham|Abe Cunninghama]].<ref>[https://www.allmusic.com/artist/deftones-mn0000208713 Deftones Biography]. ''AllMusic''.</ref> W 1988 rokù wespółzałożił karno [[Deftones]], jaczé zôczątkòwò dôwało lokalné kòncertë w [[Sacramento]]. Kapela pòmale zwëskała pòpùlarnotã, a jejich debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' (1995) zwrócył bôczënk na alternatiwny scenie.<ref>[https://www.allmusic.com/album/adrenaline-mw0000645108 Adrenaline]. ''AllMusic''.</ref> == Mùzycznô kariera == Stephen Carpenter je ritmicznym gitarzistą i przédnym aùtorã cwiardëch riffów w [[Deftones]]. Jegò sztil parłãczi elementë groovu i nu metalu, a téż cwiardé riffë z cëskama ambientowima i, w pózniészëch latach, elektronicznyma.<ref>[https://www.guitarworld.com/features/deftones-stephen-carpenter Stephen Carpenter Interview]. ''Guitar World''.</ref> W pòstãpnëch latach [[Deftones]] wëdało wiele achtnionëch przez kritików albùmów, m.jin.: * ''[[Around the Fur]]'' (1997) * ''[[White Pony]]'' (2000) * ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003) * ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[Gore (album)|Gore]]'' (2016) * ''[[Ohms (album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[Private Music (album)|Private Music]]'' (2025) == Instrumentarium == [[Òbrôzk:Stephen Carpenter 2009.jpg|mały|Stephen Carpenter òb czas kòncertu karna [[Deftones]] (2009)]] Stephen Carpenter je znóny z brëkòwaniô mòdernëch gitar ò zwikszóny lëczbie strën. W swòji karierze nôczãscy grôł na jinstrumentach marczi [[ESP|ESP]], dlôte stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawónëch skrarni ti firmë.<ref name="gear">[https://www.uberproaudio.com/who-plays-what/183-deftones-stephen-carpenter-guitar-gear-rig-and-equipment Stephen Carpenter Guitar Gear and Equipment]. ''UberProAudio''.</ref> {| |valign="top"| ; Gitarë<ref name="gear"/> * ESP Stef-7 * ESP LTD SC-608B * ESP LTD SC-207 * ESP LTD SC-208 * ESP LTD SC-607B ; Wzmacniacze a głosnikòwé kòlumnë<ref name="gear"/> * Marshall JCM 800 Heads * Marshall 9200 Dual MonoBlock Power Amp * Marshall EL34 100/100 Power Amps * Marshall 1960B Straight Cabinets / 4×12 ; Strënë a akcesoriô<ref name="gear"/> * Ernie Ball .011–.059 Gauge Strings * Dunlop Tortex 1 mm Picks |width="10"| |valign="top"| ; Efektë<ref name="gear"/> * Zvex Machine Wah / Fuzz Factory * Digitech Whammy * Electro-Harmonix Bass Micro Synthesizer * Boss PS-5 Super Phase Shifter * Boss RV-3 Digital Reverb/Delay * Boss CE-5 Chorus Ensemble * Boss CH-1 Super Chorus * Boss DD-3 Digital Delay * Boss FL-2 Flanger * Whirlwind A/B Box * Boss FZ-2 Fuzz / Boost * Boss OC-2 Octave * Boss TR-2 Tremolo Pan * Rocktron All Access MIDI Foot Controller |} Carpenter béł jednym z pierszich gitarzistów alternatiwnégò metalu, jaczi regularno pòczął brëkòwac 7-, 8- a pòzdni téż 9-strënowich gitar. Miało to wiôldżi cësk na cãżczé brzëmienié karna [[Deftones]]. == Priwatné żëcé == Stephen Carpenter znóny je z zamiłowaniô do grów, technologie a téż alternatiwny kùlturë. W wòlnym czasu zajimô sã téż fizyczną aktiwnotą ë swòjima zajinteresowaniama niezrzeszonyma z mùzyką, taczima jak spiskòwé teòrie, paranormalné zjawiszcza abò kòsmòs.<ref>[https://www.loudersound.com/features/deftones-stephen-carpenter-interview Stephen Carpenter Interview]. ''Louder Sound''.</ref> Carpenter ùchilô sã wikszi medialny ekspòzycje. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Deftones]] f06ghx3i1261suw076f0mxr334arx6w 221082 221039 2026-10-26T22:29:02Z HaxelKaszëba 17492 221082 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk | miono = Stephen Carpenter | gwôsné miona = Stephen Carpenter | òbrôzk = Stephen Carpenter Deftones Rock im Park 2016.jpg | òpisënk = Stephen Carpenter (2016) | data ùrodzeniô = 3 zélnika 1970 | môl ùrodzeniô = [[Sacramento]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] | wark = gitarzista, pisôrz riffów | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[eksperimentalny metal]], [[progresywny metal]] | karno = [[Deftones]] | jinstrumentë = elektricznô gitara | wëtwórnia = Maverick, Reprise }} '''Stephen Carpenter''' (ùr. 3 zélnika 1970 w [[Sacramento]], [[Kalifòrniô|Kalifòrniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]]) – amerikańsczi mùzyk, gitarzista karna [[Deftones]], wespółzałóżca karna a jeden z ji przédnëch kòmpòzytorów.<ref>[https://www.allmusic.com/artist/stephen-carpenter-mn0000747890 Stephen Carpenter Biography]. ''AllMusic''.</ref> Ùznôwóny je za jednégò z aùtorów charakteristicznégò brzëmieniô karna, parłãczącégò elementë alternatiwnégò metalu, eksperimentalnégò rocka a elektroniczny mùzyczi.<ref>[https://www.britannica.com/topic/Deftones Deftones]. ''Encyclopaedia Britannica''.</ref> == Zôczątk == Stephen Carpenter chòwôł sã w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. W młodoscë interesowôł sã skate'ã ë metalową mùzyką, òsoblëwie thrashmetalowima karnama. W szkòłowich latach pòtkôł przińdłich nôleżników karna [[Deftones]]: [[Chino Moreno]] a [[Abe Cunningham|Abe Cunninghama]].<ref>[https://www.allmusic.com/artist/deftones-mn0000208713 Deftones Biography]. ''AllMusic''.</ref> W 1988 rokù wespółzałożił karno [[Deftones]], jaczé zôczątkòwò dôwało lokalné kòncertë w [[Sacramento]]. Kapela pòmale zwëska pòpùlarnotã, a jejich debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' (1995) zwrócył bôczënk na alternatiwny scenie.<ref>[https://www.allmusic.com/album/adrenaline-mw0000645108 Adrenaline]. ''AllMusic''.</ref> == Mùzycznô kariera == Stephen Carpenter je ritmicznym gitarzistą a przédnym aùtorã cwiardëch riffów w [[Deftones]]. Jegò sztil parłãczi elementë groovu a nu metalu, a téż cwiardé riffë z cëskama ambientowima a, w pózniészëch latach, elektronicznyma.<ref>[https://www.guitarworld.com/features/deftones-stephen-carpenter Stephen Carpenter Interview]. ''Guitar World''.</ref> W pòstãpnëch latach [[Deftones]] wëdało wiele achtnionëch przez kritików albùmów, m.jin.: * ''[[Around the Fur]]'' (1997) * ''[[White Pony]]'' (2000) * ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003) * ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[Gore (album)|Gore]]'' (2016) * ''[[Ohms (album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[Private Music (album)|Private Music]]'' (2025) == Instrumentarium == [[Òbrôzk:Stephen Carpenter 2009.jpg|mały|Stephen Carpenter òb czas kòncertu karna [[Deftones]] (2009)]] Stephen Carpenter je znóny z brëkòwaniô mòdernëch gitar ò zwikszóny lëczbie strën. W swòji karierze nôczãscy grôł na jinstrumentach marczi [[ESP|ESP]], dlôte stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawónëch skrarni ti firmë.<ref name="gear">[https://www.uberproaudio.com/who-plays-what/183-deftones-stephen-carpenter-guitar-gear-rig-and-equipment Stephen Carpenter Guitar Gear and Equipment]. ''UberProAudio''.</ref> {| |valign="top"| ; Gitarë<ref name="gear"/> * ESP Stef-7 * ESP LTD SC-608B * ESP LTD SC-207 * ESP LTD SC-208 * ESP LTD SC-607B ; Wzmacniacze a głosnikòwé kòlumnë<ref name="gear"/> * Marshall JCM 800 Heads * Marshall 9200 Dual MonoBlock Power Amp * Marshall EL34 100/100 Power Amps * Marshall 1960B Straight Cabinets / 4×12 ; Strënë a akcesoriô<ref name="gear"/> * Ernie Ball .011–.059 Gauge Strings * Dunlop Tortex 1 mm Picks |width="10"| |valign="top"| ; Efektë<ref name="gear"/> * Zvex Machine Wah / Fuzz Factory * Digitech Whammy * Electro-Harmonix Bass Micro Synthesizer * Boss PS-5 Super Phase Shifter * Boss RV-3 Digital Reverb/Delay * Boss CE-5 Chorus Ensemble * Boss CH-1 Super Chorus * Boss DD-3 Digital Delay * Boss FL-2 Flanger * Whirlwind A/B Box * Boss FZ-2 Fuzz / Boost * Boss OC-2 Octave * Boss TR-2 Tremolo Pan * Rocktron All Access MIDI Foot Controller |} Carpenter béł jednym z pierszich gitarzistów alternatiwnégò metalu, jaczi regularno pòczął brëkòwac 7-, 8- a pòzdni téż 9-strënowich gitar. Miało to wiôldżi cësk na cãżczé brzëmienié karna [[Deftones]]. == Priwatné żëcé == Stephen Carpenter znóny je z zamiłowaniô do grów, technologie a téż alternatiwny kùlturë. W wòlnym czasu zajimô sã téż fizyczną aktiwnotą ë swòjima zajinteresowaniama niezrzeszonyma z mùzyką, taczima jak spiskòwé teòrie, paranormalné zjawiszcza abò kòsmòs.<ref>[https://www.loudersound.com/features/deftones-stephen-carpenter-interview Stephen Carpenter Interview]. ''Louder Sound''.</ref> Carpenter ùchilô sã wikszi medialny ekspòzycje. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Deftones]] toskt4admb2dbvlphq7jiu33tjegdzi 0 13114 221040 217633 2026-10-26T19:06:16Z HaxelKaszëba 17492 221040 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk | miono = Abe Cunningham | gwôsné miona = Abraham Benjamin Cunningham | òbrôzk = Deftones - Rock am Ring 2016 -2016156214257 2016-06-04 Rock am Ring - Sven - 1D X - 0105 - DV3P9764 mod.jpg | òpisënk = Abe Cunningham (2016) | data ùrodzeniô = 27 lëpińca 1973 | môl ùrodzeniô = [[Long Beach]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] | wark = perkùsysta | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[rock alternatiwny]], [[eksperimentalny rock]] | karno = [[Deftones]] | jinstrumentë = perkùsjô | wëtwórnia = Maverick, Reprise }} '''Abe Cunningham''' (ùr. 27 lëpińca 1973 w [[Long Beach]]) – [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczi]] perkùsysta, nôbarżi znóny jakno bëtnik karna [[Deftones]], z jaczim graje òd zôczątkù karierë kapelë.<ref name="bio">https://www.allmusic.com/artist/deftones-mn0000134591 AllMusic – Deftones biography</ref> == Mùzycznô kariera == Abe Cunningham pòczął grã na perkùsje w młodim wiekù i w 80. latach doparłãcził do lokalni mùzyczny scenë w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. W 1988 rokù razã z [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]] założëlë karno [[Deftones]]. <ref name="deftones">https://www.deftones.com Òficjalnô starna Deftones</ref> Karno zôczątkòwò grôło w môłich klubach, równak chùtkò zwëskôło pòpùlarnotã dzãka sparłãczëniu metalu, alternatiwnégò rocka a eksperimentalnégò brzëmieniô. <ref name="discog">https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones_discography Deftones discography</ref> == Sztil grë == Cunningham je znóny z techniczny, dinamiczny grë na perkùsje, jakô parłãczi cãżczé ritmë z barżi eksperimentalnyma przeńscama. Jegò szëk je czãsto znankòwóny jakno kluczowi element brzëmieniô Deftones. <ref name="ohms">https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-ohms Pitchfork – review Ohms</ref> == Deftones == Abe Cunningham je jednym z filarów karna [[Deftones]]. Mët z karnã nagrôł wszëtczé studijné albùmë, w tim: * ''[[Adrenaline]]'' (1995) * ''[[Around the Fur]]'' (1997) * ''[[White Pony]]'' (2000) * ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003) * ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[Gore (album)|Gore]]'' (2016) * ''[[Ohms (album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[Private Music (album)|Private Music]]'' (2025) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Deftones]] s3osewg69v0kwq943nyo93uumt2injw 221077 221040 2026-10-26T22:05:03Z HaxelKaszëba 17492 221077 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk | miono = Abe Cunningham | gwôsné miona = Abraham Benjamin Cunningham | òbrôzk = Deftones - Rock am Ring 2016 -2016156214257 2016-06-04 Rock am Ring - Sven - 1D X - 0105 - DV3P9764 mod.jpg | òpisënk = Abe Cunningham (2016) | data ùrodzeniô = 27 lëpińca 1973 | môl ùrodzeniô = [[Long Beach]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] | wark = perkùsysta | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[alternatiwny rock]], [[eksperimentalny rock]] | karno = [[Deftones]] | jinstrumentë = perkùsjô | wëtwórnia = Maverick, Reprise }} '''Abe Cunningham''' (ùr. 27 lëpińca 1973 w [[Long Beach]]) – [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczi]] perkùsysta, nôbarżi znóny jakno bëtnik karna [[Deftones]], z jaczim graje òd zôczątkù karierë kapelë.<ref name="bio">https://www.allmusic.com/artist/deftones-mn0000134591 AllMusic – Deftones biography</ref> == Mùzycznô kariera == Abe Cunningham pòczął grã na perkùsje w młodim wiekù i w 80. latach doparłãcził do lokalni mùzyczny scenë w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. W 1988 rokù razã z [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]] założëlë karno [[Deftones]]. <ref name="deftones">https://www.deftones.com Òficjalnô starna Deftones</ref> Karno zôczątkòwò grôło w môłich klubach, równak chùtkò zwëskôło pòpùlarnotã dzãka sparłãczëniu metalu, alternatiwnégò rocka a eksperimentalnégò brzëmieniô. <ref name="discog">https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones_discography Deftones discography</ref> == Sztil grë == Cunningham je znóny z techniczny, dinamiczny grë na perkùsje, jakô parłãczi cãżczé ritmë z barżi eksperimentalnyma przeńscama. Jegò szëk je czãsto znankòwóny jakno kluczowi element brzëmieniô Deftones. <ref name="ohms">https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-ohms Pitchfork – review Ohms</ref> == Deftones == Abe Cunningham je jednym z filarów karna [[Deftones]]. Mët z karnã nagrôł wszëtczé studijné albùmë, w tim: * ''[[Adrenaline]]'' (1995) * ''[[Around the Fur]]'' (1997) * ''[[White Pony]]'' (2000) * ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003) * ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[Gore (album)|Gore]]'' (2016) * ''[[Ohms (album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[Private Music (album)|Private Music]]'' (2025) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Deftones]] rzkp0o0dw8zj3x8cwpn15bmg6jw68v6 221078 221077 2026-10-26T22:07:50Z HaxelKaszëba 17492 221078 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk | miono = Abe Cunningham | gwôsné miona = Abraham Benjamin Cunningham | òbrôzk = Deftones - Rock am Ring 2016 -2016156214257 2016-06-04 Rock am Ring - Sven - 1D X - 0105 - DV3P9764 mod.jpg | òpisënk = Abe Cunningham (2016) | data ùrodzeniô = 27 lëpińca 1973 | môl ùrodzeniô = [[Long Beach]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] | wark = perkùsysta | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[alternatiwny rock]], [[eksperimentalny rock]] | karno = [[Deftones]] | jinstrumentë = perkùsjô | wëtwórnia = Maverick, Reprise }} '''Abe Cunningham''' (ùr. 27 lëpińca 1973 w [[Long Beach]]) – [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczi]] perkùsysta, nôbarżi znóny jakno bëtnik karna [[Deftones]], z jaczim graje òd zôczątkù karierë kapelë.<ref name="bio">https://www.allmusic.com/artist/deftones-mn0000134591 AllMusic – Deftones biography</ref> == Mùzycznô kariera == Abe Cunningham pòczął grã na perkùsje w młodim wiekù a w 80. latach doparłãcził do lokalny mùzyczny scenë w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. W 1988 rokù razã z [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]] założëlë karno [[Deftones]]. <ref name="deftones">https://www.deftones.com Òficjalnô starna Deftones</ref> Karno zôczątkòwò grało w môłich klubach, równak chùtkò zwëskało pòpùlarnotã dzãka sparłãczënim metalu, alternatiwnégò rocka a eksperimentalnégò brzëmieniô. <ref name="discog">https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones_discography Deftones discography</ref> == Sztil grë == Cunningham je znóny z techniczny, dinamiczny grë na perkùsje, jakô parłãczi cãżczé ritmë z barżi eksperimentalnyma przeńscama. Jegò szëk je czãsto znankòwóny jakno kluczowi element brzëmieniô Deftones. <ref name="ohms">https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-ohms Pitchfork – review Ohms</ref> == Deftones == Abe Cunningham je jednym z filarów karna [[Deftones]]. Mët z karnã nagrôł wszëtczé studijné albùmë, w tim: * ''[[Adrenaline]]'' (1995) * ''[[Around the Fur]]'' (1997) * ''[[White Pony]]'' (2000) * ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003) * ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[Gore (album)|Gore]]'' (2016) * ''[[Ohms (album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[Private Music (album)|Private Music]]'' (2025) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Deftones]] c7e431sc4cvgxnfxv3hqucegt5wd1un 221079 221078 2026-10-26T22:08:10Z HaxelKaszëba 17492 221079 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk | miono = Abe Cunningham | gwôsné miona = Abraham Benjamin Cunningham | òbrôzk = Deftones - Rock am Ring 2016 -2016156214257 2016-06-04 Rock am Ring - Sven - 1D X - 0105 - DV3P9764 mod.jpg | òpisënk = Abe Cunningham (2016) | data ùrodzeniô = 27 lëpińca 1973 | môl ùrodzeniô = [[Long Beach]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] | wark = perkùsysta | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[alternatiwny rock]], [[eksperimentalny rock]] | karno = [[Deftones]] | jinstrumentë = perkùsjô | wëtwórnia = Maverick, Reprise }} '''Abe Cunningham''' (ùr. 27 lëpińca 1973 w [[Long Beach]]) – [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczi]] perkùsysta, nôbarżi znóny jakno bëtnik karna [[Deftones]], z jaczim graje òd zôczątkù karierë kapelë.<ref name="bio">https://www.allmusic.com/artist/deftones-mn0000134591 AllMusic – Deftones biography</ref> == Mùzycznô kariera == Abe Cunningham pòczął grã na perkùsje w młodim wiekù a w 80. latach doparłãcził do lokalny mùzyczny scenë w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. W 1988 rokù razã z [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]] założëlë karno [[Deftones]]. <ref name="deftones">https://www.deftones.com Òficjalnô starna Deftones</ref> Karno zôczątkòwò grało w môłich klubach, równak chùtkò zwëskało pòpùlarnotã dzãka sparłãczëniu metalu, alternatiwnégò rocka a eksperimentalnégò brzëmieniô. <ref name="discog">https://en.wikipedia.org/wiki/Deftones_discography Deftones discography</ref> == Sztil grë == Cunningham je znóny z techniczny, dinamiczny grë na perkùsje, jakô parłãczi cãżczé ritmë z barżi eksperimentalnyma przeńscama. Jegò szëk je czãsto znankòwóny jakno kluczowi element brzëmieniô Deftones. <ref name="ohms">https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-ohms Pitchfork – review Ohms</ref> == Deftones == Abe Cunningham je jednym z filarów karna [[Deftones]]. Mët z karnã nagrôł wszëtczé studijné albùmë, w tim: * ''[[Adrenaline]]'' (1995) * ''[[Around the Fur]]'' (1997) * ''[[White Pony]]'' (2000) * ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' (2003) * ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) * ''[[Diamond Eyes]]'' (2010) * ''[[Koi No Yokan]]'' (2012) * ''[[Gore (album)|Gore]]'' (2016) * ''[[Ohms (album)|Ohms]]'' (2020) * ''[[Private Music (album)|Private Music]]'' (2025) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 30w2y3sku31epsslspiej0slh9c9ljg 10 13164 221169 219623 2026-10-27T10:05:48Z Terrus38 14026 221169 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arabsczi jãzëk<!--?--> |be=biôłorusczi jãzëk |bg=bùłgarsczi jãzëk |br=bretońsczi jãzëk |bs=bòsniacczi jãzëk |ca=katalońsczi jãzëk |cs=czesczi jãzëk |csb=kaszëbsczi jãzëk |cnr=czôrnogórsczi jãzëk |cy=walijsczi jãzëk<!--walëjsczi?--> |da=duńsczi jãzëk<!--dëńsczi jãzëk--> |de=niemiecczi jãzëk |dsb=dólnosorbsczi jãzëk<!-- dólnołuż. --> |en=angelsczi jãzëk |es=szpańsczi jãzëk |et=estońsczi jãzëk |fa=persczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |fi=fińsczi jãzëk |fr=francësczi jãzëk |gl=galisyjsczi jãzëk<!--?--> |gmh=strzédno-wësok-niemiecczi<!--{{RKJ|2007|50}}--> |gr=grecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |grc=stôrogrecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |gsw=szwajcarsczé gwarë<!--?--> |hbs=serbòchòrwacczi jãzëk |he=hebrajsczi jãzëk<!--?--> |hr=chòrwacczi jãzëk<!--?--> |hsb=górnosorbsczi jãzëk |hu=wãdżersczi jãzëk |hy=òrmiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |ga=irlandzczi jãzëk<!--?--> |is=islandzczi jãzëk<!--?--> |it=italsczi jãzëk |ja=japóńsczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|161}}, téż japòńsczi {{RKJ|2013|132}}--> |ka=grëzóńsczi jãzëk<!--grëzyńsczi w {{RKJ|2013|132}}; grëzóńsczi w {{RKJ|2007|42}}--> |kl=grenlandzczi jãzëk<!--?--> |kk=kazachsczi jãzëk<!--?--> |ko=kòrejańsczi jãzëk<!--kòreańsczi w {{RKJ|2013|132}}--> |la=łacyńsczi jãzëk |lt=lëtewsczi jãzëk |lu=luksembùrsczi jãzëk<!--?--> |lv=łotewsczi jãzëk |lij-MC=mònegasczi dialekt<!--?--> |mdf=mòkszańsczi jãzëk<!--?--> |ky=kirgisczi jãzëk<!--?--> |mk=macedońsczi jãzëk |ms=malajsczi jãzëk |nds=dólnoniemiecczi jãzëk<!--RKJ 2014 s. 92--> |nl=hòlendersczi jãzëk<!--RKJ 2024 s.354; téż holandzczi, hòlandzczi, niderlandzczi<ref>RKJ 2015 s. 2016</ref>, néderlandczi, néderlandzczi, òlendersczi? --> |no=norwesczi jãzëk |nb=norwesczi jãzëk<!-- bokmål --> |nn=norwesczi jãzëk<!-- nynorsk --> |pl=pòlsczi jãzëk |pox=pòłabsczi jãzëk |prg=prësczi jãzëk |pt=pòrtugalsczi jãzëk |rm=jãzëk romansz<!--?--> |ro=rumùńsczi jãzëk |ru=rusczi jãzëk |sk=słowacczi jãzëk |sl=słoweńsczi jãzëk |sla-pro=prasłowiańsczi jãzëk |sq=albańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2021|264}}--> |sr=serbsczi jãzëk |sv=szwédzczi jãzëk |szl=szląsczi etnolekt |tg=tadżicczi jãzëk<!--?--> |tk=turkmeńsczi jãzëk<!--?--> |tr=tërecczi jãzëk<!--{{RKJ|2018|41}}--> |uk=ùkrajińsczi jãzëk |vi=wietnamsczi jãzëk<!--?--> |yi=jãzëk jidisz<!--?--> |zh=chińsczi jãzëk<!--{{RKJ|2024|354}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2016|117}}--> |#default={{{1|}}} }}</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|csb}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|pl}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|de}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|en}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|es}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|es}} ---- </noinclude> exhvqt5dbjn0ymj9pr2f9ehhletbjfn 221170 221169 2026-10-27T10:06:21Z Terrus38 14026 Anulowanié wersje [[Special:Diff/221169|221169]] aùtora [[Special:Contributions/Terrus38|Terrus38]] ([[User talk:Terrus38|diskùsjô]]) 221170 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arabsczi jãzëk<!--?--> |be=biôłorusczi jãzëk |bg=bùłgarsczi jãzëk |br=bretońsczi jãzëk |bs=bòsniacczi jãzëk |ca=katalońsczi jãzëk |cs=czesczi jãzëk |csb=kaszëbsczi jãzëk |cnr=czôrnogórsczi jãzëk |cy=walijsczi jãzëk<!--walëjsczi?--> |da=duńsczi jãzëk<!--dëńsczi jãzëk--> |de=niemiecczi jãzëk |dsb=dólnosorbsczi jãzëk<!-- dólnołuż. --> |en=angelsczi jãzëk |es=szpańsczi jãzëk |et=estońsczi jãzëk |fa=persczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |fi=fińsczi jãzëk |fr=francësczi jãzëk |gl=galisyjsczi jãzëk<!--?--> |gmh=strzédno-wësok-niemiecczi<!--{{RKJ|2007|50}}--> |gr=grecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |grc=stôrogrecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |gsw=szwajcarsczé gwarë<!--?--> |hbs=serbòchòrwacczi jãzëk |he=hebrajsczi jãzëk<!--?--> |hr=chòrwacczi jãzëk<!--?--> |hsb=górnosorbsczi jãzëk |hu=wãdżersczi jãzëk |hy=òrmiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |ga=irlandzczi jãzëk<!--?--> |is=islandzczi jãzëk<!--?--> |it=italsczi jãzëk |ja=japóńsczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|161}}, téż japòńsczi {{RKJ|2013|132}}--> |ka=grëzóńsczi jãzëk<!--grëzyńsczi w {{RKJ|2013|132}}; grëzóńsczi w {{RKJ|2007|42}}--> |kl=grenlandzczi jãzëk<!--?--> |kk=kazachsczi jãzëk<!--?--> |ko=kòrejańsczi jãzëk<!--kòreańsczi w {{RKJ|2013|132}}--> |la=łacyńsczi jãzëk |lt=lëtewsczi jãzëk |lu=luksembùrsczi jãzëk<!--?--> |lv=łotewsczi jãzëk |lij-MC=mònegasczi dialekt<!--?--> |mdf=mòkszańsczi jãzëk<!--?--> |ky=kirgisczi jãzëk<!--?--> |mk=macedońsczi jãzëk |ms=malajsczi jãzëk |nds=dólnoniemiecczi jãzëk<!--RKJ 2014 s. 92--> |nl=hòlendersczi jãzëk<!--RKJ 2024 s.354; téż holandzczi, hòlandzczi, niderlandzczi<ref>RKJ 2015 s. 2016</ref>, néderlandczi, néderlandzczi, òlendersczi? --> |no=norwesczi jãzëk |nb=norwesczi jãzëk<!-- bokmål --> |nn=norwesczi jãzëk<!-- nynorsk --> |pl=pòlsczi jãzëk |pox=pòłabsczi jãzëk |prg=prësczi jãzëk |pt=pòrtugalsczi jãzëk |rm=jãzëk romansz<!--?--> |ro=rumùńsczi jãzëk |ru=rusczi jãzëk |sk=słowacczi jãzëk |sl=słoweńsczi jãzëk |sq=albańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2021|264}}--> |sr=serbsczi jãzëk |sv=szwédzczi jãzëk |szl=szląsczi etnolekt |tg=tadżicczi jãzëk<!--?--> |tk=turkmeńsczi jãzëk<!--?--> |tr=tërecczi jãzëk<!--{{RKJ|2018|41}}--> |uk=ùkrajińsczi jãzëk |vi=wietnamsczi jãzëk<!--?--> |yi=jãzëk jidisz<!--?--> |zh=chińsczi jãzëk<!--{{RKJ|2024|354}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2016|117}}--> |#default={{{1|}}} }}</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|csb}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|pl}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|de}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|en}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|es}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|es}} ---- </noinclude> jktg7iq2oof9umid6m2z8gzg03oomlm 2 13324 220959 220894 2026-10-26T14:56:58Z HaxelKaszëba 17492 220959 wikitext text/x-wiki '''Alternatiwny metal''' (ang. ''alternative metal'', téż ''alt-metal'') – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Krajach w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[heavy metal|heavy metalu]] a [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] z cëskama jinszich ôrtów, taczich jak [[hardcore punk]], [[funk]], [[hip-hop]], [[noise rock]] abò [[industrialny rock]]. Charakterizëje sã drãdżim brzëmienim gitarów, nietipòwima sztrukturama ùsôdzków a téż wiôlgą sztilisticzną rozmajitoscą. W przërównanim do tradicjowégò heavy metalu alternatiwny metal ni mô zemkło òpisónégò brzëmieniô. Karna zarechòwóné do negò ôrtu czãsto eksperimentëją z rozmajitima mùzycznyma sztilama, parłãczącë agresywné instrumentalné partie z melodijnym wòkalã a niekònwencjonalną ritmiką. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} c2kw2yr1he0l7mdm70ew66aanr6t3mt 220962 220959 2026-10-26T15:09:55Z HaxelKaszëba 17492 220962 wikitext text/x-wiki '''Alternatiwny metal''' (ang. ''alternative metal'', téż ''alt-metal'') – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Krajach w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[heavy metal|heavy metalu]] a [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] z cëskama jinszich ôrtów, taczich jak [[hardcore punk]], [[funk]], [[hip-hop]], [[noise rock]] abò [[industrialny rock]]. Charakterizëje sã drãdżim brzëmienim gitarów, nietipòwima sztrukturama ùsôdzków a téż wiôlgą sztilisticzną rozmajitoscą. W przërównanim do tradicjowégò heavy metalu alternatiwny metal ni mô zemkło òpisónégò brzëmieniô. Karna zarechòwóné do negò ôrtu czãsto eksperimentëją z rozmajitima mùzycznyma sztilama, parłãczącë agresywné instrumentalné partie z melodijnym wòkalã a niekònwencjonalną ritmiką. == Charakteristika == Alternatiwny metal charakterizëje sã przesterowónyma elektricznyma gitarama, drãdżima riffama a téż wërazystą ritmiczną sekcją. Wòkal mòże sã zastawiac rozmajité fòrmë, òd melodijnégò spiéwu pò krzik a nawetka rap. Niechtërné karna wëkòrzistëją téż elektroniczné instrumentë, sample a téż nietipòwé zwãkòwé efektë. Wôżną znanką ôrtu je sztilisticznô swòbòda. Pòmaklëwné karna zwëskają inspiracje z [[funk metal|funk metalu]], [[grunge]]'u, [[industrialny metal|industrialnégò metalu]], [[progresywny rock|progresywnégò rocka]] a téż jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi. Tekstë ùsôdzków czãsto sã tikają òsobistëch tôklów, emòcjów, relacjów midzëlëdzczich, alienacjów a téż spòlëznową problematiką. Jejich tématika pòòstaje równak wszelejakô a zanôleżi òd ùtwórstwa pòmaklëwnëch karnów. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} j7wpdr21tmqh1h4ssveu16fe75g4fjp 220965 220962 2026-10-26T15:19:04Z HaxelKaszëba 17492 220965 wikitext text/x-wiki '''Alternatiwny metal''' (ang. ''alternative metal'', téż ''alt-metal'') – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Krajach w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[heavy metal|heavy metalu]] a [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] z cëskama jinszich ôrtów, taczich jak [[hardcore punk]], [[funk]], [[hip-hop]], [[noise rock]] abò [[industrialny rock]]. Charakterizëje sã drãdżim brzëmienim gitarów, nietipòwima sztrukturama ùsôdzków a téż wiôlgą sztilisticzną rozmajitoscą. W przërównanim do tradicjowégò heavy metalu alternatiwny metal ni mô zemkło òpisónégò brzëmieniô. Karna zarechòwóné do negò ôrtu czãsto eksperimentëją z rozmajitima mùzycznyma sztilama, parłãczącë agresywné instrumentalné partie z melodijnym wòkalã a niekònwencjonalną ritmiką. == Charakteristika == Alternatiwny metal charakterizëje sã przesterowónyma elektricznyma gitarama, drãdżima riffama a téż wërazystą ritmiczną sekcją. Wòkal mòże sã zastawiac rozmajité fòrmë, òd melodijnégò spiéwu pò krzik a nawetka rap. Niechtërné karna wëkòrzistëją téż elektroniczné instrumentë, sample a téż nietipòwé zwãkòwé efektë. Wôżną znanką ôrtu je sztilisticznô swòbòda. Pòmaklëwné karna zwëskają inspiracje z [[funk metal|funk metalu]], [[grunge]]'u, [[industrialny metal|industrialnégò metalu]], [[progresywny rock|progresywnégò rocka]] a téż jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi. Tekstë ùsôdzków czãsto sã tikają òsobistëch tôklów, emòcjów, relacjów midzëlëdzczich, alienacjów a téż spòlëznową problematiką. Jejich tématika pòòstaje równak wszelejakô a zanôleżi òd ùtwórstwa pòmaklëwnëch karnów. == Historia == Alternatiwny metal wësztôłcył sã w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò na amerikańsczi niezanôleżny scenie. Do jegò rëchlészich przedstôwców rechùje sã karna [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]] a téż [[Soundgarden]], jaczé parłãczëłë cãżczé brzëmienié gitarów z elementama jinszich mùzycznëch ôrtów. Na zôczątkù lat 90. ôrt pòczął zwëskiwac wikszą pòpùlarnotã. Istotną rolã w jegò rozwiju òdegrałë karna [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Sukces albùmów taczich jak ''[[The Real Thing (albùm)|The Real Thing]]'' (1989), ''[[Meantime]]'' (1992), ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'' (1992) i ''[[Undertow]]'' (1993) przëczënił sã do rozpòwszechnieniégò ôrtu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} dffzdmejdcx7zwu9m2x0e8gut72chne 220966 220965 2026-10-26T15:23:23Z HaxelKaszëba 17492 220966 wikitext text/x-wiki '''Alternatiwny metal''' (ang. ''alternative metal'', téż ''alt-metal'') – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Krajach w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[heavy metal|heavy metalu]] a [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] z cëskama jinszich ôrtów, taczich jak [[hardcore punk]], [[funk]], [[hip-hop]], [[noise rock]] abò [[industrialny rock]]. Charakterizëje sã drãdżim brzëmienim gitarów, nietipòwima sztrukturama ùsôdzków a téż wiôlgą sztilisticzną rozmajitoscą. W przërównanim do tradicjowégò heavy metalu alternatiwny metal ni mô zemkło òpisónégò brzëmieniô. Karna zarechòwóné do negò ôrtu czãsto eksperimentëją z rozmajitima mùzycznyma sztilama, parłãczącë agresywné instrumentalné partie z melodijnym wòkalã a niekònwencjonalną ritmiką. == Charakteristika == Alternatiwny metal charakterizëje sã przesterowónyma elektricznyma gitarama, drãdżima riffama a téż wërazystą ritmiczną sekcją. Wòkal mòże sã zastawiac rozmajité fòrmë, òd melodijnégò spiéwu pò krzik a nawetka rap. Niechtërné karna wëkòrzistëją téż elektroniczné instrumentë, sample a téż nietipòwé zwãkòwé efektë. Wôżną znanką ôrtu je sztilisticznô swòbòda. Pòmaklëwné karna zwëskają inspiracje z [[funk metal|funk metalu]], [[grunge]]'u, [[industrialny metal|industrialnégò metalu]], [[progresywny rock|progresywnégò rocka]] a téż jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi. Tekstë ùsôdzków czãsto sã tikają òsobistëch tôklów, emòcjów, relacjów midzëlëdzczich, alienacjów a téż spòlëznową problematiką. Jejich tématika pòòstaje równak wszelejakô a zanôleżi òd ùtwórstwa pòmaklëwnëch karnów. == Historiô == Alternatiwny metal wësztôłcył sã w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò na amerikańsczi niezanôleżny scenie. Do jegò rëchlészich przedstôwców rechùje sã karna [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]] a téż [[Soundgarden]], jaczé parłãczëłë cãżczé brzëmienié gitarów z elementama jinszich mùzycznëch ôrtów. Na zôczątkù lat 90. ôrt pòczął zwëskiwac wikszą pòpùlarnotã. Istotną rolã w jegò rozwiju òdegrałë karna [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Sukces albùmów taczich jak ''[[The Real Thing (albùm)|The Real Thing]]'' (1989), ''[[Meantime]]'' (1992), ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'' (1992) i ''[[Undertow]]'' (1993) przëczënił sã do rozpòwszechnieniégò ôrtu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 79xla4xfbzzjn7yi10orqqzzlz53864 220970 220966 2026-10-26T15:34:46Z HaxelKaszëba 17492 220970 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Alternatiwny metal | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = drëgô pòłowa lat 80. XX sta. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[heavy metal]], [[alternatiwny rock]], [[hardcore punk]], [[funk]], [[noise rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]], [[syntezator]] | zortë = [[nu metal]], [[funk metal]], [[rap metal]] | artiscë = [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]], [[Soundgarden]], [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]], [[Rage Against the Machine]], [[Primus]], [[Deftones]], [[Korn]], [[System of a Down]], [[Chevelle]] | cëskòwé albùmë = ''[[The Real Thing (albùm)|The Real Thing]]'' (1989), ''[[Meantime]]'' (1992), ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'' (1992), ''[[Undertow]]'' (1993), ''[[Ænima]]'' (1996) | starna www = }} '''Alternatiwny metal''' (ang. ''alternative metal'', téż ''alt-metal'') – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Krajach w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[heavy metal|heavy metalu]] a [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] z cëskama jinszich ôrtów, taczich jak [[hardcore punk]], [[funk]], [[hip-hop]], [[noise rock]] abò [[industrialny rock]]. Charakterizëje sã drãdżim brzëmienim gitarów, nietipòwima sztrukturama ùsôdzków a téż wiôlgą sztilisticzną rozmajitoscą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W przërównanim do tradicjowégò heavy metalu alternatiwny metal ni mô zemkło òpisónégò brzëmieniô. Karna zarechòwóné do negò ôrtu czãsto eksperimentëją z rozmajitima mùzycznyma sztilama, parłãczącë agresywné instrumentalné partie z melodijnym wòkalã a niekònwencjonalną ritmiką. == Charakteristika == Alternatiwny metal charakterizëje sã przesterowónyma elektricznyma gitarama, drãdżima riffama a téż wërazystą ritmiczną sekcją. Wòkal mòże sã zastawiac rozmajité fòrmë, òd melodijnégò spiéwu pò krzik a nawetka rap. Niechtërné karna wëkòrzistëją téż elektroniczné instrumentë, sample a téż nietipòwé zwãkòwé efektë. Wôżną znanką ôrtu je sztilisticznô swòbòda. Pòmaklëwné karna zwëskają inspiracje z [[funk metal|funk metalu]], [[grunge]]'u, [[industrialny metal|industrialnégò metalu]], [[progresywny rock|progresywnégò rocka]] a téż jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/genre/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Genre Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Tekstë ùsôdzków czãsto sã tikają òsobistëch tôklów, emòcjów, relacjów midzëlëdzczich, alienacjów a téż spòlëznową problematiką. Jejich tématika pòòstaje równak wszelejakô a zanôleżi òd ùtwórstwa pòmaklëwnëch karnów. == Historiô == Alternatiwny metal wësztôłcył sã w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò na amerikańsczi niezanôleżny scenie. Do jegò rëchlészich przedstôwców rechùje sã karna [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]] a téż [[Soundgarden]], jaczé parłãczëłë cãżczé brzëmienié gitarów z elementama jinszich mùzycznëch ôrtów.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Na zôczątkù lat 90. ôrt pòczął zwëskiwac wikszą pòpùlarnotã. Istotną rolã w jegò rozwiju òdegrałë karna [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Sukces albùmów taczich jak ''[[The Real Thing (albùm)|The Real Thing]]'' (1989), ''[[Meantime]]'' (1992), ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'' (1992) i ''[[Undertow]]'' (1993) przëczënił sã do rozpòwszechnieniégò ôrtu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/10-bands-that-wouldnt-exist-without-faith-no-more | titel = 10 bands that wouldn't exist without Faith No More | aùtór = Rich Hobson | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W drëdżi pòłowie lat 90. z alternatiwnégò metalu wësztôłcył sã [[nu metal]], parłãczący cãżczé gitarowé brzëmienié z cëskama hip-hopù, hardcore punka a elektroniczny mùzyczi. Karna taczé jak [[Korn]], [[Deftones]] a [[Limp Bizkit]] przëczëniłë sã do pòpùlarizacje negò zortu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/revenge-of-the-freaks-how-nu-metal-took-over-the-world | titel = Revenge of the freaks: the rise, fall and resurrection of nu metal | aùtór = Dave Everley | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W XXI stalatim alternatiwny metal zachòwôł swòją bëtnosc na mùzyczny scenie, a jegò cësk pòòstają widzawné w ùtwórstwach karnów reprezentëjących rozmajité òdmianë ternégò rocka a metalu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} t3yzbpz7hfl0tvx4z2zwhzl6p64e2i4 220971 220970 2026-10-26T15:35:30Z HaxelKaszëba 17492 220971 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Alternatiwny metal | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = drëgô pòłowa lat 80. XX sta. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[heavy metal]], [[alternatiwny rock]], [[hardcore punk]], [[funk]], [[noise rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]], [[syntezator]] | zortë = [[nu metal]], [[funk metal]], [[rap metal]] | artiscë = [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]], [[Soundgarden]], [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]], [[Rage Against the Machine]], [[Primus]], [[Deftones]], [[Korn]], [[System of a Down]], [[Chevelle]] | starna www = }} '''Alternatiwny metal''' (ang. ''alternative metal'', téż ''alt-metal'') – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Krajach w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[heavy metal|heavy metalu]] a [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] z cëskama jinszich ôrtów, taczich jak [[hardcore punk]], [[funk]], [[hip-hop]], [[noise rock]] abò [[industrialny rock]]. Charakterizëje sã drãdżim brzëmienim gitarów, nietipòwima sztrukturama ùsôdzków a téż wiôlgą sztilisticzną rozmajitoscą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W przërównanim do tradicjowégò heavy metalu alternatiwny metal ni mô zemkło òpisónégò brzëmieniô. Karna zarechòwóné do negò ôrtu czãsto eksperimentëją z rozmajitima mùzycznyma sztilama, parłãczącë agresywné instrumentalné partie z melodijnym wòkalã a niekònwencjonalną ritmiką. == Charakteristika == Alternatiwny metal charakterizëje sã przesterowónyma elektricznyma gitarama, drãdżima riffama a téż wërazystą ritmiczną sekcją. Wòkal mòże sã zastawiac rozmajité fòrmë, òd melodijnégò spiéwu pò krzik a nawetka rap. Niechtërné karna wëkòrzistëją téż elektroniczné instrumentë, sample a téż nietipòwé zwãkòwé efektë. Wôżną znanką ôrtu je sztilisticznô swòbòda. Pòmaklëwné karna zwëskają inspiracje z [[funk metal|funk metalu]], [[grunge]]'u, [[industrialny metal|industrialnégò metalu]], [[progresywny rock|progresywnégò rocka]] a téż jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/genre/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Genre Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Tekstë ùsôdzków czãsto sã tikają òsobistëch tôklów, emòcjów, relacjów midzëlëdzczich, alienacjów a téż spòlëznową problematiką. Jejich tématika pòòstaje równak wszelejakô a zanôleżi òd ùtwórstwa pòmaklëwnëch karnów. == Historiô == Alternatiwny metal wësztôłcył sã w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò na amerikańsczi niezanôleżny scenie. Do jegò rëchlészich przedstôwców rechùje sã karna [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]] a téż [[Soundgarden]], jaczé parłãczëłë cãżczé brzëmienié gitarów z elementama jinszich mùzycznëch ôrtów.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Na zôczątkù lat 90. ôrt pòczął zwëskiwac wikszą pòpùlarnotã. Istotną rolã w jegò rozwiju òdegrałë karna [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Sukces albùmów taczich jak ''[[The Real Thing (albùm)|The Real Thing]]'' (1989), ''[[Meantime]]'' (1992), ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'' (1992) i ''[[Undertow]]'' (1993) przëczënił sã do rozpòwszechnieniégò ôrtu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/10-bands-that-wouldnt-exist-without-faith-no-more | titel = 10 bands that wouldn't exist without Faith No More | aùtór = Rich Hobson | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W drëdżi pòłowie lat 90. z alternatiwnégò metalu wësztôłcył sã [[nu metal]], parłãczący cãżczé gitarowé brzëmienié z cëskama hip-hopù, hardcore punka a elektroniczny mùzyczi. Karna taczé jak [[Korn]], [[Deftones]] a [[Limp Bizkit]] przëczëniłë sã do pòpùlarizacje negò zortu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/revenge-of-the-freaks-how-nu-metal-took-over-the-world | titel = Revenge of the freaks: the rise, fall and resurrection of nu metal | aùtór = Dave Everley | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W XXI stalatim alternatiwny metal zachòwôł swòją bëtnosc na mùzyczny scenie, a jegò cësk pòòstają widzawné w ùtwórstwach karnów reprezentëjących rozmajité òdmianë ternégò rocka a metalu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} ozj55ro39vd0m4mz9z0a4lq4k1n74hn 220972 220971 2026-10-26T15:35:57Z HaxelKaszëba 17492 220972 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Alternatiwny metal | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = drëgô pòłowa lat 80. XX sta. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[heavy metal]], [[alternatiwny rock]], [[hardcore punk]], [[funk]], [[noise rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]], [[syntezator]] | zortë = [[nu metal]], [[funk metal]], [[rap metal]] | artiscë = [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]], [[Soundgarden]], [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]], [[Rage Against the Machine]], [[Primus]], [[Deftones]], [[Korn]], [[System of a Down]], [[Chevelle]] | starna www = }} '''Alternatiwny metal''' (ang. ''alternative metal'', téż ''alt-metal'') – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Krajach w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[heavy metal|heavy metalu]] a [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] z cëskama jinszich ôrtów, taczich jak [[hardcore punk]], [[funk]], [[hip-hop]], [[noise rock]] abò [[industrialny rock]]. Charakterizëje sã drãdżim brzëmienim gitarów, nietipòwima sztrukturama ùsôdzków a téż wiôlgą sztilisticzną rozmajitoscą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W przërównanim do tradicjowégò heavy metalu alternatiwny metal ni mô zemkło òpisónégò brzëmieniô. Karna zarechòwóné do negò ôrtu czãsto eksperimentëją z rozmajitima mùzycznyma sztilama, parłãczącë agresywné instrumentalné partie z melodijnym wòkalã a niekònwencjonalną ritmiką. == Charakteristika == Alternatiwny metal charakterizëje sã przesterowónyma elektricznyma gitarama, drãdżima riffama a téż wërazystą ritmiczną sekcją. Wòkal mòże sã zastawiac rozmajité fòrmë, òd melodijnégò spiéwu pò krzik a nawetka rap. Niechtërné karna wëkòrzistëją téż elektroniczné instrumentë, sample a téż nietipòwé zwãkòwé efektë. Wôżną znanką ôrtu je sztilisticznô swòbòda. Pòmaklëwné karna zwëskają inspiracje z [[funk metal|funk metalu]], [[grunge]]'u, [[industrialny metal|industrialnégò metalu]], [[progresywny rock|progresywnégò rocka]] a téż jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/genre/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Genre Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Tekstë ùsôdzków czãsto sã tikają òsobistëch tôklów, emòcjów, relacjów midzëlëdzczich, alienacjów a téż spòlëznową problematiką. Jejich tématika pòòstaje równak wszelejakô a zanôleżi òd ùtwórstwa pòmaklëwnëch karnów. == Historiô == Alternatiwny metal wësztôłcył sã w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò na amerikańsczi niezanôleżny scenie. Do jegò rëchlészich przedstôwców rechùje sã karna [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]] a téż [[Soundgarden]], jaczé parłãczëłë cãżczé brzëmienié gitarów z elementama jinszich mùzycznëch ôrtów.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Na zôczątkù lat 90. ôrt pòczął zwëskiwac wikszą pòpùlarnotã. Istotną rolã w jegò rozwiju òdegrałë karna [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Sukces albùmów taczich jak ''[[The Real Thing (albùm)|The Real Thing]]'' (1989), ''[[Meantime]]'' (1992), ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'' (1992) a ''[[Undertow]]'' (1993) przëczënił sã do rozpòwszechnieniégò ôrtu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/10-bands-that-wouldnt-exist-without-faith-no-more | titel = 10 bands that wouldn't exist without Faith No More | aùtór = Rich Hobson | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W drëdżi pòłowie lat 90. z alternatiwnégò metalu wësztôłcył sã [[nu metal]], parłãczący cãżczé gitarowé brzëmienié z cëskama hip-hopù, hardcore punka a elektroniczny mùzyczi. Karna taczé jak [[Korn]], [[Deftones]] a [[Limp Bizkit]] przëczëniłë sã do pòpùlarizacje negò zortu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/revenge-of-the-freaks-how-nu-metal-took-over-the-world | titel = Revenge of the freaks: the rise, fall and resurrection of nu metal | aùtór = Dave Everley | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W XXI stalatim alternatiwny metal zachòwôł swòją bëtnosc na mùzyczny scenie, a jegò cësk pòòstają widzawné w ùtwórstwach karnów reprezentëjących rozmajité òdmianë ternégò rocka a metalu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} j5mt3mwytizg1vu3l01oxpml77zm7xi 220980 220972 2026-10-26T15:44:16Z HaxelKaszëba 17492 220980 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Alternatiwny metal | òdjimk = Faith No More 2009.jpg | òpisënk = | lata rozwiju = drëgô pòłowa lat 80. XX sta. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[heavy metal]], [[alternatiwny rock]], [[hardcore punk]], [[funk]], [[noise rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]], [[syntezator]] | zortë = [[nu metal]], [[funk metal]], [[rap metal]] | artiscë = [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]], [[Soundgarden]], [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]], [[Rage Against the Machine]], [[Primus]], [[Deftones]], [[Korn]], [[System of a Down]], [[Chevelle]] | starna www = }} '''Alternatiwny metal''' (ang. ''alternative metal'', téż ''alt-metal'') – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Krajach w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[heavy metal|heavy metalu]] a [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] z cëskama jinszich ôrtów, taczich jak [[hardcore punk]], [[funk]], [[hip-hop]], [[noise rock]] abò [[industrialny rock]]. Charakterizëje sã drãdżim brzëmienim gitarów, nietipòwima sztrukturama ùsôdzków a téż wiôlgą sztilisticzną rozmajitoscą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W przërównanim do tradicjowégò heavy metalu alternatiwny metal ni mô zemkło òpisónégò brzëmieniô. Karna zarechòwóné do negò ôrtu czãsto eksperimentëją z rozmajitima mùzycznyma sztilama, parłãczącë agresywné instrumentalné partie z melodijnym wòkalã a niekònwencjonalną ritmiką. == Charakteristika == Alternatiwny metal charakterizëje sã przesterowónyma elektricznyma gitarama, drãdżima riffama a téż wërazystą ritmiczną sekcją. Wòkal mòże sã zastawiac rozmajité fòrmë, òd melodijnégò spiéwu pò krzik a nawetka rap. Niechtërné karna wëkòrzistëją téż elektroniczné instrumentë, sample a téż nietipòwé zwãkòwé efektë. Wôżną znanką ôrtu je sztilisticznô swòbòda. Pòmaklëwné karna zwëskają inspiracje z [[funk metal|funk metalu]], [[grunge]]'u, [[industrialny metal|industrialnégò metalu]], [[progresywny rock|progresywnégò rocka]] a téż jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/genre/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Genre Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Tekstë ùsôdzków czãsto sã tikają òsobistëch tôklów, emòcjów, relacjów midzëlëdzczich, alienacjów a téż spòlëznową problematiką. Jejich tématika pòòstaje równak wszelejakô a zanôleżi òd ùtwórstwa pòmaklëwnëch karnów. == Historiô == Alternatiwny metal wësztôłcył sã w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò na amerikańsczi niezanôleżny scenie. Do jegò rëchlészich przedstôwców rechùje sã karna [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]] a téż [[Soundgarden]], jaczé parłãczëłë cãżczé brzëmienié gitarów z elementama jinszich mùzycznëch ôrtów.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Na zôczątkù lat 90. ôrt pòczął zwëskiwac wikszą pòpùlarnotã. Istotną rolã w jegò rozwiju òdegrałë karna [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Sukces albùmów taczich jak ''[[The Real Thing (albùm)|The Real Thing]]'' (1989), ''[[Meantime]]'' (1992), ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'' (1992) a ''[[Undertow]]'' (1993) przëczënił sã do rozpòwszechnieniégò ôrtu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/10-bands-that-wouldnt-exist-without-faith-no-more | titel = 10 bands that wouldn't exist without Faith No More | aùtór = Rich Hobson | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W drëdżi pòłowie lat 90. z alternatiwnégò metalu wësztôłcył sã [[nu metal]], parłãczący cãżczé gitarowé brzëmienié z cëskama hip-hopù, hardcore punka a elektroniczny mùzyczi. Karna taczé jak [[Korn]], [[Deftones]] a [[Limp Bizkit]] przëczëniłë sã do pòpùlarizacje negò zortu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/revenge-of-the-freaks-how-nu-metal-took-over-the-world | titel = Revenge of the freaks: the rise, fall and resurrection of nu metal | aùtór = Dave Everley | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W XXI stalatim alternatiwny metal zachòwôł swòją bëtnosc na mùzyczny scenie, a jegò cësk pòòstają widzawné w ùtwórstwach karnów reprezentëjących rozmajité òdmianë ternégò rocka a metalu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 3885k0kezfzl9mca3jb4vgi43uln3dc 0 13545 221090 219978 2026-10-26T22:37:30Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 221090 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Kresë Eùropë''' ({{jãz.|pl}} ''Kresy Europy. Ze skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego'', {{jãz.|uk}} Пограниччя Європи. Зі скарбниці Львівського історичного музею<ref>https://lvivoblrada.gov.ua/vystavku-lvivskoho-istorychnoho-mu/</ref>) – wëstôwk (2025–)<ref>https://mojestrone.com/artykul/lwiwsczi-wstwk-do-n2419260</ref>. * 2025-02-20 – 2025-03-02 [[Lublëno]] * 2025-04-05 – 2025-12-28 [[Wrocław]]<ref>https://podroze.onet.pl/aktualnosci/trzy-piekne-kobiety-i-wojna-wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum/lsbtjs3</ref> * 2026-01-31 – 2026-05-17 [[Pòznanié]] * 2026-06-10 – 2026-10-18 [[Stôłpsk]] – Wernisaż: 10 czerwca 2026, godz. 17:00 * [[Warszawa]] == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Zôbòrskô Zemia]] * [[Pòlskô]] * [[Ùkrajina]] |col2= === Jiné wëstôwczi === {{#categorytree:Wëstôwczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/lwiwsczi-wstwk-do-n2419260 * https://web.archive.org/web/20260514082232/https://cennebezcenne.pl/wp-content/uploads/2025/10/CBU_16_22_241025.pdf * https://siml.pl/index.php/siml/article/view/180 * https://siml.pl/index.php/siml/article/view/180/147 * https://www.instagram.com/p/DDpaVU1OECy/ * https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/slupsk/2026/06/09/kresy-europy-w-slupsku-skarby-mezopotamii-grecji-i-rzymu-przyjechaly-z-lwowskiego-muzeum/ [https://web.archive.org/web/20260625210235/https://radiogdansk.pl/wp-content/uploads/2026/06/Dlugi_Wystawa_Kresy_Europy.mp3?_=1 .mp3] * https://culture.pl/pl/galeria/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-w-lublinie-galeria ;2025-02-20 – 2025-03-02 Lublëno * [https://radio.lublin.pl/2024/12/historia-z-muzealnego-skarbca-wyjatkowa-wystawa-na-zamku-zdjecia/ radio.lublin.pl - Historia z muzealnego skarbca. Wyjątkowa wystawa na Zamku <nowiki>[ZDJĘCIA]</nowiki>] ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9803-2024-12-20-225305.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9809-2024-12-20-225243.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9814-2024-12-20-225301.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9817-2024-12-20-225256.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9819-2024-12-20-225226.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9820-2024-12-20-225248.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9821-2024-12-20-225213.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9824-2024-12-20-225252.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9825-2024-12-20-225208.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9826-2024-12-20-225310.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9831-2024-12-20-225203.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9832-2024-12-20-225153.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9833-2024-12-20-225149.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9834-2024-12-20-225145.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9837-2024-12-20-225140.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9839-2024-12-20-225135.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9840-2024-12-20-225231.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9842-2024-12-20-225158.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9846-2024-12-20-225222.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9850-2024-12-20-225236.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9853-2024-12-20-225217.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9855-2024-12-20-225129.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9840-2024-12-28-210832.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/img_9853-2024-12-28-210830.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz-2024-12-28-214240.mp3?var=0.9037351302674403 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz_2-2024-12-28-214237.mp3?var=0.7335376832274076 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz-2024-12-28-214240.mp3?_=2 ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/jacek_jeremicz_2-2024-12-28-214237.mp3?_=1 * [https://radio.lublin.pl/2024/12/kresy-europy-wyjatkowa-wystawa-przybywa-na-zamek-zdjecia/ radio.lublin.pl - Kresy Europy. Wyjątkowa wystawa przybywa na Zamek <nowiki>[ZDJĘCIA]</nowiki>] ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/469122077_1005830454904817_8187193009899331136_n-2024-12-20-071853.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470205102_1013945290760000_7158133651129478909_n-2024-12-20-071843.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470216547_1013947087426487_5409002034850558663_n-2024-12-20-071848.jpg ** https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2024/12/470232571_1013945044093358_3406464793014596330_n-2024-12-20-071838.jpg * [https://ziemiewschodnie.pl/pl/o-muzeum/aktualnosci/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego „Kresy Europy. Ze skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego” {{!}} MZWDR] ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8405.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8393.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8422.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8444.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8464.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8511.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8527.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8552.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8577.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8263.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8290.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8293.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8304.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8330.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8712.JPG ** https://ziemiewschodnie.pl/sites/default/files/2024-12/IMG_8726.JPG * https://herito.pl/ahice/exhibition-borderlands-of-the-europe-from-the-treasury-of-the-lviv-historical-museum-in-lublin/ * https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kresy-europy-w-lublinie/ * https://spotkaniazzabytkami.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/oprowadzanie-po-wystawie-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/otwarcie-wystawy-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/projekty/organizacja-wystawy-czasowej-kresy-europy-ze-zbiorow-lwowskiego-historycznego/ * https://zamek-lublin.pl/kresy-europy/ * https://zamek-lublin.pl/projekty/organizacja-wystawy-czasowej-kresy-europy-ze-zbiorow-lwowskiego-historycznego-w-roku-2026/ * https://happeningnext.com/event/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-eid3a0c3rpxmx * https://nowyswiat.online/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-na-zamku-lubelskim * https://podcast-media.rcs.revma.com/media/agpzfnJqLXJldm1hchYLEglNZWRpYUl0ZW0YgICwh6GDmwkMogEHbGlicmFyeQ.mp3 * https://www.ziemiewschodnie.pl/pl/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego * https://www.ziemiewschodnie.pl/pl/o-muzeum/wydarzenia/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa ;2025-04-05 – 2025-12-28 Wrocław * {{YouTube|v=kysjo33fG7I|tit=CZY POLSKIE ZABYTKI OBRONIĄ SIĘ W RAZIE ATAKU? JOANNA LAMPARSKA ZAPRASZA NA NIEZWYKŁĄ WYSTAWĘ — Hi!History Joanna Lamparska|k=@HiHistorychannel|d=2025-04-03|dł=10:55|jãz=pl}} * Audio – Radio RAM ** https://radioram.pl/articles/view/56948/Pociag-do-historii-Kresy-Europy-Ze-skarbca-Lwowskiego-Muzeum-Historycznego ** https://radioram.pl/img/articles/56948/04.04%20Lampka%20-%20Arsena%C5%82%20calo%C5%9B%C4%87%20zmontowana-1.mp3 * Video+Galeria – gazetawroclawska.pl ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/ar/c5p2-27502371 ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/gh/c5p2-27502371 ** https://gazetawroclawska.pl/kresy-europy-kresy-rzeczpospolitej-wyjatkowa-wystawa-we-wroclawiu/gh/c5p2-27502371/2 ** https://web.archive.org/web/20260721032451/https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/720p.m3u8 ** https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/360p.m3u8 ** https://web.archive.org/web/20260721032438/https://cdnx.onnetwork.tv/hls/1/9/1905163/fullhd.m3u8 ** https://ia902800.us.archive.org/18/items/1905163/1905163.m3u8 – VLC * https://web.archive.org/web/20250429183320/https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/exhibition/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/shop-search/ * https://muzeum.miejskie.wroclaw.pl/exhibition/24990-2/ * https://www.wroclaw.pl/kultura/muzeum-miejskie-wroclawia-co-nowego-zobaczymy-w-2025-roku * https://www.wroclaw.pl/kultura/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale * https://www.wroclaw.pl/kultura/galeria/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale,p,2 * https://www.wroclaw.pl/kultura/galeria/skarby-lwowskiego-muzeum-historycznego-do-podziwiania-w-arsenale,p,3 * https://wroclaw.tvp.pl/85994161/600-eksponatow-ze-lwowa-na-czasowej-wystawie-kresy-europy * https://pik.wroclaw.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-czasowa/ * https://wroclawskie.info/artykul/-600-eksponatow-ze-lwowa-n1771387 * https://www.facebook.com/events/1609784793015614/ * https://www.facebook.com/muzeum.miejskie.wroclaw/posts/729130099747422/ * https://podroze.onet.pl/aktualnosci/trzy-piekne-kobiety-i-wojna-wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum/lsbtjs3 * https://www.wroclawskiportal.pl/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://wroclaw.naszemiasto.pl/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/kw/c13-900783 * https://kiedysztuka.pl/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://dzieje.pl/wiadomosci/wroclawskie-muzeum-archeologiczne-pokazuje-600-eksponatow-ze-lwowa-na-czasowej-wystawie * https://www.wroclaw.pl/go/wydarzenia/edukacja-i-rozwoj/1399129-warsztaty-rodzinne-w-muzeum-archeologicznym-na-wystawie-kresy-europy * https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,31830825,skarby-ze-lwowa-sultanka-hurrem-dla-milosnikow-wspanialego.html ;2026-01-31 – 2026-05-17 Pòznanié * https://codziennypoznan.pl/artykul/2026-01-29/lwowski-skarbiec-w-poznaniu-kresy-europy-pokaza-historie-na-styku-wschodu-i-zachodu/ * https://www.umww.pl/2026010709391201-organizacja-wystawy-kresy-europy--ze-skarbca-muzeum-historycznego-we-lwowie * https://poznan.naszemiasto.pl/wystawa-czasowa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/kw/c13-1819169 * https://www.gazetafenestra.pl/2026/03/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ * https://radiopoznan.fm/informacje/zapowiedzi/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego_2 * https://www.facebook.com/muzarp/posts/-nowa-wystawa-czasowa-w-poznaniuod-31-stycznia-2026-roku-muzeum-archeologiczne-w/1524764202587821/ * https://www.facebook.com/muzarp/videos/30-stycznia-2026-roku-w-muzeum-archeologicznym-w-poznaniu-odby%C5%82-si%C4%99-uroczysty-we/1165852752287976/ * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-02-04/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-02-23/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/odpady/events/2026-05-06/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/dziecko/events/2026-04-11/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/zima/events/2026-03-21/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-04-11/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/events/2026-05-01/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/odpady/events/2026-02-19/-,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/wortals/dziecko/events/2026-05-07/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html * https://www.poznan.pl/mim/ngo/events/wystawa-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego,179570.html ;2026-06-10 – 2026-10-18 Stôłpsk * muzeum.slupsk.pl ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wystawy/kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego-wystawa-czasowa/ ** https://muzeum.slupsk.pl/archiwum/archiwum-roku-2026/zofia-potocka-historia-i-legendy-zofijowka-park-w-humaniu-wyklad/ ** https://muzeum.slupsk.pl/archiwum/archiwum-roku-2026/oprowadzanie-kuratorskie-po-wystawie-kresy-europy/ ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wydarzenia/malarstwo-z-wystawy-kresy-europy-ze-skarbca-lwowskiego-muzeum-historycznego/ ** https://muzeum.slupsk.pl/aktualnosci/wydarzenia/eksploatacja-mumii-w-europie-panaceum-surowiec-kuriozum-fakty-i-mity-wyklad/ * V – tv-slupsk.pl ** https://web.archive.org/web/20260720005016/https://www.tv-slupsk.pl/artykul/12618,kresy-europy ** https://web.archive.org/web/20260720024914/https://media.tv-slupsk.pl/avdata/video/2026/06/16/wt-kresy-europy.mp4 * Audio – Radioplus.pl ** https://www.radioplus.pl/koszalin/ponad-600-skarbow-ze-lwowa-w-slupsku-wyjatkowa-wystawa-w-zamku-ksiazat-pomorskich-aa-bZmW-vBYt-i4qi.html * *https://web.archive.org/web/20260720025714/https://d1bxy2pveef3fq.cloudfront.net/episodes/high/55063356.mp3?session_id=13dca751-bb9d-5b03-b9cb-c6002f22aac0&ab=128&al=289724&ao=462&cc=YYYYYYYYYY&cr=www.radioplus.pl&ct=ON_DEMAND&episode_id=72563060&show_id=5187271&user_id=15426203&organization_id=1864&tenant=SPREAKER&timestamp=1784516212&ppi=20677089-7cff-5450-aff1-112cd9b387dc&epi=d13688a2-61ae-5878-a99d-0c890c856a80&emt=audio&media_type=static&edt=mp3&Expires=1784602612&Key-Pair-Id=K1J2BR3INU6RYD&Signature=cQVb5fnJ3ChTziPaDWPV9ZaFPd2zMVs0HAsqnw9DoWHr7Rq4atMtMMaiL59VYe7wMFh8n6~Zsd5-vM7xE4lYnHwO-ijJN7lK6UsiJSlvCdJmp39bJ7pkJ~OA07oW9KeHgy-UOL~1qZU14a3hgwa0rIa-W~gGEyGHLa9e4xFBXRvouU9e8LErjdAob5jqMWjIZN1oXZCFNDsVl0-p6DwDo6TzSHDOGIHEKm9GPV89~bLcaNW0-rKvKu6ekGaaZR0B5QKeW-OIOhRjlEPCU02~jcjGFIoD128OadDjrZuKyj1BWwBfwYzv22RHI-MCgh3d3johWIIZz0ZVboPNmHpsbA__ * Galeria – gp24.pl – „Kresy Europy” w Słupsku. Bezcenne skarby ze Lwowa na wyjątkowej wystawie w Muzeum Pomorza Środkowego ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/ar/c1p2-29074177 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177/2 ** https://gp24.pl/kresy-europy-w-slupsku-bezcenne-skarby-ze-lwowa-na-wyjatkowej-wystawie-w-muzeum-pomorza-srodkowego/gh/c1p2-29074177/3 * Galeria – gp24.pl – Kresy Europy. Nowa wystawa w Muzeum Pomorza Środkowego, którą warto zobaczyć [ZDJĘCIA] ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/ar/c1p2-29108203 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/2 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/3 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/4 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/5 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/6 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/7 ** https://gp24.pl/kresy-europy-nowa-wystawa-w-muzeum-pomorza-srodkowego-ktora-warto-zobaczyc-zdjecia/gh/c1p2-29108203/8 {{Szëkba|Kresy Europy}} {{Szëkba|Kresë Eùropë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëstôwczi]] [[Kategòrëjô:Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Ùkrajina]] dm2nmn1upo97r0r02eoq3og2gzwdwgb 0 13626 221193 220446 2026-10-27T11:57:19Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania|Przeczerowania]] do kategòrie [[Kategòriô:Przeczerowania Chùr …|Przeczerowania Chùr …]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221193 wikitext text/x-wiki #TAM [[Iuventus Cantans (chùr)]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania Chùr …]] hdvwucl9lk223wy0n7ee069frojxs5y 221195 221193 2026-10-27T11:58:54Z Iketsi 3254 |Iuventus Cantans 221195 wikitext text/x-wiki #TAM [[Iuventus Cantans (chùr)]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania Chùr …|Iuventus Cantans]] 1z3nepl3k090mxmr2f28dslsenpepr0 0 13671 221071 210170 2026-10-26T19:54:07Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/es]] 221071 wikitext text/x-wiki #TAM [[Peru]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/es]] fp8qf7t82u2n5zjkmslsncltu2os79l 0 13776 221041 215695 2026-10-26T19:06:33Z HaxelKaszëba 17492 221041 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Adrenaline | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[1 rujana]] [[1995]] | plac nagraniô = Matrix ([[San Francisco]], [[Kalifòrniô]]) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[heavy metal]] | czas dérowaniô = 48:38 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô|albùm = Adrenaline| rëchlészi = — | pòstãpny = [[Around the Fur]] | rok = 1995}} }} '''Adrenaline''' – debiutowi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò metalowégò karna [[Deftones]], wëdóny [[1 rujana]] [[1995]] rokù nôkładã wëtwórnie [[Maverick Records]]<ref>{{Cytuj starnã | url = http://www.deftones.com | titel = Deftones Official Website | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Na platka ùznôwónô je za jeden z kluczowëch dokazów, jaczi pòłożił zwelã pòd rozwij ôrtu [[Nu metal|nu metalu]] w pòłowie lat 90. == Geneza a brzëmienié == Albùm pòwstôł òb cząd intensywnëch kòncertów karna, co przełożëło sã na jegò sërowé, wnet "garażowé" brzëmienié. Produkcją materiału zajął sã [[Terry Date]], jaczi pózni stôł sã stójnym wespółrobòtnikã karna<ref>{{Cytuj starnã | url = http://www.allmusic.com | titel = Terry Date Credits | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Brzëmienié ''Adrenaline'' charakterizëje sã cwiardima, przesterowónyma gitarowima riffama [[Stephen Carpenter|Stephena Carpentera]] a specjalnym wòkalnym sztilã [[Chino Moreno]], jaczi parłãczi agresywné krziczi z wnet szeptónyma partiama. == Znaczënk a òdbiér == Chòc w sztóce premiérë albùm nie òsygnął natëchmiastowégò kòmercyjnégò sukcesu, z czasã zwëskôł kùltowi sztatus. Mùzyczny kriticë achtnãlë gò za wniesenié swiéżoscë do tedëczasny metalowi scenë a za szëk parłãczeniô elementów [[Heavy metal|heavy metalu]], [[Hardcore punk|hardcore punka]] i [[Alternatiwny metal|alternatiwë]]. Nôbarżi znónyma ùsôdzkama promùjącyma wëdôwiznã bëłë syngle ''„7 Words”'' a ''„Bored”'', jaczé do dzys są stójnyma pónktama wëstãpów karna na żëwò. Sukces ''Adrenaline'' pòzwòlił [[Deftones]] na pòczãcé wielelatny karierë a zbùdowanié òddóny bazë lubòtników na całim swiece. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Bored”</td> <td></td> <td>4:06</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Minus Blindfold”</td> <td></td> <td>4:04</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„One Weak”</td> <td></td> <td>4:29</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Nosebleed”</td> <td></td> <td>4:26</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Lifter”</td> <td></td> <td>4:43</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Root”</td> <td></td> <td>3:41</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„7 Words”</td> <td></td> <td>3:44</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Birthmark”</td> <td></td> <td>4:19</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Engine No. 9”</td> <td></td> <td>3:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Fireal”</td> <td></td> <td>6:36</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Fist”</td> <td>hidden track</td> <td>3:35</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>48:38</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] dtudwdx80ahrov3a63xjgldpp1erigx 0 13785 221042 215696 2026-10-26T19:06:46Z HaxelKaszëba 17492 221042 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Around the Fur | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[28 rujana]] [[1997]] | plac nagraniô = [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón), [[Studio Durrango]] (Woodinville, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[heavy metal]] | czas dérowaniô = 73:56 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Around the Fur | rëchlészi = [[Adrenaline]] | pòstãpny = [[White Pony]] | rok = 1997 }} }} '''Around the Fur''' – drëdżi [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[28 rujana]] [[1997]] rokù nôkładã [[Maverick Records]]<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/deftones/ | titel = Deftones Chart History | òpùblikòwóny = Billboard | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Albùm òstôł wëprodukòwóny przez [[Terry Date|Terry'égò Date'a]] òrôz bëtników karna. Nagraniô òdbiwałë sã òd aprila do czerwińca 1997 rokù w [[Studio Litho]] w Seattle. Albùm béł rozwiniãcym brzëmienié zaprezentowónégò na debiutowim ''[[Adrenaline]]'' z 1995 rokù. ''Around the Fur'' parłãczi elementë [[alternatiwny metal| alternatiwnégò metalu]], [[nu metal]]u a cwiardszégò rocka, a jegò produkcjô bëła barżi rozbùdowónô jak na pierszim albùmie kapelë. Platka hala karnowi wikszą pòpùlarnotã, a pòchòdzącé z ni syngle ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch ùsôdzków [[Deftones]]. Albùm zadebiutowôł na 29. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W 1999 rokù zwëskôł certifikat złoti platczi, a w 2011 rokù òstôł certifikòwóny jakno platinowi<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_search=true&artist=Deftones | titel = RIAA Gold & Platinum – Deftones | òpùblikòwóny = RIAA | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. == Historiô pòwstaniô == Pò wëdaniu ''[[Adrenaline]]'' [[Deftones]] rozpòczął robòtã nad pòstãpnym albùmã. Karno pònowno pòdjął wespółrobòtã z producentã [[Terry Date|Terry'm Date'ã]], jaczi òdpòwiôdôł téż za produkcjã debiutowi platczi. Nagraniô ''Around the Fur'' pòczãłë sã w aprilu 1997 rokù w [[Studio Litho]] w Seattle, należącym do gitarzistë [[Pearl Jam]], [[Stone Gossard|Stone'a Gossarda]]. Sesje dérowałë do czerwińca negò samégò rokù<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/around-the-fur-mw0000030589 | titel = Around the Fur – AllMusic Review | òpùblikòwóny = AllMusic | data przëstãpù = 2026-08-14}}</ref>. Òb czas robòtów nad albùmã bëtnicë [[Deftones]] mieszkalë mët w najimóny chëczë w pôłniowi parce Seattle. Cząd nen béł zrzeszony z intensywnym zëcym karna, rozegracjama òrôz òsobistima tôklama, jaczé nalazłë pòdbrzëszcze w atmosferze nagraniów. W przërównaniu z ''[[Adrenaline]]'' karno pòłożił wikszi nacësk na atmosferã a dinamikã ùsôdzków. Gitarowé partie [[Stephen Carpenter|Stephena Carpentera]] òstałë zestawioné z barżi zróżnicowanyma wòkalama [[Chino Moreno]], a [[Abe Cunningham]] eksperimentowôł z brzëmienim perkùsje. == Mùzyka == ''Around the Fur'' je albùmã ùtrzëmónym przédno w sztilistice [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]] a [[Nu metal|nu metalu]]. W przërównaniu z debiutowim ''[[Adrenaline]]'' mùzyka karna sta sã barżi zróżnicowónô pòd wzglãdã dinamiczi a atmosferë. Ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' a ''„Lotion”'' òpierają sã na cwiardszich, ritmicznëch gitarowëch riffach, równak le ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'' wëkòrzistëje barżi melodijné a przestrzenné partie. Albùm zawierô téż barżi eksperimentalné kòmpòzycje, taczé jak ''„MX”''. W nagraniu ''„Headup”'' gòscynno wëstąpił [[Max Cavalera]], rëchlészi wòkalista a gitarzista [[Sepultura|Sepulturë]] òrôz lider [[Soulfly]]. Ùsôdzk pòwstôł jakno hołd dlô Dana Wellsa, ùmiarłégò paserba [[Max Cavalera|Cavalerë]]. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="text-align: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„My Own Summer (Shove It)”</td> <td></td> <td>3:35</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Lhabia”</td> <td></td> <td>4:09</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Mascara”</td> <td></td> <td>3:45</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Around the Fur”</td> <td></td> <td>3:31</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Rickets”</td> <td></td> <td>2:42</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Be Quiet and Drive (Far Away)”</td> <td></td> <td>5:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Lotion”</td> <td></td> <td>3:57</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Dai the Flu”</td> <td></td> <td>4:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Headup”</td> <td>gòscynno: [[Max Cavalera]]</td> <td>5:12</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„MX”</td> <td>hidden track</td> <td>37:19</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>73:56</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] dk37f07xlq3l0lrupw3q0k8lms42wj2 0 13793 221019 215697 2026-10-26T18:38:02Z HaxelKaszëba 17492 221019 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = White Pony | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[20 czerwińca]] [[2000]] | plac nagraniô = [[Larrabee Sound Studios]] (West Hollywood, Kalifòrniô), [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[eksperimentalny rock]] | czas dérowaniô = 48:43 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = White Pony | rëchlészi = [[Around the Fur]] | pòstãpny = [[Deftones (albùm)|Deftones]] | rok = 2000 }} }} '''White Pony''' – trzecy [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[20 czerwińca]] [[2000]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46633-Deftones-White-Pony</ref>. Producentã albùmù béł [[Terry Date]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë albùmach ''[[Adrenaline]]'' a ''[[Around the Fur]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/white-pony-mw0000072049</ref>. ''White Pony'' béł rozwiniãcym rëchlészégò sztilu [[Deftones]], parłãczącë [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[alternatiwny rock]], elementë [[shoegaze]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]<ref>https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-white-pony/</ref>. Albùm béł òdéńscã òd barżi bezpòstrzédnégò a agresywnégò brzëmieniô rëchlészich platków karna. [[Deftones]] wëkòrzistôł na nim barżi zróżnicowóné aranżacje, atmòsfericzné gitarowé partie, elektronikã a melodijné wòkalné partie [[Chino Moreno]]<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. Wedle serwisu GRAMMY.com albùm béł istotnym przëmiarã òdéńscô karna òd tipòwëch znanków tedëczasnégò [[Nu metal|nu metalu]] w starnã barżi eksperimentalnégò a atmòsfericznégò brzëmieniô<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. == Sukces a nôdgrodë == White Pony zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na 3. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm halôł karnu m.jin. syngle ''„Change (In the House of Flies)”'' òrôz ''„Digital Bath”'', a ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie Best Metal Performance<ref>https://www.grammy.com/artists/deftones/14101</ref>. Bëła to pierszô [[nôdgroda Grammy]] w historie [[Deftones]]<ref>https://www.grammy.com/artists/deftones/14101</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków je ''„Change (In the House of Flies)”'', charakterizëjący sã mirniészim tempã, atmòsfericznym brzëmienim a melodijnym wòkalã. Ùsôdzk stôł sã jednym z nôwikszich szlagrów karna<ref>https://www.allmusic.com/song/change-in-the-house-of-flies-mt0003046645</ref>. GRAMMY.com pòzwa gò wôżnym przëmiarã zjinaczi mùzycznégò czerënkù [[Deftones]] w starnã barżi atmòsfericznégò a melodijnégò sztilu<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. W ''„Passenger”'' gòscynno wëstąpił [[Maynard James Keenan]], wòkalista karna [[Tool]]<ref>https://www.discogs.com/master/46633-Deftones-White-Pony</ref>. Ùsôdzk należi do nôdłuższich kòmpòzycjów na albùmie a òpiérô sã na wòkalnym dialogù midzë [[Maynard James Keenan|Keenanã]] a [[Chino Moreno|Morenã]]<ref>https://www.allmusic.com/album/white-pony-mw0000072049</ref>. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Feiticeira”</td> <td></td> <td>3:09</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Digital Bath”</td> <td></td> <td>4:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Elite”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Rx Queen”</td> <td></td> <td>4:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Street Carp”</td> <td></td> <td>2:41</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Teenager”</td> <td></td> <td>3:20</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Knife Prty”</td> <td></td> <td>4:49</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Korea”</td> <td></td> <td>3:23</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Passenger”</td> <td>gòscynno: [[Maynard James Keenan]]</td> <td>6:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Change (In the House of Flies)”</td> <td></td> <td>5:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Pink Maggit”</td> <td></td> <td>7:32</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>48:46</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] 2qp56dx1nx8dvp9ij99essmm8lseir5 221043 221019 2026-10-26T19:06:58Z HaxelKaszëba 17492 221043 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = White Pony | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[20 czerwińca]] [[2000]] | plac nagraniô = [[Larrabee Sound Studios]] (West Hollywood, Kalifòrniô), [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[eksperimentalny rock]] | czas dérowaniô = 48:43 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = White Pony | rëchlészi = [[Around the Fur]] | pòstãpny = [[Deftones (albùm)|Deftones]] | rok = 2000 }} }} '''White Pony''' – trzecy [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[20 czerwińca]] [[2000]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46633-Deftones-White-Pony</ref>. Producentã albùmù béł [[Terry Date]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë albùmach ''[[Adrenaline]]'' a ''[[Around the Fur]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/white-pony-mw0000072049</ref>. ''White Pony'' béł rozwiniãcym rëchlészégò sztilu [[Deftones]], parłãczącë [[alternatiwny metal]], [[nu metal]], [[alternatiwny rock]], elementë [[shoegaze]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]<ref>https://pitchfork.com/reviews/albums/deftones-white-pony/</ref>. Albùm béł òdéńscã òd barżi bezpòstrzédnégò a agresywnégò brzëmieniô rëchlészich platków karna. [[Deftones]] wëkòrzistôł na nim barżi zróżnicowóné aranżacje, atmòsfericzné gitarowé partie, elektronikã a melodijné wòkalné partie [[Chino Moreno]]<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. Wedle serwisu GRAMMY.com albùm béł istotnym przëmiarã òdéńscô karna òd tipòwëch znanków tedëczasnégò [[Nu metal|nu metalu]] w starnã barżi eksperimentalnégò a atmòsfericznégò brzëmieniô<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. == Sukces a nôdgrodë == White Pony zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na 3. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm halôł karnu m.jin. syngle ''„Change (In the House of Flies)”'' òrôz ''„Digital Bath”'', a ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie Best Metal Performance<ref>https://www.grammy.com/artists/deftones/14101</ref>. Bëła to pierszô [[nôdgroda Grammy]] w historie [[Deftones]]<ref>https://www.grammy.com/artists/deftones/14101</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków je ''„Change (In the House of Flies)”'', charakterizëjący sã mirniészim tempã, atmòsfericznym brzëmienim a melodijnym wòkalã. Ùsôdzk stôł sã jednym z nôwikszich szlagrów karna<ref>https://www.allmusic.com/song/change-in-the-house-of-flies-mt0003046645</ref>. GRAMMY.com pòzwa gò wôżnym przëmiarã zjinaczi mùzycznégò czerënkù [[Deftones]] w starnã barżi atmòsfericznégò a melodijnégò sztilu<ref>https://www.grammy.com/news/deftones-white-pony-album-legacy-nu-metal-masterpiece</ref>. W ''„Passenger”'' gòscynno wëstąpił [[Maynard James Keenan]], wòkalista karna [[Tool]]<ref>https://www.discogs.com/master/46633-Deftones-White-Pony</ref>. Ùsôdzk należi do nôdłuższich kòmpòzycjów na albùmie a òpiérô sã na wòkalnym dialogù midzë [[Maynard James Keenan|Keenanã]] a [[Chino Moreno|Morenã]]<ref>https://www.allmusic.com/album/white-pony-mw0000072049</ref>. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Feiticeira”</td> <td></td> <td>3:09</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Digital Bath”</td> <td></td> <td>4:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Elite”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Rx Queen”</td> <td></td> <td>4:27</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Street Carp”</td> <td></td> <td>2:41</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Teenager”</td> <td></td> <td>3:20</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Knife Prty”</td> <td></td> <td>4:49</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Korea”</td> <td></td> <td>3:23</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Passenger”</td> <td>gòscynno: [[Maynard James Keenan]]</td> <td>6:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Change (In the House of Flies)”</td> <td></td> <td>5:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Pink Maggit”</td> <td></td> <td>7:32</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>48:46</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] m27fwat2haz0ak26l7rrh62vm3ptqg7 0 13797 221022 217629 2026-10-26T18:39:09Z HaxelKaszëba 17492 221022 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Deftones | òdjimk = Deftones (Logo).png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[20 maja]] [[2003]] | plac nagraniô = [[The Spot]] (Los Angeles, Kalifòrniô), [[Sonic Ranch]] (Tornillo, Teksas) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[eksperimentalny rock]], [[post-hardcore]] | czas dérowaniô = 47:14 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Deftones | rëchlészi = [[White Pony]] | pòstãpny = [[B-Sides & Rarities]] | rok = 2003 }} }} '''Deftones''' – czwiôrti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[20 maja]] [[2003]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46634-Deftones-Deftones</ref>. Producentã albùmù béł [[Terry Date]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë albùmach ''[[Adrenaline]]'', ''[[Around the Fur]]'' òrôz ''[[White Pony]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. Albùm béł kòntinuacją eksperimentalnégò czerënkù rozwiniãtégò w ''[[White Pony]]'', parłãczącë [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[post-hardcore]] a elementë [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] jak téż [[eksperimentalnô mùzyka|eksperimentalny mùzyczi]]. ''Deftones'' pòwstôł w cządze szczitu popùlarnotë pò sukcesu ''White Pony''. Mùzyka na albùmie je cwiardszô a barżi mrocznô, ë jednoczasno wëkòrzëstëje atmòsfericzné aranżacje a zróżnicowóné wòkalné partie [[Chino Moreno]]. W produkcje wikszą rolã òdegrałë téż elektroniczné efektë a samplowanié [[Frank Delgado|Franka Delgado]]<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny przédno przez syngle ''„Minerva”'' òrôz ''„Hexagram”''. ''„Minerva”'' sta sã jednym z nôbarżi znónëch ùsôdzków z platczi a doturzëła do przódka rockòwëch lëstów szlagrów w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/rtt/</ref>. Teledisk do ùsôdzkù przedstôwiôł karno wëkònywającé ùsôdzk przed pùblicznotą. ''Deftones'' zadebiutowôł na 2. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]], przedającë w pierszim tidzeniu kòl 167 tësãcy egzemplarzów w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm pòtkôł sã téż z achtnienim kritików, jaczi zwrôcelë bôczënk na cwiardé, ale jednoczasno atmòsfericzné brzëmienié materiału<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi charakteristicznëch ùsôdzków je ''„Minerva”'', na spòdlim cwiardszich, le przestrzennëch gitarach òrôz melodijnym wòkalu [[Chino Moreno]]. Ùsôdzk je czãsto wëmienióny jakno przëmiôr charakteristicznégò sparłãczeniô ladënkù a atmosfericznoscë, jaczé stało sã jednym z rozpòznawczich merków karna. W ''„Lucky You”'' gòscynno wëstąpił [[Robert Smith]], wòkalista a gitarzista karna [[The Cure]]. Smith zaspiéwôł w ùsôdzkù a ùczãstnicził w jegò produkcje<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. Albùm zawierô téż ùsôdzczi ''„Hexagram”'', ''„Bloody Cape”'', ''„Needles and Pins”'' ë ''„When Girls Telephone Boys”'', jaczé należą do jegò nôbarżi agresywnëch kòmpòzycjów. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Hexagram”</td> <td></td> <td>4:10</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Needles and Pins”</td> <td></td> <td>3:23</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Minerva”</td> <td></td> <td>4:17</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Good Morning Beautiful”</td> <td></td> <td>3:28</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Deathblow”</td> <td></td> <td>5:28</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„When Girls Telephone Boys”</td> <td></td> <td>4:36</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Battle-Axe”</td> <td></td> <td>5:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Lucky You”</td> <td>gòscynno: [[Robert Smith]]</td> <td>4:10</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Bloody Cape”</td> <td></td> <td>3:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Anniversary of an Uninteresting Event”</td> <td></td> <td>3:57</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Moana”</td> <td></td> <td>5:02</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>47:14</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] i1ygjf8dzrewokdnfskjk1x0jesetlm 221044 221022 2026-10-26T19:07:10Z HaxelKaszëba 17492 221044 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Deftones | òdjimk = Deftones (Logo).png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[20 maja]] [[2003]] | plac nagraniô = [[The Spot]] (Los Angeles, Kalifòrniô), [[Sonic Ranch]] (Tornillo, Teksas) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[eksperimentalny rock]], [[post-hardcore]] | czas dérowaniô = 47:14 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Terry Date]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Deftones | rëchlészi = [[White Pony]] | pòstãpny = [[B-Sides & Rarities]] | rok = 2003 }} }} '''Deftones''' – czwiôrti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[20 maja]] [[2003]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46634-Deftones-Deftones</ref>. Producentã albùmù béł [[Terry Date]], jaczi rëchli wespółrobił z karnã przë albùmach ''[[Adrenaline]]'', ''[[Around the Fur]]'' òrôz ''[[White Pony]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. Albùm béł kòntinuacją eksperimentalnégò czerënkù rozwiniãtégò w ''[[White Pony]]'', parłãczącë [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[post-hardcore]] a elementë [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] jak téż [[eksperimentalnô mùzyka|eksperimentalny mùzyczi]]. ''Deftones'' pòwstôł w cządze szczitu popùlarnotë pò sukcesu ''White Pony''. Mùzyka na albùmie je cwiardszô a barżi mrocznô, ë jednoczasno wëkòrzëstëje atmòsfericzné aranżacje a zróżnicowóné wòkalné partie [[Chino Moreno]]. W produkcje wikszą rolã òdegrałë téż elektroniczné efektë a samplowanié [[Frank Delgado|Franka Delgado]]<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny przédno przez syngle ''„Minerva”'' òrôz ''„Hexagram”''. ''„Minerva”'' sta sã jednym z nôbarżi znónëch ùsôdzków z platczi a doturzëła do przódka rockòwëch lëstów szlagrów w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/rtt/</ref>. Teledisk do ùsôdzkù przedstôwiôł karno wëkònywającé ùsôdzk przed pùblicznotą. ''Deftones'' zadebiutowôł na 2. placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]], przedającë w pierszim tidzeniu kòl 167 tësãcy egzemplarzów w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm pòtkôł sã téż z achtnienim kritików, jaczi zwrôcelë bôczënk na cwiardé, ale jednoczasno atmòsfericzné brzëmienié materiału<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi charakteristicznëch ùsôdzków je ''„Minerva”'', na spòdlim cwiardszich, le przestrzennëch gitarach òrôz melodijnym wòkalu [[Chino Moreno]]. Ùsôdzk je czãsto wëmienióny jakno przëmiôr charakteristicznégò sparłãczeniô ladënkù a atmosfericznoscë, jaczé stało sã jednym z rozpòznawczich merków karna. W ''„Lucky You”'' gòscynno wëstąpił [[Robert Smith]], wòkalista a gitarzista karna [[The Cure]]. Smith zaspiéwôł w ùsôdzkù a ùczãstnicził w jegò produkcje<ref>https://www.allmusic.com/album/deftones-mw0000021388</ref>. Albùm zawierô téż ùsôdzczi ''„Hexagram”'', ''„Bloody Cape”'', ''„Needles and Pins”'' ë ''„When Girls Telephone Boys”'', jaczé należą do jegò nôbarżi agresywnëch kòmpòzycjów. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Hexagram”</td> <td></td> <td>4:10</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Needles and Pins”</td> <td></td> <td>3:23</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Minerva”</td> <td></td> <td>4:17</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Good Morning Beautiful”</td> <td></td> <td>3:28</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Deathblow”</td> <td></td> <td>5:28</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„When Girls Telephone Boys”</td> <td></td> <td>4:36</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Battle-Axe”</td> <td></td> <td>5:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Lucky You”</td> <td>gòscynno: [[Robert Smith]]</td> <td>4:10</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Bloody Cape”</td> <td></td> <td>3:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Anniversary of an Uninteresting Event”</td> <td></td> <td>3:57</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Moana”</td> <td></td> <td>5:02</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>47:14</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] tkcmfdeasajjf865mvlozn857j8elqu 0 13798 221045 215699 2026-10-26T19:07:22Z HaxelKaszëba 17492 221045 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = B-Sides & Rarities | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[kòmpilacyjny albùm]] | wëdóné = [[4 gòdnika]] [[2005]] | plac nagraniô = rozmajité | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 62:09 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = rozmajitô | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = B-Sides & Rarities | rëchlészi = [[Deftones (albùm)|Deftones]] | pòstãpny = [[Saturday Night Wrist]] | rok = 2005 }} }} '''B-Sides & Rarities''' – [[kómpilacyjny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[4 gòdnika]] [[2005]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/release/560474-Deftones-B-Sides-Rarities</ref>. Albùm zawiérô starnë B, rzôdczé nagraniô, coverë a jiné ùsôdzczi pòchòdzące z rozmajitëch cządów dzejaniów karna<ref>https://www.allmusic.com/album/b-sides-rarities-mw0000171977</ref>. Na albùmie nalazłë sã m.jin. ùsôdzczi pòchòdzące z sesje nagraniowëch albùmów ''[[Around the Fur]]'', ''[[White Pony]]'' ë ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', a téż coverë ùsôdzków jinëch artistów. ''B-Sides & Rarities'' je pierszim òficjalnym kòmpilacyjnym albùmã [[Deftones]]. == Lësta ùsôdzków == {| class="wikitable" ! Nr ! Titel ! Bôczënk ! Czas |- | 1. | „Savory” | | 4:10 |- | 2. | „Wax and Wane” | | 4:06 |- | 3. | „Change (In the House of Flies)” | akùsticznô wersjô | 4:52 |- | 4. | „Simple Man” | cover [[Lynyrd Skynyrd]] | 6:17 |- | 5. | „Sinatra” | | 4:28 |- | 6. | „No Ordinary Love” | cover [[Sade]] | 5:32 |- | 7. | „Teenager (Idiot Version)” | | 3:42 |- | 8. | „Crenshaw Punch / I'll Throw Rocks at You” | | 4:46 |- | 9. | „Black Moon” | | 3:27 |- | 10. | „Savory” | z [[Chino Moreno|Chinã Morenã]] | 4:33 |- | 11. | „Please Please Please Let Me Get What I Want” | cover [[The Smiths]] | 2:01 |- | 12. | „Digital Bath” | koncertowô wersjô | 4:47 |- | 13. | „The Boy's Republic” | | 4:29 |- | 14. | „Drive” | cover [[The Cars]] | 4:59 |- ! colspan="3" | Fùl czas: ! 62:09 |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] ssgevbngribg3ypufcrozomoaokpoxw 0 13801 221046 217628 2026-10-26T19:07:36Z HaxelKaszëba 17492 221046 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Saturday Night Wrist | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[31 rujana]] [[2006]] | plac nagraniô = [[The Spot]] (Los Angeles, Kalifòrniô), [[Studio Litho]] (Seattle, Waszingtón) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[art metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] | czas dérowaniô = 51:50 | wëtwórniô = [[Maverick Records|Maverick]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | produkcjô = [[Bob Ezrin]], [[Shaun Lopez]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Saturday Night Wrist | rëchlészi = [[B-Sides & Rarities]] | pòstãpny = [[Diamond Eyes]] | rok = 2006 }} }} '''Saturday Night Wrist''' – piąti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[31 rujana]] [[2006]] rokù nôkładã [[Maverick Records]] a [[Warner Bros. Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/46636-Deftones-Saturday-Night-Wrist</ref>. Albùm béł produkòwóny przez [[Bob Ezrin|Boba Ezrina]] a [[Shaun Lopez|Shauna Lopeza]] ë je slédną platką karna, na jaczi produkcją zajimôł sã Ezrin<ref>https://www.allmusic.com/album/saturday-night-wrist-mw0000560194</ref>. ''Saturday Night Wrist'' pòwstôł w drãdżim dlô karna czasu. Nagranié albùmù dérowało czile lat a bëło namerkóné tôklama midzë nôleżnikama [[Deftones]]. Nimò negò materiôł zachòwôł charakteristiczné dlô karna sparłãczenié cwiardëch gitarów, atmòsfericznëch aranżacjów a melodijnégò wòkalu [[Chino Moreno]]. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny m.jin. przez syngle ''„Hole in the Earth”'', ''„Mein”'' a ''„Cherry Waves”''. ''„Mein”'' je jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków z albùmù i pòjôwiô sã na nim gòscynno [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''Saturday Night Wrist'' zadebiutowôł na 10. placu lëstë [[Billboard 200]] w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]]. Albùm pòtkôł sã z dosc pòzytiwnym òdbiérã ze starnë kritików, jacy achtnãlë platkã za atmòsferã, produkcjã a mùzyczné zróżnicowanié materiału. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków je ''„Hole in the Earth”'', jaczi òdmikô albùm. Kòmpòzycjô parłãczi cwiardé gitarë z barżi atmòsfericznym brzëmieniã a należi do nôwôżnészich ùsôdzków w doróbkù karna. W ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]]. Ùsôdzk je jednym òd barżi bezpòstrzédnëch numrów na albùmie a parłãczi brzëmienié [[Deftones]] z charakteristicznym wòkalã [[Serj Tankian|Tankiana]]. Albùm zawiérô téż m.jin. ''„Cherry Waves”'', ''„Beware”'', ''„Xerces”'' òrôz ''„Rapture”'', jaczé przedstôwiają barżi atmòsfericzną a eksperimentalną starnã mùzyczi karna. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Hole in the Earth”</td> <td></td> <td>4:13</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Rapture”</td> <td></td> <td>3:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„Beware”</td> <td></td> <td>6:03</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„Cherry Waves”</td> <td></td> <td>5:19</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Mein”</td> <td>gòscynno: [[Serj Tankian]]</td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„U,U,D,D,L,R,L,R,A,B,Select,Start”</td> <td></td> <td>4:13</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Xerces”</td> <td></td> <td>3:43</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Rats!Rats!Rats!”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Pink Cellphone”</td> <td>gòscynno: [[Annie Hardy]]</td> <td>5:04</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„Combat”</td> <td></td> <td>4:48</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„Kimdracula”</td> <td></td> <td>3:15</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">12.</td> <td>„Riviere”</td> <td></td> <td>3:45</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>51:50</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] e30xuh9as9yhdsxh9lcm7zqqlqpzd2g 0 13804 221047 217627 2026-10-26T19:07:51Z HaxelKaszëba 17492 221047 wikitext text/x-wiki {{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Diamond Eyes | òdjimk = Diamond Eyes logo.png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[4 maja]] [[2010]] | plac nagraniô = [[Assault & Battery Studios]] (Los Angeles, Kalifòrniô) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]], [[post-hardcore]] | czas dérowaniô = 41:24 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Diamond Eyes | rëchlészi = [[Saturday Night Wrist]] | pòstãpny = [[Koi No Yokan]] | rok = 2010 }} }} '''Diamond Eyes''' – szósti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[4 maja]] [[2010]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/18369-Deftones-Diamond-Eyes</ref>. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi tej pierszi rôz wespółrobił z karnã przë produkcje jegò albùmù<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. Albùm pòwstôł pò przerwaniu robòtów nad pòstãpną platką karna, jakô mia bëc kòntinuacją ''[[Saturday Night Wrist]]''. W nagraniach nie brôł ùdzélu basysta [[Chi Cheng]], jaczi pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù pòòstôwôł w [[Kóma|kómie]]. Jegò plac òb czas nagriwaniô zajął [[Sergio Vega]]<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. ''Diamond Eyes'' prezentëje barżi bezpòstrzédné a zwiarté brzëmienié jak ''[[Saturday Night Wrist]]'', jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô [[Deftones]] sparłãczenié cwiardëch gitarów, melodijnégò wòkalu [[Chino Moreno]] a atmòsfericznëch aranżacjów. Albùm parłãczi [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] a elementë [[post-hardcore]]<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Promòcjô a òdbiér == Albùm béł promòwóny przédno przez syngle ''„Rocket Skates”'', ''„Diamond Eyes”'', ''„Sextape”'' a ''„You've Seen the Butcher”''<ref>https://www.discogs.com/master/18369-Deftones-Diamond-Eyes</ref>. Ùsôdzk ''„Diamond Eyes”'' stôł sã jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków karna z negò cządu. ''Diamond Eyes'' zadebiutowôł na szóstim placu [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańsczi]] lëstë [[Billboard 200]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm pòtkôł sã z pòzytywnym òdbiérã kritików, jaczi zwrôcelë bôczënk przédno na jegò logicznotã, atmòsferã ë pòwart karna do cwiardszégò a barżi bezpòstrzédnégò brzëmieniô<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Mùzyka == Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków na albùmie je ''„Diamond Eyes”'', jaczi parłãczi cwiardé gitarowé riffë z melodijnym refrenã. Ùsôdzk ''„Rocket Skates”'' reprezentëje barżi agresywną starnã albùmù, równak le ''„Sextape”'' a ''„Beauty School”'' wëkòrzëstëją barżi mirné a atmòsfericzné brzëmienié<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. Na albùmie nalôzł sã ùsôdzk ''„Risk”'', charakterizëjący sã lózészim tempã a barżi przestrzenną aranżacją. Całosc albùmù je barżi zemkłô a sztilisticzno jednorodnô jak rëchlészô platka karna, ''[[Saturday Night Wrist]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>. == Lësta ùsôdzków == <table class="wikitable" style="width: 70%;"> <tr> <th style="width: 5%;">Nr</th> <th style="text-align: left;">Titel</th> <th style="text-align: left;">Bôczënk</th> <th style="width: 15%;">Czas</th> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">1.</td> <td>„Diamond Eyes”</td> <td></td> <td>4:08</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">2.</td> <td>„Royal”</td> <td></td> <td>3:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">3.</td> <td>„CMND/CTRL”</td> <td></td> <td>2:12</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">4.</td> <td>„You've Seen the Butcher”</td> <td></td> <td>3:32</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">5.</td> <td>„Beauty School”</td> <td></td> <td>4:47</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">6.</td> <td>„Prince”</td> <td></td> <td>4:25</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">7.</td> <td>„Rocket Skates”</td> <td></td> <td>4:39</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">8.</td> <td>„Sextape”</td> <td></td> <td>4:01</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">9.</td> <td>„Risk”</td> <td></td> <td>3:37</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">10.</td> <td>„976-EVIL”</td> <td></td> <td>4:33</td> </tr> <tr> <td style="text-align: center;">11.</td> <td>„This Place Is Death”</td> <td></td> <td>3:48</td> </tr> <tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;"> <td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td> <td>41:24</td> </tr> </table> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platczi]] [[Kategòrëjô:Deftones]] hcbrlakfe8zv6a6rqjwm7sy8a2iayva 0 13820 220954 217626 2026-10-26T14:22:47Z HaxelKaszëba 17492 220954 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX sta. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' – mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je rechòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò sztilisticzné greńce pòkriwają sã dzélã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]]<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref>. == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch eszczisz jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]]<ref name=":0">https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzëstëje barżi agresywné brzëmienié gitarów a sztilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òpiarté na pòwtôrzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje tak ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi<ref name=":0" />. Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, problemë codniowégò zëcégò a téż bùńt procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka – ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenie rapcore'u sygają [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90<ref name=":0" />. Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref>. Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] – szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] – parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] – ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] – jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|mały|Karno Rebel Tomorrow òb czas kòncertu w òlëwsczim klubie Paszcza Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref>. Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Môrcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest<ref>{{YouTube|v=WC-CZX7-0_M|tit=‪@DawidZły‬ ft. Alex Czoska (‪@Rebeltmrw‬) & ‪@kotowicz97‬ – Cynda / Cassubian <nowiki>[#kaszëbëfest 5 VI 2026]</nowiki>|k=@AtamanSzirko|jaz=csb|dł=7:10}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Mùzyka]] |col2= === Jiné mùzyczné ôrtë === {{#categorytree:Mùzyczné ôrtë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rapcore| ]] irl9ajmhgrb5vmdc3c70jzrzz6tqekm 221026 220954 2026-10-26T18:42:59Z HaxelKaszëba 17492 221026 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' – mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je rechòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò sztilisticzné greńce pòkriwają sã dzélã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]]<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref>. == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch eszczisz jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]]<ref name=":0">https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzëstëje barżi agresywné brzëmienié gitarów a sztilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òpiarté na pòwtôrzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje tak ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi<ref name=":0" />. Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, problemë codniowégò zëcégò a téż bùńt procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka – ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenie rapcore'u sygają [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90<ref name=":0" />. Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref>. Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] – szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] – parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] – ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] – jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|mały|Karno Rebel Tomorrow òb czas kòncertu w òlëwsczim klubie Paszcza Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref>. Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Môrcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest<ref>{{YouTube|v=WC-CZX7-0_M|tit=‪@DawidZły‬ ft. Alex Czoska (‪@Rebeltmrw‬) & ‪@kotowicz97‬ – Cynda / Cassubian <nowiki>[#kaszëbëfest 5 VI 2026]</nowiki>|k=@AtamanSzirko|jaz=csb|dł=7:10}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Mùzyka]] |col2= === Jiné mùzyczné ôrtë === {{#categorytree:Mùzyczné ôrtë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rapcore| ]] b44y8kaj33tgvu4zn8dh9d1s0jrs3kv 221033 221026 2026-10-26T19:03:20Z HaxelKaszëba 17492 221033 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' – mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je rechòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò sztilisticzné greńce pòkriwają sã dzélã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]]<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref>. == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch eszczisz jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]]<ref name=":0">https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzëstëje barżi agresywné brzëmienié gitarów a sztilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òpiarté na pòwtôrzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje tak ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi<ref name=":0" />. Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, problemë codniowégò zëcégò a téż bùńt procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka – ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenie rapcore'u sygają [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90<ref name=":0" />. Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref>. Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] – szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] – parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] – ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] – jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|mały|Karno Rebel Tomorrow òb czas kòncertu w òlëwsczim klubie Paszcza Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref>. Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Môrcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest<ref>{{YouTube|v=WC-CZX7-0_M|tit=‪@DawidZły‬ ft. Alex Czoska (‪@Rebeltmrw‬) & ‪@kotowicz97‬ – Cynda / Cassubian <nowiki>[#kaszëbëfest 5 VI 2026]</nowiki>|k=@AtamanSzirko|jaz=csb|dł=7:10}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Mùzyka]] |col2= === Jiné mùzyczné ôrtë === {{#categorytree:Mùzyczné ôrtë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rapcore| ]] h94rvc48ilwrpkn24ajyj0wln8witj7 14 13833 221149 217380 2026-10-27T08:42:41Z DawnyTest 14843 221149 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie|Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Pòlsczi pòliticë]] [[Kategòrëjô:Dzeje Pòlsczi]] [[Kategòrëjô:Włodarze]] 7ur9evz9iw9lngc3vu87q6wzp2bfw2u 0 13960 221009 213730 2026-10-26T18:15:01Z Iketsi 3254 Òbaczë téż+ 221009 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} '''Bënë ë buten''' – dôwny cządnik z 1930 rokù<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bene-e-buten-oraz-vjerni-naszinc/?lang=kk</ref>. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa=Kaszëbë (wiele znaczeniów) |Sparłãczoné témë= * [[Klasiczni varianjt]] |Kategoriô=Dôwné kaszëbsczé cządniczi }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://pbc.gda.pl/dlibra/results?action=AdvancedSearchAction&type=-3&val1=Title:B%C3%ABn%C3%AB%20%C3%AB%20buten {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Klasiczni varianjt]] t24f3n3wxyfykas9xva8nltj6d347tn 221010 221009 2026-10-26T18:15:12Z Iketsi 3254 - 221010 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} '''Bënë ë buten''' – dôwny cządnik z 1930 rokù<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bene-e-buten-oraz-vjerni-naszinc/?lang=kk</ref>. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Klasiczni varianjt]] |Kategoriô=Dôwné kaszëbsczé cządniczi }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://pbc.gda.pl/dlibra/results?action=AdvancedSearchAction&type=-3&val1=Title:B%C3%ABn%C3%AB%20%C3%AB%20buten {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Klasiczni varianjt]] lcd41p3zw02y5k1vfywv4o0ajxlazf4 10 14169 220984 220432 2026-10-26T16:00:18Z Iketsi 3254 szt. = sztandardni pisënk; nkv = [[klasiczni varianjt]] 220984 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1}}} | arch. = <abbr title="archajicznô fòrma">{{{1}}}</abbr> | dosł. = <abbr title="dosłownié">{{{1}}}</abbr> | m. = <abbr title="miona">{{{1}}}</abbr> | ùr. | ur. = <abbr title="ùrodzëł(a) sã / ùrodzony / ùrodzonô">ùr.</abbr> | itd. = <abbr title="itd.">{{{1}}}</abbr><!-- ??? --> | itp. = <abbr title="itp.">{{{1}}}</abbr><!-- ??? --> | ëtp. = <abbr title="ëtp.">{{{1}}}</abbr><!-- ??? --> | np. = <abbr title="na przëkłôd">{{{1}}}</abbr> | m.jin. | m. jin. = <abbr title="midzë jinszima">m.jin.</abbr> | nkv. = <abbr title="klasiczni varianjt">[[klasiczni varianjt|{{{1}}}]]</abbr> | n.r.m. | n. r. m. | n.p.m. | nad rówizną mòrza = <abbr title="nad rówizną mòrza">n.r.m.</abbr> | òk. | ok. = <abbr title="òkòło">{{{1}}}</abbr> | p.n.e. = <abbr title="p.n.e.">{{{1}}}</abbr><!-- ??? --> | ps. = <abbr title="pseudonim">{{{1}}}</abbr> | pt. = <abbr title="pòd titlã">{{{1}}}</abbr> | P.T. = <abbr title="pleno titulo">{{{1}}}</abbr> | j. = [[Kategòrëjô:Szablóna:skr. – j.=?]] j. | r. = [[Kategòrëjô:Szablóna:skr. – r.=rok czë rokù?]] r. | rok = <abbr title="rok">r.</abbr> | rokù = <abbr title="rokù">r.</abbr> | sz. = <abbr title="sztrasa">{{{1}}}</abbr> | szt. = <abbr title="sztandardni pisënk">{{{1}}}</abbr> | tpzw. = <abbr title="tpzw.">{{{1}}}</abbr><!-- ??? --> | wëd. | wyd. = [[Kategòrëjô:Szablóna:skr. – wëdanié czë wëdôwizna?]] !!! | wëdanié | wydanie = <abbr title="wëdanié">wëd.</abbr> | Wëdanié | Wydanie = <abbr title="Wëdanié">Wëd.</abbr> | wëdôwizna | wydawnictwo = <abbr title="wëdôwizna">wëd.</abbr> | #default = [[Kategòrëjô:Szablóna:skr. – !!!]] }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do artiklów]] Skrót: * <code><nowiki>{{skr.|arch.}}</nowiki></code> → {{skr.|arch.}} * <code><nowiki>{{skr.|dosł.}}</nowiki></code> → {{skr.|dosł.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ùr.}}</nowiki></code> → {{skr.|ùr.}} * <code><nowiki>{{skr.|np.}}</nowiki></code> → {{skr.|np.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.jin.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.jin.}} * <code><nowiki>{{skr.|n.r.m.}}</nowiki></code> abò <code><nowiki>{{skr.|nad rówizną mòrza}}</nowiki></code> → {{skr.|n.r.m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ps.}}</nowiki></code> → {{skr.|ps.}} * <code><nowiki>{{skr.|P.T.}}</nowiki></code> → {{skr.|P.T.}} * <code><nowiki>{{skr.|sz.}}</nowiki></code> → {{skr.|sz.}} ---- * <code><nowiki>{{skr.|r.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – r.=rok czë rokù?]] ** <code><nowiki>{{skr.|rok}}</nowiki></code> → {{skr.|rok}} ** <code><nowiki>{{skr.|rokù}}</nowiki></code> → {{skr.|rokù}} * <code><nowiki>{{skr.|wëd.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – wëdanié czë wëdôwizna?]] ** <code><nowiki>{{skr.|wëdanié}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdanié}} ** <code><nowiki>{{skr.|wëdôwizna}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdôwizna}} * <code><nowiki>{{skr.|}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – !!!]] * pòj.l. ? </noinclude> rvjhvu8tc0s1yas1qjorlzuuokclabf 10 14314 221073 218067 2026-10-26T19:55:23Z Iketsi 3254 em=3 221073 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} | Brëkòwnik = {{#invoke:Brëkòwnik|main|{{{2|{{PAGENAME}}}}}}} | Przeczerowania z jinégò jãzëka = {{Kòlumnë|em=3|1={{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/ |stripprefix=1}}}}[[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka|{{#titleparts: {{PAGENAME}} | | -1 }}]] | #default = !!! }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do kategòriów]] </noinclude> sa2v9p9gtw1nput663p7zmzmltx0mcy 221074 221073 2026-10-26T19:56:04Z Iketsi 3254 em=4 221074 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} | Brëkòwnik = {{#invoke:Brëkòwnik|main|{{{2|{{PAGENAME}}}}}}} | Przeczerowania z jinégò jãzëka = {{Kòlumnë|em=4|1={{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/ |stripprefix=1}}}}[[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka|{{#titleparts: {{PAGENAME}} | | -1 }}]] | #default = !!! }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do kategòriów]] </noinclude> tpqulgmf30qojy75hqnm5gx5mtwztm7 0 14522 221189 220484 2026-10-27T11:53:31Z Iketsi 3254 [[Kategòriô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] òsta dodónô za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221189 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Wenezuela]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania do ùrëchtowaniô]] jmv1fg6vvwv4e4xm3iy1lrgva128rec 0 14529 221086 220713 2026-10-26T22:32:39Z Terrus38 14026 Zmiana elementu docelowego przekierowania z [[Òstrzódk wëpòczënkòwi]] na [[Wëpòczinkòwi òstrzódk]] 221086 wikitext text/x-wiki #TAM [[Wëpòczinkòwi òstrzódk]] [[Kategòrëjô:Dôwné gòspòdarstwa agroturistné]] [[Kategòrëjô:Òstrzódczi wëpòczënkòwé]] 2csorz53d9tl1ox1ae11hlz0g4ur0s9 221101 221086 2026-10-27T00:23:58Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Òstrzódczi wëpòczënkòwé|Òstrzódczi wëpòczënkòwé]] do kategòrie [[Kategòriô:Wëpòczënkòwé òstrzódczi|Wëpòczënkòwé òstrzódczi]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 221101 wikitext text/x-wiki #TAM [[Wëpòczinkòwi òstrzódk]] [[Kategòrëjô:Dôwné gòspòdarstwa agroturistné]] [[Kategòrëjô:Wëpòczënkòwé òstrzódczi]] ep1pna3af8dbludun5itfi535pb70cy 221142 221101 2026-10-27T08:27:32Z Terrus38 14026 221142 wikitext text/x-wiki #TAM [[Wëpòczinkòwi òstrzódk]] [[Kategòrëjô:Dôwné gòspòdarstwa agroturistné]] [[Kategòrëjô:Wëpòczinkòwé òstrzódczi]] 8d3c6yqgyzr11tr31a83hlkl9sw1nzb 14 14530 221099 220707 2026-10-27T00:23:43Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Òstrzódczi wëpòczënkòwé]] do [[Kategòrëjô:Wëpòczënkòwé òstrzódczi]]: <> 220707 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Turistika]] 528pg4j3wmiyavhn6owv2m6m696rgc0 221140 221099 2026-10-27T08:26:56Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Wëpòczënkòwé òstrzódczi]] do [[Kategòrëjô:Wëpòczinkòwé òstrzódczi]]: pisënk 220707 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Turistika]] 528pg4j3wmiyavhn6owv2m6m696rgc0 10 14544 220928 220877 2026-10-26T12:47:48Z Iketsi 3254 SPARQL ùr./ùm. 220928 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|{{BASEPAGENAME}}|{{SUBPAGENAME}}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-02-14 | label = [[Simon Pegg]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-05-12 | label = [[David A. R. White]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-03 | label = [[Stephen Carpenter]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-16 | label = [[Artur Jabłońsczi|Artur Jablonsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-01 | label = [[Vanna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-23 | label = [[Ani DiFranco]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-14 | label = [[Anna Maria Jopek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-30 | label = [[Môrcën Kòszôłka]] }} {{Wikidata list end}} 174xyph5cy17k2mlwqxjcdx8wkj3v2p 220947 220928 2026-10-26T13:48:15Z Iketsi 3254 1=; 2= 220947 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-02-14 | label = [[Simon Pegg]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-05-12 | label = [[David A. R. White]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-03 | label = [[Stephen Carpenter]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-16 | label = [[Artur Jabłońsczi|Artur Jablonsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-01 | label = [[Vanna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-23 | label = [[Ani DiFranco]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-14 | label = [[Anna Maria Jopek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-30 | label = [[Môrcën Kòszôłka]] }} {{Wikidata list end}} fkf1gp19gqfte8gg099o9wzmizy5tax 220977 220947 2026-10-26T15:41:58Z Iketsi 3254 {{Naw rok}} 220977 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Naw rok|Namespace={{NAMESPACE}}:|1={{BASEPAGENAME}}|2=/*}}</noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-02-14 | label = [[Simon Pegg]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-05-12 | label = [[David A. R. White]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-03 | label = [[Stephen Carpenter]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-16 | label = [[Artur Jabłońsczi|Artur Jablonsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-01 | label = [[Vanna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-23 | label = [[Ani DiFranco]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-14 | label = [[Anna Maria Jopek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-30 | label = [[Môrcën Kòszôłka]] }} {{Wikidata list end}} c3d17toneheg0pzilkmda94y6tr26rq 220981 220977 2026-10-26T15:45:02Z Iketsi 3254 {{Naw rok}}+ 220981 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Naw rok|Namespace={{NAMESPACE}}:|1={{BASEPAGENAME}}|2=/*}} {{Naw rok|Namespace={{NAMESPACE}}:|1={{BASEPAGENAME}}|2=/†}} </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-02-14 | label = [[Simon Pegg]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-05-12 | label = [[David A. R. White]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-03 | label = [[Stephen Carpenter]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-16 | label = [[Artur Jabłońsczi|Artur Jablonsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-01 | label = [[Vanna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-23 | label = [[Ani DiFranco]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-14 | label = [[Anna Maria Jopek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-30 | label = [[Môrcën Kòszôłka]] }} {{Wikidata list end}} 16ll7w387wezh4hyn9b5rl874wjcw73 220983 220981 2026-10-26T15:50:57Z Iketsi 3254 |references=all 220983 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Naw rok|Namespace={{NAMESPACE}}:|1={{BASEPAGENAME}}|2=/*}} {{Naw rok|Namespace={{NAMESPACE}}:|1={{BASEPAGENAME}}|2=/†}} </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-02-14 | label = [[Simon Pegg]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-05-12 | label = [[David A. R. White]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-03 | label = [[Stephen Carpenter]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-16 | label = [[Artur Jabłońsczi|Artur Jablonsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-01 | label = [[Vanna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-23 | label = [[Ani DiFranco]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-14 | label = [[Anna Maria Jopek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-30 | label = [[Môrcën Kòszôłka]] }} {{Wikidata list end}} <references /> oodpx4lscjap3o4sqmfnvry5hxzpn5s 220987 220983 2026-10-26T16:08:24Z Iketsi 3254 FULLPAGENAME 220987 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info|{{FULLPAGENAME}}}}</noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-02-14 | label = [[Simon Pegg]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-05-12 | label = [[David A. R. White]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-03 | label = [[Stephen Carpenter]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-16 | label = [[Artur Jabłońsczi|Artur Jablonsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-01 | label = [[Vanna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-23 | label = [[Ani DiFranco]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-14 | label = [[Anna Maria Jopek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-30 | label = [[Môrcën Kòszôłka]] }} {{Wikidata list end}} <references /> 6abm4yepm02ljm73b29l2qa0a6ll9n4 220991 220987 2026-10-26T16:57:45Z Iketsi 3254 test 220991 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info|{{FULLPAGENAME}}}}</noinclude> {{reflist}}{{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-02-14 | label = [[Simon Pegg]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-05-12 | label = [[David A. R. White]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-03 | label = [[Stephen Carpenter]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-16 | label = [[Artur Jabłońsczi|Artur Jablonsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-01 | label = [[Vanna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-23 | label = [[Ani DiFranco]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-14 | label = [[Anna Maria Jopek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-30 | label = [[Môrcën Kòszôłka]] }} {{Wikidata list end}} qi0lzu87c5rwlm02xr1ckde35de88wx 220995 220991 2026-10-26T17:11:24Z Iketsi 3254 -{{reflist}} 220995 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info|{{FULLPAGENAME}}}}</noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-02-14 | label = [[Simon Pegg]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-05-12 | label = [[David A. R. White]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-03 | label = [[Stephen Carpenter]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-16 | label = [[Artur Jabłońsczi|Artur Jablonsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-01 | label = [[Vanna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-23 | label = [[Ani DiFranco]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-14 | label = [[Anna Maria Jopek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-30 | label = [[Môrcën Kòszôłka]] }} {{Wikidata list end}} nzxs1ufm9ej7eh8epzvpjr9su6qnd5y 220997 220995 2026-10-26T17:16:10Z Iketsi 3254 <noinclude>{{Wikidata list info}}</noinclude> 220997 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}}</noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-02-14 | label = [[Simon Pegg]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-05-12 | label = [[David A. R. White]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-03 | label = [[Stephen Carpenter]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-16 | label = [[Artur Jabłońsczi|Artur Jablonsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-01 | label = [[Vanna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-23 | label = [[Ani DiFranco]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-14 | label = [[Anna Maria Jopek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-30 | label = [[Môrcën Kòszôłka]] }} {{Wikidata list end}} 7wnda6dpzvwood7t9spxt22iay4o3ie 221014 220997 2026-10-26T18:30:46Z Iketsi 3254 -|language=csb 221014 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}}</noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-02-14 | label = [[Simon Pegg]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-05-12 | label = [[David A. R. White]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-03 | label = [[Stephen Carpenter]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-16 | label = [[Artur Jabłońsczi|Artur Jablonsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-01 | label = [[Vanna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-23 | label = [[Ani DiFranco]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-14 | label = [[Anna Maria Jopek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-30 | label = [[Môrcën Kòszôłka]] }} {{Wikidata list end}} ej9ek32rokf0d324i9thbc4hvylekgd 221052 221014 2026-10-26T19:23:06Z Iketsi 3254 <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> 221052 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-02-14 | label = [[Simon Pegg]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-05-12 | label = [[David A. R. White]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-03 | label = [[Stephen Carpenter]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-08-16 | label = [[Artur Jabłońsczi|Artur Jablonsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-01 | label = [[Vanna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-09-23 | label = [[Ani DiFranco]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-14 | label = [[Anna Maria Jopek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-12-30 | label = [[Môrcën Kòszôłka]] }} {{Wikidata list end}} gk1px3jd7pqp09ov0bp0tmzbuosiz96 10 14545 220976 220867 2026-10-26T15:41:43Z Iketsi 3254 {{Naw rok}} 220976 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Naw rok|Namespace={{NAMESPACE}}:|1={{BASEPAGENAME}}|2=/*}}</noinclude> {{Wikidata list |sparql= SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?date WHERE { ?article schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://csb.wikipedia.org/> . ?item wdt:P31 wd:Q5 ; wdt:P569 ?birthDate . FILTER( ?birthDate >= "1971-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime && ?birthDate < "1972-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime ) BIND(STRBEFORE(STR(?birthDate), "T") AS ?date) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "csb,mul" . } } ORDER BY ASC(?date) ASC(?itemLabel) |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1971-01-07 | label = [[Jeremy Renner]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1971-02-15 | label = [[Renee O'Connor]] }} {{Wikidata list end}} bf8xf91fauvo68yj2qy6virr37g260n 220978 220976 2026-10-26T15:42:39Z Iketsi 3254 {{Naw rok}}+ 220978 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Naw rok|Namespace={{NAMESPACE}}:|1={{BASEPAGENAME}}|2=/*}} {{Naw rok|Namespace={{NAMESPACE}}:|1={{BASEPAGENAME}}|2=/†}} </noinclude> {{Wikidata list |sparql= SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?date WHERE { ?article schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://csb.wikipedia.org/> . ?item wdt:P31 wd:Q5 ; wdt:P569 ?birthDate . FILTER( ?birthDate >= "1971-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime && ?birthDate < "1972-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime ) BIND(STRBEFORE(STR(?birthDate), "T") AS ?date) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "csb,mul" . } } ORDER BY ASC(?date) ASC(?itemLabel) |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1971-01-07 | label = [[Jeremy Renner]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1971-02-15 | label = [[Renee O'Connor]] }} {{Wikidata list end}} 2ntrbya2st9xl2h73ifgurugxfe8v0g 221003 220978 2026-10-26T17:32:46Z Iketsi 3254 <noinclude>{{Wikidata list info}}</noinclude> 221003 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}}</noinclude> {{Wikidata list |sparql= SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?date WHERE { ?article schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://csb.wikipedia.org/> . ?item wdt:P31 wd:Q5 ; wdt:P569 ?birthDate . FILTER( ?birthDate >= "1971-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime && ?birthDate < "1972-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime ) BIND(STRBEFORE(STR(?birthDate), "T") AS ?date) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "csb,mul" . } } ORDER BY ASC(?date) ASC(?itemLabel) |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1971-01-07 | label = [[Jeremy Renner]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1971-02-15 | label = [[Renee O'Connor]] }} {{Wikidata list end}} kuckqhwtb5po1lvi1s1yg88yt0qwzsg 221054 221003 2026-10-26T19:25:05Z Iketsi 3254 kat. 221054 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1971-02-15 | label = [[Renee O'Connor]] }} {{Wikidata list end}} 1adv0movcoi43207fjj1hkre7e6eaky 10 14546 220948 220919 2026-10-26T13:49:38Z Iketsi 3254 {{SPARQL ùr./ùm.}} 220948 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972 | label = [[Róman Drzéżdżón]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-01-11 | label = [[Amanda Peet]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-05-16 | label = [[Andrzéj Duda]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-07-04 | label = [[Nina Badrić]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-08-09 | label = [[Juanes]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-08-15 | label = [[Ben Affleck]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-09-27 | label = [[Gwyneth Paltrow]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-11-14 | label = [[Josh Duhamel]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-11-14 | label = [[Edyta Górniak]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-12-01 | label = [[Norbert Wójtowicz]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-12-29 | label = [[Jude Law]] }} {{Wikidata list end}} f4d1e5diu8dybv75fyooddv0q617cud 220951 220948 2026-10-26T14:06:01Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 220951 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972 | label = [[Róman Drzéżdżón]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-01-11 | label = [[Amanda Peet]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-04-20 | label = [[Carmen Electra]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-05-16 | label = [[Andrzéj Duda]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-07-04 | label = [[Nina Badrić]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-08-09 | label = [[Juanes]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-08-15 | label = [[Ben Affleck]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-09-27 | label = [[Gwyneth Paltrow]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-11-14 | label = [[Josh Duhamel]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-11-14 | label = [[Edyta Górniak]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-12-01 | label = [[Norbert Wójtowicz]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-12-29 | label = [[Jude Law]] }} {{Wikidata list end}} jzfecno6qbtszw38p895dapcokfg6cg 221055 220951 2026-10-26T19:25:25Z Iketsi 3254 kat. 221055 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972 | label = [[Róman Drzéżdżón]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-01-11 | label = [[Amanda Peet]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-04-20 | label = [[Carmen Electra]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-05-16 | label = [[Andrzéj Duda]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-07-04 | label = [[Nina Badrić]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-08-09 | label = [[Juanes]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-08-15 | label = [[Ben Affleck]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-09-27 | label = [[Gwyneth Paltrow]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-11-14 | label = [[Josh Duhamel]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-11-14 | label = [[Edyta Górniak]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-12-01 | label = [[Norbert Wójtowicz]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1972-12-29 | label = [[Jude Law]] }} {{Wikidata list end}} 1w19ofhgp5e68fwtg87azimqcbw8bqd 10 14547 220992 220869 2026-10-26T17:03:01Z Iketsi 3254 + 220992 wikitext text/x-wiki <includeonly><center>{{Naw rok|{{{1|{{BASEPAGENAME}}/*}}}}}</center> <center>{{Naw rok|{{{1|{{BASEPAGENAME}}/†}}}}}</center></includeonly><noinclude> {{Wikidata list info|Szablóna:1970/*}} </noinclude> h9nmdoh95dt2wex6utwx8iikzlnl244 220993 220992 2026-10-26T17:07:18Z Iketsi 3254 ns 220993 wikitext text/x-wiki <includeonly><center>{{Naw rok|{{{1|{{NAMESPACE:{{{1}}}}}:{{BASEPAGENAME}}/*}}}}}</center> <center>{{Naw rok|{{{1|{{NAMESPACE:{{{1}}}}}:{{BASEPAGENAME}}/†}}}}}</center></includeonly><noinclude> {{Wikidata list info|Szablóna:1970/*}} </noinclude> c1sh6jd8j18jztx7eoiew94zubdwxj9 220996 220993 2026-10-26T17:15:02Z Iketsi 3254 - 220996 wikitext text/x-wiki <includeonly><center>{{Naw rok|Szablóna:{{BASEPAGENAME}}/*}}</center> <center>{{Naw rok|Szablóna:{{BASEPAGENAME}}/†}}</center><noinclude> </noinclude> 583p2u61a11k0u84yny0m8mgcpruoa9 220999 220996 2026-10-26T17:30:07Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë]] 220999 wikitext text/x-wiki <includeonly>{| |+ |- | * || <center>{{Naw rok|{{{1|Szablóna:{{BASEPAGENAME}}/*}}}}}</center> |- | † || <center>{{Naw rok|{{{1|Szablóna:{{BASEPAGENAME}}/†}}}}}</center> |}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë]] </noinclude> 4nlmwrr0305tr6934esdwx30v5fgo9b 221000 220999 2026-10-26T17:30:39Z Iketsi 3254 <center> 221000 wikitext text/x-wiki <includeonly><center>{| |+ |- | * || {{Naw rok|{{{1|Szablóna:{{BASEPAGENAME}}/*}}}}} |- | † || {{Naw rok|{{{1|Szablóna:{{BASEPAGENAME}}/†}}}}} |}</center></includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë]] </noinclude> d0gfnocawo3l0bh17nk2f5cgyey81xd 221001 221000 2026-10-26T17:31:30Z Iketsi 3254 \ 221001 wikitext text/x-wiki <includeonly><center> {| |+ |- | * || {{Naw rok|{{{1|Szablóna:{{BASEPAGENAME}}/*}}}}} |- | † || {{Naw rok|{{{1|Szablóna:{{BASEPAGENAME}}/†}}}}} |}</center></includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë]] </noinclude> 70vmn2il9kq4uflxbl0m3l1vhs8jmdv 221004 221001 2026-10-26T18:08:16Z Iketsi 3254 +Artikel 221004 wikitext text/x-wiki <includeonly><center> {| |+ |- | Artikel || {{Naw rok|{{BASEPAGENAME}}}} |- | * || {{Naw rok|Szablóna:{{BASEPAGENAME}}/*}} |- | † || {{Naw rok|Szablóna:{{BASEPAGENAME}}/†}} |}</center></includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë]] </noinclude> dbv8sgtuhjkigq5cksf26sqmo1fythb 10 14548 221056 220873 2026-10-26T19:25:36Z Iketsi 3254 kat. 221056 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} cex8vosv32z4r6neveq1ivrwrt6hbhw 10 14549 221002 220876 2026-10-26T17:32:24Z Iketsi 3254 <noinclude>{{Wikidata list info}}</noinclude> 221002 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}}</noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-01-01 | label = [[Zofiô Ptôch]] }} {{Wikidata list end}} ksvxsj0lclyte4p3taohzc7pu7bfq7e 221053 221002 2026-10-26T19:24:45Z Iketsi 3254 kat. 221053 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1970-01-01 | label = [[Zofiô Ptôch]] }} {{Wikidata list end}} be5t1iw2azs0f199s7q3ldq3jfwzzgp 0 14550 220955 220921 2026-10-26T14:23:07Z HaxelKaszëba 17492 220955 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Nu metal | òdjimk =Kornmaa2006.jpg | òpisënk = | lata rozwiju = lata 90. XX sta. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[groove metal]], [[hardcore punk]], [[hip-hop]], [[funk metal]], [[industrial metal]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]], [[turntablizm]], [[sampler]], [[syntezatór]] | zortë = [[rap metal]], [[rap rock]], [[industrial metal]] | artiscë = [[Korn]], [[Deftones]], [[Limp Bizkit]], [[Slipknot]], [[Linkin Park]], [[System of a Down]], [[Papa Roach]], [[Coal Chamber]], [[P.O.D.]], [[Static-X]], [[Mudvayne]], [[Drowning Pool]], [[Disturbed]], [[Ill Niño]], [[Soulfly]], [[Sevendust]] | starna www = }} '''Nu metal''' – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Stanach w latach 90. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[hip-hop|hip-hopù]] a [[elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Charakteristiczné dlô nu metalu są cãżczé, niskò strojoné gitarë, mòckò ritmiczné riffë, kòntrast pòmidzë agresywnym a melodijnym wòkalã a téż czãsté wëzwëskanié elementów brëkòwónëch w hip-hopie.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/19401159.2023.2234118 | titel = Significantly Othered: Limp Bizkit and the Politics of Nu Metal “Otherness” | aùtór = Catherine Hoad | òpùblikòwóny = tandfonline.com | prôca = Rock Music Studies | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> Nimò znankòwaniô „metal” w pòzwie, nu metal rozwijôł sã przédno na sztilu scenë hardcore'u, alternatiwnégò rocka a hip-hopù. Termin „nu metal” béł téż szerok wëzwëskóny przez mùzyczną industriã do znankòwaniô rozmajitëch karnów parłãczącëch cwiardé brzëmienié z elementama pòpùlarny mùzyczi. == Charakteristika == Nu metal ni mô jednégò, zemkło òpisónégò sztilu. Kònkretné karna czãsto wëzwëskałë rozmajité cësczi, przez co brzëmienié ôrtu mòże znaczno sã różnic. Do charakteristicznëch elementów nu metalu nôleżą niskò strojoné a przesterowóné gitarë, cãżczé riffë, wëraznô ritmicznô sekcjô a téż czãsté wëzwëskanié ritmiczi inspirowóny hip-hopã. Wòkal mòże parłãczëc spiéw, krzik, rap a téż barżi melodijné partie.<ref>{{cytuj starnã | url = https://mro.massey.ac.nz/server/api/core/bitstreams/901e161e-69ce-4e74-baa7-d20c03caef9e/content | titel = Significantly Othered: Limp Bizkit and the Politics of Nu Metal “Otherness” | aùtór = Catherine Hoad | òpùblikòwóny = mro.massey.ac.nz | prôca = Rock Music Studies | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> W parce ùsôdzków wëzwëskóné są téż: [[turntablizm]], sample, syntezatorë a jinszé elementë elektroniczné. Niechtërné karna kòrzistałë téż z hardcore punku, industrialu, [[funk|funkù]] abò jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi. Tekstë nu metalowëch ùsôdzków czãsto tikają sã òsobistëch tôklów, familijnëch kònflitków, alienacje, przemòcë, zanôleżnosców, spòlëznowëch tôklów a téż drãdżich doswiôdczeniów zrzeszonëch z dorôstanim. Tématika nie je równak jednorodnô a òbjimô téż ùsôdzczi ò barżi rozriwkòwim abò òsobistim charakterze.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.grammy.com/news/korn-debut-album-anniversary-nu-metal-impact/ | titel = Anything But Predictable: How 'Korn' Pioneered Nu-Metal | aùtór = Jon O'Brien | òpùblikòwóny = grammy.com | prôca = GRAMMY | data = 2024-10-11 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> == Historiô == Nu metal pòwstôł na zôczątkù lat 90. XX stalatégò w Zjednónëch Krajach. Za jednégò òd pierszińców ôrtu ùznaje sã karno [[Korn]], jaczégò debiutowi albùm ''[[Korn (albùm)|Korn]]'' z 1994 rokù wëwiarł wiôldżi cësk na rozwij nowégò brzëmieniô. Do rëchlészëch przedstôwców negò zortu należałë téż karna [[Deftones]] a [[Coal Chamber]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.grammy.com/news/korn-debut-album-anniversary-nu-metal-impact/ | titel = Anything But Predictable: How 'Korn' Pioneered Nu-Metal | aùtór = Jon O'Brien | òpùblikòwóny = grammy.com | prôca = GRAMMY | data = 2024-10-11 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> Pòd kùńc lat 90. nu metal pòczął zwëskiwac pòpùlarnotã na całim swiece. Wiôldżi sukces òdniosłë karna [[Limp Bizkit]], [[Korn]], [[Slipknot]] a téż [[System of a Down]]. Czëp pòpùlarnotë ôrtu przëpôdł na przełómanim XX a XXI stalatégò, czej ùkazałë sã albùmë ''[[Significant Other]]'' (1999), ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000) a téż ''[[Hybrid Theory]]'' (2000) karna [[Linkin Park]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/nu-metal-revival-generation-z-sick-new-world-times-proof/ | titel = Proof That Generation Z Has Brought About a Nu-Metal Revival | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = Loudwire | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> W pòłowie pierszi dekadë XXI stalatégò pòpùlarnota nu metalu pòczãła ùpadac. Part karnów pòmale òdchòdzył òd charakteristicznégò brzëmieniégò ôrtu, eksperimentëjącë z jinszima òdmianama rocka a metalu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/the-most-exciting-new-sound-of-2020-is-nu-metal | titel = The most exciting new sound of 2020 is… nu metal | aùtór = Dannii Leivers | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | data = 2020-07-10 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> Pònimò spôdkù zainteresowanim nu metalã, ten dali wëwiérôł cësk na alternatiwną mùzykã, a w latach 2010. a 2020. pònowno rosło zainteresowanié jegò sztilistiką.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/how-tik-tok-is-helping-nu-metals-comeback | titel = How TikTok is helping the resurgence of nu metal | aùtór = Paul Travers | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | data = 2024-01-13 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] ke19tbev4xg4i25fex662hfc7e0exxz 221024 220955 2026-10-26T18:42:29Z HaxelKaszëba 17492 221024 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Nu metal | òdjimk =Kornmaa2006.jpg | òpisënk = | lata rozwiju = lata 90. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[groove metal]], [[hardcore punk]], [[hip-hop]], [[funk metal]], [[industrial metal]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]], [[turntablizm]], [[sampler]], [[syntezatór]] | zortë = [[rap metal]], [[rap rock]], [[industrial metal]] | artiscë = [[Korn]], [[Deftones]], [[Limp Bizkit]], [[Slipknot]], [[Linkin Park]], [[System of a Down]], [[Papa Roach]], [[Coal Chamber]], [[P.O.D.]], [[Static-X]], [[Mudvayne]], [[Drowning Pool]], [[Disturbed]], [[Ill Niño]], [[Soulfly]], [[Sevendust]] | starna www = }} '''Nu metal''' – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Stanach w latach 90. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[hip-hop|hip-hopù]] a [[elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Charakteristiczné dlô nu metalu są cãżczé, niskò strojoné gitarë, mòckò ritmiczné riffë, kòntrast pòmidzë agresywnym a melodijnym wòkalã a téż czãsté wëzwëskanié elementów brëkòwónëch w hip-hopie.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/19401159.2023.2234118 | titel = Significantly Othered: Limp Bizkit and the Politics of Nu Metal “Otherness” | aùtór = Catherine Hoad | òpùblikòwóny = tandfonline.com | prôca = Rock Music Studies | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> Nimò znankòwaniô „metal” w pòzwie, nu metal rozwijôł sã przédno na sztilu scenë hardcore'u, alternatiwnégò rocka a hip-hopù. Termin „nu metal” béł téż szerok wëzwëskóny przez mùzyczną industriã do znankòwaniô rozmajitëch karnów parłãczącëch cwiardé brzëmienié z elementama pòpùlarny mùzyczi. == Charakteristika == Nu metal ni mô jednégò, zemkło òpisónégò sztilu. Kònkretné karna czãsto wëzwëskałë rozmajité cësczi, przez co brzëmienié ôrtu mòże znaczno sã różnic. Do charakteristicznëch elementów nu metalu nôleżą niskò strojoné a przesterowóné gitarë, cãżczé riffë, wëraznô ritmicznô sekcjô a téż czãsté wëzwëskanié ritmiczi inspirowóny hip-hopã. Wòkal mòże parłãczëc spiéw, krzik, rap a téż barżi melodijné partie.<ref>{{cytuj starnã | url = https://mro.massey.ac.nz/server/api/core/bitstreams/901e161e-69ce-4e74-baa7-d20c03caef9e/content | titel = Significantly Othered: Limp Bizkit and the Politics of Nu Metal “Otherness” | aùtór = Catherine Hoad | òpùblikòwóny = mro.massey.ac.nz | prôca = Rock Music Studies | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> W parce ùsôdzków wëzwëskóné są téż: [[turntablizm]], sample, syntezatorë a jinszé elementë elektroniczné. Niechtërné karna kòrzistałë téż z hardcore punku, industrialu, [[funk|funkù]] abò jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi. Tekstë nu metalowëch ùsôdzków czãsto tikają sã òsobistëch tôklów, familijnëch kònflitków, alienacje, przemòcë, zanôleżnosców, spòlëznowëch tôklów a téż drãdżich doswiôdczeniów zrzeszonëch z dorôstanim. Tématika nie je równak jednorodnô a òbjimô téż ùsôdzczi ò barżi rozriwkòwim abò òsobistim charakterze.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.grammy.com/news/korn-debut-album-anniversary-nu-metal-impact/ | titel = Anything But Predictable: How 'Korn' Pioneered Nu-Metal | aùtór = Jon O'Brien | òpùblikòwóny = grammy.com | prôca = GRAMMY | data = 2024-10-11 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> == Historiô == Nu metal pòwstôł na zôczątkù lat 90. XX stalatégò w Zjednónëch Krajach. Za jednégò òd pierszińców ôrtu ùznaje sã karno [[Korn]], jaczégò debiutowi albùm ''[[Korn (albùm)|Korn]]'' z 1994 rokù wëwiarł wiôldżi cësk na rozwij nowégò brzëmieniô. Do rëchlészëch przedstôwców negò zortu należałë téż karna [[Deftones]] a [[Coal Chamber]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.grammy.com/news/korn-debut-album-anniversary-nu-metal-impact/ | titel = Anything But Predictable: How 'Korn' Pioneered Nu-Metal | aùtór = Jon O'Brien | òpùblikòwóny = grammy.com | prôca = GRAMMY | data = 2024-10-11 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> Pòd kùńc lat 90. nu metal pòczął zwëskiwac pòpùlarnotã na całim swiece. Wiôldżi sukces òdniosłë karna [[Limp Bizkit]], [[Korn]], [[Slipknot]] a téż [[System of a Down]]. Czëp pòpùlarnotë ôrtu przëpôdł na przełómanim XX a XXI stalatégò, czej ùkazałë sã albùmë ''[[Significant Other]]'' (1999), ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000) a téż ''[[Hybrid Theory]]'' (2000) karna [[Linkin Park]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/nu-metal-revival-generation-z-sick-new-world-times-proof/ | titel = Proof That Generation Z Has Brought About a Nu-Metal Revival | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = Loudwire | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> W pòłowie pierszi dekadë XXI stalatégò pòpùlarnota nu metalu pòczãła ùpadac. Part karnów pòmale òdchòdzył òd charakteristicznégò brzëmieniégò ôrtu, eksperimentëjącë z jinszima òdmianama rocka a metalu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/the-most-exciting-new-sound-of-2020-is-nu-metal | titel = The most exciting new sound of 2020 is… nu metal | aùtór = Dannii Leivers | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | data = 2020-07-10 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> Pònimò spôdkù zainteresowanim nu metalã, ten dali wëwiérôł cësk na alternatiwną mùzykã, a w latach 2010. a 2020. pònowno rosło zainteresowanié jegò sztilistiką.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/how-tik-tok-is-helping-nu-metals-comeback | titel = How TikTok is helping the resurgence of nu metal | aùtór = Paul Travers | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | data = 2024-01-13 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] 2c3knxkfxc7wvf4dbp6dab2aqk68f11 221030 221024 2026-10-26T19:02:05Z HaxelKaszëba 17492 221030 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Nu metal | òdjimk =Kornmaa2006.jpg | òpisënk = | lata rozwiju = lata 90. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[groove metal]], [[hardcore punk]], [[hip-hop]], [[funk metal]], [[industrial metal]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]], [[turntablizm]], [[sampler]], [[syntezatór]] | zortë = [[rap metal]], [[rap rock]], [[industrial metal]] | artiscë = [[Korn]], [[Deftones]], [[Limp Bizkit]], [[Slipknot]], [[Linkin Park]], [[System of a Down]], [[Papa Roach]], [[Coal Chamber]], [[P.O.D.]], [[Static-X]], [[Mudvayne]], [[Drowning Pool]], [[Disturbed]], [[Ill Niño]], [[Soulfly]], [[Sevendust]] | starna www = }} '''Nu metal''' – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Stanach w latach 90. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[hip-hop|hip-hopù]] a [[elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Charakteristiczné dlô nu metalu są cãżczé, niskò strojoné gitarë, mòckò ritmiczné riffë, kòntrast pòmidzë agresywnym a melodijnym wòkalã a téż czãsté wëzwëskanié elementów brëkòwónëch w hip-hopie.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/19401159.2023.2234118 | titel = Significantly Othered: Limp Bizkit and the Politics of Nu Metal “Otherness” | aùtór = Catherine Hoad | òpùblikòwóny = tandfonline.com | prôca = Rock Music Studies | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> Nimò znankòwaniô „metal” w pòzwie, nu metal rozwijôł sã przédno na sztilu scenë hardcore'u, alternatiwnégò rocka a hip-hopù. Termin „nu metal” béł téż szerok wëzwëskóny przez mùzyczną industriã do znankòwaniô rozmajitëch karnów parłãczącëch cwiardé brzëmienié z elementama pòpùlarny mùzyczi. == Charakteristika == Nu metal ni mô jednégò, zemkło òpisónégò sztilu. Kònkretné karna czãsto wëzwëskałë rozmajité cësczi, przez co brzëmienié ôrtu mòże znaczno sã różnic. Do charakteristicznëch elementów nu metalu nôleżą niskò strojoné a przesterowóné gitarë, cãżczé riffë, wëraznô ritmicznô sekcjô a téż czãsté wëzwëskanié ritmiczi inspirowóny hip-hopã. Wòkal mòże parłãczëc spiéw, krzik, rap a téż barżi melodijné partie.<ref>{{cytuj starnã | url = https://mro.massey.ac.nz/server/api/core/bitstreams/901e161e-69ce-4e74-baa7-d20c03caef9e/content | titel = Significantly Othered: Limp Bizkit and the Politics of Nu Metal “Otherness” | aùtór = Catherine Hoad | òpùblikòwóny = mro.massey.ac.nz | prôca = Rock Music Studies | data = 2023 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> W parce ùsôdzków wëzwëskóné są téż: [[turntablizm]], sample, syntezatorë a jinszé elementë elektroniczné. Niechtërné karna kòrzistałë téż z hardcore punku, industrialu, [[funk|funkù]] abò jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi. Tekstë nu metalowëch ùsôdzków czãsto tikają sã òsobistëch tôklów, familijnëch kònflitków, alienacje, przemòcë, zanôleżnosców, spòlëznowëch tôklów a téż drãdżich doswiôdczeniów zrzeszonëch z dorôstanim. Tématika nie je równak jednorodnô a òbjimô téż ùsôdzczi ò barżi rozriwkòwim abò òsobistim charakterze.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.grammy.com/news/korn-debut-album-anniversary-nu-metal-impact/ | titel = Anything But Predictable: How 'Korn' Pioneered Nu-Metal | aùtór = Jon O'Brien | òpùblikòwóny = grammy.com | prôca = GRAMMY | data = 2024-10-11 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> == Historiô == Nu metal pòwstôł na zôczątkù lat 90. XX stalatégò w Zjednónëch Krajach. Za jednégò òd pierszińców ôrtu ùznaje sã karno [[Korn]], jaczégò debiutowi albùm ''[[Korn (albùm)|Korn]]'' z 1994 rokù wëwiarł wiôldżi cësk na rozwij nowégò brzëmieniô. Do rëchlészëch przedstôwców negò zortu należałë téż karna [[Deftones]] a [[Coal Chamber]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.grammy.com/news/korn-debut-album-anniversary-nu-metal-impact/ | titel = Anything But Predictable: How 'Korn' Pioneered Nu-Metal | aùtór = Jon O'Brien | òpùblikòwóny = grammy.com | prôca = GRAMMY | data = 2024-10-11 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> Pòd kùńc lat 90. nu metal pòczął zwëskiwac pòpùlarnotã na całim swiece. Wiôldżi sukces òdniosłë karna [[Limp Bizkit]], [[Korn]], [[Slipknot]] a téż [[System of a Down]]. Czëp pòpùlarnotë ôrtu przëpôdł na przełómanim XX a XXI stalatégò, czej ùkazałë sã albùmë ''[[Significant Other]]'' (1999), ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000) a téż ''[[Hybrid Theory]]'' (2000) karna [[Linkin Park]].<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/nu-metal-revival-generation-z-sick-new-world-times-proof/ | titel = Proof That Generation Z Has Brought About a Nu-Metal Revival | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = Loudwire | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> W pòłowie pierszi dekadë XXI stalatégò pòpùlarnota nu metalu pòczãła ùpadac. Part karnów pòmale òdchòdzył òd charakteristicznégò brzëmieniégò ôrtu, eksperimentëjącë z jinszima òdmianama rocka a metalu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/the-most-exciting-new-sound-of-2020-is-nu-metal | titel = The most exciting new sound of 2020 is… nu metal | aùtór = Dannii Leivers | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | data = 2020-07-10 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> Pònimò spôdkù zainteresowanim nu metalã, ten dali wëwiérôł cësk na alternatiwną mùzykã, a w latach 2010. a 2020. pònowno rosło zainteresowanié jegò sztilistiką.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/how-tik-tok-is-helping-nu-metals-comeback | titel = How TikTok is helping the resurgence of nu metal | aùtór = Paul Travers | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | data = 2024-01-13 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-25}}</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] kgwu3iss1c9orbygvm66bsaghxay26x 10 14553 221057 220920 2026-10-26T19:26:38Z Iketsi 3254 kat. 221057 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1973<br/>1973-07-10 | label = [[Tomôsz Fópka]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1973-01-11 | label = [[Joanna Brodzik]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1973-06-20 | label = [[Chino Moreno]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1973-07-20 | label = [[Haakon VIII]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1973-07-27 | label = [[Abe Cunningham]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1973-12-06 | label = [[Michôł Piéper]] }} {{Wikidata list end}} 3x9h8j1q2lyu0a9vslzlvrwqv1xm221 10 14554 220924 2026-10-26T12:37:38Z Iketsi 3254 N 220924 wikitext text/x-wiki <includeonly>SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort (GROUP_CONCAT(DISTINCT STR(?reference); separator=" ; ") AS ?references) WHERE { ?article schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://csb.wikipedia.org/> . ?item wdt:P31 wd:Q5 ; p:{{#switch: {{{1}}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}} ?stmt . ?stmt ps:{{#switch: {{{1}}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}} ?theDate ; psv:{{#switch: {{{1}}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}} ?theDateValue . ?theDateValue wikibase:timeValue ?theDate ; wikibase:timePrecision ?precision . OPTIONAL { ?item wdt:P734 ?lastName . } OPTIONAL { ?stmt prov:wasDerivedFrom ?reference . } FILTER( ?theDate >= "{{{2}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime && ?theDate < "{{#expr:1+{{{2}}}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime ) BIND(YEAR(?theDate) AS ?y) BIND(MONTH(?theDate) AS ?m) BIND(DAY(?theDate) AS ?d) BIND( IF(?precision = 9, STR(?y), IF(?precision = 10, CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m) ), CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m), "-", IF(?d < 10, "0", ""), STR(?d) ) ) ) AS ?date ) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "csb,mul" . ?item rdfs:label ?itemLabel . ?lastName rdfs:label ?lastNameSort . } } GROUP BY ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort ORDER BY ASC(?date) ASC(LCASE(COALESCE(?lastNameSort, ""))) ASC(?itemLabel)</includeonly> pggp8bmqdljxb311jiyihdwpcnhd88k 220925 220924 2026-10-26T12:38:35Z Iketsi 3254 <> 220925 wikitext text/x-wiki <includeonly>SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort (GROUP_CONCAT(DISTINCT STR(?reference); separator=" ; ") AS ?references) WHERE { ?article schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://csb.wikipedia.org/> . ?item wdt:P31 wd:Q5 ; p:{{#switch: {{{2}}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}} ?stmt . ?stmt ps:{{#switch: {{{2}}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}} ?theDate ; psv:{{#switch: {{{2}}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}} ?theDateValue . ?theDateValue wikibase:timeValue ?theDate ; wikibase:timePrecision ?precision . OPTIONAL { ?item wdt:P734 ?lastName . } OPTIONAL { ?stmt prov:wasDerivedFrom ?reference . } FILTER( ?theDate >= "{{{1}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime && ?theDate < "{{#expr:1+{{{1}}}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime ) BIND(YEAR(?theDate) AS ?y) BIND(MONTH(?theDate) AS ?m) BIND(DAY(?theDate) AS ?d) BIND( IF(?precision = 9, STR(?y), IF(?precision = 10, CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m) ), CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m), "-", IF(?d < 10, "0", ""), STR(?d) ) ) ) AS ?date ) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "csb,mul" . ?item rdfs:label ?itemLabel . ?lastName rdfs:label ?lastNameSort . } } GROUP BY ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort ORDER BY ASC(?date) ASC(LCASE(COALESCE(?lastNameSort, ""))) ASC(?itemLabel)</includeonly> ofe5fob6zrhwhpdw09kz09xus3l7y3k 220932 220925 2026-10-26T13:07:25Z Iketsi 3254 {{{2}}} 220932 wikitext text/x-wiki <includeonly>SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort (GROUP_CONCAT(DISTINCT STR(?reference); separator=" ; ") AS ?references) WHERE { ?article schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://csb.wikipedia.org/> . ?item wdt:P31 wd:Q5 ; p:{{{2}}} ?stmt . ?stmt ps:{{{2}}} ?theDate ; psv:{{{2}}} ?theDateValue . ?theDateValue wikibase:timeValue ?theDate ; wikibase:timePrecision ?precision . OPTIONAL { ?item wdt:P734 ?lastName . } OPTIONAL { ?stmt prov:wasDerivedFrom ?reference . } FILTER( ?theDate >= "{{{1}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime && ?theDate < "{{#expr:1+{{{1}}}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime ) BIND(YEAR(?theDate) AS ?y) BIND(MONTH(?theDate) AS ?m) BIND(DAY(?theDate) AS ?d) BIND( IF(?precision = 9, STR(?y), IF(?precision = 10, CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m) ), CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m), "-", IF(?d < 10, "0", ""), STR(?d) ) ) ) AS ?date ) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "csb,mul" . ?item rdfs:label ?itemLabel . ?lastName rdfs:label ?lastNameSort . } } GROUP BY ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort ORDER BY ASC(?date) ASC(LCASE(COALESCE(?lastNameSort, ""))) ASC(?itemLabel)</includeonly> g19lls9xy49td22j7wjbraaoco3o3n2 220964 220932 2026-10-26T15:11:46Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] 220964 wikitext text/x-wiki <includeonly>SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort (GROUP_CONCAT(DISTINCT STR(?reference); separator=" ; ") AS ?references) WHERE { ?article schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://csb.wikipedia.org/> . ?item wdt:P31 wd:Q5 ; p:{{{2}}} ?stmt . ?stmt ps:{{{2}}} ?theDate ; psv:{{{2}}} ?theDateValue . ?theDateValue wikibase:timeValue ?theDate ; wikibase:timePrecision ?precision . OPTIONAL { ?item wdt:P734 ?lastName . } OPTIONAL { ?stmt prov:wasDerivedFrom ?reference . } FILTER( ?theDate >= "{{{1}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime && ?theDate < "{{#expr:1+{{{1}}}}}-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime ) BIND(YEAR(?theDate) AS ?y) BIND(MONTH(?theDate) AS ?m) BIND(DAY(?theDate) AS ?d) BIND( IF(?precision = 9, STR(?y), IF(?precision = 10, CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m) ), CONCAT( STR(?y), "-", IF(?m < 10, "0", ""), STR(?m), "-", IF(?d < 10, "0", ""), STR(?d) ) ) ) AS ?date ) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "csb,mul" . ?item rdfs:label ?itemLabel . ?lastName rdfs:label ?lastNameSort . } } GROUP BY ?item ?itemLabel ?date ?lastName ?lastNameSort ORDER BY ASC(?date) ASC(LCASE(COALESCE(?lastNameSort, ""))) ASC(?itemLabel)</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> 12x8e9gq59xyh6rq3oy66riiczt81s5 10 14555 220926 2026-10-26T12:39:03Z Iketsi 3254 N 220926 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1974|*}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }} {{Wikidata list end}} kgzi8wvojrp0jfir0ei70tqoxzousfe 220927 220926 2026-10-26T12:40:02Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 220927 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1974|*}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-02-18 | label = [[Nadine Labaki]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-04-26 | label = [[Ivana Miličević]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-04-29 | label = [[Anggun]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-07-10 | label = [[Lucyna Sorn]] }} {{Wikidata list end}} 7gt4rd8a3qri2wqa755k6e3bwjwl3mw 220961 220927 2026-10-26T15:07:54Z Iketsi 3254 1=; 2= 220961 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-02-18 | label = [[Nadine Labaki]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-04-26 | label = [[Ivana Miličević]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-04-29 | label = [[Anggun]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-07-10 | label = [[Lucyna Sorn]] }} {{Wikidata list end}} p9cpvscj6jb9hem3fpjny93g56hak00 221058 220961 2026-10-26T19:26:49Z Iketsi 3254 kat. 221058 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-02-18 | label = [[Nadine Labaki]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-04-26 | label = [[Ivana Miličević]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-04-29 | label = [[Anggun]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-07-10 | label = [[Lucyna Sorn]] }} {{Wikidata list end}} 1c54flj0n7baesejs1kknz0zanh7czh 10 14556 220929 2026-10-26T12:50:23Z Iketsi 3254 N 220929 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|{{BASEPAGENAME}}|{{SUBPAGENAME}}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> sqgs2h2obuf0z7km38q0qw9cq61xp38 220930 220929 2026-10-26T12:55:01Z Iketsi 3254 }}}}} 220930 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|{{BASEPAGENAME:{{{1}}}}}|{{SUBPAGENAME:{{{1}}}}}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 58egovs0c4obyk8igvdqrw4spunzdjc 220931 220930 2026-10-26T13:02:32Z Iketsi 3254 #titleparts 220931 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|{{#titleparts:{{{1}}}|1|1}}|{{#titleparts:{{{1}}}|1|2}}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> ti9vfpl4dxs4jixpxzn6oeagcptmumz 220933 220931 2026-10-26T13:07:32Z Iketsi 3254 #switch 220933 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|{{#titleparts:{{{1}}}|1|1}}|{{#switch: {{#titleparts:{{{1}}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> cf3bymvrd8ktp70gg0pcls3syz70am0 220935 220933 2026-10-26T13:17:31Z Iketsi 3254 test 220935 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{SPARQL ùr./ùm.|{{#titleparts:{{{1}}}|1|1}}|{{#switch: {{#titleparts:{{{1}}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}}}} |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 </includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 20bcj4fg26k4z8evdfa6uzpysn7fydo 220936 220935 2026-10-26T13:18:43Z Iketsi 3254 test 220936 wikitext text/x-wiki <includeonly>|language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 </includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> gwlu5e38yx3qkacy5qzz4m8i8ch9r8h 220940 220936 2026-10-26T13:38:58Z Iketsi 3254 - 220940 wikitext text/x-wiki <includeonly> </includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 65lax9vrywh28c25x58qf40482biq0e 10 14557 220934 2026-10-26T13:08:52Z Iketsi 3254 {{Wikidata list ùr./ùm.|{{PAGENAME}}}} {{Wikidata list end}} 220934 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list ùr./ùm.|{{PAGENAME}}}} {{Wikidata list end}} seq7niurhb46sga83u5sb0jd9hes93w 220937 220934 2026-10-26T13:21:49Z Iketsi 3254 test 220937 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|{{#titleparts:{{{1}}}|1|1}}|{{#switch: {{#titleparts:{{{1}}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}}}} |columns=?date,label {{Wikidata list ùr./ùm.}} }} {{Wikidata list end}} 2wuertyfyl1fdklhymbraqg7xfah4dh 220968 220937 2026-10-26T15:30:37Z Iketsi 3254 1=; 2= 220968 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes }} {{Wikidata list end}} 7rtm507rga9gm5cyrnoql7a9cb3pq4j 220969 220968 2026-10-26T15:32:01Z Iketsi 3254 |references=all 220969 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} 3jyd8vuwh45w7633q74bhbok4p5wg36 220973 220969 2026-10-26T15:36:38Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 220973 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975 | label = [[Łukasz Nosek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-01-05 | label = [[Bradley Cooper]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-02-22 | label = [[Drew Barrymore]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-03-15 | label = [[Eva Longoria]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-03-27 | label = [[Fergie]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-06-04 | label = [[Angelina Jolie]] }} {{Wikidata list end}} titgmmvfmprta4nbf5tmqbpfx0xmypp 220979 220973 2026-10-26T15:44:02Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 220979 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975 | label = [[Łukasz Nosek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-01-05 | label = [[Bradley Cooper]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-02-22 | label = [[Drew Barrymore]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-03-15 | label = [[Eva Longoria]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-03-27 | label = [[Fergie]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-06-04 | label = [[Angelina Jolie]] }} {{Wikidata list end}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} ou9jfv4zwbhi1e3skb2dqnlh6oq3ji2 221059 220979 2026-10-26T19:32:28Z Iketsi 3254 kat. 221059 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975 | label = [[Łukasz Nosek]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-01-05 | label = [[Bradley Cooper]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-02-22 | label = [[Drew Barrymore]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-03-15 | label = [[Eva Longoria]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-03-27 | label = [[Fergie]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1975-06-04 | label = [[Angelina Jolie]] }} {{Wikidata list end}} t5b2ajqpy6pyqljftmfzb8ebboa6zwd 10 14558 220938 2026-10-26T13:33:25Z Iketsi 3254 N 220938 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|1}}|{{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}}}} |columns=?date,label {{Wikidata list ùr./ùm.}} }} {{Wikidata list end}} 1czhw8pk8hjxjb6v3yxqx17gtms5w0v 220939 220938 2026-10-26T13:36:53Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 220939 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|1}}|{{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}}}} |columns=?date,label {{Wikidata list ùr./ùm.}} }} {| class='wikitable sortable' ! ?date ! label {{Wikidata list ùr./ùm.}} |- | 1976 | |- | 1976 | |- | 1976 | |- | 1976-03-22 | |} {{Wikidata list end}} tvupai7b5oo8d4es34eolyoawucvbgk 220941 220939 2026-10-26T13:39:06Z Iketsi 3254 + 220941 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|1}}|{{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }} {| class='wikitable sortable' ! ?date ! label {{Wikidata list ùr./ùm.}} |- | 1976 | |- | 1976 | |- | 1976 | |- | 1976-03-22 | |} {{Wikidata list end}} bue6i1xbwbngueexprev2rtztqr1n7t 220942 220941 2026-10-26T13:40:10Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 220942 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|1}}|{{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 | #default ERROR {{PAGENAME}}}}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |short=1 |additional=1 }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976 | label = [[Mòtoki Nomaczi|Motoczi Nomachi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976 | label = [[Wòjcech Mëszk]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976 | label = [[Robert Żmùda-Trzebiatowsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976-03-22 | label = [[Reese Witherspoon]] }} {{Wikidata list end}} 1xs5p62vt68dyapu60531w989i92164 220943 220942 2026-10-26T13:43:46Z Iketsi 3254 - 220943 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|1}}|{{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976 | label = [[Mòtoki Nomaczi|Motoczi Nomachi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976 | label = [[Wòjcech Mëszk]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976 | label = [[Robert Żmùda-Trzebiatowsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976-03-22 | label = [[Reese Witherspoon]] }} {{Wikidata list end}} jjrxfyn0jy3wc3li41mknsojhfo5vr0 221060 220943 2026-10-26T19:35:14Z Iketsi 3254 kat. 221060 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976 | label = [[Mòtoki Nomaczi|Motoczi Nomachi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976 | label = [[Wòjcech Mëszk]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976 | label = [[Robert Żmùda-Trzebiatowsczi]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1976-03-22 | label = [[Reese Witherspoon]] }} {{Wikidata list end}} 5m8nuk0inn4rea763boiftfjv5m1jhy 10 14559 220945 2026-10-26T13:45:17Z Iketsi 3254 N 220945 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|1}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes }} {{Wikidata list end}} p6i40t14j24n6bnv1y0k9umfyefmy4y 220946 220945 2026-10-26T13:45:54Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 220946 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|1}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |language=csb |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1977-02-02 | label = [[Shakira]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1977-05-19 | label = [[Natalia Oreiro]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1977-07-19 | label = [[Jón Kaczkòwsczi]] }} {{Wikidata list end}} dtj9jwxw18zbf8fbs7ejjqg4oqwqx2f 221061 220946 2026-10-26T19:35:24Z Iketsi 3254 kat. 221061 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1977-02-02 | label = [[Shakira]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1977-05-19 | label = [[Natalia Oreiro]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1977-07-19 | label = [[Jón Kaczkòwsczi]] }} {{Wikidata list end}} sq2irfeydryx66dpb2ly9fdzd6kemw3 0 14560 220949 2026-10-26T14:00:14Z Iketsi 3254 N; test 220949 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Carmen_Electra_2013.jpg|mały|Carmen Electra (2013)]] '''Carmen Electra''' (ùr. [[20 łżëkwiata]] [[1972]]) – [[Zjednóné Stanë Americzi|amerikańskô]] aktórka. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Electra, Carmen}} [[Kategòrëjô:Amerikańsczé aktórczi]] 4feaate572fzuwninl12v5z0r4peoxk 10 14561 220956 2026-10-26T14:31:08Z Iketsi 3254 N 220956 wikitext text/x-wiki <includeonly><center>[[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-10}}|^-10]] ^· [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-5}}|^-5]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-4}}]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-3}}]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-2}}]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-1}}]] « '''{{{1|{{PAGENAME}}}}}''' » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+1}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+2}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+3}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+4}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+5}}|⁺⁵]] ^· [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+10}}|⁺¹⁰]]</center></includeonly><noinclude> {{Naw rok|{{LOCALYEAR}}}} [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë]] </noinclude> p6472gwbsa0y1ioqnqur7mr2780r7lk 220963 220956 2026-10-26T15:11:13Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] 220963 wikitext text/x-wiki <includeonly><center>[[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-10}}|^-10]] ^· [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-5}}|^-5]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-4}}]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-3}}]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-2}}]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-1}}]] « '''{{{1|{{PAGENAME}}}}}''' » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+1}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+2}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+3}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+4}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+5}}|⁺⁵]] ^· [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+10}}|⁺¹⁰]]</center></includeonly><noinclude> {{Naw rok|{{LOCALYEAR}}}} [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> 2za4av52l68mwbs70awnf3q49vsgxgr 220974 220963 2026-10-26T15:37:21Z Iketsi 3254 {{{2|}}} 220974 wikitext text/x-wiki <includeonly><center>[[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-10}}|^-10]] ^· [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-5}}|^-5]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-4}}{{{2|}}}]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-3}}{{{2|}}}]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-2}}{{{2|}}}]] « [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-1}}{{{2|}}}]] « '''{{{1|{{PAGENAME}}}}}''' » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+1}}{{{2|}}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+2}}{{{2|}}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+3}}{{{2|}}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+4}}{{{2|}}}]] » [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+5}}|⁺⁵]] ^· [[{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+10}}|⁺¹⁰]]</center></includeonly><noinclude> {{Naw rok|{{LOCALYEAR}}}} [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> 56khc2ukoj7o4oz97zce8uzcrtmk72g 220975 220974 2026-10-26T15:40:16Z Iketsi 3254 Namespace 220975 wikitext text/x-wiki <includeonly><center>[[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-10}}|^-10]] ^· [[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-5}}|^-5]] « [[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-4}}{{{2|}}}]] « [[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-3}}{{{2|}}}]] « [[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+-2}}{{{2|}}}]] « [[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}-1}}{{{2|}}}]] « '''{{{1|{{PAGENAME}}}}}''' » [[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+1}}{{{2|}}}]] » [[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+2}}{{{2|}}}]] » [[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+3}}{{{2|}}}]] » [[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+4}}{{{2|}}}]] » [[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+5}}|⁺⁵]] ^· [[{{{Namespace|}}}{{#expr:{{{1|{{PAGENAME}}}}}+10}}|⁺¹⁰]]</center></includeonly><noinclude> {{Naw rok|{{LOCALYEAR}}}} [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> t1lqz7z07zju5yhj2d1mg0rj7jkpjah 220989 220975 2026-10-26T16:52:04Z Iketsi 3254 + 220989 wikitext text/x-wiki <includeonly>^{{{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|-10|-10}} {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|-5|-5}}} {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|-2}} « {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|-1}} « '''{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}|1|1}}''' » {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|1}} » {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|2}} ^{{{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|5|+5}} {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|10|+10}}}</includeonly><noinclude> {| class="wikitable" ! A !! B |- {{ExampleRow|__template=Naw rok|__shorthand-row=yes|1970}} |- {{ExampleRow|__template=Naw rok|__shorthand-row=yes|Szablóna:1970/*}} |- {{ExampleRow|__template=Naw rok|__shorthand-row=yes|Szablóna:1970/†}} |- {{ExampleRow|__template=Naw rok|__shorthand-row=yes|<nowiki>{{LOCALYEAR}}</nowiki>}} |- |} [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> km1e1s62twnvf11476x77w6xe66sybk 220998 220989 2026-10-26T17:23:47Z Iketsi 3254 switch ''' 220998 wikitext text/x-wiki <includeonly>^{{{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|-10|-10}} {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|-5|-5}}} {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|-2}} « {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|-1}} « {{#switch:{{FULLPAGENAME}}|{{FULLPAGENAME:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}='''{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}|1|1}}'''|#default=[[{{FULLPAGENAME:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}|{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}|1|1}}]] }} » {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|1}} » {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|2}} ^{{{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|5|+5}} {{Nav link|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|10|+10}}}</includeonly><noinclude> {| class="wikitable" ! A !! B |- {{ExampleRow|__template=Naw rok|__shorthand-row=yes|1970}} |- {{ExampleRow|__template=Naw rok|__shorthand-row=yes|Szablóna:1970/*}} |- {{ExampleRow|__template=Naw rok|__shorthand-row=yes|Szablóna:1970/†}} |- {{ExampleRow|__template=Naw rok|__shorthand-row=yes|<nowiki>{{LOCALYEAR}}</nowiki>}} |- |} [[Kategòrëjô:Nawigacyjné szablónë]] [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> o7ka1b3wb7pqsetzdb9cyjhz6bhq8xl 0 14562 220960 2026-10-26T15:03:27Z Iketsi 3254 N 220960 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SearchThumbs 4×3 3×3 2×2.svg|mały|Przëkłôd testu òdjimka w nôgłówku]] {{Wiele znaczeniów|Test (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Test|| }} * {{Link if not current|Test (òprogramòwanié)|| }} * {{Link if not current|test (Unix)|| }} * {{Link if not current|.test||}} nbk745unkwtma2fc91mmh195fzsq26y 10 14563 220967 2026-10-26T15:28:23Z Iketsi 3254 N 220967 wikitext text/x-wiki <includeonly>* {{{date|}}} – {{{item|}}}</includeonly><noinclude> Parametry: * date: ur. (YYYY-MM-DD) * item: QID z Listerii. Przikłôd: {{List-bullet-qid|date=1970-08-16|item=Q9160638}} abò {{List-bullet-qid|date=1970-08-16|item=Q9160638}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> kgtq8m7ispcndoymssdv4h27qa0tr45 0 14564 220982 2026-10-26T15:49:36Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "{{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Alternatiwny metal | òdjimk = Faith No More 2009.jpg | òpisënk = | lata rozwiju = drëgô pòłowa lat 80. XX sta. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[heavy metal]], [[alternatiwny rock]], [[hardcore punk]], [[funk]], [[noise rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]], [[syntezator]] | zortë = [[nu metal]], [[funk metal]…" 220982 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Alternatiwny metal | òdjimk = Faith No More 2009.jpg | òpisënk = | lata rozwiju = drëgô pòłowa lat 80. XX sta. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[heavy metal]], [[alternatiwny rock]], [[hardcore punk]], [[funk]], [[noise rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]], [[syntezator]] | zortë = [[nu metal]], [[funk metal]], [[rap metal]] | artiscë = [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]], [[Soundgarden]], [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]], [[Rage Against the Machine]], [[Primus]], [[Deftones]], [[Korn]], [[System of a Down]], [[Chevelle]] | starna www = }} '''Alternatiwny metal''' (ang. ''alternative metal'', téż ''alt-metal'') – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w Zjednónëch Krajach w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[heavy metal|heavy metalu]] a [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] z cëskama jinszich ôrtów, taczich jak [[hardcore punk]], [[funk]], [[hip-hop]], [[noise rock]] abò [[industrialny rock]]. Charakterizëje sã drãdżim brzëmienim gitarów, nietipòwima sztrukturama ùsôdzków a téż wiôlgą sztilisticzną rozmajitoscą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W przërównanim do tradicjowégò heavy metalu alternatiwny metal ni mô zemkło òpisónégò brzëmieniô. Karna zarechòwóné do negò ôrtu czãsto eksperimentëją z rozmajitima mùzycznyma sztilama, parłãczącë agresywné instrumentalné partie z melodijnym wòkalã a niekònwencjonalną ritmiką. == Charakteristika == Alternatiwny metal charakterizëje sã przesterowónyma elektricznyma gitarama, drãdżima riffama a téż wërazystą ritmiczną sekcją. Wòkal mòże sã zastawiac rozmajité fòrmë, òd melodijnégò spiéwu pò krzik a nawetka rap. Niechtërné karna wëkòrzistëją téż elektroniczné instrumentë, sample a téż nietipòwé zwãkòwé efektë. Wôżną znanką ôrtu je sztilisticznô swòbòda. Pòmaklëwné karna zwëskają inspiracje z [[funk metal|funk metalu]], [[grunge]]'u, [[industrialny metal|industrialnégò metalu]], [[progresywny rock|progresywnégò rocka]] a téż jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/genre/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Genre Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Tekstë ùsôdzków czãsto sã tikają òsobistëch tôklów, emòcjów, relacjów midzëlëdzczich, alienacjów a téż spòlëznową problematiką. Jejich tématika pòòstaje równak wszelejakô a zanôleżi òd ùtwórstwa pòmaklëwnëch karnów. == Historiô == Alternatiwny metal wësztôłcył sã w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò na amerikańsczi niezanôleżny scenie. Do jegò rëchlészich przedstôwców rechùje sã karna [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]] a téż [[Soundgarden]], jaczé parłãczëłë cãżczé brzëmienié gitarów z elementama jinszich mùzycznëch ôrtów.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Na zôczątkù lat 90. ôrt pòczął zwëskiwac wikszą pòpùlarnotã. Istotną rolã w jegò rozwiju òdegrałë karna [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Sukces albùmów taczich jak ''[[The Real Thing (albùm)|The Real Thing]]'' (1989), ''[[Meantime]]'' (1992), ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'' (1992) a ''[[Undertow]]'' (1993) przëczënił sã do rozpòwszechnieniégò ôrtu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/10-bands-that-wouldnt-exist-without-faith-no-more | titel = 10 bands that wouldn't exist without Faith No More | aùtór = Rich Hobson | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W drëdżi pòłowie lat 90. z alternatiwnégò metalu wësztôłcył sã [[nu metal]], parłãczący cãżczé gitarowé brzëmienié z cëskama hip-hopù, hardcore punka a elektroniczny mùzyczi. Karna taczé jak [[Korn]], [[Deftones]] a [[Limp Bizkit]] przëczëniłë sã do pòpùlarizacje negò zortu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/revenge-of-the-freaks-how-nu-metal-took-over-the-world | titel = Revenge of the freaks: the rise, fall and resurrection of nu metal | aùtór = Dave Everley | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W XXI stalatim alternatiwny metal zachòwôł swòją bëtnosc na mùzyczny scenie, a jegò cësk pòòstają widzawné w ùtwórstwach karnów reprezentëjących rozmajité òdmianë ternégò rocka a metalu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 3885k0kezfzl9mca3jb4vgi43uln3dc 220994 220982 2026-10-26T17:10:44Z Terrus38 14026 kòrekta 220994 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Alternatiwny metal | òdjimk = Faith No More 2009.jpg | òpisënk = | lata rozwiju = drëgô pòłowa lat 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[heavy metal]], [[alternatiwny rock]], [[hardcore punk]], [[funk]], [[noise rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]], [[syntezator]] | zortë = [[nu metal]], [[funk metal]], [[rap metal]] | artiscë = [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]], [[Soundgarden]], [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]], [[Rage Against the Machine]], [[Primus]], [[Deftones]], [[Korn]], [[System of a Down]], [[Chevelle]] | starna www = }} '''Alternatiwny metal''' (ang. ''alternative metal'', téż ''alt-metal'') – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]] w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[heavy metal|heavy metalu]] a [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] z cëskama jinszich ôrtów, taczich jak [[hardcore punk]], [[funk]], [[hip-hop]], [[noise rock]] abò [[industrialny rock]]. Charakterizëje sã cãżczim brzëmienim gitarów, nietipòwima sztrukturama ùsôdzków a téż wiôlgą sztilisticzną rozmajitoscą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W przërównanim do tradicyjnégò heavy metalu alternatiwny metal ni mô zemkło òpisónégò brzëmieniô. Karna zarechòwóné do negò ôrtu czãsto eksperimentëją z rozmajitima mùzycznyma sztilama, parłãczącë agresywné instrumentalné partie z melodijnym wòkalã a niekònwencjonalną ritmiką. == Charakteristika == Alternatiwny metal charakterizëje sã przesterowónyma elektricznyma gitarama, cãżczima riffama a téż ekspresywną ritmiczną sekcją. Wòkal mòże przëbierac rozmajité fòrmë, òd melodijnégò spiewù pò krzik a nawetka rap. Niechtërne karna wëkòrzëstëją téż elektroniczné instrumentë, sample a téż nietipòwé zwãkòwé efektë. Wôżną znanką ôrtu je sztilisticznô pòjuga. Pòniechtërne karna zwëskają inspiracje z [[funk metal|funk metalu]], [[grunge|grunge'u]], [[industrialny metal|industrialnégò metalu]], [[progresywny rock|progresywnégò rocka]] a téż jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/genre/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Genre Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Tekstë ùsôdzków czãsto sã tikają òsobistëch tôklów, emòcjów, midzëlëdzczich relacjów, alienacje a téż spòlëznową problematiką. Jejich tématika pòòstôwô równak wszelejakô a zanôleżi òd ùtwórstwa pòmaklëwnëch karnów. == Historiô == Alternatiwny metal wësztôłcył sã w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò na amerikańsczi niezanôleżny scenie. Do jegò rëchlészich przedstôwców rechùje sã karna [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]] a téż [[Soundgarden]], jaczé parłãczëłë cãżczé brzëmienié gitarów z elementama jinszich mùzycznëch ôrtów.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Na zôczątkù lat 90. ôrt pòczął zwëskiwac wikszą pòpùlarnotã. Istotną rolã w jegò rozwiju òdegrałë karna [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Sukces albùmów taczich jak ''[[The Real Thing (albùm)|The Real Thing]]'' (1989), ''[[Meantime]]'' (1992), ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'' (1992) a ''[[Undertow]]'' (1993) przëczënił sã do rozpòwszechnieniégò ôrtu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/10-bands-that-wouldnt-exist-without-faith-no-more | titel = 10 bands that wouldn't exist without Faith No More | aùtór = Rich Hobson | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W drëdżi pòłowie lat 90. z alternatiwnégò metalu wësztôłcył sã [[nu metal]], parłãczący cãżczé gitarowé brzëmienié z cëskama hip-hopù, hardcore punka a elektroniczny mùzyczi. Karna taczé jak [[Korn]], [[Deftones]] a [[Limp Bizkit]] przëczëniłë sã do pòpùlarizacje negò zortu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/revenge-of-the-freaks-how-nu-metal-took-over-the-world | titel = Revenge of the freaks: the rise, fall and resurrection of nu metal | aùtór = Dave Everley | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W XXI stalatim alternatiwny metal zachòwôł swòją bëtnosc na mùzyczny scenie, a jegò cësk pòòstôwają widzewné w ùtwórstwie karnów reprezentëjących rozmajité òdmianë terôczasnégò rocka a metalu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 84y8jbjq6iv2te6txxt0u22ac25xm50 221031 220994 2026-10-26T19:02:21Z HaxelKaszëba 17492 221031 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Alternatiwny metal | òdjimk = Faith No More 2009.jpg | òpisënk = | lata rozwiju = drëgô pòłowa lat 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Stanë Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[heavy metal]], [[alternatiwny rock]], [[hardcore punk]], [[funk]], [[noise rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]], [[syntezator]] | zortë = [[nu metal]], [[funk metal]], [[rap metal]] | artiscë = [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]], [[Soundgarden]], [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]], [[Rage Against the Machine]], [[Primus]], [[Deftones]], [[Korn]], [[System of a Down]], [[Chevelle]] | starna www = }} '''Alternatiwny metal''' (ang. ''alternative metal'', téż ''alt-metal'') – mùzyczny ôrt, jaczi rozwinął sã w [[Zjednóné Stanë Americzi|Zjednónëch Stanach]] w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò. Parłãczi elementë [[heavy metal|heavy metalu]] a [[alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] z cëskama jinszich ôrtów, taczich jak [[hardcore punk]], [[funk]], [[hip-hop]], [[noise rock]] abò [[industrialny rock]]. Charakterizëje sã cãżczim brzëmienim gitarów, nietipòwima sztrukturama ùsôdzków a téż wiôlgą sztilisticzną rozmajitoscą.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W przërównanim do tradicyjnégò heavy metalu alternatiwny metal ni mô zemkło òpisónégò brzëmieniô. Karna zarechòwóné do negò ôrtu czãsto eksperimentëją z rozmajitima mùzycznyma sztilama, parłãczącë agresywné instrumentalné partie z melodijnym wòkalã a niekònwencjonalną ritmiką. == Charakteristika == Alternatiwny metal charakterizëje sã przesterowónyma elektricznyma gitarama, cãżczima riffama a téż ekspresywną ritmiczną sekcją. Wòkal mòże przëbierac rozmajité fòrmë, òd melodijnégò spiewù pò krzik a nawetka rap. Niechtërne karna wëkòrzëstëją téż elektroniczné instrumentë, sample a téż nietipòwé zwãkòwé efektë. Wôżną znanką ôrtu je sztilisticznô pòjuga. Pòniechtërne karna zwëskają inspiracje z [[funk metal|funk metalu]], [[grunge|grunge'u]], [[industrialny metal|industrialnégò metalu]], [[progresywny rock|progresywnégò rocka]] a téż jinszich òdmianów alternatiwny mùzyczi.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/genre/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Genre Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Tekstë ùsôdzków czãsto sã tikają òsobistëch tôklów, emòcjów, midzëlëdzczich relacjów, alienacje a téż spòlëznową problematiką. Jejich tématika pòòstôwô równak wszelejakô a zanôleżi òd ùtwórstwa pòmaklëwnëch karnów. == Historiô == Alternatiwny metal wësztôłcył sã w drëdżi pòłowie lat 80. XX stalatégò na amerikańsczi niezanôleżny scenie. Do jegò rëchlészich przedstôwców rechùje sã karna [[Faith No More]], [[Jane's Addiction]], [[Living Colour]] a téż [[Soundgarden]], jaczé parłãczëłë cãżczé brzëmienié gitarów z elementama jinszich mùzycznëch ôrtów.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/style/alternative-metal-ma0000012328 | titel = Alternative Metal Music Style Overview | òpùblikòwóny = allmusic.com | prôca = AllMusic | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> Na zôczątkù lat 90. ôrt pòczął zwëskiwac wikszą pòpùlarnotã. Istotną rolã w jegò rozwiju òdegrałë karna [[Helmet]], [[Tool]], [[Alice in Chains]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Sukces albùmów taczich jak ''[[The Real Thing (albùm)|The Real Thing]]'' (1989), ''[[Meantime]]'' (1992), ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'' (1992) a ''[[Undertow]]'' (1993) przëczënił sã do rozpòwszechnieniégò ôrtu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/10-bands-that-wouldnt-exist-without-faith-no-more | titel = 10 bands that wouldn't exist without Faith No More | aùtór = Rich Hobson | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W drëdżi pòłowie lat 90. z alternatiwnégò metalu wësztôłcył sã [[nu metal]], parłãczący cãżczé gitarowé brzëmienié z cëskama hip-hopù, hardcore punka a elektroniczny mùzyczi. Karna taczé jak [[Korn]], [[Deftones]] a [[Limp Bizkit]] przëczëniłë sã do pòpùlarizacje negò zortu.<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.loudersound.com/features/revenge-of-the-freaks-how-nu-metal-took-over-the-world | titel = Revenge of the freaks: the rise, fall and resurrection of nu metal | aùtór = Dave Everley | òpùblikòwóny = loudersound.com | prôca = Metal Hammer | jãzëk = en | data przëstãpù = 2026-10-26}}</ref> W XXI stalatim alternatiwny metal zachòwôł swòją bëtnosc na mùzyczny scenie, a jegò cësk pòòstôwają widzewné w ùtwórstwie karnów reprezentëjących rozmajité òdmianë terôczasnégò rocka a metalu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 88074o9c2fwnrir6to9oq02blymligf 10 14565 220988 2026-10-26T16:46:52Z Iketsi 3254 N 220988 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[{{NAMESPACE:{{{1}}}}}:{{#expr:{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|1|1}}+{{{2}}}}}{{#switch:{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|0|2}}|=|*=/&#42;|#default=/{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|0|2}}}}|{{{3|{{#expr:{{#titleparts:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|1|1}}+{{{2}}}}}}}}]]</includeonly> tniydhsdj9eghb7vvlak8s5rrylik44 14 14566 221006 2026-10-26T18:11:29Z Iketsi 3254 N 221006 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] pos7heqch3srxjkhqnzbstvms6ir8ex 0 14567 221011 2026-10-26T18:17:39Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania z alternatiwny pòzwë kaszëbsczi (↔)]] 221011 wikitext text/x-wiki #TAM [[Florión Cenôwa]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z alternatiwny pòzwë kaszëbsczi (↔)]] cb81k09x1664j05pblybftihg2e3jrv 0 14568 221049 2026-10-26T19:13:54Z Iketsi 3254 N 221049 wikitext text/x-wiki [[File:Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku.png|thumb|Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku]] '''Pòmòrsczé Centrum Edukacje Szkólnëch w Gduńsku'''{{Zdrzódło}} ({{jãz.|pl}} ''Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku'' – '''PCEN'''; do [[1 séwnika]] 2022 ''Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku''<ref>https://web.archive.org/web/20240222121143/https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2022-06/6834.pdf</ref><ref>https://www.pcen.gda.pl/swiat-cen/informacje-ogolne/</ref>) – wòjewódzczi môl doskònaleniô szkólnëch, chtërna oferujé profesjonalną pòmòc dla szkólnëch i dyrektorów szkół w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pomòrsczim województwie]]<ref>https://porp.pl/pomorskie-centrum-edukacji-nauczycieli-w-gdansku</ref>. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[Kaszëbistika]]<ref>https://www.kaszubi.pl/news/view/kaszubisci-w-pcen</ref> |Kategoriô=Edukacjô }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Edukacjô]] 0psnsge3kuupmoefwbm3qbi6pv96lyu 221050 221049 2026-10-26T19:14:46Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 221050 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku.png|mały|Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku]] '''Pòmòrsczé Centrum Edukacje Szkólnëch w Gduńsku'''{{Zdrzódło}} ({{jãz.|pl}} ''Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku'' – '''PCEN'''; do [[1 séwnika]] 2022 ''Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku''<ref>https://web.archive.org/web/20240222121143/https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2022-06/6834.pdf</ref><ref>https://www.pcen.gda.pl/swiat-cen/informacje-ogolne/</ref>) – wòjewódzczi môl doskònaleniô szkólnëch, chtërna oferujé profesjonalną pòmòc dla szkólnëch i dyrektorów szkół w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pomòrsczim województwie]]<ref>https://porp.pl/pomorskie-centrum-edukacji-nauczycieli-w-gdansku</ref>. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[Kaszëbistika]]<ref>https://www.kaszubi.pl/news/view/kaszubisci-w-pcen</ref> |Kategoriô=Edukacjô }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Edukacjô]] 882if813ayakpwcuwwg2if89p7ummbu 221155 221050 2026-10-27T08:58:30Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku]] do [[Pòmòrsczé Centrum Edukacje Szkólnëch we Gduńsku]]: kaszëbsczi jãzëk 221050 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku.png|mały|Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku]] '''Pòmòrsczé Centrum Edukacje Szkólnëch w Gduńsku'''{{Zdrzódło}} ({{jãz.|pl}} ''Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku'' – '''PCEN'''; do [[1 séwnika]] 2022 ''Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku''<ref>https://web.archive.org/web/20240222121143/https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2022-06/6834.pdf</ref><ref>https://www.pcen.gda.pl/swiat-cen/informacje-ogolne/</ref>) – wòjewódzczi môl doskònaleniô szkólnëch, chtërna oferujé profesjonalną pòmòc dla szkólnëch i dyrektorów szkół w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pomòrsczim województwie]]<ref>https://porp.pl/pomorskie-centrum-edukacji-nauczycieli-w-gdansku</ref>. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[Kaszëbistika]]<ref>https://www.kaszubi.pl/news/view/kaszubisci-w-pcen</ref> |Kategoriô=Edukacjô }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Edukacjô]] 882if813ayakpwcuwwg2if89p7ummbu 221157 221155 2026-10-27T08:59:44Z Terrus38 14026 221157 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku.png|mały|Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku]] '''Pòmòrsczé Centrum Edukacje Szkólnëch we Gduńsku''' ({{jãz.|pl}} ''Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku'' – '''PCEN'''; do [[1 séwnika]] 2022 ''Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku''<ref>https://web.archive.org/web/20240222121143/https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2022-06/6834.pdf</ref><ref>https://www.pcen.gda.pl/swiat-cen/informacje-ogolne/</ref>) – wòjewódzczi môl ùczbieniô szkólnëch, chtëren bédëje profesjonalną pòmòc dlô szkólnëch i direktorów szkół w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pomòrsczim województwie]]<ref>https://porp.pl/pomorskie-centrum-edukacji-nauczycieli-w-gdansku</ref>. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[Kaszëbistika]]<ref>https://www.kaszubi.pl/news/view/kaszubisci-w-pcen</ref> |Kategoriô=Edukacjô }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Edukacjô]] m10yjlnqlmu59jj30q68sr9iqc1diuw 0 14569 221051 2026-10-26T19:15:34Z Iketsi 3254 N 221051 wikitext text/x-wiki #TAM [[Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z akronimów w jinszim jãzëkù/pl]] d3ue037idg8qxw2ywopma9pd0q9ert4 221158 221051 2026-10-27T09:02:32Z Xqbot 1155 Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Pòmòrsczé Centrum Edukacje Szkólnëch we Gduńsku]]; kòsmeticzné zmianë 221158 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Pòmòrsczé Centrum Edukacje Szkólnëch we Gduńsku]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z akronimów w jinszim jãzëkù/pl]] gqtnl9ivqsv48cdixw2a0vcfunpijgo 10 14570 221062 2026-10-26T19:36:13Z Iketsi 3254 N 221062 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} cex8vosv32z4r6neveq1ivrwrt6hbhw 221063 221062 2026-10-26T19:36:26Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 221063 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1978-03-12 | label = [[Mandaryna]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1978-12-02 | label = [[Nelly Furtado]] }} {{Wikidata list end}} mf6rqmd7z29qxraqhi7023ho1r7rqsq 10 14571 221064 2026-10-26T19:36:50Z Iketsi 3254 N 221064 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} cex8vosv32z4r6neveq1ivrwrt6hbhw 221066 221064 2026-10-26T19:37:07Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 221066 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-02-21 | label = [[Jennifer Love Hewitt]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-04-23 | label = [[Joanna Krupa]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-06-21 | label = [[Chris Pratt]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-07-10 | label = [[Aleksandra Dulkewicz|Aleksandra Dulkiewicz]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-07-18 | label = [[Zrinka Cvitešić]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-09-04 | label = [[Kristina Krepela]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-09-08 | label = [[P!nk]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1979-12-04 | label = [[Adrión Zandberg|Adrian Zandberg]] }} {{Wikidata list end}} grs5f5q6igmnsawi60rrzzsiutpoq9h 10 14572 221065 2026-10-26T19:37:01Z Iketsi 3254 N 221065 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} cex8vosv32z4r6neveq1ivrwrt6hbhw 221067 221065 2026-10-26T19:37:10Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 221067 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1980-07-10 | label = [[Jessica Simpson]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1980-08-26 | label = [[Chris Pine]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1980-10-13 | label = [[Ashanti Douglas]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1980-12-18 | label = [[Christina Aguilera]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1980-12-19 | label = [[Victoria Koblenko]] }} {{Wikidata list end}} ei6ljfjftavgt86ygcab4wefnvm2jit 14 14573 221072 2026-10-26T19:54:22Z Iketsi 3254 N 221072 wikitext text/x-wiki {{Aùtokat|Przeczerowania z jinégò jãzëka}} 60asmnxcfor3j97bif7ft93n63cqwi8 0 14574 221075 2026-10-26T20:07:48Z Iketsi 3254 N 221075 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Town and Country fh000023.jpg|mały|Kalifornia (USA)]] '''Òstrzódk wëpòczënkòwi''' – môl do òdpòczinku na feriach. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Diamonds Thudufushi Beach and Water Villas, May 2017 -04.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Hòtel]] * [[Gòspòdarstwò agroturistné]] |Kategoriô=Turistika }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Turistika]] 2n9ymyz45m3bqg8s7h62u74j8dqgdw2 221083 221075 2026-10-26T22:31:12Z Terrus38 14026 221083 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Town and Country fh000023.jpg|mały|Kalifòrniô (USA)]] '''Wëpòczinkòwi òstrzódk''' – môl do òdpòczinku na feriach. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Diamonds Thudufushi Beach and Water Villas, May 2017 -04.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Hòtel]] * [[Gòspòdarstwò agroturistné]] |Kategoriô=Turistika }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Turistika]] sa75kg3r0ka6kulv7g3f4cvk49ob0nc 221084 221083 2026-10-26T22:32:04Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Òstrzódk wëpòczënkòwi]] do [[Wëpòczinkòwi òstrzódk]] 221083 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Town and Country fh000023.jpg|mały|Kalifòrniô (USA)]] '''Wëpòczinkòwi òstrzódk''' – môl do òdpòczinku na feriach. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Diamonds Thudufushi Beach and Water Villas, May 2017 -04.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Hòtel]] * [[Gòspòdarstwò agroturistné]] |Kategoriô=Turistika }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Turistika]] sa75kg3r0ka6kulv7g3f4cvk49ob0nc 221102 221084 2026-10-27T00:24:36Z Iketsi 3254 kat. 221102 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Town and Country fh000023.jpg|mały|Kalifòrniô (USA)]] '''Wëpòczinkòwi òstrzódk''' – môl do òdpòczinku na feriach. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Diamonds Thudufushi Beach and Water Villas, May 2017 -04.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Hòtel]] * [[Gòspòdarstwò agroturistné]] |Kategoriô=Turistika }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëpòczënkòwé òstrzódczi| ]] [[Kategòrëjô:Turistika]] 0gbmrns3j603dgs27uecu6eps576uwo 221103 221102 2026-10-27T00:27:31Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ [[Hotel]] 221103 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Town and Country fh000023.jpg|mały|Kalifòrniô (USA)]] '''Wëpòczinkòwi òstrzódk''' – môl do òdpòczinku na feriach. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Diamonds Thudufushi Beach and Water Villas, May 2017 -04.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Hotel]] * [[Gòspòdarstwò agroturistné]] |Kategoriô=Turistika }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëpòczënkòwé òstrzódczi| ]] [[Kategòrëjô:Turistika]] aed8d67f43af44axw7glvtcc7fstckm 221139 221103 2026-10-27T08:26:37Z Terrus38 14026 221139 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Krynica Morska, ośrodek wypoczynkowy (HB16).jpg|mały|Wëpòczinkòwi òstrzódk w Mòrsczi Krinicë]] '''Wëpòczinkòwi òstrzódk''' – mést całoroczny òbiekt abò grëpa òbiektów noclegòwi bazë, namieniony i przërëchtowóny do swiôdczeniô przédno abò leno ùsłëgów zrzeszonëch z wëpòczinkã<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://encyklopedialesna.com/haslo/osrodekobiekt-wypoczynkowy/|titel=OŚRODEK/OBIEKT WYPOCZYNKOWY|data przëstãpù=2026-10-27|òpùblikòwóny=Encyklopedia Leśna|jãzëk=pl|aùtór=Wioletta Kacprzyk}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Ośrodek wczasowy|url=https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/287,pojecie.html|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=stat.gov.pl|aùtór=Główny Urząd Statystyczny}}</ref>. Króm zakwaterowaniô zagwësniô téż ùsłëdżi zrzeszoné z wëpòczinkã ë rekreacją<ref name=":2">{{Cytuj starnã|url=https://wczasypolskie.pl/osrodek-wypoczynkowy#czym-jest-osrodek-wypoczynkowy-definicja|titel=Ośrodek wypoczynkowy - definicja, cechy, rodzaje. Ośrodek wypoczynkowy a ośrodek uzdrowiskowy|data przëstãpù=2026-10-27|òpùblikòwóny=Wczasy Polskie|jãzëk=pl}}</ref>. W ramach wëpòczinkòwégò òstrzódka to mòże dac mniészé òbiektë, np. turisticzné chëcze<ref name=":1" />. Nôczãscy wëpòczinkòwi òstrzódk pòłożony je w atrakcyjny wedle krôjmalënkù lokalizacje (nad jezorã, mòrzã, w lasu czë w górach) i twòrzi zamkłą abò półòdemkłi system z gwôsną infrasztrukturą. Òkróm noclegòwi bazë colemało òbjimô restaùracje, basenë, saùnë czë bòjiszcza<ref name=":2" />. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Hotel]] * [[Gòspòdarstwò agroturistné]] |Kategoriô=Turistika }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëpòczënkòwé òstrzódczi| ]] [[Kategòrëjô:Turistika]] mp6d0haooftbxt4mtfiw3xtomz5ss8f 221143 221139 2026-10-27T08:27:40Z Terrus38 14026 221143 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Krynica Morska, ośrodek wypoczynkowy (HB16).jpg|mały|Wëpòczinkòwi òstrzódk w Mòrsczi Krinicë]] '''Wëpòczinkòwi òstrzódk''' – mést całoroczny òbiekt abò grëpa òbiektów noclegòwi bazë, namieniony i przërëchtowóny do swiôdczeniô przédno abò leno ùsłëgów zrzeszonëch z wëpòczinkã<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://encyklopedialesna.com/haslo/osrodekobiekt-wypoczynkowy/|titel=OŚRODEK/OBIEKT WYPOCZYNKOWY|data przëstãpù=2026-10-27|òpùblikòwóny=Encyklopedia Leśna|jãzëk=pl|aùtór=Wioletta Kacprzyk}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Ośrodek wczasowy|url=https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/287,pojecie.html|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=stat.gov.pl|aùtór=Główny Urząd Statystyczny}}</ref>. Króm zakwaterowaniô zagwësniô téż ùsłëdżi zrzeszoné z wëpòczinkã ë rekreacją<ref name=":2">{{Cytuj starnã|url=https://wczasypolskie.pl/osrodek-wypoczynkowy#czym-jest-osrodek-wypoczynkowy-definicja|titel=Ośrodek wypoczynkowy - definicja, cechy, rodzaje. Ośrodek wypoczynkowy a ośrodek uzdrowiskowy|data przëstãpù=2026-10-27|òpùblikòwóny=Wczasy Polskie|jãzëk=pl}}</ref>. W ramach wëpòczinkòwégò òstrzódka to mòże dac mniészé òbiektë, np. turisticzné chëcze<ref name=":1" />. Nôczãscy wëpòczinkòwi òstrzódk pòłożony je w atrakcyjny wedle krôjmalënkù lokalizacje (nad jezorã, mòrzã, w lasu czë w górach) i twòrzi zamkłą abò półòdemkłi system z gwôsną infrasztrukturą. Òkróm noclegòwi bazë colemało òbjimô restaùracje, basenë, saùnë czë bòjiszcza<ref name=":2" />. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Hotel]] * [[Gòspòdarstwò agroturistné]] |Kategoriô=Turistika }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëpòczinkòwé òstrzódczi| ]] [[Kategòrëjô:Turistika]] rpsgzqybawi3ujjrycgelng186vvi40 221145 221143 2026-10-27T08:29:25Z Terrus38 14026 221145 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Krynica Morska, ośrodek wypoczynkowy (HB16).jpg|mały|Wëpòczinkòwi òstrzódk w Mòrsczi Krinicë]] '''Wëpòczinkòwi òstrzódk''' – mést całoroczny òbiekt abò grëpa òbiektów noclegòwi bazë, namieniony i przërëchtowóny do swiôdczeniô przédno abò leno ùsłëgów zrzeszonëch z wëpòczinkã<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://encyklopedialesna.com/haslo/osrodekobiekt-wypoczynkowy/|titel=OŚRODEK/OBIEKT WYPOCZYNKOWY|data przëstãpù=2026-10-27|òpùblikòwóny=Encyklopedia Leśna|jãzëk=pl|aùtór=Wioletta Kacprzyk}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Ośrodek wczasowy|url=https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/287,pojecie.html|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=stat.gov.pl|aùtór=Główny Urząd Statystyczny}}</ref>. Króm zakwaterowaniô zagwësniô téż ùsłëdżi zrzeszoné z wëpòczinkã ë rekreacją<ref name=":2">{{Cytuj starnã|url=https://wczasypolskie.pl/osrodek-wypoczynkowy#czym-jest-osrodek-wypoczynkowy-definicja|titel=Ośrodek wypoczynkowy - definicja, cechy, rodzaje. Ośrodek wypoczynkowy a ośrodek uzdrowiskowy|data przëstãpù=2026-10-27|òpùblikòwóny=Wczasy Polskie|jãzëk=pl}}</ref>. W ramach wëpòczinkòwégò òstrzódka to mòże dac mniészé òbiektë, np. turisticzné chëcze<ref name=":1" />. Nôczãscy wëpòczinkòwi òstrzódk pòłożony je w atrakcyjny wedle krôjmalënkù lokalizacje (nad jezorã, mòrzã, w lasu czë w górach) i twòrzi zamkłą abò półòdemkłi system z gwôsną infrasztrukturą. Òkróm noclegòwi bazë colemało òbjimô restaùracje, basenë, saùnë czë bòjiszcza<ref name=":2" />. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Hotel]] * [[Gòspòdarstwò agroturistné]] |Kategoriô=Turistika }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëpòczinkòwé òstrzódczi| ]] [[Kategòrëjô:Turistika]] l8bkkaus8sd5l6ejudptqvzppgbxndi 221147 221145 2026-10-27T08:38:35Z Terrus38 14026 221147 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Krynica Morska, ośrodek wypoczynkowy (HB16).jpg|mały|Wëpòczinkòwi òstrzódk w Mòrsczi Krinicë]] '''Wëpòczinkòwi òstrzódk''' – mést całoroczny òbiekt abò grëpa òbiektów noclégòwi bazë, namieniony i przërëchtowóny do swiôdczeniô przédno abò leno ùsłëgów zrzeszonëch z wëpòczinkã<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://encyklopedialesna.com/haslo/osrodekobiekt-wypoczynkowy/|titel=OŚRODEK/OBIEKT WYPOCZYNKOWY|data przëstãpù=2026-10-27|òpùblikòwóny=Encyklopedia Leśna|jãzëk=pl|aùtór=Wioletta Kacprzyk}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Ośrodek wczasowy|url=https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/287,pojecie.html|data przëstãpù=2026-10-27|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=stat.gov.pl|aùtór=Główny Urząd Statystyczny}}</ref>. Króm zakwaterowaniô zagwësniô téż ùsłëdżi zrzeszoné z wëpòczinkã ë rekreacją<ref name=":2">{{Cytuj starnã|url=https://wczasypolskie.pl/osrodek-wypoczynkowy#czym-jest-osrodek-wypoczynkowy-definicja|titel=Ośrodek wypoczynkowy - definicja, cechy, rodzaje. Ośrodek wypoczynkowy a ośrodek uzdrowiskowy|data przëstãpù=2026-10-27|òpùblikòwóny=Wczasy Polskie|jãzëk=pl}}</ref>. W ramach wëpòczinkòwégò òstrzódka to mòże dac mniészé òbiektë, np. turisticzné chëcze<ref name=":1" />. Nôczãscy wëpòczinkòwi òstrzódk pòłożony je w atrakcyjny wedle krôjmalënkù lokalizacje (nad jezorã, mòrzã, w lasu czë w górach) i twòrzi zamkłą abò półòdemkłi system z gwôsną infrasztrukturą. Òkróm nocnikòwi bazë colemało òbjimô restaùracje, basenë, saùnë czë bòjiszcza<ref name=":2" />. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Hotel]] * [[Gòspòdarstwò agroturistné]] |Kategoriô=Turistika }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëpòczinkòwé òstrzódczi| ]] [[Kategòrëjô:Turistika]] ipv3e9eibxcne8exh03gmu0l33kbyc2 0 14576 221094 2026-10-27T00:08:38Z Iketsi 3254 Zôpadnô Sahara ≠ Saharijskô Arabskô Demokratnô Repùblika 221094 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية<br> Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Sahrawijja ad-Dimukratijja|miono=Saharijskô Arabskô Demokratnô Repùblika|fana=Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|miono-genitiw=Zôpadny Sahary|herb=Coat of arms of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|mòtto=حرية ديمقراطية وحدة|na karce=Western Sahara location map.svg|jãzëk=[[Arabsczi jãzëk|arabsczi]]|stolëca=Tifariti|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=266,000|procent-wòdë=|rok=2025|lëdztwò=646,100|dëtk=Marokańsczi dirham|kòd dëtka=MAD|czasowô cona=1|himn=Yā Banīy As-Saharā|kòd=WSA|Internet=.eh|Prezydeńt=Ibrahim Ghali|Premiéra=Buszraja Hammudi Bajun|Mònarcha= }} '''Saharijskô Arabskô Demokratnô Repùblika''' – je nëuznoném państwã w [[Afrika|Africe]]. == Òbaczë téż == {{Òbaczë téż |Szlachòwnô pòzwa= |Sparłãczoné témë= * [[Zôpadnô Sahara]] |Kategoriô= }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 08uerioaqfjkj61cqkz2u55cjtu0a8y 0 14577 221098 2026-10-27T00:19:31Z Iketsi 3254 N 221098 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:People's Republics.svg|mały|]] '''Lëdowò-Demokratnô Repùblika''' – piãc państw mô dzysô ''Lëdowò-Demokratnô Repùblika'' w òficjalnej pòzwie: * [[Algeriô|Algerskô Lëdowò-Demòkratnô Repùblika]] * [[Bangladesz|Lëdowô Repùblika Bangladeszu]] * [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] * [[Laòs|Laòtańskô Lëdowò-Demòkratnô Repùblika]] * [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Państwa]] tmxtkn9puufydlo06rx3nj8f1bvrl5m 828 14579 221104 2026-10-27T00:48:50Z Iketsi 3254 N 221104 Scribunto text/plain local p = {} local function normalizujNazwe(nazwa) nazwa = mw.text.trim(nazwa) nazwa = mw.ustring.gsub(nazwa, "_", " ") nazwa = mw.ustring.gsub(nazwa, "%s+", " ") return mw.ustring.lower(nazwa) end -- Wartości zawierają formę miejscownika i właściwy przyimek. local miejsca = { ["Gduńsk"] = { miejscownik = "Gduńsku", przyimek = "w" }, ["Warszawa"] = { miejscownik = "Warszawie", przyimek = "w" }, ["Krakòwò"] = { miejscownik = "Krakòwie", przyimek = "w" }, ["Pòlskô"] = { miejscownik = "Pòlsce", przyimek = "w" }, ["Słowackô"] = { miejscownik = "Słowacji", przyimek = "na" }, ["Czeskô"] = { miejscownik = "Czechach", przyimek = "w" }, ["Ùkrajina"] = { miejscownik = "Ùkrajinie", przyimek = "na" }, ["Słoweniô"] = { miejscownik = "Słowenii", przyimek = "w" }, ["Francjô"] = { miejscownik = "Francji", przyimek = "we" }, ["Italskô"] = { miejscownik = "Italsce", przyimek = "w" }, ["Niemieckô"] = { miejscownik = "Niemiecczi", przyimek = "w" }, } -- Indeks pomocniczy umożliwia wyszukiwanie bez względu na wielkość liter. local indeksMiejsc = {} for nazwa, wpis in pairs(miejsca) do indeksMiejsc[normalizujNazwe(nazwa)] = wpis end function p.main(frame) local rodzic = frame:getParent() local function argument(nazwa) local wartosc = frame.args[nazwa] if wartosc == nil or mw.text.trim(wartosc) == "" then if rodzic then wartosc = rodzic.args[nazwa] end end if wartosc == nil or mw.text.trim(wartosc) == "" then return nil end return mw.text.trim(wartosc) end local nazwa = argument("môl") or argument(1) if not nazwa then return '<span class="error">Moduł:Môlnik — podaj nazwę miejsca.</span>' end local wpis = indeksMiejsc[normalizujNazwe(nazwa)] local miejscownik = argument("môlnik") or (wpis and wpis.miejscownik) local przyimek = argument("przëmiono") or (wpis and wpis.przyimek) if not miejscownik or not przyimek then return '<span class="error">Moduł:Môlnik — nieznane miejsce. Podaj parametry „môlnik” i „przëmiono” albo dodaj wpis do tabeli modułu.</span>' end if przyimek ~= "w" and przyimek ~= "we" and przyimek ~= "na" then return '<span class="error">Moduł:Môlnik — przëmiono bëc „w”, „we” abò „na”.</span>' end return przyimek .. " " .. miejscownik end return p g23eda8o97ndz63w0ckjs64mx23hkiv 221105 221104 2026-10-27T01:03:57Z Iketsi 3254 + 221105 Scribunto text/plain local miejsca = { ["Gduńsk"] = { miejscownik = "Gduńsku", przyimek = "w" }, ["Warszawa"] = { miejscownik = "Warszawie", przyimek = "w" }, ["Krakòwò"] = { miejscownik = "Krakòwie", przyimek = "w" }, ["Pòlskô"] = { miejscownik = "Pòlsce", przyimek = "w" }, ["Słowackô"] = { miejscownik = "Słowacji", przyimek = "na" }, ["Czeskô"] = { miejscownik = "Czechach", przyimek = "w" }, ["Ùkrajina"] = { miejscownik = "Ùkrajinie", przyimek = "na" }, ["Słoweniô"] = { miejscownik = "Słowenii", przyimek = "w" }, ["Francjô"] = { miejscownik = "Francji", przyimek = "we" }, ["Italskô"] = { miejscownik = "Italsce", przyimek = "w" }, ["Niemieckô"] = { miejscownik = "Niemiecczi", przyimek = "w" }, } local p = {} local function normalizujNazwe(nazwa) nazwa = mw.text.trim(nazwa) nazwa = mw.ustring.gsub(nazwa, "_", " ") nazwa = mw.ustring.gsub(nazwa, "%s+", " ") return mw.ustring.lower(nazwa) end -- Indeks pomocniczy umożliwia wyszukiwanie bez względu na wielkość liter. local indeksMiejsc = {} for nazwa, wpis in pairs(miejsca) do indeksMiejsc[normalizujNazwe(nazwa)] = wpis end local function blad(komunikat) local wynik = '<span class="error">[[Moduł:Môlnik|Moduł:Môlnik]] — ' .. komunikat .. '</span>' -- Strony z błędami są śledzone tylko w przestrzeni głównej. if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then wynik = wynik .. "[[Kategoria:Dodac môl do Moduł:Môlnik]]" end return wynik end function p.main(frame) local rodzic = frame:getParent() local function argument(nazwa) local wartosc = frame.args[nazwa] if wartosc == nil or mw.text.trim(wartosc) == "" then if rodzic then wartosc = rodzic.args[nazwa] end end if wartosc == nil or mw.text.trim(wartosc) == "" then return nil end return mw.text.trim(wartosc) end local nazwa = argument("môl") or argument(1) if not nazwa then return blad("podaj nazwę miejsca.") end local wpis = indeksMiejsc[normalizujNazwe(nazwa)] local miejscownik = argument("môlnik") or (wpis and wpis.miejscownik) local przyimek = argument("przëmiono") or (wpis and wpis.przyimek) if not miejscownik or not przyimek then return blad( "nieznane miejsce. Podaj parametry „môlnik” i „przëmiono” albo dodaj wpis do tabeli modułu." ) end if przyimek ~= "w" and przyimek ~= "we" and przyimek ~= "na" then return blad( "Moduł:Môlnik — przëmiono bëc „w”, „we” abò „na”." ) end return przyimek .. " " .. miejscownik end return p 17hsjrelv4urbbc3wgmk5lmn5fy9hxm 221107 221105 2026-10-27T01:08:26Z Iketsi 3254 + 221107 Scribunto text/plain local miejsca = { ["Gduńsk"] = { miejscownik = "Gduńsku", przyimek = "w" }, ["Warszawa"] = { miejscownik = "Warszawie", przyimek = "w" }, ["Krakòwò"] = { miejscownik = "Krakòwie", przyimek = "w" }, ["Pòlskô"] = { miejscownik = "Pòlsce", przyimek = "w" }, ["Słowackô"] = { miejscownik = "Słowacji", przyimek = "na" }, ["Czeskô"] = { miejscownik = "Czechach", przyimek = "w" }, ["Ùkrajina"] = { miejscownik = "Ùkrajinie", przyimek = "na" }, ["Słoweniô"] = { miejscownik = "Słowenii", przyimek = "w" }, ["Francjô"] = { miejscownik = "Francji", przyimek = "we" }, ["Italskô"] = { miejscownik = "Italsce", przyimek = "w" }, ["Niemieckô"] = { miejscownik = "Niemiecczi", przyimek = "w" }, } local p = {} local function normalizujNazwe(nazwa) nazwa = mw.text.trim(nazwa) nazwa = mw.ustring.gsub(nazwa, "_", " ") nazwa = mw.ustring.gsub(nazwa, "%s+", " ") return mw.ustring.lower(nazwa) end -- Indeks pomocniczy umożliwia wyszukiwanie bez względu na wielkość liter. -- Klucz tabeli jest też domyślnym tytułem linkowanej strony. local indeksMiejsc = {} for nazwa, wpis in pairs(miejsca) do indeksMiejsc[normalizujNazwe(nazwa)] = { miejscownik = wpis.miejscownik, przyimek = wpis.przyimek, strona = nazwa, } end local function blad(komunikat) local wynik = '<span class="error">[[Moduł:Môlnik|Moduł:Môlnik]] — ' .. komunikat .. '</span>' -- Strony z błędami są śledzone tylko w przestrzeni głównej. if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then wynik = wynik .. "[[Kategoria:Dodac môl do Moduł:Môlnik]]" end return wynik end function p.main(frame) local rodzic = frame:getParent() local function argument(nazwa) local wartosc = frame.args[nazwa] if wartosc == nil or mw.text.trim(wartosc) == "" then if rodzic then wartosc = rodzic.args[nazwa] end end if wartosc == nil or mw.text.trim(wartosc) == "" then return nil end return mw.text.trim(wartosc) end local nazwa = argument("môl") or argument(1) if not nazwa then return blad("podaj nazwę miejsca.") end local wpis = indeksMiejsc[normalizujNazwe(nazwa)] local miejscownik = argument("môlnik") or (wpis and wpis.miejscownik) local przyimek = argument("przëmiono") or (wpis and wpis.przyimek) -- Domyślnym celem linku jest klucz z tabeli albo podana nazwa miejsca. -- Parametrem „strona” można wskazać inny tytuł artykułu. local strona = argument("strona") or (wpis and wpis.strona) or nazwa if not miejscownik or not przyimek then return blad( "nieznane miejsce. Podaj parametry „môlnik” i „przëmiono” albo dodaj wpis do tabeli modułu." ) end if przyimek ~= "w" and przyimek ~= "we" and przyimek ~= "na" then return blad( "Moduł:Môlnik — przëmiono musi bëc „w”, „we” abò „na”." ) end return przyimek .. " [[" .. strona .. "|" .. miejscownik .. "]]" end return p nlbtpavekdqwjzgvh4yhqjc22jdev04 828 14580 221106 2026-10-27T01:04:32Z Iketsi 3254 N 221106 wikitext text/x-wiki [[:Moduł:Môlnik]] {| class="wikitable" ! A !! B |- {{ExampleRow|__template=Invoke|__shorthand-row=yes|Môlnik|môl=Gduńsk}} |- {{ExampleRow|__template=Invoke|__shorthand-row=yes|Môlnik|môl=Ùkrajina}} |- {{ExampleRow|__template=Invoke|__shorthand-row=yes|Môlnik|môl=Fikcjograd}} |- {{ExampleRow|__template=Invoke|__shorthand-row=yes|Môlnik|môl=Nowa Miejscowość|môlnik=Nowej Miejscowości|przëmiono=we}} |} qs6uw4xg8u3mog98fonlcpduouthmct 10 14581 221115 2026-10-27T01:28:13Z Iketsi 3254 N 221115 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} 4abkjqach5zumthat0673wyqkmo69w9 221116 221115 2026-10-27T01:28:17Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 221116 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1978-05-12 | label = [[León Roppel]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1978-07-10 | label = [[Julión Ridzkòwsczi]] }} {{Wikidata list end}} 2n246v5206pcxlh1m2lu1e5g0t4eggz 10 14582 221118 2026-10-27T01:39:44Z Iketsi 3254 N 221118 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} 4abkjqach5zumthat0673wyqkmo69w9 10 14583 221120 2026-10-27T01:41:22Z Iketsi 3254 N 221120 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} 4abkjqach5zumthat0673wyqkmo69w9 221122 221120 2026-10-27T01:41:36Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 221122 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1974-12-14 | label = [[Józef Brusczi]] }} {{Wikidata list end}} 0wnwxc7cj42srw948z5b043op0r06g7 10 14584 221121 2026-10-27T01:41:25Z Iketsi 3254 N 221121 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} 4abkjqach5zumthat0673wyqkmo69w9 10 14585 221123 2026-10-27T01:41:51Z Iketsi 3254 N 221123 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} 4abkjqach5zumthat0673wyqkmo69w9 10 14586 221124 2026-10-27T01:42:06Z Iketsi 3254 N 221124 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} 4abkjqach5zumthat0673wyqkmo69w9 10 14587 221125 2026-10-27T01:42:14Z Iketsi 3254 N 221125 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} 4abkjqach5zumthat0673wyqkmo69w9 10 14588 221126 2026-10-27T01:42:23Z Iketsi 3254 N 221126 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} 4abkjqach5zumthat0673wyqkmo69w9 10 14589 221127 2026-10-27T01:42:28Z Iketsi 3254 N 221127 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Wikidata list end}} 4abkjqach5zumthat0673wyqkmo69w9 221128 221127 2026-10-27T01:42:34Z ListeriaBot 20143 Wikidata list updated [V2] 221128 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Wikidata list info}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> {{Wikidata list |sparql={{SPARQL ùr./ùm.|1={{BASEPAGENAME}}|2={{#switch: {{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|2}} | * = P569 | † = P570 }}}} |columns=?date,label |links=local |row_template=Szablóna:List-bullet |skip_table=yes |references=all }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1980-03-18 | label = [[Tamara de Lempicka]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1980-08-22 | label = [[Frãcëszk Tréder]] }} {{Szablóna:List-bullet | date = 1980-11-29 | label = [[Dorothy Day]] }} {{Wikidata list end}} ay30xevrl5lhvd8aix2zzdutj0vup37 14 14590 221141 2026-10-27T08:26:57Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Wëpòczënkòwé òstrzódczi]] do [[Kategòrëjô:Wëpòczinkòwé òstrzódczi]]: pisënk 221141 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Wëpòczinkòwé òstrzódczi]] k8nnnxvry36hwbob8j0zed2fbg2mt8b 0 14591 221156 2026-10-27T08:58:30Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku]] do [[Pòmòrsczé Centrum Edukacje Szkólnëch we Gduńsku]]: kaszëbsczi jãzëk 221156 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Pòmòrsczé Centrum Edukacje Szkólnëch we Gduńsku]] 7iw77dabuko3b53xwlkduegne471sik 0 14592 221161 2026-10-27T09:15:54Z Terrus38 14026 Utworzono przez tłumaczenie strony „[[:pl:Special:Redirect/revision/78172275|Język joruba]]” 221161 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|iso1=yo|iso2=yor|iso3=yor|sil=yor|kraj, òbénda1=[[Nigeriô]], [[Benin]], [[Togò]]|apartne miono=Èdè Yorùbá|farwa=6BC26E|lëczba=20 milionów (jakno rodnô mòwa)|rodzëzna=* Nigero-kòngijsczé jãzëczi ** Atlantickò-kòngijsczé jãzëczi *** Wòlta-kòngijsczé jãzëczi **** Benue-kòngijsczé jãzëczi ***** Jãzëczi kwa ****** Jãzëk joruba|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Nigeriô]]|agencëjô=''ni ma''}} '''Jãzëk joruba''' – jeden òd [[Nigero-kòngijsczë jãzëczi|nigero-kòngijsczich]] [[Jãzëk|jãzëków]] [[Zôpadnô Afrika|Zôpadny Africzi]]. Alternatiwno biwô zwóny: ede-yoruba, yariba, yooba, yoruba. Głównym dialektóm słëchają: akono, awori, aworo, bunu, egba, ekiti, gbedde, igbonna, ijebu, ijesha, ikale, ila, ilaje, iworro, jumu, ondo, owe, oyo, wo, yagba. Ùżiwóny w taczich krajach jak [[Nigeriô]], Benin, [[Togò]], ale téż na terenie [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] i [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]. W sëmie ùżiwô gò na swiece kòl 20 milionów lëdzy. Joruba je [[Tonalny jãzëk|tonalnym jãzëkã]], mô trzë tonë: wësoczi, strzédny i nisczi. Wedle tipòlogie joruba rechùje sã jakno [[izolëjący jãzëk]]. [[Plik:Yoruba_vowel_chart.svg|lewo|mały|Samòzwãczi jãzëka joruba]] == Bùtnowé pòwrózczi == * [[:yo:|Wikipediô w jãzëkù joruba]] * [[ethnologue:yor|Pòdôwczi Ethnologue dlô jãzëka joruba]] * [http://www.yorubadictionary.com/ Słowôrz joruba] {{Kòntrola}} k2tfswccj3wk98pf5jz6qvoih3zwrsu 221162 221161 2026-10-27T09:18:31Z Terrus38 14026 221162 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|iso1=yo|iso2=yor|iso3=yor|sil=yor|kraj, òbénda1=[[Nigeriô]], [[Benin]], [[Togò]]|apartne miono=Èdè Yorùbá|farwa=6BC26E|lëczba=20 milionów (jakno rodnô mòwa)|rodzëzna=* Nigero-kòngijsczé jãzëczi ** Atlantickò-kòngijsczé jãzëczi *** Wòlta-kòngijsczé jãzëczi **** Benue-kòngijsczé jãzëczi ***** Jãzëczi kwa ****** Jãzëk joruba|alfabét=[[łacyńsczi alfabet|łacyńsczi]]|kraj, òbénda2=[[Nigeriô]]|agencëjô=''ni ma''}} '''Jãzëk joruba''' – jeden òd [[Nigero-kòngijsczë jãzëczi|nigero-kòngijsczich]] [[Jãzëk|jãzëków]] [[Zôpadnô Afrika|Zôpadny Africzi]]. Alternatiwno biwô zwóny: ede-yoruba, yariba, yooba, yoruba. Głównym dialektóm słëchają: akono, awori, aworo, bunu, egba, ekiti, gbedde, igbonna, ijebu, ijesha, ikale, ila, ilaje, iworro, jumu, ondo, owe, oyo, wo, yagba. [[Òbrôzk:Short oral history of Iwo in Iwo language by a native speaker (non-subtitled).webm|lewo|mały|historiô miasta Iwo w lokalnym dialekce jãzëka joruba]] Ùżiwóny w taczich krajach jak [[Nigeriô]], Benin, [[Togò]], ale téż na terenie [[Zjednóné Stanë Americzi|USA]] i [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]. W sëmie ùżiwô gò na swiece kòl 20 milionów lëdzy. Joruba je [[Tonalny jãzëk|tonalnym jãzëkã]], mô trzë tonë: wësoczi, strzédny i nisczi. Wedle tipòlogie joruba rechùje sã jakno [[izolëjący jãzëk]]. [[Òbrôzk:Yoruba_vowel_chart.svg|lewo|mały|Samòzwãczi jãzëka joruba]] == Bùtnowé pòwrózczi == * [[:yo:|Wikipediô w jãzëkù joruba]] * [[ethnologue:yor|Pòdôwczi Ethnologue dlô jãzëka joruba]] * [http://www.yorubadictionary.com/ Słowôrz joruba] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata]] q2tlmz1ovk2jk7uadywnyodstzj24el 10 14593 221164 2026-10-27T09:45:13Z Terrus38 14026 Ùsôdzonô nowô starna "<noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude><table class="infobox geography vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 300px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: cen…" 221164 wikitext text/x-wiki <noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude><table class="infobox geography vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 300px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{miono}}}</div> <div style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }}</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em 0.4em; background-color: var(--background-color-base, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);"> <table style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; margin: 0; border-collapse: collapse; border: none;"> <tr> <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em 0.6em 0.2em 0.2em; border: none; text-align: center !important;"> {{#if:{{{òdjimk|}}}| <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{òdjimk}}}|center|border|120px|{{{òpis òdjimka}}}]]</div> }} </td> </tr> </table> </td> </tr> {{#if:{{{kôrta|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{kôrta}}}|center|250px|{{{òpis kôrtë}}}</div> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Spòdlowé pòdôwczi</div> </th> </tr> {{#if:{{{pòpùlacjô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Pòpùlacjô]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòpùlacjô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{môl zamieszkaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Môl zamieszkaniô</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{môl zamieszkaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{jãzëk|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Jãzëk]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{jãzëk}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{religiô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Religiô]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{religiô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{grëpa|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Grëpa</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{grëpa}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{krewny|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Krewny</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{krewny}}}</td> </tr> }} </table> q75c52qj1sdn23noq3f23xdcghf5gjj 221165 221164 2026-10-27T09:47:29Z Terrus38 14026 221165 wikitext text/x-wiki <noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude><table class="infobox geography vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 300px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{miono}}}</div> <div style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }}</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em 0.4em; background-color: var(--background-color-base, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);"> <table style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; margin: 0; border-collapse: collapse; border: none;"> <tr> <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em 0.6em 0.2em 0.2em; border: none; text-align: center !important;"> {{#if:{{{òdjimk|}}}| <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{òdjimk}}}|center|border|120px|{{{òpis òdjimka}}}]]</div> }} </td> <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em 0.2em 0.2em 0.6em; border: none; text-align: center !important;"> {{#if:{{{symbòl|}}}| <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{symbòl}}}|center|90px|{{{òpis symbòlu}}}]]</div> }} </td> </tr> </table> </td> </tr> {{#if:{{{kôrta|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{kôrta}}}|center|250px|{{{òpis kôrtë}}}</div> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Spòdlowé pòdôwczi</div> </th> </tr> {{#if:{{{pòpùlacjô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Pòpùlacjô]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòpùlacjô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{môl zamieszkaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Môl zamieszkaniô</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{môl zamieszkaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{jãzëk|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Jãzëk]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{jãzëk}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{religiô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Religiô]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{religiô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{grëpa|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Grëpa</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{grëpa}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{krewny|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Krewny</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{krewny}}}</td> </tr> }} </table> 8rron31io1rileuwim4tccvyiar7k39 221166 221165 2026-10-27T09:55:46Z Terrus38 14026 221166 wikitext text/x-wiki <noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude><table class="infobox geography vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 300px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{miono}}}</div> <div style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }}</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em 0.4em; background-color: var(--background-color-base, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);"> <table style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; margin: 0; border-collapse: collapse; border: none;"> <tr> <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em 0.6em 0.2em 0.2em; border: none; text-align: center !important;"> {{#if:{{{òdjimk|}}}| <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{òdjimk}}}|center|border|120px|{{{òpis òdjimka}}}]]</div> }} </td> <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em 0.2em 0.2em 0.6em; border: none; text-align: center !important;"> {{#if:{{{symbòl|}}}| <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{symbòl}}}|center|90px|{{{òpis symbòlu}}}]]</div> }} </td> </tr> </table> </td> </tr> {{#if:{{{kôrta|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{kôrta}}}|center|250px|{{{òpis kôrtë}}}]]</div> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Spòdlowé pòdôwczi</div> </th> </tr> {{#if:{{{pòpùlacjô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Pòpùlacjô]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòpùlacjô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{môl zamieszkaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Môl zamieszkaniô</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{môl zamieszkaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{jãzëk|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Jãzëk]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{jãzëk}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{religiô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Religiô]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{religiô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{grëpa|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Grëpa</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{grëpa}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{krewny|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Krewny</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{krewny}}}</td> </tr> }} </table> 5a55jt5fgu10py2msb0st881qv2fm5e 14 14594 221192 2026-10-27T11:57:06Z Iketsi 3254 N 221192 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Przeczerowania|…Chùr]] htqft238ofygz47ley12gcsm8q857xt 0 14595 221194 2026-10-27T11:58:32Z Iketsi 3254 N 221194 wikitext text/x-wiki #TAM [[Mòrzanie (chùr)]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania Chùr …]] 0soz0ksiq41n63lbvc7mw4l5f9p4pps